Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 543/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (spr.), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Protokolant Maja Fabrowska, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Marka B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 3081/05 w sprawie ze skargi Marka B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 września 2005 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące z lat 1996, 1997,1999 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Marka B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 180 zł /słownie: sto osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Marka B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996, 1997 i 1999 r.

Decyzjami z dnia 19 lutego 2002 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy dziewięć decyzji Urzędu Skarbowego w Ż. określających skarżącemu wysokość zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996, 1997 i 1999 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący złożył skorygowane deklaracje VAT-7 za te miesiące, skutkiem czego było powstanie zaległości w podatku od towarów i usług w tych okresach. Ponadto ze złożonych korekt deklaracji wynikało zobowiązanie podatkowe w wysokości mniejszej od zobowiązania wynikającego z deklaracji złożonych w ustawowym terminie.

Wnioskiem z dnia 22 listopada 2004 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Izby Skarbowej w W. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, iż Urząd Skarbowy w Ż. decyzjami z dnia 13 października 2004 r., określił nadpłatę w podatku od towarów i usług za lipiec i październik 1998 r. oraz wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty za listopad 1997 r. Zdaniem strony, w związku ze stwierdzeniem istnienia nadpłat, wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne uzasadniające wznowienie postępowania w sprawach zakończonych powyższymi ostatecznymi decyzjami Izby Skarbowej.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego i zbadaniu przesłanek wznowienia, decyzją z dnia 22 czerwca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił uchylenia omawianych decyzji ostatecznych, kwestionując stanowisko strony, iż wydanie przez urząd skarbowy decyzji określającej kwotę nadpłaty za lipiec i październik 1998 r. stanowi nową okoliczność faktyczną, która mogła mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie.

Następnie decyzją z dnia 16 września 2005 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia 22 czerwca 2005 r. W jej uzasadnieniu wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę w trybie odwoławczym, oceniał zaistnienie przesłanek określonych w art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. czy w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W przekonaniu skarżącego taką nową okolicznością w sprawie był fakt wydania w dniu 13 października 2004 r. przez Urząd Skarbowy w Ż. decyzji określających nadpłatę w podatku od towarów i usług za lipiec i październik 1998 r. Organ odwoławczy podkreślił jednakże, iż wydanie decyzji w przedmiocie określenia /stwierdzenia/ nadpłaty, jest okolicznością nową, nieznaną organowi, który wydał decyzje ostateczne, to jednak nie może przyczynić się do uwzględnienia żądań strony, jako że okoliczność ta nie istniała w dniu wydania decyzji ostatecznych.

Organ zaznaczył, że do stwierdzenia nadpłaty konieczne jest złożenie deklaracji /deklaracji korygujących/ i wniosku o stwierdzenie nadpłaty, gdyż mimo faktu jej istnienia organ nie posiada wiedzy, że dokonana zapłata zobowiązania podatkowego nastąpiła nienależnie bądź w wysokości wyższej od należnej. A zatem, bez stosownego wniosku podatnika, organ podatkowy nie ma uprawnień, by nadpłatę stwierdzić lub określić.

W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją.

W motywach uzasadnienia wskazano, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zasadnie uznał, iż okoliczność wydania w dniu 13 października 2004 r. przez Urząd Skarbowy w Ż. decyzji w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za lipiec i październik 1998 r. nie stanowiła przesłanki uzasadniającej uchylenie decyzji ostatecznych Izby Skarbowej z 19 lutego 2002 r. mimo, że w dniu wydawania tych decyzji rzeczywiście istniała nadpłata w podatku od towarów i usług, to jednakże do jej stwierdzenia konieczne było złożenie deklaracji i wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Wniosku takiego skarżący nie złożył, stwierdzenie nadpłaty nastąpiło zaś dopiero na skutek wydania w odrębnym postępowaniu decyzji w dniu 13 października 2004 r. Tym samym nie można uznać, że ta nowa okoliczność w sprawie istniała w dniu wydania decyzji, których uchylenia strona żądała.

Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przez organ podatkowy art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zarzut ten strona podniosła dopiero na etapie skargi wniesionej do sądu. Wniosek o wznowienie postępowania skierowany do organów podatkowych strona oparła wyłącznie na przesłance o której mowa w art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji nie można było uznać, że organ miał obowiązek uruchamiać z urzędu tryb wznowienia postępowania co do każdej decyzji ostatecznej, aby dokonać sprawdzenia, czy nie występują przesłanki tego wznowienia. W tym zakresie inicjatywa należy do strony i to ona powinna wskazywać na zakres, w jakim domaga się od organu sprawdzenia wadliwości decyzji ostatecznej.

W ocenie Sądu nie doszło także do naruszenia art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, skoro postanowienie o wszczęciu postępowania, jak i decyzje wydane przez organ pierwszej instancji, wydane zostały przed dniem, w którym skarżący ustanowił pełnomocnika do reprezentowania jego interesów w postępowaniu podatkowym i decyzje te zostały skutecznie doręczone skarżącemu, działającemu samodzielnie w sprawie.

W skardze kasacyjnej Marek B., działając przez pełnomocnika, powyższemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 141 par. 4, art. 153, art. 135 oraz art. 145 par. 1 pkt c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, że sąd pierwszej instancji wydając przedmiotowy wyrok nie ustalił pełnego stanu sprawy pomijając istotne fakty mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie m.in. nie uwzględnił działań organów podatkowych w celu opóźniania stwierdzania nadpłat. Brak pełnego przedstawienia sprawy i nie uwzględnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności jest naruszeniem art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mającym wypływ na wynik sprawy

Oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 września 2005 r. przy naruszeniu przez organ podatkowy poprzez błędną wykładnię art. 245 par. 1 pkt 1 w związku z art. 240 par. 1 pkt 5 jest naruszeniem art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 145 par. 1 pkt c tej ustawy.

Poniesiono także kwestię doręczenia stronie decyzji ostatecznej organu drugiej instancji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej doręczenie omawianych decyzji było nieskuteczne ponieważ nie nastąpiło do rąk ustanowionego pełnomocnika. Kwestia ta została całkowicie pominięta przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w decyzji rozpoznającej ponownie sprawę w trybie odwoławczym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Strona skarżąca sformułowała w skardze kasacyjnej jedynie zarzuty naruszenia prawa procesowego: art. 141 par. 4, art. 153, art. 135 oraz art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "p.p.s.a.", w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. poprzez - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - błędną wykładnię przepisów art. 245 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co do naruszenia których nie sformułowano zresztą w skardze kasacyjnej zarzutu ich naruszenia. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji w sposób trafny stwierdził bowiem brak przesłanki z art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jako że okoliczność podnoszona przez stronę skarżącą - stwierdzenia 13.10.2004 r. nadpłaty w podatku od towarów i usług za lipiec i październik 1998 r. - nie stanowiła okoliczności nowej, istotnej dla rozstrzygnięcia spraw zakończonych ostatecznymi decyzjami wymiarowymi w tym podatku za miesiące z lat 1996, 1997 i 1999.

Nie może być także uznany za trafny zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a., określającego wymogi stawiane uzasadnieniu wyroku Sądu administracyjnego, naruszenia którego strona dopatruje się w braku pełnego przedstawienia sprawy i nieuwzględnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. To lakoniczne stwierdzenie w żadnych przypadku nie może stanowić uzasadnienia tego zarzutu, które czyniłoby go zasadnym. Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy wypełnił bowiem dyspozycję art. 141 par. 4 p.p.s.a., przedstawiając stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze oraz wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia. Ustosunkował się przy tym do wszystkich istotnych dla tej sprawy okoliczności. W szczególności trafnie Sąd ten wskazał, że rozliczenie podatku od towarów i usług ma charakter okresowy /miesięczny, kwartalny/ i fakt stwierdzenia za jakieś okresy rozliczeniowe nadpłaty w tym podatku, w późniejszym czasie niż stwierdzenie za inne takie okresy zaległości podatkowych, nie ma i nie mogło mieć żadnego wpływu na wcześniejsze rozstrzygnięcia, jak również nie stanowi nowej okoliczności faktycznej mającej wpływ na rozstrzygnięcie w sprawach określenia odsetek od wcześniej określonych zaległości podatkowych. Takie bowiem stwierdzenie nadpłaty stanowi okoliczność mającą wpływ na zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych, nie stanowi natomiast okoliczności decydującej o określeniu wielkości tychże zaległości podatkowych.

Prawidłowo także Sąd pierwszej instancji odniósł się do podniesionego dopiero na etapie skargi do tegoż Sądu zarzutu naruszenia art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, skoro strona skarżąca nie wskazała tej przesłanki wznowieniowej w żądaniu skierowanym do organu podatkowego /art. 241 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/. Organy podatkowe wypowiadające się w tej sprawie, przy braku stosownego żądania strony w tym zakresie, nie były uprawnione do rozpatrywania z urzędu przesłanki określonej w art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a tym samym Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że nie mogło w tej sytuacji dojść do naruszenia przez nie tegoż przepisu.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie przepisów art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - orzekł jak w sentencji wyroku.