Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1044/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 124, art. 126, art. 128, art. 129
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. S. i M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r. [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2020 r., znak: [...] ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości stanowiących własność A. S. i M. S. przez zezwolenie E.-O. S.A. z siedzibą w G. na realizację inwestycji

pn. "Przebudowa odgałęzienia linii 110 kV B.-L. do stacji GPZ S.

na linie dwutorową 110 kV".

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz.U.2020.256 j.t. ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia

1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2020.65 j.t. ze zm.; dalej: "u.g.n.").

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wymienioną decyzją z [...] lipca

2020 r. Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku inwestora – E.-O. S.A. z siedzibą w G. z 25 marca 2020 r., w imieniu którego działał M. R. - przedstawiciel S. E. G. S.A. – ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości położonych w obrębie P., gmina S., o całkowitej powierzchni zajęcia: 3,5 m2 (szerokość pasa ograniczenia dla linii 2,2 m) w działce nr [...] o pow. 3,244 h, KW [...]; 1750,90 m2 (długość projektowanej trasy linii

na działce 148,7 m - po linii osi), zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi

11,8, wraz z demontażem jednego słupa i posadowieniem nowego słupa w działce

nr [...] o pow. 3,2592 ha, KW [...]; stanowiących obecnie własność Skarżących, przez zezwolenie inwestorowi na realizację inwestycji pn. "Przebudowa odgałęzienia linii 110 kV B.-L. do stacji GPZ S. na linie dwutorową 110 kV" oraz założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji B.-L. do stacji GPZ S., tj. budowie dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV. w tym 6 słupów w nowych lokalizacjach i innych gabarytach niż obecne istniejące oraz demontażu obecnie funkcjonującej linii 110 kV, wraz z rozbiórką słupów. W sentencji decyzji wskazano także, że zastosowane będą przewody fazowe stalowo-aluminiowe oraz przewody odgromowe typu OPGW, słupy kratowe serii PSK-2 konstrukcji dwutorowej, dostosowane do warunków pracy linii, natomiast korekta przebiegu trasy

nie przekroczy 4,0 m od osi trasy istniejącej. Przebieg linii oraz pasa technologicznego

na działkach dla ww. przedsięwzięcia oznaczono na załączonej mapie w skali 1:1000, stanowiącej integralną część decyzji. Ponadto wyjaśniono, że ograniczenie sposobu korzystania z części opisanej nieruchomości polega w szczególności na uprawnieniu inwestora do wstępu na nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano - montażowych, związanych z inwestycją, jak również wykonywania czynności związanych z konserwacją, eksploatacją i usuwaniem awarii przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

Rozpatrując wniesione w sprawie odwołanie, organ odwoławczy ustalił,

że pismem z 25 marca 2020 r. znak: [...] inwestor wystąpił do starosty

- na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. - z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiących własność Skarżących, oznaczonych jako działki nr [...] o powierzchni 3,244 h, księga wieczysta [...] oraz nr [...] o powierzchni 3,2592 ha, księga wieczysta [...] na potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że planowana inwestycja polega

na przebudowie po istniejącej trasie jednotorowego odgałęzienia od linii wysokiego napięcia 110 kV relacji B.-L. do stacji GPZ S. na linię dwutorową. Przebudowa polegać ma na demontażu wszystkich elementów linii (słupy z fundamentami i uziemieniem, przewody wraz z osprzętem) oraz montażu nowych. Z uwagi

na technologiczne ograniczenia w wykonywaniu przebudowy linii, nowe stanowiska słupowe zostaną zlokalizowane obok istniejących, dlatego też trasa nowej linii ulegnie niewielkim korektom. Wnioskowany zakres ograniczenia sposobu korzystania

z nieruchomości obejmował zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie przewodów

i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej dla inwestycji polegającej

na przebudowie odgałęzienia od istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji

B.-L. do stacji GPZ S. na linię dwutorową. Wskazano powierzchnię zajęcia przez pas ograniczenia: na działce nr [...] wynosić 3,5 m2, zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 2,2 m, na działce nr [...] wynosi 1750,9 m, długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 148,7 m (po linii), zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 11,8 m, wraz z demontażem jednego słupa i posadowieniem nowego słupa. Działki objęte są decyzją Wójta Gminy S. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z 5 listopada 2019 r. znak: [...] Przebudowywana linia składać się będzie z dwutorowych słupów, fundamentów, izolatorów, przewodów fazowych na obu torach i przewodów odgromowych typu

AFL oraz OPGW skojarzonym ze światłowodem i osprzętu liniowego. Łączna długość przebudowywanej linii od bramki liniowej stacji elektroenergetycznej 110/5 kV GPZ S. do projektowanego słupa nr 32 (według istniejącej numeracji nr 87) istniejącej linii 110 kV B.- L. wyniesie ok. 7 km. Ponadto wskazano, że w przewidywanych konstrukcjach przewody będą zawieszone na wysokości minimum 14 m (dolny przewód fazowy), a górny (przewód odgromowy) na wysokości maksymalnie 8,6 m. Zastosowane zostaną przewody fazowe typu 311-A1F/32- 20STA (odpowiednik AFLs-10 310mm2)

i przewody odgromowe typu AFL i OPGW. Na całej długości linii zostaną zastosowane dwutorowe słupy kratowe, które zostaną wykonane z ocynkowanych elementów stalowych, łączonych śrubami. Natomiast słupy posadowione będą na fundamentach terenowych żelbetowych, prefabrykowanych, studniowych lub palowych. Celem planowanej inwestycji jest poprawa jakości zasilania i funkcjonowania obecnej linii. Istniejąca od lat 70-tych ubiegłego wieku infrastruktura elektroenergetyczna w tym obszarze nie spełnia wymagań aktualnego zapotrzebowania na energie elektryczną odbiorców i jest awaryjna. Wskazano, że w związku z koniecznością zagwarantowania trwałych zapewnień mocy i likwidację ryzyka wyłączeń Głównych Punktów Zasilania konieczna jest przebudowa "odgałęzienia S." na linię dwutorową.

Wnioskodawca podkreślił, że podjął starania o uzyskanie zgody właścicieli nieruchomości na wykonanie prac i ustanowienie służebności przesyłu

na nieruchomościach. Strony nie doszły do porozumienia w przedmiocie ustalenia wysokości jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu i uzyskania zgody na udostępnienie terenu na czas wykonania robót budowlanych.

Do podania dołączono między innymi: decyzję Wójta Gminy S. z [...] listopada 2019 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego poświadczoną za zgodność z oryginałem, uzasadnienie techniczno-ekonomiczne przebudowy jednotorowego odgałęzienia od linii 110kV B.-L. do stacji

GPZ S. na linię dwutorową 110 kV, kopię mapy ewidencyjnej z naniesionym przebiegiem linii oraz obszarem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, informację z rejestru gruntów, stosowne pełnomocnictwa.

Według organu odwoławczego w sprawie zostały spełnione przesłanki zastosowania instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o której stanowi art. 124 u.g.n.

Wojewoda ocenił, że przedmiotem inwestycji jest założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, czyli nie ulega wątpliwości, że jest to inwestycja celu publicznego. Inwestycja zgodna jest z ustaleniami decyzji Wójta Gminy S. z [...] listopada 2019 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla terenu części działek m.in. nr [...] i nr [...] położonych w obrębie P., gminie S. polegającej na budowie dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV. Obszar ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w decyzji organu I instancji jest mniejszy niż ustalony w decyzji lokalizacyjnej, a zatem mieści się w jego granicach. Zakres ograniczenia został precyzyjnie określony w sentencji zaskarżonej decyzji oraz w załączniku graficznym

do decyzji - mapie w skali 1:1000 stanowiącej integralną część decyzji.

Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotem postępowania w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie jest badanie legalności, a także wymogów zawartych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,

bądź czy dla przedmiotowej nieruchomości były wydawane decyzje o warunkach zabudowy i jaki wpływ na utratę wartości nieruchomości ma ograniczenie sposobu korzystania. Chybiony jest także zarzut dotyczący nieokreślenia w wydanej

przez organ I instancji decyzji zakresu czasowego ograniczenia korzystania

z nieruchomości.

Na podstawie znajdujących się w aktach sprawy materiałów z przebiegu rokowań (wiadomość elektroniczna z 29 listopada 2019 r. wraz z załącznikami, wiadomość elektroniczna z 2 grudnia 2019 r. oraz odpowiedź z 3 grudnia 2019 r. wraz z załącznikami, wiadomość elektroniczna z 9 stycznia 2020 r. oraz odpowiedź

z 10 stycznia 2020 r., pismo [...] z 15 stycznia 2020 r. wraz

z potwierdzeniem odbioru, pismo z 6 lutego 2020 r., pismo [...] z 19 lutego

2020 r. wraz z potwierdzeniem odbioru, pismo z 28 lutego 2020 r. [...]

wraz z dwoma potwierdzeniami odbioru i jednym zwrotem, pismo z 4 marca 2020 r.) organ stwierdził, że rokowania w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n. pomiędzy inwestorem a właścicielami nieruchomości zostały przeprowadzone, jednakże zakończyły

się wynikiem negatywnym. Nie świadczy o porozumieniu sam fakt wyrażenia przez skarżącego co do zasady zgody na realizację zaplanowanej inwestycji, skoro nie doszło do porozumienia w kwestii kwoty proponowanego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Właściciel nieruchomości nigdy nie udzielił pisemnej zgody,

na podstawie której inwestor uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia ich prawa do udziału wprowadzonym postępowaniu wojewoda zauważył, że organ I instancji pismem

z 20 kwietnia 2020 r., znak: [...] zawiadomił strony o wszczęciu

z 1 kwietnia 2020 r. postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości oraz w tym samym piśmie, na podstawie

art. 10 § 1 K.p.a., poinformował, że 14 kwietnia 2020 r. postępowanie dowodowe

w tej sprawie zostało zakończone. W piśmie pouczono także o prawie do zapoznania

się z całokształtem materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz ewentualnym zgłoszeniu dodatkowych żądań w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma.

Takie postępowanie stanowi co prawda naruszenie prawa stron do czynnego udziału

w postępowaniu, jednak nie skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organu I instancji, ponieważ nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Na marginesie wojewoda zauważył, że właściciele w rzeczywistości brali czynny udział w postępowaniu prowadzonym przez starostę.

Ponieważ skarżący zwrócili uwagę na okoliczność, że przed Sądem Rejonowym w B. toczy się postępowanie w sprawie ustanowienia służebności przesyłu na spornych działkach, organ odwoławczy zaznaczył, iż postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy administracyjnej z art. 124 u.g.n. Wojewoda podkreślił,

że prawo własności można ograniczyć tylko ze względu na ważną wartość mocniej chronioną. W sprawie wartością wyżej chronioną jest interes publiczny,

jako że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących nastąpiło

na cele publiczne. Starosta uznał prymat interesu inwestora, co nie oznacza,

że nie analizował sytuacji właścicieli nieruchomości.

Strona zaskarżyła decyzję Wojewody w całości skargą wniesioną do tutejszego sądu wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- rażące naruszenie art. 124 pkt 1 u.g.n., a to wydanie decyzji w sposób sprzeczny z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z 5 listopada 2019 r. wydanej

przez Wójta Gminy S., poprzez błędne określenie obszaru ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w decyzjach I i II instancji w tym załącznika graficznego stanowiącego integralną część decyzji, które pozostają odmienne

od obszaru i opisu graficznego w decyzji Wójta Gminy S. ustalającej przebieg inwestycji; załącznik graficzny dołączony do decyzji Starosty [...] określa obszar pasa służebności przesyłu szer. 11,8 m i dł. 148,7 m po starym śladzie istniejącej linii, co nie jest zgodne z decyzją o lokalizacji celu publicznego;

- rażące naruszenie art. 124 pkt 3 u.g.n. – błędne przyjęcie przez organ I i II instancji, że inwestor zainicjował rokowania w celu uzyskania zgody na czasowe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, pomimo iż złożona oferta była złożona w celu trwałego tytułu prawnego do nieruchomości w postaci zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu; błędne uznanie, iż rokowania zostały zerwane, pomimo iż została wyrażona zgoda i rokowania nadal się toczą przed Sądem Okręgowym w K. VII Wydział Odwoławczy;

- rażące naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez błędne jego zastosowanie w sprawie oraz ograniczenie właścicielom nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że sposób takiego ograniczenia wpłynie na obniżenie wartości nieruchomości oraz możliwości inwestycji na nieruchomościach, wyrządzając szkodę majątkową właścicielom; inwestor

nie wykazał, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej jest konieczne i wymaga tego zły stan instalacji obecnie istniejących lub jest konieczność wybudowania nowych obiektów budowlanych, gdyż jako strony postępowania wyraziliśmy zgodę na ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu i nadal trwają rokowania w sprawie;

- rażące naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 10 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 80 w zw. z art. 85 oraz 89 k.p.a., art. 107 par. 3 K.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie wbrew oczywistym faktom wynikającym z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy; organ I instancji

nie zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania, jak i nie brali oni udziału w czynnościach dowodowych i wyjaśniających w postępowaniu; zarzucono brak uwzględnienia wniosków dowodowych i roszczeń zgłoszonych w notatce służbowej

z 29 kwietnia 2020 r., brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, brak przesłuchania świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł

o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z 18 listopada 2020 r. organ odwoławczy wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pismem z 8 lutego 2021 r. pełnomocnik uczestnika postępowania (inwestora) wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając obszerną argumentację w tym względzie.

Pismem z 12 kwietnia 2021 r. Skarżący uzupełnili podniesione zarzuty o zarzut naruszenia art. 156 par. 6 i 7 K.p.a. Jak wskazali Skarżący mają oni podejrzenie,

że został wymieniony załącznik graficzny do decyzji Starosty [...], ponieważ inwestor w swoim piśmie wspomina o pasie technologicznym, podczas

gdy na załączniku był pas służebności przesyłu. Skarżący zarzucili również naruszenie art. 107 par. 1 K.p.a. w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. poprzez ograniczenie pasa służebności przesyłu przez starostę i brak wskazania w załączniku graficznym przebiegu linii elektroenergetycznej oraz jej pasa oddziaływania na dz. [...] i [...] mające wpływ

na prawa własności. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325

j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli

stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842; dalej: "ustawa o przeciwdziałaniu COVID"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie

dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Niniejsza sprawa, o czym poinformowano strony, została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 30 kwietnia 2021 r. w oparciu o zarządzenie Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 26 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem

SARS-CoV-2 w związku z objęciem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarem, na którym wystąpił stan epidemii.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie

na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących

do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej

oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości

nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym,

a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Stosownie do art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy

są budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów

i urządzeń.

Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej (art. 124 ust. 2 u.g.n.).

Warunkiem koniecznym do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości jest przeprowadzenie rokowań, o których stanowi art. 124 § 3 u.g.n., stosownie do którego udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem

lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie

po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa

w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis

art. 128 ust. 4 (art. 124 ust. 4 u.g.n.). Jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi

albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości

w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący

z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości

(art. 124 ust. 5). Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją

oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio (art. 124 ust. 6). Decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej,

lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie

było udzielone na wniosek tej jednostki (art. 124 ust. 7).

W art. 124 ust. 1 u.g.n. przewidziano, iż wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest dopuszczalne, gdy wniosek dotyczy inwestycji opisanych w treści przepisu, jeżeli właściciel nie wyraża zgody

na przeprowadzenie prac na terenie jego nieruchomości i w końcu jeżeli ograniczenie to jest zgodne z planem miejscowym bądź – w przypadku jego braku, z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Rzeczą organu w przypadku złożenia wniosku o wydanie decyzji jest zatem ustalenie, czy został wyczerpany tryb rokowań i brak zgody właściciela nieruchomości został udokumentowany, a także

czy planowana inwestycja, objęta wnioskiem zalicza się do tych, które zostały wymienione w treści przepisu (co nie sposób w rozpoznawanej sprawie kwestionować) i jest ona zgodna z planem miejscowym bądź decyzją lokalizacyjną.

W ocenie sądu w sprawie odbyły się rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., które nie były pozorne i okazały się nieskuteczne, na co wskazuje wymieniona już w części historycznej uzasadnienia korespondencja prowadzona pomiędzy przedstawicielem inwestora a pełnomocnikiem skarżących, jak również samymi skarżącymi. Rokowania te nie doprowadziły bowiem do podpisania proponowanej przez inwestora umowy, co uzasadniało wystąpienie do starosty o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Strony nie doszły do porozumienia w kwestii proponowanego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu (przy czym była to różnica znaczna, ponieważ oczekiwania finansowe skarżących przekraczały [...] tys. zł, a proponowana przez inwestora kwota wynosiła

ok. [...] tys. zł), jak również trwałego dostępu inwestora do nieruchomości (skarżący proponowali zawarcie umowy na czas określony wynoszący 30 lat). Sąd zgadza

się ze stanowiskiem organu, że samo wyrażenie przez skarżących co do zasady zgody na realizację zaplanowanej inwestycji, nie świadczy o porozumieniu, skoro

nie doszło do uzgodnienia stanowisk w kwestii kwoty proponowanego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Jednocześnie wypada zwrócić uwagę, że lektura skargi może wręcz sugerować, że skarżący w ogóle kwestionują realizację inwestycji na ich działce m.in. ze względu na obniżenie możliwości inwestycyjnych.

Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że skoro zezwolenie, o którym stanowi art. 124 u.g.n. daje przedsiębiorcy przesyłowemu trwały administracyjny tytuł prawny do nieruchomości, który podlega wykonaniu na podstawie art. 126 ust. 6 u.g.n., to podobny skutek prawny (w postaci trwałego tytułu prawnego

do korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego w odpowiednim zakresie przestrzennym i funkcjonalnym) powinna wywierać także zgoda właściciela nieruchomości udzielona w wyniku przeprowadzonych rokowań, o jakich stanowi

ust. 3 art. 124 u.g.n. (zob. wyrok NSA z 19 czerwca 2020 r., I OSK 2409/19). Jednocześnie w orzecznictwie podnosi się, że trwały administracyjny tytuł prawny

do nieruchomości, jaki powstaje na podstawie decyzji wydanej na podstawie

art. 124 ust. 1 u.g.n., i służebność przesyłu ustanawiana na podstawie art. 3051 k.c.,

to dwa różne tytuły prawne, z których przedsiębiorca może korzystać według swego wyboru, przy czym uzyskanie jednego z nich w zasadzie wyklucza potrzebę uzyskania drugiego (zob. wyrok NSA z 18 lutego 2016 r., I OSK 2864/15). W orzecznictwie wielokrotnie też powtarzano, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza,

że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania i prowadzenia takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie,

w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron. Nawet okoliczność, iż w rokowaniach nie została zaproponowana konkretna suma pieniężna, nie musi stanowić automatycznie o tym,

że takie rokowania się nie odbyły (zob. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., I OSK 3371/18).

Jeśli więc o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Nie jest natomiast wystarczająca zgoda właściciela na czasowe zajęcie nieruchomości, która

nie obejmuje tolerowania trwałego istnienia urządzeń przesyłowych w przyszłości (zob. wyrok NSA z 19 czerwca 2020 r., I OSK 2409/19).

Zarzuty skargi odnoszące się do zainicjowania postępowania sądowego w kwestii ustanowienia służebności przesyłu i braku w związku z tym konieczności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej również

nie odniosły skutku. Postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu

nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy administracyjnej z art. 124 u.g.n.,

gdyż powyższy przepis w żaden sposób nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu. Przepis art. 124 u.g.n. samodzielnie reguluje instytucję ograniczenia własności związaną z zakładaniem instalacji przesyłowych i określa przesłanki takiego ograniczenia (zob. wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., I OSK 1979/18). Ponadto, jak wynika z pisma procesowego inwestora

z 8 lutego 2021 r., Sąd Rejonowy w B. zawiesił postępowanie w sprawie ustanowienia służebności przesyłu wszczęte na wniosek skarżących – ze względu

na toczące się postepowanie przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania

z nieruchomości.

Odnośnie do zarzutów dotyczących wyrządzenia szkody majątkowej właścicielom, sąd stwierdza, że z pewnością decyzja wydana na podstawie

art. 124 ust. 1 u.g.n. może wiązać się ze zmianą wartości nieruchomości,

ale nie rozstrzyga o wysokości ewentualnego odszkodowania za szkody wywołane ograniczeniem w sposobie korzystania z nieruchomości, co – jak wynika

z art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n. – ma miejsce w odrębnym postępowaniu i uwzględnia powstałe szkody oraz zmniejszenie się wartość nieruchomości.

Sąd nie podziela zarzutu, iż wydane w sprawie decyzje pozostają odmienne

od obszaru i opisu graficznego w decyzji Wójta Gminy S. ustalającej przebieg inwestycji. Zarzuty w tej kwestii nie są dla sądu do końca klarowne. Inwestycja z całą pewnością jest zgodna z decyzją lokalizacyjną. Obszar ograniczenia nie musi

się przy tym pokrywać, ale mieścić się w granicach przebiegu inwestycji wyznaczonych decyzją lokalizacyjną inwestycji, co niewątpliwie ma miejsce w sprawie i jasno wynika z porównania załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej (arkusz nr 1) z załącznikiem graficznym do decyzji Starosty [...]. Decyzja lokalizacyjna przewiduje budowę dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, w tym 6 słupów w nowych lokalizacjach i innych gabarytach niż obecnie istniejące oraz demontażu obecnie funkcjonującej linii 110 kV wraz z rozbiórką słupów. Wydanie decyzji lokalizacyjnej, której zasadność nie podlega badaniu w rozpoznawanej sprawie, niweczy pobrzmiewający w skardze zarzut braku w ogóle konieczności realizacji spornej inwestycji. Ponadto, o ile sąd dobrze zinterpretował zarzut dotyczący rzekomej wymiany załącznika graficznego do decyzji Starosty [...], to jest on wynikiem nieporozumienia. Tzw. pas służebności wskazany w załączniku graficznym i oznaczający powierzchnię wzdłuż linii konieczną do właściwego korzystania z urządzeń jest bowiem niekiedy nazywany przez inwestora pasem technologicznym. Inwestor wymiennie posługuje się tym pojęciami, które są tożsame w znaczeniu,

co mogło wprowadzić w błąd skarżących.

Nie odniosły wreszcie skutku zarzuty dotyczące prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego. Nadmienić

przy tym należy, że naruszenia przepisów w tym względzie mogą być podstawą uchylenia decyzji administracyjnej jedynie w wypadku, kiedy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził i czego skarżący nie wykazali. Przykładowo w piśmie z 8 września 2020 r. skarżący wskazują na kwestie dotyczące sygnatur akt i metryczek. Tymczasem główna

oś sporu koncentruje się wokół prawidłowości przeprowadzonych przez inwestora rokowań, jak również wszczęcia przez skarżących w sądzie powszechnym sprawy

o ustanowienie służebności przesyłu, co zostało w zaskarżonej decyzji szczegółowo omówione i ocenione. Według sądu organy zebrały materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji w sprawie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W sprawie nie było też konieczne przeprowadzenie rozprawy, ponieważ nie mogło to zapewnić przyspieszenia lub uproszczenia postępowania

i nie wymagał tego przepis prawa. Nie było też potrzeby wyjaśnienia sprawy

przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Próba uzgodnienia interesów poprzez przeprowadzenie rokowań odbyła się przed złożeniem przez inwestora wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie ani naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym przepisów wskazanych

w zarzutach skargi.

Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.