Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 753/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A S.A. w G. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. (dalej organ), w wyniku przeprowadzonej w marcu 2014 r. kontroli w nakazie z dnia 25 marca 2014 r. zawarł 16 decyzji, mocą których nakazał Przedsiębiorstwu A S.A. (dalej "spółka" lub "skarżący") niezwłoczne wypłacenie pracownikom należnych wynagrodzeń, odpowiednio, w łącznej wysokości, za: luty 2012 r. - 6.475,05 zł, listopad 2012 r. - 4.295,96 zł, grudzień 2012 r. - 6.762,48 zł, styczeń 2013 r. - 6.587,83 zł, luty 2013 r. - 5.809,66 zł, marzec 2013 r. - 4.516,59 zł, kwiecień 2013 r. - 27.982,18 zł, maj 2013 r. – 53.996,26 zł, czerwiec 2013 r. – 54.992,50 zł, lipiec 2013 r. – 48.669,83 zł, sierpień 2013 r. – 50.374,05 zł, październik 2013 r. – 50.055,48 zł, listopad 2013 r. – 28.102,54 zł, grudzień 2013 r. – 49.103,14 zł, styczeń 2014 r. – 51.258,09 zł, luty 2014 r. – 50.110,35 zł. Decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Ponowna kontrola w lipcu 2014 r. wykazała, że zdecydowana większość należnych pracownikom wynagrodzeń nie została wypłacona i w dniu 1 sierpnia 2014 r. organ skierował do spółki upomnienie nr [...], wystawione w trybie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 599, dalej "u.p.e.a." lub "ustawa egzekucyjna"), które doręczono w tym samym dniu. Kolejna kontrola, w grudniu 2014 r. wykazała, że znaczna większość należnych pracownikom wynagrodzeń nadal nie została wypłacona. W wyniku tych ustaleń wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. Postanowieniem z tego samego dnia Inspektor nałożył na stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł. Następnie kolejne kontrole przeprowadzone w lutym 2015 r. oraz marcu 2015 r. wykazały ponownie, że spółka w dalszym ciągu nie wykonała większości obowiązków wskazanych w nakazie z dnia 25 marca 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy egzekucyjnej nałożył na spółkę kolejną grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 3.000,00 zł wzywając do jej uiszczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia; nadto wezwał do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 28 stycznia 2015 r. wystawionym przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. W uzasadnieniu przedstawił okoliczności związane z wystawieniem nakazu z dnia 25 marca 2014 r. oraz przebieg postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że pomimo zastosowanych środków egzekucyjnych obowiązek nie został wykonany i nałożenie kolejnej grzywny stało się uzasadnione. Argumentując w zakresie wysokości nałożonej grzywny wskazał, że inspektor pracy miał na uwadze kwoty zobowiązań spółki w stosunku do pracowników oraz fakt, że niewykonane decyzje dotyczą świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy za okres od lutego 2012 r. do lutego 2014 r. Akcentował okoliczność, że nałożona grzywna mieści się w granicach ustawowych i została ustalona z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 121 ustawy egzekucyjnej; ma stanowić skuteczny bodziec do wykonania egzekwowanych obowiązków. Poinformował też o regulacji zawartej w art. 125 § 1 u.p.e.a.

W zażaleniu z dnia 4 maja 2015 r. na to postanowienie spółka wskazała, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia 30 września 2013 r. poinformowała, które zaległe wynagrodzenia zostały wypłacone wraz z dokumentami. Strona wskazała, że Przedsiębiorstwo A S.A. przejęła wszystkich pracowników zwolnionych przez syndyka masy upadłości spółki Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej (ok. 100 pracowników). Strona skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą z zajętymi rachunkami bankowymi oraz zajęciami komorniczymi, wynikającymi z działalności upadłej spółki A Sp. z o.o. Brak wypłaty wynagrodzeń spowodowany był zajęciem rachunku bankowego przez Urząd Skarbowy w G., co wyklucza również bezpośrednią działalność gospodarczą. Spółka przedłożyła plik dokumentów w celu potwierdzenia częściowej zapłaty zaległych wynagrodzeń oraz zajęć komorniczych. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Okręgowy Inspektor Pracy w K. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]r. W uzasadnieniu odwołał się do regulacji pomieszczonej w art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. Wskazał, że ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża pracodawcę, a niewypełnienie przez niego obowiązków stanowi podstawę do ich przymusowego wyegzekwowania. Niewykonanie w pełni obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego daje podstawę organowi egzekucyjnemu do nakładania wielokrotnie grzywny w celu przymuszenia. Podkreślił, że nałożona grzywna w celu przymuszenia mieści się w dolnych granicach ustawowych i jest adekwatna do ciążących na zobowiązanym obowiązków. Czynności kontrolne przeprowadzone przez inspektora pracy 26 lutego i 3 marca 2015 r. potwierdziły, że obowiązki objęte tytułem wykonawczym nie zostały w całości wykonane. Treść zażalenia nie wskazuje na zmianę ustalonego przez inspektora pracy stanu faktycznego. Kserokopie dokumentów stanowiących załącznik do zażalenia nie stanowią dowodu pełnej realizacji obowiązków objętych postępowaniem egzekucyjnym. Podkreślono, że umorzenie grzywny w celu przymuszenia jest możliwe jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zastosowany środek egzekucyjny nie jest karą, lecz formą nacisku mającą doprowadzić do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Stwierdzono, że wymierzając grzywnę w wysokości 3.000 zł inspektor pracy wziął pod uwagę kwoty należnych pracownikom świadczeń oraz stopień ich realizacji.

Skarżący wniósł skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej jako "k.p.a."), polegające na nierozpatrzeniu w sposób wnikliwy przedstawionego materiału dowodowego, a tym samym naruszeniu zasady prawdy obiektywnej poprzez pominięcie okoliczności, że spółka znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, która powstała na skutek braku zapłaty przez jej kontrahentów; 2) art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w wysokości 3.000 zł, której wysokość nie uwzględnia okoliczności przypadku, zaś organy nie potrafiły wykazać przyczyn, które zdecydowały o przyjęciu takiej stawki grzywny, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń, nie poddających się kontroli, co jest sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego, zobowiązującymi organ do działań na podstawie przepisów prawa i wyjaśnienia przesłanek podjętych rozstrzygnięć; 3) art. 7 § 2 w związku z art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez nałożenie środka zbyt uciążliwego i wymierzenie grzywny w wysokości uniemożliwiającej wykonanie obowiązku podstawowego oraz brak podania przesłanek, jakimi kierowano się ustalając wysokość grzywny; 4) art. 124 § 2 u.p.e.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób uniemożliwiający ustalenie toku rozumowania organu.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...]r. oraz postanowienia z dnia [...]r., ewentualnie o uchylenie obu postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W motywach skargi skarżący odwołał się do zasad postępowania egzekucyjnego określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. Wywiódł, że o wysokości grzywny organ rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego, a rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga uzasadnienia odnoszącego się do ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Podniósł kwestię wadliwych - w związku z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. - uzasadnień obu postanowień, w których nie wyjaśniono dlaczego grzywnę w celu przymuszenia wymierzono właśnie w wysokości 3.000,00 zł. Wadliwość ta stanowi przesłankę uchylenia orzeczeń. Wskazał, że postępowanie powinno doprowadzić do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W tym zakresie akcentował konieczność dokonania ustaleń na okoliczność stanu finansowego skarżącego, który pozostał poza zakresem zainteresowania organu. Zwrócił uwagę, że Przedsiębiorstwo A S.A. przejęło wszystkich pracowników zwolnionych przez syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, rozpoczynając działalność w sytuacji, kiedy spółka miała zajęte rachunki bankowe oraz liczne zajęcia komornicze wynikające z działalności upadłej spółki. Zapleczem kadrowym dla realizowanych inwestycji było Przedsiębiorstwo B Sp. z o.o., którego brak płynności finansowej, wynikający z braku płatności dłużników na kwotę ok. 10 milionów zł uniemożliwił wypłatę zaległych wynagrodzeń. Za zgodą komornika w razie pojawienia się środków na rachunku spółki B możliwe jest jedynie wypłacanie bieżących wynagrodzeń. Skarżący wskazał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia może pogłębić niemożność realizacji egzekwowanych zobowiązań, a brak realizacji obowiązku nie jest wynikiem celowego lekceważenia, lecz niezależnych okoliczności.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że inspektor pracy nie może kontrolować dokumentów finansowych spółki, ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża pracodawcę, a brak płynności finansowej – choćby chwilowy i niezawiniony – nie stanowi usprawiedliwienia dla niewypłacenia pracownikom ich wynagrodzeń czy innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Wywiódł, że grzywna w celu przymuszenia jest jedynym środkiem egzekucyjnym, który w sprawie mógł znaleźć zastosowanie. Należy do środków przymuszających, a nie zaspakajających; o czym świadczy regulacja zawarta w art. 125 i art. 126 ustawy egzekucyjnej. Podkreślił, że wymierzając grzywnę w wysokości 3.000 zł inspektor pracy wziął pod uwagę przede wszystkim kwoty należnych pracownikom świadczeń, okres pozbawienia pracowników należnego im wynagrodzenia, stanowiącego podstawowe źródło utrzymania ich rodzin oraz stopień realizacji zobowiązań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz. U., Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania w sposób dający podstawę do usunięcia tego postanowienia z obrotu prawnego, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istota sporu w sprawie dotyczy zasadności wymierzenia po raz kolejny grzywny w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł w związku z niewykonaniem obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w 16 ostatecznych decyzjach inspektora pracy zawartych w nakazie z dnia 25 marca 2014 r. o nr rej. [...], podlegających natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PIP.

Przechodząc zatem do meritum sprawy podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy podlegają egzekucji administracyjnej.

W myśl art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie (§ 1). Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (§ 2). Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (§ 3).

Pod pojęciem środków egzekucyjnych należy rozumieć "zinstytucjonalizowane formy przymusu państwowego stosowane według ściśle określonej procedury, a skierowane bezpośrednio na wykonanie obowiązku prawnego" (E. Bojanowski, Wykonanie zastępcze w administracji, Warszawa 1975, s. 34). Ich zastosowanie ma zatem doprowadzić do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Można powiedzieć, że skuteczność środków egzekucyjnych jest jednym z podstawowych czynników przesądzających o efektywności administracji publicznej. Uregulowane w ustawie środki egzekucyjne są środkami zaspokajającymi, z wyjątkiem grzywny w celu przymuszenia, która jest środkiem przymuszającym.

Zgodnie z art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).

Art. 120 § 1 u.p.e.a. stanowi, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Stosownie do art. 121 § 1-3 ustawy egzekucyjnej grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4 (§ 1). Z zastrzeżeniem § 5 (nieistotnym dla sprawy) każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (§ 2). Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200 000 zł (§ 3).

W myśl art. 122 ustawy egzekucyjnej grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, 2) postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 1). Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (§ 2). Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 3).

Zgodnie z art. 123 u.p.e.a. przepisy art. 122 z zastrzeżeniem art. 121 § 4 stosuje się również w przypadkach nakładania dalszych grzywien w celu przymuszenia, gdy zobowiązany mimo wezwania nie wykonał obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

Stosownie do art. 125 ustawy egzekucyjnej w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). Natomiast art. 126 u.p.e.a. stanowi, że na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia.

Jak wynika z akt sprawy organ wypełnił wszystkie wymogi formalne związane z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia. Nałożenie pierwszej grzywny w celu przymuszenia poprzedziło skierowanie przez organ w dniu 1 sierpnia 2014 r., na podstawie art. 15 ustawy egzekucyjnej upomnienia wzywającego do wykonania obowiązków wymienionych w opisanym powyżej nakazie. Jego odbiór spółka potwierdziła w tym samym dniu. Dopiero po jego bezskuteczności, w dniu 28 stycznia 2015 r. inspektor pracy wystawił prawidłowy tytuł wykonawczy oraz postanowieniem z dnia [...]r. nałożył na zobowiązaną spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł. Tytuł wykonawczy wraz z tym postanowieniem został doręczony w dniu 4 lutego 2015 r. Działanie to miało na celu zapewnienie wykonania obowiązku wypłaty należnych wynagrodzeń. Postanowienie zawierało wszystkie niezbędne elementy określone w art. 122 § 2 ustawy egzekucyjnej. Wymogi te spełniło również kontrolowane w przedmiotowej sprawie postanowienie z dnia [...]r., utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...]r. W każdym z tych postanowień nakładano grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł. Został zastosowany środek egzekucyjny przewidziany dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, którego celem było przymuszenie zobowiązanej spółki do określonego zachowania – wykonania obowiązku wypłaty zaległych wynagrodzeń pracowniczych, określonego w nakazie inspektora pracy.

Podkreślenia wymaga, że z treści postanowienia z dnia [...]r. – oprócz nałożenia przedmiotowej grzywny i wezwania do jej uiszczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia – spółka została wezwana do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 28 stycznia 2015 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Nałożony w tytule wykonawczym obowiązek w znacznej części nie został zrealizowany również w dniu wydania przez organ drugiej instancji zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu [...]r. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w lutym i marcu 2015 r. wynika, że zdecydowana większość zaległych wynagrodzeń nie została rozliczona.

Należy powtórzyć, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Zatem podniesiony przez stronę skarżącą zarzut uchybienia art. 7 § 2 w związku z art. 119 u.p.e.a., polegający na naruszeniu zasady efektywności egzekucji, przez nałożenie środka zbyt uciążliwego dla pracodawcy nie może się ostać, ponieważ obowiązek wypłaty pracownikom należności wynikających ze stosunku pracy obciąża tylko i wyłącznie pracodawcę i nie może być za niego wykonany przez inny podmiot, co wyklucza możliwość zastosowania wykonania zastępczego. W świetle opisanych okoliczności faktycznych nie budzi oczywiście również wątpliwości zasadność nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Prowadzone postępowanie egzekucyjne i stosowane przez organy środki przymusu mają doprowadzić do wykonania obowiązku. Dopóki obowiązek nie jest wykonany w całości organ egzekucyjny winien podejmować kroki prowadzące do skutecznej egzekucji.

Z uwagi na zarzuty zawarte w skardze a dotyczące wysokości wymierzonej grzywny, nie uwzględniającej złej sytuacji finansowej skarżącego wskazać należy, że ustawa egzekucyjna nie określa obowiązkowych przesłanek nałożenia grzywny w celu przymuszenia w określonej kwocie, a jedynie wyznacza górne granice grzywny. Organ, mając na uwadze okoliczności danej sprawy, powinien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego wyrażonymi w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku i to najmniej uciążliwe dla zobowiązanego – co w niniejszej sprawie, w ocenie składu orzekającego, właśnie uczynił. Jednocześnie bowiem podkreślenia wymaga, że z art. 7 § 2 i 3 ustawy egzekucyjnej wynika obowiązek zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Zasadę powyższą należy rozumieć w ten sposób, że ma ona prowadzić do uniknięcia zbędnych dolegliwości wobec zobowiązanego, ale równocześnie do nakłonienia go do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Nie można z treści art. 121 u.p.e.a. wywodzić obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego (por. wyrok: NSA z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1140/04, LEX 186665 oraz WSA w Białymstoku z 16 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 311/06, a także: R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Wydawnictwo CH BECK 2003, s. 479). Tym bardziej, że może się on uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek. Podkreślić należy, że grzywna ta nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Dowodem na to są postanowienia art. 125 i 126 ustawy egzekucyjnej zgodnie z którymi, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia. W konsekwencji zarzut uchybienia przepisom art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegający na nierozpatrzeniu w sposób wnikliwy materiału dowodowego przez pominięcie okoliczności, że strona skarżąca znajdowała i znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej należało uznać za bezzasadny.

Podsumowując Sąd wskazuje, że wymierzając grzywnę w celu przymuszenia organ podjął rozstrzygnięcie w warunkach uznania administracyjnego, które uzasadnił. Wskazał bowiem motywy, którymi się kierował wyznaczając taką a nie inną jej wysokość. Uzasadnienie w tym zakresie jest co prawda syntetyczne, ale twierdzenia organu mają pełne pokrycie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. W postanowieniu z dnia [...]r., argumentując w zakresie wysokości nałożonej grzywny wskazano, że inspektor pracy miał na uwadze kwoty zobowiązań spółki w stosunku do pracowników oraz fakt, że niewykonane decyzje dotyczą świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy za okres od lutego 2012 r. do lutego 2014 r. Podtrzymując to stanowisko w postanowieniu z dnia [...]r. organ podkreślił, że nałożona grzywna w celu przymuszenia mieści się w dolnych granicach ustawowych i jest adekwatna do ciążących na zobowiązanym obowiązków. Wskazał, że z analizy przedłożonych potwierdzeń płatności wynika, że w dalszym ciągu nie wykonano w pełni zobowiązań wobec pracowników, które są objęte postępowaniem egzekucyjnym.

Sąd podziela pogląd organów, że nałożona kolejny raz grzywna w wysokości 3.000 zł ma bardzo niski wymiar w świetle możliwości określenia jej wysokości wynikających z ustawy egzekucyjnej oraz w kontekście wielotysięcznych zaległości w wypłatach wynagrodzeń. Jeszcze raz przypomnieć trzeba, że organ był uprawniony do nałożenia grzywny w wysokości nie przekraczającej jednorazowo 50.000 zł. W odniesieniu do tych kwot wymierzona grzywna ma charakter wręcz symboliczny. Niewątpliwie organ wziął pod uwagę usiłowania spółki w zakresie wywiązania się chociażby w części z egzekwowanego obowiązku. Wziął też pod uwagę trudności finansowe skarżącego, nie ze względu na "odpowiedniość" zastosowanego środka egzekucyjnego w odniesieniu do sytuacji materialnej spółki (bo jak już wyżej wskazano, po temu nie miał podstaw), ale ze względu na cel postępowania egzekucyjnego. Oczywiście wyższa grzywna mogłaby skutecznie utrudnić wypłaty zaległych wynagrodzeń. Natomiast ustalona wysokość grzywny - ponieważ jest wielokrotnie niższa niż należne pracownikom wynagrodzenia - nie powoduje braku możliwości wykonania obowiązku podstawowego. Podkreślić trzeba, że stosowane przez organ przymuszenie jest tym bardziej konieczne, że chodzi o wynagrodzenia za pracę; są to podstawowe należności, jakie przysługują pracownikowi ze stosunku pracy i powinny być wypłacane w pierwszej kolejności. Uwzględniając wymienione okoliczności, organy prawidłowo zastosowały uznanie administracyjne w zakresie określenia wysokości nałożonej grzywny, w świetle celu postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwości uzasadnienia postanowień w tym zakresie Sąd wskazuje, że w pełni podziela pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1466/14 (LEX nr 1551163) "organ egzekucyjny powinien wskazać w uzasadnieniu okoliczności, którymi się kierował ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, bo to umożliwia sądowi administracyjnemu dokonanie kontroli, czy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego w tej kwestii. Nie można natomiast przyjąć, że art. 107 § 3 k.p.a. ma bezpośrednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż niweczyłoby to cel egzekucji administracyjnej". Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i należycie wyjaśnił wysokość wymierzonej grzywny, z odniesieniem do celu prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W tym miejscu trzeba jeszcze skarżącemu wyjaśnić, że zarówno organy, jak i Sąd nie są powołane do oceny prawidłowości dobrowolnie podjętych przez spółkę decyzji biznesowych. To spółka zarówno zdecydowała o przejęciu pracowników innego podmiotu wraz z określonymi zobowiązaniami, jak też podejmowała decyzje dotyczące kręgu kontrahentów, z którymi współpracowała. Ryzyko takich decyzji obciąża przedsiębiorcę i nie stanowi przesłanki odstąpienia przez organ egzekucyjny od wykonywania ustawowych obowiązków.

Podkreślenia wymaga, że podobne stanowisko z prezentowanym w niniejszym wyroku wyraził także tut. Sąd w wyroku z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 898/15, rozpoznając skargę tej samej strony skarżącej na inne postanowienie organu.

Mając na względzie powyższe, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie go poprzedzające, zostały wydane zgodnie z prawem i z regułami postępowania. Rozstrzygając sprawę, organy dokonały wyczerpującej analizy okoliczności faktycznych i zgromadzonego materiału dowodowego, a jej wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych postanowień i nie budzą one zastrzeżeń sądu. Stanowisko organów w tej sprawie sąd w pełni akceptuje.

W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie.

Tym samym Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i stwierdził jego zgodność z przepisami prawa.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.