Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1889/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 184, art. 250, art. 258 par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 235 z ind. górnym 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Maciej Busz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt: IV SA/Gl 611/17 w sprawie ze skargi U. G. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 1889/18

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. IV SA/Gl 611/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę U. G. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła U. G. (reprezentowana przez radcę prawnego), wnosząc o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie niniejszej sprawy na podstawie art 185 § 1 p.p.s.a. do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach;

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych;

3. przyznanie na rzecz pełnomocnika skarżącej radcy prawnego M. B. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, tj. opłaty w wysokości 120 złotych podwyższonej o podatek od towarów i usług ustalony według obowiązującej stawki, tj. 147,60 złotych brutto, na podstawie § 21 ust. 2 lit. b) w zw. z § 21 ust. 1 lit. c) rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu;

4. odstąpienie od zasądzenia od skarżącej zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. z uwagi na szczególną sytuację osobistą skarżącej,

5. rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. wobec zrzeczenia się przez skarżącą rozprawy w niniejszej sprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit.) c p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i w związku z art.7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) i § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. (dalej jako: "Rozporządzenie"), poprzez brak prawidłowej weryfikacji działalności organu pod kątem zgodności z prawem w zakresie zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i w konsekwencji bezzasadnym oddaleniem przez Sąd I instancji skargi na decyzję organu;

2. przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a to art. 235 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, poprzez bezzasadne i nieznajdujące oparcia w przepisach prawa przyjęcie, iż stwierdzenie choroby zawodowej wymaga jednoznacznego wykazania zawodowej etiologii schorzenia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała m.in., że w poz. 20.1) wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do Rozporządzenia wskazano rozpoznany u skarżącej zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W jej ocenie fakt rozpoznania tego schorzenia, a także fakt zatrudnienia skarżącej w narażeniu zawodowym w okresie zatrudnienia w firmie [...] s.c. od 1997 r. do 2005 r. potwierdza jednoznacznie dokumentacja zgromadzona w toku postępowania administracyjnego. Ponadto wskazano, że fakt pracy skarżącej w narażeniu zawodowym w rozumieniu art. 2351 Kodeksu pracy potwierdza wywiad zawodowy z dnia [...] kwietnia 2003 r., a fakt stwierdzenia występowania u skarżącej w latach 1999, 2001 oraz 2003 (tj. w okresie zatrudnienia w [...] s.c.) schorzenia w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka potwierdzają wyniki badania neurograficznego w kończynach górnych z lat 1999 r., 2001 r. i 2003 r. W jej ocenie jednoznacznie stwierdzony i udokumentowany jest fakt, iż u skarżącej pracującej w narażeniu zawodowym jeszcze w okresie zatrudnienia w [...] s.c. została stwierdzona choroba zawodowa, która - co potwierdzają kolejne badania EMG - postępowała na przestrzeni lat, w okresie zatrudnienia skarżącej w [...] s.c.

W pierwszej kolejności skarżąca wskazała na naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a., w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i w związku z art.7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r., poprzez brak prawidłowej weryfikacji działalności organu pod kątem zgodności z prawem w zakresie zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i w konsekwencji bezzasadnym oddaleniem przez Sąd I instancji skargi na decyzję organu. Sąd I instancji wskazał, iż nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca się nie zgadza. W jej ocenie umknęło uwadze Sądu I instancji, iż działanie organu administracji naruszało art.7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i § 8 ust. 2 Rozporządzenia w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało bezzasadnym oddaleniem przez Sąd I instancji skargi na decyzję organu.

Skarżąca kasacyjnie wskazała, iż dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego jednoznacznie potwierdzają stwierdzenie występowania u skarżącej choroby zawodowej wymienionej w wykazie do Rozporządzenia, w okresie zatrudnienia skarżącej w [...] s.c. oraz fakt pracy skarżącej w narażeniu zawodowym w okresie zatrudnienia w [...] s.c. W jej ocenie organ administracji i Sąd I instancji bezpodstawnie potraktowały wybiórczo materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, kierując się przy wydaniu decyzji wyłącznie opiniami lekarskich jednostek orzeczniczych, pomijając przy tym inne dowody w sprawie, jak np. badania EMG z lat 1999, 2001, 2003, wywiad środowiskowy z dnia [...] kwietnia 2003 r. Podkreśliła, iż dopiero Sąd I instancji dopuścił jako dowody w sprawie dokumenty badań EMG z lat 1999, 2001, 2003 potwierdzające pogorszenie stanu zdrowia skarżącej w zakresie schorzenia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka postępujące w okresie zatrudnienia skarżącej w [...] s.c. Pominięcie tych dowodów w postępowaniu administracyjnym przy wydaniu orzeczenia narusza art. 80 k.p.a. albowiem oznacza, że organ nie rozważył wszechstronnie całego materiału dowodowego sprawy, a Sąd I instancji tego naruszenia nie dostrzegł. Skarżąca wskazała, że zgodnie z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 6 maja 2010 r. IV SA/G1 835/09 "Udokumentowanie" w rozumieniu art. 2352 Kodeksu pracy ,,może oznaczać zaświadczenie lekarskie lekarza prowadzącego byłego pracownika, kartę informacyjną leczenia szpitalnego lub inny dokument o tym charakterze, który pozwalałby na bezsporne ustalenie wystąpienia objawów choroby", a zatem przy wydaniu decyzji organ powinien brać pod uwagę wszelkie dokumenty potwierdzające stan zdrowia skarżącej. Nadto nie daje się pogodzić z zasadą logicznego wnioskowania wynikającą z art. 80 k.p.a., iż - jak ustalił organ, a co podzielił Sąd I instancji - przyczynami powstania schorzenia skarżącej wykrytego po raz pierwszy w 1999 r., kiedy skarżąca miała [...] lat, są choroby i dolegliwości ujawnione w trakcie czynności lekarzy orzeczników w [...] r., kiedy skarżąca miała [...] lat, charakterystyczne dla osób starszych, takie jak cukrzyca, czy zmiany zwyrodnieniowe. Stan zdrowia skarżącej ujawniony później nie mógł mieć przecież wpływu na powstanie schorzenia stwierdzonego 15 lat wcześniej.

Skarżąca wskazała, że przedmiotem ustaleń organu administracji w toku postępowania o stwierdzenie istnienia choroby zawodowej jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem stwierdzonym u skarżącej, a warunkami zatrudnienia. W tym zakresie organ administracji nie może przyjmować za własne ustaleń wynikających z opinii jednostek orzeczniczych, lecz powinien dokonać własnych ustaleń zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z art. 7 k.p.a., podejmując z urzędu wszystkie czynności niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nadto zgodnie z art. 77§ 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. organ administracji powinien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy sprawy niezbędny do ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji, a wszystkie okoliczności sprawy powinny zostać ocenione przez organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organ administracji nie może natomiast bezkrytyczne przyjmować za własne ustalenia opinii wyrażonych w orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych albowiem te wiążą jedynie w kwestiach medycznych, co potwierdza m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 maja 2017 r., sygn. IV SA/Gl 1045/16.

W dalszej kolejności, w zakresie zgłoszonych zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżąca podkreśliła, iż organ przy wydaniu decyzji oparł się wyłącznie na opiniach lekarskich jednostek orzeczniczych jej zdaniem przyjmując bezkrytycznie ich twierdzenia za własne, podczas gdy organ powinien dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej i rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Takie działanie organu narusza art. 7 k.p.a. oraz art. 77§ 1 k.p.a.

W ocenie skarżącej błędnie Sąd I instancji przyjął, iż nie doszło do naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby nie doszło do naruszenia prawa procesowego we wskazanym w zarzucie zakresie, to stan faktyczny sprawy zostałby ustalony diametralnie inny od tego, który stanowi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Zgromadzone w aktach sprawy dowody wskazują jednoznacznie, iż schorzenie skarżącej ujawniło się w dłuższym okresie po podjęciu zatrudnienia przez skarżącą w [...] s.c., a praca skarżącej w tym zakładzie pracy była wykonywana w narażeniu zawodowym. Pomimo to nie zostały podjęte żadne czynności mogące wyjaśnić okoliczności mające doniosłe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy. Zgodnie z § 8 ust. 2 Rozporządzenia możliwe jest przecież wystąpienie do lekarskiej jednostki orzeczniczej o dalsze konsultacje lub podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy.

Skarżąca podniosła, że z art. 2351 Kodeksu pracy wynika domniemanie, że schorzenie ma charakter zawodowy skoro skarżąca wykonywała pracę w warunkach szkodliwych, a w toku postępowania administracyjnego nie zostało w sposób bezsporny wykazane, że schorzenie zdiagnozowane u skarżącej ma charakter pozazawodowy, tj. powstało w wyniku innych czynników niż czynniki zawodowe. Sam fakt występowania pozazawodowych czynników ryzyka, stwierdzonych przez jednostki orzecznicze 15 lat po pierwszej diagnozie zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, nie może wykluczać uznania schorzenia skarżącej za chorobę zawodową.

W ocenie skarżącej Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 2351 Kodeksu pracy, przyjmując błędnie w zaskarżonym orzeczeniu, iż jedynie jednoznaczne potwierdzenie zawodowej etiologii pochodzenia u skarżącej zespołu cieśni w obrębie nadgarstka uzasadniałoby stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Sąd I instancji wskazał bowiem w uzasadnieniu, iż u skarżącej występują czynniki ryzyka wystąpienia opisywanego schorzenia. Nie zostało jednakże ustalone w sposób jednoznacznie pewny i ponad wszelką wątpliwość, że wyłącznie te czynniki pozazawodowe przesądziły o powstaniu schorzenia skarżącej. Ponadto Sąd I instancji wskazał, iż nie istnieją obiektywne badania pozwalające na jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej przedmiotowej neuropatii. Każde natomiast badanie interpretowane jest i oceniane w aspekcie mniejszego lub większego prawdopodobieństwa związku z warunkami pracy. Taka wykładnia art. 2351 Kodeksu pracy pozostaje w sprzeczności z powszechnie przyjętym w orzecznictwie domniemaniem choroby zawodowej w razie stwierdzenia wykonywania pracy w narażeniu zawodowym. W żadnym wypadku nie jest konieczne dla stwierdzenia choroby zawodowej jednoznaczne potwierdzenie, iż to praca w narażeniu zawodowym była przyczyną powstania u skarżącej opisywanego schorzenia. Wystarczające jest samo stwierdzenie istnienia warunków do powstania choroby zawodowej, co w niniejszej sprawie zostało wykazane.

W ocenie skarżącej w świetle powyższego również powołaną podstawę kasacyjną naruszenia prawa materialnego należy uznać za uzasadnioną.

Ponadto wskazano, że wniosek o zastosowanie art. 207 § 2 p.p.s.a. i odstąpienie od zasądzenia od skarżącej zwrotu kosztów postępowania uzasadniony jest szczególną sytuacją skarżącej. Skarżąca jest starszą, schorowaną osobą, osiągającą bardzo niewielkie dochody z tytułu otrzymywanej emerytury, Okoliczności te potwierdzają liczne dokumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącej złożone w aktach sprawy, w tym te złożone wraz z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na rodzaj i charakter wykonywanej pracy skarżąca pozostaje w uzasadnionym okolicznościami przekonaniu, iż wykonywana przez skarżącą praca odbywała się w narażeniu zawodowym. Z uwagi na powyższe okoliczności w pełni uzasadnione wydaje się zastosowanie wobec skarżącej art. 207 § 2 p.p.s.a., aby skarżąca nie była zmuszona, przy tak niskich dochodach, ponosić finansowych konsekwencji podjętej próby dochodzenia przysługujących skarżącej praw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., zwana "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparto o obie podstawy z art. 174 p.p.s.a., t.j. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero gdy postawiony zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego zostanie uznany za nieusprawiedliwiony, Naczelny Sąd Administracyjny może przystąpić do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, przy czym ocenia je w oparciu o ustalony wcześniej w sprawie stan faktyczny.

Sąd I instancji, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i w związku z art.7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r., poprzez brak prawidłowej weryfikacji działalności organu pod kątem zgodności z prawem w zakresie zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i w konsekwencji bezzasadnym oddaleniem przez Sąd I instancji skargi na decyzję organu.

W przedmiotowej sprawie organy sanitarne obu instancji, prawidłowo i wnikliwie, na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceniły, czy dana okoliczność została udowodniona dlatego nie doszło do naruszenia art.7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z § 8 ust. 2 Rozporządzenia.

Wskazać należy, że dostarczona przez skarżącą kasacyjnie dokumentacja medyczna pozwoliła ocenić stan jej zdrowia w zakresie wystąpienia choroby zawodowej.

W niniejszej sprawie lekarze orzecznicy W. O. M. P. w orzeczeniu lekarskim o numerze [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. wskazali, że U. G. w wywiadzie podaje występujące od końca lat 90-tych drętwienia obu rąk, bóle nadgarstków, wypadanie przedmiotów z obu rąk, od 15 lat bóle kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego; jest leczona z powodu cukrzycy, dny moczanowej, ma rozpoznane wole guzkowe tarczycy; w 1999 r. na podstawie badania elektroneurograficznego rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka potwierdzony kolejnymi badaniami z lat 2001 i 2003. Aktualne badanie elektroneurograficzne z [...] marca 2015r. wykazało cechy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka; badania laboratoryjne krwi (kwas moczowy, czynnik reumatoidalny RF, TSH) wypadły prawidłowo, nieznacznie podwyższone było stężenie glukozy. Podkreślono, że w oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania elektroneurograficznego z [...] marca 2015r. rozpoznano u pacjentki obustronny zespół cieśni nadgarstka. Jednakże biorąc pod uwagę fakt wystąpienia dolegliwości ze strony kończyn górnych po niespełna dwóch latach pracy, w okresie okołomenopauzalnym oraz istnienie u badanej uznanych pozazawodowych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka takich, jak: otyłość, cukrzyca, dna moczanowa, choroba tarczycy jak również współistnienie zmian zwyrodnieniowo-zniekształcających kręgosłupa szyjnego z objawami korzeniowymi - brak było podstaw do rozpoznania, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego.

Ponadto lekarze specjaliści z [...] w S. w orzeczeniu nr [...] z [...] listopada 2015 r. uznali, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Lekarze specjaliści wyjaśnili, że z wywiadu wynika iż dolegliwości pod postacią drętwienia, dolegliwości bólowych (również nocnych) i zaburzeń czucia pojawiły się po około pół roku pracy w firmie [...]. Początkowo występowały tylko w ręce lewej, później pojawiły się również w ręce prawej. Pacjentka jest osobą praworęczną. W 1999 r. wykonano po raz pierwszy badanie EMG, które potwierdziło zespół cieśni w obrębie obu nadgarstków z przewagą zaburzeń w kończynie górnej lewej. Pacjentka nie wyraziła zgody na leczenie chirurgiczne, do tej pory leczona jest zachowawczo pod kierunkiem poradni neurologicznej. Wykonywane kontrolne badania EMG w kolejnych latach (ostatnie w marcu 2015 r.) wskazują na utrzymywanie się zaburzeń przewodnictwa w obu nerwach pośrodkowych z przewagą zmian po stronie lewej. Od 1997 r. z różnym nasileniem występują również u pacjentki dolegliwości bólowe odcinków szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. W badaniach obrazowych potwierdzono zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne. Leczona była okresowo niesterydowymi lekami przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi; stosowano również rehabilitację i fizykoterapię. W 2011 r. zdiagnozowano cukrzycę, a w 2013 r. uwidoczniono w USG zmiany guzkowe gruczołu tarczowego, w badaniach hormonalnych. W trakcie obecnej obserwacji klinicznej przeanalizowano dostępną dokumentację medyczną strony, przebieg jej pracy wraz z opisem czynności zawodowych pod kątem obciążenia stawów nadgarstkowych, przeprowadzono konsultacje specjalistyczne: neurologiczną i ortopedyczną, wykonano również badania laboratoryjne i radiologiczne. Biorąc pod uwagę zgromadzone wyniki oraz współistniejące zmiany i przebieg choroby - orzecznicy Instytutu nie naleźli podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii zespołu cieśni nadgarstka, a tym samym do rozpoznania u U. G. bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego spowodowanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Podkreślić należy, że organy orzekające dokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy, który prawidłowo został zaakceptowany przez sąd I instancji. Trzeba zaakcentować, że skarżąca kasacyjnie w zasadzie kwestionuje orzeczenia lekarskie.

Jeszcze raz za sądem I instancji z całą mocą należy podkreślić, że U. G. przeszła wielospecjalistyczne badania diagnostyczne. W sprawie wydano dwa obiektywne orzeczenia lekarskie przez niezależne, uprawnione i wyspecjalizowane jednostki medyczne. Te orzeczenia są zgodne, gdyż w obydwu u skarżącej kasacyjnie nie stwierdzono choroby zawodowej. Obie jednostki orzecznicze wydające opinie w sprawie były jednomyślne co do faktu, że całokształt przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych, przy uwzględnieniu danych z dostępnej dokumentacji medycznej oraz narażenia zawodowego, nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.

Wyżej opisane orzeczenia są zgodne – u skarżącej kasacyjnie nie stwierdzono choroby zawodowej pracy. Obie jednostki orzecznicze wydające opinie w sprawie były jednomyślne co do faktu, że całokształt przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych, przy uwzględnieniu danych z dostępnej dokumentacji medycznej oraz narażenia zawodowego, nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Przede wszystkim lekarze orzecznicy rozpoznali u pacjentki obustronny zespół cieśni nadgarstka, jednakże stwierdzili, że brak było podstaw do rozpoznania, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego.

Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Ustęp 2 tego przepisu wymienia czynniki, które lekarz orzecznik winien uwzględnić przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego. Organy sanitarne I i II instancji dopiero po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydają decyzję na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim i formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika ( § 8 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia).

Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach swych wyroków (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn.. akt II OSK 1078/06; wyrok z dnia 12 lipca 2016 r. sygn.. akt II OSK 2688/14) orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii lub sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organów orzekających od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organy sanitarne orzekające w sprawie chorób zawodowych związane są orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez wyspecjalizowane placówki medycyny pracy, gdyż orzeczenia te stanowią wiarygodny i podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej lub jej braku jeżeli oczywiście nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.

W niniejszej sprawie zatem Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. jak i Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. oraz sąd wojewódzki są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych. Nie dysponując kontrdowodami wobec tych opinii nie miały żadnych podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia skarżącej kasacyjnie jest odmienny niż stanowią o tym wyniki badań zawarte w orzeczeniach lekarskich. Nie kwestionując schorzenia rozpoznanego u skarżącej, należy przyjąć, że nie zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Sąd I instancji nie dopuścił się zatem naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani w konsekwencji naruszenia prawa materialnego art. 2351 Kodeksu Pracy skoro choroba zawodowa nie została rozpoznana.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym na podstawie art. 184 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.

Wniosek pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie został rozpoznany, ponieważ stosownie do art. 250 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza, że następuje to po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny (por. np. postanowienie NSA z dnia 21 czerwca 2017r. sygn. akt II FSK 2044/15). W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien skierować do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.