Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 235/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 76 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - skargę oddala –


UZASADNIENIE

II SA/Rz 235/21

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] o odmowie zwrotu na rzecz Z.C. wywłaszczonej nieruchomości, w podstawie prawnej powołując art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990, ze zm., dalej również w skrócie: "u.g.n.").

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek Z.C. z [...] maja 2020 r., która wystąpiła o zwrot nieruchomości położonej w obrębie S., gm. G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki nr 5019/3 o pow. 0,3300 ha, obj. KW nr [...], będącej własnością Skarbu Państwa, odpowiadającej dawnej działce nr: 526/5 w obr. S., gm. G. - podnosząc, iż cel, na który została wywłaszczona nie został zrealizowany, a działka stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Starosta [...] odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w obrębie S., gmina G., oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr 526/5 o powierzchni 0,0923 ha (działka nr 526/5 została włączona do działki nr 5019/3 o powierzchni 0,3300 ha, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...]).

Organ podał, że wnioskodawczyni jest spadkobiercą poprzedniego właściciela działki nr 526/1 (działka nr 526/1 podzieliła się na działki nr 526/3, 526/4 i 526/5). Ustalono, że wywłaszczenia nieruchomości nr 526/5 dokonano na wniosek A w T. w dniu [...] kwietnia 1981 r. Cel wywłaszczenia obejmował budowę łącznicy normalnotorowej relacji J. – O.. Zgodnie z wyjaśnieniem spółki zawartym w piśmie z [...] czerwca 2020 r. znak: [...], cel wywłaszczenia został zrealizowany. Łącznicę oddano do użytku w 1985 r., zaś w 2004 r. dokonano jej rozbiórki. W tak ustalonych okolicznościach organ uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż na działce nr 526/5 włączonej do działki nr 5019/3 wybudowano łącznicę normalnotorową, a następnie oddano do eksploatacji w przeciągu 4 lat od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Łącznicę rozebrano w 2004 r. Nie zmienia to jednak faktu, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w ustawowym terminie.

W odwołaniu od tej decyzji Z.C. zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 136, art. 137, art. 138, art. 139, art. 140, art. 141 w zw. z art. 142 u.g.n. poprzez błędne uznanie, że cel wywłaszczenia został na przedmiotowej działce zrealizowany, w sytuacji gdy działka nigdy nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia, na co przedstawiła oświadczenie świadków. Odwołująca stwierdziła, że na działce objętej wnioskiem nigdy nie powstała żadna łącznica, działka stała odłogiem i nie była wykorzystana na cel związany z wywłaszczeniem. Zarzuciła nadto rażące naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: art. 104, art. 107, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 10 i art. 12 k.p.a. co miało wpływ na wydanie rażąco błędnej decyzji przez organ I instancji. Zarzuciła dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, nierzetelne rozpoznanie sprawy, co doprowadziło do wadliwego zakończenia postępowania.

Odwołująca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o zwrot nieruchomości oznaczonej obecnie jako część działki nr 5019/3 o pow. 0,3300 ha, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do odwołania, a to: oświadczenia świadków dotyczącego sposobu wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji przesądzające o odmowie zwrotu wnioskowanej nieruchomości. Wskazał, że przedmiotem żądania strony jest zwrot nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki nr 5019/3 o pow. 0,3300 ha, obj. KW nr [...], będącej własnością Skarbu Państwa, odpowiadającej dawnej działce nr: 526/5 w obr. S., gm. G. Faktem bezspornym jest, że na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w G. z dnia [...] sierpnia 1981 r. znak: [...] dokonano wywłaszczenia m.in. działki oznaczonej w dacie wywłaszczenia nr 526/5, należącej wówczas do K.P., na rzecz A na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Za wywłaszczoną działkę nr 526/5 przyznane zostało odszkodowanie w wysokości 3 369,00 zł. Wywłaszczona nieruchomość była niezbędna pod budowę łącznicy normalnotorowej w relacji J. – O. Wnioskodawczyni Z.C. jest spadkobierczynią K.P., która na podstawie aktu własności ziemi znak: [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r., była właścicielem działki nr 526/1, położonej w obrębie S., gmina G., która następnie podzieliła się na działki nr: 526/3, 526/4 i 526/5, a działka nr 526/5 opow. 0,0923 ha została wywłaszczona i zniesiona do nowo utworzonej działki nr 5019/3.

Wojewoda podał, że w trakcie postępowania odwoławczego uzupełnił materiał dowodowy. Z dokonanej analizy wynika, że m.in. na działce 5019/3 budowa łącznicy została rozpoczęta w 1984 r., co zostało stwierdzone w certyfikacie środka trwałego tj. łącznicy kolejowej J. – O., stanowiącym załącznik nr 1 do Zarządzenia nr [...] B w likwidacji, a zgodnie z oświadczeniem Spółki z o.o. - C została ona oddana do eksploatacji w 1985 r. W certyfikacie tym, Komisja ds. uznawania przydatności składników majątkowych w dniu [...] lipca 2002 r. uznała łącznicę za nieprzydatną w dalszym procesie likwidacji przedsiębiorstwa i zakwalifikowała ją do fizycznej likwidacji. W dniu [...] lipca 2002 r. łącznica została trwale wyłączona z użytkowania. Likwidacja łącznicy miała miejsce w dniu [...] grudnia 2004 r. poprzez jej sprzedaż spółce D sp. z o.o. z S., czego dowodem jest dokument WZ wydania środka trwałego z magazynu usług [...] oraz faktura sprzedaży.

Wojewoda podkreślił, że dokumenty przedłożone przez C sp. z o. o dotyczące likwidacji środka trwałego jakim była łącznica kolejowa J. – O. oraz decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2000 r. ([...]), stwierdzająca że m.in. działka nr 5019/3 położona w miejscowości S., gm. G., będąca w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie A, stała się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem wieczystego użytkowania przez A, które jednocześnie, nieodpłatnie nabyły własność budowli - łącznicy kolejowej: J.-O." położonej m.in. na działce ewidencyjnej nr 5019/3 - potwierdzają fakt wybudowania łącznicy.

Zdaniem organu odwoławczego cel na jaki została wywłaszczona działka, został zrealizowany, gdyż na wywłaszczonej działce nr 526/5 (włączonej następnie do działki 5019/3) łącznica normalnotorowa została wybudowana. Fakt jej likwidacji w 2004 r. nie stanowi o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu. Nieruchomość ta została prawidłowo wykorzystana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu.

Odnosząc się do przedłożonego przez odwołującą, jako dowód w sprawie, oświadczenia świadków, którzy twierdzą, że na działce nr 526/5 włączonej do działki 5019/3 począwszy od dnia wywłaszczenia nigdy nic nie powstało – Wojewoda stwierdził, że ostateczna decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2000 r. jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. posiadającym szczególną moc dowodową. W związku z tym, że w przedmiotowej decyzji stwierdzone zostało m.in. nabycie przez A na własność budowli - łącznicy kolejowej "J. – O." położonej m. in. na działce nr 5019/3 uznać należy, iż łącznica ta w dacie wydania wyżej opisanej decyzji istniała i przeszła na własność A. Dokonując oceny zgromadzonych dowodów Wojewoda nie znalazł podstaw do zakwestionowania przedstawionych przez Spółkę C dokumentów. Sprzeczne z zasadami logiki byłoby rozumowanie, że B w likwidacji uznały za zbędną, zlikwidowały i sprzedały łącznicę, która nigdy nie powstała.

Reasumując Wojewoda stwierdził, że prawidłowo organ I instancji uznał, że dla działki nr 526/5, stanowiącej obecnie część działki nr 5019/3 cel wywłaszczenia jakim była budowa łącznicy normalnotorowej J. – O. został zrealizowany, a fakt jej późniejszej likwidacji nie stanowi o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu.

Z.C. – zastępowana przez fachowego pełnomocnika zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz uwzględnienie wniosku o zwrot nieruchomości w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 136, art. 137, art. 138, art. 139, art. 140, art. 141 w zw. z art. 142 u.g.n. poprzez błędne uznanie, że rzekomo w przedmiotowej sprawie względem działki objętej postępowaniem miałby być zrealizowany cel wywłaszczenia z uwagi na to, że rzekomo na tej działce miała być wykonana łącznica w 1985 r., którą rzekomo zdemontowano w 2004 r. w całości, w sytuacji gdy rzetelna i należyta ocena materiału dowodowego, oraz przepisów prawa, oraz rzetelne rozpoznanie sprawy winno skutkować stwierdzeniem, że takie twierdzenie zarówno organu I Instancji, jak i II Instancji jawi się, jako oczywiście błędne z wielu przyczyn tj.: na przedmiotowej działce nigdy nie było łącznicy, brak dowodu, w tym z opinii biegłego geodety, który by tę okoliczność potwierdził. Skarżąca wskazała, że od daty wywłaszczenia działka stała odłogiem, nie była w ogóle wykorzystywana, nie zrealizowano na niej żadnego celu, dla którego dokonano wywłaszczenia. Fakty te zostały potwierdzone dowodami urzędowymi, oraz dowodami z zeznań świadków, oraz dowodami w postaci złożonych przez nich oświadczeń na piśmie, które to dowody mają pełnoprawną moc dowodową, są ważne i skuteczne.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wydanie decyzji, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym m.in. nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety - art. 5, art. 6, art. 7 i art. 8 i nast. w zw. z art. 10 k.p.a., co w stopniu oczywistym miało wpływ na wydanie błędnej, sprzecznej z przepisami prawa decyzji oraz wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia przez dokonanie nierzetelnej oceny materiału dowodowego, prowadzenia postępowania administracyjnego stronniczo, bez uwzględnienia stanowiska skarżącej, która od samego początku wnosiła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w obr. S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki nr 5019/3 o pow. 0,330 ha.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Na wstępie Sad wskazuje, że sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zss4 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), wobec uznania, ze względu na jej przedmiot, że jej rozpoznanie jest konieczne, a przeprowadzenie rozprawy mogłoby w obecnym stanie epidemii wywołać nadmierne zagrożenie dla osób w niej uczestniczących i uwzględniając jednocześnie potrzebę rozstrzygnięcia sprawy w możliwie najkrótszym terminie.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja wskazanych wyżej wad i uchybień nie zawiera.

Decyzją tą odmówiono zwrotu na rzecz Z.C. wywłaszczonej nieruchomości, wobec uznania, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że podstawę prawną żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. u.g.n., w szczególności przepis art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. Według art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu, jeżeli:

pkt 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

pkt 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zgodnie natomiast z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy o zwrocie nieruchomości (tj. przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n.) stosuje się odpowiednio również m. in. do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na postawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79).

Istotą postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zbadanie czy dana wywłaszczona nieruchomość została faktycznie wykorzystana zgodnie z celem wskazanym w decyzji (por. wyrok NSA z 24.04.2003 r., sygn., akt I SA 2374/01, Lex nr 148971 – teza 1).

W rozpoznawanej sprawie główny zarzut skargi dotyczy błędnego ustalenia przez organy stanu faktycznego, a w zasadzie braku należytego wyjaśnienia sprawy i błędnego przyjęcia przez organy, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co jest niesporne, wynika, że na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w G. z dnia [...] sierpnia 1981 r. znak: [...] dokonano wywłaszczenia m. in. działki oznaczonej w dacie wywłaszczenia nr 526/5, należącej do K.P., na rzecz A na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jako cel wywłaszczenia wskazano budowę łącznicy normalnotorowej relacji J.-O., co wynikało z zadań określonych decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w T. z dnia [...] stycznia 1979 r. znak: [...]. Za wywłaszczoną działkę nr 526/5 przyznane zostało odszkodowanie w wysokości 3 369,00 zł.

Niesporne jest również to, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożyła Z.C. - spadkobierczyni K.P., która na podstawie aktu własności ziemi znak: [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r., była właścicielem działki nr 526/1, położonej w obrębie S., gmina G., która następnie podzieliła się na działki nr: 526/3, 526/4 i 526/5. Działka nr 526/5 o pow. 0,0923 ha została wywłaszczona i zniesiona do nowo utworzonej działki nr 5019/3.

Wbrew stanowisku skarżącej organy obu instancji ustaliły, że na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości zrealizowany został cel wywłaszczenia, a ustaleń tych dokonały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego. Jako zasadne i słuszne Sąd uznał uzupełnienie tego materiału przez organ odwoławczy. W wyniku analizy całości materiału dowodowego ustalono, że budowę łącznicy rozpoczęto w 1984 r., co wynika z certyfikatu środka trwałego nr [...] tj. łącznicy kolejowej J. – O. - załącznik nr 1 do Zarządzenia nr [...] B w likwidacji. Zgodnie z oświadczeniem C Spółka z o.o. z dnia [...] czerwca 2020 r. łącznica została oddana do eksploatacji w 1985 r. Wywłaszczona działka nr 526/5 została włączona do działki nr 5019/3 (opis synchronizacyjny znajdujący się na mapie). Następnie Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] stwierdził, że m.in. działka nr 5019/3 położona w miejscowości S., gm. G., będąca w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie A, stała się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem wieczystego użytkowania przez A, które jednocześnie, nieodpłatnie nabyły własność budowli - łącznicy kolejowej: J.-O." położonej m.in. na działce ewidencyjnej nr 5019/3.

Te dokumenty jednoznacznie wskazują, że cel na jaki została wywłaszczona nieruchomość został zrealizowany.

Sąd przypomina, na co zresztą słusznie zwraca uwagę Wojewoda w zaskarżonej decyzji, że dokumenty urzędowe mają w postępowaniu administracyjnym szczególną moc dowodową. Zgodnie bowiem z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Zasadę tę stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 (art. 76 § 2 k.p.a.).

Z tego też względu nie mogły zostać uwzględnione zarzuty skarżącej. Oświadczenia świadków dotyczące okoliczności mających miejsce 30, 40 lat wcześniej nie mogły podważyć wiarygodności dowodów z kilku (nie jednego!) dokumentów, sporządzanych w kolejnych latach i potwierdzających fakt wybudowania łącznicy. Sąd rozważał też ewentualną możliwość przeprowadzenia dowodu z oględzin, uznał jednak, że w sytuacji likwidacji łącznicy kilkanaście lat temu – dowód ten jest nieprzydatny.

Słusznie też wywodzą organy, że fakt likwidacji łącznicy w 2004 r. pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Należy przypomnieć, że w świetle z art. 136 ust. 1 u.g.n. konieczne jest ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, przy czym nie ma istotnego znaczenia, jaki jest aktualny stan zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości. Ustalenie celu wywłaszczenia co do zasady następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej. W przypadku wykorzystania danej nieruchomości na cel wywłaszczenia, wygasa prawo byłego właściciela lub jego następców prawnych do jej zwrotu (wyrok NSA z 15.12.2020 r., sygn. I OSK 1380/20)

Konstrukcja art. 136 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 137 u.g.n. przesądza, że do oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia nie można stosować zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Podstawą oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia jest bowiem wyłącznie okoliczność faktycznego zrealizowania na wywłaszczonej nieruchomości celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Nie jest przy tym dopuszczalna wykładnia, która wyprowadza zbędność nieruchomości ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po zrealizowaniu celu wywłaszczenia. W świetle art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to brak jest możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, mimo nawet późniejszej zmiany jej przeznaczenia. Zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, po realizacji na niej celu wywłaszczenia, pozostaje bez wpływu na ocenę jej zbędności na cel wywłaszczenia. Przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. odnosi pojęcie zbędności nieruchomości do celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu.

W tak ustalonym stanie faktycznym, niebudzącym wątpliwości Sądu, organy prawidłowo uznały, że na działce nr 526/5 położonej w obrębie S., gmina G., został zrealizowany cel wywłaszczenia w postaci budowy łącznicy normalnotorowej w relacji J. – O.. Nie są zatem słuszne zarzuty i argumenty skarżącej o braku zrealizowania celu wywłaszczenia oraz, że od daty wywłaszczenia działka stała odłogiem i nie była w ogóle wykorzystywana.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Wojewoda w sposób przekonywujący wykazał brak przesłanek warunkujących legalność zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organy, stosownie do treści art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., prawidłowo zebrały materiał dowodowy potwierdzający realizację celu wywłaszczenia, a następnie dokonały jego rzetelnego rozpatrzenia i oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Dokonane ustalenia stanu faktycznego, stanowiące podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, znalazły również stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Słusznie też nie zostały uwzględnione wnioski dowodowe skarżącej, w tym także dotyczący powołania biegłego geodety, który by potwierdził okoliczność wybudowania łącznicy.

Zdaniem Sądu przedmiotowe postępowanie, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a rozstrzygnięcie odpowiada prawu..

Z tych przyczyn, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.