Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 620/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 61a art. 64 par. 2 art. 134
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 12 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2021 roku sprawy ze skargi M. H. i A Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji dotyczącej zwrotu części dotacji oświatowej na rok 2017 I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 roku (nr [...]), stwierdziło niedopuszczalność odwołania M. H., które dotyczyło decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2019 roku (nr [...]) o zwrocie części dotacji udzielonej A Sp. z o.o., jako podmiotowi prowadzącemu Przedszkole Specjalne X. w P., przy ul. [...]

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że stroną postępowania administracyjnego jest A Sp. z o.o. Podmiotami uprawnionymi do reprezentowania strony są dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu. Odwołanie podpisała osoba, która nie jest ani członkiem zarządu, ani prokurentem, a także nie powołała się na pełnomocnictwo. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych jest ewidentna.

Rozstrzygnięcie zostało doręczone A Sp. z o.o. na adres ul. [...] [...] oraz M. H. na adres Przedszkole Specjalne X. w P., przy ul. [...]

firma A Sp. z o.o. oraz M. H., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Skarżący zażądali uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie strony skarżącej organ:

1) błędnie przyjął, że M. H. nie działała w imieniu strony postępowania,

2) naruszył art. 64 §2 oraz art. 134 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wezwania wnoszącej odwołanie do usunięcia braków formalnych poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa,

3) naruszył art. 6, art. 7, art. 8 §1 i art. 9 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wezwania wnoszącej odwołanie oraz strony postępowania do usunięcia braków formalnych poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa,

4) naruszył art. 7 w związku z art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak uwzględnienia, że wnosząca odwołanie składała wyjaśnienia w imieniu strony postępowania, a organ doręczał jej korespondencję kierowaną do strony postępowania na adres Przedszkole Specjalne X. w P., przy ul. [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Organ uznał, że skarga nie zawiera argumentów, które uzasadniają zmianę stanowiska. Prawo do złożenia odwołania przysługuje stronie postępowania, czyli firma A Sp. z o.o. Osoba, która podpisała odwołanie nie była członkiem zarządu, lecz dyrektorem przedszkola, w nagłówku wpisana została nazwa placówki przedszkolnej, a nie nazwa Spółki. Wnosząca odwołanie nie powoływała się na udzielone pełnomocnictwo. Brak formalny odwołania zachodziłby wówczas, gdyby składająca odwołanie podawała się za pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Skarżony organ naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło rzetelnego postępowania wyjaśniającego, ani w zakresie ustalenia strony postępowania odwoławczego, ani w zakresie legitymacji procesowej M. H. do działania w imieniu A Sp. z o.o.

Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego o "niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych" wsparte zostało między innymi argumentacją, że adresatem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2019 roku (nr [...]) była firma A Sp. z o.o., a odwołanie od wskazanej decyzji zostało wniesione przez "X. przedszkole Specjalne ul. [...]", które podpisał dyrektor placówki M. H..

Analiza treści odwołania oraz dokumentów włączonych do akt administracyjnych nie uprawniała do przyjęcia ustalenia, że odwołanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 134 w związku z art. 61 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256 ze zm.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie zauważa, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2019 roku (nr [...]) o zwrocie dotacji została skierowana do firma A Sp. z o.o., jako do organu prowadzącego Przedszkole Specjalne X. w P., przy ul. [...].

Organ trafnie uznaje, że interes prawny we wniesieniu odwołania posiada, a zatem i stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, jest A Sp. z o.o.

Powyższe prawidłowe stwierdzenia są jednak niewystarczające do stwierdzenia podmiotowej dopuszczalności spornego odwołania.

Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania ze względu na brak interesu prawnego w sprawie (brak przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego) pozostaje aktualne tylko wówczas, gdy jest oczywiste i nie wymaga złożonego procesu wykładni, czyli jest oczywiste na gruncie treści odwołania oraz okoliczności potwierdzonych w aktach sprawy.

Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania musi zostać poparte jednoznaczną i niebudząca wątpliwości identyfikacją podmiotu, który korzysta z procesowego uprawnienia do wniesienia odwołania.

Taki stan rzeczy nie zachodzi w kontrolowanej sprawie.

Złożenie podpisu pod odwołaniem przez M. H. nie usprawiedliwia stanowiska, że z prawa do wniesienia odwołania we własnym interesie skorzystała osoba fizyczna M. H.. W nagłówku podania/odwołania wskazano bowiem numer NIP [...], który jest numerem identyfikacji podatkowej firma A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS [...].

Z uwagi na brak podmiotowości prawnej/administracyjnoprawnej organ nie mógł przyjmować, że z prawa do wniesienia odwołania we własnym interesie korzysta wskazana w nagłówku podania X. w P., przy ul. [...].

Powyższe nie przeszkadzało skarżonemu organowi, aby skierować do X. w P. postanowienie z dnia [...] stycznia 2020 roku (dzień przed upływem terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym) o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2020 roku.

W tych okolicznościach Sąd uznaje, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych. Z prawa do wniesienia odwołania niewątpliwe korzystała firma A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Skoro firma A Sp. z o.o. ma interes prawny w rozumieniu art. 28 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, a skarżony organ nie wskazał innego podmiotu, który w jego ocenie korzystał z prawa do wniesienia odwołania i którego odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych (brak przymiotu strony), to zaktualizowała się konieczność wyjaśnienia zupełnie innej kwestii, braku formalnego podania, czyli kwestii udokumentowania prawa do reprezentacji podmiotu wnoszącego odwołanie.

Brak dokumentu potwierdzającego uprawnienie do działania w imieniu/na rzecz podmiotu, który korzysta z prawa do odwołania, to brak formalny podania w rozumieniu art. 64 §2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.

Zgodnie z treścią powołanego przepisu jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Z powołanego przepisu wynika, że organ administracji publicznej ma obowiązek procesowy wezwać do oznaczenia prawa do reprezentacji podmiotu wnoszącego odwołanie oraz do przedstawienia dokumentu potwierdzającego to prawo.

Akta kontrolowanej sprawy wskazują, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykonało obowiązków określonych w art. 64 §2 ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego. Ten obowiązek procesowy organu nie został wykonany pomimo tego, że od przekazania odwołania ([...] listopada 2019 roku) do wydania zaskarżonego postanowienia ([...] lipca 2020 roku) upłynęło ponad osiem miesięcy.

Skoro organ nie wezwał do usunięcia braków formalnych podania, to nie zaktualizował kompetencji do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania z uwagi na to, że odwołanie nie zostało podpisane przez stronę postępowania (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowiak, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Zakamycze 2005, str. 773).

Podstawą do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania nie mógł być, włączony do akt odwoławczych, wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego aktualny na dzień 21 lipca 2020 roku. Odwołanie zostało sporządzone w dniu 6 listopada 2019 roku, a więc prawie dziewięć miesięcy wcześniej. Ponadto wydruk z krajowego rejestru sądowego wyjaśniał kwestię reprezentacji strony postępowania administracyjnego jedynie w zakresie zasugerowanym przez Prezydenta Miasta [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2019 roku, że M. H. działa jako prezes spółki firma A Sp. z o.o.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do zaprezentowanej powyżej wykładni prawa i wykona obowiązki procesowe dotyczące usunięcia braków formalnych podania/odwołania. Jednocześnie organ będzie miał na uwadze, że jeżeli brak podania w postaci niezałączenia pełnomocnictwa został usunięty w terminie przewidzianym prawem, to w tej sytuacji nie ma znaczenia data umieszczona na pełnomocnictwie, choć pełnomocnictwo mogłoby też nie wskazywać tej daty. Tym samym data udzielenia pełnomocnictwa może być późniejsza od daty wezwania strony do usunięcia braku podania (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2020 roku o sygn. akt I OSK 2133/18, LEX nr 3027215).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku. Niezbędne koszty celowego dochodzenia praw przez strony skarżące obejmują wpisy od skarg w łącznej kwocie [...]złotych, wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w kwocie [...]zł oraz opłaty skarbowe od udzielonych pełnomocnictw (34 zł).