Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1423/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Stanisław Biernat ( spr. ) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 1998 r. w częściach dotyczących odmowy przyznania świadczenia pieniężnego za okres od maja 1932 r. do października 1942 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego W. L. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W 1997 r. W. L., ur. [...] 1922 r., wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. o przyznanie mu uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej w różnych obozach pracy i obozach karnych w okresie od maja 1942 r. do maja 1943 r.

W dniu [...] 1998 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję nr [...], w której, działając na podstawie art. l ust. l i art. 4 ust. l i 2 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395), przyznał wnioskodawcy uprawnienie do świadczenia pieniężnego za okres od listopada do grudnia 1942 r., łącznie dwa miesiące, a w pozostałej części odmówił przyznania uprawnień. W uzasadnieniu organ podał, że brak jest wystarczających dokumentów do uznania pracy przymusowej W. L. w obozach Baudienst w S., S., J. oraz R.

W wyniku wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...]2001r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję, w której, działając na podstawie art. art. 127 § 3 i art. 138 § l pkt l k.p.a. oraz art. 2 pkt 2 lit. a/ i art. 4 ust. l, 2 i 4 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym..., uchylił swoją decyzję z [...] 1998 r., oraz przyznał W. L. uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do obozu pracy przymusowej za okres od listopada 1942 r. do maja 1943 r., łącznie 7 miesięcy. Organ odmówił natomiast przyznania stronie świadczenia pieniężnego za okres od maja 1942 r. do października 1942 r. W uzasadnieniu organ podał m.in., że praca pod red. Cz. Pilichowskiego, pt. Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945, PWN, Warszawa 1979, nie wymienia wśród obozów istniejących w okresie okupacji obozu Baudienst w S. Istnienia takiego obozu w S. dla Polaków zatrudnionych przy pracach przymusowych nie potwierdza także Okręgowa Komisja Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi polskiemu w K.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. L. zakwestionował ustalenia organu, co do tego, że obóz pracy w S. nie istniał. Skarżący podał nazwiska osób, które razem z nim przebywały w obozie, numer tego obozu i nazwiska kilku osób z jego administracji, a także rodzaj wykonywanej pracy przy nasypach wałów i w porcie rzecznym, gdzie były remontowane i budowane barki rzeczne.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o. jej oddalenie. Organ stwierdził, że według dostępnych mu materiałów, w okresie wymienionym przez skarżącego, tj. między majem a październikiem 1942 r., nie istniał w Sandomierzu obóz pracy, w którym byłyby wykonywane roboty przytaczane przez skarżącego, tj. przy nadsypywaniu wałów wiślanych, rozbudowie portu, pogłębianiu kanału wodnego, itp. Obóz w Sandomierzu został założony dopiero w październiku 1942 r. i zlikwidowany w styczniu 1944 r. Więźniowie pracowali w warsztatach rzemieślniczych.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Organ odmówił przyznania uprawnienia W. L. do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy w obozie pracy przymusowej w S. w okresie od maja do października 1942 r. stosownie do przepisów ustawy z 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, ponieważ zakwestionował sam fakt istnienia takiego obozu w deklarowanym przez skarżącego czasie. Organ oparł się przy tym na literaturze przedmiotu, a mianowicie na powołanej wyżej książce pod red. Cz. Pilichowskiego, a także na pismach: Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi polskiemu w K. (k. 33 akt postępowania administracyjnego), jak również Archiwów Państwowych: w R. (k. l i 56) oraz w K. (k. 2, 45 i 49).

Natomiast organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani w uzasadnieniu swojej decyzji wcześniejszej do licznych oświadczeń skarżącego w tej kwestii, zawartych we wniosku o przyznanie uprawnienia i dołączonym formularzu, a także w piśmie na k. 29. W oświadczeniach tych skarżący podaje wiele szczegółów dotyczących pobytu w obozie w S. Organ nie odniósł się także do pisemnych oświadczeń świadków: F. F. (k. 4, 36, 37, 53, 54 i 65), W. C. (k.6, 50 i 68) ani M. U. (k. 35, 38, 51, 52). Organ powinien poddać weryfikacji te oświadczenia i ocenić ich wiarygodność, ustalić, czy i ewentualnie z jakiego tytułu oraz za jaki okres świadkowie mają uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Organ powinien także rozważyć przeprowadzenie dalszych dowodów dla ustalenia stanu faktycznego istotnego dla załatwienia sprawy, np. przesłuchania świadków lub strony, zbadania dokumentów dostępnych w S., a dotyczących historii miasta w czasie okupacji.

Brak ustalenia stanu faktycznego i weryfikacji oświadczeń, złożonych w trakcie postępowania administracyjnego i przeprowadzenia dalszych dowodów, a także brak odniesienia się uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji wcześniejszej do materiałów postępowania w stanowią naruszenie art. 7, 75 § l, 77 § l i 107 § 3 k.p.a. Naruszenie tych przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. cl ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270).