Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 469/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 2 i 8, art. 41 ust. 3, art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 5 grudnia 2011 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa -Śródmieście przesłał do Komendanta Powiatowego Policji w R. M. akt oskarżenia o sygn. akt [...] przeciwko sierż. szt. M. B. oskarżonemu o to, że w dniu 14 kwietnia 2010 roku w miejscowości S. przy ul. P. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym określone w art. 45 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,02 mg/1, 1,09 mg/1, 1,06 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził samochód osobowy marki Opel Astra o numerze rejestracyjnym [...] tj. o czyn żart. 178a §1 kk.

W dniu 7 grudnia 2011 roku Komendant Powiatowy Policji w R. M. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji M. B. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego doręczono stronie w dniu 7 grudnia 2011 roku.

W dniu 7 grudnia 2011 roku M. B. złożył do Komendanta Powiatowego Policji w R. M. raport, w którym wniósł o zwolnienie ze służby w Policji na własną prośbę z dniem 10 grudnia 2011 roku w związku z nabyciem praw emerytalnych.

W dniu 3 lutego 2012 roku M. B. złożył do organu l instancji pismo o wycofaniu raportu o zwolnienie ze służby w Policji z uwagi na fakt, że raport z dnia 7 grudnia 2011 roku sporządził ze względu na skierowanie aktu oskarżenia wobec jego osoby.

Rozkazem personalnym z dnia [...] roku, nr [...] Komendant Powiatowy Policji w R. M. zwolnił M. B. ze służby w Policji z dniem 29 lutego 2012 roku w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj. Dz. U. z 2011 roku Nr 287, poz. 1687 ze zm.). Powyższy rozkaz został doręczony skarżącemu w dniu 9 lutego 2012r.

W dniu 22 lutego 2012 roku M. B. złożył odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. M. z dnia [...] roku.

Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., działając na podstawie art. 134 kpa, stwierdził niedopuszczalność odwołania.

Rozkazem personalnym z dnia [...] roku, nr [...] Komendant Powiatowy Policji w R. M., na podstawie art. 41 ust. 3 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił M. B. ze służby w Policji z dniem 6 marca 2012 roku. Rozkaz personalny został doręczony stronie w dniu 23 lutego 2012 roku.

Od powyższego rozkazu nr [...] z [...] M. B. złożył odwołanie, w którym wniósł o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji ze względu na upływ terminu określonego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Podniósł, iż w dniu wydania rozkazu personalnego nr [...] odwołanie od rozkazu nr [...] nie zostało rozpatrzone przez organ II instancji. W dniu natomiast wydania rozkazu nr [...] organ administracji nie uchylił rozkazu nr [...], przekazując odwołanie do rozstrzygnięcia organowi I instancji. Zdaniem skarżącego w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym rozkaz personalny nr [...] został wydany z rażącym naruszeniem prawa i dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej innym rozkazem. Skarżący wskazał, że w dniu 3 lutego 2012 roku złożył kolejny raport do organu l instancji o wycofanie raportu dotyczącego zwolnienia ze służby. Organ administracji nie zajął w tym przedmiocie stanowiska, co oznacza, że w dniu [...] roku Komendant Powiatowy Policji w R. M. prowadząc równocześnie dwa niezależne postępowania toczące w tej samej sprawie i wydając rozkaz personalny nr [...] umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na jego żądanie. M. B. podniósł nadto, iż w dniu 7 grudnia 2011r. działał pod wpływem wszczętego w tym dniu postępowania o zwolnienie go ze służby. Był przeświadczony, iż jeżeli zostanie zwolniony na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 ustawy o Policji to utraci przywileje branżowe a tym uprawnienia emerytalne. Podniósł także, iż organ naruszył art.9 kpa gdyż nie udzielił mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz nie poinformował go o okolicznościach faktycznych i prawnych.

Rozkazem personalnym z dnia [...] roku, Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 127 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia M. B. ze służby w Policji, ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień 31 marca 2012 roku, a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, policjanta zwalania się ze służby w terminie do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 41 ust. 3 ustawy organ stwierdził, że w sytuacji złożenia przez stronę raportu z dnia 7 grudnia 2011 roku Komendant Powiatowy Policji w R. M. miał swobodę w określeniu daty zwolnienia ze służby z zastrzeżeniem jedynie, że dzień zwolnienia nie mógł nastąpić po upływie trzech miesięcy od daty złożenia raportu. Organ podkreślił, że przewidziany w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji termin jest zachowany, jeżeli określona w decyzji organu l instancji data zwolnienia policjanta ze służby mieści się w terminie do trzech miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia przez policjanta ze służby. Zagwarantowane są bowiem wówczas zarówno prawa policjanta, jak i potrzeby służby W niniejszym przypadku, skarżący został zwolniony ze służby w Policji na własną prośbę z dniem 6 marca 2012 roku, tj. z zachowaniem terminu wskazanego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Za nietrafny organ ocenił również zarzut strony, iż zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną tj. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. M. z dnia [...] roku wskazując, że powyższym rozkazem personalnym nr [...] skarżący został zwolniony ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy. Decyzji tej nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Strona złożyła od ww. decyzji odwołanie, a postanowieniem nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. z dnia [...] roku stwierdził niedopuszczalność odwołania. Rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] roku organu l instancji nie jest więc ostateczny. Jednocześnie organ zauważył, że sprawa wszczęta w oparciu o każdą z podstaw zwolnienia funkcjonariusza, tj. w trybie art. 41 ust. 3 i art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jest odrębną sprawą administracyjną. Zwolnienie zatem ze służby strony z dniem 6 marca 2012 roku w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, tj. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. M. z dnia [...] roku, nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. M. z dnia [...] roku. Odnosząc się do kwestii braku podstawy prawnej rozkazu personalnego nr [...] organ wskazał, że ze względu na brak uregulowań prawnych w przepisach materialnych dotyczących stosunku służbowego funkcjonariuszy w zakresie możliwości cofnięcia oświadczenia woli, należy posiłkować się, w drodze analogii (analogia iuris), odpowiednimi regulacjami z innych dziedzin prawa, np. wynikającymi z kodeksu cywilnego, a mianowicie z art. 61 kc, który stanowi, że odwołanie złożonego oświadczenia woli jest skuteczne, jeżeli doszło ono do adresata oświadczenia wcześniej lub jednocześnie z tym oświadczeniem. W rozpoznawanej sprawie adresat wystąpienia z dnia 3 lutego 2012 roku zapoznał się z jego treścią w dniu złożenia oświadczenia przez M. B.. Z uwagi na fakt, iż do organu l instancji przed wydaniem decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wpłynął raport z dnia 3 lutego 2012 roku z prośbą o wycofanie uprzedniego oświadczenia woli, Komendant Powiatowy Policji w R. M. prawidłowo uznał, że złożone wcześniej oświadczenie, tj. w raporcie z dnia 7 grudnia 2011 roku jest wiążące i w tym stanie rzeczy wydał zaskarżoną decyzję. Złożenie przez skarżącego w raporcie z dnia 3 lutego 2012 roku prośby o wycofanie złożonego wcześniej oświadczenia o zwolnieniu ze służby, w myśl art. 61 k.c., było bezskuteczne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika też, by istniały podstawy do uznania, że oświadczenie woli złożone przez skarżącego w dniu 7 grudnia 2011 roku dotknięte było wadą umożliwiającą uchylenie się od jego skutków. W szczególności oświadczenie woli nie było dotknięte wadą w postaci błędu, o którym mowa w art.84 Kodeksu cywilnego. Analizując treść zarzutów zawartych w odwołaniu Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż uznanie możliwości odwołania złożonego uprzednio oświadczenia woli po wydaniu decyzji administracyjnej w postaci rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby prowadziłoby do jego uchylenia i umorzenia postępowania, co jest nie do pogodzenia z istotą i skutkami prawnymi tego aktu Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 31 stycznia 2008 roku, sygn. akt IV SA/Po 74/07. Z tych względów zdaniem organu skarżący nie mógł uchylić się od skutków złożonego oświadczenia woli.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. B. zarzucił naruszenie dyspozycji art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu z powodu rażącego naruszenia prawa i braku podstawy prawnej. W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż cofnięcie oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu nastąpiło w dniu 3 lutego 2012 roku tj. przed wydaniem jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Pierwsza decyzja w przedmiocie zwolnienia ze służby została wydana dopiero w dniu [...] roku, a więc już po otrzymaniu cofnięcia oświadczenia i dotyczyła zwolnienia w innym trybie. Ponadto skarżący podniósł, iż pisemne zawiadomienie o zwolnieniu ze służby na własną prośbę nastąpiło w dniu 7 grudnia 2011 roku, co oznacza, że organ był zobowiązany zwolnić funkcjonariusza w nieprzekraczalnym terminie do dnia 7 marca 2012 roku. Nadto skarżący podniósł, iż składając raport w dniu 7 grudnia 2011r. działał pod wpływem błędu w który został wprowadzony przez pracownika organu na skutek nieprawidłowego i niewyczerpującego poinformowania o skutkach zwolnienia na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 ustawy z 6 kwietnia 1990r. Skarżący wyjaśnił, iż był przekonany, że w razie zwolnienia go w tym trybie utraci prawo do emerytury policyjnej. Organ naruszył art.9 kpa czym wprowadził go w błąd.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 19 lipca 2012r. skarżący podniósł, iż został wprowadzony w błąd przez Komendanta Powiatowego Policji w R. M., który kazał mu odejść na emeryturę aby utrzymać przywileje emerytalne oraz że utraci te przywileje w razie zwolnienia z art.41 ust.2 pkt.8 ustawy. Wyjaśnił także, iż okoliczności tej wcześniej nie podnosił gdyż ustalił ze swoim pełnomocnikiem żeby "uszanować stopień i mundur policjanta".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonego rozkazu sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. nr 53 z 2007r. poz.277 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.41 ust.2 pkt.2 wymienionej ustawy policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

W myśl art.42 ust.3 wymienionej ustawy policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.

Z przepisu art.41 ust.2 pkt.8 ustawy z 6 kwietnia 1990r. wynika, iż w przypadku określonym w tym przepisie policjanta można zwolnić ze służby. Zwolnienie to ma charakter fakultatywny i uzależnione jest od uznania organu administracji.

Analiza przepisu art.41 ust.3 wskazuje, iż w sytuacji gdy policjant zgłosi na piśmie wystąpienie ze służby to obowiązkiem organu jest jego zwolnienie przy czym zwolnienie to jest obligatoryjne. Oznacza to, iż organ jest zobowiązany do zwolnienia policjanta w ciągu trzech miesięcy z tym, że ma swobodę w zakresie określenia daty zwolnienia z ograniczeniem, że moment zwolnienia musi być w ciągu trzech miesięcy (wyrok NSA z 20 listopada 2001r. w spr. II SA 1866/01 – Lex nr 121908).

Rozważenia wymaga kwestia jak powinien postąpić organ administracji w sytuacji gdy toczą się równolegle dwa postępowania w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby a mianowicie z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa (z art.41 ust.2 pkt.8) i z uwagi na pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby (z art.41 ust.3).

Ponieważ zwolnienie na podstawie art.41 ust.3 jest obligatoryjne to organ musi zwolnić policjanta ze służby nie później niż w ciągu 3 miesięcy od złożenia wniosku. Z obowiązku tego byłby zwolniony tylko wówczas gdyby przed upływem 3 miesięcy, o których mowa w art.41 ust.3, policjant zostałby zwolniony na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 ustawy z 6 kwietnia 1990r. W sytuacji natomiast gdyby policjanta nie zwolniono w ciągu 3 miesięcy na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 wymienionej ustawy, to organ obowiązany jest zwolnic funkcjonariusza Policji na podstawie art.41 ust.3 gdyż jest związany terminem, o którym mowa w tym przepisie. W terminie 3 miesięcy od zgłoszenia zwolnienia to do właściwego organu Policji należy wybór podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby gdy wystąpią dwie z nich jednocześnie (wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2009r. w spr. II SA/Wa 776/09 – Lex nr 583186, wyrok WSA w Krakowie z 27 kwietnia 2010r. w spr. III SA/Kr 371/09 – Lex nr 620033, wyrok WSA w Gliwicach z 27 lutego 2007r. w spr. IV SA/Gl 466/06 – baza nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie toczyły się równolegle dwa postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. W dniu 7 grudnia 2011r. wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie zwolnienia M. B. ze służby na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 z uwagi na podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. W tym samym dniu, 7 grudnia 2011r., M. B. złożył pisemny raport o zwolnienie go ze służby z dniem 10 grudnia 2011r. w związku z nabyciem praw emerytalnych. Należy zaznaczyć, iż organ Policji nie był związany datą zwolnienia ze służby wskazaną we raporcie z 7 grudnia 2011r. Organ był związany tym raportem w tym znaczeniu, że miał obowiązek zwolnić M. B. przy czym miał możliwość wyboru daty zwolnienia zachowując trzymiesięczny termin, o którym mowa w art.41 ust.3 ustawy z 6 kwietnia 1990r.

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie miała kwestia czy M. B. w sposób skuteczny odwołał swój raport z 7 grudnia 2011r. o zwolnieniu go ze służby w Policji. Istotne jest to czy skarżący mógł cofnąć swój wniosek o zwolnienie a jeżeli tak to czy takie cofnięcie winno zostać uznane za skuteczne przez organy Policji.

Należy zaznaczyć, iż pisemne zgłoszenie przez funkcjonariusza Policji wystąpienia ze służby jest oświadczeniem woli, do którego ma zastosowanie art.61 Kodeksu cywilnego. Kwestię tę przesądziła uchwała 7 sędziów NSA z 5 grudnia 2011r. w spr. I OPS 4/11 (ONSAiWSA nr 2 z 2012r. poz.20). Wprawdzie wymieniona uchwała dotyczyła wystąpienia ze służby funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lecz pogląd w niej wyrażony ma zastosowanie także do funkcjonariuszy Policji. Nie ma potrzeby powtarzania argumentacji podniesionej w wymienionej uchwale. Istotne jest jedynie to, iż do oświadczenia woli policjanta o wystąpieniu ze służby ma zastosowanie art.61 Kodeksu cywilnego.

W sytuacji gdy wystąpienie ze służby policjanta jest oświadczeniem woli, o którym mowa w art.61 Kodeksu cywilnego to, w przekonaniu sądu, mają także zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące uchylenia się od skutków prawnych złożenia takiego oświadczenia. Chodzi tu o przepisy działu IV-go tytułu IV-go części ogólnej Kodeksu cywilnego (art.82-88 kc). Wymienione przepisy pozwalają na uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli dotkniętego jedną z wad określonych w tym dziale. Stanowi o tym przepis art.88 § 1 kc zgodnie którym uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.

Jedną z wad oświadczenia woli jest błąd. Definicja błędu została określona w art.84 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z treścią art.84 § 1 kc w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.

W myśl art.84 § 2 kc można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).

Z przepisu art.84 § 1 kc wynika, iż ograniczenie wynikające z tego przepisu nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej. W prawie pracy utrwalony jest pogląd, iż oświadczenie woli pracownika o wypowiedzeniu umowy o pracę dotyczy czynności prawnej odpłatnej (wyrok Sądu Najwyższego z 11 czerwca 2003r. w spr. I PK 206/02 – OSNP nr 16 z 2004r. poz.278). Zgłoszenie przez policjanta wystąpienia ze służby należy traktować podobnie a zatem należy uznać, iż dotyczy ono czynności prawnej odpłatnej.

W przepisie art.84 § 1 kc określono dwie alternatywne przesłanki uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego innej osobie a mianowicie: 1.) gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby be jej winy lub 2.) gdy osoba ta wiedziała o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć.

Nadto można się jedynie powoływać na błąd istotny zaś jego definicję określono w art.84 § 2 kc.

W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawia się czasami pogląd, iż przepis art.88 kc dotyczy tylko oświadczeń składanych innej osobie w dziedzinie stosunków regulowanych przez prawo cywilne (art.1 kc), nie dotyczy natomiast wadliwości czynności podejmowanych przez stronę na płaszczyźnie publicznoprawnej a w szczególności oświadczeń składanych organom państwa na ich żądanie w ramach obowiązujących procedur (wyrok WSA w Warszawie z 16 grudnia 2005r. w spr. II SA/Wa 1582/05, wyrok WSA w Poznaniu z 31 stycznia 2008r. w spr. IV SA/Po 74/07). Jednak w szeregu orzeczeń sądy administracyjne dopuszczają możliwość cofnięcia oświadczeń woli o wystąpieniu ze służby (wyrok NSA z 1 sierpnia 2007r. w spr. I OSK 597/07, wyrok NSA z 21 września 2007r. w spr. I OSK 360/07, wyrok NSA z 28 listopada 2008r. w spr. I OSK 1816/07, wyrok NSA z 21 marca 2012r. w spr. I OSK 2403/11). Sąd w obecnym składzie podzielił ten ostatni pogląd.

W rozpoznawanej sprawie M. B. cofnął swoje oświadczenie z 7 grudnia 2011r. o wystąpieniu ze służby w Policji powołując się na wadę oświadczenia woli w postaci błędu, o którym mowa w art.84 kc. Dla oceny skuteczności tego cofnięcia istotne znaczenie ma wyjaśnienie okoliczności jakie podawał skarżący na uzasadnienie odwołania złożonego oświadczenia.

W raporcie z 7 grudnia 2011r. M. B. prosił o zwolnienie ze służby w Policji w związku z nabyciem praw emerytalnych.

W piśmie z 3 lutego 2011r. skarżący podniósł, iż złożenie raportu z 7 grudnia 2011r. nastąpiło pod presją skierowania aktu oskarżenia wobec niego do sądu i zamierza przed sądem dowieść swojej niewinności.

W odwołaniu od rozkazu organu I instancji M. B. wyjaśnił, iż składając raport z 7 grudnia działał pod wpływem wszczętego w tym dniu postępowania o zwolnienie go ze służby. Był przeświadczony, iż jeżeli zostanie zwolniony na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 ustawy o Policji to utraci przywileje branżowe a tym uprawnienia emerytalne. Podniósł także, iż organ naruszył art.9 kpa gdyż nie udzielił mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz nie poinformował go o okolicznościach faktycznych i prawnych.

W skardze M. B. wyjaśnił, iż działał pod wpływem błędu, w który został wprowadzony przez pracownika organu na skutek nieprawidłowego i niewyczerpującego poinformowania o skutkach zwolnienia na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 ustawy z 6 kwietnia 1990r. Skarżący wyjaśnił, iż był przekonany, że w razie zwolnienia go w tym trybie utraci prawo do emerytury policyjnej. Organ naruszył art.9 kpa czym wprowadził go w błąd.

Na rozprawie w dniu 19 lipca 2012r. skarżący podniósł natomiast, iż został wprowadzony w błąd przez Komendanta Powiatowego Policji w R. M., który kazał mu odejść na emeryturę aby utrzymać przywileje emerytalne oraz że utraci te przywileje w razie zwolnienia z art.41 ust.2 pkt.8 ustawy. Wyjaśnił także, iż okoliczności tej wcześniej nie podnosił gdyż ustalił ze swoim pełnomocnikiem żeby "uszanować stopień i mundur policjanta".

Analiza wymienionych okoliczności wskazuje, iż skarżący podnosił różne przyczyny odwołania swojego oświadczenia woli z 7 grudnia 2011r. na poszczególnych etapach postępowania. Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż poza zakresem rozważań sądu pozostają okoliczności podniesione na rozprawie w dniu 19 lipca 2012r. Sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonego rozkazu na podstawie materiału dowodowego zebranego w dacie wydania zaskarżonego aktu. M. B. w postępowaniu administracyjnym nie podnosił okoliczności, o których mówił na rozprawie i trudno ocenić wiarygodność jego relacji złożonych na rozprawie. Trudno również postawić organom Policji zarzut nie wyjaśnienia tej okoliczności skoro nie była ona podnoszona w postępowaniu administracyjnym. Mało przekonujące są wyjaśnienia skarżącego złożone na rozprawie, iż wcześniej tego nie podnosił żeby "uszanować stopień i mundur policjanta".

W postępowaniu administracyjnym M. B. podnosił jedynie to, iż organy Policji nie poinformowały go o skutkach jego ewentualnego zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 ustawy. W przekonaniu sądu zarzut ten nie uzasadnia uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia z 7 grudnia 2011r. W sytuacji gdy funkcjonariusz składa wniosek o zwolnienie z Policji w związku z nabyciem prawa do emerytury, to trudno uznać za zasadny zarzut, że organ Policji nie poinformował go jakie mogą być konsekwencje w zakresie uprawnień emerytalnych w razie zakończenia innego postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 i postępowanie w przedmiocie zwolnienia w oparciu o art.41 ust.3 ustawy z 6 kwietnia 1990r. są dwoma różnymi postępowaniami. W ocenie sądu zbyt daleko idące byłoby postawienie organom zarzutu nie poinformowania skarżącego jakie mogą być ewentualne skutki prawne innego toczącego się równolegle postępowania. W sytuacji gdy M. B. składał wniosek o zwolnienie go ze służby bo nabył prawo do emerytury, to winien zdawać sobie sprawę z konsekwencji prawnych swojego wniosku. W przypadku natomiast gdy nie był pewien jaki wpływ na jego prawo do emerytury policyjnej będzie miał wynik innego postępowania to mógł powstrzymać się od składania raportu do czasu wyjaśnienia tej kwestii. W przekonaniu sądu nie można uznać, iż skarżący działał pod wpływem błędu w rozumieniu art.84 kc gdyż organ Policji nie pouczył go jakie będą konsekwencje zakończenia innego postępowania. To skarżący powinien przeanalizować swoją sytuację prawną zanim złożył raport o zwolnienie go ze służby w Policji nie zaś stawiać zarzut organom, iż przed złożeniem tego raportu nie poinformowano go jaki będzie skutek w razie ewentualnego zwolnienia go z Policji w odrębnym postępowaniu.

W ocenie sądu skarżący nie wykazał, iż zostały spełnione przesłanki do uznania, że składając raport z 7 grudnia 2011r. działał pod wpływem błędu w rozumieniu art.84 Kodeksu cywilnego. Organy administracji trafnie uznały, iż nie doszło do skutecznego odwołania tego raportu przez M. B..

Konsekwencją złożenia raportu z 7 grudnia 2011r. było zwolnienie skarżącego ze służby w Policji na podstawie art.41 ust.3 ustawy z 6 kwietnia 1990r.

W rozkazie organu I instancji ustalono datę zwolnienia ze służby na dzień 6 marca 2012r. zaś w zaskarżonym rozkazie ustalono nową datę zwolnienia – 31 marca 2012r. W związku z czym rozważenia wymaga kwestia zachowania trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art.41 ust.3 ustawy z kwietnia 1990r.

Należy zaznaczyć, iż wyznaczenie trzymiesięcznego terminu do zwolnienia ze służby było podyktowane dwoma względami. Pierwszy to dobro służby. W sytuacji gdy funkcjonariusz składa wniosek o jego zwolnienie powinien wykonywać jeszcze swoje obowiązki, nie dłużej niż 3 miesiące, do czasu znalezienia następcy na swoje stanowisko. Drugi wzgląd to taki, że policjantowi winna przysługiwać ochrona przed nadmiernie odległym wyznaczeniem daty zwolnienia co zniweczyłoby dobrowolny charakter służby w Policji. Termin trzymiesięczny jest stosunkowo krótkim terminem. Należy jednak wziąć pod uwagę fakt, iż decyzja administracyjna wiąże od chwili doręczenia zaś postępowanie międzyinstancyjne, w razie wniesienia odwołania, trwa czasami dość długo. W związku z czym w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest pogląd, iż przewidziany w art.41 ust.3 termin jest zachowany jeżeli określona w decyzji organu pierwszej instancji data zwolnienia policjanta ze służby mieści się w terminie trzech miesięcy od dnia zgłoszenia wystąpienia ze służby (wyrok NSA z 11 kwietnia 2006r. w spr. I OSK 958/05, wyrok WSA w Gdańsku z 17 stycznia 2011r. w spr. III SA/Gd 499/10, wyrok WSA w Warszawie z 5 lutego 2009r. w spr. II SA/Wa 1681/08). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.

W rozpoznawanej sprawie M. B. złożył raport o wystąpieniu ze służby w Policji w dniu 7 grudnia 2011r. zaś w rozkazie organu I instancji ustalono datę zwolnienia na dzień 6 marca 2012r. Zachowany zatem został trzymiesięczny termin, o którym mowa w art.41 ust.3 ustawy z 6 kwietnia 1990r.

Faktem jest, iż zaskarżonym rozkazem ustalono datę zwolnienia – 31 marca 2012r. W sytuacji jednak gdy strona odwołuje się od rozkazu organu I instancji to godzi się na późniejsze określenie daty zwolnienia. Zaznaczyć należy, iż nie można zwolnić policjanta z datą wsteczną. Termin zwolnienia nie może być wcześniejszy od daty kiedy decyzja o zwolnieniu stała się ostateczna. Innymi słowy w sytuacji gdy policjant odwołał się od decyzji o zwolnieniu to termin zwolnienia może być wyznaczony po dacie wydania decyzji organu odwoławczego Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sadów administracyjnych (wyrok NSA z 21 grudnia 2009r. w spr. I OSK 749/09, wyrok NSA z 12 marca 2001r. w spr. II SA 2931/00, wyrok WSA w Gdańsku z 21 stycznia 2011r. w spr. III SA/Gd 499/10, wyrok NSA z 11 grudnia 2000r. w spr. II SA 2224/00).

W sytuacji gdy skarżący złożył odwołanie od rozkazu organu I instancji to organ odwoławczy był zobowiązany do ustalenia nowej daty zwolnienia po dacie wydanego przez siebie rozkazu. Nie stanowi to naruszenia trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art.41 ust.3 ustawy o Policji (wyrok NSA z 21 grudnia 2009r. w spr. I OSK 749/09, wyrok NSA z 11 kwietnia 2006r. w srp. I OSK 958/05, wyrok WSA w Warszawie z 16 września 2008r. w spr. II SA/Wa 894/08).

Należy zaznaczyć, iż równolegle z niniejszą sprawą toczyło się postępowanie w sprawie zwolnienia M. B. ze służby na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 ustawy z 6 kwietnia 1990r.

W sprawie tej rozkazem nr [...] z [...]. Komendant Powiatowy Policji w R. M., na podstawie art.41 ust.2 pkt.8, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 29 lutego 2012r. Rozkaz ten doręczono M. B. zaś w dniu 22 lutego 2012r. złożył on odwołanie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania podnosząc, iż zaskarżony rozkaz nie wszedł do obrotu prawnego gdyż został doręczony stronie a nie jego pełnomocnikowi. W związku z czym w dniu 5 kwietnia 2012r. rozkaz nr [...] doręczono pełnomocnikowi M. B. i od tego rozkazu nie wniesiono odwołania.

W chwili obecnej w obrocie prawnym pozostają zatem dwie ostateczne rozkazy w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby a mianowicie rozkaz nr [...] z [...].(zwolnienie z dniem 29 lutego 2012r.) oraz rozkaz nr [...] z [...]. (zwolnienie z dniem 31 marca 2012r.). Oba rozstrzygnięcia wydano w oparciu o dwie różne podstawy prawne i określają one dwie różne daty zwolnienia. Jest rzeczą zrozumiałą, iż w przypadku zwolnienia ze służby z datą wcześniejszą (tzn. z dniem 29 lutego 2012r.) nie może dojść do ponownego zwolnienia z datą późniejszą (tzn. z dniem 31 marca 2012r.). W razie rozwiązania stosunku służbowego z policjantem nie może bowiem dojść do ponownego rozwiązania tego samego stosunku z datą późniejszą. W niniejszej sprawie sąd jednak ocenia legalność zaskarżonego rozkazu a w dniu jego wydania (28 marca 2012r.) rozkaz nr [...] z [...]. nie wszedł jeszcze do obrotu prawnego gdyż nie doręczono go pełnomocnikowi skarżącego. Doręczenie takie nastąpiło dopiero w dniu 5 kwietnia 2012r. czyli po wydaniu zaskarżonego rozkazu i M. B. nie odwołał się od tego rozkazu. W niniejszej sprawie organy Policji były zobowiązane wydać rozkaz o zwolnieniu ze służby na podstawie art.41 ust.3 gdyż upływał trzymiesięczny termin, o którym mowa w wymienionym przepisie zaś w obrocie prawnym nie było jeszcze rozkazu o zwolnieniu na podstawie art.41 ust.2 pkt.8 ustawy z 6 kwietnia 1990r. W związku z czym sąd uznał, iż skoro w dniu wydania zaskarżonego rozkazu (28 marca 2012r.) nie było jeszcze w obrocie prawnym rozkazu nr [... z [...] to ten ostatni rozkaz nie stanowił przeszkody do wydania rozkazu nr [...] z [...].

Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. M. B. w dniu 7 grudnia 2011r. złożył raport o zwolnieniu ze służby i brak jest podstaw do uznania, iż oświadczenie to jest dotknięte błędem w rozumieniu art.84 Kodeksu cywilnego. W związku z czym organy Policji trafnie zwolniły skarżącego ze służby na podstawie art.41 ust.3 ustawy z 6 kwietnia 1990r. zachowując trzymiesięczny termin, o ktorymm mowa w tym przepisie. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę M. B.

e.o.