Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1595/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant ref. sąd. Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania poświadczonej za zgodność kserokopii protokołu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. S. kwotę 149,80 (sto czterdzieści dziewięć 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia B. S., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] odmawiające wydania poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii protokołu z oględzin nieruchomości oznaczonej hipotecznie jako "[...]" parcela [...] działka nr [...] (obecnie działka nr [...] z .obrębu [...] o pow. [...] m2).

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że dnia 12 stycznia 2005 r. do Urzędu W. wpłynął wniosek B. S. o wydanie uwierzytelnionej kopii protokołu z oględzin nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...], sporządzonego w dniu [...] września 2002 r. Wnioskodawca motywował swój wniosek faktem bycia "uczestnikiem przedmiotowej wizji w terenie" oraz złożeniem na przedmiotowym protokole swojego podpisu. Organ I instancji rozpatrując złożony wniosek uznał, iż w świetle treści art. 73 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego brak jest podstaw do jego uwzględnienia, ponieważ nie został w nim wykazany ważny interes strony, który musiałby istnieć, by organ mógł pozytywnie rozpatrzyć złożony wniosek.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem B. S. złożył zażalenie do organu II instancji. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] uznał, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia.

Przywołując treść art. 73 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy stanął na stanowisku, że wnioskodawca motywuje swą prośbę o wydanie uwierzytelnionej kopii protokołu z wizji w terenie faktem, iż był uczestnikiem przedmiotowej wizji oraz że widnieje na tym protokole jego podpis. Argumentacji takiej organ II instancji nie mógł uznać za uzasadniającą ważny interes strony; szczególnie, że kopia przedmiotowego protokołu została wykonana i wydana wnioskodawcy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

B. S. złożył skargę na postanowienie Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skarżący kwestionuje stwierdzenia organów, iż nie wykazał ważnego interesu uzasadniającego otrzymanie poświadczonego za zgodność z oryginałem protokołu z wizji w terenie, której był uczestnikiem i na którym znajduje się jego podpis. Zdaniem skarżącego organy postępując w ten sposób naruszyły zasadę równości stron uczestników wizji w terenie. Skarżący podnosi, że powinno być sporządzonych tyle egzemplarzy protokołu, ilu było uczestników. Każdy z nich powinien posiadać oryginalne podpisy i powinny być one wręczone wszystkim uczestnikom. Skoro zaś organ nie dopełnił tego obowiązku, to skarżący ma prawo żądać wydania poświadczonego za zgodność z oryginałem protokołu z wizji w terenie, której był uczestnikiem.

W tej sytuacji skarżący w piśmie z dnia 26 kwietnia 2006 r. uzupełniającym złożoną skargę stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie narusza art. 6, 7, 8, 10 oraz art. 73 §2 i 74 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego i wniósł o jego uchylenie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez skarżącego wniosku o wydanie uwierzytelnionej kopii protokołu z oględzin nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...], sporządzonego w dniu [...] września 2002 r. W zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego obowiązujące przepisy art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują dwa odrębne stany faktyczno-prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji oraz odpowiednie uprawnienia strony. Zgodnie z §1 powołanego artykułu organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie (jej pełnomocnikowi) przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów, natomiast w myśl §2 tego artykułu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis art. 73 §1 kpa przewiduje zasadę nieskrępowanego udziału strony w każdym stadium postępowania administracyjnego poprzez prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów. Powyższe uprawnienie jest wyłączone jedynie w sytuacji, gdy postanowienie administracyjne dotyczy spraw objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także w sytuacji, gdy akta zostaną wyłączone przez organ administracji państwowej ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 kpa). Poza sporem jest, że przedmiotowa sprawa nie mieści się w katalogu spraw, o których mowa w art. 74 kpa.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie są postanowienia organów obu instancji odmawiające stronie sporządzenia i wydania przez organ I instancji uwierzytelnionego za zgodność odpisu określonego dokumentu znajdującego się w aktach prowadzonej sprawy administracyjnej, a więc sytuacja, o której mowa w art. 73 §2 kpa. Dokonując analizy powyższego przepisu należy uznać, że strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony. Zasadność żądania uwierzytelnienia odpisów lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (art. 73 § 2 k.p.a.) uzależniona jest od istnienia ważnego interesu strony. Należy podkreślić, że powyższe uregulowanie prawne stanowi konkretyzację zasad wyrażonych w art. 7 i 10 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązek organu wydania uwierzytelnionych odpisów ograniczony jest tylko jednym warunkiem, którym jest istnienie "ważnego interesu strony". Ta okoliczność powinna być rozważona w sposób indywidualny w każdej sprawie. Po dokonaniu analizy akt sprawy Sąd stanął na stanowisku, że organy obu instancji zbyt mało miejsca poświęciły temu zagadnieniu. Nie uwzględniły bowiem faktu, że skarżący mieszka na stałe w S.. Natomiast toczące się postępowanie administracyjne, w ramach którego przeprowadzono oględziny i sporządzono przedmiotowy protokół, dotyczy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...]. Skarżący ma więc znacznie mniejszą możliwość podejmowania osobiście działań prawnych w siedzibie organu. Ponadto pragnąc odzyskać wywłaszczone nieruchomości skarżący inicjuje liczne postępowania administracyjne, mające na celu wzruszenie w trybach nadzwyczajnych zapadłych decyzji wywłaszczeniowych. Zgodnie zaś z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ważnym interesem strony może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 770/96, niepubl.). Rozpatrując wniosek skarżącego organy nie zwróciły uwagi, że jest on ponowieniem wniosku z dnia 26 sierpnia 2004 r., który w zakresie wydania uwierzytelnionej kopii protokołu z oględzin sporządzonego w dniu [...] września 2002 r. nie został rozpatrzony i objęty osnową postanowienia Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] września 2004 r. Wniosku tego nie ma w nadesłanych Sądowi aktach sprawy, co uzasadnia twierdzenie, że organy nie zapoznały się z jego treścią, mimo iż skarżący we wniosku z dnia 10 stycznia 2005 r. (a także w piśmie z dnia 17 maja 2005 r. skierowanym do Wojewody [...] oraz piśmie z dnia 17 maja 2005 r. skierowanym do Wydziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych [...] Urzędu Wojewódzkiego) powoływał się na ten dokument oraz zawartą w nim argumentację uzasadniającą, zdaniem skarżącego, istnienie po jego stronie ważnego interesu w posiadaniu uwierzytelnionej kopii żądanego dokumentu.

Zdaniem Sądu "ważny interes strony" musi być oceniony indywidualnie w każdej sprawie, z uwzględnieniem wszystkich jej okoliczności, co zresztą przewidział ustawodawca w ten sposób określając warunek, od którego uzależnił realizację uprawnienia przewidzianego art. 73 §2 kpa.

Ponieważ po dokonanej analizie nadesłanych akt sprawy Sąd uznał, że "ważny interes strony", od którego uzależnione jest zgodnie z art. 73 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie uwierzytelnionego odpisu, nie został przez organy administracji wnikliwie rozpatrzony, przez co naruszone zostały przepisy art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a postępowanie takie miało wpływ na merytoryczne rozpatrzenie sprawy, to postanowienia obu instancji należało uchylić.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na prawidłową ocenę zasadności wniosku skarżącego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.