Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2177/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 106 i 138
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Jerzy Stelmasiak del. WSA Małgorzata Miron (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. i M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 124/10 w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 124/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę E. J. i uchylił decyzję Wojewodę Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Starosta Ostrzeszowski decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dwóch elektrowni wiatrowych wraz z urządzeniami i linią kablową 15 KV na terenie działek nr ew. gruntów [...], [...] i [...] położonych w miejscowości Ignaców, gmina Kobyla Góra.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Kobyla Góra nr XVI/114/2004 z dnia 13 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego Nr 88, poz. 1836 z dnia 14 czerwca 2004 r. działki, na których planowana jest przedmiotowa inwestycja wchodzą w skład terenów oznaczonych w planie symbolem 1 RM. Zgodnie z § 70 planu symbolem tym oznaczono "tereny rolne z możliwością realizacji siłowni wiatrowych i jednocześnie z możliwością realizacji nowej zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej, rozproszonej warunkowanej posiadaniem na terenie gminy Kobyla Góra gospodarstwa rolnego o powierzchni nie mniejszej niż 5 ha". Zgodnie z decyzją środowiskową minimalna odległość od zabudowy mieszkaniowej została ustalona na 150 metrów i jest to strefa oddziaływania rozpatrywana w sprawie. Na przedmiotowym obszarze nie ma budynków mieszkalnych oraz nie obowiązuje specjalna procedura związana z udzieleniem pozwolenia na budowę w tej strefie. Organ wskazał, że strony nie wykazały również prawa do zabudowy na terenie strefy m.in. przez wykazanie posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 5 ha. Zarzuty utraty wartości nieruchomości dla terenów położonych w sąsiedztwie elektrowni wiatrowych nie mogą być uwzględniane na etapie wydawania pozwolenia na budowę, bowiem taki rodzaj zagospodarowania jest wynikiem wcześniejszych ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego.

Odwołanie od ww. decyzji wniosły G. G. oraz E. J..

Po rozpatrzeniu ww. odwołań Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Ostrzeszowskiego. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, iż zgodnie z § 70 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Kobyla Góra nr XVI/114/2004 z dnia 13 kwietnia 2004 r. na terenach oznaczonych symbolem 1 RM, podstawowe przeznaczenie terenu to "tereny rolne", na których umożliwia się realizację siłowni wiatrowych. Nadto w § 15 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prawodawca ustalił maksymalną wysokość obiektów budowlanych i konstrukcji na 50 metrów. Organ odwoławczy przyznał, iż w planowanej inwestycji wysokość wieży z cokołem wynosi 48,00 metrów nad poziomem terenu, natomiast całkowita wysokość elektrowni (łącznie z śmigłem) wynosi 70,15 metrów. Powołał opinię autora miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra - mgr arch. inż. Teresy Brzozowskiej, która w przedłożonym piśmie stwierdziła, iż jeżeli plan miejscowy dopuszcza na jakimś terenie lokalizację elektrowni wiatrowych to zapis § 15 pkt 3 należy odnosić jedynie do stałej konstrukcji elektrowni wiatrowej, zaś śmigło jest elementem ruchomym i może w zależności od położenia dawać zmienną wysokość, a poza tym nie jest elementem konstrukcji w rozumieniu prawa budowlanego. Wojewoda zaznaczył, że na etapie badania dopuszczalności wydania decyzji zezwalającej na budowę obiektu budowlanego, organy nie rozstrzygają kwestii związanych z pogorszeniem zasad korzystania z działek sąsiednich, względem inwestycji oraz jej wpływu na środowisko. Organy administracji architektoniczno-budowlane badają jedynie zgodność projektu budowlanego z zapisami ostatecznej decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania, której celem jest wskazanie wymogów, polegających na zminimalizowaniu negatywnych oddziaływań. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu a dotyczącego ewentualnego zacienienia sąsiednich nieruchomości Wojewoda wyjaśnił, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. nr 75 poz. 690 z zm.) dotyczące zacienienia odnoszą się jedynie do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i nie mają zastosowania do zacienienia gruntów rolnych. Wskazał również, iż przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jak i o pozwoleniu na budowę bierze się pod uwagę aktualny stan zagospodarowania sąsiednich nieruchomości, a organy nie mają możliwości uzależniania realizacji inwestycji od zdarzeń przyszłych np. planów wystąpienia o zmianę planu zagospodarowania tych nieruchomości. Ponadto aktualny plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na omawianym terenie realizację elektrowni wiatrowych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję wniosła E. J.. Zarzuciła naruszenie postanowień miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego Gminy Kobyla Góra zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Kobyla Góra nr XVI/144/2004 z dnia 13 kwietnia 2004 r., w którym określono, iż maksymalna wysokość budowli stawianych na działkach oznaczonych symbolem 1RM wynosi 50 metrów. Natomiast planowane elektrownie mają mieć wysokość 70,15 metrów (wysokość masztu z pionowo wzniesionym śmigłem). Zdaniem skarżącej stwierdzenie Wojewody, poparte opinią mgr inż. arch. Teresy Brzozowskiej, iż śmigło nie jest elementem konstrukcji w rozumieniu prawa budowlanego jest niezgodne z zasadami i wymogami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podkreśliła, iż w dni wietrzne poruszające się śmigło będzie znajdować się na wysokości od 48 do 70,15 metrów, a w dni bezwietrzne, które często występują w tym rejonie, niepracujące śmigło będzie ustawione pionowo. Skarżąca podniosła zarzut, iż w czasie wydawania kolejnych decyzji organy nie wzięły pod uwagę kontrowersji jakie powstały wśród okolicznych mieszkańców oraz okoliczności jak bardzo uciążliwe będzie dla nich sąsiedztwo elektrowni wiatrowej.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 124/10 uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Odnosząc się do argumentów skargi Sąd I instancji wskazał, że § 15 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi, iż plan ustala maksymalną wysokość obiektów budowlanych i konstrukcji na 50 metrów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał przepisy art. 3 ust. 1 oraz art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Sąd podkreślił, że z ww. przepisu wynika jednoznacznie, iż elektrownia wiatrowa jako całość nie jest budowlą, lecz tylko urządzeniem technicznym, bowiem jako budowlę należy traktować jedynie części budowlane elektrowni jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, czyli wyłącznie fundament i maszt.

Dalej: Sąd wyjaśnił, że za przyjęciem, iż elektrownie wiatrowe jako całość nie są budowlami przemawia w pierwszym rzędzie to, iż nie zostały w sposób wyraźny wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jak też, że pozbawione są cech zbliżonych do budowli wymienionych w tym przepisie. Po drugie: podkreślono, że przepis art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wskazuje, że urządzenie techniczne stanowi budowlę tylko wówczas, gdy jest urządzeniem wolno stojącym. Natomiast siłownia (elektrownia) wiatrowa jako całość nie stanowi budowli. Ustawodawca rozróżnia bowiem części budowlane urządzeń technicznych od samych urządzeń, uznając za budowlę jedynie pierwsze z nich. Po trzecie, takie urządzenia, jak generator, rotor z gondolą, wirnik, generator, skrzynia biegów, komputer sterujący, transformator, rozdzielnia energetyczna, instalacja alarmowa zdalnego sterowania, nie są częściami budowlanymi urządzeń technicznych elektrowni wiatrowych. Są odrębnymi pod względem technicznym częściami przedmiotów składających się na całość użytkową w zakresie urządzeń wytwórczych energii elektrycznej, a nie budowli. Urządzenia te bez uszczerbku dla budowli można wymieniać na inne, zamieniać, zmieniać ich parametry techniczne, wymontowywać i zastępować innymi urządzeniami prądotwórczymi bez zmiany całości użytkowej budowli, która pozostaje ta sama. Po czwarte, elektrownia wiatrowa nie jest również urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. W zakres pojęcia budowli nie wchodzą bowiem urządzenia techniczne, które się w nim znajdują. Nie są one budowlą, gdyż nie są związane z obiektem budowlanym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie są więc urządzeniami budowlanymi elementy techniczne służące bezpośrednio wytwarzaniu energii elektrycznej, takie jak zespoły wiatrowe, czyli generator (turbina), rotor z gondolą, wirnik, skrzynia biegów, a także komputer sterujący, transformator, rozdzielnia energetyczna, czy instalacja alarmowa zdalnego sterowania. Do budowli nie należą zatem urządzenia służące wytwarzaniu energii elektrycznej.

W konsekwencji WSA podkreślił, że bezspornym jest, iż elektrownia (siłownia) wiatrowa jest obiektem przetwarzającym energię wiatru oraz, że składa się ona z fundamentu, masztu, gondoli wraz z generatorem, wirnikiem, skrzynią biegów, komputerem sterującym, transformatorem, rozdzielnią energetyczną, instalacją alarmową i instalacją zdalnego sterowania, to jednak w świetle art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego w aktualnym brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 103 poz. 1364) uznano, iż elektrownia wiatrowa jako całość nie jest budowlą, tylko urządzeniem technicznym, a jako budowlę należy traktować jedynie części budowlane elektrowni jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, czyli fundament i maszt i tylko tych elementów dotyczą ograniczenia wprowadzone w § 15 ust. 3 obowiązującego na terenie Gminy Kobyla Góra miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 13 kwietnia 2004 r., a co za tym idzie wobec ustalenia, iż wysokość masztów przedmiotowej inwestycji wynosić ma 48 metrów, uznać należy, iż udzielenie pozwolenia na budowę nie narusza w tym zakresie prawa miejscowego.

Jako niezasługujące na uwzględnienie Sąd I instancji potraktował zarzut skargi, że organy administracji nie uwzględniły w procesie wydawania decyzji kontrowersji jakie powstały wśród okolicznych mieszkanców oraz okoliczności jak bardzo będzie uciążliwe dla nich sąsiedztwo elektrowni wiatrowej. WSA zauważył, że organy administracji działają wyłącznie na podstawie przepisów prawa i nie mogą kierować się kryteriami pozaprawnymi na jakie wskazuje skarżąca tj. uzyskaniem aprobaty społeczeństwa dla zamierzonego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu wyroku Sąd odniósł się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących zastrzeżeń dotyczących wysokości planowanej budowli wskazując, iż budowa przedmiotowej elektowni wiatrowej skutkować będzie w stosunku do należących do niej nieruchomości gruntowych położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji uciążliwościami w postaci hałasu i nadmiernego zacienienia ograniczającego wzrost upraw. Zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy winien zbadać zgodność projektu nie tylko z § 15 ust. 3 § 70 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz nadto z § 12 ust. 1 pkt 8 tegoż aktu prawa miejscowego. Sąd zauważył, iż przepis ten (zamieszczony w Rozdziale IV planu zatytułowanym: Ustalenia ogólne z zakresu ochrony środowiska) stanowi, iż w całym obszarze plan zakazuje prowadzenia działalności gospodarczej o uciążliwości wykraczającej poza granice działki lub zespołu działek, do których inwestor posiada tytuł prawny.

W ocenie Sądu I instancji zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie zawierają w ogóle oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z § 12 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustanawiającego generalne zakazy dotyczące całego obszaru obowiązywania planu, co wskazuje, iż kwestia ta nie była przedmiotem rozważań organu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika przy tym, że stanowiące teren inwestycji działki nr [...] i nr [...] mają szerokość 61,5 metrów, a ich łączna długość w najkrótszym miejscu równa się 557,92 metrów, w najdłuższym natomiast - 571,93 metrów. Jednocześnie ze znajdującej się w aktach administracyjnych I instancji decyzji Wójta Gminy Kobyla Góra z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji wynika, iż odległość elektrowni od najbliższej zabudowy mieszkaniowej powinna wynosić minimum 150 metrów dla zachowania na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową dopuszczalnych poziomów hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120 poz. 826).

Według załącznika do w/w rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. uciążliwości akustyczne dla terenów zabudowy zagrodowej - a takimi w świetle § 70 ust. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra z dnia 13 kwietnia 2004 r. (uchwała Rady Gminy Kobyla Góra nr XVI/114/2004) są zarówno działki inwestora, jak i skarżącej - nie powinny przekraczać 55 dB w okresie 8 najmniej korzystnych godzin następujących po sobie w ciągu dnia i 45 db w okresie 1 najmniej korzystnej godziny w trakcie nocy, przy czym ze wskazanej powyżej decyzji wynika, iż wartości te zostaną zachowane dla odległości minimum 150 metrów od centrum emisji hałasu.

Zdaniem Sądu w świetle powyższego, o ile bezsporna wydaje się okoliczność, iż promień hałasu ponadnormatywnego nie przekroczy granicy terenu inwestycji na długości wymienionych działek, o tyle szczegółowego zbadania przez organ wymaga, czy uciążliwość ta zawrze się na ich szerokości i nie będzie wykraczać poza granice działki lub zespołu, dla których inwestor posiada tytuł prawny. W ocenie Sądu, organ II instancji winien ocenić w kontekście § 12 ust. 1 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenów objętych niniejszym postępowaniem również podnoszony przez skarżącą w odwołaniu zarzut dotyczący zacienienia jej działki, w tym w szczególności ustalić czy ze względu na usytuowanie inwestycji dojdzie do zacienienia nieruchomości sąsiednich, do których inwestor nie posiada tytułu prawnego i czy zacienienie to będzie stanowiło uciążliwość w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu, którego to zagadnienia organ odwoławczy nie wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania dotyczące zacienienia odnoszą się jedynie do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i nie mają zastosowania do zacienienia gruntów rolnych.

Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakoby na etapie badania dopuszczalności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego organy nie rozstrzygały kwestii związanych z pogorszeniem w następstwie realizacji planowanej inwestycji zasad korzystania z gruntów sąsiednich.

Sąd wskazał, że organ rozważając przy ponownym rozpoznaniu sprawy powyższe kwestie (to jest emisji hałasu poza granice działki i zacienienia powodowanego poza tymi granicami) winien uwzględnić, iż przepis § 12 ust. 1 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenów objętych niniejszym postępowaniem w zdecydowanie bardziej restrykcyjny niż przepisy rangi ustawowej i wydanych na podstawie ustawy rozporządzeń sposób ogranicza lokalizowanie na terenie objętym planem obiektów służących prowadzeniu działalności gospodarczej o uciążliwości wykraczającej poza granicę działki, nie miarkując wielkości dopuszczalnej uciążliwości w zależności od przeznaczenia, czy też faktycznego sposobu wykorzystywania działek sąsiednich, do których inwestor nie ma tytułu prawnego i nie uzależniając zakazu prowadzenia uciążliwej działalności gospodarczej do działek położonych w określonym sąsiedztwie, np. w sąsiedztwie zabudowań przeznaczonych na pobyt ludzi.

Wobec stwierdzonych naruszeń prawa procesowego oraz prawa materialnego polegających na niepoczynieniu przez organy administracji jakichkolwiek ustaleń odnośnie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami § 12 ust. 1 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak było możliwości poczynienia takowych ustaleń przez Sąd, albowiem na obecnym etapie sprawy byłoby to przedwczesne i prowadziłoby do zastąpienia organu administracji przez Sąd w rozpoznaniu sprawy administracyjnej.

Sąd odniósł się także do argumentów podniesionych na rozprawie przez uczestnika postępowania. Wskazał , iż Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r., Nr 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz. U. UE L z dnia 5 czerwca 2009 r.) nie znajdzie bezpośredniego zastosowania w niniejszej sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. K. i M. G. reprezentowani przez radcę prawnego J. T., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Poznaniu. Pełnomocnik wniósł także o zasądzenie na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego.

Wyrokowi zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy) przez ich niewłaściwe zastosowanie tj.:

-art. 3 § 1, 133 § 1 oraz 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 kpa., 77 kpa., 106 kpa. oraz 138 k.p.a., polegające na nieuprawnionym - niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności stanu faktycznego sprawy i pominięciu przez Sąd części materiału dowodowego tj. sporządzonego na potrzeby postępowań administracyjnych w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, raportu o przewidywanym oddziaływaniu inwestycji na środowisko, co skutkowało błędnym ustaleniem, że organy administracji nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń odnośnie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami § 12 ust. 1 pkt. 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra z dnia 13 kwietnia 2004 r. (uchwała Rady Gminy Kobyla Góra nr XVI/114/2004) dotyczącego ewentualnej uciążliwości planowanej inwestycji wykraczającej poza granice działki lub zespołu działek, do których inwestor posiadał tytuł prawny;

- naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 35 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia Prawo budowlane (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) polegające na nieuprawnionym uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez uznanie, iż badanie przez organ II instancji zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, aczkolwiek miało miejsce, to jednak nie było wystarczająco wnikliwe,

- art. 35 ust. 1 ustawy z dnia Prawo budowlane (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra z dnia 13 kwietnia 2004 r. (uchwała Rady Gminy Kobyla Góra nr XVI/114/2004) polegające na nieuprawnionym przyjęciu, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie zawiera oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującym dla terenu inwestycji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdy tymczasem zarówno Starosta Ostrzeszowski, jak i Wojewoda Wielkopolski w decyzjach swych uwzględnili ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Kobyla Góra,

- § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826) w zw. § 12 ust. 1 pkt. 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra z dnia 13 kwietnia 2004 r. (uchwała Rady Gminy Kobyla Góra nr XVI/114/2004) polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że organ II instancji nie zbadał czy inwestycja objęta przedmiotowym postępowaniem jest uciążliwa w zakresie nadmiernego hałasu odczuwalnego na gruntach sąsiednich,

- § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2003, Nr 33, poz. 270) w zw. § 12 ust. 1 pkt. 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra z dnia 13 kwietnia 2004 r. (uchwała Rady Gminy Kobyla Góra nr XVI/114/2004) polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że organ II instancji nie zbadał czy inwestycja objęta przedmiotowym postępowaniem jest uciążliwa w zakresie nadmiernego zacienienia nieruchomości sąsiednich,

- art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807) w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra z dnia 13 kwietnia 2004 r. (uchwała Rady Gminy Kobyla Góra nr XVI/114/2004) polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że planowana inwestycja w przedmiocie zainstalowania dwóch elektrowni wiatrowych stanowi działalność gospodarczą i w konsekwencji uzasadnia twierdzenie, że ewentualna uciążliwość przedmiotowej inwestycji nie powinna wykraczać poza granice działki lub zespołu działek, do których inwestor posiada tytuł prawny,

- art. 1 ust. 2 ustawy Prawo energetyczne (Dz.U. 1997 r. Nr 54 poz. 348) w zw. uchwałą Rady Ministrów z dnia 10 listopada 2009 r. w sprawie "Polityki energetycznej Polski do 2030 r." w zw. z postanowieniami Traktatu Akcesyjnego Unii Europejskiej podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. 2004 nr 90 poz. 864), poprzez pominięcie obowiązku realizacji przez organy administracji celu obligatoryjnego państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych precyzyjnie określonego Dyrektywą 2009/28/WE, stanowiącego, że celem polityki energetycznej państwa jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, wzrostu konkurencyjności gospodarki i jej efektywności energetycznej, a także ochrony środowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na 2 podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszenie przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania przed sądem I instancji. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie takie przesłanki nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Oceniając zasadność zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że nie posiadają one usprawiedliwionej podstawy.

I tak: odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 3 §1, 133 §1 oraz 145§1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 106 kpa wskazać należy, że zarzut ten nie znajduje usprawiedliwienia w okolicznościach niniejszej sprawy.

W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji niedostatecznie wyjaśnił sprawę i pominął część materiału dowodowego tj. Raport oddziaływania inwestycji na środowisko co skutkowało błędnym ustaleniem, że organy administracji nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń odnośnie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami §12 ust. 1 pkt. 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kobyla Góra dotyczącego ewentualnej uciążliwości planowanej inwestycji wykraczające poza granice działki lub zespołu działek, do których inwestor posiadał tytuł prawny.

Oceniając zasadność tego zarzutu przypomnieć należy w pierwszej kolejności, iż rolą sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [(Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.]). A zatem rolą Sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych a jedynie kontrola czy organy administracji dokonały w sposób prawidłowy, w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 kpa takich ustaleń. Na okoliczność tę zwrócił uwagę Sąd I instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że skoro organy administracji nie poczyniły żadnych ustaleń co do zgodności projektu budowlanego z zapisami § 12 ust. 1 pkt. 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to brak było podstaw do poczynienia takich ustaleń przez Sąd albowiem byłyby one przedwczesne i prowadziłoby to do zastępowania organu administracji w rozpoznawaniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił powyższe stanowisko Sądu I instancji. W konsekwencji w żaden sposób nie można uznać za trafne stanowiska autora skargi kasacyjnej co do naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego. Skoro – jak zostało wyżej wskazane - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie poczynił samodzielnie żadnych ustaleń nie można mu skutecznie zarzucić, że nienależycie wyjaśnił stan faktyczny i pominął cześć materiału dowodowego.

Dodatkowo - odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że w aktach postępowania (tak administracyjnego jak i sądowego) brak jest Raportu oddziaływania na środowisko, o którym mowa w skardze kasacyjnej, co czyni zarzut nieodniesienia się do jego zapisów przez Sąd I instancji tym bardziej nieuzasadniony.

Na marginesie jedynie wskazać należy, że analiza uzasadnienia decyzji organów administracji prowadzi do wniosku, że organy te nie oceniały zapisów Raportu a co za tym idzie prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że nie mógł on ocenić tego dowodu z przyczyn wskazanych wyżej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu (zd.1) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Z protokołu rozprawy dnia 16 lipca 2010r. wynika, że WSA w Poznaniu wydał wyrok po jej zamknięciu. Natomiast fakt, że Sąd I instancji nie odniósł się do zapisów Raportu, w czym zdaje się autor skargi kasacyjnej upatrywać naruszenia cyt. wyżej przepisu nie może uzasadniać tego zarzutu skoro – jak zostało wyżej wskazane Raport ten nie został dołączony do akt sprawy i nie był oceniany przez organy w niniejszym postępowaniu. Raport ten stanowił z pewnością dowód w sprawie zakończonej decyzją ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji, co jednak pozostaje poza kontrolą w niniejszej sprawie.

Jeśli natomiast zamiarem skarżącego kasacyjnie było wykazanie, że WSA nie wyjaśnił sprawy w sposób należyty i nie wziął pod uwagę całokształtu materiału dowodowego oraz nienależycie uzasadnił stanowiska co do naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego to winien on podstawić zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Skoro skarżący zarzutu takiego nie wskazał a Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami zawartymi w skardze kasacyjnej nie może odnieść się do wskazanej w uzasadnieniu okoliczności.

Reasumując – chybione są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 § 1, 133 § 1 oraz 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 106 i 138 kpa. Rację ma bowiem Sąd I instancji, że dopiero po dokonaniu przez organy architektoniczno – budowlane oceny we wskazanym przez ten Sąd zakresie tj. co do zgodności zamierzenia inwestycyjnego z §12 ust. 1 pkt. 8 planu będzie możliwa ponowna ocena legalności decyzji.

Błędnie również podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez "błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie". Po pierwsze nawet jeśli przyjąć, że obie formy naruszenia przepisów prawa materialnego są dopuszczalne (chociaż w tym zakresie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieją rozbieżności), to skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił w dostateczny sposób na czym to naruszenie polega co czyni niemożliwym odniesienie się do tego zarzutu przez Sąd odwoławczy.

Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 35 ust. 1 w zw. z §12 ust. 1 pkt. 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Kobyla Góra poprzez nieuprawnione przyjęcie, że decyzje organów architektoniczno – budowlanych nie zawierają oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującym dla terenu inwestycji planem. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji – jak trafnie wskazał Sąd I instancji wskazuje, że wprawdzie organ dokonał częściowej oceny takiej zgodności a WSA uznał stanowisko organu w tym zakresie za trafne to jednak wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowej oceny z punktu widzenia zapisów części ogólnej planu czego nie dokonał organ administracji. Zasadność takiego stanowiska Sądu należy w pełni podzielić. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że zgodnie z treścią art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowiska (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony oraz, że decyzja ta wiąże organ architektoniczno – budowlany. Należy wszak podkreślić, że związanie to może dotyczyć li tylko tych postanowień planu, które odnoszą się do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. W pozostałym zakresie organ architektoniczno – budowlany winien samodzielnie dokonywać oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Na marginesie natomiast wskazać należy, że nie może ujść uwadze – co Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - wiadomo z urzędu, że decyzja organów ustalająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 14.07.2009r. została ostatecznie i prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia § 2 Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku poprzez nieuprawnione przyjęcie, że inwestycja objęta postępowaniem jest uciążliwa Należy zwrócić uwagę, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie przesądził o uciążliwości tej inwestycji z punktu widzenia zapisów rozporządzenia z dnia 14.06.2007 r. a jedynie wskazał organom administracji na konieczność ustalenia powyższej kwestii biorąc pod uwagę dodatkowo zapisy zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Dodatkowo – na marginesie wskazać należy, że w prawie polskim nie obowiązuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.06.2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku a organ ten – Minister Sprawiedliwości - nie jest właściwy do wydania rozporządzenia, którego przedmiotem jest ochrona środowiska.

Nie można również skutecznie postawić Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z §12 ust. 1 pkt. 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie uzasadnienie WSA nie odnosi się w żaden sposób do kwestii czy realizacja inwestycji związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu § 12 ust. 1 pkt. 8 planu zagospodarowania przestrzennego jednakże po pierwsze: ocena tej wadliwości uzasadnienia mogłaby nastąpić jedynie w ramach badania zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., a skarżący kasacyjnie takiego zarzutu nie sformułował pod adresem kontrolowanego orzeczenia, po drugie: Sąd I instancji pozostawił organowi administracji do oceny powyższą kwestię skoro uznał konieczność powtórzenia postępowania przedmiocie oceny zgodności inwestycji z § 12 ust. 1 pkt. 8 planu, który odnosi się do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i wreszcie po trzecie: wskazać należy na oświadczenie skarżących kasacyjnie złożone na rozprawie dnia 31 stycznia 2012 r., którzy przyznali, że prowadzą działalność w formie spółki cywilnej "PC Selekt", która m.in. miałaby za przedmiot pozyskiwanie energii z elektrownio wiatrowych. Zarzut zatem naruszenia art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie znajduje żadnego uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy.

I wreszcie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił argumentację Sądu I instancji co do niestosowania wprost Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23.04.2009r. Nr 2009/28/WE a tym samym jako nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 ustawy Prawo energetyczne w zw. z uchwałą Rady Ministrów z dnia 10 listopada 2009r. w sprawie polityki energetycznej Polski do 2030r."

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny – w oparciu o art. 184 ustawy - P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.