Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 370/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1, ust.2, ust. 3, art. 15 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 370/15

UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dowódca [...] Brygady [...] w T. utrzymał w mocy rozkaz personalny Dowódcy [...] Batalionu [...] w L. z dnia [...], nr [...] wydany w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej kontraktowej służby wojskowej ze starszym szeregowym E. K.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2014 r. E. K. wystąpił do Dowódcy [...] Batalionu [...] w L. z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie kontraktowej zawodowej służby wojskowej. Zaznaczył jednocześnie, że na dzień złożenia wniosku pełni służbę na podstawie kontraktu terminowego nr [...] zawartego na okres 18 miesięcy od dnia 5 września 2013 r. do 14 marca 2015 r.

Rozkazem personalnym z dnia [...] Dowódca [...] Batalionu [...] w L. nie wyraził zgody na zawarcie z E. K. kolejnego kontraktu. Uzasadniając organ I instancji wskazał, że żołnierz nie spełnia wymogu określonego w art. 15 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. nie posiada oceny co najmniej dobrej z ostatniej opinii służbowej.

Odwołując się od powyższego rozkazu personalnego skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez przyjęcie, że decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu ma charakter uznaniowy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i wyrażenie zgody na zawarcie kolejnego kontraktu bądź o uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie przez organ I instancji. Uzasadniając pełnomocnik skarżącego wskazał, że z treści art. 15 ust. 1 powołanej ustawy wynika, iż inicjatywa wystąpienia z wnioskiem o zawarcie kontraktu na pełnienie służby stałej należy do żołnierza pełniącego służbę kontraktową, który jest zobowiązany do złożenia stosownego wniosku najpóźniej na 3 miesiące przed upływem zakończenia kontraktu. Jednocześnie z powołanego przepisu wynika, że w takim przypadku zawarcie kolejnego kontraktu jest obligatoryjne. Pełnomocnik zarzucił nadto, że rozpatrując wniosek organ nie wziął w ogóle pod uwagę kwalifikacji i doświadczenia jego mocodawcy, co nie powinno pozostawać bez znaczenia na wynik rozstrzygnięcia. Zaznaczył także, że w myśl art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, żołnierz może pełnić służbę kontraktową maksymalnie przez okres 12 lat, wliczywszy w ten okres wszystkie nieprzerwane okresy pełnienia służby na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej. Powyższe oznacza, że odmowa zawarcia kolejnego kontraktu oznacza w praktyce zwolnienie strony z zawodowej służby wojskowej przed nabyciem jakichkolwiek praw do zaopatrzenia emerytalnego oraz konieczność zmiany zawodu i poszukiwania pracy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dowódca [...] Brygady [...] w T. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, że z treści złożonego przez E. K. wniosku wyraźnie wynika, że dotyczy on zamiaru zawarcia przez skarżącego kolejnego kontraktu na pełnienie służby kontraktowej. Nie dotyczy natomiast, wbrew twierdzeniu pełnomocnika, wniosku o powołanie do służby stałej. Dalej organ odwoławczy podniósł, że jednym z warunków zawarcia kolejnego kontraktu, określonym w art. 15 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jest posiadanie przez wnioskującego żołnierza oceny co najmniej dobrej z ostatniej opinii służbowej. Skarżący z ostatniej opinii służbowej otrzymał ocenę dostateczną, co oznacza, zdaniem organu, że zawarcie kolejnego kontraktu z E. K. jest niedopuszczalne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 powołanej ustawy organ odwoławczy wskazał, że decyzja w przedmiocie zawarcia kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej jest rozstrzygnięciem o charakterze uznaniowym. W aktach niniejszej sprawy znajdują się pisemne opinie kolejnych przełożonych strony, którzy są przeciwni dalszemu pełnieniu służby przez E. K. Argumentując powyższe stanowisko wskazują oni na sposób pełnienia obowiązków przez żołnierza, zły wpływ na pozostałych żołnierzy w drużynie oraz niedostateczną opinię za służbę w Islamskiej Republice Afgańskiej. Niemniej jednak, z uwagi na niespełnienie przez stronę wymogu określonego w art. 15 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, powyższe okoliczności mają znaczenie drugorzędne.

Na powyższe rozstrzygnięcie E. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarówno zarzuty skargi, jak i jej treść, są tożsame ze złożonym odwołaniem od rozstrzygnięcia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] Brygady [...] w T. wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t. j.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a)naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając pod kątem opisanych wyżej kryteriów zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dowódcy [...] Brygady [...] w T. z dnia [...] r. wydana w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie przez E. K. zawodowej kontraktowej służby wojskowej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1414) oraz wydane na podstawie art. 16 powołanej ustawy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2010 r. Nr 45 poz. 265 ze zm.).

W myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje do służby kontraktowej - na czas określony w kontrakcie. Stosunek służbowy żołnierza służby kontraktowej powstaje w drodze powołania na podstawie kontraktu zawartego między osobą, która dobrowolnie zgłosiła się do tej służby, a właściwym organem (art. 9 ust. 5 ustawy). Natomiast termin rozpoczęcia pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz stanowisko służbowe, na jakim będzie pełniona ta służba, określa rozkaz personalny, a w przypadku żołnierzy kontraktowych - kontrakt, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 3 i 3a (art. 9 ust. 6 powołanej ustawy).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy żołnierz służby kontraktowej może ją pełnić przez łączny okres nieprzekraczający dwunastu lat. Do łącznego czasu trwania służby kontraktowej zalicza się okresy odbywania lub pełnienia innych form czynnej służby wojskowej oraz okresy pełnienia służby w formacjach, o których mowa w art. 17a.

Powołanie żołnierza do służby kontraktowej może nastąpić jednorazowo na okres od dwóch do sześciu lat (art. 13 ust. 2 ustawy). Pierwszy kontrakt na pełnienie służby kontraktowej zawiera się na okres dwóch lat (ust. 3 art. 13 ustawy).

W myśl art. 15 ust. 1 powołanej ustawy, żołnierz służby kontraktowej najpóźniej na trzy miesiące przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt, może wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu lub powołanie do służby stałej. Z inicjatywą zawarcia kolejnego kontraktu albo powołania do służby stałej może wystąpić również dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz służby kontraktowej pełni kontraktową służbę wojskową (art. 15 ust. 2 ustawy) .

Warunkiem zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem jest posiadanie przez niego ogólnej oceny co najmniej dobrej w ostatniej opinii służbowej (art. 15 ust. 3 ustawy).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy E. K. pełnił zawodową służbę wojskową w [...] Batalionie [...] w L., na podstawie kontraktu z dnia [...], zawartego na okres od 5 września 2013 r. do 14 marca 2015 r. W dniu 15 grudnia 2014 r. skarżący wystąpił do dowódcy jednostki z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby kontraktowej.

Odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego organy administracji wskazały, iż strona nie spełnia warunku określonego w art. 15 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. w ostatniej opinii służbowej nie uzyskała ogólnej oceny co najmniej dobrej.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie art. 15 ust. 1 powołanej ustawy poprzez przyjęcie, że decyzja wydawana na podstawie wskazanego przepisu ma charakter uznaniowy. W ocenie pełnomocnika skarżącego z treści powołanego przepisu wynika, że złożone w odpowiednim terminie wyrażenie woli żołnierza pełniącego zawodową służbę kontraktową do zawarcia kolejnego kontraktu obliguje organ administracji do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił pominięcie przez organy obu instancji przy wydawaniu decyzji kwalifikacji żołnierza oraz nabytego doświadczenia. Wskazał nadto, że negatywne rozpatrzenie wniosku E. K. oznacza zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej przed nabyciem praw do zaopatrzenia emerytalnego, konieczność przekwalifikowania zawodowego i poszukiwanie nowej pracy.

W ocenie Sądu powyższe zarzuty uznać należy za niezasadne.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z treścią powołanego wcześniej przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierz służby kontraktowej najpóźniej na trzy miesiące przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt, może wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu lub powołanie do służby stałej.

W niniejszej sprawie E. K. wniósł o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej w dniu 15 grudnia 2014 r. (k. 4 akt administracyjnych), natomiast termin zawartego z nim uprzednio kontraktu nr [...] upływał z dniem 14 marca 2015 r. Kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku nie jest między stronami sporna.

W myśl art. 15 ust. 3 ustawy warunkiem zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem jest posiadanie przez niego w ostatniej opinii służbowej ogólnej oceny co najmniej dobrej. Powołany przepis wyklucza zatem wprost możliwość zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem, który w opinii służbowej uzyskał ogólną ocenę niższą niż dobra.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący nie spełnił powyższego warunku. Jak wynika bowiem ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy ostatecznej opinii służbowej [...] E. K. z dnia 10 października 2014 r., skarżący w ostatniej opinii służbowej uzyskał ogólną ocenę dostateczną (k. 1-2 akt administracyjnych).

Tym samym, w ocenie Sądu, skoro skarżący wnosząc o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej, nie spełniał przesłanki określonej w art. 15 ust. 3 ustawy, to organ administracji, zobligowany treścią powołanego przepisu, zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku strony z dnia 15 grudnia 2014 r. Zawarcie kontraktu jest bowiem dopuszczalne wtedy, gdy spełnione są wszystkie przesłanki ustawowe, a organy procedujące w w/w przedmiocie są obowiązane działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Odnosząc się do pozostałej argumentacji skargi należy wskazać, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, decyzja wydawana na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ma charakter decyzji uznaniowej, jednak dotyczy to wyłącznie sytuacji, gdy żołnierz spełnia ustawowe warunki do zawarcia kontraktu na pełnienie służby. Inicjatywa zawarcia kolejnego kontraktu albo powołania do służby stałej przysługuje zarówno żołnierzowi kontraktowemu, jak i dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni kontraktową służbę wojskową.

Z treści § 15 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej wynika, że w przypadku wniesienia przez żołnierza służby kontraktowej wniosku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, dowódca jednostki wojskowej opiniuje go i przesyła organowi właściwemu do wyznaczenia na stanowisko służbowe lub organowi właściwemu do powołania do służby stałej, jeżeli sam nie jest tym organem. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniesionego przez żołnierza służby kontraktowej wniosku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, właściwy organ zawiera z tym żołnierzem kolejny kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej lub wydaje rozkaz personalny o powołaniu żołnierza do służby stałej. Odmowa zawarcia kolejnego kontraktu lub powołania żołnierza do służby stałej następuje w formie rozkazu personalnego.

Powyżej powołane przepisy nie ustanawiają żadnych przesłanek, którymi powinien kierować się dowódca jednostki wojskowej przy rozstrzyganiu w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu. Tym samym rozstrzygnięcie organu administracji w przedmiocie zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej ma charakter uznaniowy. Przy czym uznaniowość nie oznacza oczywiście w żadnym wypadku zupełnej dowolności przy orzekaniu, bowiem granice uznaniowości wyznaczają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując wniosek w tym zakresie organ administracji jest w szczególności zobowiązany podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), jego oceny (art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Zawarcie kolejnego kontraktu nie ma zatem charakteru obligatoryjnego w każdym przypadku, gdy zostanie w tej materii złożony stosowny wniosek. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zarówno ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze nie przyznają żołnierzowi kontraktowemu prawa (roszczenia) o zawarcie kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej. Stąd samo złożenie wniosku przez żołnierza kontraktowego w tym przedmiocie, nie jest dla organu wiążące (por. wyroki NSA z 5 kwietnia 2006 r., I OSK 1348/05 ; 11 kwietnia 2012 r., I OSK 1655/11; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 października 2013 r., II SA/Go 690/13, www.cbois.nsa.gov.pl). Tym samym stanowisko pełnomocnika skarżącego, zgodnie z którym wniesiony w odpowiednim terminie przez E. K. wniosek o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej obligował organ administracji do jego pozytywnego rozpatrzenia, uznać należy za nieprawidłowe, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący nie spełnił ustawowych przesłanek do zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie służby kontraktowej. Wystąpienie bowiem ustawowej negatywnej przesłanki do zawarcia kolejnego kontraktu (brak posiadania przez żołnierza ogólnej oceny co najmniej dobrej w ostatniej opinii służbowej), spowodował, że decyzja organu miała faktycznie charakter decyzji związanej.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także argumentacja strony, co do pominięcia przez organ kwalifikacji i doświadczenia posiadanego przez skarżącego oraz nieuwzględnienie konsekwencji wynikających z faktu niezawarcia kolejnego kontraktu przed uzyskaniem uprawnień emerytalnych (konieczność przekwalifikowania zawodowego). Wystąpienie określonej w art. 15 ust. 3 ustawy negatywnej przesłanki zawarcia kolejnego kontraktu, czyniło zbędnym przeprowadzanie oceny przydatności do służby przez pryzmat posiadanych przez stronę kwalifikacji i doświadczenia. Jak już bowiem wcześniej wskazano, fakt nieuzyskania przez skarżącego ogólnej oceny co najmniej dobrej z ostatniej opinii służbowej obligował organ do negatywnego rozpatrzenia wniosku z dnia 15 grudnia 2014 r. Ponadto należy wskazać, że z faktu podpisania przez skarżącego pierwszego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej nie wynikała dla strony gwarancja pełnienia takiej służby, aż do czasu osiągnięcia uprawnień do świadczeń emerytalnych. Skarżący mając na uwadze czas na jaki został zawarty pierwszy kontrakt, jak również znając przepisy prawa regulujące kwestie pełnienia zawodowej kontraktowej służby wojskowej, winien się liczyć z ewentualną koniecznością przekwalifikowania zawodowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

D. S.