Wyrok NSA, sygn. akt I SA 445/87
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1988-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Administracyjne postępowanie
Gospodarka gruntami
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz. 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 17 pkt 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Organ administracji ma obowiązek wykazać w uzasadnieniu decyzji ustalającej opłatę roczną z tytułu zarządu nieruchomością /lub w załączniku do tej decyzji/, za pomocą jakich obliczeń doszedł do ustalenia wysokości tej opłaty i jakie przepisy prawa uprawniały go do takiej - a nie innej - metody obliczenia.

2. Fakt, że w par. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów /Dz.U. nr 47 poz. 241/ użyto formuły "co najmniej 1,5 procent", nie oznacza, że organ nie ma obowiązku wykazania powodów, które przesądziły o zastosowaniu stawki wyższej od 1,5 procent.

TEZY

1. Organ administracji ma obowiązek wykazać w uzasadnieniu decyzji ustalającej opłatę roczną z tytułu zarządu nieruchomością /lub w załączniku do tej decyzji/, za pomocą jakich obliczeń doszedł do ustalenia wysokości tej opłaty i jakie przepisy prawa uprawniały go do takiej - a nie innej - metody obliczenia.

2. Fakt, że w par. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów /Dz.U. nr 47 poz. 241/ użyto formuły "co najmniej 1,5 procent", nie oznacza, że organ nie ma obowiązku wykazania powodów, które przesądziły o zastosowaniu stawki wyższej od 1,5 procent.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Okręgowej Dyrekcji Centrali Produktów Naftowych w Ł. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia 12 lutego 1987 r. w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej z tytułu zarządu nieruchomością położoną w M. i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - na podstawie art. 298 Kpa - zasądził od Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w S. kwotę złotych dwa tysiące tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w M. z dnia 8 września 1986 r., wydaną z powołaniem się na art. 43-44, art. 46, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 22 poz. 99/ oraz na par. 2, par. 7 ust. 1, par. 9 ust. 1 i par. 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów /Dz.U. nr 47 poz. 241/, ustalono cenę sprzedaży nieruchomości, położonej w M. przy ul. D. oznaczonej jako działka nr 625, w wysokości 720.252 zł i na tej podstawie ustalono opłatę roczną z tytułu zarządu tą nieruchomością w wysokości 4 procent ceny, to jest w wysokości 28.810 zł. Uzasadnienie decyzji sprowadzało się do stwierdzenia, że cena sprzedaży została obliczona na podstawie uchwały z dnia 30 października 1975 r. nr 9/61/85 Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. w sprawie określania zasad ustalania cen nieruchomości państwowych przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne na terenie województwa skierniewickiego /Dz.Urz. Woj. S. nr 9 poz. 104/, przy czym na podstawie par. 7 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia opłatę roczną ustalono w wysokości 4 procent ceny sprzedaży.

Od decyzji tej odwołała się Okręgowa Dyrekcja Centrali Produktów Naftowych w Ł., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ braki uzasadnienia uniemożliwiają ustosunkowanie się adresata decyzji do jej ustaleń. W szczególności strona domagała się wykazania, w jaki sposób ustalono wartość podstawową 1 hektara, jakie mnożniki zastosowano przy podwyższaniu wartości gruntu i dlaczego zastosowano 4-procentową opłatę roczną, a nie stawkę 1,5 procent, zwłaszcza że zarządcą jest przedsiębiorstwo użyteczności publicznej.

Konsekwencją odwołania była decyzja ostateczna Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia 12 lutego 1987 r. nr G.VI.8224/8/87, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, nie zawierająca uzasadnienia faktycznego. W uzasadnieniu powołano się ogólnie na zgodność ze wskazanymi tam przepisami prawa, a w stosunku do zarzutów odwołania wypowiedziano się tylko w kwestii wskaźnika 4 procent, stwierdzając, że organ I instancji przyjął taki wskaźnik "zgodnie z upoważnieniem zawartym w par. 7 ust. 1" wymienionego już rozporządzenia Rady Ministrów.

Decyzję ostateczną adresat zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia z powodów wskazanych we wcześniejszym odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, stwierdzając, że "ustalenie wysokości procentu i opłaty leży w kompetencji terenowego organu administracji państwowej", a stawka 4 procent "mieści się" w dyspozycji par. 7 ust. 1 powyższego rozporządzenia. Poza tym ograniczono się do opisu toku sprawy i wyjaśnienia, że chodzi o teren zajmowany przez stację paliw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ argumentacja decyzji ostatecznej i odpowiedzi na skargę pozwala na ocenę, że organ odwoławczy nie przestrzegał prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że kompetencja terenowego organu administracji państwowej do ustalania procentowej relacji pomiędzy ceną gruntu a opłatą roczną /par. 7 ust. 1 w związku z par. 2 omawianego rozporządzenia/ nie może być interpretowana jako dowolność i arbitralność odpowiednich ustaleń. Wbrew zatem twierdzeniom organu II instancji fakt, że w par. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów /Dz.U. nr 47 poz. 241/ użyto formuły "co najmniej 1,5 procent", nie oznacza, że organ nie ma obowiązku wykazania powodów, które przesądziły o zastosowaniu stawki wyższej od 1,5 procent. Zasadnie więc strona skarżąca od początku domagała się wyjaśnienia tej kwestii.

Również zasadnie skarżące przedsiębiorstwo domaga się, aby decyzja ustalająca opłatę roczną z tytułu zarządu nieruchomością zawierała kompletne i przekonujące wyliczenie tej opłaty. Przypomnieć bowiem trzeba organom orzekającym w niniejszej sprawie, że w uzasadnieniu decyzji nie wystarczy powołać się na zgodność wyliczenia opłaty z konkretnymi przepisami prawa, lecz trzeba wskazać, w jaki sposób w danej sprawie te przepisy prawa zostały zastosowane i dlaczego. Inaczej mówiąc, organ administracji ma obowiązek wykazać w uzasadnieniu decyzji ustalającej opłatę roczną z tytułu zarządu nieruchomością, za pomocą jakich obliczeń doszedł do ustalenia wysokości tej opłaty i jakie przepisy prawa uprawniały go do takiej - a nie innej - metody obliczenia. Tylko takie uzasadnienie można uznać za zgodne z wymaganiem określonym w art. 107 par. 3 Kpa, brak zaś wyczerpujących danych liczbowych należy traktować jako braki materiału dowodowego, mające wpływ na wynik sprawy. Obliczenia, o jakich mowa, powinny znajdować się w uzasadnieniu decyzji lub stanowić jej część integralną jako załącznik.

Uchybienie tym zasadom Sąd ocenił jako naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy i w związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji na zasadzie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa, uznając, że wskazane uchybienia mogą być usunięte przez ten organ.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa.