Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 354/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 17 ust. 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A.P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. nr. [...].

Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...]r. nr. [...] odmówił A. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad siostrą M.U. w okresie od 1 lipca 2013 r.

Od powyższej decyzji A.P. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które decyzją z dnia [...] r. nr. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał na konieczność wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w szczególności na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślił, iż organ I instancji nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i ustalenia, czy ojciec M. U. żyje, a jeśli tak, to czy jego stan zdrowia pozwala na otoczenie opieką córki w stosunku do której orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności. Podniósł także, iż akta przedmiotowej sprawy zawierają dokumenty z dwuletniego okresu, co może wskazywać, iż sprawa przedmiotowej opieki była już przedmiotem innych rozstrzygnięć, co do których w aktach sprawy brak jest informacji.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji w dniu 24 września 2013 r. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego u A.P..

Po przeprowadzeniu w dniu 12 listopada 2013 r. wywiadu środowiskowego, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...]r. odmówił A. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad siostrą M.U. w okresie od 1 lipca 2013 r.

W odwołaniu od tej decyzji A.P. zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 i 80 K.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ czynności, które są niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak ustalenia przez organ braku możliwości sprawowania przez S. U. opieki nad córką, co w konsekwencji prowadzi do sytuacji, iż faktyczną opiekę nad M.U. sprawuje A.P.. Zdaniem odwołującej organ I instancji pominął fakt, że A.P. jest opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionej siostry i dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 17, art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium podniosło, że A.P. mieszka z synem, siostrą i babcią, z którą prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Odwołująca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną siostrą M.U.. M.U. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności na stałe, jest osobą leżącą, wymagającą całodobowej opieki. Łączny dochód w rodzinie wynosi 1469,33 zł, na który składa się świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko B. P. w kwocie 350 zł miesięcznie przyznane na okres od 01 października 2013 r. do 30 września 2014 r., zasiłek rodzinny na dziecko B. P. w wysokości 106 zł miesięcznie, na okres od 01 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r., zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz renta socjalna w wysokości 610,33 zł (wynika to z oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań i z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w sprawie). Odwołująca podkreśliła także, że do 30 czerwca 2013 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne na siostrę, które wygasło na mocy nowej ustawy. A.P. ze względu na sprawowanie całodobowej opieki nad siostrą, nie podejmuje pracy zarobkowej. Ojciec siostry S.U. nie utrzymuje kontaktów z córką, odwołująca nie zna jego miejsca zamieszkania. Ojciec M. U. nie ma odebranych praw rodzicielskich, co potwierdza pismo Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z dnia 11 czerwca 2013 r. Posiada także orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Przywołując następnie regulację art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U z 2013 r., poz. 1456), Kolegium podniosło, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest świadczeniem opiekuńczym, którego głównym celem jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez osobę, która rezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera zamknięty katalog podmiotów, którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Osobom określonym w ustawie takie uprawnienia przysługują, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie z określonymi przez ustawodawcę wskazaniami. Ustawodawca określił również katalog przesłanek negatywnych skutkujących niemożnością przyznania świadczenia, które są inne dla osoby sprawującej opiekę i inne dla osoby wymagającej opieki. Powyższe jest związane z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. zaostrzonych zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium zauważyło, że zawężono krąg podmiotów, które mogą pobierać świadczenie, ale także rozszerzono katalog przesłanek negatywnych, umożliwiających uzyskanie świadczenia.

Prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego. Stosownie do treści art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 778). obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Ustawa ta określa kolejność zobowiązanych do alimentacji, w związku z czym, w myśl art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż A.P. jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej siostry M. U., legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka A.P. i M. U. – I. P. zmarła 24 listopada 2010 r. M.U. posiada ojca – S. U., na którym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjny. S.U. żyje, nie jest pozbawiony praw rodzicielskich oraz nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z powyższym, brak jest podstaw do przyznania A. P. świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Kolegium obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Powyższe nie odbiega od znanego orzecznictwa zarówno Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. P 23/05), jak i sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 18.07.2012 r., sygn. I OSK 198/12). Ustalony stan faktyczny i prawny sprawy uzasadniał w ocenie Kolegium wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. A.P. reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem zarzuciła naruszenie przepisów:

1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 i 80 K.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ II instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w konsekwencji brak ustalenia przez organ, iż z uwagi na nieutrzymywanie przez ojca jakiegokolwiek kontaktu z niepełnosprawną córką M.U., którą widział jeden raz w życiu, a która jest dzieckiem urodzonym w wyniku gwałtu, jakiego się dopuścił na jej matce, niemożliwym, nierealnym i sprzecznym z podstawowymi zasadami logicznego rozumowania jest sprawowanie przez niego jakiejkolwiek - a tym bardziej całodobowej - opieki nad potrzebującą, oraz niemożliwym i nierealnym jest wypełnianie przez niego obowiązku alimentacyjnego również w inny sposób niż w formie osobistych starań, co prowadzi do sytuacji, iż faktyczną stałą opiekę nad M.U. zmuszona jest sprawować jedyna bliska jej osoba tj. siostra - A.P., co znajduje również potwierdzenie w orzeczeniu sądu rodzinnego o ustanowieniu jej opiekunem prawnym niepełnosprawnej M. U., w ramach którego to postępowania sąd badał już kwestię ewentualnej możliwości ustanowienia opiekunem prawnym ojca, bowiem zgodnie z art. 176 K.r.i.o. opiekunem prawnym osoby ubezwłasnowolnionej winien być w pierwszej kolejności ustanowiony małżonek bądź ojciec lub matka;

2. art. 17 ust. 1 w zw. z ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji odmowę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na rzekome występowanie innych osób zobowiązanych w pierwszej kolejności do alimentacji, w sytuacji gdy w realiach niniejszej sprawy ojciec, który dopuścił się gwałtu i który nigdy nie interesował się losem swojej niepełnosprawnej córki zrodzonej w wyniku gwałtu nie zapewni M. U. jakiejkolwiek opieki - a tym bardziej całodobowej - ani innej formy pomocy, a jedyną osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego jest A.P. tj. siostra potrzebującej;

3. art. 132 K.r.i.o., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji pominięcie przez organ II instancji okoliczności, iż w realiach niniejszej sprawy ojciec M.U. nie jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi alimentacyjnemu oraz uzyskanie od niego na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest absolutnie niemożliwe, co winno skutkować ustaleniem, iż powstał obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności tj. siostry uprawnionej - A.P., a w konsekwencji świadczenie pielęgnacyjne winno być więc wypłacane tej osobie, która - jako jedyna zobowiązana - wypełnia obowiązek alimentacyjny poprzez rezygnację z zatrudnienia i świadczenie całodobowej opieki nad siostrą;

4. art. 32 ust. 1 Konstytucji, poprzez opieranie się przez organ II instancji na literalnej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, wbrew obowiązkowi stosowania wykładni celowościowej i systemowej, wynikającemu m.in. z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, co prowadzi do nieuzasadnionego i sprzecznego zasadą równości wobec prawa różnicowania sytuacji prawnej obywateli i uniemożliwienia nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wobec którego obciąża ją obowiązek alimentacyjny, w sytuacji gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Wobec sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2013 r.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2014 r. organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi, zwracając uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 297/13, w uzasadnieniu którego stwierdzono, że aby kolejne osoby mogły uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego należy wykluczyć osoby zobowiązane w pierwszym rzędzie do alimentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie przyznania A. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą M.U..

Problematyka świadczeń pielęgnacyjnych została unormowana w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2013 r., nr poz. 1456 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa". W myśl art. 17 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1).

Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (ust. 1a).

Z przywołanego wyżej unormowania wynika, że w stosunku do osób innych niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny, ustawodawca w art. 17 ust. 1a ustawy nałożył dodatkowe warunki, które muszą zostać spełnione łącznie, ażeby możliwe było przyznanie im prawa do świadczenia alimentacyjnego. Oznacza to, że w przypadku niespełnienia przez wnioskodawcę któregokolwiek z warunków dodatkowych wykluczona zostaje prawna możliwość przyznania rozważanego świadczenia.

Taka sytuacja miała właśnie miejsce w rozpoznawanej sprawie. A.P. ubiegała się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad siostrą M.U., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga całodobowej opieki ze strony innych osób. Skarżąca co nie budzi wątpliwości jest opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionej całkowicie siostry, opiekuje się niepełnosprawną w stopniu znacznym siostrą M. i co istotne nie podejmuje w związku z tym żadnego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z poczynionych przez organy obu instancji niekwestionowanych przez strony ustaleń wynika jednak, że ojciec M.U. – S.U. żyje, posiada pełnię praw rodzicielskich względem córki i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Ustalony stan faktyczny sprawy w zestawieniu z brzmieniem art. 17 ust. 1a ustawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w przypadku skarżącej nie zostały spełnione łącznie wszystkie warunki, o których mowa w przywołanym na wstępie rozważań przepisie. Mianowicie, jak trafnie wywiodło Kolegium, ojciec osoby wymagającej opieki, a więc M.U. żyje, nie został pozbawiony prawa rodzicielskich i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym stanie rzeczy zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo oceniły, że brak jest podstaw prawnych do przyznania A. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo tego, że sprawuje ona faktyczną opiekę nad niepełnosprawną siostrą i nie podejmuje z tego powodu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W tym stanie rzeczy zarzut błędnej wykładni art. 17 ust. 1 w zw. z art. 1a jest w zupełności chybiony. Godzi się przy tym zauważyć, że art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2013 r. został znowelizowany, poprzez doprecyzowanie przez ustawodawcę warunków, które muszą zostać dodatkowo spełnione, ażeby prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogło zostać przyznane innym osobom spokrewnionym niż w stopniu pierwszym, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Znowelizowany art. 17 ust. 1a ustawy w obecnym brzmieniu w odróżnieniu od art. 17 ust. 1a ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. bez wątpienia nie przewiduje prawnej możliwości przyznania rozważanego świadczenia osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny (czyli w tej sytuacji skarżącej), w przypadku gdy wprawdzie żyje osoba spokrewniona w pierwszym stopniu (w tym wypadku ojciec M.U.), nie mniej jednak z takich, czy innych względów (z powodu choroby, wieku, czy też tak jak w realiach tej sprawy z tego względu, że nie zna córki, zrodzonej w wyniku gwałtu i w związku z tym nie utrzymuje z nią kontaktów) nie jest ona w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną córką. W ocenie składu orzekającego sytuacja w jakiej znajduje się skarżąca A.P. bez wątpienia jest bardzo trudna, jednakże wobec jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a ustawy, brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że organy administracyjne zobligowane są zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 K.p.a.) działać na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że nie mogą one samodzielnie modyfikować obowiązujących norm prawnych i przyznawać świadczeń pielęgnacyjnych według własnego uznania. W realiach tej sprawy Kolegium jak i organ I instancji prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy i na tej podstawie podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi o naruszeniu przepisów art. 7 w zw. z art. 77 i 80 K.p.a., art. 132 K.r.i.o. sąd uznał za niezasadne.

Chybiony jest wreszcie zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie wykładni celowościowej i systemowej, ponieważ wbrew stanowisku skargi w orzecznictwie i w piśmiennictwie powszechnie jest akceptowana zasada pierwszeństwa wykładni językowej i subsydiarności wykładni systemowej i funkcjonalnej. Zasada pierwszeństwa wykładni językowej, choć nie ustala absolutnego porządku preferencji, to jednak dopuszcza odstępstwa od wyniku jej zastosowania tylko wówczas, gdy wynik ten prowadzi albo do absurdu, albo rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Nie zawsze więc zachodzi konieczność posłużenia się kolejno wszystkimi rodzajami wykładni; nie ma w szczególności potrzeby sięgania po dyrektywy celowościowe wówczas, gdy już po zastosowaniu dyrektyw językowych albo językowych i systemowych uda się uzyskać właściwy wynik wykładni, tj. ustalić pozbawione cech absurdalności znaczenie interpretowanej normy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 7). Innymi słowy, odstępstwo od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego jego jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać tylko szczególnie istotne i doniosłe racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne; jeśli takie racje nie zachodzą, należy oprzeć się na wykładni językowej (por. uzasadnienie uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2004 r., III CZP 37/04, OSNC 2005, nr 3, poz. 42, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2004 r., V CK 21/04, OSNC 2005, nr 7-8, poz. 137 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2005 r., I KZP 18/05, OSNKW 2005, nr 9, poz. 74, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 297/13 – https://cbois.nsa.gov.pl). W ocenie sądu wykładnia językowa art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie budzi żadnych wątpliwości i z tego też powodu stosowanie innych reguł wykładni prawa nie znajduje uzasadnienia, nie istnieje bowiem potrzeba odczytania przepisu jasnego i oczywistego w swej treści.

Z tych wszystkich względów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

M.CH.