Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 768/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 1 czerwca 1999 r., nr XIV/101/99 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie [...] "[...]" z siedzibą w Poznaniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2013 poz. 594 z późn. zm.) wniosło skargę na uchwałę nr XIV/101/99 Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 1 czerwca 1999r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w Lusowie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że działalność statutowa Stowarzyszenia odpowiada działalności Rady Gminy podejmowanej poprzez stanowienie planów miejscowych, a na gminie ciąży obowiązek konsultowania z organizacjami pozarządowymi w tym również ze skarżącym Stowarzyszeniem projektów planów miejscowych. W przedmiotowej sprawie organy gminy nie spełniły tegoż obowiązku i naruszyły powszednie obowiązujące przepisy prawa, a to:

- art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2012 poz. 647, dalej u.p.z.p.) - poprzez brak zamieszczenia ogłoszenia o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego w prasie miejscowej, gdyż pismo "Sąsiadka - Czytaj" nie wyczerpuje znamion prasy;

- art. 18 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez brak zachowania wymogu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu na okres przynajmniej 21 dni i wadliwe obliczanie tegoż terminu poprzez wliczania do terminu również dni wolnych;

- art. 18 ust. 2 pkt 2 i 18 ust. 2 pkt 4 lit. "e" u.p.z.p. poprzez brak zawiadomienia o przystąpieniu do sporządzenia planu, a następnie brak uzgodnienia projektu planu z komendantem właściwego Oddziału Straży Granicznej;

- art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. poprzez brak wyznaczenia linii rozgraniczającej ulice, place oraz drogi publiczne;

- art. 10 ust. 1 ustawy w związku z art. 22 Konstytucji RP poprzez wprowadzenie bezwzględnego zakazu prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej;

- art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy poprzez brak określenia dla terenów, o których mowa w § 9 ust. 2 zaskarżonej uchwały, lokalnych warunków, zasad i standardów kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu;

- art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy w związku z art. 10 ust. 1 pkt 5 poprzez brak określenia linii rozgraniczających tereny przeznaczone do realizacji celów publicznych.

W związku z powyższymi zarzutami skarżące Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Tarnowo Podgórne wniosła o jej oddalenie podnosząc, że Stowarzyszenie [...] nie wskazało i nie wykazało jakiego interesu prawnego Stowarzyszenia dotyczy skarżona uchwała.

Poza odniesieniem się do zarzutów wyartykułowanych w skardze podniesiono, że Stowarzyszenie zostało zarejestrowane [...] października 2013 r., zaskarżony zaś plan został uchwalony uchwałą z dnia 1 czerwca 1999r. - stąd nieuzasadniony jest zarzut dotyczący braku konsultacji projektu planu ze skarżącym Stowarzyszeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. 2013 poz. 594 z późn. zm. dalej u.s.g.) stanowi, że "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego".

Kontrola skargi wniesionej na uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. polega w pierwszej kolejności na sprawdzeniu czy skarga wypełnia wymogi formalne takie jak: charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, uprzednie wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia, zachowanie terminu do wniesienia skargi. Po stwierdzeniu, że wymogi formalne zostały spełnione, sąd bada legitymację skarżącego do jej wniesienia i dopiero ustalenie, że ten warunek został spełniony, pozwala Sądowi przystąpić do merytorycznej oceny zasadności zarzutów skargi.

Przedmiotem zaskarżenia w kontrolowanej sprawie jest uchwała Rady Gminy Tarnowo Podgórne z 1 czerwca 1999r., nr XIV/101/99 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w Lusowie.

Skarżona uchwała należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5 Ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. dalej P.p.s.a.) i zaskarżony akt podlega kontroli sądowej.

Rozpoznawana skarga została wniesiona - po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] kwietnia 2014 r. - w terminie bowiem Rada Gminy Tarnowo Podgórne Uchwałą z 3 czerwca 2014 r. nr LXVII/862/2014 odmówiła uchylenia między innymi zaskarżonej uchwały, uznając, że akt ten nie narusza interesu prawnego Stowarzyszenia.

Legitymacja do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, Nr 1, poz. 2). Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, może więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wskazać należy, iż w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany.

W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2451, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (porównaj: wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). W wyroku tym sąd wskazał, również, iż na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie wynikłym z przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia.

Podsumowując stwierdzić należy, iż przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie skarżące Stowarzyszenie nie wykazało naruszenia prawa mającego bezpośredni wpływ na jego własną indywidualną sytuację prawną, zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa jak i w skardze. Ogólnikowe stwierdzenie o naruszeniu interesu prawnego Stowarzyszenia nie spełnia wymogu udowodnienia legitymacji do złożenia skargi. Podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją.

Należy wskazać, że Stowarzyszenie [...] "[...]" zarejestrowano w Krajowym Rejestrze Sądowym [...] października 2013 r., natomiast zaskarżoną uchwałę podjęto 1 czerwca 1999r. i brak jest bezpośredniego wpływu na prawa i obowiązki skarżącego, które by wynikały z konkretnej normy prawnej.

Brak legitymacji do złożenia skargi powoduje, że skarga Stowarzyszenia podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Powyższe powoduje, że nie zachodzi potrzeba oceny zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów przez Radę Gminy Tarnowo Podgórne przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały.

Ubocznie należy jednak podkreślić, że zaskarżoną uchwałę podejmowano pod rządami Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. nr 15 z 1999 r. poz. 139), stąd Rada Gminy Tarnowo Podgórne nie mogła przy podejmowaniu uchwały nr XIV/101/99 w dniu 1 czerwca 1999r. naruszyć przepisów Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r., która to ustawa weszła w życie dopiero 11 lipca 2003 r.

Kompetencje Rady Gminy do uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego w 2001 roku wynikały z art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g oraz art. 4 Ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Procedura uchwalania planów była odmienna od procedury przewidzianej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 r. gdyż funkcjonowała kontrola Sądu przy rozpoznawaniu protestów (art. 23) i zarzutów (art. 24) stąd wskazywanie w skardze naruszeń przepisów ustawy, która w dacie podejmowania skarżonej uchwały nie obowiązywała, należało ocenić jako chybione.

Wobec powyższego należało skargę oddalić jako nieuzasadnioną na podstawie powołanego wyżej przepisu - to jest art. 151 P.p.s.a.