Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 574/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki ( spr. ) Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. (gmina [...]) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1695/10 w sprawie ze skargi Gminy K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Gminy K. na rzecz [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. (gmina [...]) kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1695/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Gminy K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję; oraz w pkt II zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz Gminy K. kwotę 440 zł.

Jak wynika z akt sprawy, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Poznaniu decyzją z dnia [...] maja 2005 r., wydaną na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2, 4, 7 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) dalej zwanej ustawą o odpadach, wstrzymał użytkowanie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości C. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Następnie Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Poznaniu zawiadomieniem z dnia 13 marca 2007 r. wszczął z urzędu na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy o odpadach, postępowanie administracyjne w sprawie określenia zakresu i harmonogramu działań niezbędnych do ustalenia przyczyn zmian obserwowanych parametrów oraz możliwych zagrożeń dla środowiska.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy o odpadach w zw. z art. 22 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz art. 104 i art. 108 k.p.a. ustalił do realizacji przez [...] Sp. z o.o. zakres i harmonogram działań niezbędnych do usunięcia przyczyn i skutków stwierdzonych zagrożeń środowiska z instalacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości C. gmina K.

Gmina K. pismem z dnia 15 lipca 2010 r. złożyła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Burmistrz Miasta i Gminy K. nie posiada statusu strony w postępowaniu. Decyzja dotyczy ustaleń do realizacji dla zarządzającego składowiskiem odpadów, którym jest [...] sp. z o. o., zakresu i harmonogramu działań niezbędnych do usunięcia przyczyn i skutków stwierdzonych zagrożeń środowiska z instalacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w C. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Decyzja nie dotyczy praw ani obowiązków Burmistrza Gminy K. Została wydana na podstawie art. 59 ustawy o odpadach, który w ust. 1 nakłada na zarządzającego składowiskiem odpadów szereg obowiązków, a wśród nich w pkt 8 obowiązek powiadomienia niezwłocznie wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o stwierdzonych zmianach obserwowanych parametrów, wskazujących na możliwość wystąpienia lub powstania zagrożeń dla środowiska. Stroną postępowania, zdaniem organu, jest tylko zarządzający składowiskiem odpadów, bowiem na niego nakładane są obowiązki, związane z prowadzeniem składowiska i on odpowiada za skutki prowadzenia działalności. Wniosek Burmistrza Gminy K. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł być rozpatrzony i dlatego organ orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2010 r. wniosła Gmina Kórnik podnosząc, że stroną postępowania administracyjnego staje się podmiot już w razie zaistnienia samej możliwości wydania decyzji, mogącej dotyczyć praw i obowiązków danej osoby. Organ z góry założył, iż skarżący nie jest stroną postępowania, a w uzasadnieniu znalazło się gołosłowne stwierdzenie, iż decyzja nie dotyczy ani praw ani obowiązków Burmistrza Gminy K. Przedmiotowe postępowanie administracyjne ma wpływ na prawa i obowiązki Gminy K. Swój interes prawny wywodzi ona z faktu bycia wspólnikiem spółki [...] sp. z o. o oraz z faktu bycia właścicielem i wydzierżawiającym, na rzecz tej spółki, nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka ew. nr [...], na której usytuowane jest składowisko odpadów. Gmina K., jako udziałowiec [...] sp. z o. o., z mocy art. art. 174 § 1 w zw. z art. 151 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.), posiada określone prawa i obowiązki w spółce. Gmina, zdając sobie sprawę z nieprawidłowej eksploatacji składowiska, prowadzonej przez spółkę, wielokrotnie na zgromadzeniach wspólników podnosiła kwestię rekultywacji składowiska. Wspólnik większościowy tj. [...] sp. z o.o. nie był przeciwny prowadzeniu rekultywacji, lecz wspólników różnił proponowany sposób przeprowadzenia rekultywacji. Nieprzyznanie skarżącemu przymiotu strony pozbawia go przedstawienia w postępowaniu żądania podejmowania przez organ czynności sprzecznych z potrzebami skarżącego. Gmina podniosła że swój interes prawny wywodzi także z faktu zawarcia, na mocy art. 693 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), umowy dzierżawy nieruchomości, stanowiącej własność Gminy K., z przeznaczeniem na prowadzenie przez [...] sp. z o.o. działalności, określonej umową spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1695/10, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., w pkt I uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2010 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ustalenie stron postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zakresu i harmonogramu działań, niezbędnych do usunięcia przyczyn i skutków stwierdzonych zagrożeń dla środowiska z instalacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, następuje przy uwzględnieniu wymogów wskazanych w treści art. 28 k.p.a. Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem wywodzi swoje żądanie. Interes prawny musi być indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada na zarządzającego składowiskiem odpadów szereg obowiązków, a wśród nich w pkt 8 obowiązek powiadomienia niezwłocznie wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o stwierdzonych zmianach obserwowanych parametrów, wskazujących na możliwość wystąpienia lub powstania zagrożeń dla środowiska. Natomiast art. 59 ust. 2 stanowi, że w przypadku określonym w ust. 1 pkt 8 wojewódzki inspektor ochrony środowiska określi, w drodze decyzji, zakres i harmonogram działań, niezbędnych do ustalenia przyczyn zmian obserwowanych parametrów oraz możliwych zagrożeń dla środowiska, a następnie po ich ustaleniu określi, w drodze decyzji, zakres i harmonogram działań niezbędnych do usunięcia przyczyn i skutków stwierdzonych zagrożeń dla środowiska.

Zdaniem Sądu stroną jest zarządzający składowiskiem odpadów, bowiem na niego nakładane są obowiązki, związane z prowadzeniem składowiska i on odpowiada za skutki prowadzenia działalności. Decyzja ma jednak bezpośredni wpływ również na prawa właściciela działki, na której znajduje się składowisko odpadów- tj. na Gminę K., będącego jednocześnie udziałowcem spółki [...]. Przez czas potrzebny do wykonania decyzji Gmina K. nie będzie mogła wykonywać swoich uprawnień właścicielskich do działki. Ponadto decyzja organu I instancji będzie wywierała wpływ na prawa i obowiązki Gminy, wynikające z faktu bycia udziałowcem spółki [...].

W ocenie Sądu fakt, iż należąca do Gminy K. działka nr [...], została oddana w dzierżawę spółce [...], nie unicestwia interesu prawnego Gminy, która musi zostać uznana za stronę postępowania. Interes prawny w postępowaniu w sprawie niniejszej przysługuje więc nie tylko spółce [...], zarządzającej składowiskiem odpadów, ale również właścicielowi działki, na której prowadzona jest inwestycja. Zatem należy stwierdzić, że Gminie K., na której działce prowadzona jest inwestycja, przysługuje nie tylko interes faktyczny, ale i interes prawny, jako że planowana inwestycja oddziałuje na sposób wykonywania prawa własności do działki. Wydzierżawienie spornej działki nie może eliminować Gminy K. z grona podmiotów, posiadających interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji określającej zakres i harmonogram działań, niezbędnych do usunięcia przyczyn i skutków stwierdzonych zagrożeń środowiska z instalacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w C. w gminie K. Jakkolwiek ze stosunkiem obligacyjnym, powstałym na podstawie umowy dzierżawy łączy się określone władztwo nad gruntem, w granicach prawa podmiotowego, które wykonuje dzierżawca, nie oznacza to jednak wyłączenia praw wydzierżawiającego do gruntu, będącego przecież jego własnością. Oddanie gruntu w dzierżawę nie może niweczyć wszelkich praw właściciela gruntu- w tym wypadku Gminy K., gdyż wówczas dzierżawa byłaby w istocie sprzedażą. Tymczasem stosunek dzierżawy ma charakter względny (z czego wynika skuteczność Inter partes). W myśl art. 693 k.c. władztwo obejmuje przejęcie rzeczy przez dzierżawcę do używania i pobierania pożytków, z wyłączeniem wydzierżawiającego. Umowa dzierżawy została zawarta w dniu 22 grudnia 2002 r. Nieprzyznanie skarżącemu przymiotu strony pozbawia go przedstawienia w postępowaniu żądania podejmowania przez organ czynności sprzecznych z wymaganiami prawidłowej gospodarki. Zgodnie z art. 696 k.c. dzierżawca powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki. Oznacza to, że prowadzone postępowanie administracyjne ma wpływ na prawa i obowiązki Gminy K. Interes prawny Gminy wynika z faktu bycia wspólnikiem spółki [...] sp. z o.o. oraz z faktu bycia właścicielem i wydzierżawiającym, na rzecz tej spółki, nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka ew. nr [...], na której usytuowane jest składowisko odpadów. Gmina słusznie podkreślała, że związek między interesem prawnym skarżącego a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, iż postępowanie dotyczy interesu prawnego w tym sensie, że w wyniku tego postępowania wydana decyzja, rozstrzygająca o obowiązkach [...] sp. z o.o., wpływa na prawa i obowiązki Gminy K. wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tą gminą. Gmina K., również jako udziałowiec [...] sp. z o. o. z mocy art. art. 174 § 1 w zw. z art. 151 § 1 k.s.h., posiada określone prawa i obowiązki w spółce. Bycie udziałowcem wiąże się, m. in. z wpływem na działalność spółki oraz z wpływem na realizację przedmiotu działania spółki, określonego w § 5 umowy [...] sp. z o. o., a dotyczącego rekultywacji gruntów zajętych pod składowisko.

Sąd uznał za słuszny zarzut Gminy, że organ nie wyjaśnił, czy skarżącemu, z przesłanek wynikających z art. 28 k.p.a., służy przymiot strony w postępowaniu, a jedynie z góry założył, iż skarżący nie jest stroną postępowania, stąd w uzasadnieniu znalazło się gołosłowne stwierdzenie, iż decyzja nie dotyczy ani praw ani obowiązków Burmistrza Gminy K. A przecież organ miał obowiązek zbadania, czy i w jakim zakresie wydawana decyzja dotyczy interesu prawnego Gminy K., nadto obowiązkiem organu było czuwanie nad tym, aby w prowadzonym postępowaniu wzięły udział wszystkie podmioty, wywodzące swe uprawnienia z art. 28 k.p.a.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła spółka [...] Sp. z o.o. w likwidacji, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 28 k.p.a. polegające na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnej pod względem zgodności z prawem wydanego orzeczenia, w szczególności poprzez dokonanie błędnego ustalenia, że organ administracji naruszył przepisy postępowania poprzez wadliwą ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz błędnym ustaleniu okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia, jak również niewystarczającym uzasadnieniu podstawy prawnej i faktycznej zaskarżonego orzeczenia.

W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 174 § 1 w zw. z art. 151 § 1 k.s.h. w zw. z art. 693 i art. 696 k.c. w zw. z art. 59 ustawy o odpadach poprzez ustalenie, że organ w wyniku niewłaściwej oceny stanu faktycznego i prawnego, błędnie uznał, że Gminie K. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja GIOŚ z dnia [...] czerwca 2010 r. podczas gdy wykładnia tych przepisów, prowadzi do wniosku o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Istota sprawy w przedmiotowym postępowaniu sprowadza się do ustalenia, czy Gmina K. jako wspólnik Spółki [...] Sp. z o.o. posiada przymiot strony w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 59 ustawy o odpadach, w którym ustawodawca określił obowiązki zarządzającego składowiskiem odpadów oraz tryb postępowania, w przypadku nie wywiązywania się z tych obowiązków przez zarządzającego składowiskiem odpadów.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż kwestię posiadania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym określa art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli być wyprowadzone z prawa materialnego, z konkretnej normy prawnej. Należy podkreślić, że cechą interesu i obowiązku prawnego będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu, natomiast brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę prawną podmiotu nie zezwala na uznanie go za stronę w postępowaniu administracyjnym.

Należy zauważyć, iż Gmina K. swój interes prawny wywodzi z faktu bycia wspólnikiem Spółki [...] oraz bycia właścicielem nieruchomości na której znajduje się składowisko odpadów którego sprawa dotyczy. Ocenę tę podzielił Sąd I instancji podnosząc, iż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2010 r. ma bezpośredni wpływ na prawa właścicielskie Gminy K. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu wyrażonego przez Sąd I instancji nie można uznać za prawidłowy.

Jak już podkreślono, decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2010 r. została wydana na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy o odpadach i nakłada tylko na zarządzającego składowiskiem odpadów określone obowiązki. W przedmiotowej sprawie zarządzającym składowiskiem odpadów jest Spółka [...] Sp. z o.o. Art. 59 ustawy o odpadach wprost określa, że całe postępowanie w nim określone odnosi się jedynie do "zarządzającego składowiskiem odpadów" i tylko ten podmiot ma przymiot strony w takim postępowaniu ponieważ decyzja wydana w tym postępowaniu wpływa wyłącznie na jego sferę prawną. Trzeba zgodzić się z Sądem I instancji, że ze stosunkiem obligacyjnym, powstałym na podstawie umowy dzierżawy łączy się określone władztwo nad gruntem, w granicach prawa podmiotowego, które wykonuje dzierżawca, nie oznacza to jednak wyłączenia praw wydzierżawiającego do gruntu będącego jego własnością. Jednak zgodnie z art. 696 k.c. dzierżawca powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki i nie może zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego. W przypadku naruszenia umowy dzierżawy przez dzierżawcę, wydzierżawiący ma prawo do wypowiedzenia umowy dzierżawy ze skutkiem natychmiastowym na podstawie art. 667 § 2 k.c. który stosuje się w przypadku umowy dzierżawy, na podstawie art. 694 k.c. Oznacza to, że właściciel nieruchomości wydzierżawiający ją na cele składowiska odpadów posiada możliwość obrony swego prawa właścicielskiego w postępowaniu cywilnym, natomiast w postępowaniu administracyjnym brak jest przepisu prawa materialnego z którego mógłby wywieść swój interes prawny w zaskarżeniu decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2010 r. Również Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazuje na żaden przepis prawa materialnego z którego wywodzi przymiot strony Gminy K. w tym postępowaniu, opierając się jedynie na hipotetycznych rozważaniach dotyczących prawa własności nieruchomości na której jest usytuowane składowisko odpadów co uzasadnia zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Dlatego też, zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 28 k.p.a. należy uznać za uzasadniony gdyż Sąd I instancji niezasadnie podniósł, że GIOŚ błędnie ustalił stan faktyczny i prawny sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego GIOŚ w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny sprawy, powołując się na art. 28 k.p.a. i art. 59 ustawy o odpadach i prawidłowo dokonał ich wykładni.

Również twierdzenie, że Gmina K. posiada przymiot strony wynikający z faktu bycia wspólnikiem Spółki [...] Sp. z o.o. jest nieuzasadnione. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest osobą prawną założoną, przez wspólników, którzy wykonują w niej przyznane im uprawnienia, kształtują jej działalność i wpływają na jej funkcjonowanie. Ze względu na osobowość prawną spółka z o.o. jest podmiotem prawa odrębnym od swoich wspólników. W jej strukturze wewnętrznej powstają stosunki prawne pomiędzy spółką a jej wspólnikami, którzy są z jednej strony odrębnymi od spółki podmiotami prawa, z drugiej zaś wchodzą w skład jej struktury organizacyjnej, gdyż ją tworzą. Zasadnie Sąd I instancji podkreśla, że z mocy art. 174 § 1 w zw. z art. 151 § 1 k.s.h. wspólnik spółki posiada określone prawa i obowiązki w spółce oraz, że bycie udziałowcem spółki wiąże się z wpływem na działalność spółki oraz na realizację przedmiotu działania spółki. Jednakże dotyczą one stosunków wewnętrznych spółki. Zgodnie z art. 174 § 1 k.s.h. jeżeli ustawa lub umowa spółki nie stanowi inaczej, wspólnicy mają równe prawa i obowiązki w spółce. Przepis ten należy interpretować w powiązaniu z przepisami Kodeksu spółek handlowych, z których wynika, że wspólnicy mają równe prawa majątkowe (jak prawo do udziału w zysku, prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym, prawo do kwoty likwidacyjnej) i organizacyjne (jak prawo głosu, prawo do udziału w zgromadzeniu wspólników, prawo kontroli). Dodatkowo art. 151 § 4 k.s.h wprost wyłącza odpowiedzialność wspólników spółki za jej zobowiązania.

Powyższe oznacz, że nie można wywodzić, z faktu bycia wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, interesu prawnego w uczestniczeniu w postępowaniu administracyjnym w którym nakłada się na tę spółkę określone obowiązki. W sytuacji gdy wspólnik spółki kwestionuje decyzje administracyjne skierowane do spółki, może on skorzystać z uprawnień określonych w przepisach kodeksu spółek handlowych, a nie kwestionować tych decyzji w postępowaniu administracyjnym, gdyż jak już wspomniano powyżej, nie posiada on przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ ze względu na osobowość prawną spółka z o.o. jest podmiotem prawa odrębnym od swoich wspólników.

Przedmiotowe rozważania wskazują, iż również zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 174 § 1 w zw. z art. 151 § 1 k.s.h. w zw. z art. 693 i art. 696 k.c. w zw. z art. 59 ustawy o odpadach) zasługują na uwzględnienie, gdyż Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni wskazanych w zarzucie przepisów prawa materialnego uznając Gminę K. za stronę postępowania.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że nawet gdyby przyjąć, że właściciel nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów, wydzierżawionej spółce zajmującej się gospodarką odpadami, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, to doprowadziłoby do sytuacji w której właściciel nieruchomości mógłby skutecznie ingerować w działalność spółki zarządzającej składowiskiem odpadów. Gdyby przyjąć, że wspólnik spółki kapitałowej posiada przymiot strony w tym postępowaniu w którym stroną jest ta spółka, doszło by do sytuacji w której mógłby on korzystać zarówno z trybu cywilnego kontroli spółki (określonego w k.s.h.) oraz z trybu administracyjnego (jako strona postępowania administracyjnego). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu administracyjnym wspólnik spółki kapitałowej posiada jedynie interes faktyczny w sprawie administracyjnej dotyczącej spółki kapitałowej, natomiast nie posiada interesu prawnego. Może on skutecznie korzystać z obrony swoich praw w postępowaniu cywilnym.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.