Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 260/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-10-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 243, 244, 245, 246
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 grudnia 2012r. nr. 792/2012 znak. [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 17 września 2013r. M.N. złożyła ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję MWINB w K. z dnia 17 grudnia 2012r. wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Skarżąca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na niskie dochody rodziny, duże koszty leczenia matki i koszty utrzymania. Podnosi, iż źródłem utrzymania rodziny są wynagrodzenia za prace skarżącej oraz małżonka oraz renta matki. Dzieci studiują i nie mają własnych dochodów. Matka skarżącej ma poważne kłopoty zdrowotne, skarżąca będzie przez to musiała ponieść liczne koszty zakupu wózka inwalidzkiego, rehabilitacji, remontu mieszkania, aby dostosować go dla niepełnosprawnych itd.

Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, dwójką uczących się dzieci oraz matką. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzeń za pracę strony oraz jej męża w wysokości kolejno 1800 zł oraz 2400 zł oraz renty matki w kwocie 1 821 zł. Łączne zatem dochody rodziny wynoszą 6021 zł.

Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada dom o pow. 180 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,25 ha - dzierżawioną. Skarżąca nie wykazuje natomiast faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności na koncie bankowym. Dodaje natomiast, iż jest współwłaścicielką 10 letniego samochodu.

Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony – jej możliwości płatniczych i finansowych.

Należy zaznaczyć, iż wniosek skarżącej jest jej kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Poprzedni wniosek – postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2013r. został rozpoznany odmownie. Ponieważ postanowienie to stało się prawomocne, obecny wniosek strony rozpoznawany jest w oparciu o art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. A zatem przepisy cyt. ustawy dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku jest możliwa wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W niniejszej sprawie nie nastąpiła jednak zmiana okoliczności istotnych, mających wpływ na ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego wnioskodawca nie wykazał wystarczająco skutecznie, iż w aktualnej jego sytuacji majątkowo – bytowej nastąpiła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby zmianę wcześniej wydanego orzeczenia.

Zdaniem orzekającego, w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów rodziny wnioskodawcy w wysokości 6021 zł, posiadany majątek, brak zadłużenia jest ona w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść koszty wymagane na obecnym etapie postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, iż sytuacja wnioskodawczyni nie tylko nie uległa zmianie, która uzasadniałaby odmienną od uprzedniej tezę postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, ale zmieniła się w zasadzie na korzyść skarżącej gdyż aktualnie skarżąca podaje, że wspólne gospodarstwo prowadzi również z matką, a zatem jej dochody również brane są pod uwagę przy ocenie sytuacji materialnej rodziny. Skarżąca w lipcu 2013r wskazywała ponadto 20 000 zł oszczędności – aktualnie oświadcza, iż żadnych oszczędności na koncie bankowym nie posiada. Nie wyjaśnia jednakże co stało się z poprzednio wykazanymi oszczędnościami, a oświadczenie, iż nie ma ich na koncie bankowym nie oznacza, iż nie posiada ich wogóle. Skarżąca wykazuje aktualny dochód w wysokości 6021,00 zł. Wnioskodawczyni nie udokumentowała żadnych dodatkowych obciążeń budżetu, nadzwyczajnych okoliczności, które znacząco różniłyby jej aktualną sytuację bytowo – majątkową od poprzednio ocenianej przez sąd. Co prawda wskazuje, iż czekają ją znaczne wydatki związane z rehabilitacją i opieką nad chorą mamą ( skarżąca przedstawia szpitalną kartę informacyjną leczenia mamy z września 2013r. ) , jednakże są to okoliczności przyszłe, a w momencie wniesienia skargi do sądu w styczniu 2013r., wnioskodawczyni winna wygospodarować środki finansowe na ten cel konieczne.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący oprócz stałego dochodu posiada majątek w formie domu, a także gospodarstwa rolnego. Posiadanie zaś majątku, szczególnie nieruchomości ( domu jednorodzinnego, mieszkania czy działki, gospodarstwa rolnego ) w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeżeli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych.

Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca, z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, do takich osób nie należy. Dlatego przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezzasadne i nieadekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej.

Orzekający bowiem przy ocenie, czy stronie należy przyznać prawo pomocy w zakresie przyznania prawa pomocy, bierze pod uwagę jedynie sytuację materialno - bytową strony, a ona, zdaniem orzekającego, nie wskazuje również aktualnie na niemożność poczynienia przez wnioskodawcę stosownych oszczędności w celu wygenerowania środków finansowych koniecznych do zapłaty aktualnie wymaganych należności sądowych .

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).