Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1914/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, ART. 1A UST. 1 PKT 3,
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi "L. " A. J. , K. J. Spółka Jawna z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. orzekło po rozpatrzeniu odwołania "[...]" A. J., K. J. sp. j. z siedzibą w W. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") utrzymało w mocy decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że Wójt Gminy Z. określił Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 205.951 zł, w tym od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 44.900 m2 w wysokości 28.736 zł, od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 10.087,50 m2 w wysokości 175.724 zł, od budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w wysokości 1.491 zł.

Organ I instancji powołując się na art. 5 oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2012r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej "u.p.o.l.") wskazał, że kryterium decydującym o zaliczeniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako związanego z działalnością gospodarczą jest ich posiadanie przez przedsiębiorcę. Jest to związek formalny i bez znaczenia jest to, czy przedmiot opodatkowania jest faktycznie wykorzystywany dla celów działalności gospodarczej z wyjątkiem przeszkody o charakterze stałym, spowodowanej względami technicznymi. Wyłączenie dotyczy przedmiotów opodatkowania, które nie są jak również nie mogą być w przyszłości wykorzystywane na działalność gospodarczą.

Organ podkreślił, że w sprawie bezsporne jest, że Spółka jest przedsiębiorcą i w jej posiadaniu są sporne nieruchomości (grunty i budynki). Zasadniczy problem sprowadza się zaś to tego, czy w sprawie wystąpiły przyczyny dające się zakwalifikować jako "względy techniczne". Powołując się na stanowisko prezentowane przez sądy administracyjne organ podkreślił, iż warunkiem odstąpienia od wymierzenia podatnikowi będącemu przedsiębiorcą podatku od nieruchomości według najwyższych stawek, jest łączne wystąpienie dwóch warunków: brak faktycznego wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych (w roku podatkowym) oraz brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych. Według Wójta użyte przez ustawodawcę określenie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć - w odniesieniu do budynków - sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych czy adaptacyjnych.

Wójt Gminy wyjaśnił, że w zakresie przedmiotów opodatkowania ustalenia faktyczne oparł na zgromadzonych w sprawie dowodach w postaci protokołów oględzin nieruchomości, opinii technicznych hal oraz zalecenia Nadzoru Budowlanego. Odnosząc się zaś do uwag Skarżącej wyjaśnił, że opinia biegłego T. A. – K. w sposób jednoznaczny odnosi się do możliwości użytkowania przedmiotowych hal. Ponadto zauważył, że hale są wykorzystywane w pewnym zakresie przez Spółkę (garażowanie samochodu Spółki, prowadzona wcześniej produkcja kostki brukowej).

Organ odnosząc się do twierdzeń Spółki, jakoby posiadane budynki znajdowały się obecnie w znacznie lepszym stanie technicznym, aniżeli w latach 2009-2010 zauważył, że we wszystkich opiniach opis stanu technicznego hal jest bardzo zbliżony tj. wskazane są zalecenia jakie winna wykonać Spółka, ale te zalecenia mogą być wykonane w ramach bieżących napraw. Opinia wykonana przez D. K. (na zlecenie Spółki) potwierdziła, że Spółka nie wywiązuje się z obowiązku prowadzenia okresowych kontroli obiektów, nie posiada żadnej dokumentacji technicznej, ani pozwoleń na prowadzenie robót budowlanych. Również PINB wskazywał, jakie czynności winna wykonać Spółka w ciągu kilku miesięcy.

Zdaniem organu I instancji, z powyższych opinii wynika, że stan obiektów nie uległ znaczącej poprawie, a z wykonanych zdjęć wynika, że hale są w pewnym zakresie przez Spółkę wykorzystywane.

W ocenie organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że zły stan techniczny hal i potrzeba ich remontu nie stanowi podstawy do wyłączenia z opodatkowania jako budynków związanych z działalnością gospodarczą.

Odnośnie gruntów pod spornymi halami organ I instancji stwierdził, że grunty i budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania, zatem stan techniczny uniemożliwiający użytkowanie jednego z przedmiotów (budynku) nie może wywierać skutków na drugi przedmiot (grunt).

Reasumując Organ I instancji stwierdził, że brak możliwości wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Posiadane przez Skarżącą grunty są oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe i podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych, dla gruntów związanych prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyłączenie gruntów nastąpi tylko w niektórych sytuacjach, np. chemicznego, czy bakteriologicznego skażenia gruntu. Natomiast wartość budowli, wskazana przez Spółkę nie została przez organ podatkowy zakwestionowana.

W odwołaniu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i c u.p.o.l., gdyż w zaistniałym stanie faktycznym, obniżona stawka podatku od nieruchomości powinna być zastosowana do hal nr 1 i nr 2, które ze względu na stan techniczny nie są i nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej Spółki. Obniżona stawka powinna również mieć zastosowanie do gruntu znajdującego się pod ww. halami;

- naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej "O.p.") poprzez przyjęcie jako dowodu w sprawie opinii biegłego, która nie zawiera ustaleń istotnych dla sprawy, a wobec tego nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżąca zarzuciła również, dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającej na przyjęciu bezpodstawnych domniemań oraz dokonaniu istotnych dla sprawy nadinterpretacji w zakresie oceny stanu technicznego hal magazynowych posiadanych przez Spółkę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przywołaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia, czy budynki hal magazynowych nr 1 i 2 (o pow. 9240 m2) oraz grunt pod tymi budynkami (o pow. 9916 m2) jako przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości powinny być traktowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, tym samym obciążone wyższą stawką podatku, czy też ze względu na ich stan techniczny, opodatkowane stawka niższą, przewidzianą dla pozostałych gruntów i budynków.

Kolegium wyjaśniło, iż wyłączenie, o jakim mowa w art. la ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Wskazuje na to przede wszystkim użyte przez ustawodawcę sformułowanie: "nie są i nie mogą być wykorzystywane".

SKO powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że "względy techniczne" to każda obiektywna okoliczność natury technicznej nie mająca błahego charakteru. Zatem, nie każda obiektywna przyczyna złego stanu technicznego budynku uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, lecz taka, która prowadzi do oceny, iż jest on w stanie katastrofalnym, grożącym jego zawaleniem. Ustalając, czy w danym przypadku zachodzą względy techniczne, należy brać pod uwagę taki stan techniczny przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, który kompletnie uniemożliwia prowadzenie każdego rodzaju działalności gospodarczej przez samego przedsiębiorcę oraz jakikolwiek inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Tymczasem, w ocenie SKO, takiej konkluzji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, wyciągnąć nie można.

SKO zauważyło, iż PINB w W., decyzjami z dnia [...] czerwca 2009 r., nakazał Spółce usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym hal magazynowych poprzez wykonanie zaleceń ujętych w przedłożonej wówczas ekspertyzie technicznej, w terminie do końca maja 2010 r. Prace te, traktowane przez Spółkę jako "prace odtworzeniowe" nadal trwają. Jednakże organ ten wydając rozstrzygnięcia, dysponując ekspertyzą biegłego D. K., który wskazywał na konieczność zakazania użytkowania przedmiotowych budynków do czasu zakończenia prac remontowych, dodatkowo po przeprowadzeniu komisyjnych oględzin przedmiotowych budynków, obowiązku takiego nie nałożył.

SKO podkreśliło, że w sprawie przeprowadzono także (dwukrotnie) dowód z opinii biegłego. Obie opinie, tj. opinia J. S. i opinia T. A. – K. nie kwestionują co do zasady złego stanu technicznego hal, jednakże prowadzą do konkluzji, iż nie zagrażają one bezpieczeństwu ich użytkowania (spełniają warunki stawiane obiektom przeznaczonym do użytkowania), a poprawa ich stanu technicznego może nastąpić po wykonaniu zaleconych, w tym również przez PINB, prac.

Ponadto Kolegium podkreśliło, iż wyjątek ustawowy powinien być interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego wyjątku jest niedopuszczalna. Organ odwoławczy wskazał, że względy techniczne w rozumieniu tego przepisu oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej. Tymczasem, zły stan techniczny obu hal nie stanowi takiej stałej przeszkody uniemożliwiającej wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania w przyszłości, skoro prace zmierzające do poprawy stanu technicznego hal trwają od kilku lat i winny zostać zakończone do połowy przyszłego roku.

SKO odnosząc się do stanowiska Skarżącej, że jeżeli wyłączeniu z opodatkowania wyższą stawką podlegają budynki w złym stanie technicznym, to i wyłączeniu z wyższej stawki powinien podlegać grunt znajdujący się pod halą nr 1 i nr 2, gdyż i on "z natury rzeczy" nie może być wykorzystywany w działalności gospodarczej Kolegium wskazało, że grunty oraz budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Dlatego też okoliczności odnoszących się do jednego z tych przedmiotów, którą jest stan techniczny budynków, nie można rozciągać automatycznie na drugi przedmiot opodatkowania, tj. grunt, na którym te budynki się znajdują. Strona winna zatem wykazać, że grunty, których dotyczył spór, znajdowały się w stanie technicznym uniemożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej. Takiego stanowiska podatnik jednak nie przedstawił. Toteż, mając na względzie okoliczności faktyczne i prawne sprawy Kolegium uznało, iż zasadnie organ podatkowy I instancji obciążył posiadane przez podatnika grunty i budynki stawką przewidzianą dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO, zarzucając jej naruszenie:

- art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 lit. b i e u.p.o.l. polegające na uznaniu, iż zasadnie odmówiono zastosowania obniżonych stawek podatku od nieruchomości w stosunku do posiadanych hal i gruntu znajdującego się pod nimi, które ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej;

- art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. polegające na zaakceptowaniu jako dowodu w sprawie opinii biegłego, która nie zawiera istotnych ustaleń oraz braku zakwestionowania przez SKO zebranego przez Wójta materiału dowodowego oraz dowolnej jego oceny, polegającej na przyjęciu bezpodstawnych domniemań oraz dokonaniu nadinterpretacji w zakresie stanu technicznego hal magazynowych.

W ocenie Skarżącej naruszenie przez Kolegium przepisów prawa materialnego było wynikiem błędnej wykładni pojęcia względów technicznych uniemożliwiających wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. W jej ocenie, posługując się zasadami wykładni językowej, pojęcie "względów technicznych" należy interpretować zgodnie z jego potocznym i powszechnym rozumieniem. Jej zdaniem warunkami wyłączenia danego budynku z grupy budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest okoliczność, że budynek nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej i nie może być wykorzystywany do prowadzenia takiej działalności ze względów technicznych. Skarżąca podkreśliła, że względy techniczne dotyczące budynków to takie, które można obiektywnie stwierdzić. Podkreśliła, że w decyzjach PINB stwierdzono nieprawidłowości w stanie technicznym budynków oraz określono zakres niezbędnych prac w celu przywrócenia obiektów do stanu zgodnego z prawem, co potwierdza, że przedmiotowe hale znajdowały się w stanie technicznym uniemożliwiającym ich użytkowanie w działalności gospodarczej. Natomiast brak zakazu użytkowania przedmiotowych budynków przez PINB wynikał z tego, iż organ ten mógł, ale nie musiał wydać nakazu użytkowania hal i nie było konieczności wydawania takiego zakazu, skro budynki nie były w ogóle wykorzystywane.

Spółka wyjaśniła ponadto, że nie kwestionowała faktu, że grunty i budynki są odrębnymi przedmiotami opodatkowania i nie można automatycznie rozciągać stanu technicznego jednego przedmiotu opodatkowania na drugi. Przypomniała jednak, że obie hale są trwałe związane z gruntem, na którym zostały posadowione. W konsekwencji, wykorzystanie wskazanych gruntów na cele działalności gospodarczej ze względu na zły stan posadowionych na nich hal jest niemożliwe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem wbrew podniesionym w niej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola dokonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Jedynie stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie braku tego rodzaju uchybień sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Osią sporu między stronami jest różne rozumienie treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w tej jego części, która przewiduje możliwość zastosowania niższej stawki podatkowej z uwagi na fakt, iż przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Sporna jest legalność zastosowania przez organ odwoławczy najwyższej stawki opodatkowania budynków oraz stawki opodatkowania gruntów pod tymi budynkami; tj. stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zamiast stawki niższej stosowanej dla "budynków innych".

Przywołany wyżej art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. formułuje definicję gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do jego treści grunty, budynki i budowle są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o ile są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W rozpatrywanej sprawie bezsporna jest okoliczność, że strona prowadzi działalność gospodarczą. A zatem z samego faktu, że strona jest przedsiębiorcą (w rozumieniu art. 1a ust. 3 i 4 u.p.o.I. w związku z art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) wynika, w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I., że znajdujące się w jej władaniu grunty, budynki i budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą. Grunty oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowią odrębną kategorię gruntów i budynków, dla których ustawodawca w art. 5 ust. 1 u.p.o.l. przewidział najwyższą maksymalną stawkę podatku od nieruchomości, która nie może być przekroczona w stosownej uchwale rady gminy.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, albowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie budynków "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 667/09, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 268/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 297/10).

Nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Pojęcie "względów technicznych" nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Ma ono normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów ustawy - Prawo budowlane.

"Względy techniczne" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budynkową, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.

W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że nie każda obiektywna przyczyna złego stanu technicznego budynku uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, lecz tylko taka, która prowadzi do oceny, iż jest on w stanie katastrofalnym, grożącym jego zawaleniem (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2012 r., II FSK 1860/10) Wyłączyć z opodatkowania podwyższoną stawką mogą jedynie względy techniczne, które należy rozumieć jako trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu budynku, gruntu, budowli do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, np.: z dnia 1 czerwca 2011r. II FSK 151/10, z dnia 10 czerwca 2011r. II FSK 226/10, z dnia 12 kwietnia 2011r. II FSK 2128/09, z dnia 14 października 2009r. II FSK 747/08; wojewódzkich sądów administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 28 marca 2011r. I SA/Wr 125/11, z dnia 17 czerwca 2009r. I SA/Wr 64/09, w Bydgoszczy z dnia 14 września 2010r. I SA/Bd 659/10, w Gdańsku z dnia 10 września 2009r. I SA/Gd 137/09i z dnia 9 października 2008r. I SA/Gd 867/07, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W stanie faktycznym sprawy taka sytuacja nie zachodziła

Zdaniem Sądu "względy techniczne" nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o remontach, przekształceniach, adaptacjach, czy też zmianie przeznaczenia. Względy techniczne w rozumieniu tego przepisu oznaczają natomiast trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej. W sprawach dotyczących sporów na tle niemożności wykorzystywania przedmiotów opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych zasadnicze znaczenie mają okoliczności występujące w konkretnej sprawie. Ponadto istotną wskazówką co do kierunku interpretacji omawianego przepisu (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) jest jednak jego konstrukcja, oparta na zastosowaniu wyjątku od zasady. Wyjątek ustawowy powinien być interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego przepisu jest niedopuszczalna. Normatywna treść pojęcia "względy techniczne", jak również redakcja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I., na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją - (dosłownie: "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany") wskazuje nie tylko na fakt niewykorzystywania tego przedmiotu, ale również brak możliwości jego wykorzystywania. Zatem tylko i wyłącznie w sytuacji łącznego ziszczenia się obu przesłanek objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według innych stawek, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie.

Sąd uznał, że mimo podniesionych w skardze zarzutów, organy obydwu instancji w należyty sposób i z poszanowaniem praw strony przeprowadziły postępowanie dowodowe, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, dawał podstawę do ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.

Zdaniem Sądu, zarzuty formułowane przez stronę w stosunku do opinii biegłego są niezasadne. Organ powołał bowiem nowego biegłego po zakwestionowaniu bezstronności biegłego S. Ustalenia opinii dot. stanu technicznego hal nie odbiegają w istocie od ustaleń rzeczoznawcy D. K., z którego usług korzystała Spółka; natomiast to, że biegły powołany przez organ przyjął inne wnioski, co do możliwości użytkowania hal, w świetle stanowiska PINB nie oznacza, że opinia ta jest wadliwa.

Sąd stwierdza, że chybione są również zarzuty skargi koncentrujące się na wykazaniu, że w sytuacji, gdy w opinii ustalono, iż wystąpiła ewidentna dewastacja budynków związana z silnym zawilgoceniem murów oraz korozją tynków i uszkodzeniami dachu oraz ścian, to błędne jest twierdzenie o możliwości wykorzystania budynków po wykonaniu prac remontowych.

Zarówno z opinii biegłego, który stwierdził częściową dewastację, opisując jej zakres, jak i z materiału dowodowego pozyskanego w trakcie oględzin nieruchomości jednoznacznie wynika, że budynki są zniszczone, ale nie są zrujnowane. Konieczność wykonania takich prac jak: wyremontowanie pokrycia dachów, osuszenie ścian, uzupełnienie tynków, naprawa posadzek, zamontowanie rur spustowych umożliwiających odprowadzanie wód opadowych z dachów, usunięcie pęknięć, zainstalowanie skrzydeł drzwiowych, - jednoznacznie wskazuje, że remont jest konieczny, ale niewątpliwie nie jest konieczne wykonanie robót mających na celu odtworzenie budynków. Stwierdzone wady budynków nie mogą być interpretowane jako stwierdzenie stanu katastrofalnego, powodującego zagrożenie. Zasadnie więc biegły wywiódł, że względy techniczne budynków nie stoją na przeszkodzie użytkowaniu budynków; prowadzeniu działalności gospodarczej, ponieważ przeszkody w wykorzystaniu budynków mają charakter przejściowy i można je usunąć poprzez przeprowadzenie remontu. Sąd w pełni ten pogląd podziela.

Nie można uznać, by organ odwoławczy w sposób nieuprawniony zawęził przesłankę wyrażoną w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stwierdzając, że wyłączenie budynku lub gruntu z opodatkowania najwyższą stawką dotyczy tych sytuacji, gdy ten przedmiot nie jest i jednocześnie nie może być w przyszłości wykorzystywany do prowadzenia działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę, ponieważ ustawodawca nie używa określenia "w przyszłości", a obowiązujące brzmienie przepisu każe uwzględniać przede wszystkim stan przedmiotu opodatkowania w czasie objętym zobowiązaniem podatkowym. Przeprowadzona przez organ interpretacja nie narusza zasad prawidłowej wykładni. Wykładnia ścisła nie oznacza bowiem obowiązku posłużenia się wyłącznie zwrotami języka prawnego. Wykładnia jest dokonywana w języku prawniczym, co w przypadku wykładni ścisłej oznacza obowiązek odkodowania zwrotów języka prawnego w języku prawniczym, w sposób niepowodujący wyjścia poza zakres pojęcia określony przez ustawodawcę. Prawidłowe jest interpretowanie określenia "nie jest i nie może być wykorzystywany" jako koniunkcji faktu niewykorzystywania i okoliczności braku możliwości wykorzystywania. Brak możliwości wykorzystywania ma charakter ocenny. Sformułowanie użyte przez ustawodawcę wskazuje jednoznacznie na trwały charakter przeszkód uniemożliwiających wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Przesłankę trwałości, którą bez trudu można wyczytać z tekstu ustawy, jeśli weźmie się pod uwagę nie tylko zwrot "nie może być" w sposób wyrwany z kontekstu, ale zestawi się ze sobą dwa zwroty: "nie jest" i "nie może być". Odczytując wolę ustawodawcy zawartą w tak zestawionych wyrażeniach, widać wyraźnie, iż przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację przedmiotu opodatkowania (nieruchomości), muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Przesłanka trwałości ze swej istoty odnosi się do przyszłości, co jest ewidentne, i rozważania natury semantycznej nie zmieniają tego faktu. Z tego względu wykładnia dokonana przez organ odwoławczy jest prawidłowa.

Sąd stwierdza, że prawidłowo organ odwoławczy wywiódł, iż z ustaleń dowodowych jednoznacznie wynika, że względy techniczne występujące w sprawie nie mają charakteru trwałego, lecz przemijający i mogą być usunięte poprzez wykonanie remontu. W takim zaś przypadku nie dochodzi do obalenia domniemania, że budynki posiadane przez Spółkę są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co oznacza obowiązek zastosowania najwyższej stawki podatkowej. Powyższego ustalenia nie może skutecznie zakwestionować twierdzenie Spółki o problemach związanych z zakończeniem remontu przedmiotowych nieruchomości. Zdaniem Sądu nie są to "względy techniczne", o których mowa w przepisie. Nawet jednak w przypadku przyjęcia odmiennego poglądu, wskazać trzeba, że brak możliwości - ze względów obiektywnych - zrealizowania konkretnego przedsięwzięcia nie może zostać utożsamiony ze względami technicznymi uniemożliwiającymi wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli występujące obiektywne przeszkody nie uniemożliwiają wykorzystania budynków do innej działalności przedsiębiorcy.

Nie budzi wątpliwości, że w sprawie zachodzi przesłanka pierwsza wymieniona w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (budynki nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej), nie zachodzi natomiast przesłanka druga, ponieważ budynki mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności po przeprowadzeniu remontu. Nie występują trwałe przeszkody uniemożliwiające gospodarcze wykorzystanie tych nieruchomości; na co wskazują również plany strony. Ponieważ do uchylenia domniemania, że budynek znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, konieczne jest łączne wystąpienie obydwu przesłanek, organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że domniemanie obowiązuje, co uzasadnia opodatkowanie przedmiotowych budynków według najwyższej stawki.

W związku z kwestionowaniem przez spółkę zastosowanej stawki opodatkowania gruntów pod budynkami, Sąd uznał podniesione zarzuty również za niezasadne. Po pierwsze - słusznie podnosi organ, że grunt stanowi osobny przedmiot opodatkowania i występowanie "względów technicznych" odnosić należy do stanu gruntów. Po drugie - uznanie bezzasadności argumentacji Spółki co do tego, czy hale nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych zwalnia Sąd od rozważań w niniejszej sprawie, czy uznanie wyłączenia budynków z działalności gospodarczej wpływa na wysokość stawki opodatkowania gruntu pod takim budynkiem.

Z powodów wyżej podanych, Sąd stwierdza, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.