Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 167/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20, art. 22 ust. 3 i art. 24 a,
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 9 ust. 1, par. 35, par. 37, par. 44 pkt 2, par. 45 ust. 1, par. 47 ust. 3, par. 60 ust. 1, par. 61 i par. 62
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Dnia 6 sierpnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA: Teresa Rutkowska Asesor WSA: Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 167/08

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 7d, 20, 22 i 24a ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97, z 1956r. Nr 5, poz. 21, z 1972 r. Nr 49, poz. 317), § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), po rozpatrzeniu wniosku I. i K. M., Starosta [...] [...] odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta K. zmiany powierzchni działki nr 49.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że nieruchomość położona w K., w obrębie [...] miasta K., przy ul. A 41, oznaczona jako działka nr 49, objęta była modernizacją ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzoną w 2005r. przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w Ł. W czasie wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego nie składano żadnych zastrzeżeń. Modernizacja została zatwierdzona ogłoszeniem Starosty [...][...] z dnia 28 kwietnia 2005 r., zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2005 r. Nr 137, poz. 1392. Do czasu modernizacji ewidencji gruntów powierzchnia działki w ewidencji gruntów nie zmieniła się i wynosiła 835 m2. Powierzchnia działki nr 49 zgodnie z księgą wieczystą i modernizacją ewidencji gruntów wynosi 910 m2 i została obliczona ze współrzędnych. Burmistrz Miasta K. skierował do Starosty [...][...] skargę Państwa M. z dnia 15 listopada 2005 r. Wówczas Starostwo Powiatowe w Ł. wystąpiło w dniu 6 grudnia 2005 r. do wykonawcy modernizacji ewidencji gruntów, tj. Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno - Kartograficznego w Ł. o wyniesienie granic przedmiotowej działki i okazanie ich Państwu M. i właścicielom sąsiednich działek. W dniu 29 grudnia 2005 r. zostało przeprowadzone wznowienie granic w obecności zainteresowanych stron tj. właścicieli działek. Z przeprowadzonych czynności został sporządzony protokół. Państwo M., ani właściciele sąsiednich działek nie mieli uwag i zastrzeżeń do położenia punktów granicznych oraz przebiegu granic. Pismem z dnia 12 lutego 2007r. Państwo M. wnieśli zastrzeżenia do położenia punktów granicznych. Powierzchnia działki nr 49 została obliczona ze współrzędnych, jest poprawna i obowiązująca. Różnica w powierzchni działki o 75 m2 powstała z błędnie obliczonej współrzędnej, która została dopiero poprawiona w wyniku modernizacji ewidencji gruntów. W dniu 22 marca 2007r. Starosta [...][...] wydał decyzję odmawiającą wprowadzenia zmiany powierzchni działki nr 49, od której I. i K. M. wnieśli odwołanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 28 września 2007r. Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjne dokonało wyniesienia przebiegu granic działki nr 49. I. i K. M., podczas oględzin w terenie wnosili o dokładne policzenie powierzchni działki, zgodnie z ogrodzeniem i określenie wysokości podatku za faktycznie użytkowaną powierzchnię. Powierzchnia działki zgodnie z ogrodzeniem wynosiła 900 m2, lecz na zmianę przebiegu granicy nie wyraziło zgody A S.A. W związku z powyższym powierzchnia działki została ustalona na 910 m2 i obowiązuje protokół z wyniesienia przebiegu granic z dnia 29 grudnia 2005 r., który został podpisany przez wszystkie strony.

Od powyższej decyzji odwołał się K. M. Podał, że od momentu nabycia przedmiotowej działki jej powierzchnia ulegała kilkakrotnym zmianom, poszerza się lub kurczy w zależności od tego kto dokonuje pomiarów. Podniósł, że geodeta nie poinformował jego i żony o rezultacie pomiarów, a podpisując protokół był przekonany, że potwierdza sam fakt dokonania czynności pomiarów, tak samo uważali podpisujący protokół sąsiedzi.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...][...], znak [...], z dnia [...] r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisem § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, z 2001 r.), dane znajdujące się w rejestrach ewidencyjnych podlegają stałej aktualizacji. Aktualizacji dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez organ prowadzący ewidencję, stosownych dokumentów, potwierdzających nowy stan rzeczy. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m.in.; z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, itd. Aktualizacja następuje w miarę napływu informacji o zmianach, jednakże, co pewien czas, organ podejmuje czynności mające na celu weryfikację zgłoszonych zmian oraz ujawnienie zmian nie zgłoszonych do ewidencji. W ramach tychże prac dokonywane są w miarę potrzeb dodatkowe pomiary i ustalenia, co pozwala między innymi na odnalezienie i korektę ewentualnych błędów lub nieścisłości jakie mogły pojawić się w trakcie wcześniej prowadzonych prac i zostać uwidocznione w rejestrach. Powierzchnia nieruchomości jest opisem cech fizycznych tej nieruchomości, które wprawdzie nie są pozbawione znaczenia prawnego, ale same przez się nie tworzą stanu prawnego nieruchomości, w związku z tym nie są objęte rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, i jako takie mogą ulec zmianie na skutek różnych zdarzeń prawnych lub faktycznych, bądź zastosowania dokładniejszych technik pomiaru. Powierzchnia nieruchomości jest zatem cechą ściśle wynikającą z określenia jej granic. Jak podkreślił to Sąd Najwyższy do określania powierzchni nieruchomości służy instytucja ewidencji gruntów i budynków (uchwała nr III CZP 13/89, publ. OSNC 1990/2/26).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że powierzchnia 910 m2, ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków, powstała w wyniku pomiarów wykonanych w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2005 r., a następnie ujawniona w księdze wieczystej założonej dla działki nr 49. W wyniku zastrzeżeń skarżących, odnośnie ujawnionej powierzchni działki, Starosta nakazał bezpośredniemu wykonawcy prac modernizacyjnych (Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w Ł.), wyniesienie granic nieruchomości i okazanie ich stronom - pismo z dnia 6 grudnia 2005 r. O czynnościach tych strony zostały poinformowane i wyniesienie oraz okazanie granic nastąpiło, co strony, nie wnosząc zastrzeżeń, potwierdziły swoimi podpisami w protokole okazania przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków w dniu 29 grudnia 2005 r.

Zdaniem organu odwoławczego argument podniesiony przez strony, iż podpisały one ww. protokół w przekonaniu, iż potwierdzają jedynie fakt dokonania pomiarów jest nieprzekonujący, gdyż dokument ten wyraźnie wskazuje do jakich celów służy, zaś w interesie stron leżało dokładne zapoznanie się z jego treścią przed podpisaniem lub odmowa podpisania, tym bardziej, że jak twierdzi skarżący, dokument ów nie zawierał zgłaszanych przez niego uwag. Jeśli chodzi o opisywane działania geodety dokonującego wyniesienia granic, polegające na umyślnym wprowadzeniu w błąd w momencie sporządzenia protokołu, które według skarżących wyczerpują znamiona przestępstwa, to strony powinny w tej sprawie zwrócić się ze stosownym zawiadomieniem do właściwej miejscowo prokuratury jako organu dysponującego odpowiednimi środkami prawnymi w tym zakresie. Zarzut, iż wyniesienia granic nieruchomości dokonano wyłącznie w odniesieniu do działki nr 49, a nie jak wymieniono w zawiadomieniu także dla działek o numerach 42/2, 43, 48, 180 i 181, należy uznać za bezzasadny, gdyż są to działki wzajemnie sąsiadujące, posiadające wspólne granice z działką nr 49, a właśnie położenie tych granic stanowi istotę sprawy. Szkic sytuacyjny, na którym według strony podano właściwe miary długości poszczególnych granic działki nr 49, nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie, gdyż nie nosi on cech wymaganych przez przepisy § 46 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Brak jest informacji o jego autorze, czasie wykonania, przyjęciu do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, powierzchni działki, wykazie zmian danych ewidencyjnych. Z adnotacji umieszczonych na szkicu można przypuszczać, iż służył on wyłącznie do celów projektowo-budowlanych. Usytuowanie i ilość obiektów na działce skarżącego oraz działkach sąsiednich, przedstawione na szkicu, różni się od tego, które obecnie wynika z mapy ewidencyjnej prowadzonej przez starostę, co dodatkowo budzi wątpliwości, jeśli idzie o prawdziwość wykazanych miar, a tym samym zasadność roszczeń skarżących. Wszelkie następstwa wynikłe z faktu użytkowania przez osoby trzecie - jak sugerują to skarżący - części działki należącej do stron, nie mogą być rozstrzygane przez organy administracji geodezyjnej, gdyż ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne, jest tylko zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach oraz osobach właścicieli lub władających tymi nieruchomościami. Nie jest zatem możliwe rozstrzyganie żadnych kwestii spornych związanych z prawem własności nieruchomości w toku postępowania przed organem prowadzącym ewidencję.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne strona niezadowolona z treści zapisów w rejestrach ewidencji może w każdym czasie zażądać od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków wprowadzenia zmian do rejestru, przedkładając stosowne dokumenty.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego wynik, a w szczególności naruszenie art. 10 k.p.a., gwarantującego stronom czynny udział w postępowaniu administracyjnym i art. 9 k.p.a., wprowadzającego obowiązek informowania obywateli o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz art. 77 k.p.a., zobowiązującego do samodzielnego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Skarżący wnosił o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący sprzeciwia się wpisaniu do ewidencji nowej powierzchni swojej nieruchomości. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, kluczowe znaczenie organy administracji przypisały czynności określonej jako "wyniesienie granic" nieruchomości skarżącego. Z czynności tej sporządzony został protokół, w którym znajduje się rubryka zawierająca oświadczenie o zaakceptowaniu położenia punktów granicznych wyznaczonych przez geodetę, a został on podpisany przez skarżącego. Zdaniem skarżącego podpis na protokole pozbawiony jest jakiegokolwiek znaczenia. Geodeta podejmował czynności zimą, nieruchomość pokryta była dużą warstwą śniegu, w czynnościach faktycznych nie uczestniczył żaden z właścicieli sąsiadujących nieruchomości, natomiast po zakończeniu czynności geodeta w mieszkaniach uczestników przedstawił do podpisu blankiet protokołu, bez wyjaśnienia znaczenia dokumentu, a przeciwnie - z zapewnieniem, że chodzi o potwierdzenie wykonania tej czynności. Taki przebieg tej czynności potwierdzają wszyscy właściciele nieruchomości i brak jest jakichkolwiek podstaw do odmawiania ich oświadczeniom wiarogodności i mocy dowodowej. Efektem czynności było wyznaczenie położenia punktów granicznych w sposób znacznie odbiegający od rzeczywistego przebiegu granic. Położenie granic nieruchomości skarżącego jest dobrze widoczne, wyznaczają go trwałe urządzenia graniczne, istniejące od kilkudziesięciu lat, płoty na betonowej podmurówce, krawędzie budynków, itp., są to bez wątpienia granice prawne, wynikające chociażby z kilkudziesięcioletniego nieprzerwanego posiadania. Istnienie czytelnych, widocznych granic w terenie było możliwe z łatwością do ustalenia poprzez przeprowadzenie w toku sprawy oględzin nieruchomości. Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia do dowolnego wyznaczania punktów granicznych w znacznej odległości (niektóre z nich o blisko kilkadziesiąt centymetrów) od trwałych urządzeń granicznych, wręcz przeciwnie, jest to działanie, które samoistnie generować może niepotrzebne spory. Błędne ustalenie punktów granicznych wpłynęło na zmianę powierzchni działki. Skarżący niezwłocznie po wykryciu błędu (co stało się po stopnieniu śniegu) uchylił się od skutków prawnych oświadczenia złożonego w protokole, wnosząc stosowne odwołania. Ustalenie powierzchni jest w tej sprawie następstwem rażąco wadliwego ustalenia przebiegu granicy, z pominięciem widocznych trwałych urządzeń granicznych, co do których położenia nie istnieją żadne spory sąsiedzkie.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o jej oddalenie. Powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazało, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. jest bezzasadny, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, zgłaszenia swoich żądań i oceny zebranych materiałów. Zawiadomienie takie zostało również doręczone skarżącemu w dniu 11 stycznia 2008 r., co potwierdził on własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru. Organ II instancji podkreślił, że w ramach wyniesienia granic nieruchomości i okazania stronom nie był ustalony przebieg granic, ale był pokazany jedynie ich przebieg. Organ wskazał, że z czynności wyniesienia granic został sporządzony stosowny szkic, a występowanie zaśnieżenia na danym obszarze nie miało wpływu na obecnie stosowane techniki pomiaru. Wyniesienie i okazanie dotyczyło granic prawnych nieruchomości, a granice te nie muszą pokrywać się z granicami faktycznego użytkowania przez poszczególnych sąsiadów.

Na rozprawie w dniu 23 lipca 2008 r. skarżący oświadczył, że paliki były wbijane na nieruchomości przez geodetę podczas pomiaru w dniu 29 grudnia 2005 r. Podpisał protokół okazania przebiegu granic działek, a kartka, na której składał podpis nie zawierała żadnych wpisów. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżący otrzymał decyzję Starosty Powiatu [...][...] z dnia [...] r., od której złożył odwołanie i nie otrzymał decyzji tej samej treści z datą [...] roku.

Sąd postanowił zobowiązać organ do wyjaśnienia, czy znajdująca się w aktach administracyjnych decyzja z dnia [...] r. była doręczona stronom. W odpowiedzi na powyższe postanowienie Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyjaśnił, że z informacji uzyskanych od organu I instancji wynika, iż egzemplarz decyzji datowany na dzień [...] r. znajdujący się w aktach sprawy jest jedynie wydrukiem projektu decyzji sporządzonym przez pracownika bezpośrednio prowadzącego sprawę celem uzgodnienia jej treści z przełożonym oraz radcą prawnym i został omyłkowo włączony do dokumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.).

Zauważyć należy, że przepisy powyższej ustawy wyraźnie odróżniają regulacje prawne związane z ewidencją gruntów (art. 20 – 26) od problematyki rozgraniczenia nieruchomości (art. 29 – 30). W przypadku regulacji dotyczących ewidencji gruntów chodzi o naniesienie do ewidencji prawidłowych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji wynikających z odpowiedniej dokumentacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 1998 r. sygn. akt II SA 1094/98, LEX nr 41305). Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic między innymi przez określenie położenia punktów granicznych i linii granicznych, utrwalenie tych gruntów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenie odpowiednich dokumentów.

W niniejszej sprawie organy administracji zajmowały się problematyką należącą do ewidencji gruntów. Postępowanie ewidencyjne jest więc postępowaniem rejestrowym, co oznacza, że nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, budynków, lokali, ani nie nadaje tych praw, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.

Kwestie związane z prowadzeniem ewidencji gruntów reguluje art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty: 2) budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ustalenia organów, jak również argumentacja prawna przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w sprawie.

Stosownie do art. 24 a ust. 1 - 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (ust. 1). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informacje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo – kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo – kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, przy udziale wykonawcy prac geodezyjnych, kartograficznych lub taksacyjnych, związanych z opracowaniem projektu operatu ewidencyjnego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo – kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informacje o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo - kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12).

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wykazana, w wyniku przeprowadzonej modernizacji, przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków powierzchnia działki nr 49 - 0,0910 ha, położonej w obrębie miasta K. przy ul. A 41, stanowiącej własność K. i I. M. Skarżący, nie zgadzając się z powyżej wskazaną powierzchnią jego działki, w postępowaniu administracyjnym domagał się ustalenia prawidłowej jej powierzchni, poprzez ponowne jej obliczenie.

Żądanie skarżącego, zgłoszone zostało po terminie określonym w ust. 9 art. 24 a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, potraktowane zostało więc przez organy administracji publicznej jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Prowadząc postępowanie organy administracji ustaliły, że w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2005 r. przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno – Kartograficzne w Ł. powierzchnia działki została obliczona matematycznie ze współrzędnych i wynosi 0,0910 ha oraz jest zgodna z treścią wpisu w księdze wieczystej. Powyższe stanowiło więc podstawę do ujawnienia ww. powierzchni działki w rejestrze ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.

Zgodnie z § 60 ust. 1 powołanego rozporządzenie danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są m.in. numeryczny opis działki ewidencyjnej (pkt 2) oraz pole powierzchni działki ewidencyjnej (pkt 3), przy czym numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych (§ 61). Pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie określonych wyżej współrzędnych i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001 (§ 62).

Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepis § 35 stosuje się odpowiednio. Źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: 1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych, 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych, 4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, 6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno – budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 7) wyniki oględzin (§ 35). W myśl § 36 powołanego rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 8) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z § 37 rozporządzenia w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogramatycznych poprzedzonych ustaleniami przebiegu tych granic na gruncie.

Stosownie zaś do treści § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., starosta ma obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych określonych w rozporządzeniu, przy czym z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno – budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów - § 46 ust. 1 i 2. § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nakłada na starostę obowiązek przeprowadzenia w sprawie aktualizacji postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie, dla prawidłowego przebiegu postępowania dokonano pomiaru działki w terenie. Dokonana czynność potwierdziła, iż powierzchnia działki nr 49, której współwłaścicielami są I. i K. M. wynosi 0,0910 ha, czyli taka powierzchnia jaka widnieje w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej. Matematycznie obliczono powierzchnię działki nr 49, będącą pochodną granic. Organy wyjaśniły przyczynę różnicy w powierzchni działki nr 49 przed i po modernizacji, wskazując na błąd przy poprzednim wyliczeniu jednej ze współrzędnych.

Został sporządzony przez geodetę szkic wyniesienia granic obrębu [...], działki 49 w K. Geodeta pokazał przebieg granic działki wynikający z dokumentów, a nie ustalał granic działki, okazał punkty graniczne działki, a protokół z okazania tych punktów z dnia 29 grudnia 2005 r. został podpisany przez K. M. i I. M. bez zastrzeżeń w pięciu jego punkach. Protokół ten został podpisany również przez sąsiadów skarżącego. Wprawdzie skarżący stwierdził, że podpisał protokół, który nie zawierał żadnych wpisów, sąsiedzi zaś stwierdzili, że podpisali dokument potwierdzający, iż dokonano pomiaru działki K. M., to powyższe nie stanowi podstawy do kwestionowania ujawnionej w ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej powierzchni działki nr 49. Sąd podzielił pogląd organu II instancji, że w interesie skarżącego leżało podpisanie protokołu okazania punktów granicznych po dokładnym zapoznaniu się z jego treścią. Ponadto prawne granice nieruchomości nie muszą pokrywać się z granicami wytyczonymi przez ogrodzenia, budynki, czy inne trwałe urządzenia.

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że sąsiedzi skarżącego nie kwestionują w oświadczeniach, złożonych do akt niniejszej sprawy, powierzchni swoich działek, pomimo iż kwestionują okazane przez geodetę punkty graniczne. Brak jest informacji, że wystąpili z odrębnymi wnioskami o zmianę danych zawartych w ewidencji gruntów dotyczących powierzchni ich działek.

W niniejszej sprawie, zgodnie z zawiadomieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 listopada 2005 r. – k. 27 akta sądowe, w księdze wieczystej KW. Nr [...] wpisani są K. i I. małżonkowie M. jako właściciele działki gruntu, zabudowanej, nr 49 o powierzchni 0,0910 ha. Tym dokumentem, którego mocy wiążącej nikt nie podważył, organ administracji jest związany i nie może pominąć jego istnienia.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów (m.in. powierzchni i granic gruntów) na żądanie starosty są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. A zatem dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów.

W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił organowi administracji publicznej dokumentów, o jakich mowa w art. 22 ust. 3 ustawy, które uzasadniałyby dokonanie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów związanych z powierzchnią działki skarżącego i jego żony oraz przebiegiem jej granicy. Dokument, na który powołuje się skarżący, tj. mapka, pochodząca z 1966 r., którą otrzymał w momencie nabycia działki w użytkowanie wieczyste nie jest dokumentem mogącym stanowić podstawę do dokonania zmian, brak jest także informacji o przyjęciu jej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W art. 22 ust. 3 ustawy chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 1478/01, LEX nr 156384).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organy administracji art. 10 k.p.a. uznać należy go za nieuzasadniony. Organ zarówno I, jak i II instancji przed wydaniem decyzji umożliwił stronom zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, a w toku postępowania zapewnił im czynny udział.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 9 oraz art. 77 k.p.a. Organy podjęły wszelkie kroki konieczne do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, zgromadziły i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, informując strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

K.O.