Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 386/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 16 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Referent stażysta Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 roku sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Łodzi na uchwałę Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim z dnia 21 marca 2013 roku nr XXXVIII/343/13 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Aleksandrów Łódzki stwierdza nieważność § 3 ust.1 pkt 2 i ust.2 i ust. 2 i 3; § 4; § 6; § 7 pkt 1 - 3, 5, 7 – 10; § 15 ust.1 pkt 2 – 5; § 16; § 17 ust. 3; § 19 pkt 1; § 22 ust.1 pkt 2 i 3; § 23 ust. 2; § 28 ust. 2; § 29 ust.1 i 2; § 30 załącznika do zaskarżonej uchwały. a.bł.


UZASADNIENIE

Prokurator Okręgowy w Łodzi wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę z dnia 21 marca 2013r. Nr XXXVIII/343/2013 w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Aleksandrów Łódzki. Zaskarżonej uchwale zarzucił, że została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. tj. wprowadziła rozwiązania, które stanowią przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013r. poz. 1593 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa", poprzez:

a) powtórzenie zapisów w § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały uregulowania wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy w zakresie obowiązku uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z tych części nieruchomości, które służą do użytku publicznego oraz nałożenie na właścicieli dodatkowych obowiązków w postaci sprzątania części chodników, na których dopuszczony jest płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych;

b) wprowadzenie w § 3 ust. 2 uchwały sposobu czyszczenia chodników, warunków przechowywania zanieczyszczeń, zakazów zgarniania śniegu, lodu, błota lub innych zanieczyszczeń;

c) powtórzenie w § 3 ust. 3 uchwały zapisów art. 5 ust. 4 ustawy;

d) powtórzenie w § 4 uchwały przepisu art. 5 ust. 2 ustawy dotyczącego nałożenia obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie budowy na wykonawcę robót budowlanych;

e) nałożenie w § 6 pkt 1 i 2 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości, gdzie znajdują się piaskownice dla dzieci w postaci wymiany piasku i ich zabezpieczenia przed dostępem zwierząt, a także umieszczenia tablic informacyjnych o zakazie wprowadzania zwierząt;

f) wprowadzenie w § 7 pkt 1 – 3, 5, 7 – 10 uchwały zakazów w postaci:

- zakopywania odpadów oraz padłych zwierząt,

spalania odpadów na powierzchni ziemi, w pojemnikach do zbierania odpadów komunalnych oraz w instalacjach grzewczych budynków,

umieszczania odpadów komunalnych powstałych w gospodarstwach domowych, sklepach, punktach gastronomicznych i usługowych, w koszach ulicznych oraz w innych miejscach na ten cel nieprzeznaczonych,

wylewania nieczystości ciekłych poza wyznaczonymi do tego stacjami zlewnymi,

wykorzystywania nieczynnych studni kopalnych do gromadzenia odpadów i nieczystości ciekłych,

mycia i naprawy pojazdów samochodowych w miejscach publicznych,

wprowadzania psów na tereny przeznaczone dla zabaw dzieci i uprawiania sportu,

zgarniania na jezdnię śniegu, lodu, błota lub innych zanieczyszczeń z chodnika;

g) nałożenie w § 15 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości dotyczących ustawiania pojemników na odpady komunalne na własnej lub na innej nieruchomości, w wyodrębnionym, łatwo dostępnym miejscu, w sposób niewpływający negatywnie na estetykę otoczenia oraz niestwarzający uciążliwości;

h) nałożenie w § 15 ust. 1 pkt 4 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci zabezpieczenia pojemników na odpady przed zbieraniem się w nich wody, błota i ustawienie ich na wyrównanej, utwardzonej nawierzchni, o obowiązku pokrycia kosztów związanych z usytuowaniem i zabezpieczeniem pojemników przez właścicieli nieruchomości;

i) nałożenie w § 16 uchwały obowiązków na organizatorów imprez i zgromadzeń o charakterze publicznym, niewynikających z treści delegacji ustawowej wskazanej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy;

j) nałożenie w § 17 ust. 3 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci udostępniania pojemników i worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na czas ich odbierania przez ich wystawienie poza teren nieruchomości w miejscu umożliwiającym swobodny do nich dojazd;

k) wprowadzenie w § 19 pkt 1 uchwały zakazu wyrzucania do pojemników na odpady komunalne: śniegu, lodu, gorącego żużla, gorącego popiołu, gruzu i innych odpadów budowlanego i remontowych, szlamów, substancji toksycznych, żrących, wybuchowych, przeterminowanych leków, zużytych baterii, akumulatorów, olejów, resztek farb, rozpuszczalników, lakierów i innych odpadów niebezpiecznych oraz odpadów z działalności gospodarczej;

l) wprowadzenie w § 22 pkt 2 i 3 uchwały zakazów wprowadzania zwierząt do sklepów, zakładów usługowych, lokali gastronomicznych, obiektów użyteczności publicznej oraz innych obiektów, w których administracje wprowadziły ten zakaz, a także na tereny placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci;

m) nałożenie w § 23 ust. 2 uchwały na właściciela obowiązku usuwania padłych zwierząt domowych;

n) nałożenie w § 28 ust. 2 uchwały dodatkowego obowiązku na właścicieli nieruchomości usytuowania uli w odległości co najmniej 10m. od granicy nieruchomości;

o) nałożenie w § 29 ust. 1 i 2 uchwały obowiązku na właścicieli zwierząt niezwłocznego usunięcia padłych zwierząt gospodarskich poprzez przekazanie ich przedsiębiorcy świadczącego usługi odbioru, transportu i utylizacji zwłok zwierzęcych;

p) określenie w § 30 ust. 1 – 4 i 6 uchwały obszarów objętych deratyzacją w sposób sprzeczny z przepisami ustawy;

q) obciążenie w § 30 ust. 5 uchwały właścicieli nieruchomości kosztami przeprowadzonej deratyzacji.

W niniejszej sprawie – w ocenie strony skarżącej – z przekroczeniem upoważnienia ustawowego doszło do nałożenia na właścicieli nieruchomości nowych dodatkowych obowiązków, które nie wynikają z treści ustawy w § 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 6 pkt 1 i 2, § 15 ust. 1 pkt 2, 3, 4, 5, § 16, § 17 ust. 3, § 23 ust. 2, § 28 ust. 2, § 29 ust. 1 i 2 uchwały.

Prokurator Okręgowy wskazał, że w uregulowaniu § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały doszło dodatkowo do powtórzenia normy wskazanej w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz nałożenia na właścicieli dodatkowych obowiązków w postaci obowiązku uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z tych części chodników, na których dopuszczony jest płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych nie wynikającego ze wskazanego przepisu.

W ocenie strony skarżącej podobna sytuacja dotyczy nałożenia przez Radę Miejską w § 3 ust. 2 uchwały na właścicieli obowiązków sposobu czyszczenia chodników, warunków przechowywania zanieczyszczeń, zakazów zgarniania śniegu, lodu, błota lub innych zanieczyszczeń. Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 pkt 1b ustawy podstawą do określenia w regulaminie jest tylko to, w jaki sposób właściciel nieruchomości sąsiadującej z chodnikiem ma obowiązek usunąć błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia z owego chodnika. Rada Miejska nie posiada prawnego umocowania do nałożenia na właścicieli nieruchomości innych obowiązków niewynikających wprost z delegacji ustawowej.

Zdaniem Prokuratora Okręgowego niezasadnie powtórzono w § 3 ust 3 uchwały uregulowanie art. 5 ust. 4 ustawy w zakresie wykonywania obowiązków na drogach publicznych przez zarządcę drogi oraz dodatkowo w § 4 uchwały w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie budowy przepis art. 5 ust. 2 wskazanej ustawy.

Następnie w skardze podniesiono, że w § 6 pkt 1 i 2 uchwały Rada Miasta Aleksandrowa Łódzkiego nałożyła na właścicieli nieruchomości, posiadających piaskownice dla dzieci obowiązki wykraczające poza upoważnienie ustawowe dotyczące wymiany piasku i ich zabezpieczenia przed dostępem zwierząt, a także umieszczenia tablic informacyjnych o zakazie wprowadzania zwierząt.

Z przekroczeniem delegacji ustawowej w § 15 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 uchwały nałożono na właścicieli nieruchomości dodatkowe obowiązki, tj. ustawiania pojemników na odpady komunalne na własnej nieruchomości, w wyodrębnionym, łatwo dostępnym miejscu, w sposób niewpływający negatywnie na estetykę otoczenia oraz niestwarzających uciążliwości, w § 15 ust. 1 pkt 4 uchwały zaś zabezpieczenia pojemników na odpady przed zbieraniem się w nich wody, błota i ustawienie ich na wyrównanej, utwardzonej nawierzchni, o obowiązku pokrycia kosztów związanych z usytuowaniem i zabezpieczeniem pojemników przez właścicieli nieruchomości, co stanowi przekroczenie delegacji ustawowej wskazanej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy. Podobnie w § 17 ust. 3 uchwały, w którym nałożono dodatkowe obowiązki na właścicieli nieruchomości w postaci udostępniania pojemników i worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na czas ich odbierania przez ich wystawienie poza teren nieruchomości w miejscu umożliwiającym swobodny do nich dojazd, przekracza delegację ustawową. Wprowadzony bowiem obowiązek przekracza uregulowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zakresie wymagań sanitarnych dotyczących otoczenia, gdzie ustawione są pojemniki.

Ponadto, w § 16 niezasadnie wprowadzono uregulowanie dotyczące zasad postępowania organizatorów imprez i zgromadzeń o charakterze publicznym. Tymczasem art. 5 ust. 1 ustawy przewiduje, że powyższe obowiązki zapewniające utrzymanie czystości i porządku mogą być nakładane jedynie na właścicieli nieruchomości. W myśl orzecznictwa sądów administracyjnych wyżej wymienionych podmiotów nie można bowiem uznać za właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 2 pkt 4 cytowanej ustawy, a tylko oni są adresatami obowiązków dotyczących utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Organizatorzy imprez, zarządcy dróg, wykonawców robót budowlanych nie należą do podmiotów wskazanych w przepisach: w art. 2 pkt 4 oraz art. 5 ust. 2 – 4 ustawy.

Podobnie, w ocenie strony, w § 7 pkt 1 – 3, 5, 7 – 10, § 18 ust. 3, § 19 pkt 1, § 22 pkt 2 i 3 zaskarżonej uchwały wprowadzono rozwiązania, które również stanowią przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy. Nałożenie w § 23 ust. 2 i § 29 ust. 1 i 2 uchwały na właścicieli zwierząt obowiązku usuwania padłych zwierząt domowych, a także obowiązków niezwłocznego usunięcia padłych zwierząt gospodarskich poprzez przekazanie ich przedsiębiorcy świadczącego usługi odbioru, transportu i utylizacji zwłok zwierzęcych, przekracza delegację ustawową, ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 6 wymienionej ustawy regulamin powinien określać jedynie obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe mające na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Nie dotyczy to sytuacji postępowania z padniętymi zwierzętami.

Zdaniem Prokuratora treść § 30 ust. 1 – 4 i 6 uchwały określająca obszary podlegające obowiązkowej deratyzacji również nie wypełnia dyspozycji zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy. Celem upoważnienia z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji było zobligowanie rad gmin do wskazania konkretnych obszarów w obrębie właściwości gminy, które ze względu na realizowane tam funkcje, bądź inne okoliczności wymagające poddania ich obowiązkowi deratyzacji. Tym bardziej za niedopuszczalny należało uznać zapis obligujący do przeprowadzania deratyzacji "w miarę potrzeb". Pojęcie to nosi cechy ogólnikowości, jest niesprecyzowane, dające możliwości wypełniania różnymi treściami w zależności od tego, kto miałby te potrzeby oceniać. Użycie takich sformułowań w akcie prawnym jest niedopuszczalne. Nadto, w § 30 ust. 5 uchwały właścicieli nieruchomości obciążono kosztami przeprowadzonej deratyzacji, co jest niezgodne z delegacją ustawową z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Aleksandrowie Łódzkim wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do treści § 3 ust.1 pkt 2 i ust. 2 regulaminu organ przyznał, że istotnie treść tegoż uregulowania stanowi swego rodzaju powtórzenie normy ustawowej, jednak nie można dopatrzyć się w tej treści nałożenia nowego obowiązku w postaci uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z tych części chodników, na których dopuszczony jest płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Wskazany przepis regulaminu wyłącza taki obowiązek Trudno zgodzić się również z tym aby zapis § 3 ust. 2 regulaminu stanowił bezprawne nałożenie nowego obowiązku na właścicieli nieruchomości. Jak sam skarżący wskazuje w treści skargi art. 4 ust.2 pkt 1b ustawy daje podstawę do wskazania sposobu w jaki właściciel nieruchomości ma obowiązek usuwać błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia. Tę właśnie ewentualność wskazania sposobu uprzątania śniegu i lodu Rada Miejska wykorzystała w § 3 ust.2 regulaminu. W ocenie organu gminy przepis ten nie jest niczym innym jak wskazaniem metody usuwania tych skutków opadów atmosferycznych. Rada Miejska podkreśliła jednocześnie, że aby regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, spełnił swoją rolę konieczne jest niekiedy wprowadzenie uregulowań o charakterze instrukcyjnym pozwalających na przeciwdziałanie działaniom teoretycznie zgodnym z prawem, ale w rzeczywistości nieefektywnym. Mając na uwadze przyczynę dla jakiej normy ustawowe znajdują swoje odniesienie w prawie miejscowym czy to poprzez przytoczenie (jak w np. § 3 ust. 1 pkt 2 regulaminu) czy informację (jak np. § 3 ust. 2 regulaminu) usprawiedliwiony powinien być pogląd, iż nie jest to istotne naruszenie prawa. Gminy starają się bowiem przekazać mieszkańcom regulacje o charakterze kompletnym, zatem informują częstokroć w aktach prawa miejscowego o regulacjach wyższej rangi, tak aby potencjalny odbiorca miał pełniejszą wiedzę co do zakresu swoich obowiązków bądź uprawnień.

Jeśli chodzi o § 15 pkt 2 – 5 regulaminu to organ gminy wskazał, że art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy wskazuje, iż regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymywania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Podważane zapisy § 15 regulaminu dotyczą właśnie warunków rozmieszczenia pojemników na odpady komunalne. Przy ocenie tego rodzaju zapisów należy również mieć na uwadze, iż są one skierowane do ogółu mieszkańców a więc i tej ich części, która wymaga dość szczegółowych wytycznych w zakresie zachowania porządku i czystości. Organ podkreślił, że regulamin stanowi akt prawa miejscowego, którego zadaniem jest bezpośrednie oddziaływanie na czystość, porządek, a zatem i estetykę całej gminy. Również w ramach tej samej podstawy prawnej określono w § 16 regulaminu rodzaj i pojemność pojemników niezbędnych na nieruchomościach czasowo, to jest w trakcie trwania imprez o charakterze publicznym.

W odniesieniu do zapisu § 17 ust. 3 regulaminu organ wskazał, że koreluje on z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy, który to przepis stanowi, iż regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego. Podważany przepis regulaminu mieści się w zakresie wskazanej delegacji ustawowej określając sposób pozbywania się odpadów komunalnych. Unormowanie to nie ma związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i nie przekracza jego uregulowań . Określa jedynie w jaki faktycznie sposób dokonywane jest pozbywanie się odpadów komunalnych przez mieszkańców.

Następnie organ gminy wskazał, że do kwestii sposobu pozbywania się odpadów komunalnych z nieruchomości nawiązuje również zapis § 19 pkt 1 regulaminu. Stanowi on zakaz gromadzenia w pojemnikach na odpady komunalne m.in. śniegu, lodu, gruzu, odpadów budowlanych, gorącego popiołu, żużla , szlamów substancji żrących, wybuchowych, przeterminowanych leków itd. Przepis ten jest sygnałem dla właścicieli nieruchomości, iż poprzez gromadzenie odpadów komunalnych w pojemnikach i udostępnianie tych pojemników do opróżnienia mogą pozbywać się wyłącznie odpadów komunalnych. Adresaci regulaminu dowiadują się w konkretny, kazuistyczny sposób jak mają gromadzić i oddawać odpady. Ta forma przekazu, mieszczącego się w pojęciu określenia sposobu pozbywania się odpadów, jest niezbędna do uświadomienia mieszkańcom jak praktycznie, realnie powinni postępować aby nie szkodzić sobie i innym i umożliwiać utrzymanie porządku i czystości w gminie. Podobny charakter mają niektóre z zaskarżonych unormowań regulaminu zawartych w § 7 tego aktu.

W zakresie § 22 ust.3 pkt 2 i 3 regulaminu Rada Miejska wyjaśniła, że uchwałodawca nakazał niewprowadzanie zwierząt do sklepów, zakładów usługowych, lokali gastronomicznych, obiektów użyteczności publicznej oraz innych obiektów, których administracje wprowadziły ten zakaz oraz niewprowadzania zwierząt domowych na tereny placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci. Podstawą sformułowania wyżej wymienionego zapisu jest art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy, który stanowi iż regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Organ wskazał, iż pierwsza część zaskarżonego przepisu funkcjonuje jedynie w sposób mieszczący się w zakresie delegacji ustawowej, zakaz wprowadzany przez administracje poszczególnych obiektów przeznaczonych do wspólnego użytku. Druga część w sposób bezdyskusyjny nie narusza granic delegacji ustawowej, powstrzymanie właścicieli zwierząt od wprowadzania ich na tereny placów zabaw dla dzieci jest w pełni usprawiedliwione ochroną przed zagrożeniem i uciążliwością dla korzystających z tych obiektów w myśl cytowanego powyżej przepisu ustawy.

W ocenie Rady Miejskiej nie można uznać także za zasadny zarzutu skarżącego w zakresie niezgodności z prawem § 28 ust. 2 regulaminu, regulującego odległość usytuowania uli, w których utrzymuje się pszczoły miodne, od granic nieruchomości. Przepis ten wprost stanowi, iż chodzi o zapobieżenie uciążliwościom dla właścicieli nieruchomości sąsiednich. Art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy wymaga uregulowania "wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach". Zgodnie z art. 2 ust. 1h ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, pszczoła miodna uznana jest przez ustawodawcę za zwierzę gospodarskie.

Rada Miejska podniosła następnie, że również zapis § 29 regulaminu swoim zakresem wpisuje się w pojęcie "wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich", zwłaszcza w kontekście części wstępnej przepisu art. 4 ust. 2 ustawy mówiącej o porządku i czystości a także celu jaki przyświeca ustawie – zachowaniu podstawowych norm sanitarnych. Sformułowany wymóg utylizacji padłych zwierząt gospodarskich ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa sanitarnego dla mieszkańców gminy. Podobnie w § 23 ust. 2 załącznika do uchwały, uszczegółowiono obowiązek osób utrzymujących zwierzęta domowe w zakresie postępowania w przypadku padnięcia zwierzęcia w celu ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla osób postronnych. Zdaniem Rady Miejskiej skarżący niesłusznie również uważa, iż w zaskarżonej uchwale nie dopełniono obowiązku "wyznaczenia" obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzenia, gdy treść § 30 ust.1 załącznika do uchwały w sposób wyraźny wskazuje na spełnienie wymagań ustawowych w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 zez zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Kontroli sądu administracyjnego poddane zostały między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.), a taki akt stanowi niewątpliwe uchwała Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Aleksandrów Łódzki.

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że z uwagi na treść art. 52 § 1 i art. 53 § 3 P.p.s.a. skarga złożona przez prokuratora nie wymaga uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, a jej wniesienie nie jest ograniczone żadnym terminem.

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy powołanej powyżej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to regulamin jest aktem prawa miejscowego. Jak stanowi art. 4 ust. 2 ustawy, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Stosownie do art. 4 ust. 2a ustawy, regulamin może również wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1a.

Podkreślenia wymaga, że regulamin utrzymania czystości i porządku, jako akt niższej rangi wydany w wykonaniu delegacji ustawowej nie może wykraczać poza zakres spraw ścisłe w nim określonych. Nie jest więc dopuszczalna wykładnia rozszerzająca przepisu art. 4 ust. 2 ustawy. Przypomnieć należy, że organy samorządu ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 i 94 Konstytucji RP). Inaczej mówiąc rada gminy nie ma prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Regulacja podustawowa wykraczająca poza upoważnienie zawarte w ustawie narusza zarówno normę upoważniającą, jak i konstytucyjną zasadę praworządności. Wszelkie odstępstwa od katalogu wymienionego w art. 4 ust. 2 ustawy stanowią istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego w całości lub w części. Konieczność uszczegółowienia regulacji ustawowej nie może prowadzić do objęcia regulacją aktu niższego rzędu zagadnień niewynikających wprost z przepisów ustawy.

Poza tym należy mieć na uwadze, że wymienione w art. 4 ust. 2 ustawy elementy regulaminu utrzymania czystości i porządku mają charakter obligatoryjny. Uchwalając regulamin rada gminy winna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie zagadnień. Określając zakres owych zagadnień ustawodawca nie posłużył się bowiem sformułowaniem "w szczególności", "może określić", lecz użył pojęcia "regulamin określa" (vide wyrok NSA z dnia 9 września 2014r. w sprawie II OSK 654/14; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012r. w sprawie II OSK 2012/12; wyroki WSA w Gliwicach z dnia 3 lipca 2014r. w sprawie II SA/Gl 465/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2013r. w sprawie IV SA/Po 748/13; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2013r. w sprawie II SA/Sz 238/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Jednocześnie wypada wskazać na regulację rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100 poz. 908), zgodnie z którą w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (§ 115 w zw. z § 143 rozporządzenia), przy czym nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej (§ 118 w zw. z § 143 rozporządzenia). Wprowadzenie przepisów ustawowych do aktu niższego rzędu oraz jakakolwiek modyfikacja przepisu ustawowego przez rzeczony akt jest niedopuszczalna i jest uznawana w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa powoduje nieważność aktu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011r. w sprawie IV SA/Po 431/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2014r. w sprawie IV SA/Po 746/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2014r. w sprawie II SA/Łd 515/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Odnosząc się szczegółowo do poszczególnych zapisów zaskarżonej uchwały zakwestionowanych w skardze wskazać należy, że w § 3 ust. 1 pkt 2 regulaminu Rada Miejska ustanawiając obowiązek uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości i dodając jednocześnie, że za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości regulaminu, powtórzyła dokładnie treść art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy, co jak już wskazano wyżej stanowi istotne naruszenie prawa.

W treści § 3 ust. 2 i § 7 pkt 10 załącznika do zaskarżonej uchwały nałożono na właścicieli nieruchomości dodatkowe obowiązki, niewynikające z art. 4 ust. 2 pkt 1b ustawy. Przepisy ustawowy uprawnia do określania w regulaminie wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Przepis art. 4 ust.2 pkt 1b ustawy nie upoważnia natomiast do wskazania sposobu, w jakim ma być uprzątnięta nieruchomość wskazana w przepisie i miejsca gromadzenia uprzątniętych zanieczyszczeń. Niewątpliwie zatem organ uchwałodawczy nie został upoważniony na podstawie delegacji ustawowej do określenia, że obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń należy realizować poprzez odgarnięcie w miejsce niepowodujące zakłóceń w ruchu pieszych lub pojazdów. Poza tym w świetle regulacji ustawowej nie był uprawniony do nałożenia obowiązku podjęcia działań usuwających lub ograniczających śliskość chodnika, określenia sposobu sprzątania śniegu i lodu oraz wprowadzenia zakazu zgarniania na jezdnię śniegu, lodu, błota lub innych zanieczyszczeń z chodnika (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 maja 2015r. w sprawie II SA/Łd 193/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2015r. w sprawie II SA/Łd 184/15; wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 lipca 2015r. w sprawie II SA/Ke 572/15; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2015r. w sprawie II SA/Gl 1169/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Następnie wskazać należy, że § 3 ust. 3 regulaminu stanowi nieuprawnione powtórzenie treści art. 5 ust. 4 ustawy w zakresie wykonywania obowiązków z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenach dróg publicznych, zaś § 4 odnoszący się do utrzymania czystości i porządku na terenie budowy stanowi zbędne powtórzenie art. 5 ust. 2 ustawy.

Z kolei w § 6 pkt 1 i 2 załącznika do uchwały nałożono dodatkowe obowiązki na właścicieli nieruchomości, na których znajdują się piaskownice dla dzieci, polegające na wymianie piasku z częstotliwością przynajmniej raz w roku, w terminie do 30 kwietnia lub każdorazowo w przypadku stwierdzenia zanieczyszczenia piasku odchodami zwierzęcymi lub innymi zanieczyszczaniami zagrażającymi bezpieczeństwu korzystających oraz na ogrodzeniu terenu piaskownic, w sposób uniemożlwiający dostęp zwierząt oraz oznakowania ich tabliczką z informacją o zakazie wprowadzania zwierząt. W tychże postanowieniach uchwały wprowadzono nakazy, które nie mają umocowania w art. 4 ust. 2, jak również w art. 5 ust. 1 ustawy, a zatem przekraczają uprawnienie ustawowe. Rada Gminy, jak już wyżej wskazano, nie ma prawa do stanowienia prawa miejscowego regulującego zagadnienia inne niż wymienione wprost w ustawie. Wprowadzonych mocą § 6 pkt 1 i 2 załącznika do uchwały obowiązków nie można utożsamiać z obowiązkiem usuwania innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego (art. 4 ust. 2 pkt 1b ustawy), jak też realizacją innych obowiązków określonych w regulaminie (art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy) i obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy). Powyższy pogląd podzielany jest również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2015r. w sprawie II SA/Łd 434/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 lipca 2015r. w sprawie II SA/Łd 441/15; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 lipca 2014r. w sprawie II SA/Gl 258/14; wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2013r. II SA/Kr 946/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 września 2013r. II SA/Wr 289/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Następnie odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa przez wprowadzenie w § 7 pkt 1 – 3, 5, 7 – 9 określonych zakazów, należy uznać że jest on w pełni zasadny. Mocą rzeczonego przepisu wprowadzono zakazy niewynikające z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy. Ustanowienie zakazu zakopywania padłych zwierząt, a w dalszej części regulaminu nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku usuwania padłych zwierząt domowych oraz gospodarskich z zastrzeżeniem, że padłe zwierzęta gospodarskie należy niezwłocznie usunąć poprzez przekazanie ich przedsiębiorcy świadczącemu usługi odbioru, transportu i utylizacji zwłok zwierzęcych (§ 7 pkt 2, § 23 ust. 2, § 29 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały) przekracza delegację ustawową. Należy podkreślić, że mocą art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy przyznano gminom kompetencje jedynie w zakresie określania wymagań dotyczących obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Zasady postępowania z padłymi zwierzętami są już uregulowane przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2014r. poz. 1539 ze zm.), ustawy 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013r. poz. 856 ze zm.), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (Dz.U. UE L nr 300, poz. 1 ze zm.). Jednocześnie warto wskazać, że w art. 3 ust. 2 pkt 15 ustawy określono, że gminy zapewniają zbieranie, transport i unieszkodliwianie zwłok bezdomnych zwierząt oraz współdziałają z przedsiębiorcami podejmującymi działalność w tym zakresie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że regulacja w zakresie, o którym mowa w § 7 pkt 2, § 23 ust. 2, § 29 ust. 1 i 2 uchwały nie znajduje oparcia w ustawie upoważniającej (vide: wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 lipca 2015r. w sprawie II SA/Ke 576/15; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 grudnia 2014r. w sprawie II SA/Go 784/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Jeśli chodzi o zakaz zakopywania odpadów oraz ich spalania na powierzchni ziemi, w pojemnikach do zbierania odpadów komunalnych oraz w instalacjach grzewczych, wskazać trzeba, że wskazana regulacja nie znajduje oparcia w delegacji ustawowej przekazanej do realizacji w regulaminie utrzymania czystości i porządku. W tym zakresie wyjaśnić należy, że art. 5 ust. 1 pkt 3b ustawy nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek utrzymania czystości i porządku przez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Przepis ten odnosi się do odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych. Natomiast do innych odpadów w dostatecznym stopniu odnoszą się przepisy odrębne, w szczególności ustawa o odpadach, która określa zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w tym zasady zapobiegania powstawania odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów (vide wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2015r. w sprawie II SA/Łd 1196/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 czerwca 2015r. w sprawie II SA/Łd 193/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 czerwca 2015r. w sprawie II SA/Łd 176/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 lutego 2011r. w sprawie II SA/Bd 1484/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Powyższe uwagi znajdują również zastosowanie do zakazu umieszczania odpadów komunalnych powstałych w gospodarstwach domowych, sklepach, punktach gastronomicznych i usługowych, w koszach ulicznych oraz w innych miejscach na ten cel nieprzeznaczonych; wylewania nieczystości ciekłych poza wyznaczonymi do tego stacjami zlewnymi; wykorzystywania nieczynnych studni kopalnych do gromadzenia odpadów i nieczystości ciekłych.

Przekroczeniem delegacji ustawowej jest również ustanowiony w zaskarżonej uchwale zakaz mycia i naprawy pojazdów samochodowych w miejscach publicznych (§ 7 pkt 8 załącznika do uchwały). Wskazać należy, że art. 4 ust. 2 pkt 1c ustawy uprawnia do uregulowania w regulaminie wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących m.in. mycie i naprawy pojazdów. W tej kwestii stwierdzić trzeba, że upoważnienie ustawowe do określenia wymagań w zakresie mycia i naprawy pojazdów nie jest równoznaczne z wprowadzeniem zakazu. Sformułowanie ustanawiające zakaz stanowi nieuzasadnione naruszenie delegacji ustawowej, zgodnie z którą rada gminy upoważniona jest jedynie do wskazania wymogów dopuszczalności mycia i naprawy pojazdów na terenie nieruchomości.

W zakresie zakazu wyprowadzania psów na tereny przeznaczone dla zabaw dzieci i uprawiania sportu (§ 7 pkt 9 załącznika do uchwały) zaznaczyć należy, że delegacja ustawowa nakazuje jedynie określić obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe mające na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. W kompetencjach rady miejskiej wynikających z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy nie mieści się wprowadzenie całkowitego zakazu prowadzenia wszelkich zwierząt domowych na określone tereny i do określonych miejsc. Ustanowienie tak daleko idącego zakazu nadmiernie ogranicza swobodę poruszania i przebywania w określonym miejscu właścicieli zwierząt domowych i wykracza poza materię określoną w ustawie (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2014r. w sprawie IV SA/Po 792/13; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2013r. w sprawie IV SA/Po 784/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2015r. w sprawie II SA/Łd 1196/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 lipca 2015r. w sprawie II SA/Łd 404/15; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2014r. w spawie II SA/Wr 153/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się następnie do zarzutu nieważności postanowień załącznika do uchwały określonych w § 15 ust. 1 pkt 2-5 oraz § 17 ust. 3 przypomnieć należy, że Rada Miasta Aleksandrowa Łódzkiego uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku zobowiązana była m.in. do określenia rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym (art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy). Tymczasem w powołanych wyżej zapisach uchwały organ wskazał na możliwość ustawienia pojemników na innej niż własna nieruchomości, położonej w niedalekim sąsiedztwie, za zgodą jej właściciela. Do określenia tak szczegółowych wytycznych dotyczących sposobu realizacji obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki w sytuacji, gdy nie jest to możliwe na terenie własnej nieruchomości, Rada Miejska nie była upoważniona, a poza tym rzeczona regulacja wkracza w dziedzinę zastrzeżoną dla prawa cywilnego. Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy Rada Miejska nie była również upoważniona do nakładania na właścicieli nieruchomości obowiązku rozmieszczenia pojemników w określonym miejscu i na określonym terenie oraz wystawiania ich w określonym czasie przed teren nieruchomości. W gestii właściciela nieruchomości leży bowiem zapewnienie miejsca na ustawienie pojemników na terenie własnej nieruchomości, a kwestie związane z ustaleniem czasu opróżniania pojemników winny zostać uregulowane w umowie dotyczącej wywozu odpadów komunalnych (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 marca 2014r. w sprawie II SA/Łd 1158/13; wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 lipca 2015r. w sprawie II SA/Ke 576/15; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013r. w sprawie IV SA/Po 741/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dalej godzi się wskazać, że § 16 załącznika do zaskarżonej uchwały nakładający na organizatorów imprez lub zgromadzeń o charakterze publicznym obowiązek wyposażenia miejsc, w których będą się one odbywać, w odpowiednią ilość pojemników na odpady, przenośnych szaletów publicznych, uprzątnięcia terenu i terenów przyległych po zakończeniu imprezy, również stanowi wykroczenie organu gminy poza kompetencje ustawowe. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż obowiązki organizatora imprez masowych określa ustawa z dnia 20 marca 2009r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2013r. poz. 611 ze zm.) i nie mogą być powtarzane w akcie prawa miejscowego. Poza tym wskazać należy, że organizatora imprezy masowej nie można uznać za właściciela nieruchomości, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy ani podmiot wymieniony w art. 5 ust. 2 – 4 ustawy, na które ustawa wprost nakłada określone obowiązki z zakresu utrzymania czystości i porządku (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2015r. w sprawie II SA/Łd 434/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 lipca 2015r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 441/15; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 lipca 2011r. w sprawie II SA/Ol 317/11; wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 lipca 2015r. w sprawie II SA/Ke 576/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zakazu ustanowionego w § 19 pkt 1 załącznika do uchwały stwierdzić trzeba, że jak już wcześniej wspomniano wprowadzanie dodatkowych zakazów w zakresie postępowania z odpadami w uchwale w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie mieści się w kompetencjach Rady Miejskiej. Do ustanowienia zakazu gromadzenia w pojemnikach na odpady komunalne pewnych substancji oraz rodzajów odpadów nie upoważniają również art. 4 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy uprawniające m.in. do określenia warunków utrzymania pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz terenów przeznaczonych do użytku publicznego.

Kolejny zarzut naruszenia prawa zaskarżonym aktem prawa miejscowego dotyczy nałożenia na właścicieli psów rasy uznawanej za agresywną lub psa obronnego obowiązku w postaci oznaczania nieruchomości tabliczką informacyjną z napisem lub wizerunkiem psa oraz ustanowienie obowiązku właścicieli psów wyprowadzania psa w kagańcu i na smyczy, dopuszczając możliwość zwolnienia psa ze smyczy w miejscach mało uczęszczanych, gdzie nie spowoduje to uciążliwości dla innych osób, pod warunkiem, że pies jest w kagańcu i pod nadzorem właściciela lub opiekuna, który może sprawować bezpośrednią kontrolę nad jego zachowaniem. W tym zakresie także doszło do przekroczenia delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy. Poza tym należy wskazać, że pojęcia jakimi posłużył się organ gminy w § 22 ust. 1 pkt 2 zaskarżonego aktu są niejasne i mogą wywoływać liczne wątpliwości interpretacyjne. Użycie przez uchwałodawcę gminnego sfomułowań "miejsca mało uczęszczane" czy "uciążliwości dla innych osób" może prowadzić do licznych nieporozumień w zakresie istnienia w danej sytuacji odstępstwa od obowiązku prowadzenia każdego psa na uwięzi wraz z załażonym kagańcem. Niezależnie od powyższego warto nadmienić, że generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu, bez uwzględnienia cech i innych okoliczności jest nadmierną restrykcją nałożoną na właścicieli psów mogącą prowadzić do niewłaściwego traktowania zwierzęcia. (vide: wyrok NSA z dnia 14 października 2014r. w sprawie II OSK 2003/14; wyrok NSA z dnia 13 września 2009r. w sprawie II OSK 1492/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodzić się również trzeba z zarzutem Prokuratora dotyczącym § 28 ust. 2 uchwały określającym odległość usytuowania uli od granicy nieruchomości na 10m w taki sposób, aby przylatujące i wylatujące owady nie stanowiły uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich. Rada Miejska tym zapisem bezprawnie wkroczyła w materię uregulowaną kodeksem cywilnym odnoszącą się do stosunków sąsiedzkich. Rada gminy nie posiada uprawnienia do precyzowania regulacji wynikającej z art. 144 Kodeksu cywilnego, stanowiącej iż właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 grudnia 2014r. w sprawie II SA/Go 784/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2015r. w sprawie II SA/Łd 434/15; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 marca 2013r. w sprawie II SA/Ol 136/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przejawem dowolnej inicjatywy uchwałodawczej są również zapisy § 30 załącznika do zaskarżonej uchwały. Przypomnieć należy, że art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy uprawnia radę gminy do określenia wymagań w zakresie wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Zatem norma kompetencyjna nie upoważnia do określania podmiotów zobligowanych do przeprowadzenia deratyzacji, jak to ma miejsce w zaskarżonym akcie prawa miejscowego. Wskazanie podmiotów obowiązanych do przeprowadzenia deratyzacji i określenie, iż właściciele nieruchomości ponoszą koszty deratyzacji nie znajduje oparcia zarówno w art. 4 ust. 2 pkt 8, jak i w art. 5 ust. 1 – 4 ustawy.

Mając na względzie powyżej wskazane naruszenia prawa, mające charakter istotnych, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonych zapisów uchwały z obrotu prawnego, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 147 P.p.s.a.

a.bł.