Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1129/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 8, art. 75, art. 79, art. 80, art. 107 par. 3, art. 104, art. 140, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1, 2 i 5, art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 ust. 1, 2, 6 i 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1140
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami  abonamentowymi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. B.(dalej też jako "skarżąca", "strona") jest decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] marca 2017r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nr [...] z [...] stycznia 2017r., który nakazał rejestrację 27 używanych odbiorników telewizyjnych, ustalił opłatę za używanie dwudziestu siedmiu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 18 387,00 złotych.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej "K.p.a.".

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., w wyniku przeprowadzonej kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu T. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą H., z głównym miejscem wykonywania działalności przy ul. [...], decyzją nr [...] z [...] stycznia 2017r. nakazał rejestrację 27 używanych odbiorników telewizyjnych, ustalił opłatę za używanie dwudziestu siedmiu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 18 387,00 zł w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

W złożonym w terminie odwołaniu, strona zarzuciła, że kwota do zapłaty jest stanowczo za wysoka. Zarzuciła dokonanie przez kontrolerów błędnych ustaleń poprzez podparcie się zeznaniami stażystki, która nie posiadała wiedzy o faktycznym stanie wyposażenia pokoi.

Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji organ, jak wskazano na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołał się na uregulowania prawne stanowiące o obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz powołał się na okoliczności stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie.

A mianowicie, [...] sierpnia 2016 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez Panią T. B. działalności gospodarczej pod firmą H.

Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika recepcji J. B. Ujawniono 27 odbiorników telewizyjnych z doprowadzoną anteną naziemną, w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania tych odbiorników wynosił dwa miesiące i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia pracownika strony – J. B..

Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole z kontroli podpisanym bez zastrzeżeń przez J. B. oraz w złożonym przez nią oświadczeniu wiedzy z [...] sierpnia 2016 r., w którym podała, że przyczyną braku możliwości bezpośredniego uruchomienia odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu, jest zajmowanie pokoi przez gości.

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu ustalenia opłaty stanowczo za wysokiej wskazał, że wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 ustawy, jest ona stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Przepisy powołanej ustawy nie dają, organowi administracji publicznej, podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Wysokość tej opłaty nie wynika ze swobodnego uznania Poczty Polskiej S.A., która jedynie została wskazana w ustawie jako podmiot pobierający opłaty i dokonujący kontroli obowiązku rejestracji odbiorników.

Opłat ta jest zawsze stała, a organ w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanych odbiorników dokonuje jedynie wyliczenia rachunkowego w zależności od ilości niezarejestrowanych odbiorników.

Odnosząc się do zarzutu dokonania przez kontrolerów błędnych ustaleń poprzez podparcie się zeznaniami stażystki, która nie posiadała wiedzy o faktycznym stanie wyposażenia pokoi wskazał, że organ I instancji nie miał obowiązku przeprowadzania oględzin obiektu i odbiorników TV, co do których ustalono brak ich zarejestrowania. Ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Oba sposoby są dopuszczalne, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli. Organ powołał się na orzecznictwo potwierdzające, że dopuszczalne jest powołanie się na ustalenia zawarte w protokole kontroli co sposobu pozyskania przez kontrolujących informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu.

W niniejszej sprawie było to oświadczenie J. B. - pracownika recepcji. W toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Organ uznał brak podstaw do zakwestionowania oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Ocenił, że wiedza pracownika recepcji obejmuje tak elementarne dla funkcjonowania hotelu wiadomości, jak rodzaj i standard oferowanych w nim usług. Wyznaczają one m.in. składniki wyposażenia udostępnianych klientom pomieszczeń, gdzie telewizory są istotnym elementem tych składników. Fakt bycia stażystką nie podwazył wiarygodności złozonego oświadczenia, skoro tej osobie powierzone zostały obowiązki służbowe, polegające w istocie na kontaktowaniu się z klientami i udzielaniu im informacji i funkcjonowaniu hotelu. Oznacza to, że osoba obecna przy kontroli składa oświadczenia, które są następnie wpisywane do protokołu kontroli. Dopiero, gdyby powstały wątpliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zachodziłaby konieczność przesłuchania tych osób w charakterze świadków lub stron. Takich watpliwości nie stwierdził organ odwoławczy. Ocenił, że osoba biorąca udział w kontroli, została przygotowana przez pracodawcę do kontaktowania się z klientami i posiada wiedzę dotyczącą wyposażenia pokoi. Podkreślił tez wagę dowodu jakim jest protokół z kontroli, co wynika z art. 75 § 1 K.p.a, traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Zostało bowiem złożone oświadczenie przez osobę uczestniczącą w kontroli, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów – co uznał za jak najbardziej dopuszczalne i wiarygodne. Strona miała zapewniony udział we wszystkich etapach postępowania.

Dlatego organ wskazał, że przy wydawaniu decyzji, uwzględnił wszystkie okoliczności stwierdzone podczas kontroli, których stona nie podwazyła. Tym samym działanie organów było zgodne z zasadami wyrażonymi w K.p.a. W trakcie kontroli ustalono, iż Strona posiada wskazaną w protokole i oświadczeniu ilość odbiorników jak również, iż są one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Sposób w jaki dokonano tych ustaleń nie narusza obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a ustalone okoliczności pozwalają na zastosowanie domniemania, że odbiorniki są używane. Organ podkreślił, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych odbiorników, mimo ustawowego obowiązku i zapisów i § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

stanowiącego, że zgłoszenia dokonuje operator wyznaczony, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki, zwanego dalej "użytkownikiem" w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższa decyzję złożyła skarżąca zarzucając naruszenie:

1/ Naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj:

a) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 ust 2 ustawy o opłatach abonamentowych

- poprzez uznanie za prawidłowe domniemanie, że skarżąca wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej 27 odbiorników telewizyjnych, podczas gdy w trakcie niezapowiedzianej kontroli organ nie ustalił w sposób wiarygodny, że skarżąca posiada te odbiorniki oraz, że są one w stanie umożliwiającym odbiór programów,

- poprzez przeprowadzenie niedopuszczalnego rozszerzenia domniemania przewidzianego w powołanym przepisie w wyniku, którego organ uznał, że skoro skarżąca posiada 27 pokoi hotelowych to w każdym z tych pokoi musi znajdować się telewizor, który jest sprawny i umożliwia odbiór programów, nie sprawdzając istnienia chociażby jednego telewizora, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji i nałożenia na skarżącą obowiązku rejestracji 27 odbiorników telewizyjnych, których skarżąca nie posiada oraz nałożenia katr pieniężnej,

b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty odwołania, lecz arbitralne przyjęcie słuszności rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy prawidłowe byłoby uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania lub ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem ustalenia prawidłowego stanu faktycznego,

c) art. 79 k.p.a. w zw. z art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez ich niezastosowanie i w rezultacie ustalenie stanu faktycznego sprawy wyłącznie na podstawie zeznań stażystki, która była na stażu dopiero od połowy lipca 2016 r. i nie była ona w większości pokoi hotelowych, nie mogła zatem wiedzieć czy w pokojach znajdują się telewizory, a zeznania, które następnie znalazły się w oświadczeniu podpisanym przez stażystkę stanowiły wyłącznie jej przypuszczenie, co nie zostało odnotowane w sporządzonym protokole, wypełnionym przez osoby kontrolujące, co doprowadziło do uznania, że skarżąca posiada 27 telewizorów mogących odbierać programy,

d) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 75 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpoznaniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym:

- niedokonaniu oględzin pomieszczeń hotelowych,

- nieprzesłuchaniu w charakterze świadka właściciela obiektu,

- nieprzesłuchaniu w charakterze świadka menagera obiektu,

- niezażądaniu przez organ dokumentacji księgowej, która mogłaby potwierdzić zakup przez skarżącą 27 odbiorników telewizyjnych,

co doprowadziło do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania błędnej decyzji,

art. 7 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy w postępowaniu odwoławczym oraz pominięcie wszelkich niezbędnych czynności potrzebnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a oparcie się jedynie na oświadczeniu wiedzy osoby niekompetentnej do złożenia takowego, co doprowadziło do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania błędnej decyzji,

e) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na nie wyjaśnienie dlaczego na podstawie art. 2 u 2 ustawy o opłatach abonamentowych można domniemać, że każdy pokój hotelowy posiada używany odbiornik telewizyjny, co uniemożliwia poznania podstaw zarówno prawnych jak i faktycznych decyzji organu,

f) art. 8 k.p.a. polegające na braku pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez przeprowadzenie niezapowiedzianej kontroli podczas, której doszło do rozpytania tylko jednej osoby i do tego niezdającej sobie sprawy z sytuacji i stanu wyposażenia poszczególnych pomieszczeń co doprowadziło do wydania błędnej decyzji nakładającej ogromną karę finansową na skarżącą,

g) art. 7 k.p.a. polegające na wydaniu przez Organ decyzji, sprzecznej ze słusznym interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli,

h) art. 77, art. 79 i art. 80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niezastosowanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącej, co skutkowało nieobecnością odpowiednio umocowanych osób kompetentnych do udzielanie informacji na temat wyposażenia poszczególnych pomieszczeń, co doprowadziło do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania błędnej decyzji,

2/ naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 2 ust. 2 i art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez uznanie, że skarżąca posiadając 27 pokoi w prowadzonym przez siebie hotelu posiada również 27 niezgłoszonych odbiorników telewizyjnych umożliwiających odbiór programów, co doprowadziło do nałożenia na skarżącą kary w wysokości 18 387 zł, mimo braku wiarygodnych dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżącą tych telewizorów.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżaca domagała się uwzględnienia skargi i uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Istotnym jest, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2017 roku, poz. 1369, z późn. zm.; zwaną dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] marca 2017r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nr [...] z [...] stycznia 2017r. nakazująca skarżacej rejestrację 27 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalajaca opłatę za używanie tych 27 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 18 387,00 złotych - nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość tego rozstrzygnięcia.

Nie ulega wątpliwości, że konstytucyjna zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art.7 Konstytucji RP) oznacza, że kompetencja do działania organu musi mieć wyraźne oparcie w obowiązujących normach prawnych i nie można jej domniemywać. Wydanie decyzji może więc nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje przepis stanowiący podstawę do podjęcia takiego działania przez organ administracji (art. 6 k.p.a.). I podstawy zastosowanego prawa w świetle okoliczności ustalonego przez organy stanu faktycznego – znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym.

W myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i skonkretyzowanej art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy jednak mieć na względzie, że celem powyższego jest dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego. To normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia. Chodzi więc o fakty mające obiektywnie znaczenie dla załatwienia sprawy.

Wbrew zarzutom Skarżącej, dokonane przez organ ustalenia znajdują oparcie zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym badanej sprawy.

Jak trafnie wskazał organ, w mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanych odbiorników podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Wskazać należy, że protokół z kontroli był dowodem w niniejszej sprawie. Okoliczności sprawy nie budziły żadnych wątpliwości, także strona w toku postępowania nie składała dowodów na okoiczności, które podważałyby powyższe ustalenia.

Przeciwnie, pismem, które wpłynęło do organu I instancji 18 listopada 2016r. skarżaca zawiadomiła organ o dokonaniu rejestracji odbiorników, oczekując na potwierdzenie tego faktu przez organ. Już sama ta okoliczność przemawia za stwierdzeniem, że organ nie miał podstaw ani potrzeby poszukiwania innych dowodów, ponieważ przeprowadził postępowanie co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zapewniając stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Wbrew twierdzeniu skargi, jego działanie było zgodne z zasadami wyrażonymi w art. 6, 7, 8, 77 § 1, 75, 79, 80, 107 § 3, 104, 140 K.p.a. Nie zostały bowiem podwazone ustalenia przeprowadzonej kontroli [...] sierpnia 2016 r. w zakresie wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez Panią T. B. działalności gospodarczej pod firmą H.

Sąd nie podziela zarzutów skargi, bowiem wiarygodne są ustalenia i ocena, że w trakcie kontroli w lokalu T. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą H., z głównym miejscem wykonywania działalności przy ul. [...] - przeprowadzonej w obecności pracownika recepcji J. B. ujawniono 27 odbiorników telewizyjnych z doprowadzoną anteną naziemną, w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania tych odbiorników wynosił dwa miesiące. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole z kontroli podpisanym bez jakichkolwiek zastrzeżeń przez J. B. oraz w złożonym przez nią oświadczeniu wiedzy z [...] sierpnia 2016 r., w którym podała, że przyczyną braku możliwości bezpośredniego uruchomienia odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu, jest zajmowanie pokoi przez gości.

Ustawowy obowiązek skarżącej spółki wynikał z art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe.

Co więcej, art. 2 ust. 2 u.o.a. stanowi, że domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Z kolei za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a.. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.). Modyfikację tej zasady ustawodawca wprowadza w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych.

Konsekwencją naruszenia obowiązku określonego w art. 2 ust. 1 u.o.a. jest sankcja przewidziana w art. 5 ust. 3 u.o.a. stanowiąca, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika.

W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.

W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności, (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.). Zgodnie z art. 7 ust. 7 u.o.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest minister właściwy do spraw łączności. Działem administracji rządowej - łączność, zgodnie z treścią § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. 2015, poz. 1907) zmienionego rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. 2015, poz. 2094), kieruje Minister Infrastruktury i Budownictwa.

W niniejszej sprawie organ kontrolujący (operator publiczny), działając w oparciu o przepisy u.o.a., w toku przeprowadzonej kontroli wypełniania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych [...] sierpnia 2016 r. - w miejscu prowadzenia przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej - w lokalu T. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą H., z głównym miejscem wykonywania działalności przy ul. [...] używała 27 odbiorników telewizyjnych, do których doprowadzona jest cyfrowa telewizja naziemna. Prawidłowo ustalono, że 27 odbiorników telewizyjnych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania odbiorników ustalony został na podstawie oświadczenia wiedzy recepcjonistki - dwa miesiące i jak reszta stanu faktycznego został ustalony na podstawie jej oświadczenia.

Należy przy tym zauważyć, że pracownica ta była uprawniona do posługiwania się pieczatką o treści "O." przystawioną zarówno na protokole kontroli jak i na oświadczeniu. Natomiast twierdzenie skarżącej o braku wiedzy jej pracownika jako stażystki – nie zostało udokumentowane chociażby umową, potwierdzającą taką okoliczność.

Sąd w całości uznaje za prawidłowe dokonane ustalenia organu, ich ocenę prawną i faktyczną. W szczególności należy podkreślić, że oświadczenie pracownika zostało sporządzone na druku wypełnionym i podpisanym przez pracownika recepcji J. B., z użyciem przez nią firmowej pieczątki.

Sposób w jaki dokonano ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego nie narusza obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a ustalone okoliczności pozwaliły na zastosowanie domniemania, iż odbiorniki są używane.

Dopiero w skardze strona kwestionuje ustalone okoliczności podważając oświadczenie swojego pracownika, a także nieprzeprowadzenie dowodów, o które nie wnosiła w toku postępowania administracyjnego. Nie było żadnych przeszkód do złożenia dowodów i wniosków dowodowych, bowiem strona pismem z 8 listopada 2016r. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, otrzymała kopie protokołu i oświadczenia pracownicy i pouczona o uprawnieniach wynikajacych z art. 10 § 1 K.p.a. Także oswiadczenie to nie zostało podważone jakimkolwiek dowodem w toku postepowania administracyjnego, ani jego cofnięciem. Tym samym osoba obecna przy kontroli – w tym przypadku pracownica skarżacej – złozyła oświadczenie swojej wiedzy, które zostało następnie wpisywane do protokołu kontroli, niezależnie od oświadczenia pisemnego.

Należy zauważyć, że jednozdaniowe zaprzeczenie ustaleniom decyzji organu I instancji jakie zawarła skarżąca w odwołaniu z 28 stycznia 2017r. nie kreowało żadnych okoliczności podważających stan faktyczny. Gdyby powstały jakiekolwiek wątpliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego, dopiero wówcza zaistniałaby konieczność przeprowadzenia innych dowodów w toku postępowania administracyjnego. Ustalony w czasie kontroli stan faktyczny nie dostarczył wątpliwości w zakresie ilości odbiorników, ich stanu umożliwiającego natychmiastowy odbiór programu oraz okresu ich używania.

Opłaty abonamentowe są świadczeniem przymusowym i bezzwrotnym o charakterze publicznoprawnym, z góry nakierowanym na realizację określonych przez ustawodawcę celów. Obowiązek ich bezwzględnego uiszczania ma swoje źródło w ustawie abonamentowej, a także w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08).

Sąd potwierdza za uprawniony pogląd, że ustawa o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu. Osoby, które biorą udział w kontroli nie składają oświadczeń woli, wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Należy przypomnieć, że pogląd ten został utrwalony w orzecznictwie. W wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r., sąd podzielił stanowisko organu, że "nie ma przeszkód, aby w kontroli brał udział np. recepcjonista, czy inna osoba zatrudniona w hotelu, zorientowana w jego funkcjonowaniu. Wówczas podpis takiej osoby na protokole kontroli należałoby uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że osoba ta nie kwestionuje ustaleń kontroli - lub przeciwnie - zgłasza zastrzeżenia, do których należy odnieść się w toku postępowania". (sygn. VI SA/Wa 1786/12).

Organ trafnie zwrócił uwagę i podkreślił, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych odbiorników, mimo ustawowego obowiązku i zapisów i § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych stanowiącego, że zgłoszenia dokonuje operator wyznaczony, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki, zwanego dalej "użytkownikiem" w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników. Skarżąca nie dowodziła, by ww. odbiorniki zakupione były już po kontroli, co zdaje się podnosić w skardze, bądź nie były podłączone do anteny i nie odbierały programu.

Tym samym, odnosząc się do zarzutów procesowych w zakresie błędnych ustaleń faktycznych, należy stwierdzić, że są nietrafne. Ustalony przez organ stan faktyczny nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, a skarżąca w istocie nie podjęła się nawet próby obalenia domniemania płynącego z art. 2 ust. 2 u.o.a. Przeczenie dopiero w skardze ustalonym faktom opiera się wyłącznie na własnym odmiennym twierdzeniu, a przede wszystkim nie wskazuje, jaki istotny wpływ na wynik sprawy mają podniesione zarzuty procesowe. W ocenie Sądu, dowód w postaci protokołu kontroli i oświadczenia wiedzy pracownicy jest skutecznym i wiarygodnym materiałem dowodowym. Co więcej, do akt nie wpłynęło jakiekolwiek pismo cofające powyższe oświadczenie. Podobnie skarżąca nie podjęła próby dowodzenia innego stanu 29 odbiorników, niż ten ustalony w trakcie kontroli. Nie złożyła bowiem żadnych dowodów na okoliczność, którą kwestionuje.

Innymi słowy, ustalenia organu, dokonane w oparciu o wyjaśnienia pracownika hotelu, nie zostały w żaden sposób obalone, czyli nie zostało obalone domniemanie płynące z art. 2 ust. 2 u.o.a. W swoich twierdzeniach, w toku całego postępowania administracyjnego, skarżąca spółka nie wykazała, by pracownica recepcji (jak sama się nazwała w oświadczeniu z [...] sierpnia 2016r.) nie posiadała wiedzy i rozeznania, a złożone przez nią oświadczenie, którego także nie odwołała, nie byłoby zgodne z prawdą.

W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, ustalenia protokołu kontroli oparte przez kontrolujących na oświadczeniu wiedzy pracownika - są w pełni wiarygodne. Sąd nie stwierdził zatem naruszenia przez organy administracji zastosowanych przepisów prawa materialnego, w tym podnoszonego w skardze art. 2 ust. 2 i art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych.

Co istotne na gruncie sprawy niniejszej – późniejsze twierdzenia skarżącej, a prezentowane dopiero w skardze, należy uznać za gołosłowne i nie mające wpływu na wynik sprawy prowadzonej przez organy administracji.

To zaskarżona decyzja jest przedmiotem kontroli Sądu. W podpisanym przez pracownika skarżacej protokole kontroli, zawarte stwierdzenie, że ww. odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokołowane oświadczenie w zakresie ich wykorzystywania, nie zostało obalone żadnymi wiarygodnymi dowodami w toku postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że protokół kontroli zalicza się do tej kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 K.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Protokół kontroli ma także szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim niekwestionowanych faktów. W przedmiotowej sprawie protokół został sporządzony i podpisany bez zastrzeżeń przez obecnego w kontrolowanym lokalu pracownika skarżącego (posługującego się także jego pieczątką prowadzonej działalności) oraz kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. zgodnie z uprawnieniem wynikającym z § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. poz. 1140). Kontrolę przeprowadzał zatem organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co pod względem formalnym uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie.

W ocenie Sądu, podpis pracownika, uwiarygodnia poczynione ustalenia co do tego, że: po pierwsze, brała ona udział w kontroli, a po drugie, potwierdza dokonane przez kontrolujących ustalenia i ich nie kwestionuje, skoro nie składa zastrzeżeń. Oznacza to, że jednoznaczne i szczegółowe oświadczenie wiedzy w tym zakresie powoduje, iż stanowi ono wiarygodne źródło dowodowe.

Podniesione na etapie skargi zarzuty niezbadania przez organ, czy odbiorniki telewizyjne znajdujące się w pokojach hotelowych odbierały program telewizyjny, są spóźnione. Nawet gdyby były tak postawione – bez żadnych dowodów – przed organem administracji – nie skutkowałyby obaleniem domniemania wynikającego z ustaleń protokołu kontroli. Kontrola obowiązku wypełniania obowiązku opłaty za używanie odbiorników jest bowiem czyniona "na gorąco" – wg stanu na dzień jej przeprowadzania. Zasadniczo, na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. To protokół kontroli obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. W protokole kontroli utrwala się bowiem przebieg i wyniki kontroli. Sporządzony jest on przez kontrolującego, a w sytuacji, gdy w czynnościach kontrolnych bierze udział przedstawiciel podmiotu kontrolowanego – przedstawia się go do podpisu tej osobie.

Dowiedzenie innych okoliczności należało do skarżącej. W mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, odpowiadające subsumpcji normy prawa materialnego - stwierdzone w toku kontroli, ale nie wykluczające obalenia domniemania.

Jak trafnie ocenił organ, powołując się na utrwalony pogląd w orzecznictwie, przepisy u.o.a. nie wprowadzają wymogu aby w czynnościach kontrolnych uczestniczył podmiot kontrolowany, w postaci osób uprawnionych do jego reprezentacji, ani też by ważność protokołu zależała od podpisu takich osób, względnie osoby przez ten podmiot upoważnionej. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli, zatem ustalenia kontroli oparte na oświadczeniu przebywającej w kontrolowanym lokalu pracownicy, przy uniemożliwieniu kontrolującym dostępu do pokoi hotelowych, w których zlokalizowane były odbiorniki telewizyjne, w ocenie Sądu, należy uznać za prawidłowe. Tym bardziej, że skarżąca nie podważyła ustaleń organu dokonanych w trakcie tej kontroli, mając zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym, gdzie miała możliwość przedstawienia przeciwdowodów na okoliczności objęte jej oświadczeniem, zatem niezasadne są zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 9 i 10 k.p.a., a tym bardziej 77, 107 § 3 i 80 K.p.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. art. 77, art. 79 i art. 80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niezastosowanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącej, co skutkowało nieobecnością odpowiednio umocowanych osób kompetentnych do udzielanie informacji – stwierdzić należy jego bezzasadność.

W orzecznictwie dotyczącym opłat abonamentowych utrwalony jest pogląd, że w tym postepowaniu przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mają zastosowania. Jak wskazał organ, w wyroku z dnia 9 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 92/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się w tej mierze na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 9 września 2004 r. (sygn. akt K 2/03 opubl. OTK-A 2004/8/83), wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny - abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zrazem abonament mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej. Ponadto, jak wskazał NSA, dodatkowym argumentem świadczącym, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97; dalej: ustawa o zmianie), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli ( art. 79 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej). W art. 2-63 tej ustawy dokonano zmian w 62 ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W 52 ustawach zawarto przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 u.s.d.g., zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to o kompleksowym charakterze tej regulacji. Pośród wymienionych w ustawie o zmianie ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 u.s.d.g. nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej odbywała się w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Wskazać także należy, że obowiązek zarejestrowania odbiorników telewizyjnych i radiowych oraz uiszczenia za nie opłaty, wynika z ustawy o opłatach abonamentowych i dotyczy zarówno osób fizycznych posiadających odbiorniki w gospodarstwach domowych, jak i przedsiębiorców. Unormowania zawarte w w/w ustawie, w szczególności art. 7, nie dotyczą zatem kontroli działalności gospodarczej, a kontroli używania odbiorników i tym samym powołane w skardze przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie mają do niej zastosowania. Podstawą prowadzenia kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV jest art. 7 u.o.a.

Powołane wyżej przepisy nie regulują w sposób kompleksowy zasad i trybu przeprowadzania kontroli tego rodzaju, co nie oznacza, że w zakresie nieuregulowanym winny być stosowane przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przyjęcie takiego rozwiązania bezpodstawnie różnicowałoby sytuację prawną osób używających niezarejestrowanych odbiorników RTV w zależności od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą, czy też nie, a jednocześnie uniemożliwiałoby sprawdzenie, czy określony podmiot respektuje swoje obowiązki ustawowe.

Należy także podnieść, że kontrola realizacji obowiązków ciążących na podmiotach prowadzących działalność gospodarczą, ze swej istoty nie jest poprzedzona czynnościami podejmowanymi przez organ administracji publicznej już w toku postępowania. W przeciwnym razie nie byłoby wręcz możliwe sprawdzenie, czy taki podmiot w zwykłych warunkach, bez zapowiedzianej kontroli, respektuje wymogi np. z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej czy w sprawach do tej podobnych.

Także wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia

przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.