Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 404/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2022 r. sprawy ze skargi S.U. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

S. U. w piśmie z 27 grudnia 2017 r. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "Minister", "MSWiA") o zastosowanie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej "ustawa zaopatrzeniowa").

We wniosku skarżący opisał przebieg służby. Wskazał, że w celu odbycia zasadniczej służby wojskowej został [...] sierpnia 1987 r. wcielony do ZOMO w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...]. W 1988 r. wniósł o skierowanie do Wyższej Szkoły Oficerskiej w [...] , ale z powodu braku miejsc otrzymał propozycję podjęcia nauki w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW w [...] z zapewnieniem, że ukończenie tej uczelni nie utrudni mu pracy w Milicji Obywatelskiej. Po rozwiązaniu w 1989 r. uczelni w [...], przeniesiono go do Wydziału [...] Akademii Spraw Wewnętrznych, a następnie - [...] września 1990 r. - przyjęto do Akademii Spraw Wewnętrznych w [...]. Pozytywna opinia komisji kwalifikacyjnej umożliwiła skarżącemu kontynuowanie nauki i pełnienie dalszej służby w Policji. S. U. zaznaczył, że jego działania były ukierunkowane, na jak najlepsze wykonanie powierzonych zadań i podnoszenie poziomu bezpieczeństwa jednostki. Za swoje zaangażowanie w służbie był wielokrotnie nagradzany finansowo. W 2014 r. odznaczono go Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę, a w 2015 r. otrzymał Srebrne Jabłko [...] za służbę na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców. S. U. stwierdził, że w toku służby do 1990 r. nie uczestniczył w działaniach realizowanych przez Służbę Bezpieczeństwa, ani w innych działaniach związanych z prześladowaniem opozycji demokratycznej i ruchów wolnościowych.

Minister decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec S. U. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1892/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. U., uchylił decyzję MSWiA z [...] lipca 2019 r.

Wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia, Sąd po pierwsze stwierdził, że choć Minister podał, jak rozumie zwrot "szczególnie uzasadniony przypadek", przed wydaniem zaskarżonej decyzji w ogóle nie badał, czy w odniesieniu do skarżącego, w okolicznościach konkretnej sprawy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek i nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak stwierdził Sąd, już tylko to uchybienie, polegające na naruszeniu art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Nie zbadano bowiem sprawy w kontekście jednej z przesłanek wskazanych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Po drugie Sąd stwierdził, że MSWiA, odnosząc się do pojęcia "krótkotrwałości" uwypuklił, że przesłankę tę należało analizować przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa i tylko w tym zakresie dokonał oceny służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, wskazując, że długości tego okresu, nie może być oceniona jako krótkotrwały. Przyjął więc, że niemal dwuletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego.

Tymczasem, w ocenie Sądu obowiązkiem Ministra była ocena wskazanej przesłanki w aspekcie proporcjonalnym, tj. poprzez porównanie stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Sąd stwierdził, że Minister nie miał podstaw do odstąpienia od jednoznacznej oceny krótkotrwałości służby skarżącego w aspekcie proporcjonalnym. Zestawienie służby na rzecz totalitarnego państwa - nawet, gdyby przyjąć, że wynosiła ona 1 rok i 11 miesięcy – z całością okresu służby skarżącego – 30 lat, 1 miesiąc i 4 dni – wskazywałoby, że służba na rzecz totalitarnego państwa stanowiła jedynie 6,3% łącznego okresu służby. Tym samym przedwczesna była ocena Ministra, że zasadna była odmowa wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Po trzecie Sąd stwierdził, że podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty w zakresie przesłanki "rzetelności służby po 12 września 1989 r." wskazują, że Minister przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zebrał i nie przeanalizował całości materiału dowodowego sprawy, zatem naruszył zarówno art. 7, jak i art. 77 § 1 K.p.a. Sąd zauważył, że wprawdzie Minister wskazywał, że nie kwestionuje rzetelności służby S. U., niemniej skarżący konsekwentnie podnosił zarzuty o niepełnej dokumentacji w zakresie akt osobowych, podkreślając przede wszystkim, że w kwestionariuszu "Przebieg służby" w pkt 2 brakuje jakichkolwiek wpisów komórki kadrowej dotyczącej premii i nagród. Sąd podniósł ponadto, że Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie wyjaśnił, na jakiej podstawie zweryfikował stanowisko Komendanta Głównego Policji wyrażone w opinii dotyczącej przebiegu służby, w sytuacji, gdy nie żądano akt osobowych S. U.. Nie wiadomo też, na jakiej podstawie MSWiA ocenił, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, aby służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia. Sąd zaznaczył, iż skarżący na rozprawie 6 grudnia 2019 r. podkreślił, że jego służba w okresie od 1990 r. do 1999 r. była pełniona w realnym zagrożeniu życia i zdrowia, gdyż uczestniczył m.in. w zatrzymaniu grupy "[...]", skazanego na dożywocie za zabójstwa i rozboje, jak również w innych interwencjach, w których narażał życie i zdrowie. Sąd skonstatował, że Minister nie zbadał należycie wystąpienia przesłanki rzetelności służby skarżącego po 12 września 1989 r., także w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Podzielił przy tym pogląd, że o szczególnie rzetelnie wykonywanej służbie po 12 września 1989 r. mogą świadczyć nagrody i awanse, których istotą jest przecież podkreślenie wyjątkowej postawy funkcjonariusza. Skonkludował, że skoro MSWiA nie kwestionuje, że skarżącego nagradzano i awansowano, powinien ponownie przeanalizować sprawę we wskazanym zakresie, tak aby w sposób pełny zrealizować art. 77 § 1 i 80 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 11 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd wskazał, że Minister przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien w odniesieniu do poszczególnych awansów i przyznanych S. U. nagród wyrazić swoje oceny, a nie dokonywać ocen ogólnikowych, w żaden sposób niezindywidualizowanych, które nie odnoszą się do okoliczności faktycznych wynikających z akt administracyjnych sprawy, a na które to okoliczności skarżący zwracał uwagę we wniosku i które wynikały z akt sprawy.

Sąd za dowolne i przedwczesne, a zarazem za naruszające art. 80 K.p.a., uznał oceny Ministra wyrażone w zaskarżonej decyzji w kontekście niespełnienia przez skarżącego przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 zaopatrzeniowej.

Sąd wskazał ponadto, że z akt sprawy nie wynika, że organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji badał czy służba skarżącego była pełniona z narażeniem życia i zdrowia, także w kontekście przyznanych skarżącemu wyżej wymienionych odznaczeń.

W konkluzji Sąd stwierdził, że MSWiA dokonał nieprawidłowej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej oraz nie ocenił właściwe okoliczności sprawy z punktu widzenia zastosowania tego przepisu i w ten sposób naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., jak również art. 8 i art. 11 K.p.a.

MSWiA decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec S. U. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1896/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. U., ponownie uchylił zaskarżoną decyzję MSWiA.

Wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że Minister naruszył art. 170 w zw. z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie uwzględnił bowiem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w prawomocnym wyroku z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1892/19.

Sąd zauważył, że MSWiA – wbrew wskazaniom zawartym w powołanym wyroku - nie rozważył w sposób logiczny i przekonujący wszelkich okoliczności sprawy, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 i art. 8 K.p.a.

Jak wywiódł Sąd, organ co prawda dokonał wykładni pojęć niedookreślonych wymienionych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, jednak nie ocenił w sposób przekonujący i logiczny wystąpienia zawartych w tym przepisie przesłanek w odniesieniu do przedstawionych przez skarżącego okoliczności faktycznych sprawy. Zdaniem Sądu, organ nie rozpatrzył należycie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wydana w sprawie decyzja nie została należycie umotywowana. Organ wskazał, że skarżący nie spełnił przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", jednak twierdzenie to nie zostało poparte dogłębną analizą stanu faktycznego sprawy. Tymczasem, w uzasadnieniu poprzednio wydanego w sprawie wyroku Sąd uznał, że Minister nie zbadał w sposób należyty wystąpienia przesłanki rzetelności służby skarżącego po 12 września 1989 r., także w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Jak Sąd zwrócił uwagę, skarżący bowiem konsekwentnie wskazywał, że akta administracyjne sprawy nie zawierają pełnej dokumentacji, która jest niezbędna z punktu widzenia art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Dalej Sąd zaznaczył, że w wyroku z 6 grudnia 2019 r. zawarto wyraźne zalecenie, by Minister przy ponownym rozpatrywaniu sprawy odniósł się do poszczególnych awansów i przyznanych skarżącemu nagród i wyraził swoje oceny, nie dokonywał ocen ogólnikowych, niezindywidualizowanych, nie odnoszących się do okoliczności faktycznych wynikających z akt administracyjnych sprawy. Ponadto zauważył, że organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zbadał, czy służba skarżącego była pełniona z narażeniem życia i zdrowia, także w kontekście przyznanych mu odznaczeń.

Sąd skonstatował, że podczas ponownego rozpatrywania sprawy okoliczności te - ponownie - nie były przedmiotem wyczerpującej analizy organu, chociaż był on związany oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku. Jak Sąd stwierdził, nie można za wypełnienie tego obowiązku uznać powołania się w uzasadnieniu decyzji na "rozpoczęcie przez skarżącego nauki w ASW w [...]", które według organu "wynikało z jego inicjatywy i jego chęci.

Zdaniem Sądu, z powodu braku logicznego powiązania czynności wykonywanych przez skarżącego z przesłankami zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, konieczne było wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Organ nie dokonał prawidłowej wykładni i subsumpcji wskazanych pojęć nieostrych, nie poczynił także przekonujących i logicznych ustaleń faktycznych, które pozwoliłyby uznać, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. W konsekwencji, rozstrzygnięcie organu w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej zostało wydane z naruszeniem granic uznania administracyjnego.

Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę MSWiA uwzględni przedstawioną ocenę prawną, wnikliwie rozważy, czy w sprawie została spełniona przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku, a swe stanowisko należycie uzasadni.

MSWiA decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...] po raz trzeci odmówił wyłączenia stosowania wobec S. U. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu nowo wydanej decyzji organ administracji stwierdził, że w sytuacji, w której całkowity okres służby S. U. wynosi 30 lat, 1 miesiąc i 4 dni, z czego 1 rok i 11 miesięcy stanowiła służba na rzecz totalitarnego państwa, to służba ta nie była krótkotrwale pełniona na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra, wskazany okres służby na rzecz totalitarnego państwa należy oceniać przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym i w tym ujęciu nie może być on oceniony jako krótkotrwały. Prawie dwuletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i zdaniem MSWiA z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.

Organ administracji stwierdził również, że skarżący w świadomy sposób rozpoczął naukę w Wyższej Szkole Oficerskiej [...] w [...], zaś później nie podjął żadnych działań mających na celu zaprzestanie nauki, lecz ją kontynuował. MSWiA odwołał się do statutu wymienionej uczelni i podniósł, że S. U. kontynuował w niej naukę aż do momentu transformacji struktur związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Pozostając zatem na tym etacie wnioskodawca był częścią formacji, z czego czerpał określone, wymierne korzyści.

Minister skonstatował, że przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej nie została zatem w przypadku skarżącego spełniona.

Organ administracji podkreślił dalej, że rozpoczęcie przez S. U. nauki w WSO MSW w [...] nie było efektem odgórnego przeniesienia służbowego, lecz wynikało z jego inicjatywy oraz z chęci podjęcia jej przez samego zainteresowanego. Podobnie, jak w decyzji z [...] sierpnia 2020 r. Minister odwołał się do fragmentu oświadczenia skarżącego z 14 lutego 2018 r. (podając, że S. U. stwierdził, iż pierwotnie złożył raport do szkoły w [...], ale nie mając właściwego poparcia, nie otrzymał takiego skierowania), a także do zaświadczenia Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], zgodnie z którym skarżący pełnił zasadniczą służbę wojskową w okresie od [...] sierpnia 1987 r. do [...] lipca 1989 r.

Mając powyższe na względzie, Minister powtórzył twierdzenie zawarte już w uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2020 r., że wnioskodawca w dniu 1 września 1988 r. rozpoczął naukę w Wyższej Szkole Oficerskiej w [...], którą to szkołę wymieniono w katalogu instytucji i formacji, w których służba od dnia [...] lipca 1944 r. do dnia [...] lipca 1990 r. została uznana przez ustawodawcę za służbę na rzecz totalitarnego państwa. Jak skonstatował MSWiA, wobec przytoczonych faktów należało uznać, iż wskazane przez stronę okoliczności dotyczące pełnienia zasadniczej służby wojskowej do dnia [...] lipca 1989 r, nie mogły mieć wpływu na ukształtowanie się poglądu organu co do przedziału czasowego służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa.

Odnosząc się z kolei do przesłanki uwzględnionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, MSWiA, tak samo, jak w decyzji z [...] sierpnia 2020 r., stwierdził, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez S. U. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Dosłownie powtarzając część uzasadnienia decyzji z [...] sierpnia 2020 r., Minister stwierdził, że w opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby wnioskodawcy. Z zebranej dokumentacji wynika, iż ww. w toku pełnionej służby w Policji posiadał pozytywne opinie służbowe, wielokrotnie był wyróżniany, a także podwyższano mu dodatki służbowe do uposażenia. Minister stanowczo podkreślił, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności policjanta. Stąd też nie można jeszcze uznać za wyjątkową sytuację przypadku, w którym funkcjonariusz otrzymywał w czasie pełnienia służby nagrody albo inne gratyfikacje z tego tytułu. Jednakże - jak skonstatował Minister - mając na względzie nadanie zainteresowanemu Medalu Srebrnego za Długoletnią Służbę można przypuszczać, że wnioskodawca rzetelnie i sumienne wykonywał swoje obowiązki służbowe.

Poza powtórzeniem przywołanej wyżej argumentacji zaczerpniętej z uzasadnienia uchylonej decyzji z [...] sierpnia 2020 r., MSWiA stwierdził, że wnikliwa analiza akt archiwalnych przedłożonych organowi przez IPN wskazuje, iż postawa skarżącego w okresie służby na rzecz państwa totalitarnego nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego. O zindywidualizowanym zaangażowaniu S. U. w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, zdaniem Ministra dobitnie świadczy fakt, że skarżący pełnił służbę w Zmotoryzowanych Odwodach MO (ZOMO), które służyły do likwidacji zbiorowych naruszeń porządku publicznego, jak również do udzielania pomocy ludności w czasie klęsk żywiołowych i ochrony imprez masowych. Jak zauważył organ administracji, w latach 80-tych ubiegłego wieku formacje ZOMO były używane głównie do rozpraszania manifestacji opozycyjnych, podczas których zasłynęły z brutalności i bezwzględności. Główne zadania pacyfikacji strajków, które wybuchły na wieść o wprowadzeniu stanu wojennego, powierzono ZOMO.

W końcowej części uzasadnienia decyzji, MSWiA powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu uchylonej decyzji z [...] sierpnia 2020 r., wywodząc, że w jego ocenie "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zdaniem Ministra, wynika z tego, że uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami. Jak skonkludował MSWiA, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania, a także biorąc uwagę całokształt służby S. U., jak również charakter i warunki jej pełnienia, przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

S. U. zaskarżył decyzję MSWiA z [...] stycznia 2022 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i zobowiązanie MSWiA do wydania na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej decyzji wyłączającej stosowanie wobec skarżącego art. 15c tej ustawy, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a., brak prawidłowej oceny stanu faktycznego, a także naruszenie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik sprawy. Stwierdził, że Minister nie podniósł żadnych nowych okoliczności pozwalających na wydanie po raz kolejny decyzji negatywnej. Wywiódł, że spełnia kryterium "krótkotrwałości służby", o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, ponieważ okres służby "na rzecz totalitarnego państwa" stanowi minimalny fragment całego okresu służby. S. U. zwrócił uwagę, że organ administracji odszedł od oceny "krótkotrwałości służby" w wymiarze proporcjonalnym, ograniczając się do wskazania bezwzględnego czasu pełnienia służby uznanej za służbę na rzecz totalitarnego państwa.

Skarżący zakwestionował również zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenia mające świadczyć o tym, że wspierał państwo totalitarne, w szczególności odwołujące się do statutu WSO w [...], czy wskazujące na to, że miał czerpać wymierne korzyści z wspierania ustroju totalitarnego.

S. U. wywiódł ponadto, że organ administracji po raz kolejny tendencyjnie i pobieżnie dokonał analizy materiałów dotyczących jego służby. W szczególności nie sięgnął do dokumentacji potwierdzającej wyróżnienia skarżącego, chociażby tej, którą skarżący sam dostarczył Ministrowi.

Skarżący zakwestionował także odwołanie się przez MSWiA do kwestii pełnienia przez niego zastępczej służby wojskowej w Zmotoryzowanych Odwodach Milicji Obywatelskiej. Stwierdził, że miało to wyłącznie na celu przedstawienie go w negatywnym świetle.

W konkluzji S. U. stwierdził, że:

1. jego służba przed 31 lipca 1990 r. była "krótkotrwała", bowiem trwała razem z okresem odbywania służby wojskowej 1 rok i 11 miesięcy, co stanowi 6,3% łącznego okresu służby pełnionej także po 31 lipca 1990 r. dla wolnej i demokratycznej Polski w wymiarze ponad 27 lat.

2. po 12 września 1989 r. powierzone mu zadania i obowiązki wykonywał wzorowo, rzetelnie, wykazując dużą inicjatywę w służbie, jak również w sytuacjach, w których występowało narażenie zdrowia i życia. Zdaniem skarżącego, świadczy o tym przekazana przez niego część dokumentów z przebiegu służby, zgromadzona także w niewielkim wymiarze w aktach osobowych, a zwłaszcza: wielokrotne wyróżnienia finansowe, awanse na wyższe stopnie policyjne, pozytywne opinie służbowe, podwyższanie dodatków służbowych, odznaczenie Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę, wyróżnienie przez Samorząd Powiatu [...] Srebrnym Jabłkiem [...].

MSWiA wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Chociaż skarżący nie postawił zarzutu naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a."), Sąd - niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.) - zobowiązany był do ustalenia, czy zaskarżona decyzja MSWiA z [...] stycznia 2022 r. pozostaje w zgodzie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wydanych w sprawie prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1892/19 i z 17 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1896/20.

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Przepisem prawa zawierającym normę materialnoprawną determinującą zakres okoliczności faktycznych, których ustalenie było niezbędne do wydania prawidłowej decyzji w przedmiotowej sprawie, jest natomiast art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "ustawa zaopatrzeniowa"). Zgodnie z nim, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej, determinując sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mają one na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne dla uniknięcia wystąpienia w nim wadliwości.

Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że w uzasadnieniu pierwszego z wydanych w sprawie wyroków (z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1892/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie stwierdził, że Minister (choć w decyzji z [...] lipca 2019 r. wskazał na taką potrzebę) w żadnej mierze nie ocenił przesłanki krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. w aspekcie proporcjonalnym, tj. relacji czasu służby "na rzecz totalitarnego państwa" w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Sąd zgodził się ze skarżącym, że zestawienie czasu służby na rzecz totalitarnego państwa

- nawet, gdyby przyjąć, że wynosiła ona 1 rok i 11 miesięcy – z całością okresu służby skarżącego – 30 lat, 1 miesiąc i 4 dni – wskazywałoby, że służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa stanowiła jedynie 6,3% łącznego okresu służby.

W uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2022 r. MSWiA zupełnie pominął eksponowaną przez Sąd w wyroku z 6 grudnia 2019 r. okoliczność 6,3% proporcji służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu jego służby. Stwierdził natomiast, że krótkotrwałość powinna być rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, dochodząc do wniosku, że okresu 1 roku i 11 miesięcy nie można scharakteryzować, jako tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego, a skarżący z pewnością mógł w tym czasie dokładnie się zaznajomić ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Następnie zaś Minister przywołał okoliczności dotyczące rozpoczęcia przez skarżącego nauki w Wyższej Szkole Oficerskiej [...] w [...], odwołując się do jej statutu, po czym stwierdził, że podnoszona przez stronę okoliczność pełnienia zasadniczej służby wojskowej do 31 lipca 1989 r. (za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznano okres od [...] września 1988 r. – rozpoczęcie nauki w WSO w [...] do 31 lipca 1990 r.) nie mogła mieć wpływu na pogląd organu w kwestii przedziału czasowego służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że MSWiA nie zastosował się ani do oceny prawnej zawartej w wyroku z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1892/19, w którym Sąd stwierdził konieczność zrelatywizowania okresu służby na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej do całego okresu służby S. U., ani do wskazań co do dalszego postępowania, w których Sąd uznał za niezbędne wyjaśnienie, dlaczego w przypadku skarżącego okres 1 roku i 11 miesięcy nie może być uznany za krótkotrwały.

Organ poprzestał na ocenie krótkotrwałości w ujęciu bezwzględnym, nie odniósł okresu służby na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej do całości okresu służby skarżącego i przedstawił okoliczności dotyczące rozpoczęcia nauki w WSO w [...] i jej statutu, które z pewnością nie wyjaśniają, dlaczego, okres służby S. U. na rzecz totalitarnego państwa wynoszący zaledwie 6,3% całości okresu jego służby, nie może być uznany za krótkotrwały.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wskazaną wyżej proporcję oraz fakt, że okres do 31 lipca 1989 r., to czas zasadniczej służby wojskowej skarżącego, należy uznać, że w przypadku S. U. kryterium wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej przewidziane w art. 8a ust. 1 pkt 1 tej ustawy jest spełnione.

W uzasadnieniu wyroku z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1892/19 Sąd stwierdził także, że wprawdzie Minister wskazywał, że nie kwestionuje rzetelności służby S. U., niemniej skarżący konsekwentnie podnosił zarzuty o niepełnej dokumentacji w zakresie akt osobowych, podkreślając przede wszystkim, że w kwestionariuszu "Przebieg służby" w pkt 2 brakuje jakichkolwiek wpisów komórki kadrowej dotyczącej premii i nagród. Sąd zauważył też, że MSWiA w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił, na jakiej podstawie zweryfikował stanowisko Komendanta Głównego Policji wyrażone w opinii dotyczącej przebiegu służby, w sytuacji, gdy nie żądano akt osobowych skarżącego. Sąd stwierdził ponadto, że nie wiadomo, na jakiej podstawie Minister ocenił, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, aby służba ta była pełniona z narażeniem zdrowia i życia. Sąd nadmienił, że na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. skarżący podkreślił, że jego służba w okresie od 1990 r. do 1999 r. była pełniona w realnym zagrożeniu życia i zdrowia, gdyż uczestniczył m.in. w zatrzymaniu grupy "[...]", skazanego na dożywocie za zabójstwa i rozboje, jak również w innych interwencjach, w których narażał życie i zdrowie.

Mając powyższe na względzie, Sąd w wyroku z 6 grudnia 2019 r. skonstatował, że Minister w sposób należyty nie zbadał wystąpienia przesłanki rzetelności służby skarżącego po 12 września 1989 r., także w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Sąd stwierdził dalej, że Minister przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien w odniesieniu do poszczególnych awansów i przyznanych skarżącemu nagród wyrazić swoje oceny, a nie dokonywać ocen ogólnikowych, w żaden sposób niezindywidualizowanych, które nie odnoszą się do okoliczności faktycznych wynikających z akt administracyjnych sprawy, a na które to okoliczności skarżący zwracał uwagę w we wniosku i które wynikały z akt sprawy. Sąd wskazał wreszcie, że z akt sprawy nie wynika, że organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji badał czy służba skarżącego była pełniona z narażeniem życia i zdrowia, także w kontekście przyznanych mu odznaczeń.

Ponieważ wydając ponownie decyzję (z [...] sierpnia 2020 r. nr [...]) o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej Minister nie zastosował się do przywołanych wskazań co do dalszego powstępowania zawartych w wyroku z 6 grudnia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 17 marca 2021 r. II SA/Wa 1896/20 stwierdził, że wskazane powyżej okoliczności, dotyczące przebiegu służby skarżącego po 12 września 1989 r., ponownie nie były przedmiotem wyczerpującej analizy organu, chociaż był on związany oceną prawną Sądu, orzekającego poprzednio w sprawie, na podstawie art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wyroku z 17 marca 2021 r., Sąd zaznaczył ponadto, że za wypełnienie tego obowiązku nie można uznać powołania się na rozpoczęcie przez skarżącego nauki w WSO w [...], które według organu wynikało z inicjatywy i chęci skarżącego.

Mając powyższe, na uwadze, po pierwsze należy stwierdzić, że zgodnie z wiążącą w sprawie oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2019 r., ustalenie przesłanki rzetelności służby skarżącego po 12 września 1989 r. jest istotne dla oceny, czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Po drugie natomiast należy wskazać, że zgodnie z tą oceną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi tak z wyroku z 6 grudnia 2019 r., jak i z wyroku z 17 marca 2021 r., ustalenie istnienia tej przesłanki wymaga odniesienia się przez organ administracji do poszczególnych awansów i przyznanych skarżącemu nagród oraz wyrażenia w tej kwestii oceny – oceny szczegółowej, odnoszącej się do okoliczności faktycznych wynikających z akt sprawy, na które to okoliczności skarżący zwracał uwagę w we wniosku. Wymaga ono również zbadania, czy służba skarżącego była pełniona z narażeniem życia i zdrowia, także w kontekście przyznanych mu odznaczeń.

Tymczasem, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2022 r. Minister w istocie powielił fragment uzasadnienia uchylonej decyzji z [...] sierpnia 2021 r. odnoszący się do kwestii spełnienia przez skarżącego kryterium rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej). Tak samo, jak we wskazanej decyzji, najpierw stwierdził, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez S. U., zaś w konkluzji uznał, że "mając na względzie nadanie zainteresowanemu Medalu Srebrnego za Długoletnią Służbę można przypuszczać, że wnioskodawca rzetelnie i sumiennie wykonywał swoje obowiązki służbowe".

W ten sposób MSWiA z pewnością nie zastosował się do wiążącej go oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Nie ocenił bowiem przesłanki rzetelności służby skarżącego po 12 września 1989 r. w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Nie odniósł się szczegółowo do kwestii istotnych - w świetle oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku – dla stwierdzenia, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, tj. poszczególnych awansów skarżącego i przyznanych mu nagród, oceny jego służby, jako pełnionej z narażeniem życia i zdrowia, także w kontekście przyznanych mu odznaczeń. Po raz kolejny zawarł natomiast w decyzji ogólne twierdzenia wyrażone w decyzji, która została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 17 marca 2021 r. Wbrew wskazaniom Sądu nie odniósł się do wynikających z akt sprawy okoliczności, na które zwracał uwagę skarżący we wniosku z 27 grudnia 2017 r. Z akt sprawy wynika, że jedyną czynnością, jaką organ administracji podjął w celu uzupełnienia materiału dowodowego po uchyleniu przez Sąd pierwszej decyzji (z [...] lipca 2019 r.) o odmowie wyłączenie stosowania wobec skarżącego art. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, było wystąpienie do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przesłanie kompletnych akt osobowych o sygn. [...] dotyczących przebiegu służby S. U.. Mimo natomiast jednoznacznych zastrzeżeń w tym zakresie zawartych w uzasadnieniu wyroku z 6 grudnia 2019 r., z akt sprawy nie wynika, by organ administracji uzupełniał po otrzymaniu tego wyroku dokumentację dotyczącą przebiegu służby skarżącego po 23 września 1989 r., chociażby w celu zweryfikowania stanowiska Komendanta Głównego Policji wyrażonego w opinii dotyczącej przebiegu służby, bądź w zakresie ustalenia, czy służba ta była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Minister nie zastosował się zatem do wiążącej w sprawie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w zakresie weryfikacji przesłanki rzetelności służby skarżącego po 12 września 1989 r. w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Jedyną natomiast "nową", wykraczającą poza argumentację zawartą w uzasadnieniu uchylonej decyzji z [...] sierpnia 2021 r., okolicznością podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, mającą przemawiać za niedopuszczalnością stwierdzenia, że w przypadku skarżącego zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, jest pełnienie przez niego służby z Zmotoryzowanych Odwodach Milicji Obywatelskiej. W ocenie Ministra, okoliczność ta świadczy o zindywidualizowanym zaangażowaniu skarżącego w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji państwa właściwych państwu totalitarnemu, bowiem w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku formacje ZOMO były używane głównie do rozpraszania manifestacji opozycyjnych, podczas których zasłynęły z brutalności i bezwzględności.

Mając powyższe na uwadze, trzeba podkreślić, że regulację zawartą w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy rozumieć jako instrument prawny, w który wyposażono ministra właściwego do spraw wewnętrznych po to, by wszechstronnie zbadał sprawę określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten - objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa"

- w istocie jest osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie rygorystycznych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie w odniesieniu do osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji, i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19, z 31 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 991/21, z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2470/21, z 30 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 1511/21 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Właściwe zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wymaga zatem badania konkretnych, indywidualnych spraw określonych osób ze świadomością, że restrykcyjne ustawowe domniemanie "służby na rzecz totalitarnego państwa" zrównuje

- w zakresie statusu istotnego z punktu widzenia zaopatrzenia emerytalnego - osoby, które bezpośrednio angażowały się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, z takimi osobami, których aktywność wprawdzie nie pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego, jednakże ograniczała się wyłącznie do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3815/21, z 12 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 1577/21, z 10 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3267/21 – niepublikowane; poza pierwszym z wymienionych dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego, sam fakt pełnienia służby w Zmotoryzowanych Odwodach Milicji Obywatelskiej oraz ogólne spostrzeżenia dotyczące zadań, które powierzano im w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku i towarzyszących ich realizacji bezwzględności i brutalności, bez wykazania, że S. U. realizował te zadania, nie mogą stanowić podstawy do przypisania mu osobistego zaangażowania w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego.

Reasumując, Sąd stwierdza, że MSWiA nie zastosował się do wiążącej w sprawie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniach prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1892/19 i z 17 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1896/20. Po pierwsze, wbrew wyraźnym wskazaniom Sądu, Minister ocenił kryterium "krótkotrwałości służby", nie uwzględniając aspektu proporcjonalnego, tj. relacji czasu służby "na rzecz totalitarnego państwa" w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej do całości okresu służby byłego funkcjonariusza, która wyniosła zaledwie 6,3%. Po drugie, organ administracji nie rozważył należycie, stosując się do wskazań zawartych w uzasadnieniach wydanych w sprawie wyroków, przesłanki rzetelności służby skarżącego po 12 września 1989 r. w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Ponadto Minister dowolnie, bez poparcia tego twierdzenia dowodami odnoszącymi się do osoby skarżącego, przypisał mu osobiste zaangażowanie w działalność ukierunkowana na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji państwa totalitarnego.

MSWiA naruszył tym samym zarówno art. 8a ust. 1 w zw. z art. 153 P.p.s.a. w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak i art. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone uchybienia skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji przede wszystkim zastosowuje się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wydanych w sprawie prawomocnych wyrokach. Uwzględni przy tym, że wobec wynoszącej 6,3% proporcji czasu służby S. U. "na rzecz totalitarnego państwa" w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej (od [...] września 1988 r. do [...] lipca 1990 r.) do całości okresu jego służby oraz faktu, że okres do [...] lipca 1989 r., to czas zasadniczej służby wojskowej skarżącego, kryterium wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej przewidziane w art. 8a ust. 1 pkt 1 tej ustawy jest w przedmiotowej sprawie spełnione.

Minister oceni też przesłankę rzetelności służby skarżącego po 12 września 1989 r., nie poprzestając na konstatacji, że nie kwestionuje rzetelności służby i może przypuszczać, że była ona pełniona rzetelnie i sumiennie. Biorąc pod uwagę, że szczegółowa ocena tej przesłanki jest istotna dla oceny, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, organ administracji odniesie się do poszczególnych awansów i przyznanych skarżącemu nagród, a także wyjaśni, czy służba skarżącego była pełniona z narażeniem życia i zdrowia, także w kontekście przyznanych mu odznaczeń. W uzasadnieniu nowo wydanej decyzji MSWiA wyrazi w tych kwestiach jasną, odnoszącą się do okoliczności faktycznych wynikających z akt sprawy ocenę.

Organ administracji uwzględni ponadto, że powołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności pełnienia przez S. U. służby w Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej nie świadczy o tym, że skarżący był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Minister weźmie pod uwagę, że służba "na rzecz" państwa nie musi być tożsama ze służbą pełnioną w okresie istnienia tego państwa i w ramach istniejących w tym państwie organów i instytucji. Nie każde bowiem nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie z zindywidualizowanym zaangażowaniem bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji (tak też Naczelny Sąd Administracyjny np. w powołanych wyżej wyrokach: z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2470/21, z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3815/21, z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

Należy ponadto wyjaśnić, że w sprawie nie miał zastosowania wskazany przez skarżącego art. 145a § 1 P.p.s.a. Zgodnie z nim, w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Decyzja podejmowana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej jest tzw. decyzją uznaniową. Sąd nie może zatem zobowiązać organu, do wydania – jak oczekuje tego S. U. – decyzji o wyłączeniu stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.