Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 946/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 129 ust. 1 i ust. 3, art. 23a ust. 1, ust. 3 i ust. 7, art. 23b ust. 1, art. 23f,
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 11 ust. 1 i 2, art. 14, art. 16
journal: Dz.U. 2011 nr 134 poz 779
law: Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 229
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 2, art. 31 ust. 3, art. 22, art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 8 ust. I, art. 1 pkt 11
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
article: par.4
journal: Dz.U. 2002 nr 239 poz 2039
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów  prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant sekr. sąd. Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "o.p.") oraz art. 8, art. 129 ust. 1 i art. 129 ust. 3, art. 23a ust. 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej jako "u.g.h.") mając na względzie art. 11 ust. 2 i art. 14 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) cofnął Sp. z o.o. A rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie B, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...], nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie B, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...]. Podjęcie ww. postępowania było wynikiem ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy celnych w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] w punkcie gier o nazwie C przy ul G [...] w W, objętym zezwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...], udzielonym Sp. z o.o. A. W toku czynności kontrolnych przeprowadzony został eksperyment, który wykazał, że na znajdującym się w ww. lokalu automacie do gier o niskich wygranych o nazwie B, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracyjnego [...] z dnia [...] stanowiącym własność Spółki można prowadzić gry za stawki wyższe od określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji pozyskał m.in. ekspertyzę biegłego sądowego WK z badania przedmiotowego automatu, która potwierdziła ustalenia dokonane w trakcie kontroli. W związku z tym decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego cofnął rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie B, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...].

Po rozpoznaniu od tej decyzji odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że jedynym dowodem, na podstawie którego można cofnąć rejestrację automatu do gier o niskich wygranych, a którego nie pozyskał w trakcie postępowania Naczelnik Urzędu Celnego, jest opinia Jednostki Badającej, działającej na podstawie upoważnienia Ministra Finansów.

Rozpatrując ponownie sprawę, Naczelnik Urzędu Celnego zlecił Izbie Celnej – Wydział Laboratorium Celne [...], t.j. Jednostce Badającej upoważnionej przez Ministra Finansów (nr upoważnienia [...] z dnia [...]) przeprowadzenie badania sprawdzającego przedmiotowego automatu. Po przeprowadzeniu badania, Jednostka Badająca wydała opinię nr [...] z dnia [...]. Wynik badania określony jako NEGATYWNY, potwierdził, iż na automacie jest możliwość prowadzenia gier za stawki wyższe od określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h.. Uznając, że automat do gier o niskich wygranych o nazwie B, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...] nie spełnia warunków określonych w ustawie, a fakt ten został potwierdzony opinią Jednostki Badającej upoważnionej przez Ministra Finansów, Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr [...] z dnia [...], którą cofnął jego rejestrację.

W odwołaniu z dnia [...] Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 229 o.p. poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, wyrażające się zaniechaniem dopuszczenia szeregu dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dowodu z przesłuchania pracowników Laboratorium Celnego, dowodu z przesłuchania biegłych z Jednostki Badającej, która wydała opinię techniczną, dowodu z konfrontacji ww. biegłych oraz dowodu z przesłuchania strony,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 191 o.p., prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny całkowicie dowolnej, wyrażające się w przyjęciu, iż zabezpieczone urządzenie nie spełnia wymogów przewidzianych przez ustawę dla automatów do gier o niskich wygranych,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 191 o.p., prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny dowolnej, wyrażające się w zlekceważeniu przez organ okoliczności, iż dowodowy automat posiadał nienaruszone plomby, a tym samym, iż od dnia badania przez biegłych do dnia kontroli nikt nie ingerował w program automatu oraz jego płytę logiczną,

- naruszenie prawa materialnego, t.j. § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 09 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier, poprzez ich całkowicie bezzasadne zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania strony z dnia [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie B, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Art. 129 ust. 3 u.g.h. stanowi, że przez gry na automatach i niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60,- zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.

Automat do gier o niskich wygranych o nazwie B, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...] został dopuszczony do eksploatacji po spełnieniu warunków, określonych w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 102, poz. 946 ze zm.). Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium RP był rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie badania takiego automatu lub urządzenia przez jednostkę badającą. W przypadku przedmiotowego automatu badanie zostało przeprowadzone, czego dowodem jest opinia techniczna nr [...] z dnia [...].

W dniu [...] weszła w życie ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 134, poz. 779). Konsekwencją wejścia w życie ustawy znowelizowanej było dodanie do ustawy z dnia 19 listopada 2009 o grach hazardowych m.in. przepisów art. 23 a i art. 23 b.

Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy automat stanowił dowód rzeczowy w śledztwie prowadzonym przez Prokuraturę Apelacyjną (sygn. akt [...]). Do czasu zakończenia śledztwa pozostawał on do dyspozycji Prokuratury, miejscem jego przechowywania był magazyn depozytowy Izby Celnej. W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia [...] zwrócił się do Prokuratury Apelacyjnej o wyrażenie zgody na poddanie przedmiotowego automatu badaniu sprawdzającemu, o którym mowa w art. 23 b u.g.h. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego otrzymał zgodę Prokuratury Apelacyjnej na skierowanie spornego automatu do badania sprawdzającego. Następnie organ pierwszej instancji zlecił przeprowadzenie badania Izbie Celnej – Wydział Laboratorium Celne, działającej na podstawie upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] o nr [...]. To, że organ nie zobowiązał Spółki do poddania automatu badaniu zgodnie z art. 23 b ust. 1 u.g.h., lecz zlecił takie badanie samodzielnie jest usprawiedliwione tym, że automat ten został zabezpieczony na poczet śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną i w związku z tym Spółka nim nie dysponowała. W dniu [...] organ pierwszej instancji otrzymał opinię wydaną przez ww. Jednostkę Badającą (nr [...] z dnia [...]), z której wynika, iż poddany badaniu automat do gier o niskich wygranych nie spełniał warunków określonych w przepisach prawa dla automatów do gier o niskich wygranych. W badanym automacie biegli z Jednostki Badającej stwierdzili "możliwość zmiany maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych nie wpływających na zmianę sumy kontrolnej programu gier (bez ingerencji w płytę logiczną oraz bez naruszania plomb jednostki badającej)." Ze str. 4 opinii wynika, że do określenia ustawień w zakresie wartości punktu kredytowego oraz stawki za grę służy funkcja RAM CLEAR na stronie serwisowej. Stąd też organ odwoławczy nie uznał za wiarygodne twierdzenia strony, że nienaruszone plomby wewnątrz automatu, stanowią gwarancję, iż jego oprogramowanie od momentu uzyskania poświadczenia rejestracji nie było zmieniane.

Organ odwoławczy wskazał również, że treść opinii Jednostki Badającej potwierdziła ustalenia poczynione w trakcie eksperymentu przeprowadzonego w dniu [...] przez funkcjonariuszy celnych w punkcie gier, jak też wnioski zawarte w ekspertyzie biegłego sądowego WK, a mianowicie to, że automat do gier o niskich wygranych o nazwie B nr fabryczny [...], umożliwia grę za stawki wyższe, od określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h.

W przypadku gier D, E (E), F, G Jednostka Badająca ustaliła, iż maksymalna stawka za grę wynosi [...]. W opinii stwierdzone zostało ponadto, że wysokość maksymalnej wygranej uzależniona jest od wybranej stawki za grę, będącej zarazem mnożnikiem wygranej uzyskiwanej dla danego układu symboli przy stawce za 1 pkt. W przypadku iloczynu wybranej stawki za grę i wygranej (dla danego układu symboli przy stawce za grę 1 pkt) przekraczającej 500 pkt uzyskiwana wygrana wyświetlana jest w postaci 500 pkt i ściśle określonej ilości AG (ACTION Games), uzależnionej od ilości punktów będących różnicą wyniku iloczynu i 500 pkt. W celu zobrazowania tej reguły w opinii zawarta została tabelka zawierająca zestawienie wysokości maksymalnej wygranej dla wygrywającego układu symboli WIŚNI w grze [...], w zależności od wybranej stawki za grę. Wskutek powyższego ustalono, że wartość maksymalnej, jednorazowej wygranej, w niektórych grach, może wynieść nawet [...].

W ocenie organu odwoławczego ww. opinia potwierdza zatem, że przedmiotowy automat do gier o niskich wygranych nie spełnia warunków określonych w ustawie.

W decyzji organ odwoławczy szczegółowo ustosunkował się do wszystkich zarzutów Spółki podniesionych w odwołaniu i wyjaśnił dlaczego nie mają wpływu na wynik rozstrzygnięcia w sprawie.

W skardze z dnia [...] skarżąca zarzuciła:

- naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007r., zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2009r., Nr 203, poz. 1569) oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji R.P., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, a zatem w sposób bezprawny i jako taka nie obowiązuje,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 180, § 1, art. 187 § 1, art. 229 o.p., poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, wyrażające się zaniechaniem dopuszczenia szeregu dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dowodu z przesłuchania pracowników Laboratorium Celnego, dowodu z przesłuchania biegłych z jednostki badającej, która wydała opinię techniczną, dowodu z konfrontacji ww. biegłych oraz dowodu z przesłuchania strony,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 191 o.p., prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny całkowicie dowolnej, wyrażające się w przyjęciu, iż zabezpieczone urządzenie nie spełnia wymogów przewidzianych przez ustawę dla automatów do gier o niskich wygranych,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 191 o.p., prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny dowolnej, wyrażające się w zlekceważeniu przez organ okoliczności, iż dowodowy automat posiadał nienaruszone plomby, a tym samym, iż od dnia badania przez biegłych do dnia kontroli nikt nie ingerował w program automatu oraz jego płytę logiczną,

- naruszenie prawa materialnego, a to § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 09.03.2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier, poprzez ich całkowicie bezzasadne zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji, stwierdzenie, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, której przepisy nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej. Wobec powyższego, w ocenie Spółki, jeśli państwo członkowskie naruszyło obowiązek notyfikacji norm technicznych, każdy podmiot może przed organem (sądem) krajowym powołać się na tę okoliczność, zaś organ (sąd) krajowy powinien odmówić ich stosowania. Zdaniem skarżącej decyzja organu odwoławczego, jak i organu I instancji wydane zostały bez podstawy prawnej i powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Skarżąca podniosła również, że w stosunku do spornego automatu spełniła wszystkie wymagania przewidziane regulującymi wówczas problematykę rejestracji automatów przepisami ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 ze zm.) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2003r., Nr 102, poz. 946 ze zm.). Spółka podkreśliła, że przed pozyskaniem poświadczenia rejestracji, urządzenie zostało zbadane przez upoważnionych biegłych, którzy wydali opinię stwierdzającą, iż jest to automat do gier o niskich wygranych. Zaznaczyła również, że od momentu przeprowadzenia tego badania, do chwili zabezpieczenia automatu przez funkcjonariuszy celnych, nikt nie dokonywał jego modyfikacji technicznej. W związku z tym skarżąca nie zgadza się z ustaleniami poczynionymi przez organ, a mianowicie stwierdzeniem, że automat już po przejściu procedury rejestracyjnej był wykorzystywany do gry niezgodnej z przepisami, ponieważ umożliwiał grę za wyższe stawki niż dopuszczały to przepisy prawa. Takie ustalenie organu wiąże się zdaniem skarżącej tylko i wyłącznie z zapotrzebowaniem politycznym związanym z koniecznością eliminacji z rynku automatów do gier o niskich wygranych. Spółka podkreśliła, że żaden z dowodów zgromadzonych w sprawie, nie może uzasadniać cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych.

Skarżąca zarzuciła, że ustalenia poczynione w trakcie eksperymentu są całkowicie bezzasadne, zaś funkcjonariusze celni nie posiadają wiedzy oraz kompetencji koniecznych do ustalenia zasad funkcjonowania automatów do gier o niskich wygranych. Gdyby było odwrotnie, to zdaniem Spółki, Minister Finansów nie powoływałby biegłych do przeprowadzania badań. Spółka podkreśliła, że funkcjonariusze celni mieli prawo do przeprowadzenia eksperymentu, jednakże w jej ocenie, czym innym jest legitymacja do wykonywania tej czynności, a czym innym wiedza, kompetencje i doświadczenie do dokonania ustaleń wymagających wiadomości specjalnych. Zdaniem spółki przeprowadzenie prostej gry kontrolnej przez osobę nieposiadającą specjalistycznej wiedzy, nie wystarcza do ustalenia zasad funkcjonowania automatu. Skarżąca podniosła, że podstawą cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych, nie może być opinia Laboratorium Celnego. Skarżąca podkreśliła, że wybór tej Jednostki do przeprowadzenia badania, był nieprzypadkowy, gdyż organ doskonale wiedział, że Izba Celna wyda dla niego opinię korzystną, ponieważ w tej konkretnej Jednostce badającej pracują funkcjonariusze celni, którzy podlegają nadzorowi służbowemu w ściśle zhierarchizowanej strukturze, jaką jest Służba Celna.

Skarżąca podkreśliła, że opinie techniczne dotyczące automatów do gier o niskich wygranych, wydawane wcześniej przez wiele lat przez jednostki badające, nigdy nie budziły żadnych wątpliwości co do ich rzetelności. Powyższy stan uległ zmianie pod koniec [...]., kiedy to zdaniem Spółki, po wybuchu "afery hazardowej" na "polityczne zamówienie" zaczęto dokonywać ocen tych samych urządzeń w sposób diametralnie odmienny.

Strona stwierdziła, że Minister Finansów powierzył wykonywanie badań technicznych automatów i sporządzanie opinii podległym sobie funkcjonariuszom celnym – Izbie Celnej. W ocenie Spółki taka sytuacja stanowi rażące złamanie zasady bezstronności organów administracji, a ponadto oczywistym jest dla niej, że funkcjonariusze Służby Celnej mają interes w tym, by wydać opinię niekorzystną dla podmiotu. Skarżąca jest przekonana, że wiedza i doświadczenie funkcjonariuszy celnych nie dorównują z całą pewnością wiedzy i doświadczeniu pracowników naukowych. z jednostek badających. Strona stoi na stanowisku, że pozyskana przez Naczelnika Urzędu Celnego opinia Jednostki Badającej – Izby Celnej, Wydział Laboratorium Celne, pozbawiona jest waloru obiektywizmu i bezstronności. Ponadto w ocenie skarżącej opinia ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż badania automatu dokonano na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 09 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r., poz. 312), którego przepisy dotyczą wyłącznie automatów zarejestrowanych po dniu jego wejścia w życie. Tym samym w ocenie spółki przedmiotowy automat powinien zostać zbadany przez Jednostkę Badającą z uwzględnieniem przepisów, które obowiązywały w dniu jego rejestracji, a nie w dniu badania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, podtrzymując dotychczasowe argumenty, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii, czy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, Naczelnik Urzędu Celnego miał prawo cofnąć rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie B, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...].

Skarżąca podniosła, że urządzała gry na ww. automacie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych i wskazała, że spełniła wszystkie wymagania, aby urządzać gry na przedmiotowym automacie. Podkreśliła, że w.w urządzenie zostało zbadane przez upoważnionych i biegłych i uzyskało opinię techniczną stwierdzającą, iż jest to automat do gier o niskich wygranych. Ponadto automat uzyskał świadectwo rejestracji wydane przez Ministra Finansów, który również stwierdził, iż ww. urządzenie spełnia wszystkie ustawowe wymagania.

Z przepisu art. 129 ust. 1 u.g.h. wynika, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 14 lipca 2011r., wprowadzono do ustawy o grach hazardowych procedurę weryfikacji dotychczasowych rejestracji automatów do gier o niskich wygranych. W art. 11 ust. 1 w.w ustawy zmieniającej przewidziano, że poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie dotychczasowych przepisów w celu dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, o których mowa w art. 23a ust. 1 ustawy zmienianej, zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia albo cofnięcia zgodnie z art. 23a ust. 6 i 7 ustawy zmienianej. Przepis art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że przepisy art. 23a – 23c i 23e ust. 1 i 2 ustawy zmienianej, stosuje się odpowiednio również do eksploatacji automatów i automatów do gier o niskich wygranych przez podmioty prowadzące działalność na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia. Zgodnie z dodanym do ustawy o grach hazardowych i mającym z mocy przytoczonego wyżej przepisu przejściowego ustawy zmieniającej oraz art. 14 tej ustawy – zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przepisem art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Podstawą do cofnięcia rejestracji jest zatem stwierdzenie przez organ, że automat nie spełnia wymogów ustawowych. Wymogi ustawowe dla automatów do gier o niskich wygranych określa natomiast art. 129 ust. 3 u.g.h. poprzez wskazanie, że są to urządzenia mechaniczne, elektromechaniczne i elektroniczne, pozwalające na gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 złotych, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać urządzenie lub automat badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23a ust. 3 u.g.h.).

W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi, t.j. do zarzutu, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, przy czym przepisy tej ustawy nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. I akapit pierwszy dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego. Spółka podnosząc ww. zarzut powołała się również na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11 i wskazała, że zgodnie z tym orzeczeniem, art. 1 pkt 11 w.w dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. I akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego".

W ocenie Sądu zarzut ten jest bezzasadny, gdyż przepis art. 23a ust. 7 u.g.h. obowiązujący od dnia 14 lipca 2011r., który stanowi materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, nie naruszał prawa unijnego w zakresie procedury udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych, t.j. dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008r., ponieważ projekt ustawy zmieniającej, zawierającej między innymi ww. przepis, został notyfikowany Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 59), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998 r., str. 37, ze zm., Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337 ze zm.), a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął w dniu 17 grudnia 2010 r., jak wskazano w piśmie Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 2011 r., nr RM 10-2-10, kierowanym do Marszałka Sejmu, którym przesłano do Sejmu projekt ustawy (druk nr 3860 dostępny na str. internetowej http://orka.sejm.gov.pl). Natomiast z definicji gry na automacie o niskich wygranych określonej w art. 129 ust. 3 u.g.h. nie wynikają warunki uniemożliwiające prowadzenia gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogące wpływać na sprzedaż takich automatów, zatem przepis ten w ocenie Sądu nie może być uznany za "techniczny" w rozumieniu powyższych przepisów unijnych i wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012r. Poza tym, jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, TSUE w zakresie przepisu przejściowego art. 129 u.g.h. nie analizował ust. 3 tylko ust. 2 nakazujący umorzenie postępowania wszczętego a nie zakończonego przed dniem 1 stycznia 2010 r. w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach. W tych okolicznościach za bezzasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61 oraz art. 7 Konstytucji R.P.

Skarżąca podniosła, że gry na przedmiotowym automacie urządzała na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych. Skarżąca podkreśliła, że wszystkie wymagania przewidziane przepisami prawa zostały przez nią spełnione, w szczególności, zakwestionowane urządzenie zostało zbadane przez upoważnionych biegłych i uzyskało opinię techniczną stwierdzającą, iż jest to automat do gier o niskich wygranych. Ponadto automat uzyskał świadectwo rejestracji wydane przez Ministra Finansów, który również stwierdził, iż przedmiotowe urządzenie spełnia wszystkie ustawowe wymagania. Ponadto wyjaśniła, że automat nie był w żaden sposób technicznie modyfikowany. Nikt nie ingerował w program sterujący urządzeniem i nie dokonywał jakichkolwiek przeróbek w płycie logicznej. Zdaniem skarżącej przedmiotowy automat nie był wykorzystywany do gry niezgodnej z przepisami i nie umożliwiał gry za wyższe stawki jak również wyższe wygrane, niż dopuszczały to przepisy prawa.

W świetle stanowiącego podstawę prawną decyzji cofającej rejestrację automatu art. 23a ust. 7 u.g.h., wystarczające dla cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami określonymi w ustawie. Nie ma przy tym znaczenia fakt, czy automat utracił cechy techniczne pozwalające na prowadzenie gier odpowiadających definicji ustawowej gry na automatach o niskich wygranych, czy od początku ich nie posiadał, mimo że został zarejestrowany.

Sąd zauważa, że z przepisu art. 23f u.g.h. wynika, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą, potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Podkreślić należy, że z przepisu tego jednoznacznie wynika, że podstawą cofnięcia rejestracji nie może być jakikolwiek inny dowód.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotowy automat do gier o niskich wygranych, po uzyskaniu aprobaty Prokuratury Apelacyjnej, został poddany badaniu przez taką waśnie jednostkę badającą, t.j. przez Izbę Celną - Wydział Laboratorium Celne, która działa na podstawie upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...]. Zgodnie z art. 23f ust. 1 u.g.h. upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki:

1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement);

2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym;

3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.

Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1. Upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji, odmowa jego wydania następuje w drodze decyzji, w określonych w ustawie przypadkach może być cofnięte w drodze decyzji ministra. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (por. art. 23f ust. 2-ust. 6 u.g.h.).

Sąd zauważa, że Izba Celna - Wydział Laboratorium Celne posiada status jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, gdyż została upoważniona przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych na podstawie upoważnienia z dnia [...] nr [...] i znajduje się w sporządzonym przez Ministerstwo Finansów i opublikowanym na stronie internetowej wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Z przepisów art. 23f u.g.h. wynika, że aby uzyskać stosowne upoważnienie Ministra Finansów do przeprowadzania badań urządzeń i automatów do gier, potencjalna jednostka badającą musi spełnić restrykcyjne wymagania ustawowe. Tymczasem skarżąca spółka kwestionuje zarówno wiedzę badających z Izby Celnej – Wydział Laboratorium Celne i wskazuje, że ich wiedza nie dorównuje w żadnej mierze wiedzy i doświadczeniu pracowników naukowych jednostek badających, jak i ich bezstronność z uwagi na podległość służbową w Służbie Celnej. Zauważyć jednak należy, że wśród kryteriów jakie dana jednostka badająca musi spełniać, ustawodawca nie przewidział warunku posiadania przez badających stopnia naukowego. Natomiast zgodnie z art. 23f ust. 1 pkt 2 u.g.h. jednostka badająca ma zapewnić odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier. Skoro Minister Finansów udzielił upoważnienia Izbie Celnej – Wydział Laboratorium Celne do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier to oznacza, że ww. jednostka spełniała warunki określone w art. 23f u.g.h. Za bezzasadne zatem należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące kwestionowania wiedzy osób prowadzących badania automatów i urządzeń do gier. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącej co do obiektywizmu jednostki badającej, pozostającej w strukturach Służby Celnej. Ustawodawca w art. 23f u.g.h. określając warunki jakie musi spełnić jednostka badająca, by uzyskać upoważnienie do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, nie zawarł zapisu stanowiącego o tym, iż o miano takiej jednostki nie mogą ubiegać się organy Służby Celnej. Sąd zatem za bezpodstawne uznaje kwestionowanie kompetencji Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej do prowadzenia badań sprawdzających automatów. Skoro jest to jednostka upoważniona przez Ministra Finansów podważanie jej rzetelności, profesjonalizmu i suwerenności decyzyjnej jest gołosłowne i nie może odnieść żadnego efektu. Jednostka ta bowiem, żeby otrzymać ww. upoważnienie, musiała spełnić restrykcyjne wymagania ustawowe, w tym dotyczące zapewnienia odpowiedniej wiedzy technicznej osób badających i ich bezstronności.

Za bezzasadny należy również uznać zarzut skarżącej, że opinia dotycząca przedmiotowego automatu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż badanie ww. automatu przeprowadzono w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 09 marca 2012r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012r., poz. 312). Zdaniem skarżącej badanie takie powinno odbyć się z uwzględnieniem przepisów prawa, na podstawie których przedmiotowy automat uzyskał poświadczenie rejestracji. Sąd zauważa, że zakres spraw obecnie regulowany rozporządzeniem z dnia 09 marca 2012 r. był uregulowany w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 102, poz. 946 ze zm.), które zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 134, poz. 779) utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 09 marca 2012 r. Rozporządzenie to zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw w dniu 26 marca 2012 r. pod pozycją 312 i weszło w życie po upływie 14 dni od daty publikacji. Badanie przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych trwało od dnia [...], a więc w okresie kiedy poprzednio obowiązujące rozporządzenie już nie obowiązywało. Stąd też błędnym jest twierdzenie strony, że badanie automatu należało przeprowadzić wg przepisów obowiązujących na dzień dokonania poświadczenia jego rejestracji.

Odnośnie zarzutów skargi co do naruszenia art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 229 o.p. poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, wyrażające się zaniechaniem dopuszczenia szeregu dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dowodu z przesłuchania pracowników Laboratorium Celnego, dowodu z przesłuchania biegłych z jednostki badającej, która wydała opinię techniczną, dowodu z konfrontacji w.w biegłych oraz dowodu z przesłuchania strony uznać należy je za całkowicie bezzasadne. W ocenie Sądu organy administracji publicznej w niniejszym postępowaniu przeprowadziły prawidłowe postępowanie dowodowe. Swoje rozstrzygnięcie oparły bowiem o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który uznać należy za kompletny i wyczerpujący. Badania przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą nie można utożsamiać z innym dowodem w postaci np. opinii biegłego, przesłuchania pracowników Laboratorium Celnego, gdyż podstawą do cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przez upoważnioną jednostkę badającą potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Stąd też, zdaniem Sądu, nie można podejmować próby podważenia tego dowodu przedstawiając inne dowody.

W ocenie Sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone wnikliwie, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Również mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszenia przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) orzeczono, jak w sentencji.