Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 6/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 105 par. 1, art. 107 par. 3, art. 136, art. 138 par. 1 pkt 1 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 103 ust. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: par. 34 ust. 2
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
article: art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a)
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
article: art. 151, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 18 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2022 roku sprawy ze skargi B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] r., nr [...], którą organ l instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie budowy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV wraz ze słupem energetycznym, znajdującymi się na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości S., gm. K., bez wymaganych przepisami Prawo budowlane dokumentów.

Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że 13 marca 2019 r. B.B. wniosła podanie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie usunięcia linii elektroenergetycznych wybudowanych bez pozwolenia na budowę przez E. S.A. z siedzibą w G., na jej nieruchomości położonej w miejscowości S. nr [...] i [...], gmina K. oraz miejscowości N. nr [...], gmina K.. Do wyżej opisanego pisma załączono:

̶ zawiadomienie z 14 lutego 2019 r. o wszczęciu postępowania przez Starostwo Powiatowe w K. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 15,0400 ha położonej w gminie K. w obrębie ewidencyjnym S., stanowiącej własność B.B., poprzez udzielenie zezwolenie spółce E. S.A. z siedzibą w G. na zajęcie części ww. nieruchomości w związku z realizowaną przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji [...], w pasie o zajętości 4671,9 m2;

̶ zawezwanie E. S.A. do próby ugodowej z 8 marca 2019 r. przez B.B.;

̶ protokół z rozprawy administracyjnej z [...] września 2019 r. przeprowadzonej w Starostwie Powiatowym w K. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 15,04 ha, położonej w gminie K., w obrębie ewidencyjnym S., stanowiącej własność B.B.;

̶ pismo z 10 grudnia 2004 r. Zakładu Energetycznego P. S.A.

Organ l instancji, na podstawie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a., zawiadomił 18 kwietnia 2019 r. strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie sprawdzenia zgodności z ustawą Prawo budowlane, budowy linii energetycznych znajdujących się na nieruchomości położonej w miejscowości S., gm. K., działka nr ewid. [...], której właścicielem jest B.B..

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ stopnia powiatowego wystąpił do: Archiwum Państwowego w [...] Oddział w K., Starostwa Powiatowego w K., Urzędu Miejskiego w K. oraz Urzędu Gminy K. z prośbą o ustalenie, czy w książkach ruchu budowlanego są adnotacje o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę spornych obiektów lub innych dokumentów wymaganych ustawą Prawo budowlane, na których podstawie mogłyby zostać wybudowane przedmiotowe linie energetyczne - linia niskiego, średniego oraz wysokiego napięcia.

Pismem z 7 maja 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wystąpił do E. S.A. o udostępnienie dokumentów, na podstawie których możliwe było prowadzenie robót budowalnych związanych z budową przedmiotowych linii elektroenergetycznych i lokalizacji słupów energetycznych, bądź wskazanie instytucji posiadających ww. dokumenty. W odpowiedzi na ww. pismo, wyjaśniono, że przez działkę nr [...] w S. nie przebiega linia energetyczna niskiego napięcia E. S.A. W załączeniu przesłano z zasobu Rejonu Dystrybucji K. mapę powykonawczą z przebiegiem linii SN-15 kV [...]. Z wypisu wykonawcy na mapie wynika, że linia powstała w 1977 r.

Pismem z 20 maja 2019 r. Starostwo Powiatowe w K. wskazało, iż w dokumentach archiwalnych nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej wydania pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej i słupów energetycznych znajdujących się na dz. nr ewid. [...], obręb [...]., gm. K..

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadził 17 czerwca 2019 r. oględziny w sprawie budowy linii elektroenergetycznej 15 kV z trzema słupami energetycznymi znajdującymi się na działce nr [...] położonej w miejscowości S., gm. K. oraz budowy linii energetycznej 110 kV wraz z jednym słupem energetycznym znajdującym się na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości S., gm. K.. Z protokołu sporządzonego na ww. okoliczność wynika, że przez działkę nr [...] stanowiącą własność B.B. przebiega linia średniego napięcia 15 kV, będąca własnością E. S.A. Linia ta podparta jest na 3 słupach (w protokole oznaczone jako słup nr 1, słup nr 2 oraz słup nr 3 - LINIA B). Na mapie powykonawczej odpowiednio są to słupy: nr [...],[...] oraz [...]. Ponadto, przez działkę nr [...] przebiega linia wysokiego napięcia 110 kV, będąca własnością E. S.A., która podparta jest na jednym słupie znajdującym się na ww. nieruchomości - nr [...].

Pismem z 2 lipca 2019 r. E. S.A. przesłała kopię dokumentów dotyczących budowy linii WN 110 kV [...]:

̶ decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] maja 1992 r.;

̶ decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji z [...] sierpnia 1991 r.;

̶ wskazanie lokalizacyjne nr [...] z 7 lipca 1989 r.;

̶ protokół nr [...] z 23 listopada 1961 r.

W dniu 9 września 2019 r. odbyły się kolejne oględziny spornego obiektu. Obecna podczas nich B.B. oświadczyła, że w postępowaniu o ograniczenie prawa własności na potrzeby wymiany linii wysokiego napięcia 110 kV, spółka E. sama określiła, że na działce nr [...] w m. S. znajduje się półtora słupa wysokiego napięcia. Przedłożone 9 lipca 2019 r. dokumenty, ponieważ nie posiadają załącznika graficznego w skali 1:500 nie mogą być zakwalifikowane jako dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości. W ocenie B.B., jest to samowola budowlana. Brak jest również uzgodnień z właścicielem gruntów, brak jest wpisu do ewidencji oraz brak jest wpisu do ksiąg wieczystych.

Pismem z 12 listopada 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wystąpił do Urzędu Gminy K. o wydanie zaświadczenia o zgodności usytuowania linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV wraz z podbudową słupową (jeden słup stalowy [...]) położonych na działce nr [...] w miejscowości S., gm. K., z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K.. W odpowiedzi na ww. pismo, Burmistrz K. wydał 4 grudnia 2019 r. zaświadczenie, zgodnie z którym wyżej opisany obiekt jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z 27 sierpnia 2003 r.

Pismem z 10 grudnia 2019 r. organ l instancji zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. z prośbą o ustalenie daty wniesienia przedmiotowej sieci elektroenergetycznej do zasobów Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. W odpowiedzi wskazano, że przebieg ww. sieci został naniesiony na mapę zasadniczą w 28 lutego 2018 r. na podstawie operatu technicznego [...] przyjętego do zasobu 28 lutego 2018 r. sporządzonego w związku z wykonaniem mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych pod wymianę słupów energetycznych wysokiego napięcia pomiędzy GPZ K. i GPZ K..

W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym organ stopnia powiatowego wydał zaskarżoną opisaną na wstępie decyzję z [...] r., nr [...], którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej budowy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV wraz ze słupem energetycznym, znajdującymi się na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości S., gm. K., bez wymaganych przepisami Prawo budowlane dokumentów.

W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji B.B. wniosła o jej uchylenie w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz przyznanie kosztów postępowania. Do odwołania załączono decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r., uchylającą w całości decyzję Starosty K. z [...] maja 2019 r., nr [...] oraz odmawiającą ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w gminie K., w obrębie S., oznaczonej jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność B.B., poprzez udzielenie zezwolenia na rzecz E. S.A. w G. na przebudowę linii elektroenergetycznej w pasie zajęcie o pow. 4671,9 m2. Skarżąca wskazała, że nowo projektowana linia energetyczna jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem stare linie są również niezgodne z tym planem.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez B. B., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji.

Na skutek rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego przez B. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 22 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 403/20 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji.

Następnie organ II instancji, postanowieniem z [...] lipca 2021 r., nr [...] r., zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie poprzez dostarczenie:

̶ dokumentacji technicznej stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę z [...] maja 1992 r., Nr [...];

̶ wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z 27 sierpnia 2003 r.;

oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wykazanie czy przedmiotowa inwestycja narusza przepisy techniczno-budowlane oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Przy piśmie z 27 sierpnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przekazał do tutejszego organu wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. uchwalonego przez Radę Miejską w K. uchwalą Nr [...] z 27 sierpnia 2003 r. oraz protokoły z przeglądu stanu technicznego przedmiotowej linii wysokiego napięcia.

Ponieważ przekazane przez organ l instancji ww. dokumenty nie stanowiły wypełnienia w całości obowiązku nałożonego na mocy postanowienia z [...] lipca 2021 r., nr [...], organ odwoławczy ponownie pismem z 7 września 2021 r. wezwał organ stopnia powiatowego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wykazanie, czy przedmiotowa inwestycja narusza przepisy techniczno-budowlane oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak również, przedłożenia dokumentacji technicznej stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę z [...] maja 1992 r., Nr [...].

Przy piśmie z 9 listopada 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przekazał:

̶ kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem, planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K. z października 1986 r.;

̶ kserokopię, potwierdzona za zgodność z oryginałem, projektu technicznego stacji transformatorowej 110/15 kV [...] z dowiązaniami liniowymi 110 kV - tom B, plan realizacyjny zagospodarowania terenu stacji z września 1989 r.;

̶ kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem, decyzji nr [...] z [...] sierpnia 1991 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy K., dla inwestycji polegającej na budowie stacji transformatorowej 110/15 kV wraz z dowiązaniami, położonej w K. wraz z załącznikami graficznymi w skali 1:500, stanowiącym integralna część ww. decyzji;

̶ kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem załącznika nr [...] do decyzji nr [...] z [...] sierpnia 1991 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji, określającego warunki techniczne realizacji przedmiotowej inwestycji oraz fragment planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K., obejmujący działkę nr [...] położoną w miejscowości S.;

̶ kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem decyzji nr [...] z [...] września 1991 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w K., zatwierdzającej pod względem urbanistycznym plan realizacyjny na budowę stacji transformatorowej 110/15 kV wraz z dowiązaniami oraz udzielającej inwestorowi tj. Zakładowi Energetycznemu w [...] pozwolenia na budowę ww. stacji transformatorowej;

̶ kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem decyzji nr [...] z [...] maja 1992 r. udzielającej zakładowi Energetycznemu w [...] pozwolenia na budowę linii 110 kV zasilającej stacje transformatorową położoną w K.;

̶ kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy K., obejmującego przebieg linii 110 kV przez działkę nr [...] położoną w miejscowości S., gm. K.;

̶ kartę oględzin linii elektroenergetycznej 110 kV [...] z 18 lutego 2021 r. oraz kartę oceny stanu technicznego przedmiotowej linii 110 kV z 22 lutego 2021 r.;

̶ dane dotyczące przewodu elektroenergetycznego wysokiego napięcia 110 kV wraz z podbudowa słupową (jeden słup stalowy [...]) zostały pomierzone i są zawarte w operacie technicznym wpisanym do ewidencji pod numerem [...].

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że uchylając decyzję organu nadzoru budowlanego szczebla wojewódzkiego wyrokiem z 22 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 403/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności musi jednoznacznie ustalić, czy inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, w jakim zakresie i w jakim okresie zakończono budowę spornej inwestycji, tak by móc zastosować właściwe przepisy prawa budowlanego. Wskazano błędne zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Ponadto, w uzasadnieniu wyroku wskazano, że do tej pory zgromadzony materiał dowodowy w aktach nie jest wystarczający do tego aby stan faktyczny sprawy zestawić z regulacją prawa materialnego i stwierdzić, że sporny obiekt posadowiono niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

Dalej organ II instancji stwierdził, że w sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Przepis art. 103 ust. 2 tej ustawy nie znalazł zastosowania, gdyż sporna linia wysokiego napięcia 110 kV została wykonana i oddana do eksploatacji w 1962 r. jako relacja [...] na podstawie Projektu Technicznego z września 1961 r., w której rozwiązania techniczne zostały oparte na przepisach określonych w normie [...]. Inwestor prowadził proces inwestycyjny w zgodnie z obowiązującymi przed 1 stycznia 1995 r. przepisami Prawa budowlanego, a budowa linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110kV zyskała akceptację właściwych organów administracji państwowej decyzją nr [...] z [...] maja 1992 r. udzielającą Zakładowi Energetycznemu [...] pozwolenia na budowę przedmiotowej linii. Świadczy to o tym, że realizacja ww. linii wysokiego napięcia 110 kV niewątpliwie nastąpiła za wiedzą organu właściwego do wydania pozwolenia na jego budowę oraz uzyskała akceptację tego organu pod względem wymogów technicznych.

Organ II instancji dodał, że w czasie budowy ww. obiektu obowiązująca ustawa Prawo budowlane z 1974 r. nie zawierała odpowiednika art. 63 Prawa budowlanego z 1994 r., nakładającego na właściciela lub zarządcę obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentów dotyczących jego budowy. Przepis art. 43 Prawa budowlanego z 1974 r. nakładał na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, przeprowadzania badań stanu technicznego obiektu oraz utrzymywania go w należytym stanie chroniącym przed powstaniem zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zniszczeniem lub przed przedwczesnym zużyciem, jak też przed oszpeceniem otoczenia. Co prawda obowiązek przechowywania dokumentacji budowalnej przez okres istnienia obiektu można wyprowadzić z § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, który stanowił, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych. Jednakże należy mieć na względzie, że przepis ten już nie obowiązuje, albowiem został uchylony wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i co więcej nie przewidywał on żadnych sankcji za uchybienia w tym zakresie.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak dokumentacji budowy zrealizowanej wiele lat temu, w szczególności brak załączników, o których mowa w decyzji z [...] maja 1992 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii wysokiego napięcia, wykazuje ponad wszelką wątpliwość, że ww. inwestycja ma charakter legalny, i nie powinno to powodować pewnego rodzaju automatyzmu orzeczniczego i prowadzić do uznania, że obiekt budowlany zrealizowany został w okolicznościach samowoli budowlanej. Jeśli zatem inwestor nie przedłoży, na żądanie organu nadzoru budowlanego, projektu budowlanego o którym mowa w decyzji nr [...] z [...] maja 1992 r., dotyczącego obiektu budowlanego wykonanego przed 1 stycznia 1995 r., nie można ustalać w drodze domniemań wynikających z braku dokumentacji, okoliczności świadczących o dokonaniu przez inwestora naruszeń prawa. Nieprzedłożenie przez inwestora dokumentacji technicznej przedmiotowej linii nie świadczy samo przez się, o wykonaniu obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w szczególności plan realizacyjny zagospodarowania terenu stacji transformatorowej, której przedmiotowa linia wysokiego napięcia 110 kV z września 1989 r. ma zasilać tą stację, na którym oznaczono dokonane uzgodnienia z innymi organami dotyczące przebiegu ww. linii, a także zestawienia montażowe, w których wyszczególniono użyte przy budowie rzeczonego obiektu materiały, stanowią element szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego i pozwalają na przyjęcie, legalnego pobudowania tej inwestycji, a jednocześnie brak jest okoliczności uprawdopodobniających tezę skarżącej jakoby linia energetyczna 110 kV znajdująca się na działce nr [...] w miejscowości S., gm. K. pobudowana została w warunkach samowoli budowlanej.

W ocenie organu II instancji, skoro brak jest dostatecznych dowodów pozwalających na uznanie, że sporny obiekt jest samowolą budowlaną, to w omawianej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Na koniec organ odwoławczy podkreślił, że w odniesieniu do obiektów zrealizowanych legalnie, dopuszczalność ich kontrolowania w zakresie zgodności z przepisami przez organ nadzoru budowlanego jest możliwa tylko w razie istotnego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych czy przepisów planowania i zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z przedłożonej przez E. S.A. karty oględzin linii WN z 18 lutego 2021 r. oraz karty oceny stanu technicznego z 22 lutego 2021 r. stan techniczny linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV położonej na działce nr [...] w miejscowości S., gm. K. jest prawidłowy, a obiekt ten nadaje się do dalszej eksploatacji.

Ponadto, z zaświadczenia z 4 grudnia 2019 r. Burmistrza K. wynika, że usytuowanie przedmiotowej linii wysokiego napięcia jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z 27 sierpnia 2003 r. Tutejszy organ mając na celu uzupełnienie materiału dowodowego, otrzymał od Burmistrza K., przy piśmie z 16 sierpnia 2021 r. wypis i wyrys z ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K.. Z załącznika graficznego, który jest integralną częścią planu miejscowego również nie wynika by posadowienie linii naruszało ustalenia planu.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że sporna linia elektroenergetyczna jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ II instancji wskazał, że z decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r. nie wynika, że usytuowanie przedmiotowej linii elektroenergetycznej narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. lecz jedynie, że nie jest możliwe ograniczenie sposobu korzystania z działki skarżącej do obszaru 4671,9 m2 na potrzeby realizowanej inwestycji przebudowy linii wysokiego napięcia, bowiem w tym zakresie narusza to ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który sam określa parametry ograniczonego użytkowania 15 m z każdej strony od osi linii. Natomiast nigdzie nie wskazano, że sama lokalizacja spornej linii jest niezgodna z planem miejscowym.

Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, że nie ma większego znaczenia czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej, czy też konkretną lokalizację, gdyż istotne jest to, ażeby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego, a taką bez wątpienia jest sporna inwestycja w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Organ odwoławczy dodał, że jeśli obiekt wybudowano bez pozwolenia na budowę, ale zgodnie z przepisami zarówno z zakresu planowania przestrzennego, jak i innymi, to organ nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 40 i art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Ten ostatni przepis przewidywał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie - jako decyzji kończącej postępowanie w sprawie likwidacji samowoli budowlanej - tylko w odniesieniu do obiektów, co do których wydano nakaz przewidziany w art. 40 tej ustawy. Analiza tych przepisów wskazuje, że w Prawie budowlanym z 1974 r. samowola budowlana mogła mieć charakter formalny i materialnoprawny. Samowola formalna oznaczała realizację obiektu bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, warunkami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej. Do obiektów wybudowanych w ramach takiej samowoli nie miał zastosowania ani przepis art. 37 ust. 1, ani art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. i organ nie miał też podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o te przepisy i wydania decyzji w sprawie likwidacji samowoli budowlanej. Oznacza to, że w odniesieniu do niektórych samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych nie było potrzeby podejmowania żadnych działań legalizacyjnych, gdyż przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały ani obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ani innych aktów legalizujących samowolę.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył pełnomocnik B.B., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nadto załatwienie sprawy w sposób niemający na względzie słusznego interesu skarżącej, w szczególności:

̶ pominięcie kwestii związanych ze zgodnością linii elektroenergetycznej średniego napięcia 110 kV z przepisami technicznymi obowiązującymi w czasie jej powstania;

̶ niezbadanie czy stan techniczny obiektu nie powoduje zagrożenia dla ludzi i mienia i czy nie występuje pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia;

b) prawa materialnego § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego przez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, że na właścicielu obiektu ciążył obwiązek przechowywania określonej dokumentacji.

Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podkreślił, że linia średniego napięcia 110 kV, której dotyczy niniejsze postępowanie, miała zostać postawiona w 1977 r. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W zgromadzonych przez organ dokumentach brak jest stosownego pozwolenia. Nie było zatem podstaw do konkluzji organu pierwszej instancji, że inwestor przedstawił dokumenty stanowiące dowód na legalne zrealizowanie spornej inwestycji. W ocenie skarżącej dokumenty zgromadzone w sprawie są niewystarczające do potwierdzenia legalności budowy.

Wbrew twierdzeniu organu na właścicielu obiektu już w 1977 r. ciążył obowiązek przechowywania stosownej dokumentacji. Wynikało to z § 34 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych.

Niezależnie od tego pełnomocnik skarżącej wskazał, że lokalizacja linii nie jest zgodna z brzmieniem przepisów uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z 27 sierpnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K.. W § 13 ust. 1 pkt 4 określono zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej: "lokalizację projektowanych urządzeń liniowych nadziemnych i podziemnych uzbrojenia terenów z wyjątkiem przyłączy do posesji i budynków, ustala się w liniach rozgraniczających ulic, oraz w liniach rozgraniczających dróg powiatowych i gminnych przy zachowaniu wzajemnych normatywnych odległości, stosownie do przepisów szczególnych". W ocenie skarżącej do przebiegającej w poprzek jej działki linii średniego napięcia winno się stosować już te zasady, zwłaszcza jeśli organ będzie chciał dokonać ich legalizacji.

W ocenie pełnomocnika skarżącej linia energetyczna, wbrew stanowisku i organów i Burmistrza K. nie jest posadowiona zgodnie ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Linia biegnie faktycznie w innym miejscu niż wynika to z graficznego załącznika do planu zagospodarowania. Okoliczność ta winna zatem zostać zbadana w ramach opinii biegłego geodety z uwzględnieniem stosownych oględzin. Skoro zaś organ takiego dowodu nie przeprowadził, a strona tę okoliczność kwestionowała uznać należy, iż nie wykazano zgodności usytuowania z planem. Z tej przyczyny zaskarżona decyzja winna zostać zmieniona a organ winien wydać nakaz rozbiórki obiektu. Jeśli natomiast organ widział potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego, to w ocenie skarżącej winno to również dotyczyć kwestii zasygnalizowanych wyżej.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć.

Przede wszystkim podkreślić należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego procedowania przy rozpatrywaniu sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy pod kątem spełniania przesłanek do przyznania prawa do świadczenia z zakresu pomocy społecznej, o które wnioskowała strona. W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego.

Co więcej, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Przypomnieć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z 22 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 403/20, uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2020 r., nr [...]. Zdaniem sądu, organ nadzoru budowlanego powinien był w pierwszej kolejności jednoznacznie ustalić, czy inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, w jakim zakresie i w jakim okresie zakończono budowę spornej inwestycji, tak by móc zastosować właściwe przepisy prawa budowlanego.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał, organ odwoławczy błędnie uznał, iż w sprawie stosownie miały przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) – powoływanej jako: "Prawo budowlane z 1994 r." – do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 art. 103. Oznacza to, że zasadą jest stosowanie nowej ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Natomiast wyjątek od tej zasady został wskazany w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym przepisu art. 48 (N.j ustawy) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) – powoływanej jako: "Prawo budowlane z 1974 r.".

Sąd wyjaśnił dalej, że omawiany wyjątek ma zastosowanie do obiektów budowlanych powstałych bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej, których budowę zakończono przed 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed 1 stycznia 1995 r. wszczęto postępowanie administracyjne, lecz do tego dnia nie zakończono. Z samowolą budowlaną mamy do czynienia gdy obiekt powstaje bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy. Zaś w niniejszej sprawie spółka E. przedstawiła w toku postępowania dokumenty, z których wynika, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę linii wysokiego napięcia 110 kV (decyzja z [...] maja 1992 roku). Już sam ten fakt wyklucza możliwość uznania, że sporny obiekt jest samowolą budowlaną, a w konsekwencji nie miały zastosowania przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. stosownie do art. 103 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r.

Sąd stwierdził jednak, że zgromadzony w aktach materiał dowodowy istotnie nie jest wystarczający do tego, aby stan faktyczny sprawy zestawić z regulacją prawa materialnego, która stanowi podstawę do rozstrzygnięcia sprawy. W odniesieniu do obiektów zrealizowanych na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, dopuszczalność kontrolowania takich robót w zakresie zgodności z przepisami przez organ nadzoru budowalnego jest możliwe tylko w razie istotnego naruszenia takich przepisów, przez które rozumie się w szczególności przepisy techniczno-budowlane, czy przepisy planowania i zagospodarowania przestrzennego. W aktach sprawy brakuje zatem dokumentacji technicznej powołanej w wyżej wspomnianym pozwoleniu na budowę oraz wyrysu z planu miejscowego (w aktach znajduje się tylko wypis z tego planu). Niemniej jednak organ odwoławczy nie podjął się dokonania ustaleń uzupełniających w tym zakresie, wbrew treści art. 136 k.p.a. W związku z tym Sąd uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2020 r., nr [...], naruszała przepis art. 138 § 2 k.p.a.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uzyskał niezbędne dokumenty, czym wypełnił wskazania co do dalszego postępowania, zawarte we wskazanym powyżej prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 403/20. Na podstawie zebranych dokumentów organ odwoławczy uwzględnił ocenę prawną zawartą w powołanym wyżej wyroku.

Zgodzić się zatem należy, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem zgromadzone przez organy nadzoru budowlanego świadczą o tym, że budowa linii wysokiego napięcia 110 kV na działce nr [...], obręb S., gmina K. nie miała miejsca w warunkach samowoli budowlanej, a w związku z tym przepis art. 103 ust. 2 ww. ustawy nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

W ocenie Sądu brak całościowej, kompletnej dokumentacji budowy zrealizowanej wiele lat temu nie może prowadzić do uznania, że obiekt budowlany zrealizowany został w okolicznościach samowoli budowlanej. Zgromadzona dokumentacja daje wystarczające podstawy do uznania, że nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Jak bowiem wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego sporna linia wysokiego napięcia 110 kV została wykonana i oddana do eksploatacji w 1962 r. jako relacja [...] na podstawie Projektu Technicznego z września 1961 r., w której rozwiązania techniczne zostały oparte na przepisach określonych w normie PN-58/E-05100. Przebieg tej linii został uwidoczniony na rysunku miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w K. nr [...] z 28 listopada 1986 r. W kolejnych latach miała miejsce budowa stacji transformatorowej 110/15 kV "K." z dowiązaniami liniowymi, położonej w K. oraz budowa linii 110 kV zasilającej ww. stacje transformatorową (decyzja Burmistrza Miasta i Gminy K. nr [...] z [...] sierpnia 1991 r. o ustaleniu lokalizacji ww. inwestycji wraz z załącznikiem określającym warunki techniczne realizacji przedmiotowej inwestycji oraz fragment planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K., obejmujący działkę nr [...] położoną w miejscowości S.; decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z [...] września 1991 r., zatwierdzająca pod względem urbanistycznym plan realizacyjny na budowę stacji transformatorowej 110/15 kV wraz z dowiązaniami oraz udzielającej inwestorowi tj. Zakładowi Energetycznemu w [...] pozwolenia na budowę ww. stacji transformatorowej; decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z [...] maja 1992 r. udzielająca zakładowi Energetycznemu w [...] pozwolenia na budowę linii 110 kV zasilającej stacje transformatorową położoną w K.).

Jak słusznie zauważył organ II instancji budowa linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV nie została zakwestionowana przez właściwe organy administracji państwowej na etapie postępowań obejmujących budowę stacji transformatorowej 110/15 kV. Nie można zatem domniemywać w takiej sytuacji, że sporna linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV została wybudowana w ramach samowoli budowlanej, skoro legalnie wybudowana stacja transformatorowa została zasilona właśnie z tej linii. Innymi słowy każdy z ww. obiektów infrastruktury technicznej (linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV oraz stacja transformatorowa 110/15 kV wraz z dowiązaniami i linią zasilającą) stanowi element szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego, co pozwalają na przyjęcie, że wysoce uprawdopodobnionym jest legalne wybudowanie tej inwestycji, a jednocześnie brak jest okoliczności uprawdopodobniających tezę skarżącej jakoby linia energetyczna 110 kV znajdująca się na działce nr [...] wybudowana została w warunkach samowoli budowlanej. W związku z tym przyjąć należy, że realizacja ww. linii wysokiego napięcia 110 kV niewątpliwie nastąpiła za wiedzą organu właściwego do wydania pozwolenia na jego budowę oraz uzyskała akceptację tego organu pod względem wymogów technicznych.

Należy również podzielić stanowisko organu dotyczące braku naruszenia w sprawie § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (t.j. Dz. U. Nr 8 poz. 48 ze zm.). Przepis ten został uchylony wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a skoro przesądzone zostało, że w sprawie zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., to znaczy, że nie można podnosić zarzutu naruszenia nieobowiązującego w sprawie aktu prawnego.

Trafnie przy tym organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w odniesieniu do obiektów zrealizowanych legalnie, dopuszczalność ich kontrolowania w zakresie zgodności z przepisami jest możliwa tylko w razie istotnego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, czy przepisów planowania i zagospodarowania przestrzennego. Z przedłożonej przez E. S.A. karty oględzin linii WN z 18 lutego 2021 r. oraz karty oceny stanu technicznego z 22 lutego 2021 r. stan techniczny linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV położonej na działce nr [...] w miejscowości S., gm. K. jest prawidłowy, a obiekt ten nadaje się do dalszej eksploatacji. Ustalenia organu zaprezentowane w tym zakresie są wiarygodne, co tym samym czyni skargę niezasadną także i w tym względzie.

Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 22 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 732/21, orzekający w zbliżonym stanie faktycznym (orzeczenie dostępne w CBOSA).

Równie trafnie organ przyjął, że z zaświadczenia z dnia 4 grudnia 2019 r. Burmistrza K. wynika, że usytuowanie przedmiotowej linii wysokiego napięcia jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 27 sierpnia 2003 r. Z wyrysu z ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. wynika, że sporna linia 110 kV przebiega przez działkę nr [...] położoną w miejscowości S., gm. K.. Nie ma zatem powodów do uznania, że posadowienie tej linii narusza ustalenia planu.

W tym miejscu należy jednak podkreślić, że prawomocnym wyrokiem z 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 866/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę B.B. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z 27 sierpnia 2003 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. i w pkt 1 wyroku stwierdził nieważność § 28 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki o nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...] S., gmina K.. Sąd uznał m.in., że w wyniku podjęcia zaskarżonej uchwały zostały istotnie naruszone prawa właścicielskie skarżącej, gdyż ograniczono sposób wykonywania przysługującego jej prawa własności. Nastąpiło to w wyniku braku zachowania względem skarżącej przewidzianego procedurą planistyczną obligatoryjnego wymogu pisemnego zawiadomienia wynikającego z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p., co stanowi istotne naruszenie procedury uchwalania planu miejscowego. Jednakże w ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu ww. wyrok nie miał wpływu na rozstrzygnięcie. Jak wynikało bowiem z unieważnionego zapisu planu w § 28 ust. 1 pkt 2 plan ustalał jedynie strefę techniczną dla istniejącej napowietrznej linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV w odległości 15 m od osi linii. Zapis ten nie odnosił się zatem do lokalizacji spornej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV, lecz wyłącznie do jej strefy technicznej. Wyrok tut. Sądu z 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 866/20 nie wywołuje zatem skutku w postaci zdelegalizowania posadowienia spornej linii.

W związku z powyższym również bez znaczenia pozostaje fakt, że decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r., nr [...], uchylono w całości decyzję Starosty [...] z [...] maja 2019 r., nr [...] oraz odmówiono ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w gminie K., w obrębie S., oznaczonej jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność B.B., poprzez udzielenie zezwolenia na rzecz E. S.A. w G. na przebudowę linii elektroenergetycznej WN 110 kV w pasie o pow. 4671,9 m2, jak również pozostaje bez wpływu na wynik sprawy niniejszej fakt, że prawomocnym wyrokiem z 4 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 146/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...], którą uchylono decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...], orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z części ww. nieruchomości poprzez zezwolenie wnioskodawcy na zakładanie i przeprowadzanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w celu realizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV [...], w pasie 4022 m² i umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości. Po pierwsze sprawy te zostały rozstrzygnięte na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.). Po drugie kwestionowana w nich była zasadność ograniczenia sposobu korzystania z części należącej do skarżącej nieruchomości położonej w gminie K., w obrębie S., oznaczonej jako działka nr [...] we wskazanych powyżej pasach gruntu. Natomiast kwestia lokalizacji spornej linii elektroenergetycznej nie była przedmiotem rozważań ani organów administracji, ani Sądu.

W ocenie Sądu, organ II instancji uwzględnił wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 403/20 i uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty, które w sposób wystarczający nadawały się do tego aby stan faktyczny sprawy zestawić z regulacją prawa materialnego i stwierdzić, czy sporny obiekt posadowiono zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Wypełnił tym samym zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ponadto spełnił obowiązki wynikające z art. 80 k.p.a. Stwierdzić także należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji w sposób wystarczający wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględnił stanowiska skarżącego. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśnił podstawę prawną decyzji oraz przytoczył przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, że pełnomocnik skarżącej odmiennie ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Wręcz przeciwnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podjął niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydał trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.

Końcowo przywołać warto wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2017 r., II OSK 1290/16 (CBOSA), w którym stwierdzono, że aby organ mógł zastosować wobec inwestora lub jego następców prawnych konsekwencje, jakie prawo wiąże z samowolnie zrealizowaną budową w pierwszej kolejności w sposób niezbity i jednoznaczny wykazać należy, w oparciu o istniejące w sprawie dowody, że samowolne działania inwestora rzeczywiście miały miejsce. Postępowanie wyjaśniające faktów takich nie wykazało, a zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na postawienie zarzutów dopuszczenia się samowoli budowlanej. Brak kompletnej dokumentacji wobec istnienia szeregu dokumentów świadczących o legalności prowadzonych inwestycji dowodzi bowiem jedynie braku takiej dokumentacji, nie stanowi natomiast żadnego dowodu na to, iż sporna linia została wykonana samowolnie bądź w sposób nieobjęty pozwoleniem na budowę. Skoro ani inwestor, ani nawet organy administracyjne nie były zobligowane do bezterminowego archiwizowania dokumentacji budowlanej, w tym udzielonych pozwoleń na budowę, nieokazanie przez inwestora pełnej dokumentacji dowodzi jedynie owego nieokazania, nie stanowi natomiast dowodu na samowolne bądź przynajmniej niezgodne z otrzymanym pozwoleniem roboty. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, że żaden przepis Prawa budowlanego nie wprowadza domniemania samowoli tylko dlatego, że inwestor po kilkudziesięciu latach nie jest w stanie okazać stosownych dokumentów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze uchybień organu w kwestii oceny, że ustalony stan faktyczny nie wskazuje, aby podczas realizacji inwestycji doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, ani też, by obecna eksploatacja obiektu wymagała władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego i przyjęcia, że postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016 r., str. 491). Z kolei w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01, dostępny w CBOSA). Przy czym bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności, gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. trafnie stwierdził, że organ I instancji był uprawniony do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego i prawidłowo działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

dc