Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 699/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant referent – stażysta Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 699/22

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej jako PINB) decyzją z 11.07.2022 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej jako p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.) nakazał A. W. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego o wiatę (pokrytą panelami fotowoltaicznymi) i pomieszczenie gospodarcze (powstałe w wyniku przebudowy zadaszonego miejsca postojowego) na dz. ozn. nr ewid. gruntu [...] w D. (obręb ewid. D. , gmina R.).

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 15.12.2021 r. z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego o wiatę (pokrytą panelami fotowoltaicznymi) i pomieszczenie gospodarcze (powstałe w wyniku przebudowy zadaszonego miejsca postojowego) w D. przy ul. [...], dz. ozn. nr ewid. gruntu [...], obręb ewid. D. , gmina R., której inwestorem jest A. W. (dalej jako skarżąca).

W dniu 15.12.2021 r. przeprowadzono kontrolę ww. nieruchomości przy udziale właścicielki nieruchomości A. W.. Podczas kontroli stwierdzono, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny. Istniejące zadaszenie miejsca postojowego znajdujące się po stronie wschodniej budynku zostało zabudowane płytą warstwową, w wyniku czego powstało pomieszczenie gospodarcze o wymiarach w rzucie 3,6 x 4,36 m i wysokości 2,86 m. Skarżąca oświadczyła, że obiekt powstał w czerwcu 2020 r. Ponadto do budynku mieszkalnego jednorodzinnego została przytwierdzona wiata o konstrukcji stalowej, pokryta panelami fotowoltaicznymi o mocy 9 kW. Wiata w części zamocowana do budynku mieszkalnego w części posadowiona na słupach stalowych, które zamocowano do betonowych stóp fundamentowych. Wiata powstała w grudniu 2021 r. Stanowi jednocześnie zadaszenie miejsca postojowego i zadaszenie nad wejściem do budynku. Jej wymiary to 3,94 x 13,50 m i wysokość 5,61 m. Skarżąca oświadczyła, iż nie posiada żadnych dokumentów wymaganych prawem budowlanym. Wiata stanowiąca rozbudowę budynku mieszkalnego została usytuowana w zbliżeniu do granic z działkami sąsiednimi (bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] i [...]), wykraczając jednocześnie poza określoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linię zabudowy. Ponadto przy instalowaniu m.in. urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgadniania z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a (art. 29, ust. 4 pkt 3 lit. c).

Wobec tego, że na budowę ww. obiektów, zgodnie z art. 28 p.b. wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, organ postanowieniem wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego (art. 48 ust 3 p.b.) wraz z koniecznością wniesienia opłaty celem uzyskania decyzji o legalizacji. Na postanowienie to A. W. w dniu 11.02.2022 r. wniosła zażalenie do Inspektor Nadzoru Budowlanego w P..

Pismem z dnia 17.03.2022 r. WWINB w P. zlecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzyskania dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie, poprzez ustalenie, czy pomieszczenie gospodarcze (powstałe w wyniku przebudowy zadaszonego miejsca postojowego) na dz. [...] (obr. ewid. D. , gm. R.) jest powiązane funkcjonalnie i konstrukcyjnie z budynkiem mieszkalnym. W związku tym w dniu 20.04.2022 r. przeprowadzono ponowną kontrolę nieruchomości i ustalono m.in., że pomieszczenie gospodarcze nie jest funkcjonalnie połączone z budynkiem mieszkalnym, dostęp do pomieszczenia odbywa się z zewnątrz. Konstrukcyjnie nie stanowi ono samodzielnej całości.

Postanowieniem z dnia 11.05.2022 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Postanowienie WWINB w P. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. o wstrzymaniu budowy zostało odebrane przez skarżącą w dniu 13.05.2022 r., zatem trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku o legalizację upłynął w dniu 13.06.2022 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie złożyła wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego co było prawem, a nie obowiązkiem i umożliwiłoby jej jego zalegalizowanie. Zatem zgodnie z art. 49e pkt 1 nakazano przedmiotową rozbiórkę.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. W. (reprezentowana przez adwokata) wnosząc o jej uchylenie oraz orzeczenie przez organ administracji drugiej instancji co do istoty sprawy.

Zarzuciła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia w sposób dostateczny i logiczny motywów działania organu administracji pierwszej instancji. Skarżąca nie jest w stanie odtworzyć procesu rozumowania organu. Nie wyjaśniono dlaczego stelaż pod panele fotowoltaiczne traktowany jest jako wiata oraz dlaczego nakazano rozbiórkę całego pomieszczenia powstałego z dołożenia ścian do istniejącego miejsca postojowego, a nie tylko dołożonych ścian.

Wskazano, że w obecnym systemie prawnym brak jest legalnej definicji "wiaty", w związku z czym posiłkować się należy definicją językową. Zgodnie z nią, wiata jest lekką budowlą w postaci dachu wspartego na słupach. Definicja ta jest jasna i konkretna i to nią należy się posiłkować w niniejszej sprawie. Znajduje ona również swoje odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 października 2019 roku, sygn. IV SA/Po 392/19).

Konstrukcja postawiona przez skarżącą posiada słupy, ale nie posiada dachu, a w jego miejscu znajdują się panele fotowoltaiczne, które nie gwarantują jakiejkolwiek ochrony np. przed opadami atmosferycznymi, gdyż znajdują się w niej liczne szpary, przez które woda przecieka. Z tej przyczyny nielogicznym jest traktowanie ich jako dachu, co jest elementem kluczowym dla konstrukcji jaką jest wiata.

Niezrozumiałym jest dlaczego stelaż pod panele fotowoltaiczne został zakwalifikowany jako wiata, gdy bezspornym winno być, że nie pełni on w najmniejszym stopniu jej funkcji.

Nawet w razie zakwalifikowania spornej konstrukcji jako wiaty, w sytuacji, gdy plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera zakazu wznoszenia wiat, możliwość wybudowania na danym terenie wiaty jest uzależniona przede wszystkim od zgodności funkcji tej wiaty z określonym w miejscowym planie przeznaczeniem terenu oraz od zgodności parametrów wiaty i jej lokalizacji z ustaleniami planu w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe wymogi zostały spełnione i dlatego na terenie jej nieruchomości możliwym było postawienie wiaty.

Nadto, zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 2) p.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekroczyć dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.

PINB nie odniósł się do powyższej kwestii mimo, że jest ona istotna. Nawet przy przyjęciu, że stelaż pod panele fotowoltaiczne to wiata, to zgodnie z obowiązującymi przepisami zarówno prawa miejscowego, jak i powszechnie obowiązującego, mogła ona zostać postawiona na nieruchomości skarżącej.

Zarzucono przeprowadzenie niepełnego i wybrakowanego postępowania wyjaśniającego uniemożliwiającego organowi wydanie decyzji w sprawie.

Ponadto nie wyjaśniono skarżącej dlaczego konstrukcja, którą postawiła, a która została uznana za wiatę, pomimo zgodności z przepisami prawa miejscowego oraz powszechnie obowiązującego, nie może zostać legalnie postawiona.

Odnosząc się do zaskarżonej decyzji w przedmiocie nakazania skarżącej rozbiórki pomieszczenia gospodarczego zlokalizowanego na jej nieruchomości wskazano, że pomieszczenie to powstało z dołożenia do uprzednio istniejącego miejsca postojowego ścian. Decyzja organu administracji I instancji w zakresie rozbiórki całego pomieszczenia jest niezrozumiała dla skarżącej.

Treść decyzji można interpretować w dwojaki sposób:

1. po pierwsze: skarżąca jest zobowiązana do rozbiórki całego powstałego obiektu, w tym uprzednio wybudowanego nie przez nią miejsca postojowego. Będzie ona wówczas jedynym mieszkańcem osiedla, który jako właściciel domu nie będzie posiadał miejsca postojowego. Inni sąsiedzi, zamieszkujący w tożsamych, sąsiadujących domach takowe miejsca postojowe będą posiadać,

2. po drugie: skarżąca jest zobowiązana do rozbiórki/usunięcia ścian, które dołożyła do konstrukcji miejsca postojowego, tak, by powstałe pomieszczenie gospodarcze zostało zlikwidowane i został przywrócono stan pierwotny.

Skarżąca nie jest w stanie przy aktualnej treści decyzji zrozumieć, co powinna zrobić (i dlaczego). Decyzja w tym zakresie jest nieprecyzyjna i wadliwa.

Podkreślono, że decyzja administracyjna nakładająca na stronę dany obowiązek była sformułowana w taki sposób, by zobowiązany wiedział, co ma wykonać i dlaczego. To nie miało jednak miejsca w realiach niniejszego postępowania.

Zaskarżona decyzja nie udźwignęła ciężaru wynikającego z normy prawnej z art. 107 §3 k.p.a. oraz z art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bowiem lakoniczne i chwilami nielogiczne. Skarżąca nie jest w stanie z jej treści odtworzyć w sposób kompleksowy toku rozumowania organu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła także osobiście A. W. podnosząc, że określona przez organ wiata nie jest wiatą, a stelażem na panele fotowoltaiczne. Panele nie pełnią funkcji dachu, który jest niezbędny w przypadku wiaty, bowiem np. kapie z nich woda gdy pada deszcz.

Ponadto zarzuciła, że nie rozumie zakresu rozbiórki pomieszczenia gospodarczego. Wcześniej miała tam miejsce postojowe i dołożyła tylko ściany, by zamknąć tą przestrzeń. Aktualnie musi usunąć wszystko tak, by nic tam nie stało.

Skarżąca nie rozumie tej decyzji. Inni sąsiedzi, zamieszkujący w analogicznych budynkach mają owe miejsce postojowe, a ona nie. Organ w żadnym zakresie nie wytłumaczył dlaczego tylko skarżąca ma dokonać jego kompletnej rozbiórki.

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WWINB) decyzją z 31.08.2022 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania.

WWINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 p.b., który określa jakich obiektów budowa nie wymaga pozwolenia na budowę i zgłoszenia oraz które można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, jeżeli organ ten w określonym terminie nie zgłosi sprzeciwu.

Rozbudowa budynku mieszkalnego nawet o pomieszczenie gospodarczego o wym. w rzucie 3,6 m x 4,36 m. o wys. 2,86 m nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. WWINB zauważył, że wcześniej w tym miejscu było zadaszenie. Inwestycja polegająca na dobudowaniu pomieszczenia gospodarczego winna być zakwalifikowana jako rozbudowa budynku mieszkalnego (podobnie wyrok WSA w Krakowie z dnia 13.05.2013 r., sygn. akt II SA/Kr 208/15, dostępny: CBOSA).

Natomiast wiata (stanowiąca zadaszenie miejsca postojowego i zadaszenie nad wejściem do budynku) o wym. 3,94 m x 13,5 m i wys. 5,61 m pokryta jest panelami fotowoltaicznymi. Wiata w części zamocowana jest do budynku mieszkalnego, w części posadowiona na słupach stalowych, które zamocowano do stóp betonowych.

Zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 3 lit c) p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej "uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej", projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a.

WWINB wskazał, że zainstalowanie na samowolnie wybudowanej wiacie paneli fotowoltaicznych i potraktowanie jej jako konstrukcji wsporczej do tego urządzenia nie znosi skutków samowolnej rozbudowy (podobnie wyrok WSA w Szczecinie z dnia 09.07.2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1084/14).

Panele fotowoltaiczne zamontowane zostały na wiacie, która z kolei w części jest zamocowana do budynku mieszkalnego i słusznie PINB uznał że takie roboty budowlane (rozbudowa) również wymagały pozwolenia na budowę.

W razie braku wymaganego pozwolenia na budowę, w odniesieniu do przedmiotowej rozbudowy, zastosowanie znajduje tryb określony w przepisach art. 48-49 p.b.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. - organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

2. Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne:

1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz

2) usunięcie stanu zagrożenia.

3. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

4. Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie.

5. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

Oznacza to, iż PINB prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 i art. 48 ust 3 p.b. i słusznie wydał postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie z art. 48a ust. 1 p.b. - w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. O terminie 30 dni do złożenia wniosku zobowiązany został pouczony w ww. postanowieniu PINB.

Zgodnie z art. 48a ust. 3 p.b. - jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne.

Skarżąca nie złożyła wniosku o legalizację, zatem zgodnie z art. 49 e pkt 1 p.b. PINB prawidłowo nakazał rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego o wiatę (pokrytą panelami fotowoltaicznymi) i pomieszczenie gospodarcze (powstałe w wyniku przebudowy zadaszonego miejsca postojowego) na dz. ozn. nr ewid. gruntu [...] w D. (obręb ewid. D. gm. R.).

Odnosząc się do zarzutów dotyczących zakresu rozbiórki, zauważono, że z rozstrzygnięcia wynika wprost, że należy dokonać rozbiórki rozbudowanej części budynku. Zatem do stanu sprzed wykonanej rozbudowy.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. W. wnosząc o :

1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, utrzymującej decyzję PINB obarczoną wadą nieważności - a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

2. ewentualnie, na wypadek nieuznania przez Sąd, że powyższe naruszenie miało charakter rażący, wnosząc o:

uchylenie zaskarżonej decyzji WWINB, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a. i lit. c p.p.s.a;

3. Nadto, wniesiono o:

- stwierdzenie nieważności, poprzedzającej decyzję WWINB, decyzji PINB - jako wydanej bez podstawy prawnej, bo po wygaśnięciu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 135 p.p.s.a.;

- umorzenie postępowania administracyjnego na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a.

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

Zaskarżonej decyzji zarzucono :

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z naruszeniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 30 ust. 6 pkt. 2 p.b.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. :

- art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b., poprzez jego niezastosowanie i niezasadne uznanie, że roboty budowlane przeprowadzone przez skarżącą wymagały pozwolenia na budowę, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji rozbiórkowej mimo braku podstaw do jej wydania;

- art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. w stopniu rażącym - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji po upływie dwumiesięcznego terminu od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, co skutkowało wydaniem decyzji rozbiórkowej pomimo braku podstaw do jej wydania.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organy nie przeprowadziły wszechstronnych czynności wyjaśniających i nie zajęły stanowiska wobec zarzutów skarżącej. Skarżącej nie wyjaśniono w sposób dostateczny motywów działania organu administracji, nie jest ona w stanie odtworzyć jego procesu rozumowania. Nie wyjaśniono, dlaczego stelaż pod panele fotowoltaiczne traktowany jest jako wiata oraz dlaczego nakazano rozbiórkę całego pomieszczenia powstałego z dołożenia ścian do istniejącego miejsca postojowego, a nie tylko dołożonych ścian. Organy nie przeprowadziły dostatecznego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie właściwości postawionej konstrukcji. Istotne jest, że nawet w razie zakwalifikowania konstrukcji postawionej przez skarżącą jako wiaty, w przypadku w którym plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera zakazu wznoszenia wiat, możliwość wybudowania na danym terenie wiaty jest uzależniona przede wszystkim od zgodności funkcji tej wiaty z określonym w miejscowym planie przeznaczeniem terenu oraz od zgodności parametrów wiaty i jej lokalizacji z ustaleniami planu w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Powyższe wymogi, nawet w sytuacji zakwalifikowania ww. stelażu jako wiaty, zostały spełnione przez skarżącą, w związku z czym na terenie jej nieruchomości możliwym było postawienie wiaty.

Nadto, zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 2) p.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekroczyć dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.

Organy administracji w żadnym zakresie nie odniosły się do powyższej kwestii, a jest ona istotna z punktu widzenia niniejszego postępowania. Nawet przy przyjęciu, że stelaż pod panele fotowoltaiczne, to wiata, to zgodnie z obowiązującymi przepisami zarówno prawa miejscowego, jak i powszechnie obowiązującego, mogła ona zostać postawiona na nieruchomości skarżącej.

Nie wyjaśniono skarżącej dlaczego konstrukcja, którą postawiła, a która została uznana za wiatę, pomimo zgodności z przepisami prawa miejscowego oraz powszechnie obowiązującego, nie może zostać legalnie postawiona.

Organy dopuściły się przez to naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Wskazane naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich wyniku organy błędnie przyjęły, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z naruszeniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b.

Zdaniem skarżącej, w sprawie nie ziściły się także materialnoprawne przesłanki zarówno wstrzymania prowadzenia robót, jak i nakazu rozbiórki.

Podkreślono, iż zgodnie z treścią art. 50 ust. 4 p.b.: "Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1". Tymczasem decyzja PINB z dnia 11 lipca 2022 roku została wydana już po wygaśnięciu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które zostało wydane 28 stycznia 2022 roku, a zatem bez wymaganej podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ab inito k.p.a. Organ I instancji naruszył zarazem termin określony w art. 51 ust. 1 p.b., w myśl którego decyzję m.in. nakazującą rozbiórkę obiektu można wydać przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania wspomnianego postanowienia. Okoliczności te przemawiają za przyjęciem, iż decyzja PINB obarczona jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności przez Sąd. To samo dotyczy decyzji WWINB, która utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną obciążoną wadą nieważności sama jest tą wadą dotknięta, jako naruszająca prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 in fine k.p.a. (por. wyroki NSA z 28 czerwca 1999r., IV SA 1051/97, Legalis, II SA/Gd 1089/98 CBOSA; z 18 kwietnia 2000 roku, II SA/Gd 954/98, Legalis).

Z ostrożności procesowej, w razie nieuznania powyższych zarzutów, wniesiono o uchylenie decyzji ze względu na naruszenie art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 p.b.

W świetle powyższego kontynuowanie postępowania stało się w całości bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i powinno zostać umorzone.

Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej – p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej jako p.b.)

Rozpoczęcie procesu inwestycyjnego – robót budowlanych – powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę określa art. 28 p.b. stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 p.b. Przepisy art. 29-31 p.b. wprowadzają wyjątki od ogólnej zasady, określając budowy i roboty budowlane, których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie w określonych wypadkach wymaga zgłoszenia do właściwego organu.

Na gruncie Prawa budowlanego zasadą jest więc, że rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych jest dopuszczalne po uprzednim uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.). Nie ulega więc wątpliwości, że skoro zasadą jest rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę, to (w przypadku podległości inwestycji reżimowi prawa budowlanego) jedynie stwierdzenie, że w sprawie zachodzi – określony prawem wyjątek – uzasadniałoby odstąpienie od tej zasady. Jednocześnie, skoro uzyskanie pozwolenia na budowę stanowi regułę ogólną, to oznacza, że wyjątki od tej zasady muszą być interpretowane wąsko. Istotą Prawa budowlanego jest wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń wolności budowlanej przy wykonywaniu robót budowlanych. Są one ustanowione z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa, porządku, a także ochrony praw innych osób (por. art. 31 Konstytucji RP oraz m. in. art. 5 ust. 1 i 2 p.b.). Istotą przepisów Prawa budowlanego jest więc wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń wolności budowlanej w interesie publicznym oraz zapewnienie ich przestrzegania. W tym drugim aspekcie można stwierdzić, że Prawo budowlane ma charakter policyjny. Ujawnia się on w dwóch zakresach: kontroli prewencyjnej i nadzoru (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26.04.2012 r. sygn. IV SA/Po 1171/11, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Z uwzględnieniem tak rozumianych celów należało zatem ocenić przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne.

Kwalifikacji budowlanej obiektów dokonuje się zawsze ad casum – w specyficznych okolicznościach każdej sprawy. Dlatego zawodne, w ocenie Sądu orzekającego, bywa formułowanie kategorycznych stanowisk wyrażonych na gruncie odmiennych stanów faktycznych. Zarówno organy, jak i Sąd, rozpatrując sprawę muszą każdorazowo wziąć pod uwagę konkretne okoliczności badanej sprawy.

Przez budowę należy rozumieć nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, lecz także odbudowę, rozbudowę czy nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6). Budową natomiast nie jest przebudowa zdefiniowana w art. 3 pkt 7a p.b. Do przebudowy nie ma więc zastosowania art. 48, stosuje się zaś art. 50 i 51 p.b.

Przez używane w ustawie – Prawo budowlane wyrażenie "pozwolenie na budowę" należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 12). Artykuł 48 p.b. nie dotyczy jednak robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b., a wymagają stosownego pozwolenia. Takie przypadki samowoli budowlanej, jak już wspomniano, są regulowane przepisami art. 50–51 p.b. (por. wyrok WSA w Białymstoku z 9.02.2012 r., II SA/Bk 668/11, LEX nr 1125239).

Choć pojęcie samowoli budowlanej nie zostało ustawowo zdefiniowane, używane jest powszechnie zarówno w doktrynie, jak i judykaturze. Przyjmuje się, że z samowolą budowlaną mamy do czynienia wówczas, gdy roboty budowlane są lub zostały przeprowadzone bez uprzedniego uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo bez uprzedniego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (por.: Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Legalis 2013, komentarz do art. 48; S. Serafin, Zagadnienia techniczne w prawie budowlanym, Warszawa 2005, s. 184). Samowola budowlana może dotyczyć zarówno budowy, jak i robót budowlanych niebędących budową – o ile przepisy prawa łączą z ich prowadzeniem określone obowiązki uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia do właściwego organu.

Samowolą budowlaną, jednakże taką, do której nie ma zastosowania art. 48 p.b., są też takie przypadki nielegalnego wykonywania robót budowlanych, w których inwestor samowolnie odstąpi w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w odpowiednich przepisach prawa. Budowa obiektu z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę, a bez uzyskania decyzji o zmianie tego pozwolenia, jest samowolą budowlaną w części dotyczącej tych odstępstw (por. wyrok WSA w Szczecinie z 30.12.2010 r., II SA/Sz 648/10, LEX nr 754876). Samowolne jest także wykonywanie robót budowlanych w zakresie wymagającym pozwolenia (np. przebudowa), podczas gdy inwestor dokonał zgłoszenia robót o innym charakterze (np. remont). Za samowolne uznane może być rozpoczęcie robót budowlanych jeszcze przed uzyskaniem stosownego pozwolenia (por. wyrok WSA w Białymstoku z 19.04.2012 r., II SA/Bk 784/11, LEX nr 1152467).

Artykuł 48 p.b. odnosi się do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na skutek nowelizacji z 20.02.2015 r. art.48 p.b. odnosi się obecnie również do przypadku budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, ale tylko w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a p.b.

Inne przypadki nielegalnego wykonywania robót budowlanych (w tym także bez uprzedniego uzyskania pozwolenia albo bez uprzedniego zgłoszenia) regulowane są przepisami art. 50–51 p.b. (R. Dziwiński, P. Ziemski, Prawo budowlane. Komentarz, LEX/el. 2006, komentarz do art. 48 p.b.). Każdy przypadek samowoli budowlanej podlega mniej lub bardziej rygorystycznym przepisom prawa mającym zasadniczo doprowadzić do jej sanowania (legalizacji). Zastosowanie jednego z trybów postępowania (art. 48 lub art. 50–51 p.b.) zależy od charakteru (rodzaju) samowoli budowlanej.

Poszczególne tryby dotyczące legalizacji samowoli budowlanej zasadniczo wzajemnie się wykluczają, dotyczą bowiem innych przypadków samowoli budowlanej i nie mogą być łączone w jednym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 23.03.2011 r., II OSK 504/10, LEX nr 1080329). Organ na wstępie musi więc przede wszystkim ustalić, z jakim charakterem samowoli budowlanej ma do czynienia w konkretnej sprawie, aby móc następnie prawidłowo zastosować odpowiedni tryb postępowania (por. wyrok WSA w Białymstoku z 20.01.2011 r., II SA/Bk 519/10, LEX nr 752343). Jeżeli w trakcie postępowania prowadzonego w jednym z wyżej wskazanych trybów okaże się, że samowola spełnia przesłanki właściwe dla prowadzenia postępowania w innym trybie, postępowanie prowadzone na podstawie przepisu niemającego zastosowania do stanu faktycznego sprawy powinno zostać umorzone, organ zaś powinien wszcząć postępowanie w trybie właściwym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3.12.2010 r., II SA/Wr 526/10, LEX nr 755644). Obowiązuje bowiem zasada, że każde postępowanie administracyjne musi być prowadzone w ściśle określonym przedmiocie, odrębne zaś tryby postępowania obejmują każdy z rodzajów samowoli budowlanej. Ustalenie więc podczas toczącego się postępowania, że było ono wobec wadliwego ustalenia jego przedmiotu prowadzone niewłaściwie, skutkuje tym, że niezbędne jest orzeczenie o umorzeniu tego wadliwego postępowania i w konsekwencji – podjęcie nowego postępowania już po prawidłowym ustaleniu jego przedmiotu.

W myśl art.28 ust.1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art.29-31 p.b.

W kontrolowanej sprawie PINB wskazał, że z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego o wiatę (pokrytą panelami fotowoltaicznymi) i pomieszczenie gospodarcze (powstałe w wyniku przebudowy zadaszonego miejsca postojowego). WWINB utrzymał zaskarżoną decyzję PINB w mocy podzielając ocenę, że skarżąca rozbudowała dom jednorodzinny o wiatę oraz pomieszczenie gospodarcze, co wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, której jednak skarżąca nie posiada. Skarżąca zarzuciła, że nie wie w jakim zakresie ma dokonać rozbiórki powstałego pomieszczenia gospodarczego, a także że nie wybudowała wiaty, a jedynie stelaż dla instalacji paneli fotowoltaicznych, który nie wymaga pozwolenia na budowę.

W myśl art. 3 pkt 6 p.b., "budowa" to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego, natomiast zgodnie z art. 3 pkt 7a p.b., "przebudowa" to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zatem zarówno przebudowa, jak i rozbudowa, dotyczą obiektu budowlanego już istniejącego. Rozbudowa jest zmianą - powiększeniem parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość czy granice obiektu (zwiększenie powierzchni zabudowy).

Z uwagi na brak legalnej definicji tego pojęcia, należy kierować się jego znaczeniem w języku potocznym. Stosując wykładnię językową przyjąć, że rozbudowa to powiększenie budowli lub obszaru zabudowanego, rozszerzenie zasięgu dotychczasowej inwestycji. Tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub do innego celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras i owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego (tak m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 11.02.2021 r., o sygn. II SA/Go 226/20, wyrok NSA z 15.10.2020 r. o sygn. II OSK 1735/18, wyrok NSA z 13.10.2020 r. o sygn. II OSK 1691/20, publ. CBOSA).

Wprawdzie ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej pojęcia "rozbudowa", niemniej jednak z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że pod tym pojęciem należy rozumieć powiększenie, rozszerzenie budowli, obszaru już zabudowanego, dobudowanie nowych elementów. Z rozbudową mamy do czynienia zatem w przypadku zmiany, innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchna zabudowy, jego długość czy szerokość. Rozbudową będzie zatem powiększenie istniejącego obiektu budowlanego o taki stanowiący charakterystyczny parametr budynku element techniczny, który stanowi (zewnętrzną) część obiektu budowlanego. Rozbudowa obejmuje więc szerszy zakres ingerencji w substancję budowlaną, która może polegać nie tylko na wymianie elementów konstrukcyjnych, ale także na pewnej zmianie granic budowli (wyrok NSA z dnia 10 maja 2017r. II OSK 2263/15, wyrok WSA w Poznaniu z 16.01.2019 r. o sygn. II SA/Po 730/18, opubl. w CBOSA).

Rozbudowę również należy traktować tak jak budowę. O budowie można mówić wówczas, gdy powstaje nowy obiekt budowlany, jak i przypadku, gdy dochodzi do powiększenia istniejącego obiektu budowlanego, w efekcie czego powstaje nowa substancja budowlana (wyrok NSA z 8 maja 2015 r. sygn., II OSK 2492/13). W tym drugim przypadku mamy do czynienia z rozbudową. Cechą odróżniającą obie ww. formy budowy jest to, czy nowopowstała substancja budowlana jest wynikiem robót budowlanych niepowiązanych z istniejącym obiektem budowlanym, czy też robót budowlanych związanych z obiektem budowlanym istniejącym.

Z kolei powierzchnię zabudowy opisuje się jako powierzchnię terenu zajętego przez wszystkie naziemne kondygnacje budynku, przy czym zalicza się do niej także wszystkie elementy przewieszenia, które występują w elewacji - m.in. balkony i loggie (zob.: wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1200/10, LEX 753461).

W świetle powyższych rozważań organy obu instancji trafnie przyjęły, że miała miejsce rozbudowa budynku mieszkalnego o pomieszczenie gospodarcze o wymiarach w rzucie 3,6 m x 4,36 m, o wysokości 2,86 m, która nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W miejsce wcześniej istniejącego zadaszenia powstało pomieszczenie gospodarcze, które choć nie jest połączone z budynkiem mieszkalnym wejściem bezpośrednim, to jednak jest z nim związane funkcjonalnie i powiększa jego powierzchnię. Inwestycja polegająca na dobudowaniu pomieszczenia gospodarczego winna być zakwalifikowana jako rozbudowa budynku mieszkalnego (podobnie m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13.05.2013 r., sygn. akt II SA/Kr 208/15, dostępny: CBOSA).

Spór w sprawie dotyczył także tego, czy konstrukcja przekryta panelami fotowoltaicznymi stanowi stelaż pod panele fotowoltaiczne (jak to przyjmuje skarżąca), czy też wiatę (jak to przyjmują organy obydwu instancji).

Należało więc odpowiedzieć na pytanie, czy konstrukcję stelażową pokrytą panelami fotowoltaicznymi można uznać za wiatę. Przepisy prawa nie definiują pojęcia wiaty. Brak definicji wiaty powoduje zatem konieczność każdorazowej oceny czy dany obiekt jest budowlą czy budynkiem (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2022 r. sygn. akt II OSK 2771/19, dostępny jw.).

Należy wskazać, że w konkretnych okolicznościach wiata, choć nie jest budynkiem, może spełniać funkcje podobne np. do budynku, w szczególności gospodarczego lub garażowego. Pośrednio wskazuje na to również umiejscowienie w art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b., w aktualnym brzmieniu, wiaty wśród takich obiektów, jak parterowe budynki gospodarcze i garaże.

W niniejszej sprawie konstrukcja ta w części jest zamocowana do budynku, w części na słupach stalowych, zamontowanych do stóp betonowych. Konstrukcja pokryta jest panelami fotowoltaicznymi. I wbrew twierdzeniom strony skarżącej należy uznać, że panele pełnią w tym przypadku funkcję dachu (mimo przerw pomiędzy nimi), a co najmniej przekrycia. W ocenie Sądu bez znaczenia jest, że nie zapewniają one pełnej ochrony przed padającym deszczem z uwagi na niewielkie przerwy pomiędzy nimi. Ochrona przed oddziaływaniem atmosferycznym pomimo tego będzie zapewniona. W mniejszym stopniu, niż gdyby dach był w pełni szczelny, jednak na pewno miejsce pod takim dachem będzie chronione. Należy wskazać, że oddziaływanie atmosferyczne to nie tylko deszcz, a również grad, śnieg, wiatr, promienie słoneczne, których dostęp panele fotowoltaiczne w tym przypadku ograniczają.

Wprawdzie ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia wiaty, jednakże określenie wiaty zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1316) wydane na podstawie upoważnienia ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 ze zm.). Ustawa o statystyce publicznej służy co prawda innym celom niż przepisy Prawa budowlanego i może w tej sytuacji mieć tylko posiłkowe znaczenie, jednak wobec braku innej definicji stanowi punkt odniesienia do oceny, czy dany obiekt stanowi wiatę. Rozporządzenie powyższe określając pojęcia podstawowe stwierdza, że "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione".

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z uwagi na brak legalnej definicji wiaty, za jej podstawowe cechy uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Wiata może też przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego do pojęcia wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (wyroki NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. II OSK 1481/14, z dnia 07 czerwca 2017 r. o sygn. II OSK 575/17, z 26 kwietnia 2019r. o sygn. II OSK 1091/18, z 24 września 2019r. o sygn. II OSK 2266/18, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 października 2017 r., sygn. II SA/Sz 784/17, wyrok WSA w Warszawie z 13 grudnia 2017r. o sygn. VII SA/Wa 453/17, wyrok WSA w Poznaniu z 10 kwietnia 2019r. o sygn. II SA/Po 1022/18, wyrok WSA w Opolu z 24 stycznia 2019r. o sygn. II SA/Op 408/18).

Zgodnie z małym słownikiem języka polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki, Haliny Auderskiej i Zofii Łempickiej (Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1968) – "wiata to rodzaj budowli bez ścian, zwykle z oszklonym pokryciem". Z kolei Prawo budowlane, jak i wydane na jego podstawie rozporządzenia, nie definiują pojęcia "wiaty". W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia m.in. jego funkcji. Często wskazuje się, że wiata to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (zob. wyroki NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10, 8 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1707/15, Lex nr 2277131; z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 603/19, Lex nr 3038270, z dnia 15 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 677/21, Lex nr 3323036).

W wyroku NSA z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3465/18, wyjaśniono, że podstawowe cechy wiaty to wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 365/16 wskazano m.in., że za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach. A zatem tym, co różni w zasadniczy sposób wiatę od budynku, jest nieposiadanie ściany (ścian), brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że cechą rozróżniającą budynki od budowli, do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego. Zwrócił dodatkowo uwagę, że za przegrodę taką może być uważana również ściana bezpośrednio sąsiadującego innego budynku. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 575/17 NSA wskazał, że wiatą jest obiekt posiadający lekką konstrukcję, z dachem i nieposiadający ścian, zaś w sytuacji, gdy obiekt posiada ściany z trzech stron, natomiast z jednej graniczy ze ścianą budynku znajdującego się na sąsiadującej działce, to należy go zakwalifikować do kategorii budynków. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 340/10.

Kontynuując przyjąć należy, że wiata może być zarówno wolnostojąca, jak również pozbawiona tej cechy. O słuszności tego twierdzenia przemawia przede wszystkim to, że ustawa Prawo budowlane posługuje się terminem "wiaty wolnostojącej" oraz terminem "wiaty" bez tego rodzaju dookreślenia. Zatem np. powiązanie z budynkiem poprzez wspólną więźbę dachową oraz pokrycie dachowe nie przesądza o niemożliwości zakwalifikowania danego obiektu, jako wiaty. Wiata może bowiem przylegać do budynku, jak również w takim przypadku może mieć wspólny dach z budynkiem, gdyż jest to rozwiązanie racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia (zob. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 794/10, Lex nr 1081901). W tym kontekście sam fakt przykotwienia z jednej strony spornego obiektu do budynku zakładu nie przesądza, że jest to element owego budynku. (tak w wyroku WSA w Gliwicach z 24.08.2022 r. o sygn. II SA/Gl 437/22, publ. CBOSA).

W omawianej sprawie istotna jest także spełniana funkcja, gdyż sporna wiata stanowi zadaszenie miejsca postojowego (ewentualnie miejsca przeznaczonego np. na cel rekreacyjny) i zadaszenie nad wejściem do budynku o wym. 3,94 m x 13,5 m i wys. 5,61 m. Pokryta jest panelami fotowoltaicznymi. Wiata w części zamocowana jest do budynku mieszkalnego, w części posadowiona na słupach stalowych, które zamocowano do stóp betonowych. Wprawdzie z uwagi na zadaszenie wiaty panelami fotowoltaicznymi pełni ona jednocześnie rolę urządzeń fotowoltaicznych w rozumieniu art.29 ust.4 pkt 3 lit. c) p.b., jednak nie wyklucza to jednocześnie przyjęcia, że stanowi ona wiatę. W orzecznictwie sądowym wyraźnie dopuszcza się bowiem sytuacje, że poszczególne części danego obiektu budowlanego (np. budynku) mogą kwalifikować się do różnych kategorii obiektów budowlanych w rozumieniu załącznika do Prawa budowlanego (por. np. wyroki NSA: z 02.12.2011 r., II OSK 1782/10; z 18.06.2015 r., II OSK 2767/13 – CBOSA).

Organy nadzoru budowlanego w przypadku tego obiektu łącznie używały pojęć "wiata" i "rozbudowa" przyjmując, że w rezultacie doszło do powiększenia powierzchni zabudowy domu mieszkalnego jednorodzinnego. Było to uchybienie, choć nie mające wpływu na wynik sprawy. Przyjmuje się bowiem, że bez znaczenia pozostaje fakt wybudowania wiaty w bezpośrednim zbliżeniu do budynku, wiata może bowiem przylegać do budynku, jak również może mieć wspólny z budynkiem dach, gdyż jest to rozwiązanie racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia ( por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011r. sygn. akt II OSK 794/10, LEX nr 1081901). Wiata może również posiadać ściany, ale nie ze wszystkich stron ( por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2017r. sygn. akt II OSK 1930/15, LEX nr 2298998). Istotne z punktu widzenia kwalifikacji obiektu, jest natomiast ustalenie funkcji jaką pełni dany obiekt budowlany. Ponadto § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015r. poz.1422 ze zm.) zawiera zamknięty katalog elementów zewnętrznych podlegających wliczeniu do kubatury budynku i nie można uznać, że wiata stanowi taki element, bez względu na to czy jest to obiekt wolnostojący, czy też usytuowany w bezpośrednim zbliżeniu do budynku (por. wyrok NSA z 26.04.2019 r. o sygn. II OSK 1091/18, publ. CBOSA).

W świetle powyższych kryteriów na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd orzekający nie miał żadnych wątpliwości, że kontrolowany obiekt obecnie stanowi wiatę. Przede wszystkim dlatego, że obiekt ten ze wszystkich stron nie jest wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi i posiada zadaszenie. Ponadto istniejące wydzielenie ma charakteru lekki, a fakt częściowego oparcia i przytwierdzenia konstrukcji do budynku jednorodzinnego nie wyklucza możliwości przyjęcia, że omawiany obiekt stanowi wiatę. Jednocześnie stanowi on zadaszenie miejsca postojowego i wejścia do budynku mieszkalnego.

Mając na uwadze konieczność zapewnienia bezpieczeństwa, porządku, a także ochrony praw innych osób (por. art. 31 Konstytucji RP oraz m. in. art. 5 ust. 1 i 2 p.b.). Sąd podzielił pogląd, że z uwagi na rozmiar konstrukcji oraz w celu uniemożliwiania stosowania obejścia prawa organy administracji uprawnione były do przyjęcia, że wspomniana konstrukcja stanowi wiatę. W przypadku wiaty o powierzchni powyżej 50 m2 usytuowanej na działce na której znajduje się budynek mieszkalny wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Wymóg ten wynika ze względów bezpieczeństwa. Jest to racjonalne uwzględniając wielkość i rozmiary konstrukcji. Wybudowanie konstrukcji o powierzchni powyżej 50 m2 pełniącej jednocześnie funkcje instalacji fotowoltaicznej i wiaty nie zwalnia inwestora od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę właśnie w celu zapewnienia bezpieczeństwa. Wielkość konstrukcji, niezależnie od nazwy, uzasadnia zastosowanie bardziej restrykcyjnej regulacji i dokonanie weryfikacji przez organy budowlane w toku postępowania o udzielenie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Nie można przyjąć, że zainstalowanie na samowolnie wybudowanych wiatach urządzeń fotowoltaicznych, czy kolektorów słonecznych i potraktowanie wiat jako urządzeń wsporczych do tych urządzeń, zniesie skutki stwierdzonej samowoli i uczyni wiaty (nazwane na użytek wniosku o umorzenie postępowania, urządzeniami wsporczymi) obiektami budowlanymi wzniesionymi legalnie (por. wyrok WSA w Szczecinie z 09.07.2015 r. o sygn. II SA/Sz 1084/14, publ. CBOSA). Inna wykładnia otwierałaby drogę do obchodzenia prawa i np. w skrajnym przypadku samowolnej budowy domu mieszkalnego z dachem i ścianami wykonanymi z paneli fotowoltaicznych w oparciu o twierdzenie, że nie jest to dom, a jedynie instalacja fotowoltaiczna.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa stanowisko, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie je podziela, że wiatę zalicza się do budowli (art. 3 pkt 3 p.b.), gdyż zakres tego pojęcia wyrażony przykładowym wyliczeniem obiektów stanowiących budowle obejmuje również inne, niewymienione przez ustawodawcę obiekty budowlane, podobne do tych wymienionych, a jednocześnie niebędące budynkiem lub obiektem architektury (por. m.in. wyrok NSA z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 2049/09, publ. LEX nr 590575, wyrok WSA w Opolu z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 250/09, publ. LEX nr 573811, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2476/11, publ. LEX nr 1146260, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 973/10, publ. LEX nr 753719).

Przypomnieć trzeba, że w myśl art. 29 ust.4 pkt 3 lit.c) p.b. nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia którym mowa w art.30 p.b., wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Na tym właśnie przepisie skarżąca oparła swoje twierdzenie, że w zakresie spornej konstrukcji zbędna była decyzja o pozwoleniu na budowę. Jednak Sąd nie podzielił takiej oceny tej konstrukcji.

Natomiast zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia którym mowa w art.30 p.b. budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, przy czym łączna ilość tych wiat nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W przepisie tym ustawodawca nie doprecyzował, że wiaty, o których mowa w pkt 2 art. 29 ust. 2 p.b. muszą być "wolno stojące", zatem odnosi się ten przepis także do wiat połączonych z budynkiem.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia budowę wiaty – będącą pozbawioną trwałych ścian budowlą wspartą na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem, bez względu na funkcję wiaty, o ile jej powierzchnia zabudowy nie przekracza 50 m2, jest sytuowana na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, z zastrzeżeniem, że liczba takich wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.

Sporna wiata - jak ustalił PINB, a czego skarżąca nie kwestionowała – ma wymiary 3,94 x 13,50 m i wysokość 5,61 m. A więc powierzchnia przedmiotowego obiektu wynosi 53,19 m2, zatem jest większa od tej, co do której Prawo budowlane nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Tym samym należy uznać, że do wybudowania spornej wiaty niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę.

Reasumując, zarówno pomieszczenie gospodarcze, jak i wiata, wybudowane przez skarżącą wymagały uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Niespornym jest, że skarżąca takich decyzji nie posiadała.

Organy ponadto wskazały, że sporna wiata została usytuowana w zbliżeniu do granic z działkami sąsiednimi (bezpośrednio przy granicy z dz. nr [...] i [...]), wykraczając jednocześnie poza określoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linię zabudowy. Jeżeli przyjąć, że linia zabudowy pokrywa się z linia przedmiotowego budynku, to w istocie została przekroczona, niemniej z akt administracyjnych trudno to jednoznacznie wywnioskować. W aktach znajdują się szkice na mapach, jednak nie są one opisane.

W razie braku wymaganego pozwolenia na budowę, w odniesieniu do przedmiotowej rozbudowy, zastosowanie znajduje tryb określony w przepisach art. 48-49 p.b. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały ten właśnie tryb.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. - organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

W myśl art.48 ust.3 p.b. w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust.4). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust.5) .

W ocenie Sądu w świetle ustalonego stanu faktycznego PINB prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 i art. 48 ust 3 p.b. wydając postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie z art. 48a ust. 1 p.b. - w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. O terminie 30 dni do złożenia wniosku skarżąca została pouczona w ww. postanowieniu PINB. Z akt sprawy nie wynika kiedy skarżąca otrzymała odpis postanowienia z dnia 28.01.2022 r. wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych oraz informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego (art. 48 ust 3 p.b.) wraz z koniecznością wniesienia opłaty celem uzyskania decyzji o legalizacji. Jednak skarżąca, reprezentowana już na tym etapie przez adw. M.. Ł. (k.11 akt PINB), na postanowienie to wniosła w dniu 11.02.2022 r. zażalenie do Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., który postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Odpisu wspomnianego postanowienia WWINB wadliwie nie doręczono jednak profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej adw. Ł. , lecz samej skarżącej w dniu 13.05.2022 r. (k.21 akt PINB). Tym samym naruszono art.40 § 2 k.p.a. Jednak w ocenie Sądu naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w Prawie budowlanym nie znajduje się odpowiednik art. 110 k.p.a., a skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie wywodziła z tego naruszenia żadnych negatywnych skutków dla siebie. Ponadto pouczenie o sposobie, a w szczególności terminie, złożenia wniosku o legalizację zostało jasno sformułowane.

Zgodnie z art. 48a ust. 3 p.b. - jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne.

Skarżąca nie posiadała żadnych dokumentów wskazujących na legalność budowy spornej wiaty i pomieszczenia gospodarczego. Istnienia takich dokumentów nie wykazało także postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie. Dlatego PINB trafnie zakwalifikował przedmiot niniejszego postępowania i prowadził postępowanie na podstawie art. 48-49e p.b.

Uregulowana w tych przepisach procedura legalizacyjna nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 p.b., a następnie nie wywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki zgodnie z art.49 e pkt 1 p.b. Sąd podkreśla, że decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją uznaniową i w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek organ jest zobowiązany ją wydać.

Skarżąca nie złożyła wniosku o legalizację, zatem zgodnie z art. 49 e pkt 1 p.b. PINB prawidłowo nakazał rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego o wiatę (pokrytą panelami fotowoltaicznymi) i pomieszczenie gospodarcze (powstałe w wyniku przebudowy zadaszonego miejsca postojowego) na dz. ozn. nr ewid. gruntu [...] w D. (obręb ewid. D. gm. R.).

W świetle powyższego Sąd podzielił ocenę organów nadzoru budowlanego co do kwalifikacji obiektów wybudowanych przez skarżącą i zastosowania trybu ewentualnej legalizacji, a następnie rozbiórki spornych obiektów.

Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej sformułowanego jeszcze w odwołaniu, co do zakresu jej obowiązków w zakresie rozbiórki pomieszczenia gospodarczego. Decyzja PINB wprawdzie nie jest jednoznaczna, gdyż nakazuje "rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego o (...) pomieszczenie gospodarcze (powstałe w wyniku przebudowy zadaszonego miejsca postojowego)". Tymczasem, jak to przyjął WWINB, także Sąd, w tym zakresie miała miejsce rozbudowa, a nie przebudowa.

W judykaturze przyjmuje się, że celem postępowania naprawczego uruchomionego przez organ nadzoru budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie legalizacyjne winno służyć przywróceniu stanu zgodnego z prawem. W pierwszej kolejności zatem organ nadzoru budowlanego winien ustalić i rozważyć, czy w danej sprawie istnieje możliwość doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (tak m.in. wyrok NSA z 18.09.2019 r. o sygn. II OSK 1708/19, publ. CBOSA).

Jak wyjaśniono w wyroku NSA z 26.06.2020 r. o sygn. II OSK 9/20 (publ. CBOSA) prawodawca przewiduje, że samowolnie wzniesiony obiekt może naruszać przepisy, lecz jednocześnie wprost wskazuje, iż obligatoryjną rozbiórkę uzasadniać może tylko takie naruszenie przepisów, które uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą i najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego. Dlatego też należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Celem nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest bowiem przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa (por. wyrok NSA z 28 listopada 2019 r., sygn. II OSK 144/18).

Sąd jednak podkreśla, że pogląd ten sformułowano na kanwie 51 p.b., który w ust.1 pkt 1 i 2 stanowi o możliwości doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego albo do stanu zgodnego z prawem.

Tymczasem art.49 e pkt 1 p.b. ma treść jednoznaczną i zawiera normę bezwzględnie obowiązującą, której zastosowanie nie zależy od uznania i woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 p.b., a następnie nie wywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki zgodnie z art.49 e pkt 1 p.b. Przepis ten wprost nie przewiduje możliwości przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego albo zgodnego z prawem, a jedynie możliwość rozbiórki w razie zaistnienia wymaganych przesłanek, które w kontrolowanej sprawie się ziściły.

Jednocześnie jednak Sąd wyraża pogląd, że celem tego postępowania jest likwidacja samowolnie (nielegalnie) wybudowanego obiektu, a takim jest nowo powstałe pomieszczenie gospodarcze, a nie dotychczas istniejące (zapewne zgodnie z Prawem budowlanym) miejsce postojowe. Tym samym Sąd podziela stanowisko WWINB, że należy dokonać rozbiórki pomieszczenia gospodarczego do stanu sprzed wykonanej rozbudowy, a więc w zakresie powstałej samowoli budowlanej.

Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i utrzymującej decyzję PINB obarczoną wadą nieważności - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a także decyzji PINB - jako wydanej bez podstawy prawnej, bo po wygaśnięciu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 135 p.p.s.a. opartego na zarzucie naruszenia art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. w stopniu rażącym - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji PINB po upływie dwumiesięcznego terminu od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, co skutkowało wydaniem decyzji rozbiórkowej pomimo braku podstaw do jej wydania, Sąd orzekający wskazuje, że jest to zarzut całkowicie niezasadny. Zarzut ten oparty jest na treści art.50 ust.4 stanowiącego, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia. Tymczasem przepis ten w kontrolowanej sprawie w ogóle nie znajduje zastosowania, gdyż odnosi się do postanowienia o wstrzymaniu budowy w rozumieniu art.50 ust.1 p.b. Z ustalonego stanu faktycznego oraz z podstaw prawnych wskazanych w postanowieniu o wstrzymaniu wykonania z 28.01.2022 r. wynika, że postanowienie o wstrzymaniu budowy wydany w całkowicie innym trybie uregulowanym w art.48 p.b., a nie w art.50 p.b. Artykuł 48 p.b. nie zawiera przepisu analogicznego do art.50 ust.4 p.b. Dlatego też oceniany zarzut jest bezpodstawny i niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż organy błędnie przyjęły, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z naruszeniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. Sąd wskazuje, że organy w ogóle nie odnosiły się do planu miejscowego, a podstawą wydania zaskarżonych decyzji i nakazania rozbiórki spornych obiektów były li tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Organy nie powoływały się także na art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. dotyczący sprzeciwu od zgłoszenia trafnie przyjmując, że wymagane są w tym przypadku pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.

Organy nie dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo i zasadniczo nie był kwestionowany przez stronę skarżącą w istotnym zakresie. Sąd dostrzega lakoniczność uzasadnień zaskarżonych decyzji, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.