Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 1443/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Anna Robotowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r., sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...] w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r. wydaną przez Wojewodę [...], Nr [...], oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2000 r., Nr [...]; 2) stwierdza, iż uchylone w pkt. 1 decyzje nie mogą być wykonane; 3) zasądza od Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącego spółki P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 340,- zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...], Minister Pracy i Polityki Społecznej, po podjęciu z urzędu w dniu [...] marca 2002 r. postępowania w sprawie odwołania H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w mocy.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] kwietnia 1999 r. Pełnomocnik do spraw Osób Niepełnosprawnych, decyzją Nr [...], działając na podstawie art. 28 i art. 30 ust.l ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm.) przyznał spółce H. sp. z o.o. z siedzibą w W. status zakładu pracy chronionej od dnia [...] kwietnia 1999 r. na okres trzech lat, tj. do dnia [...] marca 2002 r. W uzasadnieniu swej decyzji Pełnomocnik, po przeanalizowaniu informacji dotyczących przeciętnego stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i przeciętnych wskaźników zatrudnienia w miesiącu marcu 1999 r. oraz po uwzględnieniu ustaleń Państwowej Inspekcji Pracy, uznał, iż przedmiotowa spółka spełnia warunki określone w art. 28 ust. 1 w/w ustawy.

Pismem z dnia [...] czerwca 2000 r. w/w pracodawca powiadomił Wojewodę [...], iż w związku ze spadkiem zatrudnienia osób niepełnosprawnych od dnia [...].07.2000 r. przestanie spełniać warunki określone w art. 28 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z 1997 r.

W związku z powyższym powiadomieniem Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 163 k.p.a. - wydał w dniu [...] czerwca 2000 r. decyzję Nr [...], na mocy której stwierdził wygaśnięcie z dniem [...].07.2000 r., jako bezprzedmiotowej, decyzji nr [...] wydanej w dniu [...] kwietnia 1999 r. przez Pełnomocnika do spraw Osób Niepełnosprawnych.

Następnie, już po wydaniu w/w decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r., tj. w dniu [...].07.2000 r. Wydział Spraw Społecznych [...] Urzędu Wojewódzkiego otrzymał z Urzędu Skarbowego [...] pismo z dnia [...].06.2000 r., w którym Urząd ten poinformował, iż w wyniku kontroli jaką przeprowadził w zakładzie pracy chronionej H. sp. z o.o. z siedzibą w W. stwierdzono, iż wskaźnik zatrudnienia osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w miesiącu marcu 1999 r. w w/w spółce wynosił 9,07%, co zdaniem Urzędu Skarbowego oznacza, iż spółka nie spełniała wymogów wskazanych w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W związku z powyższą informacją Urzędu Skarbowego, Wojewoda [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 k.p.a., wydał w dniu [...] lipca 2000 r. postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej przez H. Sp. z o.o. zakończone decyzją ostateczną Nr [...] wydaną przez Wojewodę [...] w dniu [...].07.2000 r.

Następnie Wojewoda [...] dokonał analizy nadesłanego przez pracodawcę materiału dowodowego i na podstawie tych akt stwierdził, że w/w spółka z o.o. w okresie, w którym przyznano jej status zakładu pracy chronionej, nie spełniała warunku wskazanego w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 1997 r. Wojewoda uznał, iż w tym stanie sprawy należało podjąć rozstrzygnięcie administracyjne odmienne od rozstrzygnięcia dokonanego decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r., albowiem istnienie powyższych okoliczności w dniu wydania decyzji ostatecznej miało istotne znaczenie dla sprawy i wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie. Okoliczności te nie były jednak znane Wojewodzie [...], gdyż uzyskał on tą informację od Urzędu Skarbowego po zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.

W tej sytuacji pismem z dnia [...].10.2000 r. Wojewoda [...] przekazał materiał dowodowy Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej, jako organowi wyższej instancji, uznając, że informacje przekazane przez Urząd Skarbowy dają - według jego podejrzeń - podstawę do stwierdzenia, iż decyzja z 1999 r. nadająca status zakładu pracy chronionej została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pełnomocnik Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych po analizie dokumentów przesłanych przez Wojewodę nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r., Nr [...], gdyż - w jego ocenie - nie zaszła żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a w szczególności nie naruszono ani prawa materialnego ani proceduralnego.

W związku z powyższym Wojewoda [...] uznał, iż zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej, określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., i na tej podstawie w dniu [...] kwietnia 2001 r. wydał decyzję Nr [...], w wyniku której - w oparciu o przepisy art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uchylił swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2000 r., Nr [...] i orzekł utratę przez spółkę H. sp. z o.o. statusu zakładu pracy chronionej z dniem [...] kwietnia 1999 r.

W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, iż wyniki kontroli Urzędu Skarbowego [...], jak i przeprowadzone postępowanie wykazują, iż pracodawca nie spełniał warunków określonych dla zakładu pracy chronionej już w miesiącu marcu 1999 r., tj. w miesiącu stanowiącym m.in. podstawę podjęcia decyzji o nadaniu statusu zakładu pracy chronionej, co skutkuje - zgodnie z art. 30 ust. 3 w/w ustawy z dnia 27.08.1997 r. - stwierdzeniem utraty statusu zakładu pracy chronionej, a nie wygaśnięciem decyzji przyznającej ten status. Organ uznał, iż decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Pełnomocnika do spraw Osób Niepełnosprawnych należy uchylić, albowiem w rzeczywistości nie istniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, lecz do stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej. Wojewoda podkreślił, iż okoliczności stanowiące podstawę do stwierdzenia utraty statusu nie

były znane organowi w dniu wydania decyzji. Gdyby były one znane, organ rozstrzygający nie stwierdziłby wygaśnięcia decyzji na wniosek strony, lecz utratę statusu zakładu pracy chronionej z powodu niespełnienia określonych ustawą przesłanek.

Od w/w decyzji Wojewody [...] spółka H. sp. z o.o. z siedzibą w W. odwołała się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. (z powodu, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości), na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (z powodu, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa), oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (z powodu tego, iż decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały).

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w przedmiotowym stanie faktycznym, Wojewoda [...] najpierw przekazał niczym nie uchylonym postanowieniem sprawę pod merytoryczne rozpatrzenie organowi wyższej instancji, a następnie po uzyskaniu merytorycznego rozstrzygnięcia tejże instancji, wydał własną decyzję, sprzeczną z rozstrzygnięciem tegoż organu. Takie działanie Wojewody jednoznacznie stanowią - w ocenie skarżącego - że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, pomijając już kwestię instancyjności i podporządkowania. Skarżący podniósł ponadto, że wskazana w decyzji podstawa prawna - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie może być przesłanką uchylenia decyzji, która obliguje organ orzekający do wycofania z obiegu prawnego decyzji. Tak opisana przez Wojewodę [...] podstawa wydania zaskarżonej decyzji może stanowić tylko o braku jakichkolwiek podstaw. W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił również, że w dniu [...] kwietnia 1999 r., a więc w dniu uzyskania statusu zakładu pracy chronionej, grupa osób niepełnosprawnych wynosiła 10,81% ogółu zatrudnionych, zaś decyzja o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej jest datowana na dzień [...] kwietnia 1999 r. i nie odnosi się do żadnych stanów faktycznych sprzed daty [...] kwietnia 1999 r. Te fakty świadczą - w opinii skarżącego- o tym, iż ustalenie w zaskarżonej decyzji Wojewody, że istotną przesłanką dla uchylenia uprzednio zapadłych decyzji jest to, że w miesiącu marcu 1999 r. grupa osób niepełnosprawnych wynosiła 9,07% jest bezprzedmiotowe i nie może rodzić żadnych skutków prawnych. W ocenie skarżącego warunki wskazane w przepisach cyt. ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. były spełnione przez cały okres korzystania przez skarżącego ze statusu zakładu pracy chronionej. Skarżący podniósł również, że wykonanie zaskarżonej decyzji wydanej w kwietniu 2001 r. stanowiącej, że zakład pracy utracił status zakładu pracy chronionej z dniem [...] kwietnia 1999 r., jest niewykonalne. W opinii skarżącego to właśnie z tym dniem zakład pracy uzyskał z mocy uprzednich decyzji przedmiotowy status i począwszy od tego dnia ze wszystkimi władzami, urzędami, pracownikami i innymi podmiotami dokonywał rozliczeń korzystając z w/w statusu.

W wyniku odwołania złożonego przez spółkę H. Sp. z o.o. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po wstępnym zawieszeniu postępowania odwoławczego (postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r.) i następnie jego wznowieniu (postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r.), wydał w dniu [...] marca 2002 r. zaskarżoną decyzję Nr [...], na mocy której - działając na podstawie art. 138

§ 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 2 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister podniósł, iż ujawnione przez Urząd Skarbowy [...] okoliczności nie znane były organowi I instancji w dniu wydania przez niego decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych, co obligowało Wojewodę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niespełnianie przez pracodawcę warunków wskazanych w ustawie potwierdziły ponadto przedłożone na żądanie Wojewody kserokopie umów z zatrudnionymi w tym okresie pracownikami. W tym stanie rzeczy organ I instancji był - w opinii Ministra - zobowiązany uchylić na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. dotychczasową decyzję i wydać nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. Zdaniem Ministra status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej przyznawany jest pracodawcy, na jego wniosek, udokumentowany, że na dzień składania wniosku spełnia on łącznie wszystkie warunki określone w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Skarżący do wniosku dołączył dokumentację potwierdzającą spełnianie warunków ustawowych, w tym o stanie zatrudnienia osób niepełnosprawnych w miesiącu marcu 1999 r. Na podstawie tej informacji oraz pozostałych złożonych przez skarżącego materiałów dowodowych Pełnomocnik decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. przyznał z dniem [...] kwietnia 1999 r. w/w status. Ponieważ w toku wznowionego przez Wojewodę postępowania ustalono, że skarżący na dzień składania wniosku nie spełniał warunku określonego w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy, należało orzec jego utratę z dniem, w którym nie spełniał on wymogów określonych dla zakładów pracy chronionej.

W dniu [...] kwietnia 2002 r. spółka P. S.A. z siedzibą w W., będąca następcą prawnym który wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki spółki H. sp. z o.o., złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Skarżący zarzucił decyzji Ministra:

* naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 149 § 2 i art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - poprzez wznowienie i rozpoznanie w toku wznowionego postępowania sprawy odmiennej od rozstrzygniętej decyzją ostateczną,

* naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 3 w/w ustawy - poprzez wznowienie postępowania, pomimo braku nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istotnych dla sprawy objętej wznowionym postępowaniem,

- naruszenie przepisu prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a

mianowicie art. 15 k.p.a. - poprzez przekazanie Ministrowi Pracy i Polityki

Społecznej, czyli organowi odwoławczemu w niniejszym postępowaniu, przez

Wojewodę [...] akt sprawy w celu jej rozstrzygnięcia, a tym samym

naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] lub o stwierdzenie nieważności w/w decyzji organów administracji.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2001 r. została wydana na skutek wznowienia postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] lipca 2000 r. o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia utraty przez H. sp. z o.o. statusu zakładu pracy chronionej zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. Zdaniem skarżącego takie określenie zakresu wznowionego postępowania administracyjnego zostało dokonane z naruszeniem art. 149 § 2 k.p.a., albowiem wykracza ono poza granice sprawy zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. Skarżący podniósł, iż decyzją tą Wojewoda [...] stwierdził nie utratę statusu zakładu pracy chronionej, lecz wygaśnięcie z dniem [...] lipca 2000 r. jako bezprzedmiotowej decyzji Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 1999 r. przyznającej skarżącemu status zakładu pracy chronionej.

Ponadto skarżący uznał, iż pismo Urzędu Skarbowego [...] zawierało informację o tym, że zatrudnienie przez skarżącego osób niepełnosprawnych poniżej odsetka 10% wymaganego przez art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy miało miejsce w miesiącu marcu 1999 r., a więc jeszcze przed uzyskaniem statusu zakładu pracy chronionej. Zatem - w ocenie skarżącego - pismo to nie wnosiło żadnych nowych dowodów w sprawie orzekania o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] kwietnia 1999 r. w przedmiocie statusu zakładu pracy chronionej, albowiem pismo Urzędu Skarbowego nie dotyczyło stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych ani na dzień złożenia przez H. sp. z o.o. powiadomienia, tj. na dzień [...] czerwca 2000 r., ani na dzień wydania decyzji Nr [...], czyli na dzień [...] czerwca 2000 r. Brak było zatem podstaw do wznowienia postępowania w tej sprawie i do wydania przez Wojewodę [...] nowej decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawę wygaśnięcia decyzji z 1999 r. W ocenie skarżącego z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika tymczasem, że organy obu instancji w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., zajęły się z naruszeniem tych przepisów, inną sprawą administracyjną, a mianowicie sprawą stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej.

Skarżący podniósł, iż stosownie do przepisu art. 30 ust. 3 i 4 ustawy, utrata statusu zakładu pracy chronionej następuje z datą, w której dany podmiot przestał spełniać przesłanki warunkujące przyznanie mu tego statusu i datę tą ustala się w toku postępowania. W ocenie skarżącego w postępowaniu, którego przedmiotem byłaby utrata przez skarżącego statusu zakładu pracy chronionej, powinno zostać ustalone, czy w okresie po dacie decyzji o uzyskaniu tego statusu po stronie spółki zaszły okoliczności powodujące, że przestała ona spełniać przesłanki ustawowe, a jeśli tak to z jaką datą. Przesłanki te są zasadniczo odmienne, niż przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o uzyskaniu statusu zakładu pracy chronionej, które wynikają z przepisu art. 162 k.p.a.

Skarżący dodał również, iż zgodnie z art. 149 k.p.a. w postępowaniu wznowieniowym dopuszczalne jest wyłącznie rozstrzygnięcie sprawy tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną, albowiem przekroczenie tych granic stanowi rażące naruszenie prawa.

Zdaniem skarżącego gdyby nawet przyjąć, że sprawa administracyjna rozumiana tak, ja przez organy obu instancji, jest tożsama ze sprawą zakończoną

decyzją ostateczną, której dotyczy wznowienie, to i tak postępowanie zostało przeprowadzone nieprawidłowo, albowiem ze zgromadzonych w toku postępowania dowodów wynika, że w okresie kwiecień 1999 r. - czerwiec 2000 r. odsetek zatrudnionych przez skarżącego osób niepełnosprawnych był zgodny ze wskazanym w art. 28 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Skarżący uznał w związku z tym, iż organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego na okoliczność spełniania przez skarżącą spółkę w okresie pomiędzy dniem [...] kwietnia 1999 r. i [...] czerwca 2000 r. warunków do posiadania statusu zakładu pracy chronionej, czym dopuściły się naruszenia art. 7, art. 10 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., albowiem nie badały kiedy faktycznie po stronie skarżącego nastąpiła utrata przesłanek do posiadania w/w statusu, lecz skoncentrowały się na ustaleniu, czy H. sp. z o.o. spełniła warunki do uzyskania statusu zakładu pracy chronionej, co w toku postępowania o stwierdzenie utraty tego statusu jest niedopuszczalne.

W ocenie skarżącego wzruszenie ostatecznej decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej mogłoby nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów nadzwyczajnych przewidzianych przez k.p.a., zgodnie z treścią art. 16 k.p.a. i przepisów rozdziału 12 i 13 k.p.a.

W opinii skarżącego w następstwie wydania zaskarżonej decyzji wytworzył się stan prawny, w którym istnieją obecnie dwie wzajemnie ze sobą sprzeczne ostateczne decyzje administracyjne, a mianowicie prawomocna decyzja Pełnomocnika z dnia [...] kwietnia 1999 r. przyznająca skarżącemu status zakładu pracy chronionej z dniem [...] kwietnia 1999 r. i decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. stwierdzająca utratę przez skarżącego przedmiotowego statusu także z dniem [...] kwietnia 1999 r.

Ponadto skarżący ponownie zarzucił, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, gdyż narzucenie organowi I instancji przez organ II instancji sposobu rozstrzygnięcia sprawy sprowadza postępowanie administracyjne faktycznie do jednej instancji i pozbawia organ I instancji samodzielności nieodzownej w orzecznictwie administracyjnym. Stanowi to -zadaniem skarżącego - rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż nowe okoliczności ustalone w postępowaniu wznowieniowym wskazywały, że w sprawie zaistniała podstawa nie do stwierdzenia wygaśnięcia z dniem [...].07.2000 r. decyzji Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, ale do stwierdzenia utraty z dniem [...].04.1999 r. statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, ponieważ skarżący na dzień składania wniosku o przyznanie tego statusu nie spełniał warunków ustawowych wskazanych w art. 28 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej ustawy. Minister podniósł ponadto, iż we wznowionym postępowaniu nie przekroczono granic przedmiotowych i podmiotowych sprawy, gdyż oba postępowania (tj. postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...].06.2000 r. i postępowanie wznowieniowe) dotyczyły tego samego pracodawcy, tego samego stanu faktycznego, tzn. określenia czy pracodawca spełnia i ewentualnie od kiedy nie spełnia warunków określonych dla zakładu pracy chronionej, oraz, że oparte były na tej samej podstawie prawnej, tj. art. 30 ust. 3 w zw. z art. 28

ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Zdaniem Ministra postępowanie wznowieniowe było tożsame z postępowaniem zakończonym decyzją ostateczną. Przedmiotem obu tych postępowań było - w ocenie Ministra - ustalenie, czy istnieją podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Pełnomocnika. W postępowaniu wznowieniowym Wojewoda, w związku z ujawnionymi nowymi faktami i dowodami, stwierdził że takich podstaw nie było i tym samym zaistniały przyczyny do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w inny sposób, tj., stwierdzenie utraty w/w statusu. W opinii Ministra za słuszne należy zatem uznać podjęcie przez Wojewodę decyzji uchylającej decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Pełnomocnika do spraw Osób Niepełnosprawnych i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

Za niezrozumiały Minister uznał również zarzut dotyczący naruszenia art. 15 k.p.a., albowiem Wojewoda przekazał akta sprawy Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej nie jako organowi odwoławczemu od decyzji wznawiającej postępowanie, ale jako organowi I instancji właściwemu do stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej. W opinii Ministra fakt, iż wcześniej akta sprawy zostały przekazane do MPiPS, celem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Pełnomocnika do spraw Osób Niepełnosprawnych, nie oznacza, że naruszono zasadę dwuinstancyjności w postępowaniu wznowieniowym, gdyż celem przekazania akt nie było uzyskanie wskazań co do rozstrzygnięcia w sprawie wznowienia, ale wszczęcie z urzędu przez organ właściwy postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Pełnomocnika z 1999 r. Organ odwoławczy, tj. Minister Pracy i Polityki Społecznej nie udzielił żadnych wskazań co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy wznowieniowej, a tym bardziej nie narzucił organowi I instancji tego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] kwietnia 2002 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga P. S.A. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...], narusza prawo.

Przedmiotowa decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej narusza - zdaniem Sądu - przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności powołane przez skarżącego przepisy art. 149 § 2 i art. 151 § 1 k.p.a., a ponadto narusza przepisy art. 7 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 77 § 1, art. 80, oraz art. 107 § 1 i 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynika sprawy.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Bezwzględnym warunkiem uzyskania i posiadania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej jest spełnienie wszystkich łącznie warunków określonych w art. 28 w/w ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., w tym art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a, zgodnie z którym status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej uzyskuje pracodawca zatrudniający nie mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, z czego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 40%,a w tym co najmniej 10% ogółu zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W przypadku niespełniania tego lub któregokolwiek z warunków określonych przepisem art. 28 lub 33 ust. 1 i 3 ustawy, wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przedmiotowego statusu z dniem, w którym pracodawca przestał spełniać w/w wymogi (vide: art. 30 ust. 3 cyt. ustawy z 1997 r.).

Bezsporne jest w niniejszej sprawie to, iż wydając w dniu [...] kwietnia 1999 r. swoją decyzję o przyznaniu skarżącemu statusu zakładu pracy chronionej, Pełnomocnik do spraw Osób Niepełnosprawnych poddał analizie m.in. informacje wnioskodawcy dotyczące przeciętnego stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i przeciętnych wskaźników zatrudnienia za miesiąc marzec 1999r. Z akt sprawy wynika również to, iż wskaźnik zatrudnienia przez skarżącego osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w miesiącu marcu 1999 r. wynosił 9,07%, co - zdaniem Sądu - oznacza, iż skarżący na dzień składania wniosku w marcu 1999 r. nie spełniał wymogów wskazanych w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Według Sądu podstawowym problemem, jaki należało rozstrzygnąć w niniejszej sprawie było to, czy dalsze działania organów I oraz II instancji podjęte w świetle informacji udzielonej w lipcu 2000 r. przez Urząd Skarbowy [...], były zgodne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze cały zebrany w toku postępowania materiał dowodowy Sąd uznał, iż organy wydając decyzje w obu instancjach dopuściły się naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art.

149 § 2 i art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Naruszenie to polegało na wznowieniu i rozpoznaniu w toku wznowionego postępowania sprawy odmiennej od rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Niewątpliwie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. została wydana na skutek wznowienia postępowania administracyjnego postanowieniem tegoż organu z dnia [...] lipca 2000 r. o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia utraty przez H. sp. z o.o. statusu zakładu pracy chronionej zakończonego wydaniem przez Wojewodę decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. (w decyzji błędnie powołana jest data [...].07.2000 r.). Należy w ocenie Sądu zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż takie określenie zakresu wznowionego postępowania administracyjnego zostało dokonane z naruszeniem art. 149 § 2 k.p.a., albowiem wykracza ono poza granice sprawy zakończonej w/w decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. Przedmiotową decyzją Wojewoda [...] stwierdził nie utratę statusu zakładu pracy chronionej, lecz wygaśnięcie z dniem [...] lipca 2000 r., jako bezprzedmiotowej, decyzji Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 1999 r. przyznającej skarżącemu status zakładu pracy chronionej.

Sąd uznał, iż przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a., wedle którego przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub czy występuje przesłanka z art. 145a § 1 k.p.a. oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone w sprawie wznowienia postępowania, występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. W ocenie Sądu celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonym wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Zdaniem Sądu decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.

Granice postępowania rozpoznawczego sprawy administracyjnej wyznaczone są sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną. W związku z tym należy - zdaniem Sądu - z całą stanowczością podkreślić, iż niewątpliwie w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania dopuszczalne jest wyłącznie rozstrzygnięcie tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Są to nieprzekraczalne granice postępowania

rozpoznawczego wznowionego postępowania. Jeżeli nastąpi zmiana jednego z elementów składających się na tożsamość sprawy, to mamy wtedy do czynienia z inną sprawą administracyjną.

W związku z tym należy - w opinii Sądu - uznać, iż skoro przedmiotem postanowienia wznowieniowego Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2000 r. było postępowanie zakończone ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji przyznającej status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, to zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r. nie powinna rozstrzygać poza granicami wznowienia i orzekać utratę przedmiotowego statusu zakładu pracy chronionej z dniem [...] kwietnia 1999 r.

Jeżeli organ uznał, iż okoliczności przedstawione przez Urząd Skarbowy dawały podstawę do wzruszenia ostatecznej decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej, to powinien tego dokonać poprzez wzruszenie decyzji przyznającej ten status, a nie w/w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji przyznającej status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej.

Mając powyższe na względzie Sąd przyjął, że opisane uchybienie organów administracji stanowiło obrazę powołanych przez skarżącego przepisów art. 149 § 2 k.p.a. i art. 151 § 1 k.p.a. mającą istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd uznał, iż nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przepisów art. 145 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 3 w/w ustawy - poprzez wznowienie postępowania, pomimo braku nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istotnych dla sprawy objętej wznowionym postępowaniem, albowiem okoliczności ustalone przez Urząd Skarbowy mogły być uznane za nowe okoliczności w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niemniej należy - zdaniem Sądu - zgodzić się z zarzutem, iż w postępowaniu, którego przedmiotem byłaby utrata przez skarżącego statusu zakładu pracy chronionej, powinno zostać ustalone, czy w okresie po dacie decyzji o uzyskaniu tego statusu po stronie spółki zaszły okoliczności powodujące, że przestała ona spełniać przesłanki ustawowe, a jeśli tak to z jaką datą. W ocenie Sądu organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego na okoliczność spełniania przez skarżącą spółkę w okresie pomiędzy dniem [...] kwietnia 1999 r. i [...] czerwca 2000 r. warunków do posiadania statusu zakładu pracy chronionej, czym dopuściły się naruszenia art. 7, art. 10 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., albowiem nie badały kiedy faktycznie po stronie skarżącego nastąpiła utrata przesłanek do posiadania w/w statusu, lecz skoncentrowały się na ustaleniu, czy H. Sp. z o.o. spełniła w dniu złożenia wniosku warunki do uzyskania statusu zakładu pracy chronionej. Tym samym należy uznać, że organ administracji nie zbadał wyczerpująco wszystkich okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą oraz nie przeprowadził wszelkich dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a). Ponadto organy obu instancji dopuściły się - zdaniem Sądu -obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem nie dokonały na podstawie całokształtu materiału dowodowego wszechstronnej oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Wytknięte organowi uchybienia natury procesowej miały - zdaniem Sądu - istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie podzielił z kolei zarzutu naruszenia przepisu art. 15 k.p.a. - poprzez przekazanie Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej przez Wojewodę [...] akt sprawy administracyjnej w celu jej rozstrzygnięcia, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, albowiem Sąd uznał, iż Wojewoda [...] przekazał akta sprawy Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej nie jako organowi odwoławczemu od decyzji wznawiającej postępowanie, ale jako organowi właściwemu do stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej (vide: art. 157 § 1 k.p.a.), który nie stosuje w takim przypadku trybu odwoławczego. W ocenie Sądu fakt, iż wcześniej akta sprawy zostały przekazane do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, celem rozważenia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Pełnomocnika do spraw Osób Niepełnosprawnych, nie oznacza, że naruszono zasadę dwuinstancyjności w postępowaniu wznowieniowym, gdyż niewątpliwie celem przekazania przedmiotowych akt sprawy nie było uzyskanie wskazań co do rozstrzygnięcia w sprawie wznowienia, ale ewentualne wszczęcie z urzędu przez organ właściwy postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Pełnomocnika z 1999 r.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż wytknięte uchybienia natury formalnoprawnej uzasadniają uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji, oraz uchylenie postanowienia wznawiającego postępowanie w sprawie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z uwagi na uwzględnienie skargi Sąd określił w wyroku, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane, działając w tym zakresie na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O zwrocie kosztów postępowania w wysokości 340,- zł (trzysta czterdzieści złotych) Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę składa się kwota 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrot wpisu oraz kwota 240,- zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ustalonego na podstawie przepisu art. 205 § 2 cyt. ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).