Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2635/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Jerzy Małecki as. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: sekr.sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi R.N. na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] r Nr [...] i [....] w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2002 r. o sygnaturze I SA/Po 2493-2494-2495-2496/00 Ośrodek Zamiejscowy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uchylił decyzje Izby Skarbowej w Z. z dnia [...]r. , którymi utrzymano w mocy decyzje organu I instancji, dotyczące ustalenia R. N. zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów za lata 1995 - 1998.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że wobec naruszenia przez organ odwoławczy zagwarantowanego w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej prawa skarżącego do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji, przedwczesnym byłoby rozpatrywanie merytorycznych zarzutów skargi.

Decyzją z dnia [...]r. o nr [...]Izba Skarbowa w Z., po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej , utrzymała w mocy decyzję Inspektora z dnia [...]r., ustalającą R. N. za 1997 rok od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...],- zł.

Z kolei decyzją o nr [...] z dnia [...]r. Izba Skarbowa Z. , po ponownym rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...]r., ustalającą R. N. za rok 1998 od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...]zł.

Według oświadczenia B. N., który reprezentował także swoją małżonkę , źródłem pokrycia wydatków roku 1997 również zasoby majątkowe z lat poprzednich. Ponadto w dniu [...] marca 2000 r. wniósł o przyjęcie na pokrycie wydatków poniesionych w 1997 r. kwoty [...],- zł, otrzymanej tytułem pożyczki od B. B. na podstawie umowy z dnia [...] października 1997 r. Opłata skarbowa od tej umowy została uiszczona w dniu [...] marca 2000 r.

Według Inspektora Kontroli Skarbowej zasoby finansowe z lat 1987-1994 pokryły tylko część wydatków poniesionych w 1995 r. Z zasobów tych nie pozostała żadna kwota na pokrycie wydatków poniesionych w 1997 r. Inspektor uznał, że umowę pożyczki sporządzono wyłącznie dla wykazania źródła pokrycia wydatków poniesionych w 1997r., a sam fakt otrzymania pożyczki nie został uprawdopodobniony.

Na fikcyjność umowy wskazuje fakt przedłożenia jej w Urzędzie Skarbowym w Z. do naliczenia opłaty skarbowej dopiero w dniu [...] marca 2000 r., tj. w następnym dniu po otrzymaniu protokołu, w którym wykazano brak pokrycia w przychodach poniesionych w 1997 r. wydatków.

W związku z powyższym Inspektor nie uwzględnił pożyczki w kwocie [...],- zł jako źródła pokrycia wydatków poniesionych w 1997 r. i ustalił przychód małżonków, nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach w następujący sposób:

- poniesione wydatki- [...]zł

- łączne przychody - [...]zł

[...]zł

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód przypisano każdemu z małżonków po 1/2 , tj. w kwocie [...],- zł / po zaokrągleniu/. Podatek ustalono w formie ryczałtu w kwocie:

[...]zł x 75% = [...],- zł.

W decyzji dotyczącej ustalenia podatku za rok 1997 Izba Skarbowa odniosła się też do zarzutu strony, iż kontrolujący błędnie ustalił wysokość wydatków poniesionych na budowę domu.

Zdaniem organu odwoławczego wysokość wydatków na zakup materiałów budowlanych została ustalona na podstawie dowodów źródłowych, tj. rachunków uproszczonych wystawionych przez Firmę "A" s. c. w Z. na kwotę [...]zł oraz w innych jednostkach na kwotę [...]zł.

W Spółce cywilnej "A" przeprowadzono czynności sprawdzające w zakresie wystawienia dowodów sprzedaży materiałów budowlanych na kwotę [...]zł. Nie stwierdzono przy tym żadnych nieprawidłowości.

W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzanie innych dowodów jest niezasadne.

Z kolei w odniesieniu do roku 1998 B. N., reprezentujący również swoją małżonkę, oświadczył, że źródłem pokrycia wydatków poniesionych w tym roku są zasoby majątkowe z lat poprzednich.

Ponadto w wyjaśnieniach z dnia [...] marca 2000 r. wniósł o uznanie jako źródła pokrycia wydatków kwoty [...],- zł tj. zaliczki otrzymanej w 1998 r. od J. S. na zakup będącego w naprawie samochodu [...].

Inspektor nie uwzględnił kwoty [...],- zł jako źródła pokrycia wydatków poniesionych w 1998 r. W związku z powyższym ustalił przychód małżonków, nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach w następujący sposób:

- poniesione wydatki [...]zł

- łączne przychody [...]zł

[...]zł.

Każdemu z małżonków przypisano przychód po 1/2 , tj. - po zaokrągleniu - [...],- zł i ustalono podatek w formie ryczałtu:

[...],- zł x 75% = [...]zł.

Strona w swoim odwołaniu zarzuciła nieuwzględnienie kwoty [...],- zł otrzymanej zaliczki. W związku z powyższym wniesiono o przesłuchanie jako świadków J. S. oraz Z.M. i W. K. w celu potwierdzenia okoliczności związanych ze sprzedażą samochodu [...].

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy uznał wspomnianą zaliczkę za niewiarygodną. W szczególności organ zwrócił uwagę na okoliczność, że samochód [...] został sprzedany w dniu [...]marca 2002 r. zupełnie innej osobie niż J. S.

W skardze do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. N. wniósł o uchylenie obu decyzji z dnia [...]r. i zarzuciła im naruszenie art. 120, 121, 122, 123 § 1, 137 § 2 i 4, 180, 187, 188, 191, 199 § 2, 200 § 1 i art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Ponadto strona zarzuciła organowi, że za niewiarygodne uznał oświadczenie J.T. o przekazanych kwotach na łączną wartość [...],- zł.

Za niewiarygodne uznano też umowę pożyczki udzielonej przez B. B. oraz zaliczkę przekazaną przez J. S..

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w Z. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Podstawą prawną do wydania decyzji ustalającej był art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm./.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania źródeł przychodu posiadanych wcześniej zasobów majątkowych, uzasadniających poniesione w danym roku wydatki /wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 101/97/. Na podatniku ciąży wykazanie, że wydatki znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub posiadanych zasobach /wyroki z 21 marca 1996 r., sygn. SA/Wr 1905/96 i z 31 lipca 2001 r. sygn. III SA 643/00/.

Ponadto wskazuje się, że "organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, aby obowiązek poszukiwania dowodów ciążył tylko na organie podatkowym, bowiem strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie stosownych środków dowodowych. W postępowaniu administracyjnym również obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne" /wyrok z 30 listopada 2000 r., sygn. III SA 1939/99/.

W przedmiotowej sprawie toczyło się postępowanie, w trakcie którego organy dokonały oceny, czy wydatki poniesione w latach 1997 i 1998 znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów.

Za prawidłowe Sąd uznaje stwierdzenie organu odwoławczego, że wobec istnienia dowodów źródłowych - rachunków uproszczonych nie można za podstawę ustalenia wydatków na zakup materiałów budowlanych przyjąć szacunkowego kosztorysu powykonawczego. Organ zwrócił przy tym uwagę na sprzeczności zawarte w oświadczeniach strony skarżącej i brak dowodów na przedstawione tezy dotyczące wycofania i odkupienia materiałów na kwotę [...],- zł.

Odnośnie pożyczki w wysokości [...],- zł za prawidłowe należy uznać ustalenie, iż zarówno okoliczność ujawnienia umowy pożyczki dopiero po ustaleniu protokołem kontroli braku środków na pokrycie poniesionych w 1997 r. wydatków jak i warunki, na których została zawarta, czynią ją niewiarygodną. Dopiero w dniu [...] sierpnia 2002 r. strona przedłożyła jedno pokwitowanie odbioru gotówki w kwocie [...],- zł jako dowód na realizację umowy zawartej w 1997 r. na trzy lata.

Odnośnie zaliczki opiewającej na kwotę [...],- zł Sąd również podziela stanowisko organu, że zarówno ujawnienie faktu otrzymania pieniędzy po otrzymaniu protokołu stwierdzającego brak środków na okrycie wydatków w 1998 r. jak i dalsze okoliczności pozwalają ją uznać za niewiarygodną. Organ wskazał m.in. na 3-letni okres oczekiwania na remont samochodu, a następnie sprzedaż zupełnie innej osobie.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że uzasadnione było ustalenie wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodu na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Organ nie naruszył przy tym przepisów postępowania, które wskazano w skardze. Oparł się przy tym na zebranym materiale dowodowym, a w przypadku gdy uznał, iż nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu, o który wnioskowała strona, uzasadnił to, wydając stosowne postanowienie.

Nie doszło również do naruszenia art. 200 Ordynacji, na co wskazują pisma Izby z dnia [...]sierpnia 2002 r., protokół z [...] września 2002 r. oraz pismo B. i R. N. z [...] września 2002 r.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.

za nieobecnego

/na urlopie/ sędziego

J.Małeckiego

/-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ M.Skwierzyńska

uk