Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 44/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2, art. 6,
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 04 kwietnia 2018r., który wpłynął do organu w dniu 06 kwietnia 2018 r. (k. 3 akt adm.) T. S. zwrócił się do Inspektor Sanitarny o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: odrze, śwince i różyczce?

2. Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych po podaniu pozostałych szczepionek obowiązkowych i zalecanych w rozbiciu na dzieci i dorosłych?

3. Jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje – w zakresie pytania 1 oraz 2)

4. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

5. W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

6. Z jakich względów nie zostało wydane rozporządzenie właściwego ministra do spraw zdrowia przewidziane w art. 4 ust. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakaźnych u ludzi?

7. Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia określone przez producenta szczepionki BCG).

8. Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

9. Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

10. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

11. Od którego roku dane te są gromadzone?

12. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

13. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

14. Według Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50%, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion – Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których dotyczy przymus wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?

15. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17–S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)?

16. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284) w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowawczego? (W tym zakresie Wnioskodawca powołał się na: "orzeczenie Matter v. Słowacja wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Salvetti vs Włochy z 2002 r., 42197/98").

17. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwa urzędu została już skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

18. Czy prawdą jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dystrybuuje, dystrybuował, sprzedawał, sprzedaje szczepionki?

19. Jaki zysk Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzyskał z dystrybucji, sprzedaży szczepionek z uwzględnieniem podziału na poszczególne lata kalendarzowe jak i sumaryczny?

20. Czy nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego Państwa Prawa w szczególności z zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji), zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników (art. 8 K.p.a. – zasada pogłębiania zaufania do prawa) przymuszanie do szczepień przez ten sam organ, który prowadzi rejestr NOP mający świadczyć o bezpieczeństwie szczepionek, jak i dystrybuujący, sprzedający szczepionki do których szczepienia przymusza?

21. Czy szczepionki, które mają być podane były przechowywane w prawidłowy sposób?

22. Czy kontrolowali Państwo przychodnię, która wykonuje szczepienia, w szczególności czy posiada ona agregat zabezpieczający przerwanie dostaw energii elektrycznej oraz elektroniczny, całodobowy monitoring temperatury przechowywania szczepionek?

23. Czy w kwestii przechowywania szczepionek, które mają być podane został zachowany ciąg chłodniczy podczas transportu i przechowywania pomiędzy ministerstwem Zdrowia, hurtownią, apteka, przychodnią oraz właściwą powiatową stacja sanitarną?

Skarżący argumentował, że dane te są niezbędne w związku z treścią pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną świadomą decyzję, co do szczepień.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2018r. PPIS w sposób następujący odpowiedział na powyższy wniosek:

1. W okresie od 01.01.2005 r. do dnia 31.12.2017 r. do PPIS w S. zgłoszono łącznie 5 przypadków Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce.

2. W okresie od 01.01.2005 r. do dnia 31.12.2017 r. do PPIS w S. zgłoszono 37 przypadków Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych u dzieci, po podaniu pozostałych szczepionek.

3. Niepożądane Odczyny Poszczepienne w 41 przypadkach miały charakter łagodny, a 1 miał charakter ciężki.

4. Nie odnotowano przypadków śmiertelnych.

5. Program szczepień na cały rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej ogłasza Główny Inspektor Sanitarny w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia w oparciu o zebrane przez niego dane dotyczące aktualnej sytuacji epidemiologicznej chorób zakaźnych w kraju. Z uwagi na tę okoliczność Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie jest organem właściwym do udzielania szczegółowej odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób ustalana jest sytuacja epidemiologiczna.

6. Inspektor Sanitarny nie jest organem właściwym do udzielenia odpowiedzi na pytanie, z jakich względów nie zostało wydane rozporządzenie ministra do sprawa zdrowia przewidziane w art. 4 ust. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Pytanie należałoby skierować do organu zobowiązanego do wydania w/w aktu.

7. W Polsce badania nowonarodzonych dzieci określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 września 2010 roku w sprawie standardu postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu i połogu oraz opieki nad noworodkiem. W szczególności, poza oceną jego stanu zdrowia bezpośrednio po urodzeniu, standard wskazuje, że w pierwszych 12 godzinach życia dziecka przeprowadza się u niego pogłębione badanie kliniczne. Stwierdzenie nieprawidłowości powoduje, że dziecko jest skierowane na oddział patologii noworodka w celu zapewnienia mu odpowiedniej opieki zdrowotnej.

8. Rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych w tutejszej stacji prowadzony jest zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpatrywania, które nie przewidują szczególnego nadzoru Sądu.

9. W przypadku wystąpienia ciężkiego lub poważnego niepożądanego odczynu poszczepiennego właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny udostępnia informację o fakcie wystąpienia takiego odczynu właściwemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu, który niezwłocznie przekazuje te informację Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu, wskazanej przez niego specjalistycznej jednostce i Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu.

10. Inspektor Sanitarny prowadzi powiatowy rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych na podstawie zbioru oryginałów formularzy zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Dane zgromadzone w rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych są przechowywane przez okres 10 lat od dnia zgłoszenia niepożądanego odczynu po szczepiennego.

11. Dane te gromadzone są od 2005 roku.

12. Inspektor Sanitarny nie jest organem właściwym do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia mają charakter obowiązkowy.

13. Na terenie działania Inspektor Sanitarny nie odnotowano epidemii w zakresie chorób zakaźnych.

14. Na terenie działania Inspektor Sanitarny nie odnotowano epidemii w zakresie chorób zakaźnych.

15. Wszystkie wydane przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. akty, decyzje, pisma wydane są w oparciu o obowiązujące przepisy.

16. Zgodnie z cytowanym w piśmie z dnia 21.03.2018 roku art. 8 ust 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności istnieje możliwość ingerencji władzy publicznej w korzystanie z prawa do poszanowania życia prywatnego w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi m.in. na ochronę zdrowia, co ma miejsce w przypadku obowiązkowych szczepień. Nadto, w powołanym orzeczeniu ETPC Trybunał co prawda wskazały iż obowiązkowe szczepienia mogą stanowić ingerencję w poszanowanie życia prywatnego, jednakże jest to ingerencja dopuszczalna w świetle art. 8 ust. 2 Konwencji.

17. Inspektor Sanitarny nie posiada informacji, by w związku z działalnością tut. organu została skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw C..

18. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 6a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi "Stacje sanitarno- epidemiologiczne ustalają roczne zapotrzebowanie na szczepionki, przechowują szczepionki i zaopatrują w nie świadczeniodawców prowadzących szczepienia". Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 5 ww. ustawy "Szczepionki służące do przeprowadzania obowiązkowych szczepień ochronnych zakupuje minister właściwy do spraw zdrowia zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych". Tut. organ nie prowadzi sprzedaży szczepionek.

19. Tut. organ nie prowadzi sprzedaży szczepionek, a zatem nie osiąga żadnego zysku z tego tytułu.

20. Wszystkie działania Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. są dokonywane w oparciu o obowiązujące przepisy. Obowiązek szczepień ochronnych wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a w przypadku niewykonania obowiązkowych szczepień Inspektor Sanitarny jest uprawniony do żądania wykonania tegoż obowiązku. Tut. Organ nie prowadzi przy tym dystrybucji, ani sprzedaży szczepionek.

21. Zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi szczepionki zakupione przez ministra właściwego do spraw zdrowia są transportowane i przechowywane zachowaniem łańcucha chłodniczego oraz na zasadach określonych w przepisach prawa farmaceutycznego. W toku prowadzonych kontroli nie wykryto żadnych nieprawidłowości w zakresie przechowywania szczepionek.

22. Inspektor Sanitarny przeprowadzał kontrole sanitarne u świadczeniodawców wykonujących obowiązkowe szczepienia ochronne. Szczepionki były przechowywane z zachowaniem łańcucha chłodniczego.

23. W toku prowadzonych kontroli nie wykryto żadnych nieprawidłowości w zakresie przechowywania lub dystrybucji szczepionek, w tym naruszenia ciągu chłodniczego w ciągu dystrybucji.

Pismem z 19 kwietnia 2018 r. T. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny w zakresie udostępnienia informacji, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.; dalej w skrócie "u.d.i.p.") przez nieudzielenie pełnej informacji zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o:

1) zobowiązanie PPIS do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej skrócie "p.p.s.a.") – orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że w odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych złożył pismo o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego NOP, przypadków śmiertelnych. Do dnia wniesienia skargi organ administracji publicznej nie udostępnił pełnej żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 u.d.i.p., czym naruszył 14-dniowy termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Następnie Skarżący przytoczyła szereg orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących skargi na bezczynność także w dostępie do informacji publicznej. Podniesiono, że za uzasadnione uznać należy zobowiązanie Sanepidu do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że pismo sporządzone 11 kwietnia 2018 r., a stanowiące odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej zostało Skarżącemu doręczone w dniu 16 kwietnia 2018 r. Podkreślono, że odpowiedź na wniosek Skarżącego została udzielona wciągu sześciu dni, a doręczona w ciągu dziesięciu dni. Podkreślono, że Organ podjął działania aby udzielić Skarżącemu informacji w jak najszerszym zakresie i to nawet w sytuacji gdy pytanie nie dotyczyło właściwości tego organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a.

W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu.

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, ze zm.; dalej "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. – ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.

Natomiast w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Inspektor Sanitarny w zakresie udostępnienia Skarżącemu informacji – mających, jego zdaniem, status informacji publicznych – określonych we wniosku z 04 kwietnia 2018 r.

Wobec tego należy wyjść od stwierdzenia, że w aktualnym stanie prawnym pojęcie "bezczynności" – w odróżnieniu od drugiego z wyszczególnionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. przejawów opieszałości organu administracji, w postaci "przewlekłego prowadzenia postępowania" – ogranicza się tylko do sytuacji niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, albo innego aktu, względnie niepodjęcia czynności. Chodzi w tym przypadku o niedochowanie terminu określonego na podstawie art. 35 K.p.a., względnie przedłużonego zgodnie z art. 36 K.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. oraz art. 149 P.p.s.a. sprowadza się, więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do art. 37 § 1 K.p.a. z dniem 01 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". A zatem dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego przedłużanie w sposób określony w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Przedmiotem sprawy jest w niniejszym postępowaniu udzielenie informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotną jest więc kwestia, czy żądane informacje stanowią informację publiczną oraz czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielania takich informacji. Ponadto należy ustalić, czy działania Organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Przy czym wskazać należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji i jeżeli tak to winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że Inspektor Sanitarny – mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261, ze zm., dalej "u.P.I.S."), status organu rządowej administracji zespolonej w powiecie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych.

Rozważając z kolei przedmiotowy aspekt sprawy – zawierający się w pytaniu, czy żądana informacja stanowi informację publiczną – należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", wskazaną w treści z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący domagał się w swym wniosku z 04 kwietnia 2018r. udzielenia informacji w zakresie szczegółowo przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia obejmującym 23 pytania. Z kolei z uzasadnienia skargi wynika, że Skarżący zgłosił ogólne zastrzeżenie polegające na nieudzieleniu pełnej informacji zgodnie z żądanym wnioskiem, nie precyzując ich w żaden sposób.

W ocenie Sądu, mając na względzie wcześniejsze uwagi, Organ prawidłowo i w możliwie pełny sposób wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania od 1 do 23, odnosząc się merytorycznie, kolejno do wszystkich zadanych przez Skarżącego pytań, nie pozostawiając żadnego z nich bez jakiejkolwiek odpowiedzi. W ocenie Sądu nie wszystkie żądane informacje podlegały udostępnieniu w trybie wnioskowym przewidzianym w u.d.i.p., zatem Organ nie był zobowiązany do udostępnienia wszystkich żądanych informacji, jakkolwiek to uczynił. Podkreślić należy, że Organ prawidłowo w odniesieniu do pytań, które nie stanowiły informacji publicznej poinformował o tym Skarżącego.

Odnosząc się, zatem do poszczególnych pytań i udzielonej przez Organ odpowiedzi wskazać należy, że w pkt. 1 odpowiedziano Skarżącemu – stosownie do treści wezwania – że po podaniu szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce w okresie od 01.01.2005 do 31.12.2017 r. (a więc począwszy od 2005 r. od kiedy w ogóle gromadzone są dane na ten temat w PPIS w S.) zgłoszono łącznie 5 przypadków niepożądanych odczynów poszczepiennych. Należy wskazać, że PPIS odpowiedział na pytanie w sposób adekwatny do ich treści. Skarżący zwrócił się bowiem o informacje dotyczące NOP w rozbiciu na poszczególne choroby – a nie na poszczególne preparaty (zawierające zwykle szczepionki skojarzone). W udzielonej pkt. 2 wskazano, że w okresie od 01.01.2005 do 31.12.2017 r. zgłoszono łącznie 37 przypadków niepożądanych odczynów poszczepiennych po podaniu pozostałych szczepionek i jak wynika z tej odpowiedzi NOP wystąpił wyłącznie u dzieci. Z udzielonych przez PPIS w S. odpowiedzi w zakresie pytania 1 i 2, a więc dotyczących zarówno szczepień przeciwko śwince, odrze i różyczce, jak i pozostałych szczepionek obowiązkowych i zalecanych wynika, że wystąpiły 42 niepożądane odczyny poszczepienne (5 po podaniu szczepień przeciwko odrze, różyczce i śwince oraz 37 po podaniu pozostałych szczepień). Dane te są spójne z odpowiedzią na pytanie nr 3 gdzie wskazano, że niepożądane odczyny poszczepienne w 41 przypadkach miały charakter łagodny, a w 1 przypadek miał charakter ciężki. Jak wynika z informacji udzielonej przez PPIS w S. niepożądane odczyny poszczepienne stwierdzono wyłącznie u dzieci. Co do rodzajów niepożądanych odczynów poszczepiennych (ilość i rodzaje) - o co wnioskowano w pytaniu nr 3 – wskazano, że w 41 przypadkach, niepożądany odczyn poszczepienny miał charakter łagodny, a 1 przypadek miał charakter ciężki. W zakresie pyt. nr 4. wskazano, że nie odnotowano przypadków śmiertelnych.

W odpowiedzi na pyt. nr 5 wskazano, przez kogo ustalana jest aktualna sytuacja epidemiologiczna, wskazując na Głównego Inspektora Sanitarnego i wyjaśniono, że z uwagi na tę okoliczność PPIS nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób ustalana jest sytuacja epidemiologiczna. Jakkolwiek, Sąd zauważa, że informacje dotyczące sytuacji epidemiologicznej kraju – które, jako należące do obowiązków inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 5 pkt 1 u.P.I.S. w zw. z art. 24 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (obecnie: Dz.U. z 2018 r. poz. 151; zwanej też dalej "u.z.ch.z."), stanowią informację publiczną, to odrębną kwestię stanowi domaganie się udzielenia informacji o procedurze zbierania powyższych informacji, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze. Ta ostania żądana informacja wynika bowiem z przepisów u.z.ch.z. W istocie, więc analizowane pytanie Skarżącego zmierzało do uzyskania informacji o obowiązujących przepisach prawa, która to informacja nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. (por. wyroki WSA: z 12.03.2015 r, II SAB/Wa 989/14, z 27.05.2013 r., II SAB/Wa 79/13, z 11.02.2011 r., II SAB/Wa 347/10 – CBOSA; por. też I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, uw. 6 do art. 6, s. 137). Dostęp do treści aktów prawnych (z wyjątkiem aktów nieogłoszonych i ich projektów) regulowany jest odrębnym aktem prawnym, tj. ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523), która w tym zakresie, jako lex specialis, wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). W odniesieniu do treści pyt. nr 6 należy wskazać, że pytanie to zmierzało do ustalenia motywów nie wydania rozporządzenia przez ministra zdrowia. Za odpowiadającą zatem wymogom prawa należało uznać odpowiedź organu udzieloną Skarżącemu. Nie sposób przyjąć, by organ inspekcji sanitarnej dysponował informacjami w zakresie aktywności prawotwórczej innych właściwych organów, nawet jeśli tematyka rozporządzenia odnosi się do jego funkcji i kompetencji. W zakresie pyt. nr 7 należy wskazać, że pytanie to dotyczy pewnych standardów postępowania z nowonarodzonymi dziećmi. PPIS w S. wskazał Skarżącemu konkretny akt prawny (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 23 września 2010 r. w sprawie standardu postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej), w którym określono standardy postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń okołoporodowych. Należy też zauważyć, że organów inspekcji sanitarnej nie obciąża obowiązek gromadzenia informacji dotyczących badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia liczby urodzeń z wrodzoną obniżoną odpornością. Dlatego też pytanie sformułowane przez Skarżącego, w istocie nie stanowiło pytania o informację publiczną, ale dotyczyło przepisów prawa i wynikających z nich procedur obowiązujących w Polsce, dotyczących przeprowadzania badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością. (por. wyrok WSA z dnia 06 czerwca 2018 r., sygn. II SAB/Gd 33/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe uwagi należy odpowiednio odnieść także do pytań nr 8 i 9, dotyczących kwestii podlegania rejestru zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych (w skrócie "NOP") kontroli sądowej oraz skutków prawnych stwierdzenia ciężkiego NOP. Należy zatem zauważyć, że informacja o przepisach prawa nie podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r. sygn. II SAB/Wa 989/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. IV SAB/Po 4/18; dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). PPIS w S. prawidłowo udzielił informacji z jakich statystyk wynikają dane, którymi organ ten dysponuje (pyt. nr 10) oraz od którego roku dane te są gromadzone (pyt. nr 11).

Odnosząc się do pytania 12 dotyczącego informacji o obowiązkowych szczepieniach obowiązujących w krajach Unii Europejskiej, w ocenie Sądu, odpowiedź na tak sformułowane pytanie nie mieści się w pojęciu informacji publicznej i nie daje się przyporządkować żadnej z kategorii wskazanych przykładowo w art. 6 u.d.i.p. Treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach UE, w ramach ich prawa krajowego, nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej lub gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzania przez PPIS analiz prawa obcego nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu u.d.i.p., ani przepisów ustaw szczególnych (por. wyroki WSA: z 14.09.2017 r., II SAB/Po 99/17; z 05.10.2017 r., IV SAB/Po 50/17 – CBOSA). Odpowiedź na to pytanie także wymaga m.in. znajomości przepisów obowiązujących w poszczególnych krajach UE w zakresie obowiązkowości i dobrowolności określonych szczepień w tych krajach.

W odpowiedzi na pytanie nr 13 i nr 14 prawidłowo udzielono odpowiedzi wskazując, że na terenie działania PPIS w S. nie odnotowano epidemii w zakresie chorób zakaźnych.

Odnosząc się z kolei do pytania nr 15, nr 16 i nr 17 i 20 wskazać należy, że one nie dotyczą informacji mieszczących się w pojęciu informacji publicznej, gdyż nie odnoszą się do określonych faktów, zjawisk lub złożonych oświadczeń, lecz do nieuzewnętrznionego stanu "świadomości" lub "wiedzy" Organu (jego piastuna) na temat, odpowiednio, stanowisk wyrażanych przez niektórych przedstawicieli nauki co do występowania nieodnotowywanych NOP oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w przedmiocie obowiązkowych szczepień oraz oceny Organu zgodności z zasadami demokratycznego Państwa poddania się obowiązkowi szczepień. Ma to o tyle znaczenie, że jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być tylko pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Poza tym informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyroki NSA: z 25.03.2003 r., II SA 4059/02, LEX nr 78063; z 07.03.2012 r., I OSK 2445/11, CBOSA). Pomimo to na wszystkie te pytania Skarżącemu udzielono odpowiedzi.

Prawidłowo również dzielono Skarżącemu udzielono odpowiedzi na pyt. nr 18 i nr 19, odpowiadając na każde z pytań oraz wskazując, że PPIS w S. nie prowadzi sprzedaży szczepionek i nie osiąga z tego tytułu żadnych zysków. Wskazano również, że organ ten nie prowadzi również dystrybucji szczepionek (ostatnie zdanie odpowiedzi na pyt. nr 20). Podkreślono, że wszystkie działania PPIS w S. są podejmowane w oparciu o przepisy prawa, które również przywołano odwołując się do obowiązującej od 2008 r. ustawy i wskazując, że szczepionki służące do przeprowadzania obowiązkowych szczepień ochronnych zakupuje minister właściwy do spraw zdrowia.

Badając zasadność złożonej skargi Sąd wziął pod uwagę, że literalne brzmienie pytania nr 18 wskazuje, że dotyczyło ono de facto ustalenia ustawowego zakresu działania organu inspekcji sanitarnej i w istocie nie jest to pytanie o informację publiczną. Pytanie to dotyczy "Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego", bez wskazania jego właściwości miejscowej. Należy zauważyć, że w pytaniach dotyczących funkcjonowania PPIS w S. wyraźnie Skarżący wskazywał, że chodzi mu o informacje związane z działalnością "Państwa urzędu", wprost zapytywał czy "jesteście Państwo świadomi", "czy jest Państwu znane" (pyt. 14, 15, pyt. 17). Jakkolwiek jednak w pyt. nr 18 nie wskazano aby pytanie to dotyczyło działalności PPIS w S., to organ nie tylko udzielił nie będących informacją publiczną informacji na temat działania powiatowej inspekcji sanitarnej w zakresie dopuszczalności sprzedaży i dystrybucji szczepionek (odwołując się do aktu prawnego obowiązującego od 2008 r.), ale również udzielił danych na temat dystrybucji i sprzedaży szczepionek przez PPIS w S.. Wskazano przy tym, że wszystkie działania PPIS w S. podejmowane są w oparciu o obowiązujące przepisy. Mając zatem na uwadze brzmienie zadanego pytania oraz treść udzielonej odpowiedzi należało stwierdzić, że prawidłowo Skarżącemu udzielono odpowiedzi zakresie pyt. nr 18.

Prawidłowo odpowiedziano na pyt. nr 19 wskazując, że PPIS w S. nie prowadzi sprzedaży szczepionek, a zatem nie ma żadnego zysku z tego tytułu.

Prawidłowo również udzielono odpowiedzi na pytania nr 21-23 wskazując, że w toku przeprowadzanych kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przechowywania, dystrybuowania oraz zachowania łańcucha chłodniczego.

W tym stanie rzeczy skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji, skoro Organ nie dopuścił się bezczynności, to brak było podstaw do orzekania o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie (art. 149 §1a P.p.s.a.). Skutkiem powyższego brak także było podstaw do wymierzenia organowi grzywny, jak tego domagał się Skarżący (art. 149 §2 P.p.s.a.).

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił w całości, jak orzekł w wyroku.