Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 889/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 104 i art. 107
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 16
journal: Dz.U. 2017 poz 935
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r., nr [...].

W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2019 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w gminie [...], obręb [...], k.m. [...], oznaczonego jako działki: nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2 (dawniej działka [...]), nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2 (dawniej działka nr [...]), nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2, nr [...] o pow. [...] m 2 (dawniej działka nr [...]), nr [...] o pow. [...] m 2 - o łącznej pow. [...] m 2, dla których Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz odmówił stwierdzenia nabycia prawa własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm. - dalej jako "ugn").

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wniosły [...] S.A. podnosząc, że organ I instancji nie ustalił jednoznacznie, czy Skarb Państwa był 5 grudnia 1990 r. właścicielem przedmiotowego gruntu.

Rozpoznając sprawę Minister powołał treść art. 200 ust. 1 ugn i wyjaśnił, że decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdza jedynie przekształcenie prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego gruntu w przypadku ziszczenia się prawem przewidzianych przesłanek. Zaistnienie pozytywnych przesłanek uwłaszczenia w dniu 5 grudnia 1990 r. (przy braku przesłanki negatywnej) uprawnia organ do wydania decyzji uwłaszczeniowej, niezależnie od tego, jakie czynności prawne zostały podjęte w stosunku do nieruchomości w okresie między wyżej wskazaną datą, a wydaniem decyzji.

Organ podkreślił, że stosownie do art. 200 ugn, aby możliwe było wydanie decyzji uwłaszczeniowej nieruchomość musiała stanowić własność Skarbu Państwa oraz musiało istnieć prawo zarządu do tego gruntu.

Minister wskazał, że z treści załączonego do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] wynika, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem [...] stycznia 2006 r. własność przedmiotowej nieruchomości. Powyższe potwierdza treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości, w której w dziale drugim, jako właściciel działek ujawniony jest Skarb Państwa, na podstawie powyżej wskazanego postanowienia Sądu Rejonowego w [...].

Organ zaznaczył, że nabycie własności przez zasiedzenie jest pierwotnym nabyciem tego prawa i następuje z chwilą spełnienia ustawowo określonych przesłanek z art. 172 Kodeksu cywilnego. Gdyby Skarbowi Państwa przysługiwał tytuł własności do spornych działek na innej podstawie i we wcześniejszej dacie, niż to zostało orzeczone w postanowieniu o zasiedzeniu, to niedopuszczalne byłoby wydanie tego postanowienia.

Organ dodał, że stosownie do art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy administracji publicznej, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wobec tego organ związany jest postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2018 r., a zatem nie może odmiennie ocenić kwestii własności Skarbu Państwa nad przedmiotowym gruntem. Oznacza to, że w stosunku do spornej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej, gdyż 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa.

Skargę na decyzję Ministra Rozwoju z [...] marca 2020 r. wniosły [...] S.A. w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciły:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7 oraz art. 8 kpa, poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

b) art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt. 2 ugn, poprzez przeprowadzenie badania spełnienia przesłanek uwłaszczenia w okresie odmiennym od przewidzianego w ustawie, pomimo że podstawą uwłaszczenia jest pozostawanie gruntu własnością Skarbu Państwa oraz w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego na 5 grudnia 1990 r.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] S.A prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a gdyby nie było to możliwe o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z [...] grudnia 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym pełnomocnicy skarżącej, organu i uczestnik postępowania zostali powiadomieni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ugn.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 ugn nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków urządzeń i innych lokali, następowało z mocy prawa, jeżeli 5 grudnia 1990 r. spełnione były przesłanki określone w art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464 ze zm.). Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 29 września 1990 r. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy będące 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy będących 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem własnością tych osób.

Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego 5 grudnia 1990 r.

Zgodnie z treścią art. 200 ust. 1 ugn, aby można było wydać decyzję uwłaszczeniową, nieruchomość musiała stanowić 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa lub własność gminy oraz musiało istnieć prawo zarządu do tego gruntu. W niniejszej sprawie chodziło o własność Skarbu Państwa.

W rozpatrywanej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 200 ugn, bowiem nieruchomość w dacie istotnej dla uwłaszczenia, tj. 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa.

Z treści postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] wynika, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem [...] stycznia 2006 r. własność przedmiotowych działek. Wyjaśnienia wymaga, że zasiedzenie biegnie przeciwko właścicielowi - z postanowienia wynika, że były to osoby fizyczne. Zważyć przy tym należy, że posiadanie, jako przesłanka zasiedzenia, musi mieć jeszcze tę cechę, że posiadacz nie może być jednocześnie właścicielem rzeczy, co wynika zresztą z brzmienia przepisów Kodeksu cywilnego.

W księdze wieczystej nr [...] - w dziale drugim, jako właściciel nieruchomości, ujawniony jest Skarb Państwa na podstawie wyżej wskazanego postanowienia Sądu Rejonowego w [...].

Oznacza to, że 5 grudnia 1990 r. Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowych działek. Trafnie wskazał organ, że jest związany treścią postanowienia o zasiedzeniu i treścią wpisu w księdze wieczystej i nie może dokonać odmiennej oceny, odnośnie tytułu własności Skarbu Państwa, niż wynika to z powyższych dokumentów.

Tym samym organy dokonały właściwej oceny, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej, tj. jedna z przesłanek wskazanych w art. 200 ust. 1 ugn. Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia tego przepisu.

Organy przeprowadziły postępowanie stosując się do zasad wynikających z przepisów art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa i dokonały trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, podejmując z urzędu niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ma cech dowolności. Decyzje zostały należycie uzasadnione, poprzez wskazanie dowodów, na których organy oparły swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn dla których nie podzieliły podnoszonej przez skarżącego argumentacji, wskazały podstawę prawną i odniosły ją do stanu faktycznego sprawy.

Skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania, poza powołaniem ich treści, nie wskazuje na czym naruszenia te miałyby polegać, w tym jakie inne dowody organ miałby przeprowadzić i jakie czynności podjąć. Jak wyżej zaznaczono brak tytułu własności Skarbu Państwa na datę istotną w sprawie czyniło niemożliwym uwłaszczenie skarżącego na podstawie art. 200 ugn.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 Ppsa.