Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 228/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi "A" w R. na pismo Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

A S.A. z siedzibą w R. wniosła skargę na pismo Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.

Skarżąca Spółka złożyła wniosek o nr [...] w ramach konkursu nr [...] o dofinansowanie projektu pt. "Działania mające na celu zmniejszenie zużycia surowców i energii w procesie produkcyjnym poprzez wdrożenie innowacyjnej technologii produkcji elementów [...]".

Pismem nr [...] Śląskie Centrum Przedsiębiorczości (Instytucja Organizująca Konkurs lub IOK) poinformowało Spółkę, że wniosek o numerze [...] został oceniony negatywnie w trakcie oceny merytorycznej, w ramach której nie uzyskał wymaganej liczby punktów/ nie spełnił poszczególnych kryteriów wyboru projektów oceny merytorycznej. Szczegółowe informacje na temat oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie znalazły się w kopiach kart oceny merytorycznej stanowiących załącznik 1 i 2 do pisma. Powyższa informacja doręczona została. skarżącej w dniu 2 listopada 2017 r.

W dniu 16 listopada 2017 skarżąca złożyła protest od informacji o negatywnej ocenie projektu, a to w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów oraz podniosła zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny. Skarżąca nie zgodziła się z oceną kryteriów wyboru projektów w zakresie kryteriów punktowych 0/1 – innowacyjność projektu oraz realność wskaźników. Zauważyła, że wprowadza na rynek znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów, wpisując się w podaną w instrukcji definicję innowacyjności. Podkreśliła, że według wiedzy skarżącej nie istnieje żadna firma produkcyjna co najmniej w skali kraju, która produkuje [...] spełniające wymagania [...]. W ocenie skarżącej ulepszenie jest znaczącą zmianą w stosunku do obecnie oferowanych na rynku rozwiązań. Dalej wyraziła opinie, że osiągnięcie wskaźnika realności o wartości docelowej 3 jest możliwe do zrealizowania. W zakresie zarzutów o charakterze proceduralnym skarżąca uznała, że zostały pogorszone zasady konkursu w trakcie jego trwania bowiem eksperci w ramach oceny wniosku postawili dodatkowe wymogi. Ponadto stwierdziła, że pismo IOK nie zawiera uzasadnienia merytorycznego, co uniemożliwiło skarżącej sporządzenie precyzyjnego protestu.

Pismem z dnia [...]r. Zarząd Województwa Śląskiego (IZ RPO WSL) poinformowało spółkę, że protest nie został uwzględniony. W uzasadnieniu tego pisma przedstawiono ogólny stan prawny, czyli przybliżono nazwy podstawowych aktów normatywnych mających w sprawie zastosowanie, następnie przybliżono ogólny stan faktyczny, a w dalszej kolejności odniesiono się do poszczególnych kwestionowanych w proteście ocen merytorycznych, a w szczególności co do kryterium punktowego nr 1 innowacyjność projektu oraz kryterium punktowego nr 3 realność wskaźników. W tej części uzasadnienia przybliżono stanowiska obu ekspertów dokonujących oceny przedmiotowego wniosku, a następnie zaprezentowane stanowisko wnioskodawcy sformułowane w proteście. IZ RPO WSL wskazało, że kryterium innowacyjność projektu jest spełnione w sytuacji, gdy w wyniku realizacji projektu zostanie wprowadzony na rynek innowacyjny co najmniej w skali regionu produkt/usługa lub proces. Innowacja wdrażana w wyniku realizacji projektu powinna być stosowana w województwie śląskim nie dłużej niż 3 lata. Zacytowało stanowisko obydwu ekspertów, którzy w kartach oceny merytorycznej zgodnie uznali, że kryterium innowacyjność projektu nie zostało spełnione. W ocenie oceniającego nr 1: "Zgodnie z pkt.B.9.1 oraz opinią o innowacyjności projekt dotyczy wdrożenia stosowanej w skali kraju do 3 lat innowacji procesowej oraz produktowej; innowacji procesowej polegającej na precyzyjnym cięciu metalu ze sterowaniem numerycznym na potrzeby wytwarzania elementów [...] oraz wytwarzania [...] oraz innowacji produktowej dotyczącej wytwarzania specjalistycznych elementów do [...] oraz [...]. Bazując na treści dokumentacji projektowej, w szczególności treści wniosku (pkt.B.9) oraz opinii o innowacyjności nie można potwierdzić innowacyjnego charakteru projektu zarówno względem innowacji procesowej jak i produktowej.

Zgodnie z Podręcznikiem OSLO Manuał: Innowacja procesowa to wdrożenie nowej lub znacząco udoskonalonej metody produkcji lub dostarczania. Zalicza się tu znaczące zmiany w zakresie technologii, urządzeń oraz/lub oprogramowania. Innowacje w obrębie procesów mogą mieć za cel obniżenie kosztów jednostkowych produkcji lub dostawy, podniesienie jakości, produkcję bądź dostarczanie nowych lub znacząco udoskonalonych produktów. Innowacje w obrębie procesów nie obejmują m .in. niewielkich zmian lub ulepszeń, wzrostu zdolności produkcyjnych lub usługowych uzyskanego dzięki dodaniu systemów produkcyjnych lub logistycznych, które są bardzo podobne do tych stosowanych dotychczas. W załączonej do wniosku opinii o innowacyjności nie wykazano innowacyjności wdrażanego procesu co najmniej w skali regionu; autor opinii wskazuje na wprowadzenie nowej metody produkcji w przedsiębiorstwie poprzez precyzyjne cięcie metalu przy użyciu maszyny tnącej CNC niemniej o ile fakt ten byłby bezsprzecznie innowacją w skali przedsiębiorstwa o tyle w treści opinii nie wykazano, iż nowy proces ma cechy innowacji co najmniej w skali regionu. Na powyższe wskazuje również stwierdzenie, iż wdrożenie technologii pozwoli wyeliminować koszty zlecania cięcia metali i transportu innym podwykonawcom, które nie wyklucza tego, iż wykonawcy usług cięcia metalu stosowali podobne lub lepsze technologie. Informacje w zakresie innowacyjnych cech (ulepszenie i udoskonalenie funkcjonowania procesów wytwórczych, redukcja zużycia materiałów i energii, skrócenie czasu produkcji) są niekonkretne, zbyt ogólne, niepoparte żadnymi konkretnymi wartościami liczbowymi przyrównanymi do aktualnie funkcjonujących i stosowanych procesów na rynku regionalnym i krajowym, ograniczone w zasadzie jedynie do deklaratywnego stwierdzenia innowacyjności procesu. Innowacja produktowa to wprowadzenie wyrobu lub usługi, które są nowe lub znacząco udoskonalone w zakresie swoich cech lub zastosowań. Zalicza się tu znaczące udoskonalenia pod względem specyfikacji technicznych, komponentów i materiałów, wbudowanego oprogramowania, łatwości obsługi lub innych cech funkcjonalnych. Znaczące udoskonalenia istniejących produktów mogą polegać na zmianach materiałów, komponentów oraz innych cech zapewniających lepsze działanie tych produktów. W załączonej do wniosku opinii o innowacyjności nie wykazano również innowacyjności elementów [...]. Wnioskodawca co prawda wskazuje, iż dotychczas na rynku krajowym nie występują ww. elementy [...] niemniej mając na uwadze charakter produktu i jego zastosowanie ([...] to nie skomplikowany i prosty w swoim charakterze, budowie, zastosowaniu przedmiot) Wnioskodawca powinien wykazać znaczące udoskonalenie w zakresie cech /lub zastosowań pod kątem np. specyfikacji technicznych, komponentów czy materiałów. Należy podkreślić, iż Wnioskodawca produkuje obecnie różne rodzaje elementów [...] zatem powinien wykazać na czym polega wartość dodana elementów na [...] względem elementów przeznaczonych do [...]. Oba rodzaje elementów [...]to de facto ten sam produkt ale dedykowany nieco innym obiektom co jednak w kontekście braku wykazania konkretnych i znaczących różnic jakościowych czy funkcjonalnych w przedmiotowym projekcie należy traktować w kategorii zmiany mającej charakter powierzchowny i małoistotny, która to nie pozwala do uznania produktu za innowacyjny. Ponadto w odniesieniu do planowanej produkcji energooszczędnych zespołów [...] Wnioskodawca/autor opinii stwierdził krajową innowacyjność produktu nie pod kątem cech i właściwości odróżniających produkt od aktualnie dostępnych rynkowych rozwiązań alternatywnych ale wyłącznie pod kątem miejsca produkcji tegoż produktu. Fakt, iż dany produkt jest stosowany/sprzedawany na danym rynku krajowy malenie jest de facto w tym kraju produkowany przez rodzimego producenta nie spełnia przesłanek innowacji w takich kategoriach nie może być ona również potraktowana w przedmiotowym projekcie. Chcąc spełnić kryterium Wnioskodawca musi wykazać, iż na rynku docelowym (o zasięgu minimum regionalnym) nie występują dłużej niż 3 lata procesy i produkty, które mają być wynikiem inwestycji. Ocenie i weryfikacji zostają poddane wskazane cechy wskazujące na czym polega nowość procesu i produktu w stosunku do procesów i produktów już uplasowanych na rynku. Wnioskodawca nie wykazał w treści dokumentacji projektowej iż nowy proces cięcia metalu oraz nowy produkt w postaci [...] w wyniku realizacji projektu będą znacząco zmienione w stosunku do produktów już występujących na rynku o podobnej funkcji podstawowej. Kryterium niespełnione."

Natomiast w ocenie oceniającego nr 2 "W wyniku realizacji projektu Wnioskodawca planuje wprowadzenie na rynek innowacyjnego co najmniej w skali regionu procesu oraz produktu oraz działań mających na celu zmniejszenie zużycia surowców i energii w procesie produkcyjnym poprzez wdrożenie innowacyjnej technologii produkcji elementów systemów [...]. Potwierdzeniem innowacyjności jest załączona opinia o innowacyjności wykonana przez Politechnikę [...]. Kryterium uznaje się za nie spełnione, gdyż w następstwie realizacji przedmiotowego projektu nie zostanie wprowadzony w skali regionu stosowany w województwie śląskim nie dłużej niż 3 lata innowacyjny proces ani innowacyjny produkt. Innowacyjność procesu i produktu nie została w dokumentacji Wnioskodawcy oraz w opinii o innowacyjności scharakteryzowana czy skwantyfikowana. W celu wykazania innowacyjności procesu Wnioskodawca przedstawił w tym zakresie uzasadnienie we wniosku o dofinansowanie (szczególnie w pkt. B. 9.1 Charakter wdrażanej innowacji oraz pkt. C.2.1) oraz załączył opinię o innowacyjności. W pkt. 2 opinii o innowacyjności w uzasadnieniu innowacji procesowej wskazano, że innowacją procesową będzie wprowadzenie nowej metody produkcji dzięki wprowadzeniu technologii bazującej na precyzyjnym cięciu metalu ze sterowaniem numerycznym. Jednak opis w tym zakresie nie skupia się na przedstawieniu rozwiązań procesowych tylko na informacjach jak wprowadzenie procesu wpłynie na firmę czy koszty produkcji, nie podane zostały żadne informacje pozwalające na charakterystykę innowacji. Precyzyjne cięcie nawet przy wykorzystaniu maszyn sterowanych numerycznie jest powszechnie znane i wykorzystywane w wielu przedsiębiorstwach produkcyjnych. Nie wskazano na konkretne parametry techniczne, które wskazywałyby na przewagi wobec tych wykorzystywanych dotychczas na rynku od wielu lat. Opis innowacji produktowej także nie charakteryzuje cech produktu. W opinii o innowacyjności w części dotyczącej produktu napisano "innowacja produktowa polegać tu będzie na wytwarzaniu specjalistycznych elementów do zestawów [...]". To są tylko slogany bez skwantyfikowanych cech produktu.

Tym samym w świetle uzasadniana zaprezentowanego przez Wnioskodawcę, uznano kryterium: Innowacyjność projektu za niespełnione".

IZ RPO WSL podkreśliła, że celem rozpatrywania protestu nie jest ocena treści zawartych w złożonym wniosku, gdyż funkcję tę pełnią członkowie Komisji Oceny Projektów (KOP), natomiast celem jest weryfikacja, dokonanej przez powołanych ekspertów oceny projektu, polegająca na zbadaniu czy oceniający dokonali oceny w oparciu o zapisy Regulaminu konkursu. Zgodnie zaś z pkt. 4.6 Regulaminu konkursu, w pierwszej kolejności na etapie oceny merytorycznej projekt jest weryfikowany pod kątem spełnienia kryteriów punktowych zerojedynkowych, do których należą: innowacyjność projektu, wykonalność projektu techniczna i finansowa, realność wskaźników, czy projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz warunki określone w pakiecie aplikacyjnym dla konkursu, zgodność projektu z politykami horyzontalnymi, zgodność projektu z zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, zasadność i odpowiednia wysokość wydatków. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów punktowych zerojedynkowych wniosek zostaje negatywnie oceniony na etapie oceny merytorycznej. W wyniku procedury odwoławczej uznano przeprowadzoną ocenę merytoryczną za właściwą w ramach kryterium: Innowacyjność projektu, co również przekłada się wynik oceny w kryterium Realność wskaźników. Mając na uwadze powyższe IZ RPO WSL uznała, że ocena merytoryczna projektu w zakresie kryterium merytorycznego punktowego zerojedynkowego: Realność wskaźników została przeprowadzona przez obydwu ekspertów prawidłowo, a zatem złożony protest w tym zakresie również nie jest zasadny.

Odnosząc się do zarzutów spółki o charakterze proceduralnym związanych z pogorszeniem zasad konkursu w trakcie jego trwania IZ RPO WSL zauważyła, że stosowanie dodatkowych wymogów jest uzasadnione, a dane te są wymagane w związku z definicjami innowacji procesowej i produktowej zawartej w Regulaminie konkursu.

W odniesieniu do zarzutów wnioskodawcy w zakresie braku uzasadnienia merytorycznego do wyniku oceny IZ RPO WSL wyjaśniła, że IOK informuje wnioskodawcę pismem o wynikach oceny merytorycznej, a karty oceny merytorycznej będące załącznikami do pisma uznaje za opinię IOK w przedmiecie oceny projektu. Ponadto podkreśliła, że karty oceny obu ekspertów prezentują podobne stanowisko, zatem nie występują przesłanki wskazane w przytoczonych przez spółkę wyrokach sądów administracyjnych.

Wobec powyższego IZ RPO WSL nie znalazła podstaw dla uwzględnienia wniesionego protestu oraz podzieliła argumentacje oceniających ekspertów. Nadto opisała sposób procedowania przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie. Pismo informujące o negatywnym rozpatrzeniu protestu zostało odebrane przez skarżącą w dniu 14 lutego 2018 r.

Od powyższej informacji skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 26 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niedozwolone pogarszanie zasad konkursu w trakcie jego trwania; art. 29 ust. 4 ustawy wdrożeniowej poprzez niedozwolone pogarszanie zasad konkursu w trakcie jego trwania; art. 53 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 37 ust. 1, a także art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy wdrożeniowej poprzez zaniechanie ponownego sprawdzenia złożonego wniosku, a tym samym naruszenie zasady rzetelności; art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak odniesienia się do większości zarzutów zawartych w proteście oraz art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, przez nieuwzględnienie protestu w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów. Wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia IŻ RPO WSL oraz zasądzenie od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu nie zgodziła się z opinią ekspertów w zakresie oceny kryterium innowacyjności projektu stwierdzając między innymi, że eksperci nieprawidłowo interpretują opisaną we wniosku innowację procesową. Zaakcentowała, że według definicji zawartej w instrukcji wypełniania wniosku innowacja produktowa oznacza wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usługi lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów lub usług w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia. Wyraziła opinię, że w treści wniosku oraz w załączonym opisie znajdują się informacje na temat przeznaczenia nowych zestawów montażowych - instalacja kolektorów słonecznych i paneli PV na balkonach, ekranach akustycznych i ogrodzeniach, co wpisuje się we wskazaną definicję. Nie zgodziła się również z ocenami ekspertów wydanymi w zakresie kryterium realności wskaźników. Zacytowała obszerne fragmenty wniosku, które w ocenie skarżącej świadczą o wadliwej ocenie w zakresie wskazanego kryterium. Podobnie jak w proteście skarżąca zarzuciła, że w trakcie konkursu miało miejsce niedozwolone pogarszanie zasad konkursu w trakcie jego trwania poprzez stawianie dodatkowych wymogów. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której eksperci w ramach oceny wniosku postawili dodatkowe wymogi takie jak wymóg, według którego wnioskodawca winien był wykazać charakter innowacyjny produktów pod kątem szczegółowych parametrów technicznych, komponentów czy materiałów oraz aby powyższe cechy przyrównane były do aktualnie funkcjonujących i stosowanych na rynku regionalnym i krajowym procesów. Wskazując na powyższe skarżąca stwierdziła, że instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu zawiera jedynie wymóg uzasadnienia innowacyjności szczególnie w oparciu o źródła na nią wskazujące oraz w oparciu o przedstawione definicje innowacji. Brak w dokumentacji konkursowej wymogów o których wspominają osoby oceniające projekt. Skarżąca wyraziła pogląd, że wskazane działania stanowią naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów konkursowych oraz pogorszenie zasad konkursu w trakcie jego trwania, w tym zakresie przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 899/15 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt. II GSK 2549/14. Dalej podniosła, że w piśmie IOK brak było ustaleń faktycznych, co uniemożliwiło skarżącej sporządzenie precyzyjnego protestu. Podkreśliła również, że z cytowanych przez nią orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że uzasadnienie informacji o wynikach oceny musi zawierać taką treść, aby spełnić swoją ustawową rolę, a wnioskodawca otrzymując informację nie może domyślać się powodów podjętej oceny na podstawie samodzielnej analizy KOM,. Nadto zauważyła, że IZ RPO WSL nie jest związana oceną dokonaną przez ekspertów. Zdaniem skarżącej IZ RPO WSL bezzasadnie nie uwzględniła protestu, czym naruszyła art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej oraz zasady prowadzenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zarzuty w niej podnoszone są powieleniem treści protestu i wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 28 marca 2018 r. organ wskazał, że nie została wyczerpana kwota na dofinansowanie projektów w ramach wskazanego działania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Na wstępie należy wskazać, że po myśli art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- dale "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Aktem normatywnym zawierającym takie rozwiązanie jest ustawa z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie realizacji polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2016 poz. 2017 – dalej "ustawa wdrożeniowa" lub "ustawa"). Po myśli art. 61 ust. 1 ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 8 ustawy sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając że: ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję przeprowadzającą konkurs; pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez instytucję właściwą do przeprowadzenia konkursu. Przystępując do kwestii merytorycznych należy wskazać, że do zadań instytucji zarządzającej należy przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania, przy czym wybór ten musi być przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny zapewniając jednocześnie równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej) . Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym i wybór określonego trybu należy do właściwej instytucji (art. 38 ustawy wdrożeniowej). W trybie konkursowym, bo z takim trybem mamy w omawianej sprawie do czynienia, wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Z kolei konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały wymaganą liczbę punktów albo uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów – (art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Konkurs przeprowadzany jest przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu, który m.in. określa typy projektów podlegających dofinansowaniu i kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ustawy wdrożeniowej). Ogłoszenie o konkursie, które zawiera m.in. określenie przedmiotu konkursu, w tym typów projektów podlegających dofinansowaniu właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu, co najmniej 30 dni przed planowanym rozpoczęciem naboru wniosków o dofinansowanie projektu (art. 40 ustawy wdrożeniowej). Dokumenty programowe i wytyczne określają ogólne zasady, dotyczące wyboru projektów. W Regulaminie konkursu zawarte są informacje szczegółowo określające specyfikę projektów, które mogą być wybrane do dofinansowania, a także precyzyjne kryteria i zasady, obowiązujące w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie. Wszystkie podmioty uczestniczące w danym konkursie podlegają tym samym kryteriom oceny. Strona nie kwestionowała co do zasady istnienia tych kryteriów.

Zgodnie z Regulaminem konkursu każdy wniosek, który został pozytywnie oceniony pod względem formalnym, a nie zawiera braków i oczywistych omyłek poddawany jest ocenie merytorycznej. Złożone wnioski o dofinansowanie poprawne pod względem formalnym podlegają ocenie merytorycznej, w oparciu o kryteria wyboru projektów. W pierwszej kolejności na etapie oceny merytorycznej projekt jest weryfikowany pod kątem spełnienia kryteriów punktowych zerojedynkowych, a w przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów punktowych zerojedynkowych wniosek zostaje negatywnie oceniony na etapie merytorycznym. Oceny merytorycznej wniosku dokonują członkowie KOP, a ocena przeprowadzona przez dwóch ekspertów nie może prowadzić do znacznych rozbieżności. W przedmiotowej sprawie oceny ekspertów były zbieżne. Zgodnie z Regulaminem KOP członkowie KOP są odpowiedzialni za jakość podejmowanych decyzji, rozumianych jako rzetelna i bezstronną oceną merytoryczną wniosku. Ocena dokonana w ramach poszczególnych kryteriów musi być poparta wyczerpującym uzasadnieniem. W rozpatrywanej sprawie tak właśnie było.

Spór w niniejszej sprawie dotyczył oceny projektu z punktu widzenia kryterium merytorycznego zerojedynkowego: Innowacyjność projektu oraz Realność wskaźników, a także kwestii dochowania procedury. Skarżąca uzyskała zero punktów zakresie wskazanych kryteriów, a zatem kwestionowała oceny ekspertów oraz sposób rozpatrzenia protestu przez organ. Najdalej idącym zarzutem było naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z tymi regulacjami właściwa instytucja zobowiązana jest do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz do zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 3435/16, dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1/17 i z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 339/17, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (zob. J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020"; LEX/el. 2014 nr 208524).

Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jest w pierwszej kolejności określenie w jednoznaczny i jasny sposób warunków oraz zasad postępowania w przedmiocie wyboru projektów. W szczególności, kryteria wyboru powinny być precyzyjne i jednoznaczne, a pojęcia określające kryteria, w przypadku ich niejednoznaczności, powinny zostać zdefiniowane tak, aby wyłączyć dowolność organu przy dokonywaniu oceny. Ponadto, zasada przejrzystości zobowiązuje instytucje do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów, a zasada rzetelności do dokonania tej oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Zasady przeprowadzania konkursu powinny być zgodne z kryteriami wyboru projektów, bez możliwości ich dowolnej modyfikacji lub nadinterpretacji przez Instytucję Zarządzającą. Wskazanym standardom nie odpowiadają natomiast systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Dlatego, zarzut naruszenia zasad z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadniania. Wadliwość prawna lub faktyczna przyjętych reguł wyboru, która pozwala na dowolność i nieweryfikowalność oceny projektów, może być natomiast – zdaniem Sądu - utożsamiana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy wdrożeniowej. Każdorazowo jednak należy tę kwestie rozpatrywać indywidualnie, badając nie tylko sam fakt wystąpienia uchybień w szeroko rozumianej procedurze konkursowej, ale także potencjalny wpływ ich wystąpienia na ocenę projektu składanego przez wnioskodawcę.

Ocena wniosków o dofinansowanie projektów, zwłaszcza w zakresie weryfikacji merytorycznej opiera się na ich swobodnej, lecz nie dowolnej, ocenie przez organ. Prawidłowy efekt takiej oceny powinien być więc należycie uzasadniony oraz wyjaśniać okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu konkretnej ilości punktów. W tego rodzaju sprawach dosyć często dochodzi do sytuacji, w których potencjalni beneficjenci są niezadowoleni z subiektywnej oceny eksperta, którego działanie stanowi z kolei merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia w danej sprawie. (por. wyrok NSA sygn. II GSK 1783/12 z 13 listopada 2012 r.

W niniejszej sprawie wskazać należy, że eksperci dokonali oceny w oparciu o zapisy regulaminu konkursu, kryteria wyboru projektów oraz instrukcję wypełniania wniosku. Zgodnie z regulaminem pracy Komisji Oceny Projektów członkowie KOP są odpowiedzialni za jakość podejmowanych decyzji, natomiast w ramach kryteriów zerojedynkowych zadaniem eksperta jest pisemne uzasadnienie, dlaczego wniosek o dofinansowanie spełnia dane kryterium bądź go nie spełnia.

Zauważyć również przyjdzie, że ocena merytoryczna każdego projektu dokonywana jest przez dwóch ekspertów na podstawie kart oceny merytorycznej. Przepis art. 49 ustawy wdrożeniowej oraz Wytyczne w zakresie trybu wyboru projektów na lata 2014 -2020 określają sposób wyboru kandydatów na ekspertów, warunki jakie muszą spełnić, a także sposób procedowania po ich wyborze

Ocena wniosku skarżącej dokonana została przez ekspertów, którzy spełnili wszystkie niezbędne wymagania oraz pozytywnie przeszli rekrutację. Tym samym uznać należy, że procedura oceny została przeprowadzona zgodnie z ustawą wdrożeniową. Podkreślić również należy, że każdy z ekspertów dokonał własnej, niezależnej oceny, kierując się posiadaną specjalistyczną wiedzą i doświadczeniem oraz odpowiednimi wytycznymi, zawartymi w dokumentach konkursowych. Dokonana przez nich ocena była natomiast podstawą do sformułowania przez IOK oceny ostatecznej, jednak oceny tej nie zastępowała.

Tym samym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie miały miejsca naruszenia wskazanych procedur, które miały wpływ na wynik dokonanej przez organ oceny. Ocena merytoryczna projektu została przeprowadzona zgodnie z regulaminem konkursu

Zdaniem Sądu również rozstrzygnięcie protestu nie naruszyły zasady przejrzystości, rzetelności, ani zasady równego dostępu do pomocy. Sąd stoi na stanowisku, iż w rozpoznawanej sprawie ocena projektu została przeprowadzona w sposób prawidłowy, w oparciu o jasno i precyzyjnie sformułowane kryteria.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że informacja o wynikach oceny merytorycznej zawarta w piśmie IOK wskazywała, że wniosek skarżącej został oceniony negatywnie w trakcie oceny merytorycznej, a szczegółowe informacje na temat oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie znalazły się w kopiach kart oceny merytorycznej. Argumentacja dotycząca ilości przyznanych punktów w ramach kryteriów zerojedynkowych: Innowacyjność projektu i Realność wskaźników została szczegółowo uzasadniona przez ekspertów KOP w odniesieniu do określonego w słowniku pojęć regulaminu konkursu nr [...] definicji innowacji procesowej, jak i produktowej. Przypomnieć należy, że zgodnie z opisem do kryterium Innowacyjność projektu w ramach kryterium ocenie podlegała zarówno innowacyjność procesowa jak i projektowa, które zostały określone w słowniku pojęć regulaminu konkursu. Za spełnienie niniejszego kryterium można było uzyskać 0 lub 1 pkt. Obaj eksperci, oceniający projekt na etapie weryfikacji merytorycznej nie uznali spełnienia ww. kryterium i przyznali po 0 pkt, co z kolei miało wpływ na ocenę kryterium Realność wskaźników, za które eksperci przyznali również po 0 pkt. IZ RPO WSL szeroko również ustosunkowała się do zarzutów skarżącej podniesionych w proteście oraz wyjaśniła w sposób wyczerpujący okoliczności, które zadecydowały o nieprzyznaniu punktów w ramach wskazanych kryteriów oraz przyczyny, dla których wbrew żądaniom skarżącej niemożliwe było przyznanie punktów.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej, które w odniesieniu do wszystkich zakwestionowanych kryteriów sprowadzały się w istocie do tego, że dokonana ocena jest nierzetelna, subiektywna i nienależycie uzasadniona, a w trakcie trwania konkursu doszło do pogorszenia zasad należy wskazać, że weryfikacja merytoryczna danych wynikających z wniosku o dofinansowanie oraz dołączonej do niego dokumentacji aplikacyjnej była dokonywana rzetelnie i zapewniła bezstronność dokonywanej oceny. Argumentację przytoczona przez organ w ramach poszczególnych kryteriów jest przy tym w ocenie Sądu jasna, spójna, logiczna i wyczerpująca. Natomiast skarżąca nie przedstawiła żadnych merytorycznych argumentów, które mogłyby poddać w wątpliwość prawidłowość dokonanej oceny oraz jej uzasadnienia. Należy także dodać, że przy dokonywaniu oceny słusznie wzięto pod uwagę okoliczności wykazane we wniosku oraz dokumentacji aplikacyjnej. Takie działanie jest zgodne z zasadą równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów wynikającej z art. 26 ust. 2 ustawy wdrożeniowej

W ocenie Sądu, powyższa ocena i argumentacja organu została przeprowadzona w sposób rzetelny i prawidłowy. Przyjęte stanowisko, zarówno na etapie punktacji wniosku jak i rozpatrywania protestu zostało szeroko omówione i uzasadnione. Sąd nie jest uprawniony do ingerowania w subiektywną ocenę projektu dokonaną przez ekspertów. Stwierdzić może jedynie czy została ona przeprowadzona z zachowaniem procedur określonych w Regulaminie konkursu jak i ustawy, co w rozpoznawanej miało miejsce.

Zdaniem Sądu zasadnie IZ RPO WSL uznała, powołując się na pkt 4.6 Regulaminu konkursu, że ocena merytoryczna została przeprowadzona prawidłowo, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, w tym Regulaminu konkursu, Kryteriów wyboru projektów i Instrukcji wypełniania wniosku. Ustalenia dokonane przez Instytucję Zarządzającą wskazują, że niespełnienie kryteriów merytorycznych, nie zostało podważone przez skarżącą, co oznacza trafność oceny projektu w odniesieniu do tych obligatoryjnych kryteriów merytorycznych, a w konsekwencji ich nie spełnienie.

Jak wynika z akt sprawy, Instytucja Zarządzająca odniosła się do zarzutów zawartych w proteście. Nie można przeto uznać, iż ocena została dokonana niezgodnie z wymogami. ustawy wdrożeniowej. Nie znajduje więc uzasadnienia zarzut naruszenie art. 58 ust.1, ust. 2 i ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez zaniechanie ponownego sprawdzenie złożonego wniosku oraz brak powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę w proteście oraz naruszenia art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nieuwzględnienie protestu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, orzeczono jak w sentencji wyroku.