Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 551/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przywrócenie terminu
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1, par. 2, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 22
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi E. Ł. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...], znak [...]; 2. przyznaje adwokatowi M. G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] lokal nr [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi M. G. z funduszu Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...], o odmowie przywrócenia E. Ł. terminu do złożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym mężu – C. Ł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] przyznał C. Ł. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 1648,14 zł.

W dniu 2 lutego 2009 r. E. Ł. wniosła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej na rok 2008 w przypadku śmierci rolnika. Do wniosku dołączyła odpis skróconego aktu zgonu C. Ł., zmarłego w dniu [...] oraz oświadczenie o zapoznaniu się z trybem i warunkami wstąpienia w miejsce zmarłego producenta rolnego, do postępowania w sprawie przyznania płatności przez ARiMR, określonym w art. 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił E. Ł. przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2008 z uwagi na uchybienie 14 dniowego terminu, określonego w art. 22 ust. 5 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po mężu. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 26 lipca 2011 r., złożonym do wniosku o przywrócenie terminu, E. Ł. wskazała, iż nie wiedziała, że dostarczyła do Biura postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z uchybieniem terminu. Podkreśliła, że wysłała postanowienie do organu, w tym samym dniu, gdy otrzymała je z sądu. Zaznaczyła przy tym, że nikt w Biurze w S. nie poinformował jej, że musi złożyć postanowienie w terminie 14 dni od uprawomocnienia. Skarżąca dodała, iż nie pamięta dokładnych dat, gdyż jest po wylewie, udarze z przyznaną I grupą inwalidztwa, a ostatnio przebywała w szpitalu, na okoliczność czego załączyła zaświadczenia lekarskie i wypisy ze szpitala.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia[...] o odmowie przyznania E. Ł. jednolitej oraz uzupełniającej płatności obszarowej. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że dopiero po uprzednim rozstrzygnięciu postępowania wpadkowego wszczętego wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku Kierownik Biura Powiatowego powinien rozważyć kwestię przyznania płatności.

Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił E. Ł. przywrócenia terminu do złożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym C. Ł. Uzasadniając organ wskazał, iż wnioskodawczyni nie spełniła łącznie wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 i p 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej k.p.a. Organ podkreślił, iż postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku uprawomocniło się w dniu 25 sierpnia 2009 r., a strona złożyła to postanowienie do organu dopiero w dniu 26 lipca 2011 r. Zdaniem organu, E. Ł. nie wykazała, że w okresie 25 sierpnia – 8 września 2009 r. wystąpiła przyczyna niedotrzymania terminu. Strona w okresie 25 sierpnia 2009 r. – 8 września 2011 r. nie wykazała przyczyny niestawienia się w terminie określonym w art. 22 ust. 5 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, aby złożyć prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym C. Ł. W ocenie organu uchybienie terminu nastąpiło zatem z winy strony. Organ wskazał ponadto, iż termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu upłynął w dniu 9 września 2009 r., a strona złożyła prośbę w dniu 18 kwietnia 2011 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca ponownie podniosła, że nie została poinformowana przez Agencję o terminie złożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po mężu. Podkreśliła, że w 2009 roku przebywała w szpitalu i była pod stałą opieką lekarzy, przez co nie była w stanie myśleć o terminach. Do zażalenia strona załączyła kolejne zaświadczenia lekarskie.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy postanowienie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...].

Decyzją z dnia [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił E. Ł. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 z uwagi na uchybienie 14 dniowego terminu, określonego w art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] w dniu [...] wydał rozstrzygnięcie nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że przekazując akta sprawy wraz z odwołaniem wniesionym przez E. Ł. od decyzji organu I instancji z dnia [...], Kierownik Biura Powiatowego przekazał kopię pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez skarżącą jej synowi – S. Ł. w dniu 2 lutego 2009 roku, czyli w dniu, w którym strona złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku śmierci rolnika. Oznacza to, że w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącej z dnia 2 lutego 2009 roku, strona ustanowiła pełnomocnika, przedkładając w dniu 2 lutego 2009 w siedzibie organu I instancji stosowne umocowanie wraz z odpowiednim formularzem wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Z treści tego umocowania wynika, iż miało ono charakter ogólny. W następstwie uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2008 z uwagi na uchybienie terminu na złożenie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w celu uprzedniego rozpatrzenia przez organ I instancji wniosku o przywrócenie terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, organ I instancji wydał w dniu [...] postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wskazując, że strona uchybiła terminowi na wniesienie prośby o przywrócenie terminu do złożenia postanowienia. Postanowienie to zostało skierowane bezpośrednio do strony postępowania, z pominięciem pełnomocnika. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie, również kierując swoje postanowienie wyłącznie do strony postępowania, a organ I instancji w dniu [...] wydał decyzję, będącą przedmiotem postępowania odwoławczego. Przedmiotowa decyzja z dnia [...] została prawidłowo zaadresowana na pełnomocnika strony, S. Ł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] stwierdził, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 40 § 2 w zw. z art. 109 § 1 oraz art. 32 k.p.a., a doręczenie korespondencji bezpośrednio stronie należy uznać za wadliwe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ został zobowiązany uwzględnić treść znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa dla S. Ł. i jemu na wskazany adres doręczyć postanowienie z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia postanowienia.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] doręczył ponownie stronie, na adres ustanowionego pełnomocnika, postanowienie z dnia [...] o odmowie przywrócenia E. Ł. terminu do złożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym mężu – C. Ł.

W dniu [...] z zachowaniem ustawowego terminu strona wniosła zażalenie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] na powyższe postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności, płatności przysługują spadkobiercy, który objął w posiadanie grunty rolne, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności oraz spełnia warunki do ich przyznania. Jednym z warunków wstąpienia w miejsce zmarłego producenta rolnego jest złożenie w ustawowym 14 dniowym terminie (określonym w art. 22 ust. 5 ustawy) prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, liczonym od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia. Termin ten jest terminem procesowym i podlega przywróceniu w trybie art. 58 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, iż bezspornym jest, iż strona uchybiła powyższemu terminowi. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie Sądu Rejonowego w [...] – Wydział Cywilny z dnia [...], sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po C. Ł. uprawomocniło się w dniu 25 sierpnia 2009 r. Natomiast skarżąca złożyła je w dniu 11 września 2009 r., a więc z 3 dniowym uchybieniem terminu. Wniosek o jego przywrócenie strona zawarła w odwołaniu od decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] wydanej w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2008.

Powołując przepis art. 58 § 1 i § 2 k.p.a organ II instancji wskazał, iż termin może zostać przywrócony w przypadku łącznego spełnienia przez stronę czterech przesłanek tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, złożenie wniosku w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienie czynności, której strona uchybiła W ocenie organu odwoławczego skarżąca spełniła trzy z powyższych przesłanek. Złożyła wniosek o przywrócenie terminu, dopełniła uchybionej czynności, tj. złożyła odpis prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku oraz uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu wskazując na swój stan zdrowia po przebytym udarze. Nie spełniła natomiast przesłanki dochowania 7 dniowego terminu liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia. Organ przyjął, iż skoro skarżąca nie była świadoma uchybienia terminu, 7 dniowy termin do złożenia wniosku o jego przywrócenie liczyć należy od dnia uzyskania przez nią wiadomości o uchybieniu terminu, tj. od dnia doręczenia skarżącej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu [...]. Natomiast odwołanie od powyższej decyzji, zawierające min. wniosek o przywrócenie terminu, zostało wniesione w dniu [...]. Tym samym uznać należało, iż strona nie zachowała 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. Ł. podniosła, iż zaskarżone postanowienie jest dla niej krzywdzące. Wskazała, iż zastosowała się do zaleceń organu, udzielonych jej w lutym 2009 r., w momencie składania wniosku o wstąpienie w prawa zmarłego męża. Dodała ponadto, iż w jej ocenie spełniła wszystkie warunki. Nie była świadoma, że prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku wysłała o 3 dni za późno. W dalszej części uzasadnienia opisała zły stan zdrowia w jakim się znajduje, co powoduje, iż musi korzystać z pomocy osób trzecich. Wniosła o pozytywne załatwienie jej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a, kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze.

Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2012 r. w sprawie II GPS 3/12, termin określony w art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest ustawowym terminem procesowym, do którego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego też prawidłowo organy w niniejszej sprawie uznały, że do przywrócenia tego terminu mają zastosowanie przepisy art. 58 k.p.a. Słusznie także ustaliły, że doszło do uchybienia tego terminu, skoro w przepisie powyższym jest mowa o obowiązku złożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku "w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia", nie zaś w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego postanowienia z sądu powszechnego. Skoro w rozpoznawanej sprawie termin do dokonania czynności polegającej na złożeniu prawomocnego postanowienia upłynął z dniem 8 września 2009 r. (uwzględniając, że postanowienie stało się prawomocne w dniu 25 sierpnia 2009 r.) to skoro postanowienie zostało złożone przez skarżącą w dniu 11 września 2009 r., niewątpliwie nastąpiło to z uchybieniem powyższego 14 – dniowego terminu.

W niniejszej sprawie organ I instancji odmówił przywrócenia terminu z tego powodu, że w jego ocenie E. Ł. nie spełniła łącznie wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 i p 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej k.p.a. Organ wskazał, iż postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku uprawomocniło się w dniu 25 sierpnia 2009 r., a strona złożyła to postanowienie do organu w dniu 26 lipca 2011 r. Zdaniem organu E. Ł. nie wykazała, że w okresie: 25 sierpnia – 8 września 2009 r. wystąpiła przyczyna niedotrzymania terminu. Strona w okresie 25 sierpnia 2009 r. – 8 września 2011 r. nie wykazała przyczyny niestawienia się w terminie określonym w art. 22 ust. 5 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, aby złożyć prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym C. Ł. W ocenie organu uchybienie terminu nastąpiło zatem z winy strony. Organ wskazał ponadto, iż termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu upłynął w dniu 9 września 2009 r., a strona złożyła prośbę w dniu 18 kwietnia 2011 r.

Z kolei z uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego należy wnioskować, że organ ten uznał, odmiennie niż Kierownik Biura Powiatowego, iż skarżąca przedstawiła okoliczności, które dostatecznie uprawdopodabniają przekroczenie terminu do złożenia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku bez własnej winy. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wskazał bowiem, iż udokumentowane przez skarżącą schorzenia, jak również związana z tym konieczność przyjmowania silnych leków, mających wpływ na psychofizyczną kondycję osoby chorej, pozwalają przyjąć, że nie można od strony wymagać takiej umiejętności formułowania wniosków, jak od osoby zdrowej. Podniósł również, iż następstwa przebytego udaru mózgu, zawroty głowy mogą mieć charakter nieprzewidywalny i nie zawsze zależny od woli człowieka.

Organ odwoławczy zgodził się jednak ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu z dnia [...], iż skarżąca uchybiła nieprzywracanemu terminowi do złożenia prośby o przywrócenie terminu. W ocenie organu, nawet gdyby przyjąć, że E. Ł. dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia postanowienia dopiero z treści decyzji organu I instancji, to i tak prośbę o przywrócenie terminu złożyła po upływie 7 dni od powzięcia wiadomości o uchybieniu terminu. Skarżąca potwierdziła bowiem odbiór decyzji w dniu 4 kwietnia 2011 r., natomiast odwołanie od niej złożyła w dniu 15 kwietnia 2011 r. Organ odwoławczy podkreślił, iż termin 7 dniowy, jak wynika wprost z art. 58 § 3 k.p.a., jest nieprzywracany.

W ocenie, Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane bez uprzedniego należytego wyjaśnienia sprawy i z naruszeniem art. 58 k.p.a.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że argumentacja prezentowana w rozpoznawanej sprawie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] cechuje się dużą niekonsekwencją. Z jednej bowiem strony, decyzją z dnia [...] organ uchylił rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] o odmowie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 podnosząc, iż strona udzieliła w dniu 2 lutego 2009 r. pełnomocnictwa do występowania w sprawie swojemu synowi – S. Ł., a zatem nie doszło do skutecznego doręczenia stronie postanowienia z dnia [...], gdyż wysłano je na adres E. Ł. Z drugiej strony, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ - wskazując na uchybienie przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku – powołuje się na datę otrzymania przez stronę decyzji z dnia [...], w sytuacji gdy z akt sprawy wynika bezspornie, że również ta decyzja nie została skutecznie doręczona, gdyż pominięto ustanowionego w sprawie przez stronę pełnomocnika. Skoro zatem decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, to nie może organ powołując się na tę decyzję, wywodzić negatywnych konsekwencji dla strony. Stanowisko, iż strona dowiedziała się o uchybieniu terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w dniu doręczenia decyzji z [...] byłoby uzasadnione, gdyby przedmiotowa decyzja została skierowana do pełnomocnika skarżącej, a zatem gdyby doszło do skutecznego jej doręczenia.

Jak słusznie zauważył Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], skarżąca wykazała, iż jest osobą bardzo schorowaną, a związana z tym konieczność przyjmowania silnych leków, mających wpływ na jej kondycję psychofizyczną, co pozwala przyjąć, że nie można od niej wymagać takiej umiejętności formułowania wniosków, jak od osoby zdrowej. Dodatkowo, następstwa przebytego udaru mózgu, zawroty głowy mogą mieć charakter nieprzewidywalny i nie zawsze zależny od woli strony. Zapewne z tego powodu skarżąca udzieliła w dniu 2 lutego 2009 r. pełnomocnictwa swojemu synowi – S. Ł., aby reprezentował ją w postępowaniu dotyczącym przyznania na rok 2008 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tymczasem, z akt sprawy wynika, że postępowania w tym przedmiocie, w okresie od jego wszczęcia do czerwca 2012 r., toczyło się bez udziału pełnomocnika strony, gdyż całą korespondencję oraz wydawane w sprawie rozstrzygnięcia organ kierował bezpośrednio do skarżącej. Nie ulega zatem wątpliwości, iż odpowiedzialność za wadliwe prowadzenie tego postępowania ponoszą organy, nie mogą zatem negatywnych konsekwencji swoich działań przenosić na stronę postępowania. Takie zachowanie organu z cała pewnością uznać należy za niezgodne z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej, wyrażonej w art. 8 k.p.a.

Należy również zauważyć, iż we wniosku o przywrócenie terminu z dnia [...] oraz jego uzupełnieniu z dnia [...] E. Ł. wskazała na kilka przyczyn, z powodu których nie złożyła w terminie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po mężu: otrzymanie tego postanowienia dopiero we wrześniu 2009 r., brak informacji ze strony organu o konieczności dostarczenia postanowienia w terminie 14 dni od dnia jego prawomocności oraz swoją chorobę. Z uwagi na brzmienie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, bez względu na to, czy odpis prawomocnego postanowienia skarżąca otrzymała w sierpniu czy też we wrześniu 2009 r., wniosek o przywrócenie został złożony po upływie 7 dni od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Jednakże, żaden z organów w niniejszej sprawie nie odniósł się i nie ocenił trzeciego z powodów wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu, a mianowicie choroby skarżącej w kontekście ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ odwoławczy uznał co prawda, iż skarżąca uprawdopodobniła, że jej stan zdrowia powoduje, iż nie można od strony wymagać takiej umiejętności formułowania wniosków, jak od osoby zdrowej, jednak pominął fakt, iż z przedłożonych przez E. Ł. zaświadczeń lekarskich, nie wynika, aby stan zdrowia skarżącej uległ radykalnej poprawie po otrzymaniu decyzji z dnia [...], którą to okoliczność organ przyjmuje, jako początek biegu 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

W tym miejscu wskazać należy, że zawarty w art. 58 § 2 k.p.a. przepis "prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu nie tylko o ustanie przyczyny istniejącej w dniu, w którym doszło do uchybienia terminu, ale także przyczyny następującej bezpośrednio po tej przyczynie (bądź na nią się nakładającej), a która także nie pozwalała na dokonanie czynności procesowej. Odnosząc powyższą wykładnię do tej konkretnej sprawy wskazać należy, że w sytuacji, gdyby skarżąca w momencie odbierania decyzji z dnia [...] (albo bezpośrednio po odebraniu) była chora (i oczywiście, gdyby ta choroba uniemożliwiała jej dokonanie czynności w postaci złożenia do organu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku), to przyczyna uchybienia terminu ustałaby dopiero z chwilą ustąpienia choroby, nie zaś z chwilą odebrania przedmiotowej decyzji. Dlatego, też istotne w tej sprawie było wyjaśnienie, czy kiedy skarżąca odebrała decyzję z dnia [...], to stan zdrowia umożliwiał jej, aby złożyć w siedzibie organu wniosek o przywrócenie terminu.

Nie można również pomijać faktu, iż z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca została pouczona, w jakim terminie ma przedłożyć prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, ani też by została pouczona o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Działanie organu I instancji mogło natomiast wprowadzać stronę w błąd, co do zachowania terminów ustawowych przy dokonywaniu czynności doręczenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Skoro bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, że złożenie przez skarżącą w dniu [...] postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym mężu nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu, to jaki był cel wzywania strony pismem z dnia [...] do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku o przyznanie płatności poprzez złożenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, poświadczonego za zgodność z oryginałem. Zresztą przedmiotowe wezwanie również nie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej, a ponadto obwarowane zostało rygorem z art. 64 § 2 k.p.a., który nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Art. 64 § 2 k.p.a. stanowi bowiem, że w sytuacji, gdy podanie nie czyni zadość innym (niż wymienione w § 1 tegoż artykułu) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Przepis ten dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, innych niż wskazane w § 1 art. 64 k.p.a., do których stosownie do treści art. 63 § 2 i 3 k.p.a. – należą: określenie żądania, podpis strony, jeżeli działa przez pełnomocnika – dołączenie pełnomocnictwa oraz wymagania wskazane w przepisach szczególnych. Innymi słowy, art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu – wnioskowi biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Brakiem formalnym pisma nie jest zatem niezałączenie do wniosku o przyznanie płatności po zmarłym mężu postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku. Brak bowiem takiego dowodu nie uzasadnia pozostawienia wniosku bez rozpoznania i nie stanowi przeszkody do rozpoznania sprawy. Nieprzedłożenie przez stronę dowodów może spowodować, że organ uzna za nieudowodnione fakty i twierdzenia, na których oparte jest żądanie zawarte we wniosku i podejmie rozstrzygnięcie w oparciu o materiał dowodowy dotychczas zebrany,

Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organ winien przyjąć, iż wobec stanu zdrowia E. Ł. oraz od początku wadliwie prowadzonego postępowania, które spowodowało, iż nie można uznać, aby strona była w tym postępowaniu należycie reprezentowana, to spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 58 k.p.a. do przywrócenia skarżącej terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparte zostało na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a oraz § 2 ust. 2 i 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Ponownie rozpoznając wniosek organ winien uwzględnić przedstawioną przez Sąd wykładnię art. 58 k.p.a.

b.a.