Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1770/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Pełnomocnik procesowy
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 46 par 1 pkt 4, art. 49 par 1, art. 58 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 865/15, w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 12 marca 2015 r. znak [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 865/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. Sp. z o.o. z siedzibą w D.

2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Sądu z dnia 29 maja 2015 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł oraz do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut ...) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., dalej jako "u.p.p.s.a"), z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia pisma skutkować będzie odrzuceniem skargi.

Ponadto zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Przesyłka zawierająca powyższe pisma, została doręczona stronie skarżącej w dniu 8 czerwca 2015 r.

Przy piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. (data nadania) pełnomocnik Spółki przesłał pełnomocnictwo do występowania m.in. przed sądami administracyjnymi udzielone przez prokurenta Spółki oraz potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pełnomocnik nie przedłożył natomiast (mimo wskazania w załącznikach), wydruku informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi KRS.

3. Uzasadnienie orzeczenia Sądu pierwszej instancji

Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę odrzucił. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że pełnomocnik skarżącej, mimo wskazania w załącznikach, nie przedłożył wydruku informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi KRS. Nie było zatem możliwe ustalenie, czy osobą uprawnioną do reprezentowania strony skarżącej (prokurentem) była osoba podpisana na przedłożonym pełnomocnictwie z dnia 15 września 2014 r. Tym samym pełnomocnik strony skarżącej nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku i nie uzupełnił braku formalnego skargi w zakresie dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu Spółki. Brak ten uniemożliwił Sądowi ustalenie osób uprawnionych do reprezentowania strony skarżącej, który to brak uniemożliwiał nadanie sprawie dalszego biegu.

4. Skarga kasacyjna

4.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika skarżącej, zaskarżając powyższe postanowienie w całości, zarzucono naruszenie przepisów:

- przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 2013 r., poz. 1203, tj. z późn. zm. dalej: ustawa o KRS) w związku z art. 106 § 3 i 4 u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi skarżącej ze względu na nieprzedłożenie odpisu KRS skarżącej, z którego wynika uprawnienie osoby, która podpisała pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej – w sytuacji, gdy nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wpisów;

- mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie w okolicznościach sprawy, że brak dołączenia odpisu KRS stanowi brak uniemożliwiający ustalenie reprezentacji spółki i nadanie skardze dalszego biegu a w konsekwencji odrzucenie skargi;

- mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 49 § 1 u.p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz 78 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania w sytuacji, gdy stwierdzono, że nie uzupełniono odpisu KRS skarżącej, z którego wynika uprawnienie osoby która podpisała pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej – co wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowego, o której mowa w art. 183 § 1 pkt 2 i 5 u.p.p.s.a.

4.2. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

5.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Zasadny był zarzut naruszenia art. 49 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Zgodnie z art. 49 § 1 u.p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu zgodnie z dyspozycję art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Ocena ww. warunków formalnych wniesionego przez stronę pisma należy do Przewodniczącego Wydziału lub Przewodniczącego posiedzenia. W sytuacji, gdy przy wstępnej weryfikacji pisma strony Przewodniczący uzna, że jest ono obarczone istotnym brakiem formalnym, to wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia, a obowiązkiem strony jest wykonanie tego wezwania w terminie i pod rygorem wskazanym w tym wezwaniu.

Problem skutków dla mocodawcy z powodu czynności dokonywanych przez wadliwie ustanowionego pełnomocnika był już przez sądy administracyjne rozstrzygany. W postanowieniu z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I GSK 2703/05 Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 u.p.p.s.a. w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4 u.p.p.s.a.

W niniejszej sprawie pełnomocnik strony nie przedłożył wydruku informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi KRS. Nie było zatem możliwe ustalenie, czy osobą uprawnioną do reprezentowania strony skarżącej (prokurentem) była osoba podpisana na przedłożonym pełnomocnictwie. W efekcie Sąd słusznie uznał, że pełnomocnik nie był należycie umocowany do działania w imieniu skarżącej na etapie wnoszenia skargi. Jednak w efekcie prawidłowej konstatacji o braku umocowania Sąd podjął niewłaściwe działania, którymi naruszył art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Sąd przedwcześnie bowiem odrzucił skargę bez wezwania jej do uzupełnienia braku formalnego tej skargi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że w sytuacji gdy po wezwaniu do przesłania pełnomocnictwa procesowego dla osoby, która w imieniu strony podpisała skargę, okaże się, że osoba ta nie ma legitymacji do zastępowania strony, Sąd zanim odrzuci skargę, powinien wezwać bezpośrednio stronę do samodzielnego podpisania skargi i dopiero po bezskutecznym upływie terminu do dokonania tej czynności, skargę odrzucić. Podobny pogląd wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I FSK 20/05 (niepubl.), w postanowieniu NSA z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 650/07 oraz w powołanym w skardze kasacyjnej postanowieniu NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 554/14, dostępne w bazie internetowej CBOIS.

W odniesieniu do niniejszej sprawy podzielić należało uwagi autora skargi kasacyjnej, że skoro braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony to zobowiązywało to Sąd pierwszej instancji do bezpośredniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie. Wobec niedokonania przez Sąd pierwszej instancji tej czynności, zaskarżone orzeczenie należy uznać za przedwczesne.

5.3. Pozostałe argumenty skargi kasacyjnej są bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela twierdzenia, że Sąd sam może ustalić osoby reprezentacji skarżącej, w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych czy też w oparciu o dane z KRS, które to są powszechne.

5.4. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 u.p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 u.p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Brak jest natomiast podstawy prawnej do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego. Stosownie do art. 209 u.p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przepisy art. 203 i art. 204 u.p.p.s.a. jednoznacznie wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z zaskarżeniem wyroku, a nie – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – postanowienia.