Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 475/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi E. w I., T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy AMBER [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej E. w I., T. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy RP, uznając istnienie po stronie S. w W. interesu prawnego, decyzją z dnia [...] maja 2007 roku Nr [...], na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, działając w trybie postępowania spornego, stwierdził z dniem [...] kwietnia 2003 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy AMBER [...] w zakresie takich towarów w klasie 3 jak "kosmetyki". W pozostałym zakresie wniosek oddalił.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] kwietnika 2003 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek S. w W. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy AMBER [...] udzielonego na rzecz firmy E. z T. z powodu jego nieużywania. Swój interes prawny w uznaniu prawa z rejestracji omawianego znaku S. wywodziła z faktu prowadzenia od 1993 r. produkcji kosmetyków w klasie 3 oznaczonych słowem AMBER, zaś rejestracja na rzecz firmy E. z T. omawianego znaku jest przeszkodą dla uzyskania na ten znak rejestracji przez S.

Znak ten został zarejestrowany w dniu [...] listopada 1997 r. z pierwszeństwem od dnia [...] lutego 1994 r. na rzecz E. z T. i jest przeznaczony do oznaczenia towarów w klasie 3 takich jak: środki do bielenia i inne substancje do prania, środki do czyszczenia, polerowania, usuwania tłuszczu i ścierne, mydła, produkty perfumeryjne, olejki eteryczne, kosmetyki, płyny do włosów, środki do czyszczenia zębów.

Urząd Patentowy RP uznał natomiast, że S. ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego znaku towarowego, albowiem z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że ubiega się o uzyskanie prawa ochronnego na zgłoszony w dniu [...] października 2001 roku za numerem [...]znak towarowy IZIS AMBER przeznaczony do oznaczenia towarów w klasie 3, takich jak kosmetyki: kremy, mleczka kosmetyczne, emulsje, toniki, przy czym Urząd Patentowy RP poinformował ją, że postępowanie w tej sprawie będzie kontynuowane po zakończeniu postępowania w sprawie dotyczącej znaku towarowego AMBER, którego właścicielem jest firma E. z T. Znak towarowy AMBER t. firmy przeznaczony jest do oznaczania takich towarów w klasie 3, jak: środki do bielenia i inne substancje do prania, środki do czyszczenia, polerowania, usuwania tłuszczu i ścierne, mydła, produkty perfumeryjne, olejki eteryczne, kosmetyki, płyny do włosów, środki do czyszczenia zębów. Urząd Patentowy uznał, że E. z T. udowodnił używanie wspomnianego znaku towarowego do oznaczania mydła, które zostało uwidocznione w wykazie towarów objętych ochroną ze spornego prawa obok kosmetyków. Natomiast przedłożone dowody nie potwierdzają rzeczywistego używania tego znaku w odniesieniu do kosmetyków. Uzasadniało to wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego na znak AMBER w odniesieniu do towarów w klasie 3, jak kosmetyki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1811/07, po rozpoznaniu skargi E. I. T. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2007 roku Nr [...], skargę oddalił.

Sąd I instancji podzielił w całości stanowisko organu i jego argumentację odnośnie istnienia po stronie S. w W. interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego AMBER [...].

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że S. w W. ubiegała się o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy IZIS AMBER [...] przeznaczony do oznaczania kosmetyków w klasie 3 kolidujący ze znakiem towarowym AMBER [...] w zakresie takich towarów jak kosmetyki w klasie 3, a tym samym pomiędzy jej sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istniało realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące ją zainteresowaną tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnioną do udziału w nim w charakterze strony.

Za nieuzasadnione uznał Sąd I instancji stanowisko strony skarżącej co do naruszenia przez organ art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.

Wyniki postępowania przed Urzędem Patentowym RP dawały podstawę do przyjęcia, iż firma [...] używała w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku, znaku towarowego AMBER jedynie do oznaczania mydła, co uzasadniało stwierdzenie wygaśnięcia tego znaku w stosunku do kosmetyków.

Istotny dla przyjętego rozstrzygnięcia był również fakt, że firma t., składając w dniu [...] lutego 1994 roku podanie do Urzędu Patentowego RP o zarejestrowanie znaku towarowego AMBER, wykazując towary, do których oznaczania został przeznaczony znak towarowy, kierowała się tzw. klasyfikacją nicejską, a mianowicie podała, że znak służyć będzie do oznaczenia towarów w klasie 3 tj. środków bielenia i innych substancji do prania, środków do czyszczenia, polerowania, usuwania tłuszczu i ściernych, mydeł, perfumerii, olejków eterycznych, kosmetyków, płynów do włosów, środków do czyszczenia zębów.

Taki wykaz towarów został uwzględniony w decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 1997 roku, zmienionej następnie decyzją z [...] listopada 1997 roku.

W tym stanie rzeczy organ, prowadząc postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego AMBER, związany był swoją decyzją o rejestracji, w której zgodnie z klasyfikacją nicejską w wykazie towarów mydła zostały oddzielone od kosmetyków.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, iż Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił należycie sprawy w kontekście istnienia ważnych powodów po stronie [...] nieużywania spornego znaku towarowego, Sąd I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Innymi słowy bierność w postępowaniu dowodowym obciąża uprawnionego. W przedmiotowej sprawie firma [...] w toku postępowania przed Urzędem Patentowym nie wykazała istnienia ważnych powodów nieużywania znaku, do oznaczania pozostałych towarów, poza mydłem.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku E. I. T. (zwany dalej skarżącym) wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji albo o jego uchylenie i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), poprzez jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przyjęcie wadliwych ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy polegających na uznaniu, iż mydła są odrębną kategorią towarów od kosmetyków mimo, iż należą one do tej samej grupy towarów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na wadliwym uznaniu, że Urząd Patentowy rozpatrzył wszystkie okoliczności sprawy pomimo, iż organ administracji nie odniósł się do znajdujących się w aktach sprawy dowodów wskazujących na fakt usprawiedliwionego nieużywania znaku towarowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji wydania przez Urząd Patentowy decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy;

4. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez błędne zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., polegające na zastosowaniu tego przepisu i utrzymaniu decyzji Urzędu Patentowego o stwierdzeniu wygaśnięcia znaku towarowego AMBER w zakresie towarów takich jak kosmetyki pomimo, iż skarżący zożył do akt sprawy dowody wskazujące na używanie znaku towarowego na towary kosmetyczne jak mydła;

5. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji zastosowania przez Urząd Patentowy art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podał, że klasyfikacja nicejska nie ma charakteru rozstrzygającego co do przynależności poszczególnych towarów do danej kategorii. Ma ona jedynie charakter pomocniczy przy formułowaniu wykazów towarów dla znaków zgłoszonych Urzędowi Patentowemu, aby uporządkować towary i usługi według właściwości jakie te towary/usługi posiadają. Ponadto, fakt związania Urzędu Patentowego decyzją o rejestracji danego znaku towarowego na pewien określony w decyzji wykaz towarów nie oznacza, że w postępowaniu spornym o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy co do części towarów organ ten jest zwolniony od dokonania oceny w zakresie przynależności poszczególnych towarów do danej kategorii.

W skardze kasacyjnej zarzucono, iż zarówno Urząd Patentowy, a za nim Sąd I instancji nie przeprowadził analizy w kwestii oceny podobieństwa towarów dla których znak AMBER został zarejestrowany i ich przynależności do danej kategorii. Mydło, pomimo oddzielnego wskazania w wykazie towarów obok kosmetyków, należy do tej kategorii. Na okoliczność usprawiedliwionego nieużywania znaku AMBER, powołano się na toczące się między stronami postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego z tego znaku, co znajduje wyraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1571/06.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu powyższej skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 698/08, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 10 marca 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., przyjmując, że zarzuty te są oparte na usprawiedliwionych podstawach. Przychylił się do stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej, iż klasyfikacja nicejska dotycząca klasyfikacji towarów nie ma charakteru rozstrzygającego co do przynależności poszczególnych towarów do danej kategorii. Ma ona jedynie charakter pomocniczy przy formułowaniu wykazów towarów dla znaków zgłoszonych Urzędowi Patentowemu, aby uporządkować towary i usługi według właściwości jakie te towary/usługi posiadają. Pogląd ten jest dostatecznie utrwalony w orzecznictwie, również w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. I tak, w świetle stanowiska zajętego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 141/07, które podziela Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest wystarczająca dla uznania jednorodzajowości towarów oznaczanych przeciwstawionymi znakami, stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), okoliczność zaklasyfikowania tych towarów do tej samej klasy w międzynarodowym wykazie towarów i usług. Wspomniana klasyfikacja ma bowiem charakter porządkowy i służy jedynie potrzebom rejestracji znaków, wprowadzając jednolity system zaszeregowania towarów. Towary zaliczane do jednej klasy mogą zatem być towarami różnego rodzaju i przeciwnie – towary z różnych klas mogą być uznane za podobne. Zatem, klasyfikacja ta nie ma charakteru normatywnego przy określaniu "jednorodzajowości" towarów, może mieć natomiast znaczenie pomocnicze.

Naczelny Sąd Administracyjny, za trafny również uznał pogląd zawarty w skardze kasacyjnej, iż kwestia sposobu, w jaki został przedstawiony w decyzji w sprawie rejestracji znaku towarowego wykaz towarów dla oznaczania których przeznaczony jest znak, nie ma istotnego znaczenia w postępowaniu spornym o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy co do części towarów. Sam sposób, w jaki został sporządzony przez uprawnionego z rejestracji, wykaz towarów w dokumentacji zgłoszeniowej, dla oznaczania których przeznaczony jest znak, przyjęty następnie w decyzji w przedmiocie rejestracji znaku, ma charakter czysto techniczny, nie zaś merytoryczny. Dlatego w razie sporu przed Urzędem Patentowym w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego co do części towarów na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego, organ ten ma obowiązek dokonać oceny co do rzeczywistej przynależności spornych towarów do danej kategorii, bez względu na to w jaki sposób został sporządzony wykaz tych towarów. W razie zaś wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego Sąd I instancji ma obowiązek dokonania kontroli decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił trafność zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej, iż zarówno Urząd Patentowy, a za nim Sąd I instancji, nie przeprowadzili oceny podobieństwa towarów, dla których znak AMBER został zarejestrowany i ich przynależności do danej kategorii, a mianowicie, czy mydło i kosmetyki należą do tej samej kategorii towarów. Toteż, uzasadniony jest zarzut skargi kasacyjnej w przedmiocie naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z tego już tylko powodu skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził trafność zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej, iż Sąd I instancji, z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., nie rozpoznał w dostatecznym stopniu kwestii, czy w sprawie istniały dostatecznie ważne powody dla nieużywania przez skarżącą zarejestrowanego znaku, a to z uwagi na toczące się postępowania zmierzające do pozbawienia skarżącej prawa z rejestracji omawianego znaku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Aktualne rozpoznanie sprawy jest związane z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1811/07 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku sądu pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 3 lutego 2009 r., wskazał, że klasyfikacja nicejska ma charakter porządkowy i służy jedynie potrzebom rejestracji znaków, wprowadzając jednolity system zaszeregowania towarów. Klasyfikacja ta nie ma natomiast charakteru normatywnego przy określaniu "jednorodzajowości" towarów. Nie rozstrzyga o przynależności poszczególnych towarów do danej kategorii.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w razie sporu przed Urzędem Patentowym w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego co do części towarów na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego, organ ma obowiązek dokonać oceny co do rzeczywistej przynależności spornych towarów do danej kategorii, bez względu na to w jaki sposób został sporządzony wykaz tych towarów. Zadaniem Sądu I instancji jest natomiast obowiązek kontroli decyzji organu pod względem jej zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarówno Urząd Patentowy jak również Sąd I instancji nie przeprowadzili oceny podobieństw towarów, dla których znak AMBER został zarejestrowany i ich przynależności do danej kategorii, a mianowicie, czy mydło i kosmetyki należą do tej samej kategorii towarów.

W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy RP ponownie rozpoznając sprawę dokona analizy w kwestii oceny podobieństwa towarów w aspekcie wskazanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę nie czyni własnych ustaleń a jedynie kontroluje prawidłowość podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Tymczasem, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, organ uchylił się w niniejszej sprawie od przeprowadzenia wzmiankowanej analizy. Stąd na obecnym etapie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ma możliwości dokonania oceny prawidłowości subsumcji, gdyż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, Sąd I instancji nie rozpoznał w dostatecznym stopniu kwestii, czy w sprawie istniały dostatecznie ważne powody dla nieużywania przez skarżącą zarejestrowanego znaku.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ponownie rozpoznając sprawię, przy ocenie tej okoliczności, organ powinien uwzględnić, że za usprawiedliwienie nieużywania uznać można postępowanie sądowe toczące się z powództwa konkurenta w sprawie przynależności prawa do zarejestrowanego znaku.

Jak wynika z akt sprawy od listopada 2001 r. toczyło się postępowanie o unieważnienie spornego znaku wszczęte na wniosek uczestnika niniejszego postępowania, a więc organ ponownie rozpoznając sprawę powinien dokonać oceny przesłanki usprawiedliwionego nieużywania w kontekście ww. postępowania o unieważnienie spornego znaku. Brak rozważań w tym zakresie uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O niewykonywaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tejże ustawy.