Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 247/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 10 ust. 1, ust. 2, § 11, § 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 152
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.
article: art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 79a § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 31zq ust. 7, ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 1, art. 42 ust. 7 pkt 1 i ust. 8
journal: Dz.U. 2012 poz 591
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - tekst jednolity.
article: § 9 ust. 1, ust. 2 pkt 3 lit. a
journal: Dz.U. 2015 poz 2009
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru  urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń
article: art. 119 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. C.-B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J. C.-B. kwotę 480 zł ( czterysta osiemdziesiąt złotych ) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. C.-B. zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z dnia 26 lutego 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla płatników składek prowadzących 30 listopada 2020 r. działalność w branżach określonych w rozporządzeniu, J. C.-B. (dalej jako "skarżąca") wniosła o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za styczeń 2021 r. Skarżąca we wniosku jako kod PKD przeważającej działalności na dzień 30 listopada 2020 r. podała kod PKD 47.71.Z.

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za styczeń 2021 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że wskazany przez skarżącą we wniosku kod PKD nie stanowił przeważającej działalności gospodarczej skarżącej, w związku z czym nie przysługuje skarżącej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152), dalej jako "rozporządzenie COVID-19".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez przyznanie zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za styczeń 2021 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postepowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej jako "k.p.a.", poprzez braki w postępowaniu dowodowym oraz nie wzięcie pod uwagę istotnych faktów i dowodów przy rozpatrywaniu sprawy;

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne, lakoniczne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spraw, tj. § 10 ust. 1 rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie wskutek czego organ nie uwzględnił wniosku skarżącej o przyznanie zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia I stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że działalność gospodarczą prowadzi od 1997 r. Od 2003 r. rodzajem przeważającej działalności skarżącej jest działalność oznaczona kodem PKD 47.71.Z – sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych w sklepach. Działalność związana jest ze sprzedażą garniturów i marynarek w butiku mieszczącym się w G. O. w L.. Działalności oznaczonej kodem PKD 46.16.Z skarżąca już nie prowadzi. Od momentu najmu lokalu w G. O. rzeczywistą przeważającą działalnością jest detaliczna sprzedaż odzieży. W związku z powyższym skarżąca dokonała zmiany rodzaju przeważającej działalności z oznaczonej kodem PKD 46.16.Z na rzeczywiście wykonywaną, oznaczoną kodem PKD 47.71.Z, z datą zaistnienia zmiany od grudnia 2010 r. Skarżąca podkreśliła, że zmiany kodu PKD można dokonać wstecz z datą nawet ponad 10 lat, jeżeli struktura sprzedaży jest zgodna ze zmienionym PKD i pokrywa się z fakturami zakupowymi, co w niniejszym przypadku nastąpiło. Wobec powyższego, na dzień 30 listopada 2020 r. skarżąca rzeczywiście prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.71.Z, a ograniczenie handlu spowodowało spadek przychodu uzyskanego z tej działalności w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego odpowiednio w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w sprawie decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, wydanego na podstawie art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, z późn. zm.), dalej jako "ustawa COVID-19" lub "ustawa". Ustawa ta przewiduje możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek, wskazując w przepisie art. 31zo okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek oraz przyznając w art. 31zy ust. 1 ustawy, Radzie Ministrów upoważnienie do określenia w drodze rozporządzenia innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 lub objęcia tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,

2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. (§ 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19).

Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 1, płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 31 marca 2021 r. (§ 12 ust. 1 rozporządzenia COVID-19).

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 1, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za:

1) styczeń 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 1,

2) grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 2

- nie później niż do dnia 28 lutego 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (§ 11 rozporządzenia COVID-19).

Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19). Od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19).

W rozpoznawanej sprawie we wniosku z dnia 26 lutego 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiąc styczeń 2021 r. skarżąca wskazała, że na dzień 30 listopada 2020 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 47.71.Z.

Oceniając spełnienie przez skarżącą warunku w zakresie prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. działalności gospodarczej o określonym w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19 kodzie PKD, organ stwierdził, że podany we wniosku przez skarżącą kod PKD, na dzień 30 listopada 2020 r., nie stanowił rodzaju przeważającej działalności skarżącej, w związku z czym skarżąca nie jest uprawniona do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za styczeń 2021 r.

W ocenie sądu, przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19, ani przepisy ustawy COVID-19 nie dają jednak podstaw do przyjęcia, że organ zobowiązany jest opierać się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., a w konsekwencji, że wnioskodawca nie ma możliwości powołania innych dowodów, wskazujących na odmienny od uwidocznionego w rejestrze rodzaj przeważającej działalności danego przedsiębiorcy.

Co do zasady zgodzić się należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest aktualizowanie danych zawartych w odpowiednich rejestrach i doprowadzenia do ich zgodności ze stanem faktycznym. Niemniej jednak poprzestanie na wykładni językowej przepisu § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19 prowadziłoby do wypaczenia celu ustawy, którym jest przeciwdziałanie między innymi negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, związanym przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeniami w prowadzeniu określonych rodzajów działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było, aby pomoc w ramach wsparcia została przyznana podmiotom faktycznie prowadzącym w określonej dacie, jako przeważającą, działalność według wskazanych w rozporządzeniu kodów.

Wyjaśnienia wymaga, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 955). Ustawa określa zasady i tworzy podstawy rzetelnego, obiektywnego, profesjonalnego i niezależnego prowadzenia badań statystycznych, których wyniki mają charakter oficjalnych danych statystycznych, oraz ustala organizację i tryb prowadzenia tych badań i zakres związanych z nimi obowiązków (art. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 42 ust. 7 pkt 1 i ust. 8 ustawy o statystyce publicznej, złożenie wniosku o wpis do rejestru podmiotów, wniosku o zmianę cech objętych wpisem oraz wniosku o skreślenie z rejestru podmiotów dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2020 r. poz. 2296 i 2320), chyba że zmiana dotyczy jedynie cech objętych wpisem, niebędących przedmiotem wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych.

Wyjaśnić należy, że wpis do rejestru stanowi swego rodzaju zgłoszenie zamierzonej działalności, ma charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia. Informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Wniosek o wpisanie lub aktualizację danych nie stanowi oświadczenia woli, ale oświadczenie wiedzy. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2013 r., II UK 142/12 oraz z dnia 23 listopada 2016 r., II UK 402/15).

Należy podkreślić, że postępowanie w sprawach dotyczących odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek prowadzone jest na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika z art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19. Wobec tego zastosowanie w sprawie znajduje między innymi przepis art. 76 § 3 k.p.a., który przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Taki zaś charakter mają dane zawarte w rejestrze REGON.

Przedsiębiorca ubiegający się o przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19, prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w tym przepisie, jako przeważającą, może zatem przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego i podważyć aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. W celu obalenia domniemania przedsiębiorca musi wykazać, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych widniejących w rejestrze.

Podkreślić należy, że pojęcie "przeważającej działalności gospodarczej" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane ani w ustawie COVID-19, ani w ustawie o statystyce publicznej. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa natomiast rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 z późn. zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej wyrażonej w art. 46 ustawy o statystyce publicznej. Stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według PKD na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla działalności wpisanej do CEIDG, na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących (§ 9 ust. 2 pkt 3 lit. a).

Z powyższego wynika, że domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze REGON w zakresie rodzaju przeważającej działalności może być obalone przez przedsiębiorcę za pomocą dokumentów wykazujących procentowy udział poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów lub, jeżeli nie jest to możliwe, udział pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących, stosownie do powołanego § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia.

W postępowaniu o przyznanie uprawnienia, o którym mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest to domniemanie wzruszalne. Podobnie jak wpis w rejestrze, także oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Ustawodawca w § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19 potraktował wpis w rejestrze jako domniemanie prawne, mając na celu uproszczenie i tym samym skrócenie postępowania zmierzającego do udzielenia uprawnienia do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Natomiast uwzględnienie wyłącznie wpisów w rejestrze, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia, jako przeważającej, działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje w istocie wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą we wskazanym w ustawie dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie wypełniły czynności formalnych i uchybiły obwiązkom statystycznym. Działanie takie zaprzecza celom przyjętych regulacji w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19 oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

Nie budzi wątpliwości, że obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak również na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.).

W świetle art. 9 k.p.a. organ ma także obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ ma również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Zaznaczyć należy, że przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji organ nie może pominąć obowiązku wynikającego z dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W niniejszej sprawie organ nie sprostał wymienionym wyżej obowiązkom. Przedwcześnie przyjął, że skarżąca nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za styczeń 2021 r., bez umożliwienia jej przedstawienia dowodów dla wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności według kodu PKD wskazanego w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ ograniczył się jedynie do zbadania wpisów w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i rejestrze REGON. W aktach administracyjnych znajdują się wprawdzie wydruki z bazy CEIDG, obrazujące zmiany wpisów oraz treść wskazanych wpisów w dacie 30 listopada 2020 r., dołączone zostały jednak już po wydaniu decyzji, co wynika z daty wydruku (14 kwietnia 2021 r.). Z wydruku z bazy CEiDG wynika, że 18 grudnia 2020 r. dokonana została zmiana wpisu w zakresie kodu przeważającej działalności gospodarczej (nowy kod: 47.71.Z). Organ zmiany tej nie uwzględnił i nie przeprowadził w tym zakresie niezbędnego postępowania wyjaśniającego, a co więcej w ogóle nie odniósł się do niej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jest to o tyle istotne, że w skardze skarżąca podniosła o dokonaniu tej zmiany z datą wsteczną – z datą zaistnienia zmiany od grudnia 2010 r.

Organ nie dopełnił także obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. W konsekwencji skarżąca została pozbawiona możliwości przedstawienia w postępowaniu administracyjnym dowodów dla wykazania istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, dotyczącej rzeczywistego rodzaju prowadzonej – jako przeważającej – działalności gospodarczej. Skarżąca w skardze zakwestionowała ustalenia i stanowisko organu. Wymaga zaznaczenia, że sąd administracyjny nie jest organem, do którego kompetencji należy samodzielne gromadzenie dowodów na okoliczności istotne w sprawie administracyjnej, ich ocena oraz merytoryczne rozpatrzenie sprawy należą do organu. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji.

Z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, kierując się powyższą oceną, przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności organ oceni okoliczność zmiany kodu przeważającej działalności gospodarczej. Rzeczą skarżącej będzie przedstawienie także innych dowodów, mających na celu wykazanie, że w rzeczywistości przeważającą działalnością skarżącej w dacie 30 listopada 2020 r. była działalność o kodzie PKD 47.71.Z. Po przeprowadzeniu postępowania organ rozstrzygnie w sprawie, mając na względzie przedstawioną wykładnię omawianych przepisów dotyczących wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. W świetle art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie zachodziła wymieniona wyżej przesłanka. W piśmie z dnia 21 czerwca 2021 r. organ zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.