Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 978/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1, art. 22, art. 24
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 46 ust. 1 w zw. z par. 10 ust. 1 pkt 2, par. 46 ust. 2, par. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w bazie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania M. P. (dalej: :skarżący") od decyzji Starosty R. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu B. gmina Z., jednostki rejestrowej G.171, obejmującej zabudowaną nieruchomość oznaczoną jako działki ewidencyjne Nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha w zakresie zawnioskowanym przez skarżącego, tj: ujawnienia treści zawartych w prawomocnym postanowieniu I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1997 roku, sygn. akt [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia organ wskazał, że skarżący, pismem z dnia 28 stycznia 2015 roku wystąpił do Starosty R. o wyjaśnienie zapisów w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki pierwotnie oznaczonej numerem [...] o pow. [...] ha, położonej we wsi B. wskazując, że dane ewidencyjne nie zawierają informacji wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w R. w sprawie sygn. akt [...].

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] lipca 2015 roku, Starosta R. odmówił wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu B., polegającej na ujawnieniu treści zawartych w prawomocnym postanowieniu sądu, wskazanym przez skarżącego. Rozstrzygnięcie Starosta R. uzasadnia faktem, że przed wydaniem postanowienia, na które powołuje się wnioskujący w stosunku do przedmiotowego gruntu, nastąpiły nieodwracalne skutki prawne wynikające z wcześniej sporządzonego aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...]

Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art 7 i 77 kpa poprzez brak wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego art. 22 ust 1 ustawy z 17 grudnia 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 44 i 45 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów

i budynków poprzez uznanie, że brak jest podstaw do dokonania zmian w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków.

Decyzją z [...] września 2015 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania są dane ewidencyjne nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położone w obrębie B. gmina Z.. Na podstawie analizy akt sprawy ustalono, że przedmiotowa nieruchomość, w dokumentach z założenia ewidencji gruntów (protokołu ustalenia stanu władania z 1959 roku) stanowiła jedną działkę oznaczoną numerem [...] o pow. [...] ha (operat polowy i obliczeniowy nr [...]). Jako osobę władającą, w rejestrze gruntów z 1972 roku ujawniono S. W.. W trybie ustawy z 26 października z 1971 r o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych na podstawie aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...].08.1979, A. P.(zięć S. W.) stał się z mocy prawa właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha , natomiast aktem własności ziemi nr [...] z dnia [...].08.1979 roku J. W. (syn S. W.) stał się z mocy prawa właścicielem działki nr [...] o pow. [...] ha. Grunt w granicach działek nr [...] i nr [...] to grunt, wcześniej oznaczony jako działka [...] o pow. [...] ha. Następnie, w trybie odwoławczym, decyzją z [...] listopada 1979 Wojewódzka Komisja ds. Uwłaszczeń działająca przy Wojewodzie R. uchyliła ww. akty własności ziem i stwierdziła, że A. P.i i J. W. stali się współwłaścicielami działki [...] o pow. [...] ha położonej we wsi B.. W rejestrze ewidencji gruntów wykazano stan prawny wynikający z ww. decyzji Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczeń. W styczniu 1986 roku założono księgę wieczystą [...] nr [...] dla nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości B. gmina Z.. W dziale II tej księgi jako współwłaścicieli w częściach równych wpisano na podstawie decyzji Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczeń z dnia [...] listopada 1979 roku – J. W. i A. P..

Następnie J. W. aktem notarialnym rep. [...] z dnia [...] stycznia 1986 roku sprzedał A. i B. małżonkom S. cały swój udział wynoszący 1/2 w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W księdze wieczystej [...] nr [...] w dziale II zarejestrowano stan prawny wynikający z ww. umowy sprzedaży, wpisując w miejsce J. W. - małżonków A. i B. S. jako współwłaścicieli 1/2 nieruchomości nr [...] o pow. [...]ha. Zapisy w księdze wieczystej do chwili obecnej nie uległy zmianie.

W 1989 roku dokonano nowego pomiaru działek przy czym zmieniono ich oznaczenie. Na podstawie operatu geodezyjnego przyjętego do zasobu geodezyjnego i zaewidencjonowanego pod Nr [...], dokonano zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie w miejsce jednej działki o numerze [...] i powierzchni [...] ha - dwie działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, przy zachowaniu dotychczasowych podmiotów legitymujących się prawem współwłasności, zgodnie ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej KW nr [...].

Obecnie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obrębu B. jednostka ew. Z. w pozycji rejestrowej [...] prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], jako podmiot ewidencyjny wpisani są: na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. syg. akt [...], spadkobiercy A. P. posiadającego udział 1/2 , w następujący sposób: Z. P. udział 1/8, C. P. udział 1/8, M. P. udział 1/8 i Z. P. 1/8 oraz małż. A. i B. S. udział 1/2.

Dla tej nieruchomości jako dokument własności wskazano księgę wieczystą [...], w której w dziale II jako dokument określający podstawę wpisów dotyczących prawa własności figuruje prawomocna decyzja z dnia 1979-11-19, oraz umowa sprzedaży z dnia 1986-01-27.

W 1990 roku z wniosku M. P. (syna A. P.), Dyrektor Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w R. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 19 listopada 1979 roku Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczeń przy Wojewodzie R..

Na wniosek M. P. o uregulowanie własności nieruchomości rolnej przez posiadacza samoistnego, Sąd Rejonowy w R. postanowieniem sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 1997 roku, stwierdził, że J. W. nabył nieodpłatnie z mocy samego prawa, z dniem 4 listopada 1971 roku, własność nieruchomości położonej we wsi B. gmina Z. o powierzchni [...] metry kwadratowe, składającej się z działki gruntu oznaczonej numerem, ewidencyjnym [...] dla której to nieruchomości VI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w R. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Postanowienie to uprawomocniło się [...] września 2001 roku.

Organ podkreślił, że w takim stanie rzeczy w obrocie prawnym istnieją dwa tytuły prawne w stosunku do gruntów w granicach działki [...]. Stan prawny ustalony dla gruntu objętego postanowieniem z 1997 roku, pozostaje w sprzeczności z decyzją uwłaszczeniową z dnia [...].11.1979 oraz aktem notarialnym z 1986 roku mocą, którego małżonkowie S. nabyli prawo współwłasności dla 1/2 całej nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] ( wcześniej nr [...]). Rozstrzygnięcie zawarte w ww. postanowieniu burzy istniejący stan prawny, gdyż ingeruje w prawa osób trzecich. Bez wyjaśnienia tej sprawy przez odpowiednie organy posiadające kompetencje do rozstrzygania spraw w zakresie prawa własności, wprowadzenie danych do operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez ujawnienie praw wynikających z postanowienia sądu z dnia [...] czerwca 1997 roku jest niewykonalne. Istotny w sprawie jest również fakt, że w księdze wieczystej [...], prowadzonej dla nieruchomości [...] o pow. [...] ha, w dziale II nie ujawniono postanowienia z [...] czerwca 1997 roku, mocą którego J. W. z dniem [...] listopada 1971 roku, nabył prawo własności do gruntu w granicach działki [...] o pow. [...] m2.

Organ odwoławczy wskazał, że dane ewidencyjne w zakresie prawa własności w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] ( wcześniej nr [...]) zawarte w operacie ewidencji gruntów są zbieżne z informacją dotyczącą stanu własności, zawartą w dziale II księgi wieczystej nr [...]. Ewidencja gruntów nie może przesądzać o własności nieruchomości. Zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece) w ewidencji gruntów i budynków informacje o nieruchomości dotyczące prawa własności winny uwzględniać wpisy ujawnione w dziale II księgi wieczystej. Dane ewidencyjne w zakresie oznaczenia właściciela nieruchomości zawarte w ewidencji gruntów nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale II księgi wieczystej dotyczące własności.

Podstawową zasadą wymiany danych ewidencyjnych jest utrzymanie operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Przepis art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne określa rodzaj informacji o gruntach (ust 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust 2). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (45 ust. 1 rozporządzenia). Pochodny charakter informacji w zakresie prawa osób i jednostek organizacyjnych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków, w stosunku do źródeł tych informacji wymienionych w § 12 ust. 1 pkt 1-6 i § 11 ust. 2 rozporządzenia oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Można to osiągnąć wyłącznie przez dokonywanie ich rejestracji w sposób przewidziany w rozporządzeniu. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości, bowiem organy prowadzące ewidencję nie posiadają kompetencji do oceny merytorycznej treści aktów i orzeczeń, które zgodnie z § 12 i 46 rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę danych ewidencyjnych.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ stwierdził, że wskazany przez M. P. dokument z 1997 roku o stwierdzeniu własności, w obecnie zaistniałych okolicznościach, nie może być ujawniony w operacie ewidencji gruntów, gdyż wynikające z niego informacje są sprzeczne z danymi zawartymi w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym jest rozpatrzenie przez sąd powództwa wniesionego przez zainteresowanych o uzgodnienie stanu prawnego. Z materiału dowodowego nie wynika zaś, by w księdze wieczystej [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, odnotowano wzmiankę o wniesieniu powództwa o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece. To wskazuje, że w niniejszej sprawie nie doszło do wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 ww. ustawy, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W księdze wieczystej, jako współwłaścicieli nieruchomości w 1/2 części każdy z nich, ujawniono A. P. oraz małż. A. i B. i S. (współwłasność ustawowa majątkowa małżeńska).

W złożonej skardze z dnia 5 października 2015 r. skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił organowi:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego:

- art. 77 § 1 w zw. Z art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegający na błędnym ustaleniu stanu faktycznego będącego podstawą podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie poprzez pomięcie istotnych okoliczności w szczególności czynności zgłoszenia dokonania zmian w ewidencji dotyczących podziału działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] w toku postępowania sądowego zakończonego wydaniem prawomocnego postanowienia przez Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w R. z dnia [...] czerwca 1997 roku syg. akt [...],

- art. 107 § 3 kpa poprzez naruszenie zawartych w tym przepisie dyrektyw dotyczących uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego decyzji w szczególności w zakresie w jakim uzasadnienie faktyczne i prawne nie zawiera wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 44 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez nie dokonanie zmian prowadzonej przez Starostę R. ewidencji gruntów i budynków dla obrębu B. gmina Z..

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że składając wniosek o dokonanie zmian w ewidencji nie miał na uwadze okoliczności podmiotowych, a zmiany powstałe na skutek podziału działki oznaczonej numerem 380. Zdaniem skarżącego wnioskowana zmiana dotyczyć miała jedynie przedmiotu ewidencyjnego, tj. działki [...] wskazanej w postanowieniu sądu z dnia [...] czerwca 1997 r. w miejsce działki [...]. Działka powstała z podziału działek [...] i [...] ([...]), którego dokonał biegły geodeta na zlecenie sądu, do sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z [...] czerwca 1997 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. Nr 100/2000 poz. 1086 ze zm.; dalej: "upgik") oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38/2001 poz. 454 ze zm.; dalej: "rozporządzenie").

Stosownie do treści art. 20 ust. 1 upgik, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące - jeśli chodzi o grunty - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Nadto w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, miejsce jego zamieszkania lub siedziby, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków i wartość nieruchomości. Stosownie do art. 22 ust. 3 osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 2 cyt. rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych - § 45 ust. 1 rozporządzenia. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych - § 47 ust. 1 rozporządzenia. Dokumenty te określa § 46 ust. 2 rozporządzenia. Są to:

1) prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne,

2) opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumenty architektoniczno-budowlane gromadzone i przechowywane przez organy administracji publicznej,

4) ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów.

Z przytoczonych przepisów wynika, że ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.

Skarżący w niniejszej sprawie domagał się wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów polegającej na wprowadzeniu działki [...], wskazanej w postanowieniu Sądu Rejonowego w R. z [...] czerwca 1997 r. w miejsce działki [...]. Działka [...] powstała z podziału działek [...] i [...] ([...]), którego dokonał biegły geodeta na zlecenie sądu w sprawie o uwłaszczenie, zakończonej postanowieniem z [...] czerwca 1997 r.

Aktualnie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obrębu B. jednostka ew. Z. w pozycji rejestrowej [...] prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], jako podmiot ewidencyjny wpisani są: na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku Sądu Rejonowego w R. syg. akt [...] spadkobiercy A. P. posiadającego udział 1/2 , w następujący sposób: Z. P. udział 1/8, C. P. udział 1/8, M. P. udział 1/8 i Z. P. 1/8. Jako współwłaściciele do pozostałej części nieruchomości figurują małż. A. i B. S. - udział 1/2.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem sądu z dnia 2 czerwca 1997 roku stwierdzono nabycie przez J. W. prawa własności do gruntu o pow. [...] m.kw. wydzielonego z działki [...], w granicach której, na mocy decyzji z 1979 roku, grunt stał się współwłasnością (tego samego) J. W. i A. P.. W obu przypadkach, decyzją z dnia [...] listopada 1979 roku i postanowieniem z dnia [...] czerwca 1997 roku, prawo własności do gruntu stwierdzono z dniem [...] listopada 1971 roku. Postanowienie o uwłaszczeniu J. W. fizycznie wydzieloną działką gruntu wydane zostało później w stosunku do decyzji uwłaszczeniowej tj. już po wpisaniu do księgi wieczystej praw nabytych decyzją z dnia [...] listopada 1979 roku. Decyzja ta nie została wycofana z obrotu prawnego. W takim stanie rzeczy, dla gruntów w granicach działki [...] o powierzchni [...] m2, wskazanej w opracowaniu geodezyjnym - opinii wykonanej dla potrzeb sprawy cywilnej [...], istnieją dwa tytuły prawne. Wpis do księgi wieczystej dotyczy jednego z nich tj. prawa współwłasności orzeczonego decyzją z 1979 roku, a następnie przez J. W., jednego ze współwłaścicieli, zbytego w drodze aktu notarialnego, na rzecz B. i A. małżonków S..

Prawa wpisane w dziale II księgi wieczystej objęte są rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych uregulowaną w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - art. 3 ust.1 ustawy (Dz. U z 2002 r. Nr 707 ). Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych jest przyjęciem założenia (domniemania, fikcji prawnej), że stan prawny nieruchomości opisany w księdze wieczystej jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Zmiana wpisanego w księdze wieczystej prawa nie może być dokonana przez organ ewidencyjny w postępowaniu o zmianę danych ewidencyjnych. Obalenie tego domniemania – zdaniem Sądu - jest możliwe tylko w drodze powództwa o uzgodnienie stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ( art.10 u.k.w.h.).

W myśl art. 20, 22, 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów, jako zbiór informacji o gruntach, stanowi wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności. Ewidencja ma charakter deklaratoryjny, nie konstytutywny, wiec nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Dlatego dokonanie zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków ma charakter wtórny do zmian natury prawnej i faktycznej zaistniałych na nieruchomości. Wpisy stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o odpisy prawomocnych decyzji, orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych (art. 23 ustawy). Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie można kwestionować czy ustalać stanu prawnego czy faktycznego na nieruchomości, ani tez podważać tytułów dokonanych w ewidencji wpisów. Zatem organy prowadzące ewidencje nie są uprawnione do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości. Jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji, jak to prawidłowo zauważyły organy obu instancji rozstrzygające wniosek skarżącego, konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości.

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę podziela pogląd zawarty w wyroku z dnia 7 maja 2008 roku sygn. akt I OSK 719/07 (LEX nr 505313) Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie stwierdza się, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością, czy współwłasnością jest nieruchomość ujawniona w ewidencji gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podziela stanowisko organu, że w niniejszym przypadku organ ewidencyjny nie mógł wprowadzić również jedynie wybranych elementów postanowienia sądu z dnia 2 czerwca 1997 roku tj. ujawnienia wyników podziału działki bez zmiany właściciela, który w swej treści stanowi o innym stanie prawnym niż ujawniony w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej. Bezsporne jest, że dla gruntu w granicach działki [...] o powierzchni [...] m2, wskazanej w postanowieniu [...] Sądu Rejonowego w R. istnieją dwa tytuły prawne z tej samej daty to jest.: [...] listopada 1971 roku. Wpis do księgi wieczystej dotyczy jednego z nich tj. prawa współwłasności stwierdzonego decyzją z 1979 roku, następnie przez J. W., jednego ze współwłaścicieli, zbytego umową kupna – sprzedaży na rzecz B. i A. S.. Dokonanie takiego wpisu tworzyłoby nowy stan prawny, czemu sprzeciwia się deklaratoryjny charakter ewidencji.

Ponownie trzeba podkreślić, że istotą ewidencji jest - jak sama jej nazwa wskazuje - ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. W żadnym razie rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, czy współwłasności, jaki jest jej zasięg. Błędnym jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 12.11.2014r. o sygn. III SA/Kr 633/14, publ.LEX nr 1550407). Powyższy punkt widzenia znalazł potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1643/13. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Sąd wskazał, że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich.

Właściwym do rozstrzygania sporów o prawo własności nieruchomości jest sąd powszechny w postępowaniu cywilnym (np. w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym), którego postanowienie będzie wiążące w kwestii zapisu w ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie sądu, wbrew zarzutom skargi, przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono również przepisów prawa procesowego. Stosownie do treści art. 7, 77 § 1 kpa organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonały jego rzetelnej oceny. Ocena ta nie nosi cech dowolności. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne, w szczególności uzasadniono stanowisko organu, z wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji przytaczając stosowne przepisy prawa.

Wobec powyższego, mając na uwadze fakt, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.

-----------------------

10