Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 55/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 2 pkt 4a,  art. 134 par. 1, art. 146 par. 1, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 14b par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki /spr./ Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010r. sprawy ze skargi A. B. z o.o. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2006r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2006r Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zł ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/ K. Wolna - Kubicka /-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2006 r. "F. L." Spółka z o.o. w G. zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu o udzielenie pisemnej interpretacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego.

Przedstawiając stan faktyczny wnioskodawca podał, że działając w charakterze spedytora zobowiązał się do zorganizowania wykonania usługi przewozu przesyłki. Podczas transportu przesyłka została uszkodzona z winy przewoźnika. Spedytor zapłacił wysyłającemu stosowne odszkodowanie i obciążył z tego tytułu przewoźnika.

Spółka zapytała, jak na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zakwalifikować otrzymane przez podatnika kwoty odszkodowania wypłaconego przez przewoźnika na podstawie umowy o świadczenie usług transportowych.

Zdaniem wnioskodawcy otrzymane odszkodowanie stanowi zwrot odszkodowania, jakie w związku z uszkodzeniem przesyłki musiał uiścić innemu podmiotowi. W takiej sytuacji zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kwotę odszkodowania należałoby w powiązaniu z wypłaconym przez podatnika odszkodowaniem zakwalifikować jako zwrócony inny wydatek nie zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, wyłączony na mocy tegoż przepisu z przychodów.

Powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu 3 marca 2006 r.

W postanowieniu z dnia [...] czerwca 2006 r. Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu, działając na podstawie art. 14a § 1, § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej, uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Zdaniem organu zgodnie z art. 794 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę spedycji spedytor zobowiązuje się za wynagrodzeniem w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do wysyłania lub odbioru przesyłki albo do dokonania innych usług związanych z jej przewozem. Jednocześnie, stosownie do art. 799 k.c., spedytor jest odpowiedzialny za przewoźników i dalszych spedytorów, którymi posługuje się przy wykonaniu zlecenia, chyba że nie ponosi winy w wyborze.

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.), przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze. Przepis art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy podatkowej stanowi, iż do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Analiza literalnego brzmienia omawianego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie zalicza do przychodów wydatków, rozumianych jako poniesione wcześniej przez podmiot świadczenia, których równowartość została temu podmiotowi zwrócona.

Przez słowo "wydatek" należy rozumieć "sumę, która ma być wydana albo sumę wydana na coś", natomiast sformułowanie "zwróconych" należy odczytywać jako "oddanych, spłaconych" (Nowy Słownik Języka Polskiego, PWN, Warszawa, 2003). Tak więc zwrócone wydatki, są to kwoty poniesione przez podmiot, które zostały następnie temu podmiotowi zwrócone.

W opinii organu podatkowego odszkodowania otrzymanego przez wnioskodawcę (spedytor), czy to od przewoźnika, czy to od ubezpieczyciela w żadnym razie nie można uznać za "zwrot wydatku", którego jednak nie zaliczył do kosztów podatkowych, z uwagi na zaistnienie przesłanek wykluczających obciążenie nim kosztów uzyskania przychodów, wskazanych w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy podatkowej. Odszkodowanie to nie rekompensuje bowiem poczynionego uprzednio przez spedytora wydatku w postaci odszkodowania wypłaconego kontrahentowi, wynikającego z zakresu odpowiedzialności spedytora za jego działania (zaniechania) lub podmiotów za których działania (zaniechania) ponosi on odpowiedzialność.

Tytułem prawnym i zarazem podstawą wypłaty odszkodowania, otrzymanego przez spedytora, czy to od przewoźnika, czy to od ubezpieczyciela, nie jest bowiem umowa spedycji, jak w przypadku odpowiedzialności spedytora względem kontrahenta, ale umowa o świadczenie usługi przewozowej – w odniesieniu do odszkodowania otrzymanego od przewoźnika oraz umowa ubezpieczeniowa – w odniesieniu do odszkodowania otrzymanego od ubezpieczyciela.

Otrzymanie odszkodowania przez spedytora w opisywanych przypadkach nie wynika bowiem z faktu, iż wypłacił on odszkodowanie kontrahentowi, spowodowane jest natomiast:

- w przypadku odszkodowania od ubezpieczyciela – zaistnieniem wypadku

ubezpieczeniowego, przewidzianego w umowie ubezpieczeniowej,

- w przypadku odszkodowania od przewoźnika – zaktualizowaniem się

obowiązku naprawienia szkody z tytułu niewykonania lub nienależytego

wykonania postanowień łączących przewoźnika i spedytora.

Powyższe postanowienie doręczone zostało Spółce w dniu [...] czerwca 2006 r.

W zażaleniu z dnia [...] czerwca 2009 r. strona wniosła o zmianę postanowienia zgodnie z treścią wniosku.

Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym akcie.

W skardze z dnia [...] października 2006 r. spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Strona nie zgadza się z poglądem organów, iż odszkodowanie otrzymane przez spedytora od przewoźnika nie może być uznane za zwrot wydatku niezaliczonego do kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem strony skarżącej powyższe odszkodowanie nie stanowi przychodu, ale rekompensuje wydatek poniesiony przez nią na rzecz wysyłającego przesyłkę.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Takiej kontroli podlegają na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Z kolei według art. 134 § 1 ostatnio wymienionej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, przy czym dla jej rozpoznania wystarczające było ustalenie, czy organ dochował trzymiesięcznego terminu na udzielenie interpretacji. Rozpoznając skargę na interpretację przepisów prawa podatkowego Sąd w pierwszej kolejności rozstrzygnął, czy w niniejszej sprawie interpretację wydano w terminie, o którym mowa w art. 14b § 3 Ordynacji w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2005 r. do 30 czerwca 2007 r.

Z akt administracyjnych wynika, iż wniosek o interpretację wpłynął do organu w dniu 3 marca 2006 r. (k 2), natomiast interpretację noszącą datę 5 czerwca 2006 r. doręczono w dniu 7 czerwca 2006 r. (k. 3), czyli po upływie 3-miesięcznego terminu przewidzianego w ustawie.

O ile w orzecznictwie sądowym istniała rozbieżność co do właściwego rozumienia terminu "wydanie interpretacji", użytego w tym przepisie (rozbieżności dotyczyły tego, czy "wydanie" interpretacji oznacza jej podpisanie przez uprawnioną osobę, czy też dopiero jej wprowadzenie do obrotu prawnego poprzez doręczenie podatnikowi), to z chwilą podjęcia przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały z dnia 04 listopada 2008 r. (sygn. I FPS 2/08 opubl. "orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" z 2009 r., Nr 1, poz. 2) uznać należy, że chodzi o drugą z tych okoliczności, tj. o doręczenie interpretacji podatnikowi.

We wskazanej uchwale przyjęto, że pojęcie "niewydanie postanowienia", użyte w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, oznacza brak jego doręczenia w terminie 3 miesięcy, liczonym od dnia otrzymania wniosku o udzielenie interpretacji.

Powyższy pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Porównując datę wpływu wniosku o udzielenie interpretacji z datą jej doręczenia stronie, należy dojść do wniosku, że w przedmiotowej sprawie uchybiono terminowi określonemu w art. 14b § 3 Ordynacji w brzmieniu, który obowiązywał w roku 2006. W efekcie z mocy prawa organ podatkowy związany jest stanowiskiem uprawnionego podmiotu, zawartym we wniosku (milcząca interpretacja). W sposób dorozumiany przyjmuje się, że stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę jest prawidłowe. W tej sytuacji bezzasadne jest wydawanie interpretacji, która z mocy przepisu prawa istnieje w obrocie prawnym i ma moc interpretacji wiążącej dla organu podatkowego.

W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

/-/K. Wolna-Kubicka /-/K. Pawlicki /-/M. Skwierzyńska

LF