Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 791/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 25, art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 12 ust. 3, art. 80
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w L. przyznał A. T. jednolitą płatność obszarową na rok 2010 w kwocie 604,36 zł.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR, stwierdził nieważność ww. decyzji z [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu wskazano, że w przypadku jednej z działek objętych wnioskiem o płatność (nr ewid. [...]) organ I instancji nie zastosował ustalonej dla tej działki maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności (PEG), co stanowi rażące naruszenie krajowych i unijnych przepisów dotyczących przyznawania płatności. Naruszenie to spowodowało uwzględnienie nieprawidłowej powierzchni PEG dla ww. działki, co w dalszej części skutkowało przyznaniem płatności w wysokości niezgodnej z przepisami prawa. Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania.

Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. odmówił A. T. przyznania płatności na rok 2010. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną rozstrzygnięcia była stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia płatnością. Od decyzji nie zostało wniesione odwołanie.

Pismem z dnia 11 lutego 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. zawiadomił A. T. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności, zaś decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 604,36 zł. W wyniku odwołania A. T. decyzja ta została uchylona decyzją Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. ponownie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 604,36 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. T. podniósł, że sporna płatność została dokonana wskutek pomyłki właściwej władzy, a błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika, istnieją przesłanki do odstąpienia od wydania decyzji w sprawie zwrotu pobranych płatności.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ powołał art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.) i wskazał, że środki przyznane decyzją z [...] listopada 2010 r. zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę. Z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której rolnik uzyskał płatności (decyzja stwierdzająca nieważność z [...] września 2012 r.), przekazane środki pieniężne zostały pobrane nienależnie, zatem podlegają zwrotowi w całości.

Określenie wielkości powierzchni gruntów rolnych uprawnionych do płatności stanowi przedmiot postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a nie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Sprawa przyznania A. T. płatności bezpośrednich stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, zakończonego wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. decyzji z [...] września 2012 r. Zarzuty związane z przyznaniem płatności należy traktować jako wyjaśnione, niemieszczące się w ramach obecnego postępowania, a tym samym niemające wpływu na wynik postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Również orzecznictwo sądowe potwierdza, że w takich przypadkach rolą organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu decyzji przyznającej płatności, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne.

W sytuacji, gdy decyzja, na podstawie której wypłacono środki została wyeliminowana z obrotu prawnego, a następnie na podstawie ostatecznej decyzji odmówiono przyznania płatności na rok 2010, środki przekazane wcześniej stały się nienależne.

W sprawie nie znalazł zastosowania art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.; dalej jako: ustawa o płatnościach bezpośrednich), gdyż wysokość wypłaconej nienależnie kwoty przekracza równowartość 100 euro.

Zdaniem organu w sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności (Dz. Urz. UE, seria L, nr 316, str. 65, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

W rozpatrywanej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z [...] listopada 2010 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc na skutek pomyłki "właściwej władzy". Nie można jednak uznać, że została spełniona druga przesłanka z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Nr 1122/2009, tj., że "błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika". W danej sprawie błąd ten mógł zostać wykryty przez stronę ponieważ składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 – A. T. podpisał wniosek, co jest równoznaczne z podjęciem odpowiedzialności za jego wypełnienie. Jednocześnie oświadczył we wniosku, że znane są mu zasady przyznawania płatności pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Ponadto rolnik ubiegający się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego otrzymuje informację o maksymalnym kwalifikowanym obszarze przypadającym na daną działkę ewidencyjną wraz z wstępnie wypełnionymi wnioskami o przyznanie pomocy tzw. wnioskami spersonalizowanymi) oraz materiał graficzny (materiał geograficzny). Rolnik otrzymując wstępnie wypełniony formularz wniosku ma obowiązek dokonać zmian danych na tym formularzu w przypadku, kiedy stwierdzi, że jakakolwiek informacja tam zawarta jest błędna. Rolnik ma zatem możliwość "zanegowania" wyznaczonego przez Agencję maksymalnego kwalifikowanego obszaru w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych, jeżeli uzna, że nie znajduje on potwierdzenia w oparciu o aktualny stan faktyczny. Tak więc Strona była zobowiązana do wskazania powierzchni działek jako właściwą i prawdziwą uprawianą w roku 2010.

Organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania płatności na rok 2010 sam zorientował się w nieprawidłowościach. A. T. był informowany decyzją o stwierdzeniu nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności na rok 2010 oraz decyzji wydanej w sprawie przyznania płatności na rok 2010 o odmowie przyznania płatności. A zatem Strona mogła zauważyć, że powierzchnia działek jest mniejsza od zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010. Należy zatem uznać, że "błąd ten mógł zostać wykryty przez rolnika"

Ponadto w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstanie wyłącznie wówczas, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Zgodnie z ww. regulacją nawet jeśli płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy i nawet jeśli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeśli nie doszło do wydania decyzji o zwrocie płatności oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W rozpatrywanej sprawie na rachunek bankowy wskazany przez stronę w dniu 1 grudnia 2010 r. zostały przekazane nienależnie przyznane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2010, natomiast decyzja z [...] lipca 2013 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, została doręczona w dniu 10 lipca 2013 r. Zatem w przedmiotowej sprawie nie doszło do doręczenia decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności za rok 2010.

W skardze do sądu administracyjnego A. T. podniósł, że skoro wniosek o przyznanie płatności został przez niego nieprawidłowo wypełniony, a działał w dobrej woli, powinien zostać zweryfikowany przez organ na etapie jego rozpatrywania, ponieważ ARiMR dysponuje odpowiednimi narzędziami do weryfikowania prawidłowości zgłaszanego do płatności areału z faktycznym stanem, również w toku bezpośrednich kontroli. W tych okolicznościach skarżący powinien być zwolniony z obowiązku zwrotu dopłat.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja dotyczy zwrotu nienależnie pobranej płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej. Z prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń organu wynika, że płatność ta została przyznana skarżącemu i wypłacona w 2010 r., a w 2012 r. organ wyższej instancji stwierdził nieważność decyzji przyznającej płatność, w konsekwencji czego organ I instancji, ponownie rozpatrując wniosek o przyznanie płatności, odmówił przyznania skarżącemu płatności na 2010 r. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że wypłacone skarżącemu w 2010 r. świadczenie jednolitej płatności obszarowej uznana być musi za świadczenie nienależnie pobrane. Odpadła bowiem podstawa prawna ich wypłacenia.

Przepisy ustawy o płatnościach bezpośrednich, na podstawie których wymieniona płatność została przyznana, nie normują zasad ustalania i zwrotu nienależnie pobranych płatności obszarowych (z wyjątkiem określonego w art. 40 przypadku odstąpienia od ustalania nienależnie pobranych płatności, których wysokość nie jest wyższa od równowartości 100 euro). W tym zakresie zastosowanie mają przepisy ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz przepisy wspomnianego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.

Przepisy ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa określają jedynie tryb oraz organy właściwe w sprawie ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej oraz finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej (art. 29).

Obowiązek zwrotu wynika natomiast z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W przepisie art. 80 rozporządzenia uregulowany został zwrot nienależnych płatności, natomiast w przepisie art. 81 zwrot nienależnych uprawnień do płatności, do których stosuje się zasady określone w art. 80.

Przepis art. 80 ust. 1 stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę, powiększoną o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2. Przepis ten ustanawia zatem obowiązek zwrotu płatności, która uznana zostanie za nienależnie wypłaconą. Jak już wyżej wskazano, wypłacone skarżącemu w ramach wsparcia bezpośredniego środki prawidłowo uznane zostały za świadczenia nienależne.

Przewidziany w art. 80 ust. 1 obowiązek zwrotu nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z ust. 3 tego przepisu, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach; jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 80 ust. 3. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał bowiem podstaw do dokonania tak stanowczej i jednoznacznej oceny.

Organ wprawdzie prawidłowo uznał, że dokonanie płatności nastąpiło na skutek pomyłki organu (błędne ustalenie powierzchni kwalifikowanych) oraz że nie powiadomiono zainteresowanego o decyzji o zwrocie w terminie 12 miesięcy od płatności, co oznacza dopuszczalność stosowania art. 80 ust. 3 także w przypadku błędu dotyczącego elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, jednak nie wyjaśnił należycie i nie uzasadnił przekonująco swojego stanowiska, że błąd mógł zostać wykryty przez rolnika. Ustalenia faktyczne są w tym zakresie niewystarczające, materiał dowodowy niepełny, a uzasadnienie tej oceny sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że błąd mógł zostać wykryty przez skarżącego, ponieważ składając wniosek podpisał go i oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności. W ocenie organu rolnik jest zobowiązany - w związku z wykonywaną działalnością - do dokładnego i rzetelnego zgłoszenia działek do płatności, a podpisując wniosek bierze na siebie odpowiedzialność za prawidłowość zawartych w nim danych.

Możliwość wykrycia błędu organ wywodzi zatem z samego faktu złożenia oświadczenia dotyczącego znajomości zasad przyznawania pomocy. Takie stanowisko jest nieuzasadnione. Organ rozpoznający sprawę o ustalenie kwoty nienależnie pobranej płatności, każdorazowo – po analizie całokształtu materiału dowodowego – powinien ocenić indywidualne okoliczności sprawy i na ich podstawie dokonać ustaleń co do możliwości wykrycia przez rolnika błędu organu. Możliwość wykrycia błędu niejednokrotnie wiąże się z koniecznością prawidłowego odczytania treści przepisów, czy są to przepisy proste i zrozumiałe, czy też wymagają szeregu zabiegów interpretacyjnych. Wykrycie przez rolnika błędu organu powinno również uwzględniać naturę tego błędu, czy dotyczy błędnej interpretacji i w konsekwencji wadliwego zastosowania prawa, czy też obejmuje błąd co do stanu faktycznego. Nie może pozostawać bez uwzględnienia kwestia doświadczenia i profesjonalizmu beneficjenta, czy korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.

Niejednokrotnie przepisy dotyczące płatności bezpośrednich wymagają szeregu zabiegów interpretacyjnych, zawarte są w różnych aktach prawnych, w tym przede wszystkim aktach prawa unijnego i w takich sytuacjach nie można przyjąć, aby poprzez prostą lekturę wskazanego przez organ przepisu rolnik mógł wykryć błąd organu w interpretacji prawa. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że nie można stosować surowszych kryteriów przy ocenie możliwości wykrycia błędu przez rolnika niż kryteria przyjęte w stosunku do oceny pomyłki organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 26/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stwierdzenie czy błąd mógł zostać wykryty przez rolnika wymaga ustalenia przede wszystkim charakteru błędu. Rodzaj błędu ma bowiem istotny wpływ na możliwość jego zauważenia czy wykrycia przez rolnika. W tym zakresie organ nie poczynił jednak wystarczających ustaleń.

Jak wynika z treści decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej płatności, w przypadku jednej z działek objętych wnioskiem o płatność (nr ewid. [...]) organ I instancji nie zastosował ustalonej dla tej działki maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności (PEG), co stanowi rażące naruszenie krajowych i unijnych przepisów dotyczących przyznawania płatności. Naruszenie to spowodowało uwzględnienie nieprawidłowej powierzchni PEG dla ww. działki, co w dalszej części skutkowało przyznaniem płatności w wysokości niezgodnej z przepisami prawa. W decyzji nie wskazano jednak, o jaką różnicę powierzchni chodzi. Różnica ta wskazana jest natomiast w decyzji o odmowie przyznania płatności, z tym że w decyzji tej wymieniona została działka ewidencyjna oznaczona nr [...] (działka rolna C) oraz dodatkowo działka ewidencyjna oznaczona nr [...] (działka rolna A). Odmawiając płatności organ stwierdził, że różnica powierzchni wynosi 28,7356%. Z decyzji przyznającej płatność wynika z kolei, że w wyniku kontroli administracyjnej uwzględniającej powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG) płatność nie została pomniejszona, ponieważ różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (1,12 ha) a powierzchnią stwierdzoną po kontroli administracyjnej (1,04 ha) wyniosła 0,08 ha i nie przekracza 0,1 ha oraz, że różnica powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej nie przekracza 20%.

Z treści wymienionych trzech decyzji wynika, że organ przyznający płatności dokonał sprawdzenia powierzchni kwalifikowanej i powołał się na maksymalną powierzchnię kwalifikowaną (PEG), wynik tego sprawdzenia był jednak inny niż wynik ponownego sprawdzenia powierzchni po prawie dwóch latach. Decyzje w sprawie stwierdzenia nieważności oraz odmowy przyznania płatności odnoszą się do rożnych danych, są ogólnikowe i nie wyjaśniają, jakie różnice powierzchni stwierdzono co do poszczególnych działek. Także decyzja ustalająca nienależnie pobrane płatności okoliczności tych nie wyjaśnia.

Należy zwrócić uwagę, że zarówno organ przyznający płatności, jak i organ stwierdzający nieważność decyzji powołują się na te same okoliczności, czyli obowiązujące dla poszczególnych działek ewidencyjnych maksymalne powierzchnie kwalifikowane (PEG), podają jednak różne wielkości stwierdzonych w wyniku kontroli powierzchni. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia tych rozbieżności. W tym stanie rzeczy nie może być uznane za przekonujące twierdzenie organu, że rolnik mógł błąd zauważyć. Organ nie wyjaśnia zresztą, w jaki sposób i na jakiej podstawie, w szczególności w oparciu o jakie dokumenty, rolnik mógł błąd wykryć. Nie sposób również nie zauważyć, że organ, a więc podmiot profesjonalny, nie odkrył swojego błędu przez prawie dwa lata, mimo dysponowania wyspecjalizowanym aparatem urzędniczym i stałym dostępem do danych dotyczących powierzchni kwalifikowanych, w szczególności do systemu informacji geograficznej (LPIS). Błąd ten nie wydaje się więc tak oczywisty i łatwy do wykrycia, jak twierdzi organ w zaskarżonej decyzji.

W świetle przedstawionych okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych stanowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak wyczerpujących ustaleń co do rodzaju błędu i możliwości jego wykrycia spowodował bowiem w konsekwencji błędną ocenę, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, a w konsekwencji odmowę zastosowania tego przepisu w stosunku do skarżącego.

Z tych względów zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni wskazane wyżej uwagi i w pierwszej kolejności ustali wyczerpująco, jaki charakter miał błąd organu. Wymagać to będzie szczegółowego wskazania, z odniesieniem się do konkretnych danych dotyczących poszczególnych działek, jakie działki zostały objęte wnioskiem, jaka powierzchnia upraw została w odniesieniu do każdej z działek wskazana jako uprawniona do płatności oraz w jaki sposób ustalono powierzchnię kwalifikującą się do płatności, a zwłaszcza, skąd wynikła różnica między ustaleniem dokonanym przez organ przyznający płatność a ustaleniem dokonanym przez organ stwierdzający nieważność decyzji.

Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, w brzmieniu obowiązującym w dacie składania przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności, wnioski w sprawach dotyczących płatności obszarowych, składane były na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję. Zgodnie natomiast z ust. 2 powołanego przepisu, Agencja zobowiązana była do przesłania formularza oraz materiału graficznego, rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych w poprzednim roku. W takim przypadku, rolnik składał kolejny wniosek o przyznanie płatności obszarowych na formularzu przesłanym przez Agencję i dołączał do niego przesłany przez Agencję materiał graficzny (art. 25 ust. 3). Wnioski mogły być także składane za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji (art. 25 ust. 4). Obowiązujące w tym czasie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 39, poz. 215 ze zm.) określało, jakie informacje

i oświadczenia muszą być zawarte we wniosku i co rolnik obowiązany jest zaznaczyć na materiale graficznym przesłanym mu przez Agencję (§ 2, 3 i 4 rozporządzenia).

W świetle przedstawionych unormowań, obowiązujących w dacie złożenia wniosku, dla oceny, czy rolnik mógł wykryć błąd konieczne jest szczegółowe przeanalizowanie złożonego wniosku i jego ocena pod kątem wymogów określonych powołanymi wyżej przepisami. Wymaga to także ustalenia, czy materiały graficzne przesłane skarżącemu umożliwiały mu prawidłowe określenie powierzchni działek rolnych. Z powołanych przepisów wynika bowiem, że to organ udostępnia rolnikowi dane dotyczące położenia i powierzchni działek, zakres udostępnionych danych może zatem wpływać na prawidłowe określenie powierzchni uprawnionych do płatności. Podkreślenia wymaga, że w dacie składania wniosku obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009, które w art. 12 ust. 3 przewiduje, że w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Również ustawą z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 36, poz. 197) zmieniono ustawę o płatnościach bezpośrednich, dostosowując przepisy ustawy do wymienionego wyżej rozporządzenia. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie wynika jednak by formularz przekazany A. T. zawierał informacje na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną w stosunku do działek do których ubiegał się o płatność.

Dopiero po dokładnym ustaleniu wszystkich wskazanych okoliczności możliwa będzie ocena, czy błąd organu – stwierdzony po prawie dwóch latach – mógł być zauważony przez skarżącego, a w konsekwencji, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Z uwagi na to, że takimi samymi uchybieniami dotknięta jest także decyzja organu pierwszej instancji, Sąd uchylił również i tę decyzję na podstawie art. 135 p.p.s.a., jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.