Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 297/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka (spr.) Henryk Ożóg Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 440/04 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. B. 80,80 zł (słownie: osiemdziesiąt zł i osiemdziesiąt gr) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w pozostałej części wniosek oddala.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 24 listopada 2005 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] dotyczące umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 kpa w sprawie z wniosku J. B. z dnia 24 czerwca 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia 7 lipca 1983 r. nr [...], a jak podał wnioskodawca dotyczącej podziału nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po stwierdzeniu, że opisana we wniosku decyzja dotyczy wywłaszczenia nieruchomości uznało, że wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe i umorzyło postępowanie, pouczając wnioskującego, że właściwym organem o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej jest Wojewoda [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wskazał, że organy naruszyły art. 65 § 1 kpa. J. B. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] podanie zawierające żądanie stwierdzenia nieważności decyzji konkretnego organu o konkretnym numerze z konkretnej daty, której treść wskazywała, iż nie dotyczy podziału nieruchomości.

Błędne nazwanie przez wnioskodawcę decyzji, decyzją o podziale nieruchomości mogło być wyjaśnione poprzez poinformowanie strony przez organ, iż niewłaściwie odczytuje treść decyzji, której stwierdzenia nieważności się domaga. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie podjęło kroków wyjaśniających żądanie strony, czym naruszyło art. 9 kpa. Naruszenie art. 65 § 1 kpa skutkuje uchyleniem decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji. Sąd podniósł, że mimo, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dołączyło wniosku skarżącego, to wnioskiem tym dysponowało i było ono niewątpliwie w tej sprawie. Brak wniosku strony nie stał na przeszkodzie w rozstrzygnięciu, gdyż stanowisko obu stron co do treści podania jest jednakowe. Sąd odniósł się również do zarzutów podniesionych przez skarżącego J. B. i podał, że decyzję odwoławczą organ wydał z naruszeniem przepisów o terminach załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, jak i stwierdził, że w decyzji I instancji są błędy pisarskie, ale uchybienia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy i z tego tylko powodu nie mogło dojść do uchylenia decyzji.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zarzucając naruszenie przepisów – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – art. 145 § 1 pkt 1 lit. e poprzez przyjęcie, że w toku postępowania administracyjnego w I instancji oraz przy ponownym rozpoznaniu sprawy został naruszony art. 65 § 1 kpa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy w sytuacji gdy w istocie do naruszenia nie doszło. Skarga kasacyjna oparta została na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konkluzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium podniosło, że nie orzekło o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, a pochopnie wszczętego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości. Postępowanie takie w istocie było bezprzedmiotowe, gdyż jego przedmiotem miała być decyzja, której nigdy nie wydano. Zawiadamiając strony o wszczęciu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dysponowało jeszcze aktami sprawy zakończonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia 7 lipca 1983 r. nr [...]. Po uzyskaniu akt zauważono omyłkę, a skoro wcześniej poinformowano stronę o wszczęciu postępowania, to już nie można było zastosować art. 65 § 1, czy art. 66 § 1 kpa. Zdaniem Kolegium, gdyby dokonano wyjaśnienia istoty podania przed wszczęciem postępowania to organ nie mógłby i tak przekazać podania organowi właściwemu, gdyż podanie to było równocześnie podaniem o ponowne rozpatrzenie innej sprawy, niewątpliwie należącej do właściwości Kolegium. W takiej sytuacji organ mógł ograniczyć się jedynie do poinformowania wnoszącego o potrzebie zwrócenia się do właściwego organu z odrębnym podaniem. Tak też uczynił organ wydając decyzje w tej sprawie. W skardze kasacyjnej ustosunkowano się co do samego żądania stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości z 1983 r., a mianowicie wnoszące skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że jeżeli chodzi o rażące naruszenie prawa, to upływ czasu nie ma znaczenia, a skoro upłynęło od wydanej decyzji 20 lat to pozostałe przesłanki art. 156 § 2 kpa nie mogłyby stać się podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, niezależnie od tego, czy Kolegium działałoby wcześniej stosownie do art. 65 § 1 lub 66 § 1 kpa, czy tak jak postąpiło w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie upływ czasu w okresie 2003-2004 nie ma znaczenia z punktu widzenia zaistnienia lub niezaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych decyzji wywłaszczeniowej, skoro na jej podstawie doszło w 1983 r. do przejęcia własności nieruchomości przeznaczonej pod drogę, to nie może być mowy o nieodwracalnych skutkach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Z dowodów znajdujących się w aktach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – wyroku tegoż Sądu z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt SA/Bk 1348/03 – wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznawało sprawę dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 29 października 1987 r. dotyczącą zatwierdzenia projektu podziału kilkudziesięciu działek położonych w [...], które zostało zakończone decyzją z 19 września 2003 r. W związku z wydaniem pierwszej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] 19 marca 2003 r. skarżący złożył pismo w dniu 24 czerwca 2003 r., w którym zajął stanowisko co do tej ostatniej decyzji i jednocześnie wniósł o "zbadanie legalności nabycia przez Skarb Państwa własności działki oznaczonej nr 1538/1" decyzją z dnia 7 lipca 1983 r. nr [...]. Twierdzenie zawarte w skardze kasacyjnej, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz [...] utrzymująca w mocy decyzje z dnia [...] nie rozstrzygnęła o umorzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej lecz "pochopnie wszczętego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o podziale nieruchomości, której nie podejmował żaden organ administracji" o tyle nie znajduje uzasadnienia, że w okresie kiedy został złożony przez J. B. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 7 lipca 1983 r. nr [...] toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z 1987 r. Z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wynika, że Kolegium umorzyło postępowanie z wniosku J. B. z dnia 24 czerwca 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 7 lipca 1983 r. nr [...] o podziale nieruchomości, gdy z uzasadnienia wynika, że decyzja ta dotyczy wywłaszczenia. Nadto Kolegium podkreśliło, że wnioskodawca sam wskazał, że decyzja z dnia 7 lipca 1983 r. nr [...] dotyczy podziału nieruchomości. Tymczasem z wniosku J. B. z dnia 24 czerwca 2003 r. wynika, że podał, iż decyzja ta dotyczy nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa.

W tym stanie sprawy prawidłowe jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, że obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek strony było jego przekazanie organowi właściwemu stosownie do art. 65 § 1 kpa. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej po otrzymaniu podania obowiązany jest zbadać swoją właściwość zarówno rzeczową, miejscową jak i instancyjną, a w przypadku stwierdzenia swojej niewłaściwości organ obowiązany jest sprawę przekazać organowi właściwemu.

Wbrew stanowisku skarżącego Samorządowego Kolegium Odwoławczego z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby organ wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 7 lipca 1983 r. nr [...] i aby był w trakcie postępowania, co mogłoby skutkować jego umorzeniem. Jak już podkreślono podanie J. B. wpłynęło do organu 24 czerwca 2003 r. i sprawa została zakończona wydaniem decyzji z dnia [...] o umorzeniu postępowania.

Natomiast wywody skargi kasacyjnej odnoszące się do samej decyzji dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości nie mogą być przedmiotem rozważań. Wojewódzki Sąd Administracyjny bowiem rozstrzygał kwestię dotyczącą prawidłowego umorzenia postępowania, a organ właściwy rzeczowo zajmie stanowisko co do podania J. B. o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Z tych tez względów skarga kasacyjna jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.).

O kosztach sądowych Sąd orzekł w myśl art. 204 i 205 wyżej wskazanej ustawy. Sąd zasądzając koszty nie uwzględnił podanej przez J. B. kwoty 81,39 zł z tytułu utraconego zarobku, mając na uwadze, że jest on rolnikiem, jest okres zimowy, a zatem nie ma prac w polu, a nie wykazał on żeby poniósł z tytułu utraconego zarobku jakakolwiek kwotę.