Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 796/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Inne
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 111 pkt 4, pkt 11 i 13-15, art. 112 ust. 1 pkt 1, art. 115ust. 1, art. 116 ust. 2 i3
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: § 30
journal: Dz.U. 2008 nr 23 poz 137
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby  wojskowej.
article: art. 60, art. 64 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 71 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art.58, art. 300
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 415, art. 417,
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 29 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant inspektor Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] r. No [...] w przedmiocie przyznania odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając na podstawie art. 116 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. nr 141, poz. 892 ze zm.; dalej określaną jako ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawa pragmatyczna lub pragmatyka wojskowa), po rozpatrzeniu wniosku P.G. o wypłatę odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Go 789/08 uchylającym rozkaz personalny Dowódcy Brygady [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., przyznał wnioskującemu odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – kwotę 13.596, 00 zł. Odmówił natomiast wypłaty odsetek ustawowych od odszkodowania.

2. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że P.G. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z uwagi na treść art. 111 pkt 4, art. 115 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Rozkaz personalny w tym przedmiocie wydał w dniu [...] lipca 2007 r. Dowódca Brygady [...], od którego P.G. wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wyznaczając jednak datę zwolnienia na dzień [...] września 2008 r. Na powyższą decyzję P.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Go 789/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] września 2008 r. oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Dowódcy Brygady [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r.

Organ powołał się na treść art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu, jednak w przypadkach tych data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.

Zdaniem organu przedmiotowa regulacja stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku uchylenia orzeczenia lub uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez organ wojskowy, data zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie. W obecnym stanie prawnym żołnierz zawodowy nie może być "przywrócony" do zawodowej służby wojskowej. Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie powoduje reaktywacji stosunku zawodowej służby wojskowej. Przesądza o tym zapis ustawy wskazujący, że data zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, co pozwala na uznanie, że żołnierz pozostaje zwolniony z zawodowej służby wojskowej.

Natomiast wnioskującemu, na podstawie art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przysługuje odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ostatnim miesiącem za jaki pobrał on uposażenie w kwocie 2.200, 00 zł oraz dodatki w kwocie

66 zł był wrzesień 2008 r. zatem łączne świadczenie wynosi 13.596,00 zł.

O odsetkach organ wypowiedział się wskazując, że należą się one dopiero od momentu, w którym kwota odszkodowania przyznana ostateczną decyzją nie została wypłacona.

3. Wskazana decyzja była jedną z trzech odrębnych decyzji wynikających z tego samego stanu faktycznego i częściowo takiego samego stanu prawnego, związanych z wnioskami skarżącego o przywrócenie do zawodowej służby wojskowej (rozstrzygniętej negatywnie decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] i objętej sprawą prowadzoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., pod sygnaturą II SA/Go 795/09 oraz wnioskiem skarżącego o wypłatę uposażenia rozstrzygniętej negatywnie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., objętej sprawą prowadzoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., pod sygnaturą II SA/Go 797/09).

4. Od powyższej decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] P.G. złożył odwołanie do organu drugiej instancji – Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] wnosząc o jej uchylenie w całości. Domagał się w nim przyznania odszkodowania za okres od faktycznego zwolnienia ze służby do dnia uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2009 r. – jako poniesionej szkody oraz uposażenie zasadnicze i wszystkie inne świadczenia żołnierza zawodowego.

W motywach uzasadnienia odwołania, zostały podniesione zarzuty przeciwko konstytucyjności ograniczenia wynikającego z art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Znalazły one rozwinięcie w skardze oraz pismach procesowych skarżącego i tam też zostały w niniejszym uzasadnieniu opisane.

5. Decyzją numer [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji wskazując na brak możliwości przyznania odszkodowania przekraczającego sześciokrotność kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym i kompetencji do kwestionowania rozwiązań ustawowych.

W kwestii odsetek wskazał dodatkowo na art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w którego treści nie wymienia się odszkodowania z art. 116 ust. 3 tej ustawy. Oznacza to w ocenie organu brak podstaw do wypłaty odsetek.

6. Na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] P.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie jej w całości, oraz poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Ewentualnie, w razie uznania, iż decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze wniósł również o przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, o następującej treści: "czy art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest zgodny z:

- art. 60 i 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz

art. 25 lit. c Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych ("otwartego do podpisu" w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r., Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji,

- art. 32 Konstytucji,

- art. 2, art. 7, art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie

Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.),

Z tej przyczyny wniósł o zawieszenie w niniejszej sprawie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

a) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

(art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a.), tj.:

- art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie i podjęcie w oparciu o nie skarżonego rozstrzygnięcia, podczas gdy w sprawie należało przywrócić skarżącego do zawodowej służby wojskowej oraz naprawić szkodę wyrządzoną nieprawidłowym działaniem organu za czas pozostawania poza służbą,

- art. 60 i 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 25c Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zw. z art. 87ust. 1 Konstytucji, art. 32 Konstytucji oraz art. 2, art. 7, art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez podjęcie rozstrzygnięcia opartego o obowiązujący przepis prawny pomimo jego sprzeczności z podstawowymi prawami i wolnościami skarżącego jako obywatela, o których mowa w wymienionych przepisach;

b) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), tj.:

- art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nie zastosowanie się do wskazań Sądu co do dalszego prowadzenia postępowania, które organ wiązały,

- art. 6 kpa i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a., polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniom następstw prawnych sytuacji w jakiej znalazł się skarżący, w szczególności błędnym ustaleniu konsekwencji prawnych uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wydanych przez organy wojskowe decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby i wpływu tejże okoliczności na sytuację skarżącego, w konsekwencji czego zastosowano przepis art. 116 ustawy pragmatycznej i zwolniono skarżącego z zawodowej służby wojskowej,

- art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a., poprzez nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w jego uprawnieniu do pełnienia zawodowej służby wojskowej i świadczeń finansowych należnych z tego tytułu, po tym jak uznano jego zwolnienie ze służby za niezgodne z prawem.

7. Uzasadniając skargę podał m.in., iż nie kwestionuje, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zgodne z brzmieniem przepisu. Jednak w jego ocenie niezgodność z prawem przedmiotowej decyzji wynika z faktu, iż zastosowany przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy przepis narusza jego konstytucyjne prawa oraz jest sprzeczny z powszechnie obowiązującymi zasadami wypracowanymi przez wieloletnią praktykę i respektowanymi zarówno w doktrynie prawa jak i orzecznictwie sądowym. W ocenie skarżącego przepis art. 116 ustawy pragmatycznej w nowym brzmieniu narusza podstawowe, konstytucyjne zasady obowiązujące w praworządnym państwie, w którym wadliwe lub błędne decyzje nie powinny wpływać na prawa i obowiązki obywateli. Cytując orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że przyjęcie, iż stosunek służbowy funkcjonariuszy służb mundurowych jest specyficzny, o bardzo wysokim poziomie dyskrecjonalności, nie oznacza dowolności w kształtowaniu reguł prawnych, warunkujących dostęp do tej służby czy też określających przesłanki zwolnienia z niej. Zamieszczenie w ustawie gwarancji stabilności zatrudnienia daje podstawę do uzasadnionego oczekiwania, że przełożone organy nie zmienią w sposób arbitralny zasad ochrony trwałości stosunku pracy. Ma to zatem znaczenie z punktu widzenia układania planów życiowych żołnierzy jednostki.

Na poparcie swych wywodów skarżący przytoczył treść regulacji zawartych w ustawach o innych służbach mundurowych (Policji, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego) oraz w Kodeksie pracy, z których wynika, iż podobnej regulacji do przewidzianej w art. 116 ustawy pragmatycznej nie zawierają żadne inne przepisy dotyczące funkcjonariuszy służb mundurowych ani też osób zatrudnionych w ramach stosunków pracowniczych. Przeciwnie, przewidują one przywrócenie do służby w razie uznania zwolnienia za niezgodne z prawem. To zaś uzasadnia zarzuty naruszenia wskazanych w pkt 2 petitum skargi przepisów Konstytucji i wiążących Polskę międzynarodowych aktów prawnych, w szczególności zaś zasadę równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji.

Uznanie rozwiązań przyjętych w art. 116 pragmatyki wojskowej za zgodne z prawem oznaczałoby iż decyzja o zwolnieniu ze służby (wypowiedzenie stosunku służbowego) – nawet w przypadku gdyby była podjęta z rażącym naruszeniem prawa – miałaby charakter nieodwracalny, przez co iluzoryczna stałaby się ochrona praw żołnierza (jako obywatela i strony postępowania) zapewniona poprzez wprowadzenie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej.

Regulacja wprowadzona w art. 116 ustawy pragmatycznej pozwala więc organom wojskowym na zwolnienie ze służby każdego żołnierza, niezależnie od spełnienia bądź też nie przesłanek zwolnienia, enumeratywnie w ustawie wyliczonych, z tą tylko różnicą, iż w razie uznania przez sąd, iż doszło do naruszenia prawa przy zwolnieniu, żołnierzowi należeć się będzie kilkunastotysięczne odszkodowanie. Ponadto w ocenie skarżącego stosowanie art. 116 ustawy pragmatycznej w obecnie obowiązującym brzmieniu oznacza faktyczne przerzucenie skutków złego stosowania prawa przez wojskowe organy administracyjne (co potwierdził WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku wydanym w sprawie II SA/Go 789/08) na żołnierzy. Tymczasem w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych wielokrotnie stwierdzano, iż skutków błędu popełnionego przez organ administracji nie wolno przerzucać na stronę postępowania administracyjnego.

W skardze znalazł się także wniosek o połączenie spraw sądowoadministracyjnych do wspólnego rozpoznania oraz zarzuty przeciwko odrębnemu rozpoznaniu przez organ wniosków skarżącego.

8. Opisane wyżej zarzuty i wspierająca je argumentacja są tożsame w skargach dotyczących spraw opisanych w pkt 3 niniejszego uzasadnienia. Stanowisko swoje skarżący sprecyzował w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2009 r. (k. 83 akt sądowych) domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej (pkt b pisma). Jego uzasadnienie stanowiło rozwinięcie zarzutów dotyczących pozostałych dwóch spraw wymienionych w pkt 3 niniejszego uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9. Skarga jest niezasadna. Na wstępie jej rozstrzygnięcia należy wskazać, że odrębne rozstrzygnięcie wniosków skarżącego, choć pozostających w związku faktycznym i skutkach wywodzonych w tego samego kręgu przepisów prawa materialnego uchybieniem nie jest, a z pewnością pozostaje bez wpływu na wynik sprawy w tym sensie, że jednoczesność rozstrzygnięcia wniosków (tak jak wskazuje to skarżący w przykładach decyzji załączonych do jego pisma procesowego z dnia [...] grudnia 2009 r., (k. 87-92 akt sądowych) mogłaby zmienić tenże wynik. W gruncie rzeczy łączne rozstrzygnięcie miałoby znaczenie jedynie dla sprawności i efektywności postępowania. Różny był bowiem przedmiot wniosków. Podobnie odrębne rozpoznanie skarg, każdej z osobna, lecz w tym samym składzie sądu, stwarza te same gwarancje, jakie zapewne ma na myśli skarżący wnosząc o połączenie spraw.

10. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

11. Należy zauważyć, że spór sądowoadministracyjny dotyczący odrębnej decyzji przyznającej skarżącemu odszkodowanie, w gruncie rzeczy, nie odnosi się do tego co w niej przyznano, lecz tego czego skarżący domagał się ponad odszkodowanie i co znalazło odzwierciedlenie w pozostałych dwóch decyzjach. Jednakże skarżący wypowiadając się w kwestii odszkodowania podnosi istotne argumenty przeciwko wynikającemu z art. 116 ust. 3 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jego ograniczeniu, i w tym zakresie odnosi się do przedmiotu niniejszej sprawy.

Zgodnie z art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek m.in. odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do tej komisji w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których został zobowiązany przez komisję lekarską. W tego rodzaju przypadkach zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje decyzją właściwego organu, co wynika z art. 115 ust. 1 ustawy.

Stosownie do treści art. 116 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r., w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. Jednak w tego rodzaju przypadkach data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ (art. 116 ust. 2 ustawy). Kwestię odszkodowania związanego ze zwolnieniem ze służby normuje art. 116 ust. 3 ustawy.

Zgodnie z obowiązującym od dnia 28 lutego 2008 r. § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137) w przypadku, o którym mowa w art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ wojskowy, który wydał decyzję lub rozkaz o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej dokonuje, nie zmieniając daty zwolnienia, zmiany tej decyzji lub rozkazu określając, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy.

Na skutek uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Go 789/08 uchyleniu uległa decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] września 2008 r. oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Dowódcy Brygady [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. o zwolnieniu P.G. z zawodowej służby wojskowej. Uchyleniu uległy zatem skutki wynikające dla skarżącego z tego tytułu, z tym jednak zastrzeżeniem, iż data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie uległa zmianie. Z uwagi na treść art. 116 ust. 2 należało uznać, iż zwolnienie skarżącego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zaś przyznanie odszkodowania jest wprost zastosowaniem regulacji przewidzianej ust. 3 art. 116 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

12. Skarżący tego aspektu decyzji organów nie kwestionuje, lecz przenosi spór o zastosowanie tego przepisu (oraz jego konsekwencji wynikających z ust. 1 i 2 art. 116 tej ustawy) na płaszczyznę konstytucyjną wiązaną z ratyfikowanymi normami prawa międzynarodowego. Formułując wniosek o skierowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, zarzucił m.in. niezgodność omawianej regulacji zawartej w art. 116 ustawy pragmatycznej z art. 60

i 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W tej mierze należy wskazać, iż sądowi pozostawało, po przeanalizowaniu treści zarzutu albo, uznając go za niezasadny, przyjąć konsekwencje obowiązującego prawa albo też, podzielając zastrzeżenia co do niekonstytucyjności prawa, wystąpić o jego trybunalską kontrolę. Tym samym sąd uznał, iż nie jest władny, ze względu na ustrojowy rozdział kompetencji, samodzielnie orzec o niezgodności art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z normami Konstytucji.

Zaznaczyć należy, że problem niekonstytucyjności art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w tej sprawie sprowadza się tylko do zbadania "ograniczenia" odszkodowania, o jakim mowa w ust. 3 art. 116, nie zaś pozostałych skutków, które w ocenie skarżącego pozbawiają go uprawnienia do przywrócenia do służby i poboru uposażenia (art. 116 ust. 1 i 2 tej ustawy). Wynik tego badania, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie prowadzi do zastrzeżeń uzasadniających wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego. Ograniczenie, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie jest kwestią niekonstytucyjności przyjętego rozwiązania, lecz wystąpienie konfliktu z normami konstytucyjnymi może być efektem określonej wykładni prawa. Innymi słowy przyjmowane powszechnie reguły interpretacyjne pozwalają na taką wykładnię art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w zakresie tyczącym się odszkodowania w taki sposób, by nie kolidowała ona z wartościami chronionymi ustawą zasadniczą i paktami międzynarodowymi.

Trzeba mieć tu na względzie, że wskazany przepis konstruuje administracyjnoprawny charakter uprawnienia. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 116 ust. 3 wskazanej ustawy jest przyznawane w sposób uproszczony i ryczałtowy; co istotne, także w sytuacji, gdyby ewentualna szkoda była mniejsza. Ograniczenie możliwości dochodzenia odszkodowania, w podobnych przypadkach roszczeń pracowniczych związanych z bezprawnym rozwiązaniem stosunku pracy, uzasadniane jest jego motywacyjnym charakterem. Przyznanie prawa do odszkodowania za cały czas pozostawania bez pracy, eliminowałoby motywację zwolnionego pracownika do poszukiwania podejmowania nowego zatrudnienia (zob. wyrok TK z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie SK 34/2001 OTK ZU 2003/6A poz. 48 i powołane tam poglądy Sądu Najwyższego).

W przypadku sześciomiesięcznego okresu, za który przysługuje odszkodowanie argumentacja ta może znaleźć zastosowanie tym bardziej, że przekracza on terminy właściwe dla stosunków pracy, uprzywilejowując w tym zakresie skarżącego, Okres ten zresztą jest przyjmowany także dla innych "służb mundurowych". Przykładowo Policji, Straży Granicznej, czy Służby Więziennej.

Odnosząc się do powołanego przez skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyroku z dnia 27 listopada 2007 r. (SK 18/2005, OTK ZU 2007/10A poz. 128) należy zauważyć, że dotyczy ono stosunku pracy i uwzględnia, co wyraźnie podkreślono w uzasadnieniu wyroku, że wśród pracowników, których dotykają ograniczenia prawa do naprawienia szkody, znajdują się także osoby podlegające tzw. szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę (objęte także szczególną ochroną konstytucyjną z art. 71 ust. 2 Konstytucji). Przy specyfice służby żołnierza zawodowego przeniesienie tych samych argumentów, przez odwołanie się do treści cytowanego wyroku jest pomocne, lecz wymaga uwzględnienia wyższego stopnia dyskrecjonalności wyboru danej osoby do pełnienia służby, jak i jej kadrowego kształtowania.

13. Wedle formuły używanej przez judykaturę i piśmiennictwo, odszkodowanie z art. 58 kodeksu pracy było traktowane jako samoistne i wyczerpujące kompensatę szkody, jakiej doznał pracownik wskutek wadliwego zwolnienia z pracy w trybie natychmiastowym. Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyroku z dnia 27 listopada 2007 r. stwierdził jednak, że w następstwie normy kolizyjnej wywodzonej przez dotychczasowe orzecznictwo z przepisów art. 58 w związku z art. 300 kodeksu pracy może dojść do naruszenia praw majątkowych pracownika (art. 64 ust. 1 Konstytucji) bezprawnie zwolnionego z pracy, w sposób sprzeczny z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji). Zdaniem Trybunału naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej polega na uniemożliwieniu pracownikowi uzyskania pełnego naprawienia szkody wyrządzonej bezprawnym rozwiązaniem stosunku pracy. Rozwiązanie to uznano za niesprawiedliwie zwłaszcza w sytuacji, gdy pracodawca, przy rozwiązaniu stosunku pracy, rażąco naruszył przepisy prawa w taki sposób, że można mu przypisać winę umyślną w postaci zamiaru bezpośredniego (gdy miał pełną tego świadomość) lub zamiaru ewentualnego.

Dlatego Trybunał Konstytucyjny uznał, że możliwa jest inna interpretacja zaskarżonych przepisów, która pozwala wywieść z nich normę kolizyjną zgodną z powołanymi wzorcami konstytucyjnymi. Punktem wyjścia powinno być stwierdzenie, powszechnie przyjmowane w dotychczasowym orzecznictwie sądów i doktrynie prawa, że "odszkodowanie", o którym mowa w art. 58 kodeksu pracy, nie jest odszkodowaniem sensu stricto, mającym na celu wyrównanie szkody wyrządzonej pracownikowi przez bezprawne rozwiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia. Jest ono sui generis świadczeniem majątkowym, pełniącym funkcję sankcji ("ustawowej kary pieniężnej") wobec pracodawcy za bezprawne działanie, a w pewnych tylko sytuacjach de facto także funkcję odszkodowania lub zadośćuczynienia. Skoro sprawa naprawienia szkody wyrządzonej pracownikowi przez sprzeczne z prawem rozwiązanie z nim umowy o pracę nie została w art. 58 kodeksu pracy ani w innych przepisach prawa pracy wyczerpująco uregulowana. W związku z tym możliwe jest odpowiednie zastosowanie właściwych przepisów kodeksu cywilnego, w szczególności art. 415 kodeksu cywilnego i n. lub art. 471 kodeksu cywilnego i n. Podkreślono, że w celu usunięcia stanu niekonstytucyjności nie jest zatem wymagana interwencja ustawodawcy, a jedynie zmiana dotychczasowej linii orzeczniczej.

14. Mając na względzie wyżej przedstawione argumenty, dostrzegając konieczność poszanowania zasady pełnego odszkodowania jako zasady systemu prawa należy wskazać, iż przepis art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie reguluje kwestii odpowiedzialności za szkodę powstałą w sytuacji określonej w ust. 1 tego przepisu w sposób kompletny. Przewiduje natomiast prawo osoby bezprawnie zwolnionej ze służby do domagania się określonego w nim odszkodowania bez konieczności wykazywania przez uprawnionego realnej wielkości szkody. Stanowi zatem dla organu, który wydał bezprawną decyzję o zwolnieniu ze służby wojskowej sankcję za działanie niezgodne z prawem, zaś dla uprawnionego uproszczoną drogę jego dochodzenia. Przepis art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie wyklucza jednak uprawnienia poszkodowanego bezprawnie wydaną decyzją do dochodzenia naprawienia szkody, w zakresie przekraczającym wielkość świadczenia o którym mowa w ust. 3 art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w oparciu o zasady ogólne przewidziane art. 4171 § 2 w zw. z art. 417 § 1 kodeksu cywilnego.

Przemawiają za tym powołana w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego argumentacja aksjologiczna oraz brak istotnych argumentów za ograniczeniem prawa do pełnego odszkodowania w sytuacji, w której źródłem szkody jest bezprawne działanie a rzeczywiście poniesiona szkoda może, w danym stanie faktycznym, przekraczać sześciokrotność kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Tym bardziej tyczy się to sytuacji, gdy z przepisów ust. 1 i 2 art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wywodzi się istotne ograniczenie - brak podstaw do przywrócenia do służby i wypłaty uposażenia.

Z przedstawionych wyżej względów brak jest również powodów do uznania regulacji zawartej w art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych za naruszającą postanowienia art. 25 c Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.

15. Z punktu widzenia sądowej kontroli legalności zastosowania prawa w konkretnej sprawie administracyjnej jej przedmiotem było zbadanie, czy w danym stanie faktycznym postępowanie organów i przyjęte rozumienie i zastosowanie art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy, nie pozbawiło ani nie ograniczyło skarżącemu jego uprawnień nie zaś generalna ocena konstytucyjności tego przepisu w każdym potencjalnym stanie faktycznym. Z przebiegu postępowania administracyjnego nie wynika powstanie szkody przekraczającej wysokość przyznaną w decyzji. Wprawdzie nie było to przedmiotem szczegółowych ustaleń organów, przyjmujących "wąską" interpretację art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ale z wniosków oraz twierdzeń składanych przez skarżącego szkoda rozumiana jako strata lub utracone korzyści nie wynika (skarżący pouczony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. nie złożył żadnych wniosków dowodowych). Wywody skarżącego mają charakter wyłącznie jurydyczny i koncentrują się wokół zagadnień relacji pomiędzy przepisami ust. 1 i 2 art.116 wskazanej ustawy a przyjętym w ust. 3 tego przepisu rozwiązaniem ustawowym, nie zaś kwestii rozmiaru i realności szkody. Nie wynikały z nich zatem elementy modyfikujące postępowanie dowodowe i rozpoznawcze.

Skoro zatem stan faktyczny sprawy nie wykazywał, by szkoda poniesiona przez skarżącego wykraczała poza przyznaną mu wielkość odszkodowania, czy choćby wymagała poczynienia w tym kierunku ustaleń, naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jako przepisu ograniczającego możliwość dochodzenie innych, niż określone w nim określone roszczeń odszkodowawczych, związanych z uchyleniem lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, pozostało bez wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Brak jest także z tych przyczyn podstaw do uznania, że na skutek wydania zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób, który mógł istotnie wpłynąć na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Rozstrzygnięcie organu nie ogranicza skarżącego w możliwości dochodzenia naprawienia szkody ponad odszkodowanie przewidziane ust. 3 art. 116 ust. 3 art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Dotyczy to także ewentualnych odsetek, gdyż ich źródło nie wynika wprost z norm materialnych prawa administracyjnego, lecz może być następstwem niewykonania lub zwłoki w wykonaniu przez organ decyzji ostatecznej przyznającej odszkodowanie.

16. Odnosząc się do dalszych zarzutów zawartych w skardze i piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczą one pozostałych dwóch spraw i zostały one rozważone w uzasadnieniach do wydanych w nich orzeczeń. Ich wynik nie ma charakteru prejudykatu dla niniejszego rozstrzygnięcia, gdyż obejmuje roszczenia (przedmiot), które nie eliminują zasadności przyznanego odszkodowania, ani też nie modyfikują jego wielkości.

Z tych względów Sąd nie dopatrzył się podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i skargę oddalił ( art. 151 p.p.s.a.).