Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 152/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA (del.) Marta Laskowska – Pietrzak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy i Miasta [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta [...] a Skarbem Państwa - Nadleśnictwem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie zwrotu kosztów za usunięcie, transport i utylizację padłej zwierzyny postanawia: 1) odrzucić wniosek, 2) zwrócić Gminie [...] ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku.


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy i Miasta [...] wnioskiem z dnia 29 października 2019 r. na podstawie art. 22 § 2 i § 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 poz. 2096 ze zm.) oraz art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 poz. 1302 ze zm.) wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Gminą [...] a Nadleśnictwem [...] dotyczącego zwrotu kosztów poniesionych przez Gminę [...] na poczet odbioru, transportu

i utylizacji zastrzelonego łosia odnalezionego w m. [...], gm. [...].

W uzasadnieniu wniosku organ administracji wskazał, że w dniu 28 sierpnia 2019 r. do urzędu wpłynęło pismo Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji

w [...] dotyczące zdarzenia postrzelenia, a następnie ujawnienia w dniu 27 sierpnia 2019 r. w m. [...] martwego łosia. Zastępca Komendanta wystąpił

z prośbą o podjęcie działań mających na celu usunięcie zwierzęcia powołując się na art. 3 ust. 1, ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości

i porządku w gminach (Dz.U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.). Organ administracji wskazał, że łoś nie jest zwierzęciem bezdomnym lecz dzikim. W związku

z powyższym w dniu 29 sierpnia 2019 r. drogą elektroniczną przekazał informację

o zastrzelonym łosiu Nadleśnictwu [...] z prośbą o podjęcie działań zgodnie

z kompetencjami. Organ administracji wyjaśnił, że bezspornym jest, że odpad

w postaci zwłok martwej zwierzyny dzikiej jest nierozłącznie powiązany

z działalnością Skarbu Państwa w zakresie gospodarowania zasobami zwierzyny łownej zgodnie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 1 ustawy Prawo łowieckie). Wyrazem tej działalności jest deklaracja, że zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanową własność Skarbu Państwa, a także to, że łowiectwo jest obszarem działania administracji rządowej (art. 6 i 7 ustawy Prawo łowieckie).

W dalszej części uzasadnienia organ administracji wyjaśnił, że w związku

z brakiem reakcji ze strony Nadleśnictwa [...] oraz wysokiej temperatury powietrza, podjął decyzję o uprzątnięciu padłego zwierzęcia ponieważ brak reakcji mógł wiązać się z zagrożeniem sanitarnym.

Natomiast Nadleśnictwo [...] w złożonym do organu administracji piśmie podniosło, że nie jest organem właściwym do zwrotu kosztów poniesionych przez Gminę w związku z utylizacją odpadu w postaci martwego łosia powołując się na ustawę Prawo łowieckie oraz ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Gmina poinformowała Nadleśnictwo, że podtrzymuje swoje stanowisko

i wnioskuje o zwrot poniesionych kosztów w wysokości 2700,00 zł.

Wskazując na powyższe organ administracji wniósł o uznanie, że Nadleśnictwo [...] jest organem odpowiedzialnym za utylizację odpadów zwierzyny dzikiej oraz zobligowanie Nadleśnictwa do zwrotu poniesionych kosztów utylizacji zwłok łosia w kwocie 2700,00 zł.

Skarb Państwa – Nadleśnictwo [...] w odpowiedzi na wniosek

o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wniosło o odrzucenie wniosku Burmistrza Gminy i Miasta [...] jako niedopuszczalnego oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek Nadleśnictwo podkreśliło, że wnioskodawca wniósł o "uznanie, iż Nadleśnictwo [...] jest organem odpowiedzialnym za utylizację odpadów zwierzyny dzikiej i zobligowanie tej instytucji do zwrotu poniesionych kosztów utylizacji łosia w kwocie 2.700 zł." Zdaniem pełnomocnika uczestnika postępowania tym samym wnioskodawca oczekuje, że Naczelny Sąd Administracyjny zasądzi od Nadleśnictwa na rzecz wnioskodawcy wskazaną kwotę, a takie postawienie wniosku przez wnioskodawcę należy uznać za niedopuszczalne. W sprawie nie istnieje bowiem spór kompetencyjny pomiędzy wnioskodawcą i uczestnikiem w rozumieniu przepisów k.p.a., czy też ustawy prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponieważ spór o właściwość musi dotyczyć indywidualnej sprawy i tylko takiej, która jest załatwiana decyzją.

Na poparcie swoich twierdzeń pełnomocnik uczestnika postępowania przywołał orzecznictwo sądowe, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt: II OW 211/14 z dnia 2 czerwca 2015 r.,

w którym Sąd wskazał, że "zgodnie z art. 15 § 2 p.p.s.a. spory o właściwość

i kompetencyjne Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Skoro NSA rozpoznaje spory o właściwość

i kompetencyjne poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy, to oznacza to, że spór o właściwość lub kompetencyjny to spory o to, który z dwóch organów administracji ma załatwić indywidualną sprawę administracyjną.", postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt: II OW 72/09 z dnia 7 sierpnia 2009 r. "(...) powstanie sporu w rozumieniu art. 22 § 2 k.p.a. nie następuje w każdym przypadku wystąpienia rozbieżności stanowisk pomiędzy organami administracji publicznej odnośnie przysługującej im właściwości do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy administracyjnej. Niezgodność poglądów co do tego, kto ma rozpatrzyć wniosek strony musi zostać wyrażona przez organy pozostające w sporze kompetencyjnym (w znaczeniu prawnym) w formie postanowienia, którym organ uznający swoją niewłaściwość przekazuje podanie innemu organowi. Niezachowanie przez organ administracji publicznej formy przekazania podania w drodze postanowienia na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. wyłącza możliwość powstania sporu kompetencyjnego".

Burmistrz Gminy Miasta [...] w ogóle nie wszczął postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej, a jedynie żąda zwrotu kwoty 2.700 zł za utylizację łosia. Nie wydał też żadnego postanowienia w sprawie, które mogłoby być przedmiotem rozstrzygania w trybie administracyjnym.

Jednocześnie pełnomocnik uczestnika postępowania wyjaśnił, że Nadleśnictwo [...] nie posiada akt sprawy, o przesłanie których wniósł Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem w sprawie nie zostało przez Nadleśnictwo wszczęte żadne postępowanie administracyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek Burmistrza Gminy i Miasta [...] nie jest dopuszczalny i dlatego podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa we wspomnianym art. 4 p.p.s.a., na wniosek, w drodze postanowienia poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

W literaturze prawniczej spór o właściwość definiuje się jako obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, a przede wszystkim

w kwestii kompetencji do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Rozróżnia się spór o właściwość w ujęciu pozytywnym

i negatywnym. Spór pozytywny występuje wówczas, gdy dwa organy administracji publicznej uznają się równocześnie za właściwe do rozpoznania i do rozstrzygnięcia sprawy. Zaś spór negatywny odnosi się, do sytuacji, gdy w tej samej sprawie za niewłaściwe uznają się dwa lub więcej organy administracji publicznej.

Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii, który z wymienionych organów jest obowiązany do usunięcia zwłok padłego dzikiego zwierzęcia oraz utylizacji zwłok i poniesienia kosztów wymienionych czynności.

Burmistrz Gminy i Miasta [...] wnioskując o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powołał się na okoliczność, że odpad w postaci zwłok martwej zwierzyny dzikiej jest nierozłącznie powiązany z działalnością Skarbu Państwa

w zakresie gospodarowania zasobami zwierzyny łownej zgodnie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 1 ustawy Prawo łowieckie). Wyrazem tej działalności jest deklaracja, że zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanową własność Skarbu Państwa, a także to, że łowiectwo jest obszarem działania administracji rządowej (art. 6 i 7 ustawy Prawo łowieckie).

Zdaniem uczestnika postępowania Burmistrz Gminy i Miasta [...] nie wszczął postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej, a jedynie żąda zwrotu kwoty 2.700 zł za usunięcie i utylizację zwłok łosia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest niedopuszczalny ponieważ we wniosku tym podano, że zwłoki padłego zwierzęcia zostały usunięte i zutylizowane, natomiast dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie sporu jest istotne, ponieważ dotyczy roszczeń z tytułu poniesionych przez wnioskodawcę kosztów tego działania.

W piśmiennictwie zwraca się uwagę na to, że rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez sąd administracyjny jest dopuszczalne, jeżeli spór jest aktualny (Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015 r., s. 87). Wykonanie czynności będącej przedmiotem sporu przez jedną ze stron sporu, w tym przypadku przez wnioskodawcę, czyni ten spór nieaktualnym, co sprawia, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kwalifikuje się również z tego powodu do odrzucenia. Jednocześnie zaś dochodzenie roszczeń z tytułu poniesionych kosztów podjętych działań faktycznych ma charakter cywilnoprawny.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.