Wyrok NSA, sygn. akt FSK 151/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 6 pkt 4, art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 4, art. 16 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, Sędziowie NSA Grzegorz Krzymień, Krystyna Nowak (spr.), Protokolant Teresa Świderska, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "G.-H." sp. z o.o. w O. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA/Po 144/01 wydanego w sprawie ze skargi "G.-H." sp. z o.o. w O. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 15 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasadza od sp. z o. o. "G.-H." sp. z o.o. w O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2002 r. I SA/Po 144/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę "G.-H." sp. z o.o. w O. na decyzję Izby Skarbowej w P. z 15 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r.

Z uzasadnienia wyroku wynikało, że przedmiotem sporu pomiędzy Spółką, a organami podatkowymi było - m.in. - pominięcie przez Spółkę - podatniczkę przy ustalaniu podstawy opodatkowania wartości nieodpłatnych świadczeń z tytułu:

- nieoprocentowanej pożyczki udzielonej przez udziałowca Krzysztofa H.,

- pozostawionych do dyspozycji Spółki przez udziałowca "C." GmbH reprezentowanej przez Clemensa M. środków pieniężnych, które wobec braku tytułu wpłaty organy podatkowe uznały za kontrolowaną nieoprocentowaną pożyczkę gotówkową udzieloną Spółce,

a także:

- zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów prowizji związanej z umową leasingu samochodu Chevrolet Blazer wynikającej z faktury z 15 grudnia 1997 r., chociaż przekazanie przedmiotu leasingu nastąpiło dopiero 15 stycznia 1998 r., a wpłata 8 stycznia tego roku,

- odliczenie od dochodu wydatków poniesionych na zakup gruntów: dwóch działek przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu:

- niesporne było, że Spółka w 1995 r. zawarła z K. H. cztery umowy pożyczki na okres dwu lat z możliwością przedłużenia terminu ich spłaty. Umowy nie przewidywały żadnego oprocentowania.

4.12.1997 r. pożyczkodawca wstąpił do Spółki z żądaniem naliczenia żądanych odsetek za lata od 1995 do 1997 r. 5 stycznia 1998 r. strony sporządziły aneks do umów pożyczek; termin ich spłaty został przedłużony do 31.12.1998 r., jednocześnie uzgodniono wysokość oprocentowania pożyczek od 5.01.1998 r. na 20 % w skali roku. Naliczenie odsetek miało nastąpić co kwartał na podstawie stanu zadłużenia. W takiej sytuacji organy podatkowe miały uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż odsetki płacone były dopiero od 1998 r.

Wobec braku dowodów, że w 1997 r. jakiekolwiek odsetki zostały naliczone i wypłacone pożyczkodawcy prawidłowo zastosowały art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./,

- podobna sytuacja prawna odnosiła się do środków pieniężnych pozostawionych Spółce przez zagranicznego udziałowca "C." GmbH. Wniesione przez niego udziały rzeczowe i wpłata gotówkowa przewyższyły znacznie wartość objętych udziałów, wynikająca z umowy Spółki, z uwzględnieniem zmian dotyczących wysokości kapitału zakładowego i form jego wnoszenia; z umowy Spółki nie wynikał obowiązek wnoszenia dopłat przez wspólników.

W 1997 r. Spółka dysponowała nieodpłatnie kwotą wykazywana w bilansie na kapitale zapasowym, stanowiącą nadwyżkę ponad wartość udziałów objętych przez udziałowca zagranicznego. Wartość nieodpłatnych świadczeń ustalona została przez organy podatkowe stosownie do art. 12 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Umowy pożyczek z K. H. zawarte były w walucie polskiej. Również wysokość rozliczeń z "C." GmbH wykonywana była w walucie polskiej. Zasadnie zatem organy podatkowe przyjęły oprocentowanie przewidziane dla kredytów złotowych.

Jeśli chodziło o moment odniesienia w koszty prowizji od umowy leasingu to było bezspornym, że z tego tytułu Spółka w 1997 r. wydatku nie poniosła. Zaliczenie w ciężar kosztów podatkowych kosztów jedynie zarachowanych było możliwe jeśli dotyczyły one roku podatkowego. Mając na uwadze art. 15 ust. 4 ustawy podatkowej Sąd stwierdził, iż prowizja umowy leasingu jako koszt pośredni związany z działalnością Spółki lecz nie wykazujący bezpośredniej relacji z przychodem konkretnego roku podatkowego mogła być zaliczana w koszty podatkowe dopiero w momencie poniesienia wydatków.

W myśl art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podstawę opodatkowania stanowił dochód ustalony zgodnie z jej art. 7 po odliczeniu "wydatków na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatków na zakup gruntu pod budowę tego budynku.

W momencie odliczania od dochodu przed opodatkowaniem wydatków na zakup gruntu skarżąca Spółka nie posiadała żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że na zakupionych działkach będzie możliwe wybudowanie budynku mieszkalnego, który spełniałby wymogi określone we wskazanym przepisie. Zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczał na terenie, na którym znajdowały się kupione działki, zabudowę wolnostojącą, bliźniaczą i szeregową z możliwością lokalizacji małych domów mieszkalnych /2-4 mieszkania/ na wydzielonych działkach.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności obowiązku wynikającego z art. 200. Pełnomocnicy skarżącej Spółki zostali zapoznani ze zgromadzonym materiałem dowodowym w toku postępowania odwoławczego, w szczególności zostali zapoznani z treścią pisma Urzędu Miasta P. z 25.10.2000 r., co wynikało wprost z notatki służbowej z 8.11.2000 r. podpisanej przez prowadzącego postępowanie i pełnomocników strony skarżącej /notatka w aktach administracyjnych sprawy t.II k.82/; mięli zatem możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału informacyjnego, z czego nie skorzystali.

Od opisanego wyroku Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajna do tego Sądu.

Postanowieniem z 7 stycznia 2004 r. III RN 68/03, wydanym na podstawie art. 102 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, Sąd Najwyższy postępowanie wszczęte rewizją nadzwyczajną umorzył.

W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku Spółka z o.o. "G.-H." wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając:

- naruszenie art. 122, 180, 187 i 191 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie w postaci uznania za legalną oceny dowodów przekraczającej swobodną ocenę dowodów co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym,

- naruszenie art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym oraz art. 127 i 220 Ordynacji podatkowej i art. 51 ustawy o NSA przez błędną wykładnię w postaci takiej interpretacji powołanego przepisu, która uznaje za legalne ustalenie wartości nieodpłatnego świadczenia bez uwzględnienia waluty, w jakiej zostało dokonane oraz wskazanie o bezskutecznym podnoszeniu zarzutów na etapie skargi, co doprowadziło do jej oddalenia mimo istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji,

- naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym, art. 120, 191 i 194 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię i przekroczenie swobodnej oceny dowodów przez uznanie, że notatka sporządzona bez podstawy prawnej ma większą moc dowodową niż decyzja organu administracji publicznej wydana w analogicznej sprawie,

- naruszenie art. 123, 200, 240 par. 1 pkt 4, 172 i 216 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię w postaci przyjęcia, że spełnia wymóg zapoznania strony z całością materiału dowodowego sporządzenie notatki służbowej, w przypadku braku postanowienia wyznaczającego termin do zapoznania z aktami sprawy oraz protokołu z zapoznania strony z materiałem dowodowym, co stanowiło kwalifikowanie naruszenia prawa,

- naruszenie art. 15 ust. 1i 4 ustawy o podatku dochodowym przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż w zaliczeniu określonego wydatku do kosztów uzyskania przychodów istotny jest moment faktycznego wydatkowania środków pieniężnych, a nie moment powstania kosztu oraz uznanie, że sporny koszt nie miał związku z rokiem podatkowym.

Zdaniem autora skargi wskazane naruszenia prawa materialnego i przepisów o postępowaniu doprowadziły do naruszenia przez Sąd postanowień art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca wskazała, iż:

- umowa pożyczki /z akt administracyjnych wynikało, że były to umowy/ zawarta w Krzysztofem H. nie zawierała postanowień na temat odpłatności czy jej braku. 4 grudnia 1997 r. pożyczkodawca wystąpił do pożyczkobiorcy o zapłatę oprocentowania z tytułu korzystania z kwoty kapitału pożyczki w 1997 r. Faktem było, iż 5 stycznia 1998 r. zawarto aneks do umowy pożyczki dotyczący jej oprocentowania także za 1998 r., jednakże nie oznaczało to, że skarżąca w 1997 r. korzystała z pożyczki nieodpłatnie. Skarżąca w roku 1998 uiściła odsetki od kapitału za rok 1997. Tak więc nie można było twierdzić, że pożyczka w 1997 r. była "nieodpłatna". Data wypłaty oprocentowania nie miała znaczenia. Pożyczkodawca żądał oprocentowania, które zostało zapłacone /chociaż z opóźnieniem/, a co nie było przedmiotem postępowania wyjaśniającego organów podatkowych,

- w 1995 r. wspólnicy skarżącej podjęli uchwałę, z której wynikało, że kwoty wpłacone przez "C." GmbH do czasu całkowitego rozliczenia aportów - stanowią zabezpieczenie aportów. Wpłacone przedpłaty były zaewidencjonowane na koncie rozrachunków i stanowiły kaucję na zabezpieczenie wykonania obowiązku wspólnika. Kaucja nie ma wpływu na obowiązki podatkowe w podatku dochodowym, jako świadczenie spełnione causa cave di. Ocena stanu faktycznego w tym zakresie przeprowadzona została wbrew zasadom logiki, a Sąd błędnie przyjął, że jest ona prawidłowa.

Spór między "C." GmbH a skarżącą o zwrot określonej kwoty z tytułu wzajemnych rozrachunków zakończony został porozumieniem z 27 maja 1999 r., na mocy którego skarżąca miała uiścić zryczałtowana kwotę 380.000 DEM wraz ze zryczałtowanymi odsetkami do dnia 27 maja 1999 r.

Ten fakt został pominięty przy ocenie stanu faktycznego sprawy zaaprobowanej przez Sąd.

- bezsporne było, że Spółka "C." dokonywała na rzecz skarżącej wpłat w markach niemieckich /DEM/, zgodnie z postanowieniami prawa dewizowego. Z tego względu ewentualne "świadczenie" uzyskane przez skarżącą odpowiadałoby najbardziej kredytom dewizowym; wartość przychodu z tytułu "nieodpłatnego świadczenia" mogła zostać, po myśli art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ustalona według ceny pozyskania na rynku kredytu dewizowego w danej walucie zgodnie z zasadą nominalizmu.

W wyroku Sąd stwierdził, iż zarzuty w tym zakresie zostały zgłoszone dopiero na etapie skargi. Jednak zgodnie z art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy ponownie, w całości.

Zgodnie z art. 5 ustawy o NSA Sąd miał obowiązek uchylić decyzję bez względu na to na jakim etapie postępowania strona podniosła zarzut,

- w odniesieniu do wydatku na zakup działek Sąd uznał za wystarczające oparcie oceny stanu faktycznego sprawy na piśmie Urzędu Miasta, które zostało wydane bez żadnych podstaw prawnych, z pominięciem innych dowodów, którymi były dwie decyzje dotyczące zagospodarowania działek na tym samym obszarze w planie zagospodarowania przestrzennego co działki kupione przez skarżącą. W tych decyzjach właściciele działek uzyskali zgodę na wybudowanie budynku biurowo-mieszkalnego o ilości większej niż 4. Skarżąca, znając powyższe decyzje miała prawo oczekiwać, na podstawie art. 6 Kpa, iż znajdując się w analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej otrzyma pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z co najmniej 5 lokalami na wynajem.

Sąd dokonując oceny legalności dowodów pominął dokumenty urzędowe, które mają większą moc od pisma Urzędu Miasta i nie wskazał przyczyn uznania za jedynie wiarygodne dokumentów prywatnych sporządzonych przez ten Urząd. Spółka w budowanym budynku może pomieścić aż 8 lokali mieszkalnych i bez znaczenia jest fakt, że jeden budynek ma zostać zbudowany na obu kupionych działkach,

- kwestią bezsporną było, że stronie nie wyznaczono terminu z art. 200 Ordynacji podatkowej do zapoznania się z całością akt sprawy, a przywołana przez Sąd notatka służbowa dotyczy jedynie zapoznania pełnomocnika z jednym dokumentem i to w toku postępowania.

Zaniechania organów podatkowych stanowiły o kwalifikowanym naruszeniu prawa określonym przez ustawodawcę w art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, które w wypadku jego stwierdzenia przez Sąd obliguje do uchylenia zaskarżonej decyzji,

- poniesieniem kosztu, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym... jest zarówno faktyczne poniesienie wydatku jak i zakwalifikowanie faktyczne zrealizowanego odpisu lub innego zmniejszenia aktywów lub zwiększenia pasywów. W przypadku wystawienia faktury VAT momentem powstania kosztu jest dzień uwidoczniony na fakturze jako data operacji gospodarczej. W rozpoznawanej sprawie prowizja dla leasingodawcy jako koszt uzyskania przychodów zaistniała w 1997 r.

Odpowiadając na skargę kasacyjna Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Spółki "G.-H." na uwzględnienie nie zasługiwała.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można było oprzeć na dwu podstawach:

- naruszeniu prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty rozpoznawanej skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób nie pozwalający na jednoznaczne stwierdzenie, do której z podstaw kasacji się odnosiły. W szczególności skarżąca nie wykazała na czym polegało "niewłaściwe zastosowanie" i "błędna wykładnia" wymienionych w niej przepisów prawa procesowego, a mianowicie: art. art. 122, 123, 127. 172, 180, 187, 191, 194, 200, 216, 220, 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Art. art. 123, 127, 172, 216, 220, 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji w ogóle nie miały zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym - vide art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Pozostałe spośród wskazanych przepisów wprawdzie takie zastosowanie miały tyle tylko, że nie wprost, co umknęło uwadze autora skargi kasacyjnej.

Podstawa kasacji z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymagała - po myśli art. 176 tej ustawy - wskazania przepisów procesowych naruszonych przez S ą d i wpływu naruszenia /naruszeń/ na wynik sprawy - orzeczenie S ą d u. Takich wymogów skarga Spółki nie spełniała. Zgodnie z art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu... Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Nie może zatem domyślać się jakie te granice były w intencji strony skarżącej.

Jeśli chodziło o zarzucane naruszenie art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym to należało mieć na uwadze, że stanowił on, iż: "Sąd nie jest związany granicami skargi. Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu". Zarzut naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu tego przepisu nie został uzasadniony w ogóle. Z przedstawionych akt administracyjnych i sądowych nie wynikało, aby zaskarżony wyrok orzekał na niekorzyść skarżącej Spółki, tzn. aby w wyniku jego wydania sytuacja "podatkowa" Spółki, w porównaniu z określoną zaskarżoną decyzją Izby Skarbowej, uległa pogorszeniu.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszeń prawa materialnego Sąd stwierdził co następuje:

- art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, w brzmieniu z 1997 r., stanowił, że przychodem, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz 13 i 14 są, w szczególności: "wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń oraz przychodów w naturze, z wyjątkiem..." Przepis ten został zastosowany do nieoprocentowanych - do 5 stycznia 1998 r. pożyczek udzielonych Spółce przez K. H. i środków finansowych pozostających w dyspozycji Spółki w 1997 r., pochodzących z wpłaty zagranicznego udziałowca - przekraczającej wartość objętych przez niego udziałów, rozliczonych dopiero 27 maja 1999 r. Przychodem było oprocentowanie jakie Spółka zapłaciłaby gdyby zaciągnęła pożyczki na zasadach komercyjnych. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie utrwalony został pogląd, że nieodpłatne korzystanie, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, z cudzych środków pieniężnych tworzy dla korzystającego przychód w postaci równowartości odsetek jakich nie zapłacił.

- Art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy regulował ustalanie wartości nieodpłatnych świadczeń. W stanie faktycznym sprawy ustalenie to winno nastąpić według cen rynkowych, czyli oprocentowania kredytu analogicznego do finansowego wsparcia, z którego korzystała Spółka. Gołosłowny zarzut, podniesiony dopiero w skardze, że zagraniczny udziałowiec dokonał wpłaty /wpłat/ dewizowej, nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 52 ustawy o NSA Sąd ten orzekał na podstawie akt sprawy. Mógł przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów. Żadne dokumenty potwierdzające zarzut skargi nie zostały Sądowi przedstawione. Jak ustaliły organy podatkowe nadwyżka środków wpłaconych prze "C." GmbH zarejestrowana była przez Spółkę na kapitale rezerwowym /a nie ma koncie rozrachunków/ w złotówkach.

Jeśli zatem, po zakończeniu postępowania administracyjnego Spółka odkryła nowe fakty lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi podatkowemu mogła podjąć kroki przewidziane dla wzruszenia decyzji ostatecznych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./,

- w myśl art. 15 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów były koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty uzyskania były potrącane tylko w tym roku, którego dotyczyły i potrącane były również określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane chociaż ich jeszcze nie poniesiono jeżeli odnosiły się do przychodów danego roku. Sąd zastosował ten przepis w jego literalnym brzmieniu. Ocena stanu faktycznego co do tego, że prowizja leasingodawcy nie była związana z przychodem konkretnego roku podatkowego - w rozpoznawanej sprawie roku 1997, kiedy to leasingodawca wystawił dla Spółki fakturę - nie została skutecznie podważona przez skarżącego. Niezależnie od tego była zgodna z zasadami logiki /przedmiotem leasingu był środek trwały o okresie używania dłuższym niż jeden rok podatkowy/ i mieściła się w granicach zakreślonych przez art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 59 ustawy o NSA. Obowiązek podatkowy określały ustawy /podatkowe/. Z przytoczonego wyżej art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynikało, że kosztem podatkowym jest koszt poniesiony. Jedynie w wypadkach wskazanych w ust. 4 tego artykułu odliczeniu mógł podlegać koszt "przyszły". Treść wskazanych przepisów w żaden sposób nie uzasadniała twierdzenia, że data, którą opatrzył fakturę jej wystawca była datą powstania kosztu u jej odbiorcy,

- art. 18 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy wskazywał, iż podstawę opodatkowania stanowi dochód po odliczeniu wydatków na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej 5 lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatków na zakup działki pod budowę tego budynku.

25 kwietnia 1997 r. skarżąca Spółka kupiła dwie działki o pow. 1.666 m2 w P. przy ul. P. W sprawie bezsporne było, że w momencie dokonania odliczenia od dochodu wydatków na zakup działek Spółka nie posiadała dokumentu, z którego wynikałoby, że mogą być użyte na cel wskazany w powołanym przepisie. Z informacji Urzędu Miasta P., uzyskanej przez organ podatkowy w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy /art. 122 Ordynacji podatkowej/ jednoznacznie wynikało, że kupione działki przeznaczone zostały w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę wolnostojącą, bliźniaczą i szeregową z możliwością lokalizacji małych domów mieszkalnych /2-4 mieszkania/ na wydzielonych działkach. Stan prawny działek w momencie ich zakupu wykluczał zatem możliwość realizacji przez nabywcę celu wskazanego w art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy. Faktu tego nie zmieniało uzyskanie przez innych właścicieli nieruchomości w tej samej okolicy indywidualnych decyzji administracyjnych o zmianie przeznaczenia gruntów w stosunku do określonego w planie zagospodarowania.

Mając na uwadze granice skargi kasacyjnej Spółki "G.-H." jedynie ubocznie Sąd zauważa, że informacja o przeznaczeniu gruntu uzyskana z Urzędu Miasta P. była dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 par. 1 Ordynacji podatkowej. Oczywiście możliwe było przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowi, ale w żadnym razie takim postępowaniem "przeciwdowodowym" nie było powołanie się na dwie indywidualne decyzje administracyjne, jw., uzyskane przez inne niż Spółka podmioty.

Wobec stwierdzenia, iż w sprawie nie wystąpiły usprawiedliwione postawy kasacji Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.