Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1282/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 a par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13, art. 14, art. 134, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 129
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykupu nieruchomości w związku z ograniczeniem korzystania z nich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia Z. B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] odmawiające Z. B., P. F. i P. K. wszczęcia postępowania w sprawie wykupu nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nich tj. ograniczeniem prawa swobodnego podejmowania pożytków, wynikającym z poddania ochronie nieruchomości stanowiących własność ww. osób na podstawie przepisów o ochronie przyrody, z powodu braku podstawy materialno - prawnej do rozpoznania żądania w trybie administracyjnym oraz po rozpatrzeniu zażalenia Z. B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa uchyliło postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] odmawiające Z. B., P. F. i P. K. wszczęcia postępowania w sprawie wykupu nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nich tj. ograniczeniem prawa swobodnego podejmowania pożytków, wynikającym z poddania ochronie nieruchomości stanowiących własność ww. osób na podstawie przepisów o ochronie przyrody, z powodu braku podstawy materialno - prawnej do rozpoznania żądania w trybie administracyjnym i umorzyło postępowanie organu I instancji w tym zakresie w całości.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie z dnia [...] marca 2015 r., Z. B., P. F. oraz P. K. zwrócili się do Starosty [...] z żądaniem wykupu nieruchomości będących ich własnością, położonych w obszarze Natura 2000 w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z tych nieruchomości oraz ograniczeniem czerpania z nich pożytków. Starosta C. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. odmówił wnioskodawcom wszczęcia w tej sprawie postępowania administracyjnego, uzasadniając to brakiem podstawy materialnoprawnej do rozpoznania żądania w trybie administracyjnym. Organ administracji wskazał m.in. że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L., działając w oparciu o przepisy ustawy o ochronie przyrody ustanowił w dniu [...] grudnia 2014 r. w drodze aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia, plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 K. PLH 060067. Starosta C. podniósł, że minister właściwy do spraw środowiska do chwili obecnej nie wydał rozporządzenia w sprawie ww. obszaru Natura 2000, do czego został umocowany dyspozycją zawartą w art. 27a ustawy o ochronie przyrody. Natomiast zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. nie stanowi przesłanki do zastosowania art. 129-134 ustawy Prawo ochrony środowiska, albowiem zostało wydane na postawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, a nie na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska.

W zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. na powyższe postanowienie Z. B. wskazał, że "dyrektywa EWG i decyzja wykonawcza Komisji Europejskiej odnośnie obszaru Natura 2000 są wiążące dla państw członkowskich i dlatego też obowiązkiem Państwa jest transpozycja dyrektywy i decyzji Komisji Europejskiej na grunt prawa krajowego". Fakt, że Minister Środowiska przez wiele lat nie wyznaczył żadnego obszaru siedliskowego i nie wydał w tej sprawie rozporządzenia wykonawczego stanowi naruszenie przepisów prawa unijnego.

Rozpoznając wówczas zażalenie i uchylając w dniu [...] czerwca 2015 r. powyższe postanowienie w całości i przekazując sprawę Staroście [...] do ponownego rozpatrzenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło, że zastosowana przez starostę interpretacja art. 129 ustawy Prawo ochrony środowiska jest błędna bowiem do spełnienia warunków uprawniających do żądania wykupu nieruchomości, o czym mowa w tym przepisie, wystarczającym jest wykazanie, że wskutek wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego stało się niemożliwe i istotnie ograniczone korzystanie z nieruchomości lub z jej części w sposób dotychczasowy lub zgodny z ich dotychczasowym przeznaczeniem. Innych ograniczeń w tym zakresie ustawodawca nie postawił. Fakt, że opisane zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydane zostało w oparciu o przepisy ustawy o ochronie przyrody, a nie w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie ma w niniejszej sprawie istotnego znaczenia. W tej sytuacji, Kolegium wówczas oceniło, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wykupu nieruchomości, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z tych nieruchomości, z uwagi na brak podstawy materialnoprawnej do rozpoznania żądania w trybie administracyjnym była nieuzasadniona i naruszała zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył Z. B., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podkreślił, że działania Kolegium sankcjonują bezprawne działania organów władzy publicznej, jakie miały miejsce przy ustanawianiu granic obszaru Natura 2000 w Polsce.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] lipca 2015 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta C. ponownie wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie, argumentując podobnie jak we wcześniejszym swoim postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. Od powyższego postanowienia, zażalenie z dnia [...] lipca 2015 r., do Kolegium złożył ponownie Z. B., argumentując co do istoty w sposób podobny jak wyżej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. sygn. akt [...] zawiesiło z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia ww. zażalenia do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie tj. skargi Z. B. na postanowienie Kolegium z dnia [...] czerwca 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 550/15, uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...] czerwca 2015 r. Biorąc pod uwagę, że ustąpiła przesłanka zawieszenia postępowania Samorządowe Kolegium w C., postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] podjęło zawieszone postępowanie w sprawie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca r. Do rozpatrzenia pozostały dwa zażalenia Z. B., na będące w obrocie prawnym dwa nieostateczne postanowienia Starosty [...] tj. z dnia [...] kwietnia 2015 r. i [...] lipca 2015 r.

W wyniku rozpatrzenia wyżej wymienionych dwu zażaleń Z. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że jest związane oceną prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawartą w prawomocnym wyroku z dnia [...] lutego 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia [...] czerwca 2015 r., uwzględnił skargę mając na uwadze naruszenia prawa niewskazane przez stronę skarżącą. W pierwszym rzędzie WSA podniósł, że w świetle art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, chroniona jest własność, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W myśl art. 64 Konstytucji RP, prawo własności jest prawem każdej jednostki i podlega równej dla wszystkich ochronie prawnej. Mając zaś na względzie zasadę proporcjonalności, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne m.in. dla ochrony środowiska, zdrowia albo wolności i praw innych osób. Istotne jest przy tym, że ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Sąd wskazał, że co do zasady kwestie związane z roszczeniami wynikającymi z ograniczenia prawa własności nie mogą być rozstrzygane w toku postępowania administracyjnego. Ochrona własności regulowana jest bowiem przez przepisy prawa cywilnego i swoich roszczeń wynikających z prawa własności strona może dochodzić na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym. W jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym rozstrzygane są tylko te sprawy dotyczące sporów o prawo własności, co do których ustawodawca w sposób wyraźny zastrzegł drogę administracyjnoprawną, tak jak to uczynił przykładowo w odniesieniu do problematyki wywłaszczenia nieruchomości oraz roszczeń z tym związanych - w przepisach art. 112 i następnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774). Sąd podkreślił, że rozstrzyganie sporów o prawo własności na drodze administracyjnej ma charakter wyjątkowy, co oznacza, iż przyjęcie takiego trybu dochodzenia roszczeń z tym związanych musi wynikać z jednoznacznie brzmiących przepisów ustawy. Nie budziło zaś wątpliwości Sądu, że nie ma przepisów materialnego prawa administracyjnego, które przekazywałyby na drogę administracyjną sprawę cywilną dotyczącą roszczeń, których dochodził skarżący oraz pozostali wnioskodawcy w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. skierowanym do Starosty [...], to jest roszczeń o wykup nieruchomości będących ich własnością, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z tych nieruchomości oraz ograniczeniem czerpania z nich pożytków, co wynika z objęcia tych nieruchomości obszarem Natura 2000. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jeżeli w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części.

Nadto, w myśl ust. 2 tego artykułu, właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, przy czym uznaje się, że szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Roszczenie określone w art. 129 ust. 1 i 2 ustawy, przysługuje również użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, a roszczenie, o którym mowa w ust. 2 tego artykułu, także osobie, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości (ust. 3). Z roszczeniem, o którym mowa wyżej, można wystąpić w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (ust. 4). Ustawodawca wskazał przy tym wyraźnie w art. 129 ust. 5 ustawy, że w sprawach, o jakich mówi art. 129 ust. 1-4, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.), dotyczących roszczeń z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd zauważył, że jakkolwiek w art. 129 ustawy Prawo ochrony środowiska nie został w sposób bezpośredni uregulowany tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, to co do zasady, winny być one dochodzone na drodze cywilnoprawnej. Oczywistym jest bowiem, iż roszczenia odszkodowawcze, o których mowa w art. 129 ust. 1-4 powołanej ustawy są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.), a jednocześnie nie budzi wątpliwości Sądu, że ich rozpoznanie nie zostało wyłączone z drogi sądowej. Wynika więc z tego, że roszczenia te winny być rozstrzygane w postępowaniu przed sądami powszechnymi. W orzecznictwie sądów powszechnych utrwalone jest przy tym stanowisko, że odpowiedzialność odszkodowawczą, o której mowa w art. 129 ustawy Prawo ochrony środowiska, przewidziano nie za samo ograniczenie i nie za każde ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Odszkodowanie nie rekompensuje zmiany dotychczasowej sytuacji właściciela nieruchomości, a tym bardziej utrzymywania już istniejących ograniczeń w przypadku zmiany aktu prawnego. Odszkodowanie służy bowiem za konkretną szkodę, która powstała w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, a nie za samo ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Konieczną przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej jest więc szkoda, której źródłem jest rozporządzenie lub akt prawa miejscowego powodujący ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Szkoda ma być normalnym następstwem wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego wprowadzającego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 27 czerwca 2012 r., IV CSK 28/12, LEX nr 1228596, z dnia 21 sierpnia 2013 r., II CSK 578/12, OSNC 2014, Nr 4, poz. 47 oraz z dnia 12 czerwca 2015 r.. II CSK 570/14, LEX nr 1790978). Mając powyższe na uwadze, Sąd wskazał, że prawnie wadliwym było stanowisko Kolegium, które uchyliło postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie na podstawie art. 61 a kpa i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Nie budziło bowiem wątpliwości Sądu, że w rozstrzyganej sprawie zachodziła jedna z przesłanek do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, określona w tym przepisie. Z art. 61 a kpa wynika bowiem, iż organ administracji publicznej ma prawny obowiązek odmówić wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w przypadku, gdy żądanie wszczęcia takiego postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną bądź z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Jak Sąd wskazał brak jest podstawy materialnoprawnej uzasadniającej rozpoznanie - w trybie administracyjnym - żądania zawartego przez skarżącego i pozostałych wnioskodawców w ich piśmie z dnia [...] marca 2015 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że biorąc pod uwagę wiążącą ocenę prawną wyrażoną w wyroku WSA w Lublinie, w wyniku rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., mogło wyłącznie utrzymać w mocy ww. postanowienie starosty - co też orzeczono na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Przy tym, jednocześnie wskazało, że na sposób takiego rozstrzygnięcia, nie miało istotnego wpływu dołączone przy piśmie Z. B. z dnia [...] czerwca 2016 r. - pismo Komisji Europejskiej Dyrekcji Generalnej ds. Sprawiedliwości i Konsumentów z dnia [...] czerwca 2016 r., z którego treści nie wynika by ocena prawna w tej sprawie wyrażona przez WSA w Lublinie była w jakikolwiek sposób wadliwa. Natomiast, w takiej sytuacji tj. utrzymania w mocy postanowienia Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., jako zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym, nie mogło pozostać w obrocie prawnym drugie postanowienie Starosty [...] w tej samej sprawie tj. z dnia [...] lipca 2015 r. (powaga rzeczy osądzonej - res iudicata), dlatego też Kolegium, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, miało obowiązek je wyeliminować z obrotu prawnego (uchylić w całości) i umorzyć postępowanie w tym zakresie.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 61 a § 1 kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W rozstrzyganej sprawie organ administracji nie kwestionuje, że wnioskodawcy mają przymiot strony, natomiast powołał się na drugą przesłankę wskazując, że sprawa nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego. Przepis art. 61 a § 1 kpa stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego między innymi w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy nie będącej w gestii postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że oba postanowienia starosty dotyczą tożsamej sprawy bowiem o tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (porównaj np. wyrok NSA sygn. akt II OSK 931/09, LEX nr 597967). W tożsamej sprawie nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym dwa orzeczenia administracyjne, jak w rozstrzyganej sprawie.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. B.. W skardze skarżący opisał dotychczasowy stan sprawy. Podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie poprzednio rozpoznający sprawę miał pełną wiedzę o orzecznictwie ETS w [...], co do uprawnień jednostki i prawa bezpośredniego powoływania się na Dyrektywę [...] Sąd w żaden sposób nie odniósł się do obszaru Natura 2000 K. i podstawy prawnej ograniczenia prawa własności. Skarżący podkreślił, że fakt wybiórczego stosowania i implementacji przez organy państwa nie może ograniczać obywatelowi Unii Europejskiej (Preambuła Karty Praw Podstawowych) prawa do skutecznego środka prawnego dostępu do bezstronnego Sądu zgodnie z art. 47 KPP. Do skargi skarżący dołączył m.in. pismo Komisji Europejskiej z dnia 9 czerwca 2016 r., postanowienie ARiMR w C. z dnia [...] sierpnia 2016 r., pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] sierpnia 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalanie.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżący wniósł o przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowo administracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, natomiast zgodnie z § 2 powyższego przepisu do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie zaś z art. 14 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które wydało zaskarżone w rozstrzyganej sprawie postanowienie jest organem administracji publicznej mającym siedzibę na obszarze, dla którego właściwy do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny L. i pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania. Przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują aby skargę wniesioną do wojewódzkiego sądu administracyjnego przekazać do rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu. Nie podlegał więc uwzględnieniu wniosek skarżącego z dniu [...] marca 2017 r. o przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w [...].

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, dlatego stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna może dotyczyć również braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, która zdeterminowała stanowisko sądu w rozpatrywanej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Mając na uwadze treść i skutki zapadłego przed tut. Sądem wyroku z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 550/15, w świetle regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a. stwierdzić należy, że organ administracji ponownie prowadząc postępowanie czyli ponownie rozpatrując zażalenie Z. B. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. obowiązane był do uwzględnienia wskazań zawartych w powyższym wyroku. Sąd wskazał, że "(...) prawnie wadliwym było stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie na podstawie art. 61a kpa i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w rozstrzyganej sprawie zachodziła jedna z przesłanek do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, określona w tym przepisie, tj. brak podstawy materialnoprawnej uzasadniającej rozpoznanie - w trybie administracyjnym - żądania zawartego przez skarżącego i pozostałych wnioskodawców w ich piśmie z dnia [...] marca 2015 r."

Sąd rozpoznając skargę na postanowienie zapadłe w wyniku ponownego rozpatrzenia zażalenia Z. B. zobowiązany był do skontrolowania, czy zapadło ono z uwzględnieniem wskazań co do dalszego postępowania i wyrażonej oceny prawnej, sam będąc tą oceną związany.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem reguł wynikających z art. 134 i art. 153 p.p.s.a. doprowadziła do uznania, że postanowienie jest prawidłowe i nie narusza prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze związane wskazaniem Sądu jednoznacznie wskazało, że brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania skarżącego oraz pozostałych wnioskodawców zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie wykupu nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nich tj. ograniczeniem prawa swobodnego podejmowania pożytków, wynikającym z poddania ochronie nieruchomości stanowiących własność wnioskodawców.

Podkreślić należy, że przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 kpa jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania: przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 kpa organ administracji nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Badając zaskarżone postanowienie, będące aktem formalnym Sąd nie mógł odnosić się do zagadnień związanych z prawidłowością funkcjonowania obszarów należących do sieci Natura 2000.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji