Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1811/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 210 par. 1 pkt 4, 6, par. 4, par. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 174 pkt 2, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 135 par. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art. 190 ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 26 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), del. WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Honorata Klósek, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 września 2006 r. sygn. akt I SA/Go 1822/05 w sprawie ze skargi E. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. W. z dnia 6 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, 2) zasądza od E. S. i M. S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. W. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 września 2006 r. sygn. akt I SA/Go 1822/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpoznaniu skargi E. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 6 maja 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w R. z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję.

Za podstawę orzeczenia Sąd przyjął następujący stan faktyczny.

W dniu 23 czerwca 1998 r. M. i E. małżonkowie S. nabyli odrębną własność lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 95,45 m2 wraz z przynależnym do tego lokalu udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu, w dniu 24 lipca 1998 r. złożyli deklarację, w której zamieścili dane dotyczące powierzchni lokalu oraz gruntu nabytego wraz z lokalem.

Dnia 18 marca 2004 r. M. S. w informacji o nieruchomości wykazał, iż pomieszczenia o wysokości powyżej 2,20 m2, znajdujące się w budynkach mieszkalnych mają powierzchnię 71,45 m2, a pomieszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, znajdujące się w budynkach mieszkalnych mają powierzchnię 24 m2.

Rada Miejska w R. w dniu 30 listopada 2004 r. podjęła uchwałę w sprawie stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości na 2005 r. Na mocy tej uchwały ustalono roczne stawki podatku id nieruchomości od 1 m2 w wysokości 0,54 zł od budynków mieszkalnych i ich części oraz w wysokości 15,80 zł od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia 15 lutego 2005 r. Burmistrz Miasta i Gminy w R. ustalił M. i E. małżonkom S. podatek od nieruchomości za 2005 r. w wysokości 525,30 zł, na który złożyła się kwota 38,60 zł od budynków mieszkalnych lub ich części (stawka 0,54 zł), kwota 379,20 zł od części budynków mieszkalnych zajętych na działalność gospodarczą (stawka 15,80 zł) oraz kwota 10,80 zł od pozostałych gruntów (stawka 0,16 zł). Wymierzając podatek organ I instancji opierał się na złożonej przez podatników informacji o nieruchomości i obiektach budowlanych, natomiast jako podstawę prawną wydanej decyzji powołał art. 2, 3 i 4 oraz art. 6 ust. 1-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 207 Ordynacji podatkowej oraz ww. uchwałę Rady Miejskiej.

W odwołaniu od tej decyzji podatnicy wnieśli o jej częściową zmianę poprzez ustalenie jednolitej, podstawowej stawki podatku dla całego zajmowanego przez nich budynku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Burmistrzowi. W uzasadnieniu wskazali, iż opodatkowana wyższą stawką część budynku nie wchodzi do środków trwałych podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Przedmiotowa nieruchomość w całości stanowi współwłasność małżeńską podatników, zaś działalność gospodarczą prowadzi tylko jeden z małżonków.

Decyzją z dnia 6 maja 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem SKO nie ulega wątpliwości, że jeżeli na działalność gospodarczą wykorzystywana jest tylko część budynku, to opodatkowaniu podwyższoną stawką podlega wyłącznie ta część, a podnoszone przez skarżących zarzuty są bezpodstawne. Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi powierzchnia użytkowa budynków, a nie ich wartość. Okoliczność, że opodatkowana wyższą stawką część budynku nie wchodzi do środków trwałych podatnika prowadzącego działalność gospodarczą nie ma znaczenia w sprawie, bo nie wpływa ani na istnienie obowiązku podatkowego, ani na wysokość zobowiązania. Natomiast obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Powyższą decyzję skarżący zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej zmianę i uwzględnienie ich odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą wcześniej w odwołaniu.

Ponadto powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt III SA 2850/02, z którego wynika, iż nieruchomość należąca do małżeństwa na zasadzie współwłasności, gdy tylko jeden ze współmałżonków jest przedsiębiorcą, nie może być obciążona podwyższoną stawką podatku od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał skargę za zasadną, choć z innych powodów niż w niej podniesione.

Sąd stwierdził, ze decyzja SKO narusza art. 210 § 4 i 6 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ odwoławczy podstawę prawną powołał jedynie częściowo i bardzo ogólnie, uniemożliwiając tym samym Sądowi stwierdzenie czy utrzymana w mocy decyzja została wydana prawidłowo.

Braki w podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego dotyczą przede wszystkim wskazania przepisów prawa materialnego. Podano w nich tylko art. 2 ust. 1 pkt 1-3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z takiego wskazania przepisów wynika jedynie, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki i ich części oraz budowle i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Do takiej kategorii organ odwoławczy zaliczył przedmiotową nieruchomość, której dotyczy zaskarżona decyzja z takiego powołania przepisów nie wynika. Ponadto organ odwoławczy powołując art. 3 ust. 1 ogólnie wskazał, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Także i w tym przypadku nie jest wiadome, do jakiej kategorii podatników zaliczeni zostali skarżący.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji zacytował brzmienie powołanych w podstawie prawnej przepisów oraz brzmienie art. 3 ust. 4 i art. 4 ust. 1 pkt 2, ale nie wyjaśnił, w jaki sposób i dlaczego zastosował je do przedmiotowej nieruchomości w stosunku do skarżących. Nie odniósł się także do zarzucanej w odwołaniu kwestii, iż opodatkowana część budynku nie wchodzi do środków trwałych podatnika, stwierdzając lakonicznie, iż nie ma to znaczenia w sprawie, bo nie wpływa ani na istnienie obowiązku podatkowego, ani na wysokość opodatkowania. Tymczasem z podstawy prawnej nie wynika, która z kategorii nieruchomości wymienionych w art. 2 ust. 1 została opodatkowana.

Zatem brak szczegółowego wskazania przepisów w podstawie prawnej decyzji, a co za tym idzie brak prawidłowego wyjaśnienia tej podstawy w uzasadnieniu decyzji spowodował nie tylko naruszenie wskazanego wyżej art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej, ale także naruszenie jej przepisów zawartych w art. 121 § 1 i art. 124.

Ponadto wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył także przepis art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który podał materialną podstawę prawną swojej decyzji w sposób jeszcze bardziej ogólny, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia powołanych przepisów.

Brak pełnego uzasadnienia prawnego decyzji spowodował, iż Sąd nie mógł się ustosunkować do podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego środków trwałych oraz cytowanego przez skarżących orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ze względu na powołane uchybienia WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji SKO.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. zaskarżyło powyższy wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz dokonanie błędnej kontroli sądowej – wykładni prawa, poprzez rażące naruszenie:

1) art. 16 § 1 p.p.s.a., poprzez wydanie orzeczenia sądu przez skład, w którym jeden z jego członków nie był sędzią,

2) art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844), poprzez całkowite pominięcie definicji budynku, co w znaczeniu ustawy oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach,

3) art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez całkowite pominięcie definicji budowli, co w znaczeniu ustawy oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem,

4) art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez bezpodstawne uznanie, że pomieszczenia mieszkalne związane z prowadzoną działalnością gospodarczą podatnika nie są częścią budynku związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej,

5) art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez bezpodstawne pominięcie, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami (współwłaścicielami) nieruchomości lub obiektów budowlany, bez względu na to czy w przypadku współwłaścicieli są to osoby dla siebie obce, czy też są to małżonkowie,

6) art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych poprzez bezpodstawne uznanie, że dla wymiaru podatku od budynków lub ich części ma jakiekolwiek znaczenie wartość budynku lub jego części oraz to czy stanowi ten budynek lub jego część środek trwały prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej w sytuacji, kiedy wysokość podatku uzależniona jest jedynie od powierzchni użytkowej,

7) art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 5, 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez bezpodstawne uznanie, że przepisy te mają bądź mogą mieć jakiekolwiek znaczenie dla ustalenia podatku podatnika w sytuacji, kiedy podatek dotyczy części budynku, a regulacja zawarta w przywołanym przepisie odnosi się do budowli albo jej części,

8) art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez bezpodstawne uznanie, że organ podatkowy nie wyjaśnił, w jaki sposób i dlaczego zastosował takie a nie inne stawki podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości w sytuacji, kiedy osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, a taką deklarację, stanowiącą podstawę ustalenia podatku, podatnicy złożyli i okoliczności tej oraz zawartych w informacji danych nie kwestionowali i nie kwestionują,

9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie "przepisów proceduralnych", które w ocenie Sądu miały istotny wpływ na wynik sprawy, bez jednoczesnego wskazania jakie "przepisy proceduralne" Sąd miał na uwadze, czego one dotyczą, a w szczególności na czym opiera się wnioskowanie Sądu, że naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy i co w ocenie Sądu oznacza pojęcie "istotny wpływ na wynik sprawy" i czy taki istotny wpływ nastąpił w postępowaniu przed Kolegium,

10) art. 141 § 4 p.p.s.a. na podstawie, którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, tymczasem uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej w zakresie, o którym mowa w punkcie 9.

Wskazując na powyższe, Kolegium wniosło o:

– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania,

– zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na rozprawie w NSA pełnomocnik SKO popierał skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. z uwagi na stwierdzenie, że nie spełniała ona wymogów określonych w art. 210 § 1 pkt 4 i 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, a wskutek niepełnego przedstawienia i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia naruszała też zasady ogólne postępowania podatkowego sformułowane w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasadę zaufania do organów podatkowych) i art. 124 (zasadę przekonywania).

W ocenie Sądu Kolegium naruszyło również art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w której w sposób jeszcze bardziej ogólnikowy przedstawiono stan prawny sprawy.

Nie ma zatem racji Kolegium zarzucając w skardze kasacyjnej, iż Sąd nie wskazał w uzasadnieniu wyroku przepisów proceduralnych naruszonych zaskarżoną decyzją.

Zasadnie natomiast wnoszące skargę kasacyjną Kolegium w pkt 8 i 9 zarzutów podniosło, iż stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ naruszenie przepisów postępowania może być podstawą uchylenia zaskarżonego aktu, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku nie wykazano, iż dostrzeżone przez Sąd uchybienia – braki formalne decyzji – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza, że podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. była uzasadniona, bowiem nie przeprowadzając wywodu na temat wpływu uchybień decyzji na wynik sprawy Sąd nie wyjaśnił dostatecznie podstawy prawnej uchylenia zaskarżonej decyzji, naruszając w ten sposób art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 141 § 4 p.p.s.a.

Należy w tym miejscu zauważyć, że przedmiotem oceny Sądu I instancji była decyzja ustalająca skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005 r.

Decyzja tego rodzaju, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. W ramach uzasadnienia faktycznego organ powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione i dowody na jakich się oparł, a jeżeli występują kwestie sporne odnośnie do ustaleń faktycznych, decyzja powinna zawierać wyjaśnienie dlaczego organ oparł ustalenia na wskazanych dowodach a innym odmówił wiarygodności. Natomiast uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W niniejszej sprawie stan faktyczny został ustalony zgodnie z art. 181 Ordynacji podatkowej w oparciu o informacje złożone przez stronę. Z informacji tych, powołanych w decyzjach obydwu instancji wynikało, iż skarżący są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni, którego część zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej przez jednego z małżonków oraz że przysługuje im udział we współwłasności budynku.

W tym stanie faktycznym nie można zgodzić się z oceną Sądu, że decyzja organu I instancji zawiera rażące uchybienia, ponieważ nie wyjaśnia powołanej w niej podstawy prawnej. W podstawie tej nieprecyzyjnie (bez powołania się na jednostki redakcyjne poszczególnych artykułów) wskazano wszystkie przepisy prawa materialnego mające zastosowanie przy ustalaniu zobowiązania podatkowego: regulujące obowiązek podatkowy, przedmiot opodatkowania i stawki opodatkowania.

W związku z ustaleniem zobowiązania na podstawie danych zawartych w informacji złożonej przez stronę (dotyczących współwłasności lokalu, powierzchni użytkowej lokalu i sposobu jego wykorzystania) zbędne było na tym etapie postępowania szczegółowe objaśnianie istnienia podstawy prawnej do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w określonej kwocie. Wniosek taki można pośrednio wyprowadzić z art. 210 § 5 Ordynacji podatkowej, w myśl którego można odstąpić o uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony. Wprawdzie decyzja nie została wydana na żądanie strony, ale była zgodna z deklaracją strony, która nie miała zastrzeżeń co do tego, że ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Wymiar podatku sprowadzał się zatem w istocie do zastosowania do danych wynikających z deklaracji stawek podatkowych przewidzianych w uchwale Rady Gminy.

Niezasadna jest zatem ocena Sądu, iż decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną narusza art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, skoro decyzja wymierzająca podatek od nieruchomości była skierowana do osób, na których ciążył obowiązek podatkowy, a podatek wymierzono stosownie do danych wynikających z deklaracji strony i obowiązujących stawek podatkowych. Nie było też w sprawie powodu do uchylenia decyzji w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego (art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej).

Ewentualne wadliwości decyzji organu I instancji niemające wpływu na wynik sprawy (np. nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej) podlegają konwalidacji w postępowaniu odwoławczym.

Sytuacja zmieniła się po wniesieniu odwołania, w którym wywodzono, iż brak jest podstaw do zastosowania "podwyższonej" stawki podatku od części lokalu zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej z uwagi na to, że stanowi on współwłasność małżonków, z których tylko jeden prowadzi działalność gospodarczą, przy czym część budynku zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej nie jest uwzględniona jako środek trwały przedsiębiorstwa.

Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji powinien zatem ocenić, czy SKO ustosunkowało się do spornych zagadnień i w sposób wystarczający uzasadniło swoje stanowisko, w którym zaakceptowano zastosowanie dla części budynku mieszkalnego, zajętej na działalność gospodarczą, prowadzoną przez jednego z małżonków, "podwyższonej stawki podatkowej".

Kolegium wskazało, że z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 wynika, iż w przypadku gdy część budynku, który stanowi przedmiot opodatkowania zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej, opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej podlega ta część. Organ przytoczył przy tym treść przepisu regulującego przedmiot opodatkowania (wymieniony art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l.) oraz przytoczył definicję budynku (art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy). W sprawie jest bezsporne jaka część powierzchni budynku mieszkalnego związana była z działalnością gospodarczą.

Nie jest też sporne, że właścicielami nieruchomości na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej byli oboje skarżący, za wystarczające należało zatem uznać powołanie i przytoczenie przepisu art. 3 ust. 1 regulującego obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, choć rację ma w tym zakresie Sąd, iż precyzyjnie powinien być w tym miejscu wskazany art. 3 ust. 1 pkt 1 dotyczący obowiązku podatkowego właścicieli nieruchomości lub obiektów budowlanych.

Organ przytoczył też przepis (art. 3 ust. 4 ustawy) regulujący zasady odpowiedzialności współwłaścicieli. Przepis ten przewiduje, że w wypadku gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Wynika z niego, iż solidarność w zakresie obowiązku podatkowego nie zależy od rodzaju współwłasności (czy jest to współwłasność w częściach ułamkowych, czy też – jak w wypadku współwłasności małżonków – współwłasność łączna).

Obowiązek podatkowy współwłaścicieli nie jest zatem uzależniony od tego, czy nieruchomość (obiekt budowlany) stanowiąca współwłasność jest wykorzystywana przez jednego czy wszystkich współwłaścicieli, bowiem ciąży on solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Organ odwoławczy ustosunkował się też do zasadniczego zarzutu odwołania wyjaśniając, iż stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa, trafnie zauważając, iż bez znaczenia dla ustalenia podstawy opodatkowania jest nieuwzględnienie budynku w ewidencji środków trwałych oraz wartość dla celów amortyzacji, skoro od tych okoliczności nie zależy ani obowiązek podatkowy, ani wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości.

Zupełnie niezrozumiałym jest w związku z tym ocena Sądu i instancji, że stanowisko to uniemożliwia Sądowi ocenę zarzutu co do znaczenia nieuwzględnienia części budynku zajętej na działalność gospodarczą w ewidencji środków trwałych.

W rezultacie należało stwierdzić, że decyzja SKO, mimo pewnych wad konstrukcyjnych i niedoskonałości w przytoczeniu przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie, w sposób wystarczający objaśniała podstawę i sposób ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości w stosunku do skarżących. W wyroku Sądu nie wykazano natomiast, wbrew wymogowi z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., że nieprecyzyjne przytoczenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji powinien to rozważyć rozpoznając ponownie sprawę.

Reasumując trafność zarzutów procesowych przesądziła o uwzględnienie skargi kasacyjnej na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

Rozbudowane zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszeń prawa materialnego były w niniejszej sprawie bezpodstawne, bowiem Sąd I instancji uchylił decyzję SKO z uwagi na naruszenie przepisów procesowych, nie zajmował natomiast stanowiska w zakresie wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego.

Za nietrafny należało uznać również zarzut naruszenia art. 16 § 1 p.p.s.a. ze względu na to, że wyrok został wydany przez skład orzekający z udziałem osoby, która nie była sędzią.

W myśl powołanego przepisu sąd administracyjny z zastrzeżeniami, nie mającymi zastosowania w niniejszej sprawie, orzeka w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Stosownie do art. 26 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Prezes NSA może, za zgodą Kolegium, powierzyć asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich w tym sądzie, na czas określony, nieprzekraczający pięciu lat. Należy w tym miejscu zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny stwierdzając w wyroku z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt SK 7/06 niekonstytucyjność art. 135 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) przewidującego możliwość powierzenia asesorowi sądowemu pełnienia funkcji sędziowskich odroczył o 18 miesięcy utratę mocy obowiązującej tego przepisu. Stwierdził przy tym, że dotychczasowe czynności asesorów sądowych nie podlegają wzruszeniu na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Tym samym nieuzasadniony był zarzut wydania wyroku przez Sąd, w którego skład wchodziła osoba nieuprawniona do wykonywania funkcji sędziowskich.

Ze względu na trafność podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.