Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1696/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1696/05 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Ewa Michna, Asesor WSA Maja Chodacka, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r., sprawy ze skargi W. D., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., z dnia 14 października 2005 r. nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją - po rozpoznaniu odwołania - co do zasady utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...].05.2004 r., znak [...], którą orzeczono o odpowiedzialności W. D. jako osoby trzeciej za zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 1999 r. oraz od stycznia do maja 2000 r. wraz z pochodnymi od tych zobowiązań. Wyjątek dotyczył tylko odsetek za zwłokę, gdyż decyzje organu l instancji w tym zakresie uchylono i orzeczono co do istoty.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że W. D. był od [...].06.1999 r. członkiem zarządu "M." Z. Sp. z o.o. w T., zwanej dalej Spółką, z tym że od [...].09.1999 r. był jedynym członkiem tego zarządu. Wówczas też powstały zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okresy wymienione wyżej, a egzekucja tych zaległości z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. W związku z tym wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości Spółki. W trakcie tego postępowania ustalono, że kiedy W. D. obejmował funkcję członka wieloosobowego zarządu już istniały podstawy do ogłoszenia upadłości Spółki. Nie zgłosił on jednak niezwłocznie wniosku o ogłoszenie tej upadłości. Uczynił to dopiero w dniu [...].12.1999 r., lecz wniosek ten został oddalony z uwagi na to, że majątek Spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14.10.2005 r., znak [...], W. D. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją organu l instancji. Z motywów skargi wynika, że nie ponosi on winy w zbyt późnym zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Powołano się tu na ustalenia poczynione w innej jego sprawie przed WSA w Krakowie. Wyrok ten wprawdzie został uchylony przez NSA w Warszawie, lecz nastąpiło to z innej przyczyny. Skarżący zwrócił również uwagę na to, że w wyroku kasacyjnym NSA dokonano interpretacji treści art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.") i jego zdaniem interpretacja ta powinna zostać wzięta pod uwagę również w niniejszej sprawie. Należy tylko uzupełnić tę wykładnię o wyjaśnienie pojęcia winy, gdyż przepis ten używając go nie zawiera jego definicji. Można tu sięgnąć do nauki prawa karnego gdzie przyjmuje się, że wina to nieusprawiedliwiona wadliwość procesu decyzyjnego, przy czym wadliwość ta powinna być oceniona na tle sytuacji w jakiej znajduje się konkretny sprawca w danym czasie.

Na okoliczność, iż W. D. nie ponosi winy w zbyt późnym zgłoszeniu upadłości Spółki były też w trakcie postępowania podatkowego zgłaszane wnioski dowodowe. Jednakże organy podatkowe odmówiły ich uwzględnienia. Dotyczyły one zaś działań spółki "matki" wobec spółki zależnej jaką była Spółka "M.". Zważyć trzeba, że W. D. obejmując we wrześniu 1999 r. funkcję członka 1 - o osobowego zarządu nie mógł być świadomy tego, że jej długi wielokrotnie przekraczają jej majątek oraz że wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być zgłoszony co najmniej rok wcześniej. Przez ten czas Spółka z o.o. nadal działała i regulowała swoje zobowiązania, w tym publicznoprawne. W. D. podejmując się pełnienia funkcji Prezesa Zarządu nie uczynił tego w celu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, lecz w celu uczynienia wszystkiego co możliwe, aby Spółka mogła kontynuować swoją działalność. Działania te podjął, lecz nie przyniosły one jednak spodziewanego rezultatu. Nie nastąpiło to z jego winy. Okazało się bowiem, że spółka "matka" nie miała zamiaru ratować spółki zależnej.

Zatem organy podatkowe nie dopuszczając dowodu na istotne dla sprawy okoliczności naruszyły art. 188 O.p. i to w stopniu, który mógł mieć wpływ, jak to wykazano wyżej, na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r., nr 118, poz. 512 ze zm.) przedsiębiorca jest zobowiązany zgłosić wniosek o upadłość nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów lub też od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, czyli wysokość zobowiązań przekracza wartość aktywów dłużnika, a stan ten wynika z prawidłowego sporządzenia bilansu. Przepis ten określał przesłanki zgłoszenia upadłości podmiotu gospodarczego do końca września 2003 r. Do tego zgłoszenia wystarczyło zgłoszenie jednej z tych przesłanek. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w rozpoznawanej sprawie wynika, że wskaźnik zadłużenia Spółki liczony jako iloraz kwoty zadłużenia do wartości aktywów w ciągu roku 1999 wzrósł do 464,80 %. Nie ulega więc wątpliwości, że w trakcie 1999 r. zmniejszał się stopień zaspokojenia wierzycieli Spółki, który w przypadku wierzycieli znajdujących się w dalszych kategoriach spadł do poziomu zerowego. Zwrócił na to uwagę Sąd Upadłościowy w uzasadnieniu postanowienia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Zatem W. D. powinien był po objęciu w czerwcu 1999 r. funkcji członka zarządu zgłosić bezzwłocznie upadłość Spółki. Wymagała tego sytuacja w jakiej Spółka się znalazła. Poniosła ona bowiem już stratę za rok 1998, która miała być pokryta z przyszłych zysków, ale zamiast tych zysków generowane były dalsze straty. O ile na koniec pierwszego półrocza 1999 r. strata wynosiła [...] zł [...] gr to na koniec roku już [...] zł [...] gr. Jednocześnie brak było jakichkolwiek zobowiązań, w znaczeniu prawnym, iż spółka matka dekapitalizuje Spółkę. Zwrócić należy uwagę na to, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości umożliwia częstokroć restrukturyzację upadłego podmiotu gospodarczego. Z chwilą bowiem ogłoszenia tej upadłości co do zasady nie nalicza się odsetek, zawiesza się toczące postępowania egzekucyjne, a po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości postępowania te ulegają umorzeniu z mocy prawa. Nadto działalność gospodarcza może być kontynuowana za zgodą sądu upadłościowego.

W tym stanie sprawy nie można przyjąć, iż W. D. nie jest winien zmniejszenia się, i to znacznego, stanu wypłacalności Spółki. Ocena bowiem musi się tutaj opierać na kryteriach o charakterze obiektywnym. Tymi kryteriami są przede wszystkim wskaźniki ekonomiczne Spółki i realne możliwości w zakresie ich zmiany, a nie subiektywne przekonania o tych możliwościach ze strony członka zarządu spółki kapitałowej czy też innych osób. Do wyjaśnienia tych subiektywnych przekonań zmierzały zaś wnioski dowodowe skarżącego i przez to dotyczyły one okoliczności nie mających istotnego znaczenia dla sprawy. Przedmiotem dowodu mogą być zaś tylko okoliczności mające istotne znacznie dla sprawy: Tym samym organy podatkowe nie naruszyły art. 188 O.p. Sąd nie stwierdził również naruszenia innych przepisów proceduralnych tej ustawy w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu skarga jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).