Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 842/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 50 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 137, art. 138 ust. 1 i 2, art. 136 ust. 3,
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 52 pkt 2,
journal: Dz.U. 1998 nr 106 poz 668
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa.
article: art. 73 ust. 1,
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 2 ust. 1,
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], znak: [...], Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Z. P. i M. P. od decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] orzekającej o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w K. przy ul. Ż., oznaczonej

w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...], a obecnie stanowiącej nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów m. K. (obr. 0016) jako działka nr [...] o pow. 0,0203 ha, będącej własnością Województwa w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w K. oraz cześć działki nr [...], będącej własnością Skarbu Państwa aktualnie w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. z siedzibą

w W., w pkt 1 - uchylił zaskarżoną decyzję w części dot. odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...], a obecnie stanowiącej nieruchomość oznaczoną nr [...] i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz w pkt 2 - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dot. odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...], obecnie stanowiącej nieruchomość oznaczoną nr [...].

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał następujący stan faktyczny sprawy.

Decyzją z [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa na potrzeby Dyrekcji Inwestycji Miejskich - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K.,

z nieruchomości o powierzchni 2789 m2 położonej w K. przy ul. Ż. ujawnionej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w K. pod nr KW [...] jako własność: J. P., Z. J. P. oraz M. K. P. w równych częściach, część nieruchomości o pow. 1058 m2. Nieruchomość wywłaszczana oznaczona została Nr [...] na planie sporządzonym

w 1971 r. przez Miejską Pracownię Geodezyjną w K., przyjętym do ewidencji Miejskiej Pracowni Geodezyjnej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. za Nr 114/71 w dniu 10 sierpnia 1971 r. Zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z 30 marca 1971 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, wywłaszczenia dokonano

z przeznaczeniem pod budowę dworca [...].

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Wydział VII Cywilny z dnia [...]. sygn. akt [...] spadek po J. P. zmarłym w dniu 18 września 1974r. na podstawie ustawy nabyli synowie: Z. P.

i M. P. po 1/2 części każdy z nich.

Pismem z 30 lipca 2012 r. Z. P. i M. P. wystąpili

o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej pod budowę dworca [...] decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 18 października 1972 r., położonej w K. przy ul. Ż., która w ich ocenie nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Zakres roszczenia został przez wnioskodawców oznaczony na dołączonej do wniosku mapie w skali 1:500. Roszczenie zwrotu dotyczyło części nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...] o pow. 0.1058 ha na planie sporządzonym w 1971 r. przez Miejską Pracownię Geodezyjną w K. przyjętym do ewidencji Miejskiej Pracowni Geodezyjnej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. za Nr [...] w dniu 10 sierpnia 1971 r. Obecnie stanowi nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów m. K. (obr. 0016) jako działka nr [...] o pow. 0,0203 ha, będąca własnością Województwa w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w K. oraz część działki nr [...] o pow. 0,0881 ha (obr. 0016), będącej własnością Skarbu Państwa aktualnie w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.

Przeprowadzone przez organ l instancji w dniu 14 grudnia 2012r. oględziny wykazały, że nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot ma nieregularny kształt.

W granicy północnej (wzdłuż granicy) znajduje się kamienny, częściowo rozebrany mur oraz nasyp ziemi, dalej granica nie jest widoczna w terenie. W granicy południowej (niewidocznej w terenie) znajduje się nasyp ziemny i droga. Granica zachodnia również jest niewidoczna w terenie, a zachodnią część gruntu określonego jako przedmiot roszczenia stanowi nowo budowana droga i nasyp ziemny. Od wschodu granice roszczenia stanowi ogrodzenie dworca [...] - przęsła

z siatki na podmurówce. Jak wynika z oświadczenia złożonego przez likwidatora [...]. wschodnia część gruntu objętego roszczeniem stanowiąca część działki nr [...] i znajdująca się poza ogrodzeniem istniejącego dworca, przeznaczona jest pod budowę nowego parkingu dla [...]. Z kolei K. i M. P. oświadczyli, że przed rozpoczęciem robót budowlanych (inwestycji drogowej) była ona wykorzystywana przez mieszkańców. Teren jest niezagospodarowany, brak jest jakichkolwiek urządzeń związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Obecnie prowadzone są prace związane z realizacją inwestycji budowy drogi.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że decyzją z dnia 11 stycznia 1999 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r., przez [...] w K., prawa użytkowania wieczystego m.in. działki nr [...] odpowiadającej wywłaszczonej działce nr [...]. Następnie w wyniku podziału działki nr [...] teren objęty roszczeniem znalazł się w granicach działki nr [...]. Z treści księgi wieczystej

[...] wynika, że prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...],

z podziału której powstała działka nr [...], zostało ujawnione w księdze wieczystej na podstawie wniosku z dnia 28 października 2010 r. W dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, użytkownikiem wieczystym działki nr [...] było [...] w likwidacji.

Obecnie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej [...] na podstawie aktu notarialnego z dnia 28 maja 2013r. Rep A 3031/2013, przysługuje [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.

Następnie decyzją Nr [...] z dnia 15 stycznia 2010 r. Wojewoda [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła drogowego u zbiegu ulic: [...] wraz

z przebudową ronda im. Gustawa Herlinga-Grudzińskiego w ciągu istniejącej drogi wojewódzkiej Nr 762 na terenie miasta K., obejmując nią m.in. nieruchomość położoną w obrębie 0016, miasto K., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0203 ha, która powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,1084 ha na działki nr [...] o pow. 0,0203 ha i nr [...] o pow. 0,0881 ha. Minister Infrastruktury decyzją z dnia 30 marca 2011 r. uchylił w części ww. decyzję Wojewody [...]ego i w tym zakresie orzekł, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decyzja Ministra Infrastruktury jest ostateczna w administracyjnym toku instancji. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ustaliła lokalizację drogi wraz z określeniem linii rozgraniczających teren (obejmujący m.in. działkę nr [...]), zatwierdziła projekt podziału nieruchomości związanych

z lokalizacją inwestycji i zatwierdziła projekt budowlany. Ponadto nieruchomości objęte liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, w tym objęta roszczeniem działka nr [...], stały się z mocy prawa własnością Województwa [...]ego

z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Działka nr [...] w całości przeznaczona została pod inwestycję drogową. Zgodnie z informacją udzieloną przez Miejski Zarząd Dróg w K. pismem z dnia 12 października 2012r., działka ta na podstawie decyzji Wojewody [...]ego z 15 stycznia 2010 r. stanowi pas drogowy nowobudowanej ulicy.

Prezydent Miasta K. decyzją z 17 kwietnia 2013 r. orzekł o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w K. przy ul. Ż., oznaczonej

w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...], a obecnie stanowiącej nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów miasta K. (obr. 0016) jako działka nr [...]

o pow. 0,0203 ha, będącej własnością Województwa [...]ego w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w K. oraz część działki nr [...] o pow. 0,0881 ha (obr. 0016), będącej własnością Skarbu Państwa aktualnie w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. z siedzibą

w Warszawie, od której odwołanie złożyli Z.a P. i M. P..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że okoliczność wydania wyżej opisanej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powoduje, że nie jest możliwym zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ugn. Takie bowiem decyzje, z których jedna orzeka o zwrocie nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela, a druga stwierdza, że ta sama nieruchomość staje się z mocy prawa własnością Województwa [...], wzajemnie się wykluczają.

Ponadto w ocenie organu I instancji, w niniejszej sprawie decyzja o zwrocie pozostawałaby w sprzeczności z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, z którego wynika zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Organ I instancji stwierdził, że nie jest możliwym również zwrot części działki nr [...] z uwagi na fakt, że grunt ten znajduje się nadal w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Samo spełnienie przesłanek z art. 137 ugn, definiujących pojęcie zbędności, jest niewystarczające, ponieważ Skarb Państwa nie może swobodnie rozporządzać gruntem pozostającym w użytkowaniu wieczystym i orzec o ewentualnym jego zwrocie. Prezydent zauważył, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmowany jest pogląd, iż nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli Skarb Państwa lub gmina nie władają taką nieruchomością na skutek ustanowienia na niej (lub powstania ex lege) prawa użytkowania wieczystego. Decyzja taka bez uprzedniego rozwiązania użytkowania wieczystego naruszałaby porządek prawny, gdyż kolidowałaby z istniejącym stanem prawnym. Byłaby nadto niewykonalna, skoro Skarb Państwa nie mógłby zwrócić nieruchomości, nad którą utracił władanie

w chwili nabycia użytkowania wieczystego przez [...] w K..

Odwołanie od decyzji z 17 kwietnia 2013 r. złożyli Z. P.

i M. P. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz "przyznanie odszkodowania za przedmiotowe postępowanie",

a ponadto "ze względu na konflikt interesów, upoważnienie innego organu administracji państwowej do rozpatrzenia sprawy w I instancji". Odwołujący się podnieśli, że organ I instancji nie ustalił jednoznacznie, jaka część wywłaszczonej pod dworzec [...] w 1973 r. nieruchomości została faktycznie wykorzystana na cel, na jaki została wywłaszczona, a jaka część tej nieruchomości pozostawała od 1973 r. w posiadaniu Z.a i M.a P.. Zawnioskowali o przesłuchanie B. B. na okoliczność, że byli w posiadaniu i użytkowaniu działki ewidencyjnej nr [...] i części działki nr [...] od 1973 r. Podnieśli, że nie zostały wyjaśnione kwestie związane z rozwiązaniem użytkowania wieczystego oraz "nie została rozstrzygnięta sprawa jaka część wywłaszczonej w 1973 r. działki nadal nie jest wykorzystana na cel dworca [...], a nie na cel drogi". Zdaniem odwołujących "nie została wyjaśniona sprawa czy rzeczywiście przejęcie z mocy prawa na podstawie ustawy o drogach, części wywłaszczonej w 1973 r. działki na cel budowy dworca [...], a na ten cel niewykorzystanej, nie podlega zwrotowi względnie wypłaceniu odszkodowania, kosztów odtworzeniowych związanych z ponownym wywłaszczeniem po 40 latach tego samego gruntu ale na inny cel". Podkreślili, że cel na jaki wywłaszczona została działka w 1973 r. nie został przez 30 lat zrealizowany

i "wychodząc z założenia równości przed prawem, własność tej działki winna być zwrócona już w 1984 r., co nie zostało wykonane". Faktycznie jednak, odwołujący "dzierżyli przedmiotową działkę a więc byli posiadaczami samoistnymi do dnia dzisiejszego". Stwierdzili, że nie mieli wiedzy, że są w posiadaniu gruntu, który "teoretycznie został wywłaszczony a faktycznie nie został wykorzystany na cel na jaki został wywłaszczony", a więc spełniają przesłanki posiadacza samoistnego w dobrej wierze od 1973 r. Podkreślili, że w okresie od 1973 r. do 2004 r. pielęgnowali

i używali grunt jak własny nie posiadając wiedzy, że nim nie jest. W końcowej części odwołania podnieśli, że Prezydent Miasta K. nie powinien wydawać decyzji,

w której faktycznie jest stroną i pozytywne rozpatrzenie wniosku o zwrot działa na jego niekorzyść jako inwestora drogi, a tym samym zobowiązuje go do wypłacenia odszkodowania za przejęcie gruntu z mocy prawa po potrąceniu zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego w 1973 r. W ich ocenie Prezydent sam powinien złożyć wniosek o wywłaszczenie go, ale skoro sam takiego wniosku nie złożył to złożyli go odwołujący się.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda [...], wskazując na art. 136 ust. 3 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stwierdził, że wprawdzie przepisy te odnoszą się do "decyzji

o wywłaszczeniu", jednakże stosownie do art. 216 ust. 1 ugn, stosuje się je odpowiednio do nieruchomości przejętych i nabytych na podstawie art. 6 ustawy

z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło decyzją z 18 października 1972 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wydaną na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która mieści się

w katalogu przepisów wymienionych w art. 216 ugn.

Wojewoda podniósł, że jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ

I instancji, działka nr [...] nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia tj. pod budowę dworca [...] w K., lecz w całości przeznaczona została pod inwestycję drogową. Jednakże, stosownie do art. 2 ugn, ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarowania nieruchomościami, a w szczególności między innymi wymienionej w punkcie 11 tego artykułu ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

W ocenie organu, w niniejszej sprawie niewątpliwie z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wynika, że działka będąca przedmiotem wniosku

o zwrot oznaczona nr [...] jest przeznaczona pod drogę wojewódzką, a więc drogę publiczną. Dlatego też jej zwrot na rzecz osób fizycznych jest niedopuszczalny.

Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, iż w obowiązującym stanie prawnym, zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej

w zakresie zwrotu działki nr [...], zajętej obecnie pod drogę wojewódzką, prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości, która z mocy prawa stanowi własność Województwa [...]ego.

Organ odwoławczy stwierdził, że jedyną przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel wywłaszczenia, istniejąca zaś regulacja prawna nie uprawnia do twierdzenia, że przesłanką zwrotu nieruchomości jest także władanie nieruchomością przez Skarb Państwa czy też jednostkę samorządu terytorialnego. Złożenie zatem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zobowiązuje organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, o której mowa w art. 137 ugn. Ta przesłanka nie została, zdaniem Wojewody, jednoznacznie wyjaśniona przez organ I instancji.

W szczególności, mimo, iż oględziny przeprowadzone w dniu 14 grudnia 2012r. na wywłaszczonym gruncie wykazały, że "teren jest niezagospodarowany, brak jest jakichkolwiek urządzeń związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem

i obsługą ruchu. Obecnie prowadzone są prace związane z realizacją inwestycji budowy drogi", to organ I instancji nie ustosunkował się do tych okoliczności, nie wyjaśnił czy nieruchomość stała się zbędna dla celu, na który została wywłaszczona.

Wojewoda stwierdził, że w świetle art. 136 ust. 3 ugn, fakt, iż Skarb Państwa lub gmina nie władają wywłaszczoną nieruchomością, ma tylko takie znaczenie, że organ orzekający nie może do czasu przejęcia jej we władanie wydać decyzji pozytywnej tj. orzekającej o zwrocie.

Wskazał, że organ rozpatrujący wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stwierdzając w toku postępowania dowodowego, że istnieją przesłanki zwrotu przewidziane w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ugn,

a w szczególności, że stała się zbędna na cel na jaki została wywłaszczona, nie może wydać decyzji odmawiającej zwrotu z tym uzasadnieniem, że na nieruchomości istnieje użytkowanie wieczyste. Organ ma obowiązek stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa obligatoryjnie zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości do czasu zakończenia postępowania mającego przywrócić stan prawny nieruchomości umożliwiający wydanie orzeczenia o zwrocie (tj.

o stwierdzenie nieważności decyzji o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego - art. 156 § 1 pkt 2 kpa) i podjąć właściwe czynności procesowe celem usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania, określone w art. 100 § 1 kpa. Wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości

z naruszeniem tej powinności oznacza naruszenie przepisów art. 7 kpa oraz art. 136 ust. 1 i 3 ugn.

Wojewoda podniósł, iż rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji powinien w pierwszej kolejności jednoznacznie wyjaśnić kwestię, czy działka nr [...] została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. W sytuacji ustalenia, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu obowiązkiem organu jest zawieszenie postępowania o zwrot nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym będzie kwestia stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego.

Ewentualne podjęcie rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bez uprzedniego wyjaśnienia kwestii prejudycjalnej nie stanowi, zdaniem organu, działania na podstawie i w granicach prawa i narusza słuszny interes strony - spadkobierców poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości.

Reasumując, w zakresie w jakim zaskarżona decyzja odmawia zwrotu części działki nr [...], organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, a dotyczącego wyłączenia Prezydenta Miasta K. od załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości, Wojewoda stwierdził, że jest on nieuzasadniony. Stosownie bowiem do art. 142 ust. 1 ugn, o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

w drodze decyzji. Stosownie zaś do ust. 2 w sprawach, o których mowa w ust. 1,

w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych

w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie nieruchomość położona w K. przy ul. Ż., oznaczona w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...], a obecnie stanowiąca nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów m. K. jako działka nr [...] stanowi własność Województwa [...] w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w K. oraz część działki nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, aktualnie w użytkowaniu wieczystym [...] 2 Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że stosownie do art. 142 ust. 1 ugn, organem właściwym w sprawie zwrotu tej nieruchomości, jest Prezydent Miasta K. jako starosta wykonujący zadanie

z zakresu administracji rządowej.

Skargę na decyzję Wojewody [...]ego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożyła [...] Sp.

z o.o. w K. zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Spółka zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, to jest w szczególności:

1. art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa w zw. z art. 30 § 4 kpa - wobec rażącego złamania zasady czynnego udziału strony, polegającego na uniemożliwieniu skarżącej [...] 2 przed wydaniem zaskarżonej decyzji udziału w postępowaniu odwoławczym (przez brak zawiadomienia o jego prowadzeniu, a także brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem decyzji), choć jak wynika z jej uzasadnienia organ miał świadomość, że [...] K. oraz [...] zawarły w dniu 28 maja 2013 r. umowę sprzedaży przedsiębiorstwa, której jednym ze składników było prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], co w dacie wydania zaskarżonej decyzji zostało ujawnione w odpowiedniej księdze wieczystej ze skutkiem na dzień 3 czerwca 2013 r.,

2. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa wskutek nie przeprowadzenia wyczerpującej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ujawniającego

w szczególności to, że wniosek inicjujący postępowanie nie dotyczy w zasadzie

w ogóle działki nr [...], lecz przede wszystkim działki nr ew. [...], a co za tym idzie nie zachodzą obiektywne przyczyny dla uchylenia w jakiejkolwiek części decyzji Prezydenta z 17 kwietnia 2013 r.,

3. art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa i art. 100 § 1 kpa poprzez niekompletne i błędne (z przyczyn ujawnionych m.in. w pkt. I.1. i I.2 powyżej) uzasadnienie prawne, a także zamieszczenie w zaskarżonej decyzji “nonsensownego wskazania", z którego wynika założenie, iż w toku dalszego postępowania mogą mieć zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 kpa i art. 100 § 1 kpa, "które to nieracjonalne i nie znajdujące żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy (w dużej mierze arbitralnie pominiętych)", legło u podstaw uchylenia decyzji Prezydenta z 17 kwietnia 2013 r. w części dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości [...] 2, której generalnie postępowanie w ogóle nie dotyczyło,

4. art. 138 § 2 kpa wskutek jego zastosowania w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony przez organ I instancji, w sposób niewymagający przeprowadzenia dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego

w zakresie ustalenia, że brak jest podstaw do zwrotu w zakresie jakiejkolwiek części nieruchomości, to jest zarówno nieruchomości [...] 2, jak i nieruchomości Województwa;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest odpowiednich przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, to jest w szczególności art. 136 ust. 1 i ust. 3 ugn w zw.

z art. 216 ust. 2 pkt. 3 ugn - przez ich błędne zastosowanie polegające na zignorowaniu faktu, że w świetle istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej z 18 października 1972 r. i związanego z nią zrealizowania przewidzianego nią celu, jaką była budowa dworca [...] w K. (co jest faktem powszechnie znanym), a także ostatecznej decyzji Wojewody [...]ego

z dnia 11 stycznia 1999 r. stwierdzającej przekształcenie ex lege prawa zarządu

w stosunku m.in. do nieruchomości (a zatem zarówno działki nr [...], jak i działki nr [...]) w prawo wieczystego użytkowania, a ponadto umowy sprzedaży przedsiębiorstwa zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 28 maja 2013 r. [...], której przedmiotem było prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...], w sprawie może dojść do wydania innego rozstrzygnięcia niż odmowa zwrotu nieruchomości w jakiejkolwiek części.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w świetle prawidłowych ustaleń organu I instancji decyzja z 18 października 1972 r. dokonała wywłaszczenia m.in. nieruchomości, której część stanowi pozostająca w użytkowaniu wieczystym skarżącej działka nr [...]. Podkreśliła, że nieruchomość [...] 2 generalnie nie stanowiła przedmiotu wniosku o zwrot z dnia 30 lipca 2012 r. zgłoszonego przez spadkobierców byłego właściciela, do którego ww. decyzja wywłaszczeniowa z 18 lipca 1972 r. była skierowana. Niezależnie od tego wskazała, że celem wywłaszczenia była budowa dworca [...]. Działka nr [...] o pow. 881 m2 była (podobnie jak działka nr [...]) i jest wykorzystywana jako część infrastruktury niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania dworca - znajduje się na niej m.in. część placu manewrowego dla autobusów oraz inne elementy składające się na to zamierzenie inwestycyjne, a zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że stała się zbędna na cel określony w ww. decyzji wywłaszczeniowej, skoro jej cel został zrealizowany.

W ocenie Spółki nieruchomość nie może podlegać zwrotowi, jeżeli zrealizowano na niej inwestycję objętą celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, zgodną z tym celem i w czasie okresu ważności tej decyzji. Zrealizowanie inwestycji, a w szczególności wykonanie odpowiednich prac budowlanych, przesądza o braku obowiązku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bez konieczności oceny dalszego sposobu jej wykorzystania. Faktyczna realizacja inwestycji musiała tylko wiązać się z rozpoczęciem konkretnych robót i nakładów inwestycyjnych, wskazujących na wykonanie obiektu budowlanego.

Skarżąca Spółka podkreśliła, że nawet w kontekście nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...]

w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, w tym prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] i działki nr [...], co zostało stwierdzone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia 11 stycznia 1999 r., co mogłoby wiązać się również ze zmianą przeznaczenia nieruchomości na inny cel niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu, to nie można mówić o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu, jeżeli nieruchomość została wywłaszczona prawidłowo zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie tej realizacji zaprzestano lub nieruchomość przeznaczono na inne cele, włączając w to rozporządzenia tą nieruchomością na rzecz osób trzecich (sprzedaż, oddanie

w użytkowanie wieczyste, oddanie w użytkowanie, najem, dzierżawę lub w trwały zarząd). Sądy administracyjne konsekwentnie odmawiały przyznania byłym właścicielom lub ich następcom prawnym roszczenia o zwrot nieruchomości po zaprzestaniu realizacji celu wywłaszczenia. Spółka wskazała, że w szczególności to, iż wybudowany na wywłaszczonej nieruchomości obiekt stał się zbędny podmiotowi, który go zrealizował i chce się wyzbyć tej nieruchomości, nie był tożsamy ze "zbędnością" nieruchomości na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - obecnie treść normatywną tego przepisu wyraża art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ugn (w pewnych wypadkach stosowanym odpowiednio w związku z treścią art. 216 ugn) wskazując dodatkowe przesłanki czasowe. Teza ta znajduje również zastosowanie

w aktualnym stanie prawnym, czego potwierdzeniem jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt P 12/11, w którym Trybunał orzekł, że art. 137 ust. 1 ugn w zakresie, w jakim nie uznaje za zbędną nieruchomość, na której w terminach wskazanych w tym przepisie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu, nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżąca Spółka podniosła, że jeśli zrealizowano cel wywłaszczenia

i rozpoczęto wykorzystywanie nieruchomości na ten cel, ale następnie zmieniono przeznaczenie nieruchomości tak, że nieruchomość była wykorzystywana na inny cel, nie można mówić o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia i tym samym nie powstaje ustawowy obowiązek zwrotu tej nieruchomości. W konsekwencji nieruchomości kiedyś "użyte" na cel wywłaszczenia, choćby były w chwili żądania zwrotu "zbędne" z innych powodów, pod którymi należy rozumieć także rozporządzenie nimi, nie podlegają zwrotowi.

Spółka zakwestionowała słuszność poglądu Wojewody, że skoro istnieją przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (choć, jej zdaniem, nie istnieją) przewidziane w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ugn, to organ rozpatrujący wniosek

o jej zwrot nie może wydać decyzji odmawiającej zwrotu z tym uzasadnieniem, że na nieruchomości istnieje użytkowanie wieczyste. Zarzuciła, że ta ocena Wojewody [...]ego (nie znajdująca żadnych podstaw dowodowych) doprowadziła następnie do założenia, że organ I instancji w toku dalszego postępowania powinien stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa obligatoryjnie zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości do czasu zakończenia postępowania mającego przywrócić stan prawny nieruchomości umożliwiający wydanie orzeczenia o zwrocie (w drodze stwierdzenia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważności decyzji o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego) i podjąć właściwe czynności procesowe celem usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania, określone w art. 100 § 1 kpa. W ocenie Spółki jest to "całkowity nonsens", który

z niewiadomych dla niej przyczyn został wprowadzony do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, "tak jakby ktoś liczył", że Spółka w związku z rażącym naruszeniem

w stosunku do niej zasady czynnego udziału strony i nie znając akt sprawy, nie podejmie ochrony swoich interesów majątkowych.

Zdaniem skarżącej, stanowisko organu II instancji nie może być uznane za prawidłowe, gdyż jest zupełnie "wyabstrahowane" od stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Nie ulega ponadto wątpliwości, że obowiązek zwrotu dotyczy tylko tych nieruchomości, co do których spełnione są przesłanki zwrotu z ugn, jeżeli Skarb Państwa lub gmina władają nieruchomością. Jeżeli nieruchomością podlegającą zwrotowi rozporządzono w drodze sprzedaży, zamiany, darowizny, wniesienia jako wkładu niepieniężnego do spółki, to zwrot nie jest możliwy. To samo należy stwierdzić w przypadku oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. Spółka wskazała, że utrwalone i jednomyślne stanowisko Sądu Najwyższego również opowiada się za brakiem możliwości orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli na nieruchomości tej ustanowione zostało użytkowanie wieczyste - Sąd Najwyższy odpowiadając na zagadnienie prawne przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął tym samym, że organ przed którym toczy się postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obowiązany jest nie tylko zbadać przesłanki zwrotu nieruchomości określone

w ustawie, ale uwzględnić stan prawny i faktyczny z daty rozstrzygania sprawy

o zwrocie nieruchomości. Sam fakt utraty władania nieruchomością przez Skarb Państwa albo gminę stanowi negatywną przesłankę orzeczenia o zwrocie nieruchomości bez badania, czy nieruchomość została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Skarżąca Spółka podniosła, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa i aktualnie pozostaje

w użytkowaniu wieczystym Skarżącej [...] 2. Prawo użytkowania wieczystego względem nieruchomości [...] 2 ujawnione jest na rzecz Spółki w Księdze Wieczystej [...] na podstawie umowy sprzedaży przedsiębiorstwa zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 28 maja 2013 r. Rep. [...].

Spółka wskazała, że zarówno w toku postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości, jak i na chwilę obecną, nie toczyło się i nie toczy postępowanie

w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]ego z dnia 11 stycznia 1999 r., rozstrzygnięcie takie nie stanowi zagadnienia wstępnego

w postępowaniu w przedmiocie zwrotu nieruchomości, a zatem brak jest podstaw do zastosowania art. 100 § 1 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Brak jest bowiem między tymi postępowaniami bezpośredniego związku warunkującego dopuszczalność prowadzenia i zakończenia postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości od uprzedniego zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Skarżąca Spółka zarzuciła, że organowi II instancji umknęło, że od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ II instancji kierował się jedynie intencją wydania pozytywnej dla jednej ze stron postępowania, tj. byłego właściciela nieruchomości, decyzji, wbrew “oczywistym faktom". Takie działanie organu poddaje w wątpliwość jego bezstronność.

Spółka zwróciła uwagę na skutki prawne dla postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jakie wiążą się z datą złożenia wniosku

o zwrot nieruchomości, to jest 30 lipca 2012 r. Mając na względzie, że wniosek

o zwrot nieruchomości wywłaszczonej został złożony po zakończeniu postępowania "uwłaszczeniowego", to organ administracji publicznej jest obowiązany wszcząć

i prowadzić postępowanie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, jednakże musi respektować ostateczną decyzję "uwłaszczeniową" (w okolicznościach sprawy rolę tę pełni decyzja Wojewody [...]ego z dnia 11 stycznia 1999 r.).

Reasumując Spółka stwierdziła, że w sprawie brak jest podstaw do orzeczenia o zwrocie nieruchomości w jakiejkolwiek części, a decyzja Prezydenta z 17 kwietnia 2013 r. była bezsprzecznie prawidłowa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy podnieść, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] orzekła w dwóch punktach w przedmiocie dwóch różnych działek, objętych złożonym w sprawie wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości:

1. punkt 1 tej decyzji zawierający rozstrzygnięcie kasacyjne podjęte na podstawie art 138 § 2 kpa dotyczy części działki położonej w K., oznaczonej obecnie numerem ewidencyjnym [...] o pow. 0,0881 ha (z treści wniosku z 30 lipca 2012r. wynika, że chodzi faktycznie o powierzchnię 0,0157 ha). Wedle niekwestionowanego stanu faktycznego w jakim orzekał organ II instancji, działka ta stanowi własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym skarżącej [...] 2 spółki z o.o. w Warszawie,

2. punkt 2 utrzymuje natomiast w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie objętym przedmiotem niniejszego postępowania, tj. odmowę zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul. Ż., oznaczonej aktualnie numerem ewidencyjnym [...] o pow. 0,0203 ha, będącej własnością Województwa [...]ego, w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w K..

Jak wynika z treści skargi oraz dodatkowo z wyjaśnienia złożonego przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 28 listopada 2013r., skarga obejmuje całe rozstrzygnięcie Wojewody [...]ego w pkt 1 i 2, a interes prawny w zaskarżeniu decyzji orzekającej

o utrzymaniu w mocy odmowy zwrotu działki nr [...] Spółka upatruje w tym, że "przemawia za tym charakter postępowania o zwrot nieruchomości, w szczególności, że za działkę [...] zajętą pod drogę odszkodowanie otrzymał poprzednik prawny skarżącego, tj. [...] w K. w likwidacji, który również powinien uczestniczyć

w postępowaniu przed organem administracji, a sposób zagospodarowania wyżej wymienionej działki oraz niewielkiego fragmentu działki nr [...] powinien być rozpatrywany łącznie w jednej sprawie" (k. 54 akt sądowych).

Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności,

w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział

w postępowaniu administracyjnym.

O interesie prawnym w rozumieniu komentowanego przepisu mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym więc, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 424–425). Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione więc jest uprawnienie do złożenia skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r., OSK 919/04, OSP 2005, z. 11, poz. 128, z glosą W. Chróścielewskiego, tamże, s. 579 i n., również uznał, że istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku

z konkretną normą prawną. W powołanym wyroku wyjaśniono ponadto, że może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź "żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków".

Przenosząc tak rozumiane pojęcie interesu prawnego na grunt niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że Spółka nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu pkt 2 decyzji Wojewody [...]ego z 18 lipca 2013r. Jak już wskazano wyżej, decyzja ta zawiera dwa niezależne od siebie rozstrzygnięcia, mogące oddzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dotyczą one dwóch różnych działek ewidencyjnych o odmiennym stanie prawnym, które łączy jedynie położenie i objęcie wspólnym wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Rozstrzygnięcia Wojewody zawarte w pkt 1 i 2 podjęte zostały

w oparciu o różne podstawy materialno-prawne, stan faktyczny i motywy.

Wprawdzie zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej Spółce, ale –

w ocenie Sądu – nie oznacza to automatycznie istnienia po jej stronie interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji w części, która w żaden sposób nie dotyczy sfery jej praw. Ponadto, skarżąca nie wskazała żadnego przepisu prawa materialnego, który uzasadniałby jej interes prawny w objęciu skargą rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji Wojewody. Dotyczy ono bowiem działki, do których Spółka nie ma żadnych praw podmiotowych rzeczowych czy obligacyjnych, które w świetle art. 137 i nast. ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2010. 102.651 tj. ze zm.), zwanej dalej ugn, uzasadniałyby jej interes prawny w skarżeniu decyzji dotyczącej zwrotu działki nr [...]. Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości realizuje się bowiem jedynie w relacji pomiędzy jej aktualnym właścicielem (Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego) a osobą, której prawo własności zostało odjęte aktem wywłaszczenia bądź jej spadkobiercami. Stronami w sprawie zwrotu są także wieczyści użytkownicy nieruchomości oraz podmioty, których prawa wygasają w związku z decyzją o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, o jakich mowa w art. 138 ust. 1 i 2 ugn, do których skarżąca

w stosunku do działki nr [...] nie należy.

Interesu prawnego w części objętej pkt 2 decyzji Wojewody [...]ego nie uzasadniają w żadnym razie okoliczności wskazane na rozprawie przed Sądem, będące jedynie umotywowaniem faktycznego zainteresowania Spółki wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie dotyczącym działki nr [...].

Oddalając skargę w tej części Sąd miał na uwadze przede wszystkim powyżej przedstawione rozważania prowadzące do oceny, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w zaskarżeniu pkt 2 decyzji Wojewody [...]ego z 18 lipca 2013r., niemniej jednak podkreślenia dodatkowo wymaga, że za prawidłowy uznać należy przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd o braku podstaw do zwrotu działki nr [...], stanowiącej w dacie orzekania drogę publiczną stanowiącą własność Województwa [...]ego.

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się bowiem, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej (nabytej nieruchomości) nie przysługuje nie tylko w przypadku,

o którym mowa w art. 229 ugn, ale także gdy nieruchomość zajęta jest pod drogę publiczną. Wynika to z art. 2 ugn, w myśl którego przepisy tej ustawy nie mogą naruszać przepisów innych ustaw, a zatem i ustawy z dnia 21 marca 1985 r.

o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.). Ta ostatnia ustawa w art. 2a, dodanym z dniem 1 stycznia 1999 r. przez art. 52 pkt 2 ustawy

z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 z późn. zm.), przewiduje, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne - własność właściwych samorządów województw, powiatów i gmin. Powyższy przepis określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający żadnych wyjątków. Uzupełnieniem tej regulacji jest norma zawarta w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Zgodnie z nią nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego.

Z powyższych unormowań wynika, że celem ustawodawcy było zapewnienie, by własność dróg publicznych (a zatem i nieruchomości gruntowych zajętych pod te drogi) od 1 stycznia 1999 r. należała w Polsce wyłącznie do Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że grunty będące drogą publiczną od wskazanej daty mogą stanowić własność ściśle określonych podmiotów prawa publicznego. Nie mogą być one zatem przekazywane

w użytkowanie wieczyste, a tym samym nie podlegają one zwrotowi na rzecz byłych właścicieli lub ich spadkobierców (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2011r., sygn. akt I OSK 649/11).

Dokonując kontroli rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 zaskarżonej decyzji podkreślić na wstępie należy, że jego podstawę prawną stanowił przepis art 138 § 2 kpa, stanowiący wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej przez organ II instancji. Zgodnie z nim, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana

z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Podjęcie decyzji kasacyjnej uzasadnił Wojewoda stanowiskiem, że fakt ustanowienia na nieruchomości wieczystego użytkowania – o ile nie zachodzą, tak jak w niniejszej sprawie przesłanki z art. 229 ugn – nie stanowi sam w sobie przeszkody do zwrotu nieruchomości w sytuacji, gdy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 137 ugn). W razie takiego ustalenia, którego jednak Prezydent Miasta K. nie poczynił - organ zobowiązany jest podjąć stosowne kroki bądź umożliwić je zainteresowanej stronie – w celu stworzenia warunków prawnych umożliwiających zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Pogląd ten kwestionowany jest w skardze zarówno co do zasady, jak i w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Spółka uważa bowiem, że ustanowienie wieczystego użytkowania wyłącza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a także wykazuje, że działka nr [...] została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia , gdyż stanowiła infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania dworca [...] w K.. Tym samym nie ma podstaw do czynienia dodatkowych ustaleń

i nie istnieją jakiekolwiek przesłanki, które uzasadniałyby możliwość uwzględnienia wniosku o zwrot nieruchomości.

Rozstrzygając zaistniały pomiędzy stronami spór podkreślić należy, że

w orzecznictwie wielokrotnie przyjmowano, że brak prawa własności (bądź ustanowienie na nieruchomości wieczystego użytkowania) po stronie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zmiany własnościowe nastąpiły po 1 stycznia 1998 r., nie stanowi przesłanki negatywnej do orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (tak np. wyroki NSA: z 10 maja 2012r. I OSK 718/11, z 18 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1039/11, z 26 czerwca 2008r. I OSK 1054/07, z 6 listopada 2008r. I OSK 1477/07, z dnia 29 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 879/05, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

| Stosownie do art. 136 ust. 3 zd. 1 ugn., który określa przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel lub jego|

|spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona |

|zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Roszczenie to nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy |

|o gospodarce nieruchomościami nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby |

|trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej (art. 229 ugn). Z przytoczonego unormowania wynika niezbicie, że brak prawa|

|własności po stronie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, bądź też ustanowienie na nieruchomości prawa wieczystego |

|użytkowania, jeżeli zdarzenia zmieniające stan prawny nastąpiły po 1 stycznia 1998r. - jak miało to miejsce w sprawie - nie stanowią |

|przesłanek negatywnych do orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zasadnie zatem przyjął organ II instancji, że pomimo tego, iż|

|działka nr [...] stała się przedmiotem prawa wieczystego użytkowania nabytego przez poprzedniczkę prawną skarżącej Spółki, należało |

|przy zastosowaniu kryteriów wynikających z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ugn, ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy nieruchomość |

|stała się zbędna na cel, z powodu którego została nabyta przez Skarb Państwa, a tym samym, czy istnieje przesłanka jej zwrotu. |

|Interpretacja ta znajduje uzasadnienie również na gruncie reguł wykładni systemowej. Przyjęcie punktu widzenia skarżącej, że sam fakt |

|przysługującego jej prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] uzasadnia decyzję o odmowie zwrotu tej nieruchomości, |

|legalizowałoby możliwe, bezprawne działanie organów Państwa. To zaś pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP, |

|stanowiącym, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Skład orzekający |

|w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż Skarb Państwa lub gmina, które |

|z naruszeniem zakazu przewidzianego w art. 136 ust. 2 ugn, utraciły własność wywłaszczonej nieruchomości bądź ustanowiły na niej prawo|

|użytkowania wieczystego, nie mogą skutków tych niezgodnych z prawem działań przerzucać wyłącznie na byłego właściciela (spadkobiercę) |

|nieruchomości. To przede wszystkim na organie spoczywa obowiązek doprowadzenia do stanu, w którym Skarb Państwa lub gmina na powrót |

|władają (bez praw osób trzecich) nieruchomością podlegającą zwrotowi. Do czasu zakończenia takich działań, postępowanie w przedmiocie |

|zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Pamiętać bowiem trzeba, że po |

|wejściu w życie Konstytucji RP prawo do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel określony w decyzji |

|o wywłaszczeniu ma charakter prawa konstytucyjnego (art. 21 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji). Nie może być ono ograniczane |

|w sposób naruszający istotę tego prawa ani przez ustawodawcę, ani tym bardziej przez organy administracji publicznej stosujące prawo. |

|Zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta nie została użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej |

|wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest "oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji", na co zwrócił uwagę Trybunał |

|Konstytucyjny, między innymi w wyroku z 24 października 2001 r. sygn. akt SK 22/01, OTK nr 7/2001, poz. 216 oraz w wyroku z dnia 3 |

|kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05. OTK-A 2008/3/41. Realizacja tej zasady wyraża się w tym, że w razie zamiaru użycia wywłaszczonej |

|nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji |

|o wywłaszczeniu, właściwy organ jest zobowiązany zawiadomić o tym poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców, którym przysługuje |

|roszczenie o zwrot nieruchomości. Naruszenie tego obowiązku przez organ nie może prowadzić do podważenia samej istoty konstytucyjnego |

|prawa żądania zwrotu nieruchomości |

|i uzasadniać przerzucenia skutków tego naruszenia wyłącznie na poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców. |

|Podkreślenia przy tym wymaga, że podstawą obligatoryjnego zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie musi być |

|uprzednie wystąpienie zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego zależy rozpatrzenie sprawy |

|i wydanie decyzji administracyjnej, czyli zaistniałego przed wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu |

|wywłaszczonej nieruchomości. Przywołany przepis stanowi bowiem, że postępowanie należy zawiesić, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie |

|decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Kwestia prejudycjalna może się zatem |

|pojawić dopiero w toku postępowania, a sytuacja taka ma miejsce wówczas, kiedy na skutek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego |

|zostanie ustalone istnienie przesłanki "zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu", uzasadniającej jej zwrot |

|poprzedniemu właścicielowi (jego spadkobiercy). Zgodnie zaś z treścią art. 100 § 1 kpa, organ administracji publicznej, który zawiesił|

|postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu |

|o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to |

|w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. |

|Zauważenia przy tym wymaga, że u podstaw przedstawionego wyżej poglądu |

|o braku przeszkód do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdy Skarb Państwa po 1 stycznia 1998r. wyzbył się jej własności lub ustanowił|

|na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich, leży konieczność ustalenia, że zmiana stanu prawnego nieruchomości |

|nastąpiła z naruszeniem zakazu przewidzianego w art 136 ust. 2 ugn. Zgodnie z tym przepisem, w razie powzięcia zamiaru użycia |

|wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji |

|o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o |

|możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. |

|Wojewódzki Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że jedynie w razie jednoznacznej oceny, że wyzbywając się własności wywłaszczonej |

|nieruchomości bądź ustanawiając na niej prawo wieczystego użytkowania właściwy organ wypełnił ciążące na nim wobec poprzednich |

|właścicieli ustawowe obowiązki wynikające |

|z zacytowanego przepisu, można byłoby przyjąć, że prawa rzeczowe przysługujące osobie trzeciej uniemożliwiają zwrot nieruchomości, |

|która okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jeśli jednak ocena w tym zakresie nie jest oczywista i wymaga |

|odniesienia się do innych przepisów prawa materialnego niż te, które są podstawą rozstrzygania w sprawie o zwrot nieruchomości, mamy |

|do czynienia z kwestią prejudycjalną, która winna zostać rozstrzygnięta w innym postępowaniu administracyjnym bądź sądowym. |

|Taka sytuacja występuje w stanie faktycznym sprawy, w którym poprzednik prawny skarżącej – [...] |

|w K. – nabył prawo wieczystego użytkowania działki nr [...] na podstawie decyzji Wojewody [...]ego z dnia 11 stycznia 1999r., podjętej|

|na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy |

|o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Stosownie do tego przepisu, grunty stanowiące |

|własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5|

|grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem |

|użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. |

|Istotną cechą konstrukcyjną przewidzianego w cytowanym przepisie tak zwanego "uwłaszczenia" państwowych osób prawnych jest to, że |

|przekształcenie prawa zarządu gruntów przysługującego tym osobom prawnym w dniu 5 grudnia 1990 r. |

|w prawo użytkowania wieczystego oraz nabycie na własność położonych na tych gruntach budynków i innych urządzeń następowało z mocy |

|prawa, zaś deklaratoryjna decyzja wojewody nabycie tych praw jedynie potwierdzała. |

|Powołany art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. zastrzegając, że przewidziane w nim uwłaszczenie nie może naruszać praw osób |

|trzecich, nie definiował tej klauzuli ani nie zawierał jakichkolwiek wskazówek pozwalających na precyzyjne odkodowanie znaczenia |

|powyższego zastrzeżenia, co powoduje znaczne trudności interpretacyjne. Nie ulega wątpliwości, że osobami trzecimi |

|w rozumieniu omawianego przepisu mogą być byli właściciele nieruchomości oraz inne osoby powołujące się na swoje prawo do |

|nieruchomości wynikające |

|z przepisów prawa materialnego, gdyż uwłaszczenie państwowej osoby prawnej stanowiłoby przeszkodę do restytucji takich praw, prowadząc|

|w konsekwencji do naruszenia praw tych osób. Rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym budzi natomiast kwestia, czy |

|przedmiotowe zastrzeżenie odnosi się jedynie do zgłoszonych roszczeń, a jeżeli tak, to czy tylko tych ujawnionych przed 5 grudnia 1990|

|r. czy zgłoszonych później oraz, czy organ uwłaszczeniowy winien wypełnić dyspozycję art. 136 ust.2 ugn przed wydaniem decyzji opartej|

|na art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990r. |

|W niektórych orzeczeniach sądy przyjmowały, że prawa majątkowe osób trzecich do nieruchomości stanowią przeszkodę w nabyciu przez |

|państwową osobę prawną użytkowania wieczystego nieruchomości pozostającej w jej zarządzie na podstawie art. 2 ust. 1 ww. ustawy. |

|Zwracano też uwagę na to, że uprawnienia domagania się zwrotu nieruchomości od podmiotów publicznych poprzedni właściciele |

|nieruchomości otrzymali znacznie wcześniej niż państwowe osoby prawne nabyły prawo domagania się przekształcenia zarządu nieruchomości|

|w prawo rzeczowe, jakim jest użytkowanie wieczyste nieruchomości. W związku z tym, nawet jeżeli byli właściciele lub ich spadkobiercy |

|nie wystąpili o zwrot nieruchomości, to organy prowadzące postępowanie uwłaszczeniowe były bezwzględnie zobowiązane do poinformowania |

|ich o przysługujących im w tym zakresie uprawnieniach. Dopiero, gdy w zakreślonym terminie osoby te nie złożyły wniosku o zwrot |

|nieruchomości, to należało przyjmować, że po upływie tego terminu ustały przeszkody w zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego ( |

|m.innymi uchwała NSA z dnia 15 lutego 1999r., sygn. OPS 15/98 ONSA 1999/3/75 ). |

|W orzecznictwie (np. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006r I OSK 1363/05 oraz |

|z 22 maja 2012r. I OSK 805/11) prezentowano też odmienne stanowisko, wskazując, że zagadnienie czy pozostająca w zarządzie państwowej |

|osoby prawnej nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, nie jest przedmiotem postępowania |

|uwłaszczeniowego. Dlatego uprawnieni do zwrotu nie mają interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu, a zatem organ uwłaszczeniowy |

|nie ma obowiązku zawiadamiać ich o postępowaniu, chyba że sami wystąpili o zwrot nieruchomości. Wówczas mogą oni powoływać się na |

|dającą im status strony klauzulę chroniącą prawa osób trzecich. W innej sprawie NSA zaakcentował, że w postępowaniu służącym wydaniu |

|decyzji określonej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r., tj. potwierdzającej powstanie nowego stanu prawnego w dniu 5 |

|grudnia 1990 r. z mocy samego prawa, nie dokonuje się ustaleń, czy do danej nieruchomości mogą komukolwiek przysługiwać jakiekolwiek |

|prawa, bowiem ustalenie tych okoliczności następowało w odrębnych postępowaniach. Organ wojewódzki nie jest zatem uprawniony - przy |

|wydawaniu decyzji uwłaszczeniowej – do ustalania z urzędu, czy nieruchomość objęta jego decyzją spełnia warunki do jej zwrotu |

|określone w art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. |

|o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i czy w konsekwencji tego istnieją jakiekolwiek osoby uprawnione do zgłoszenia |

|wniosku o zwrot tej nieruchomości lub jej części (wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r. I OSK 1429/09). |

|W wyroku z dnia 13 stycznia 2000r I SA 209/99 (Lex 55330) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że można zgodzić się ze |

|stanowiskiem, że osoby, które złożyły wniosek o zwrot nieruchomości przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej mają interes prawny, a więc|

|i uprawnienie strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. Należy jednakże mieć na uwadze, że uwłaszczenie w omawianym trybie nastąpiło |

|z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. i jeżeli przed tym dniem nie został złożony wniosek o zwrot nieruchomości, to nie powstały |

|przesłanki do jej zwrotu i nie można w takim razie mówić o naruszeniu na dzień 5 grudnia 1990 r. praw osób trzecich, tj. poprzedniego |

|właściciela nieruchomości lub jego następców prawnych. Podstawowym warunkiem wszczęcia postępowania o zwrot wywłaszczonej |

|nieruchomości jest wszak wniosek uprawnionego, a wniosek ten w przypadku jego złożenia po dniu 4 grudnia 1990 r. nie wywołuje skutków |

|z mocą wsteczną i nie znosi nabytego z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego gruntów i własności budynków. |

|W szeregu orzeczeń zwracano ponadto uwagę na to, że zgodnie z art. 69 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. nieruchomość |

|zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nie podlegała zwrotowi z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek właściciela lub jego |

|następcy prawnego. Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości funkcjonuje w obrocie prawnym dopiero od chwili złożenia wniosku o |

|zwrot nieruchomości. Niewykorzystanie nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu samo przez się nie stanowi przeszkody |

|do uwłaszczenia, o ile były właściciel lub jego następca prawny najpóźniej przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej nie zgłosili |

|roszczenia o zwrot nieruchomości. Nie można mówić |

|o pominięciu w postępowaniu uwłaszczeniowym prawa osoby trzeciej w postaci roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeśli |

|żądanie zwrotu nie zostało zgłoszone. Skutkiem takiego poglądu jest stanowisko, zgodnie |

|z którym zakaz naruszenia praw osób trzecich do nieruchomości nie jest dochowany, gdy przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej został |

|złożony wniosek |

|o zwrot nieruchomości (por. uchwała SN z dnia 27 stycznia 2000 r., sygn. akt III ZP 14/99. OSNP 2000/8/294; wyroki NSA z dnia 28 |

|listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1652/06, z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1733/06, z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I |

|OSK 43/07, Baza orzeczeń NSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). |

|Jak widać z powyższego, w orzecznictwie nie wyklucza się możliwości zakwestionowania ważności decyzji podjętej na podstawie art. 2 |

|ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. w sytuacji, gdy uwłaszczenie państwowej osoby prawnej nastąpiło |

|z naruszeniem praw osób trzecich. Do ostatecznej oceny tej kwestii w stanie faktycznym niniejszej sprawy niezbędnym jest jednak |

|zainicjowanie stosownego postępowania administracyjnego bądź przez zainteresowaną stronę – |

|z zastosowaniem art. 100 § 1 kpa - bądź poprzez wystąpienie organu I instancji prowadzącego postępowanie w przedmiocie zwrotu |

|nieruchomości. Podkreślenia przy tym wymaga, że konieczność taka zrealizuje się dopiero w razie ustalenia, co słusznie podkreślił |

|organ II instancji – że działka oznaczona nr [...] stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Dlatego też podjęcie |

|przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego miało pełne oparcie w art. 138 § 2 kpa. |

|W tym stanie rzeczy przedwczesnym jest merytoryczna ocena przedstawionego |

|w skardze twierdzenia, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku oznaczona jako działka nr [...] została wykorzystana zgodnie z celem|

|wywłaszczenia, gdyż ustalenie w tym zakresie nie zostało przez żaden z organów poczynione, a jego brak był jedną z przyczyn uchylenia |

|decyzji organu I instancji w tej części |

|i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. |

|Nie można także podzielić zarzutu naruszenia przepisów postępowania, |

|w szczególności art. 10 § 1 kpa poprzez brak zawiadomienia skarżącej |

|o prowadzonym postępowaniu i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym |

|w sprawie materiałem dowodowym. Jak wynika z akt sprawy, Spółka nabyła przedsiębiorstwo w rozumieniu art 551 kc, od [...] w K. S.A. w|

|likwidacji aktem notarialnym zawartym 28 maja 2013r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ I instancji i po wniesieniu od niej |

|odwołania. Pismem z 21 czerwca 2013r., doręczonym 25 czerwca 2013r. (k. 74 i 80 akt organu II instancji) Wojewoda [...] poinformował |

|skarżącą, że przygotowany został materiał dowodowy do wydania decyzji przez organ odwoławczy oraz zakreślił 7-dniowy termin do |

|zapoznania się z aktami sprawy. Trudno w tej sytuacji dociec, w czym upatruje Spółka naruszenia zasady czynnego udziału w |

|postępowaniu, tym bardziej, że zarzutu tego nie rozwinięto w uzasadnieniu skargi. |

|Nie można także zgodzić się z twierdzeniem, że organ naruszył art. 77 § 1 kpa poprzez brak ujawnienia, "że wniosek inicjujący |

|postępowanie nie dotyczy |

|w zasadzie w ogóle działki nr [...], lecz przede wszystkim działki nr ew. [...], |

|a co za tym idzie nie zachodzą jakikolwiek obiektywne przyczyny dla uchylenia |

|w jakiejkolwiek części ww. decyzji Prezydenta z 17.04.2013r." Z treści złożonego |

|w dniu 30 lipca 2012r. wniosku (k. 13 akt organu I instancji) wynika bowiem wprost, że żądanie zwrotu obejmuje "działkę [...] o |

|powierzchni 0,0203 ha i część działki [...] o powierzchni 0,0157 ha". |

|Niezasadność pozostałych zarzutów prawa procesowego i materialnego wynika natomiast z przedstawionych już wyżej rozważań. |

|Mając na uwadze powyższe skarga podlegała oddaleniu na podstawie art 151 p.p.s.a. |