Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2569/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36(4) ust. 1, ust. 10, art. 36(5) ust. 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1870
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 par. 3, art. 174 pkt 1, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi M.S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...]-[...] marca 2017 r. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr "(...)" przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwały o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 28-31 marca 2017 r. (dalej: "Komisja II stopnia") uchwałą z "(...)"października 2017 r. nr "(...)", na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1870, dalej: "u.r.p.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej: "Strona", "Zdająca", "Skarżąca") z "(...)" maja 2017 r. utrzymała w mocy uchwałę nr "(...)"z "(...)" kwietnia 2017 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2017 r. z siedzibą w "(...)", w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.

Komisja Egzaminacyjna Nr "(...)" uchwałą nr "(...)", mając na uwadze treść art. 366 ust. 1 u.r.p. stwierdziła, że Strona uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego w związku z uzyskaniem oceny niedostatecznej z zadania z zakresu prawa administracyjnego.

W odwołaniu od powyżej uchwały Skarżąca podniosła zarzut naruszenia:

- art. 365 ust. 2 u.r.p., polegający na stwierdzeniu negatywnego wyniku egzaminu radcowskiego, w sytuacji, gdy zaproponowany przez Skarżącą sposób rozwiązania zadania z części czwartej egzaminu zachował wymagania formalne, a nadto zawierał właściwie zastosowane przepisy prawa i wskazywał na umiejętność ich interpretacji, przez co zaproponowany sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny i dostatecznie uwzględniał interes strony, gwarantując skuteczność skargi kasacyjnej;

- art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie dowolnej i błędnej oceny pracy egzaminacyjnej z czwartej części egzaminu radcowskiego, polegającej na przyjęciu przez członka Komisji Egzaminacyjnej – P. B., że sporządzona przez odwołującą skarga kasacyjna zawierała tylko jeden prawidłowy zarzut (dotyczący braku podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego), podczas gdy wskazany przez odwołującą zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. również jest prawidłowy, co w sposób jednoznaczny wynika z treści zadania egzaminacyjnego - uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,

- art. 77 § 1 w zw. z 107 § 3 K.p.a., polegający na braku wyczerpującego i przekonującego umotywowania zarzutów sformułowanych pod adresem odwołującej w treści uzasadnienia oceny cząstkowej odnośnie staranności pracy, błędów literowych i interpunkcyjnych oraz innych drobnych niedoskonałości pracy egzaminacyjnej, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu przez Komisję pozytywnych aspektów pracy, takich jak podniesienie odpowiednich i wystarczających dla ochrony interesu strony zarzutów i wniosków skargi kasacyjnej i tym samym wypełnienie wszystkich poleceń przewidzianych w zadaniu, prowadzące w konsekwencji do tego, że sporządzona skarga kasacyjna jest skuteczna i w oczywisty sposób zabezpiecza interesy strony.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie, że uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego.

Przystępując do rozpatrzenia zarzutów odwołania, Komisja II stopnia wyjaśniła, że w świetle art. 368 ust. 12, art. 368 ust. 9 i ust. 14 u.r.p. w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. z 2016 r. poz. 100 z późn. zm.), postępowanie odwoławcze przed komisją odwoławczą jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę.

Komisja II stopnia przytoczyła opinie egzaminatorów, którzy ocenili jednolicie sporządzoną przez Skarżącą pracę z prawa administracyjnego, na ocenę niedostateczną. Opisała następnie zadanie egzaminacyjne wskazując, że zdający występując w roli pełnomocnika organu odwoławczego, w konkretnej sprawie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "(...)", winni byli rozważyć, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym uchylono decyzje organów obu instancji i zasądzono na rzecz strony skarżącej od organu kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, jest zgodny z prawem, czy też nie i w zależności od wyników dokonanej analizy przygotować skargę kasacyjną od wyroku albo opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdający powinni byli zauważyć, że decyzje organów orzekających w sprawie nie naruszały przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci poświadczonego za zgodność odpisu opinii sądowo-psychiatrycznej, wydanej w toczącej się sprawie karnej, który został załączony do wniosku Prokuratora Rejonowego w "(...)" o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie skierowania Zenona Kota na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, był wystarczający do podjęcia na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami (dalej: "u.k.p."), decyzji o skierowaniu na te badania.

Przystępując do rozpatrzenia złożonego odwołania Komisja II stopnia wyjaśniła, że Komisja Egzaminacyjna Nr "(...)" z siedzibą w "(...)"nie dopuściła się naruszenia art. 80 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., gdyż wymienione przepisy nie miały zastosowania w postępowaniu przed tą Komisją. Zasady przeprowadzenia egzaminu zawodowego oraz sposób oceniania prac egzaminacyjnych uregulowane są w całości w ustawie o radcach prawnych. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio jedynie w postępowaniu odwoławczym przed Komisją II stopnia (art. 368 ust. 12 u.r.p.).

Oceniając zasadność odwołania w pozostałym zakresie Komisja II stopnia uznała, że sporządzona przez Stronę praca egzaminacyjna nie spełniała wymagań pozwalających na wystawienie oceny pozytywnej. Zdająca w sporządzonej skardze kasacyjnej postawiła jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które nie zostały poprawnie skonstruowane. W pierwszym, powołując się na art. 174 pkt 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie art. 80 K.p.a. przez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu (...). W ocenie Komisji II stopnia, w podstawie prawnej podniesionego zarzutu błędnie powołano art. 193 P.p.s.a., który stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i którego treść pozostaje bez związku z postawionym zarzutem. Natomiast art. 174 ust. 2 P.p.s.a. wskazuje jedynie, że podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołanie tego przepisu nie jest błędem, jednak powinien być on wskazany na wstępie skargi, przed sformułowanymi zarzutami opisującymi konkretnie jakie przepisy procesowe zostały przez sąd naruszone. Za w pełni poprawnie sformułowany, uznała Komisja II stopnia, zarzut naruszenia przepisów postępowania, jednak uznała, że Skarżąca powinna była powiązać naruszenie art. 80 K.p.a. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., bowiem na podstawie tego przepisu procedury sądowoadministracyjnej, sąd I instancji uchylił między innymi zaskarżoną decyzję, czym naruszył ten przepis oraz wskazany art. 80 K.p.a. Odnosząc się do opisu naruszenia art. 80 K.p.a., Komisja II stopnia wskazała na jego chaotyczność. Komisja II stopnia wskazała, że moc dowodu ocenia się z punktu widzenia przesłanek materialnoprawnych jakie muszą zostać udowodnione dla zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego. W przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym kazusie, sąd nie zakwestionował wiarygodności załączanej do sprawy opinii sądowo-psychiatrycznej. Nie twierdził, że schorzenia opisane w opinii nie występują u osoby poddanej badaniu. Dokonując błędnej wykładni art. 75 ust 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. doszedł do przekonania, że stan zdrowia przedstawiony w opinii sądowo-psychiatrycznej, jest niewystarczający do udowodnienia, że spełniona została przesłanka zaistnienia uzasadnionych i poważnych podejrzeń co do stanu zdrowia badanej osoby, skutkująca koniecznością skierowania na badania lekarskie. Kwestionując błędnie moc dowodową przedłożonej opinii sądowo-psychiatrycznej, uznał że zebrany materiał dowodowy powinien być uzupełniony innymi dowodami, czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku sąd wprost odwołał się do wymienionych przepisów K.p.a., Skarżąca tego jednak zupełnie nie zauważyła, koncentrując się wyłącznie na art. 80 K.p.a.

Komisja II stopnia podniosła, że odnośnie zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., Skarżąca jako podstawę prawną jego zgłoszenia wskazała art. 174 pkt 1 P.p.s.a., który odnosi się do naruszeń prawa materialnego, stanowiąc że skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zdająca potraktowała naruszenie przepisu procesowego jako naruszenie prawa materialnego, co świadczy o lukach w jej wiedzy. Trudno też uznać to jako oczywistą omyłkę, bowiem Skarżąca zarówno w treści zarzutu, jak i w jego uzasadnieniu konsekwentnie pisała o naruszeniu omawianego przepisu przez błędną jego wykładnię, tak jak stanowi art. 174 pkt 1 P.p.s.a.

Niezależnie od tego, Komisja II stopnia wskazała, że zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., był oczywiście trafny. Ponadto uznała, że zgłoszony na podstawie art. 188 P.p.s.a. wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi był właściwy. Natomiast fakt, że nie wniesiono o uchylenie w całości wyroku było, zdaniem Komisji II stopnia błędem, który nie miał istotnego wpływu na wystawienie oceny negatywnej.

Komisja dodała, że zgłoszony na podstawie art. 203 pkt 2 oraz art. 200 P.p.s.a. wniosek o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje był błędny. Ponieważ w sprawie skarżącym kasacyjnie był organ administracyjny, jego pełnomocnik mógł dochodzić na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., jedynie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Z powołanego przez skarżącą art. 200 P.p.s.a. wynika jednoznacznie, że tylko w razie uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się zwrot kosztów od organu. W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w przypadku oddalenia skargi, brak jest podstawy prawnej do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Komisja II stopnia uznała, że Skarżąca trafnie wskazała jedynie na naruszenie dwóch przepisów postępowania i prawidłowo zgłosiła wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Nie dostrzegła innych oczywistych naruszeń przepisów postępowania, jak i naruszeń prawa materialnego. Komisja nie podzieliła wywodów odwołania, że postawienie zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a. i naruszenia art. 75 ust 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. przez ich błędną wykładnię prowadziłoby do wzajemnego wykluczania się tych zarzutów. Dodała też, że Zdająca pominęła także kwestię naruszenia przez sąd I instancji art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów sądowych w nadmiernej wysokości nie wynikającej z rzeczywiście uiszczonej opłaty sądowej.

W konsekwencji, Komisja II stopnia nie podzieliła wywodów zawartych w odwołaniu, że zaproponowane przez Skarżącą rozwiązanie zadania egzaminacyjnego było prawidłowe. Komisja II stopnia zastrzegła, że dla uzyskania pozytywnej oceny pracy nie wystarczy przygotowanie pisma procesowego spełniającego większość wymogów formalnych, w którym wskazane zostaną naruszenia przepisów prawa, co doprowadzi w rezultacie do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej przez sąd. Zadaniem osoby pretendującej do zawodu radcy prawnego jest podjęcie w najszerszym (ale merytorycznie poprawnym) zakresie polemiki jurydycznej, uwzględniającej najbardziej korzystne rozwiązanie dla reprezentowanej strony. Spełnianie przez skargę wymogów formalnych, wskazanie częściowo poprawnie niektórych przepisów prawa, które zostały naruszone, zgłoszenie częściowo właściwych wniosków procesowych, bez poprawnej identyfikacji większości problemów prawych występujących w zadaniu i odniesienia się do nich poprzez właściwe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie w kontekście okoliczności faktycznych sprawy przesądza, że oceny egzaminatorów, mimo pewnej ich lakoniczności a niekiedy błędów, nie mogą być skutecznie zakwestionowane, co oznacza, że podniesione w odwołaniu zarzuty w znaczącej większości są niezasadne.

Pismem z 20 listopada 2017 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji II stopnia z "(...)" października 2017 r., wnosząc o jej uchylenie w całości zasądzenie od organu na Jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zobowiązanie organu do wydania, w terminie czternastu dni, uchwały uchylającej w całości uchwałę I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie, iż Skarżąca uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego.

Ponadto Skarżąca wniosła o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., dowodu ze znajdującego się w posiadaniu organu w formie urządzenia pendrive (pamięć USB) zapisu z przebiegu pracy egzaminacyjnej Skarżącej na okoliczność przebiegu pracy egzaminacyjnej Skarżącej, w tym sporządzenia w niej zarzutów naruszenia prawa materialnego, a następnie ich celowego pomięcia wobec zakazu stosowania tzw. zarzutów mieszanych, a tym samym bezzasadności stanowiska organu i Komisji, jakoby Skarżąca nie dostrzegła tych zarzutów w treści zadania egzaminacyjnego.

Zaskarżonej uchwale Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 364 ust. 1 w zw. z 365 ust. 2 u.r.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu braku podstaw do uwzględnienia odwołania Skarżącej i podwyższenia oceny z czwartej części egzaminu radcowskiego do oceny pozytywnej w sytuacji, gdy zaproponowany przez Skarżącą sposób rozwiązania zadania z części czwartej egzaminu zachował wymagania formalne, a nadto zawierał właściwie zastosowane przepisy prawa i wskazywał na umiejętność ich interpretacji, przez co zaproponowany sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny i uwzględniał interes reprezentowanej strony (co potwierdził sam organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały), co świadczy o tym, że Skarżąca jest przygotowana do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego;

2) art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie przez organ dowolnej i błędnej oceny pracy egzaminacyjnej z czwartej części egzaminu radcowskiego, polegającej na przyjęciu, że Skarżąca w sporządzonej na potrzeby egzaminu skardze kasacyjnej poprzestała jedynie na sporządzeniu zarzutów naruszenia prawa procesowego i jednocześnie błędnie pominęła przy tym zarzuty naruszenia prawa materialnego, pomimo że z treści zadania egzaminacyjnego - uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - wynika jednoznacznie, że zarzuty naruszenia prawa materialnego mogły zostać pomięte, a tym samym że przyjęty przez Skarżącą sposób rozwiązania zadania był prawidłowy.

W uzasadnieniu Skargi Skarżąca stwierdziła, że już samo stwierdzenie przez Komisję II stopnia, że 1) sporządzony przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. jest oczywiście trafny, 2) zgodzić się należy ze Skarżąca, że podniesiony przez nią zarzut naruszenia art. 80 K.p.a., był trafny, 3) zgłoszony na postawie art. 188 P.p.s.a., wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi jest właściwy, 4) skarga kasacyjna przygotowana przez Skarżącą zostałaby rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny, a wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi – uwzględniony, świadczy o tym, że spełnione zostały określone w art. 365 ust. 2 u.r.p., ustawowe przesłanki wystawienia oceny pozytywnej z egzaminu radcowskiego, mianowicie: zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Sporną kwestią w sprawie, mającą wpływ na wystawienie Skarżącej oceny negatywnej z tej części egzaminu radcowskiego było pominięcie w zarzutach skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. Skarżąca wyjaśniła, tak jak w odwołaniu, że zarzuty te (naruszenia art. 80 K.p.a. oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p.), postawione łącznie wykluczałyby się wzajemnie - nie byłoby racjonalne jednoczesne zestawienie zarzutu błędnej oceny materiału dowodowego (a więc dokonanej przez WSA dowolnej oceny opinii sądowo-psychiatrycznej) z błędną wykładnią przywołanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami, polegającą na zakończeniu postępowania karnego wobec skarżącego.

Postawienie przez Skarżącą jedynie zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a. nie było podyktowane nieznajomością przepisów oraz brakiem umiejętności ich interpretacji przez Skarżącą, a chęcią zachowania logicznej spójności pracy.

Sformułowanie uzasadnienia wyroku, zdaniem Skarżącej, nasuwało jednoznaczny wniosek, że WSA w oczywisty sposób dokonał błędnej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym istotnie naruszył art. 80 K.p.a., ponieważ uznał, że jednoznaczne dokumenty (opinia sądowo-psychiatryczna) nie dają podstawy do ustalenia takiego zachowania skarżącego podczas prowadzenia pojazdu, które wskazywałoby na istnienie poważnych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia.

Skarżąca podtrzymała stanowisko, że postawienie w przedmiotowej sprawie zarzutów procesowych i materialnych prowadziłoby do naruszenia przyjętej w doktrynie i judykaturze zasady pojedynczego zarzutu, zgodnie z którą to samo uchybienie nie powinno stanowić podstawy różnych zarzutów (a więc zasady zakazu stawiania tzw. zarzutów mieszanych). Dlatego Skarżąca, jak wskazała w skardze, nie podniosła zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego pomimo, że rozważała taką możliwość w trakcie egzaminu.

Skarżąca zaznaczyła, że praca egzaminacyjna powinna być sprawdzana niezależnie od treści opisu istotnych zagadnień - sprawdzający pracę powinni zatem uznać trafność prawidłowych zarzutów nieznajdujących się w opisie istotnych zagadnień, jak również nie powinni nadawać negatywnego znaczenia brakowi zarzutów znajdujących się w takim opisie, jeżeli wobec postawienia innych, alternatywnych zarzutów, nie powinny one były znaleźć się w treści pracy egzaminacyjnej - jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

Z art. 365 ust. 2 u.r.p. wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Przepis ten w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego. Z ust. 4, omawianego przepisu wynika, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu radcowskiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów.

W niniejszej sprawie egzaminatorzy oceniający pracę Skarżącej zadania z zakresu prawa administracyjnego wystawili oceny cząstkowe niedostateczne, w wyniku czego średnia arytmetyczna z wystawionych ocen cząstkowych była oceną negatywną.

Z art. 365 ust. 2 u.r.p. wynika ponadto, że dwaj egzaminatorzy dokonując oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu radcowskiego, biorą pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej przepisie, pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z danej części egzaminu radcowskiego.

W wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12, Naczelny Sąd Administracyjny analizując relację przepisów art. 365 ust. 2 oraz 364 ust. 10 u.r.p. skonstatował, że: "W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej)".

Tytułem wyjaśnienia należy dodać, że Sąd nie ocenia po raz kolejny pracy Skarżącej sporządzonej w ramach zadania egzaminacyjnego z prawa administracyjnego. Zadaniem Sądu jest kontrola prawidłowości prowadzonego postępowania i wydanego rozstrzygnięcia w świetle obowiązującego stanu prawnego, w tym czy ocena dokonana przez Komisję II stopnia nie ma cech dowolności, uwzględniając kryteria z art. 365 ust. 2 u.r.p., wytyczające merytoryczne granice oceny.

Analiza pracy egzaminacyjnej Skarżącej oraz uchwały Komisji II stopnia, pozwala stwierdzić, że Komisja, oceniając ponownie pracę Skarżącej, nie wykroczyła poza granice określone w przywołanym przepisie. Zaskarżona uchwała zawiera merytoryczną ocenę pracy egzaminacyjnej Skarżącej z zakresu prawa administracyjnego, zgodną z opiniami dwóch egzaminatorów, którzy wystawili oceny cząstkowe niedostateczne. W uchwale zostały wskazane prawidłowe elementy pracy Skarżącej, jak również błędy w niej zawarte, których charakter i ilość zaważyły jednak o niedostatecznej ocenie z zadania z prawa administracyjnego i negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego.

Skarżąca prawidłowo, jak wskazała Komisja II stopnia, podniosła zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Błędnie jednak powołała podstawę prawną podniesienia tego zarzutu, tj. art. 174 pkt 1 zamiast pkt 2 P.p.s.a., traktując naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., jako naruszenie prawa materialnego. Komisja II stopnia wskazała również, że Skarżąca właściwie też wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. Za trafny, Komisja uznała także zarzut naruszenia przez WSA, art. 80 K.p.a.

Komisja II stopnia doszła jednak do wniosku, że powyższe prawidłowe elementy pracy egzaminacyjnej Skarżącej są niewystarczające dla uzyskania pozytywnej oceny z tej części egzaminu radcowskiego.

Sąd stwierdza, że Komisja II stopnia w prawidłowy sposób uzasadniła swoje stanowisko, dokładnie opisując mankamenty pracy egzaminacyjnej Skarżącej.

Istotnym brakiem sporządzonej przez Skarżącą skargi kasacyjnej, jak wynika z argumentacji Komisji II stopnia, jest niepodniesienie przez Skarżącą zarzutu naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego – błędnej wykładni art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p.

W wyroku WSA z zadania egzaminacyjnego sąd doszedł do wniosku, że z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., wynika, że organ podejmując decyzję o skierowaniu osoby posiadające prawo jazdy, na badania lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, obowiązany jest ustalić w toku prowadzonego postępowania, jakie schorzenie strony związane bezpośrednio z zachowaniem na drodze sposobem prowadzenia pojazdu, świadczy o tym, że wystąpiły poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia. WSA stwierdził również w tym wyroku, na co powołuje się Skarżąca uzasadniając podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 80, że: "(...) z materiału dowodowego nie wynika, aby ustalono takie zachowanie skarżącego podczas prowadzenia pojazdu, które wskazywałoby na istnienie poważnych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. W związku z tym, w ocenie Sądu, w toku postępowania administracyjnego nie ustalono, aby istniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, umożliwiające wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie."

Komisja II stopnia, zdaniem Sądu, prawidłowo stwierdziła w zaskarżonej uchwale, że WSA, dokonując błędnej wykładni art. 75 ust 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. doszedł do przekonania, że stan zdrowia przedstawiony w opinii sądowo-psychiatrycznej, występującej w zadaniu egzaminacyjnym, jest niewystarczający do udowodnienia, że spełniona została przesłanka zaistnienia uzasadnionych i poważnych podejrzeń co do stanu zdrowia badanej osoby, skutkująca koniecznością skierowania na badania lekarskie. W konsekwencji WSA uznając, że materiał dowodowy jest niewystarczający do udowodnienia, że spełniona została powyższa przesłanka i, że powinien on być uzupełniony naruszył, jak słusznie wskazała Komisja II stopnia, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. WSA zakwestionował przy tym, moc dowodową występującej w zadaniu egzaminacyjnym opinii sądowo-psychiatrycznej, co dawało podstawę do podniesienia zarzutu art. 80 K.p.a. Sąd zgadza się jednak z Komisją II stopnia, że zarzuty naruszenia przez WSA w zadaniu egzaminacyjnym, przepisów prawa materialnego i art. 80 K.p.a., nie wykluczały się wbrew twierdzeniu Skarżącej. Niedostrzeżenie tego i brak podniesienia zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji też art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., stanowił istotny mankament pracy egzaminacyjnej Skarżącej. Argumentacja Skarżącej, dotycząca wykluczania się tych zarzutów oraz wskazanie, że Skarżąca rozważała w trakcie egzaminu podniesienie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, nie niweluje powyższego braku sporządzonej przez Skarżącą skargi kasacyjnej. Dlatego też ta okoliczność podnoszona przez Skarżącą (rozważanie w trakcie egzaminu kwestii podniesienia zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego), której zresztą Sąd nie kwestionuje, nie miała istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a na tę okoliczność Skarżąca zawarła w skardze wniosek dowodowy, oddalony przez Sąd na rozprawie.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód wówczas gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, przy czym chodzi o dowód uzupełniający z dokumentów. Objęte wnioskiem dowodowym urządzenie pendrive nie stanowi dokumentu, a ponadto znajduje się ono w aktach administracyjnych sprawy.

Brak podniesienia przez Skarżącą w sporządzonej w ramach egzaminu skardze kasacyjnej, zarzutu naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, nie jest jedynym mankamentem pracy egzaminacyjnej Skarżącej.

Komisja II stopnia wskazała również na błędnie zgłoszony, na podstawie art. 203 pkt 2 oraz art. 200 P.p.s.a., wniosek o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje podczas gdy w postępowaniu przed sądem I instancji w przypadku oddalenia skargi, brak jest podstawy prawnej do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. A także na pominięcie przez Zdającą kwestii naruszenia przez sąd I instancji art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów sądowych w nadmiernej wysokości nie wynikającej z rzeczywiście uiszczonej opłaty sądowej. Komisja II stopnia wymieniła ponadto szereg mniej istotnych nieprawidłowości pracy egzaminacyjnej Skarżącej.

Sąd stwierdza, że suma wszystkich wskazanych przez Komisję II stopnia i przez egzaminatorów uchybień oraz waga niektórych z nich w odniesieniu do prawidłowo podniesionych zarzutów, dawała podstawę do negatywnej oceny skargi kasacyjnej sporządzonej przez Skarżącą. Z tych względów Sąd uznał za niezasadne zarzuty podniesione w skardze, w tym co do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 364 ust. 1 w zw. z art. 365 ust. 2 u.r.p., wskazane bowiem przez Komisję uchybienia prowadzą do wniosku że Skarżąca nie wykazała się umiejętnością interpretacji przepisów prawa i nie zastosowała właściwych przepisów prawa. Z analizy niniejszej sprawy wynika, że zarówno egzaminatorzy, jak i Komisja II stopnia, miała podstawy do przyjęcia, że praca Skarżącej nie spełnia wymogów pozwalających na stwierdzenie, że Skarżąca wykazała się przygotowaniem prawniczym do wykonywania zawodu w sposób należyty i samodzielny.

Sąd, po zbadaniu, czy Komisja II stopnia w niniejszej sprawie dopuściła się uchybień w procesie oceny pracy Skarżącej, nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu Komisja w sposób wyczerpujący rozpatrzyła materiał dowodowy, a dochodząc na jego podstawie do wniosku, iż praca egzaminacyjna Skarżącej z prawa administracyjnego, nie zasługuje na ocenę pozytywną, nie wykroczyła poza ramy swobodnej oceny dowodów. Oznacza to, że niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 80 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł, jak w sentencji wyroku.