Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1545/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 10a ust. 1, art. 22
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi Międzynarodowego Transportu [...] "A" E. M. M. M. Spółka jawna w N na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 15 września 2021 r., znak: [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., zwanej dalej: "O.p.") w związku z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (tekst jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 859 ze zm., zwanej dalej ustawą o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] 2021 r. nr [...], którą nałożono na stronę skarżącą Międzynarodowy Transport [...] "A" E. M. M. M. Spółka jawna w N, karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, za realizację przewozu drogowego podlegającego zgłoszeniu bez zapewnienia przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu dokonującego przewozu.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 10 września 2020 r. w miejscowości C na drodze krajowej nr [...] funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego zatrzymali do kontroli środek transportu o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Transport przewożonego towaru objęty został zgłoszeniem [...], według którego podmiotem wysyłającym był: L Sp. z o. o., ul. E, G natomiast przewoźnikiem i podmiotem odbierającym: Międzynarodowy Transport [...] "A" E. M., M. M. Spółka Jawna. Transportem realizowano przewóz produktów paliwowych o kodzie CN 2710 w ilości 32000 litrów z miejscowości W do ul. D, N. Do przedmiotowego przewozu przewoźnik, w zgłoszeniu wskazał numer lokalizatora GPS: [...]. W trakcie czynności kontrolnych, udokumentowanych protokołem kontroli nr [...] z dnia 10.09.2020r. funkcjonariusze służby celno-skarbowej stwierdzili brak przekazywania danych geolokalizacyjnych przez lokalizator [...], wskazany w zgłoszeniu SENT, od godziny 07:42- załadunek w Bazie [...] W do godziny 09:20- miejsce kontroli w miejscowości C.

Postanowieniem z dnia [...] 2020 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku określonego w ustawie o systemie monitorowania drogowego i krajowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi w związku z kontrolą przeprowadzoną w dnu 10 września 2020 r.

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] 2021 r. nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokość 10 000 zł.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazał, że strona skarżąca nie zapewniła przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu dokonującego przewozu w dniu 10 września 2020r. Zgodnie z treścią protokołu nr [...] (nr sprawy [...]) z kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celno-Skarbowego wynika, iż w systemie PUESC ujawniono brak właściwego wskazania odczytu lokalizatora [...] zgodnie z przemieszczeniem pojazdu od godziny 7:42 (załadunek w Bazie [...] W) do godziny 9:15 (miejsce kontroli C droga krajowa [...]). Ponadto organ pełniący funkcję Centrum Kompetencyjnego w zakresie prawidłowości działania systemu PUESC (SENT) wskazał, że do zgłoszenia SENT [...] z dniu 10 września 2020 r. o godzinie 7:57 zostało przypisane urządzenie ZSL nr [...], następnie w tym samym dniu o godzinie 9:36 zmienione na [...]. W dniu 10 września 2020 r. w godzinach 7:42- 9:15 urządzenie [...] przekazywało dane geolokalizacyjne z lokalizacji o koordynatach 49.633575 20.696148 (N). Natomiast urządzenie [...] w tym samym okresie przekazywało dane geolokalizacyjne pomiędzy lokalizacjami o koordynatach 50.027996 21.079308 (Baza [...] nr [...] W a 49.811092 20.676193 (DK [...] C). Nadto w dniu 10 września 2020r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL lub lokalizatorów Mobilnych Aplikacji Kierowcy. Tym samym ustalenia dotyczące działania aplikacji zawarte w protokole są zbieżne informacjami przesłanymi przez Centrum Informatyki Resortu Finansów.

Organ I instancji podkreślił również, że z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, iż kierujący przedmiotowym transportem, w przypadku braku prawidłowego działania urządzenia lokalizującego, pomimo zaistniałych nieprawidłowości nie przerwał jazdy mimo, iż na podstawie wskazanych przepisów był do tego zobligowany wobec czego nie dopełnił on obowiązków wynikających z art. 10 c ustawy.

W ocenie organu I instancji brak danych u operatora systemu PUESC dotyczących realizowania przewozów na podstawie przedmiotowego zgłoszenia SENT, nie był wynikiem awarii systemu ale działań przewoźnika, który dokonywał przewozu bez upewnienia się, że dane są poprawnie przekazywane. Przewoźnik nie przekazywał do systemu danych geolokalizacyjnych pojazdu od miejsca załadunku towaru do miejsca kontroli. Tym samym nie zapewnił możliwości przekazywania do systemu danych geolokalizacyjnych pojazdu. Brak możliwości przekazywania danych, nie wynikał z niedostępności systemu gdyż ten działał prawidłowo lecz z błędów leżących po stronie przewoźnika. Skoro przyczyna braku przesyłania danych geolokalizacyjnych do systemu PUESC leżała po stronie przewoźnika, to za błąd taki, zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami, odpowiedzialność niewątpliwie ponosi przewoźnik.

Organ szczegółowo przeanalizował również możliwość zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy, ale uznał, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej.

Od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wniosła strona skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na wynik sprawy polegający na przyjęciu, iż strona nie zapewniła przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, podczas gdy geolokalizator zamontowany w pojeździe strony był włączony przez cały czas wykonywania przewozu którego dotyczyło zgaszenie SENT [...],

- naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 122, art. 187, art. 191 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia przez organ wydający decyzje w niniejszej sprawie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego przyjęcia, iż brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary w związku z istnieniem ważnego interesu publicznego.

- naruszenie przepisu prawa materialnego a to art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie przez organ od nałożenia kary pieniężnej na stronę w sytuacji uzasadnionej ważnym interesem publicznym.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Opisaną we wstępie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazał, że , że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż kontrolowany przewóz towarów dotyczył dostawy towaru z pozycji CN 2710 w ilości 32000 1. Został on zgłoszony do elektronicznego systemu monitorowania drogowego przewozu towarów pod numerem [...]. W zgłoszeniu tym wskazano lokalizator GPS o numerze [...], który nie przekazywał do systemu danych geolokalizacyjnych dot. kontrolowanego przewozu.

Strona skarżąca wyjaśniła, że zgłoszenie ww. SENT omyłkowo nie zostało uzupełnione o dane właściwego lokalizatora. Zamiast nr [...] został wpisany nr [...] co spowodowało, iż lokalizator nie był widoczny w systemie. Geolokalizator zamontowany w pojeździe był włączony przez cały czas wykonywania przewozu, świadczy o tym informacja z Centrum Informatyki Resortu Finansów, które wskazuje że geolokalizator o nr [...] w dniu l0 września 2020 przekazywał dane geolokalizacyjne na trasie W - C. Spółka podkreśliła, że geolokalizator jest włączony permanentnie i nie jest włączany przed rozpoczęciem przewozu oraz wyłączany po jego zakończeniu. W przypadku przewozu zgłoszonego pod numerem SENT [...] pracownik strony omyłkowo zapisał błędne dane lokalizatora. Pomyłka ta miała charakter czysto techniczny a przy tym niecelowy. Czynność ta nie miała na celu zafałszowania danych przewozu czy też wprowadzenia w błąd organów administracji celno - skarbowej. Stąd nie można przyjąć, aby strona celowo naruszyła przepisy związane z przewozem paliwa z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

W dalszej kolejności, organ odwoławczy podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W (pismo z dnia 27.10.2020r.), do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z (pismo z dnia 07.01.2020r.) oraz do Centrum Informatyki Resortu Finansów (pismo z dnia 26.05.20211 r.) w zakresie udzielenia odpowiedzi dotyczących poprawności działania systemu SENT, PUESC i systemu SENT GEO. Jak wynika z otrzymanych odpowiedzi nie stwierdzono okoliczności mogących powodować utrudnienia bądź błędy przy korzystaniu z wymienionych systemów.

Z treści pisma z Centrum Informatyki Ministerstwa Finansów wynika, iż do zgłoszenia [...] w dniu 10.09.2020r. o godz. 07:57 zostało przypisane urządzenie [...], które następnie w tym samym dniu o godz. 09:36 zmieniono na [...]. W dniu 10.09.2020r. w godz. 07:42-09:15 urządzenie [...] przekazywało dane geolokalizacyjne z lokalizacji o koordynatach 49.633575 20.696148 (N). Natomiast urządzenie [...] w tym samym okresie przekazywało dane geolokalizacyjne pomiędzy lokalizacjami o koordynatach 50.027996 21.079308 (Baza [...] W) a 49.811092 20.676193 (DK [...] C). Jednocześnie nie stwierdzono w tym dniu wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłyby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL lub lokalizatorów Mobilnych Aplikacji Kierowcy.

W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych, danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT [...] z lokalizatora w nim wskazanego, co stanowi naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy. Przekazywanie na bieżąco danych geolokalizacyjnych pojazdu jest jednym z podstawowych obowiązków przewoźnika, który powinien wypracować takie mechanizmy przekazywania stosownych danych do systemu aby wywiązać się z powyższego obowiązku. Bez znaczenia nawet pozostaje fakt, czy przewoźnik do przekazywania danych wykorzystuje podmiot zewnętrzny, czy też dokonuje tego samodzielnie, bowiem całkowita odpowiedzialność za przekazywanie aktualnych danych globalizacyjnych spoczywa właśnie na nim. Zatem wbrew stanowisku strony skarżącej, organ I instancji słusznie uznał, że doszło do zaniedbań po stronie przewoźnika, które doprowadziły do naruszenia przepisów ustawy, co powoduje konieczność wymierzenia kary.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 22 ust. 3 ww. ustawy. W wyniku analizy dokumentów, dostępnych w bazie organu ustalono, że z uwagi na brak zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego nie ma podstaw do przyznania ulgi.

Biorąc powyższe pod uwagę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, nie znalazł więc podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzekł o jej utrzymaniu w mocy w całości.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona skarżąca i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego a to art. 22 ust. 3 o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie przez organ od nałożenia kary pieniężnej na stronę w sytuacji uzasadnionej ważnym interesem publicznym;

2. naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 121, art. 122, art. 187, art. 191 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia przez organ wydający decyzje w niniejszej sprawie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego przyjęcia, iż brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary w związku z istnieniem ważnego interesu publicznego.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej obowiązku zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 135 p.p.s.a. wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa.

Przedmiotem kontroli legalności jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 15 września 2021r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] 2021r. wymierzającą skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za realizację przewozu drogowego podlegającego zgłoszeniu bez zapewnienia przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu dokonującego przewozu.

Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy i przyznany przez skarżąca spółkę nie budzi wątpliwości. Nie jest sporne, że w trakcie przewozu w dniu 10.09.2020r. pojazd skarżącej spółki został poddany kontroli na drodze w miejscowości C, która ujawniła, że towar podlegający monitorowaniu był przewożony bez bieżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. W zgłoszeniu podano lokalizator nr [...], który dopiero w czasie kontroli został zastąpiony na prawidłowy [...]. Spowodowało to nieprawidłowość polegająca na braku właściwego wskazania odczytu lokalizatora nr [...] zgodnie z przemieszczaniem pojazdu od godziny 07:42 – załadunek w bazie paliw W – do godz. 09:20 – miejsce kontroli w miejscowości C. Dopiero po tym jak kierowca dokonał telefonicznego kontaktu ze skarżącą spółką w systemie PUESC uwidoczniony został właściwy odczyt położenia pojazdu wraz z listą zdarzeń od godziny 04:36:44 według lokalizatora o nr [...].

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 10000 zł z tytułu niezapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych stosownie do art. 10a ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 859) - dalej powoływana jako ustawa o SENT.

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o SENT, ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towarów. Dzięki danym z rejestru możliwe ma być dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Oceniono je jednakże jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe", należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm.gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).

Zgodnie z powołaną ustawą o SENT środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmują:

1) rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem";

2) lokalizator;

3) zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu.

Z kolei art. 5 ust. 1 ustawy o SENT stanowi, że w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

Z kolei na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru:

1) po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:

a) dane przewoźnika obejmujące:

– imię i nazwisko albo nazwę,

– adres zamieszkania albo siedziby,

b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,

d) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru,

e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,

f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 i 1005), o ile są wymagane,

g) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju, albo numer identyfikacyjny miejsca, o którym mowa w art. 16b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,

h) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,

i) numer lokalizatora albo numer urządzenia.

Co więcej w świetle art. 8 ustawy o SENT podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik, podmiot sprzedający oraz podmiot nabywający są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. Istotne jest bowiem, aby w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, zostało zapewnione przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 10c ust. 1 ustawy o SENT w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej.

Z kolei art. 22 ust. 2a ustawy o SENT przewiduje, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zostały przewidziane w art. 22 ust. 2b oraz ust. 3 ustawy o SENT. Zgodnie z powołanymi przepisami odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Organ może także odstąpić od nałożenia kry pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, przy uwzględnieniu art. 26 ust. 3. Ten drugi przypadek odstąpienia ma więc charakter fakultatywny. Z kolei w art. 26 ust. 3 pkt 1-3 ustawy SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Potrzeba jednak badania dodatkowych przesłanek wymienionych w art. 26 ust. 3 ustawy aktualizuje się wyłącznie w sytuacji stwierdzenia zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.

Zatem należy przyjąć, że zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach szczególnych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że system rejestru był dostępny. Poprawnie działał system SENT oraz system PUESC w dniu dokonywania kontroli to jest 10 września 2021r., jak również system SENT-GO. Stąd art. 22 ust. 2b ustawy o SENT nie może mieć zastosowania.

Natomiast rozważyć należy kwestię niezastosowania przez organ administracyjny art. 22 ust. 3 SENT w niniejszej sprawie, który jak już było wyżej wskazane przewiduje możliwość odstąpienia od kary w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym.

Trafnie Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 25.02.2022 r., II GSK 13/22, LEX nr 3317789) przyjmuje, że organowi administracji publicznej pozostawiono w tym przypadku "luz decyzyjny", a więc możliwość wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa, a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa służy sprawdzeniu, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Istotne jest także, że przesłanki stosowania przywołanego przepisu prawa określone zostały przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych, to jest "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego".

Pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty (wyrok WSA w Lublinie z 28.09.2021 r., III SA/Lu 403/21, LEX nr 3252678). Należy też podkreślić, że pojęcie to zawsze odnosi się do ogółu, a nie do sytuacji konkretnego podmiotu. Tak więc z uwagi na konieczność zindywidualizowanego podejścia do badania ewentualnego zaistnienia tej przesłanki w każdym konkretnym stanie faktycznym, należałoby odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej, gdyby jej uiszczenie skutkowało właśnie naruszeniem wyżej wymienionych ogólnych wartości. Istotne znaczenie w tym zakresie należy przypisać zasadzie sprawiedliwości oraz proporcjonalności szczególnie w zakresie wymierzania kar administracyjnych. Trafnie przy tym podkreśla się w orzecznictwie, że badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczane jedynie do konfrontacji z zasadami równości oraz powszechności opodatkowania.

Z punktu widzenie zasady sprawiedliwości oraz proporcjonalności, należy stwierdzić, że w orzecznictwie i literaturze prezentowane jest stanowisko wskazujące, że kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Tak więc kary te mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. (zob. A. Krzywoń, Podatki i inne daniny publiczne - podstawowe pojęcia konstytucyjne, "ZNSA" 2011, z. 2, s. 47-58, wyrok TK z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08). Z tych względów ocena zaistnienia przesłanki "interesu publicznego", o której mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT winna nastąpić nie tylko w zakresie odnoszącym się do płaszczyzny ekonomicznej, ale także przy uwzględnieniu zasad i wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, czy zasada proporcjonalności (Wyrok NSA z 28.10.2021 r., II GSK 1568/21, LEX nr 3269349). W niniejszej sprawie kara pieniężna nie służy jedynie przysporzeniu dochodów budżetowi państwa. Jest natomiast zdaniem Sądu, wyrazem prewencyjnego odziaływania na zachowanie skarżącej spółki, a więc wymuszeniem na przyszłość większej dbałości w przestrzeganiu przepisów ustawy o SENT. Każdy bowiem może się powołać na niedbalstwo, na błąd pracownika, a celowe działanie przewoźnika byłoby w zasadzie nie do udowodnienia w postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z pism i skargi skarżącej spółki błędne wskazanie lokalizatora miało charakter omyłkowy, a ta omyłka miała charakter techniczny i niecelowy. Należy jednak podkreślić, że nakładanie kar pieniężnych na podstawie ustawy o SENT ma charakter zobiektywizowany i nie jest uzależniony od stanu świadomości podmiotu dokonującego naruszenia. Nie ma więc znaczenia, czy do naruszenia doszło w skutek niedbalstwa. Zadaniem z kolei ustawodawcy ustawa o SENT ma ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Jednak stosując jej przepisy, a szczególnie wymierzając kary pieniężne za ich naruszenie nie jest istotne, czy faktycznie doszło do jakiegokolwiek uszczuplania w budżecie państwa. Ważne jest bowiem, aby sama kara administracyjna, jak i jej wysokość oddziaływała także prewencyjnie, tak aby każdy przewoźnik dbał o przestrzeganie ustawy o SENT. Należy przy tym zauważyć, że przewoźnik jest profesjonalistą i powinien jak profesjonalista działać w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, a więc zatrudniać taki personel, który w sposób poważny i staranny podejdzie do ciążących na przewoźniku obowiązków. Trafnie w jednym z orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdzono, że strona jako profesjonalny przedsiębiorca, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Zwolnienie z kary jest zaś uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 2.12.2021 r., II SA/Go 835/21, LEX nr 3281618). Stąd zdaniem Sądu orzekającego, nie występuje w niniejszej sprawie jakakolwiek przesłanka interesu publicznego, która przemawiałaby za odstąpieniem od wymierzenia kary, z uwagi na potrzebę jej prewencyjnego oddziaływania, a więc respektowania zasady sprawiedliwości społecznej w zakresie jej wymierzania. Poniesienie przez przedsiębiorcę konsekwencji lekkomyślności lub niedbalstwa nie może być uznane za naruszające interes publiczny - również, gdy przedsiębiorca ten należycie wywiązuje się ze zobowiązań fiskalnych (wyrok WSA w Gliwicach z 9.11.2021 r., III SA/Gl 625/21, LEX nr 3274071). Nadmierny bowiem liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby prowadzić do wypaczenia sensu ustawy i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków (Wyrok WSA w Gliwicach z 8.12.2021 r., III SA/Gl 1074/21, LEX nr 3288872). Należy przy tym podkreślić, że organy administracyjne nie maja możliwości miarkowania kary pieniężnej, gdyż ustawodawca przewidział w sposób sztywny jej wysokość.

W odniesieniu do zaistnienia przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej z uwagi na uzasadniony ważny interes przewoźnika należy również badać ją stosownie do okoliczności konkretnego przypadku. Na wstępie należy jednak podkreślić, że niewątpliwie będzie tu chodziło o prywatny interes przewoźnika, z uwagi na fakt, że zaistnienie interesu publicznego, analizuje się jako odrębną przesłankę, której spełnienie skutkuje także możliwością odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Jednak chociaż pojęcie "interesu" jest pojęciem szerokim i generalnie może być identyfikowany zarówno z interesem o charakterze ekonomicznym, jak i poza ekonomicznym, to jednak w kontekście odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z reguły będzie miał charakter interesu majątkowego. Tak więc zazwyczaj w ramach tej przesłanki będzie się badać elementy finansowe, a więc, czy sama kara z uwagi na fakt, że jest ona przewidziana w ściśle określonej wysokości 10000 zł. nie pogorszy drastycznie sytuacji ekonomicznej przewoźnika. Chociaż więc w orzecznictwie podkreśla się, że przesłanki ważnego interesu nie można odnosić tylko do aspektu dotyczącego kondycji finansowej przewoźnika (zob. wyrok NSA z 25.02.2022 r., II GSK 13/22, LEX nr 3317789), to trudno sobie wyobrazić, interes o charakterze niemajątkowym, na przykład w postaci renomy przewoźnika, który mogłyby uzasadniać odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Trafnie natomiast podkreśla się, że kryterium "ważnego interesu przewoźnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14.10.2021 r., II SA/Go 667/21, LEX nr 3257871).

W niniejszej spawie organy administracyjne wykazały, że skarżąca spółka osiąga przychody utrzymujące się na stały, relatywnie wysokim poziomie w stosunku do kwoty kary pieniężnej, a więc wysokość nałożonej kary nie spowoduje zagrożenia dla jej płynności finansowej. Z kolei odstąpienie od jej wymierzenia w sytuacji, gdy brak realizacji obowiązków ustawowych wynikał z niedbalstwa spowodowałoby, że skarżąca spółka znalazła by się w korzystniejszej sytuacji w stosunku do konkurencyjnych przedsiębiorców, którzy drobiazgowo przestrzegają obowiązujących ich przepisów. Stąd trafnie organ nie znalazł podstaw do zastosowania przywileju określonego w art. 22 ust. 3 SENT. Należy przy tym podkreślić, że sama kontrola środka transportu (godz. 09:20) nie nastąpiła tuż po wyjeździe z bazy, co miało miejsce o godz. 07:42. Dane geolokalizacyjne nie były więc przekazywane do systemu przez 1 h i 38 minut.

W ocenie Sądu, organy w sposób prawidłowy wykazały nie tylko przesłanki faktyczne i prawne dotyczące samego nałożenia kary administracyjnej w przedmiotowej sprawie, ale także dokładnie rozważyły i uzasadniły bark możliwości odstąpienia w stosunku do skarżącej spółki od wymierzenia tej kary. Wzięły pod uwagę zarówno aspekt ekonomiczny, jak i inne argumenty, w tym zasadę sprawiedliwości, która ewentualnie przemawiałaby za wystąpieniem interesu publicznego w niniejszej sprawie.

Wbrew postawionym zarzutom, Sąd w niniejszej spawie nie dopatrzył się naruszenia art. 121 (Zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie; zasada udzielania informacji), art. 122 (Zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym), art. 187 (Zasada oficjalności postępowania dowodowego) i art. 191 (Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.). Należy przy tym podkreślić, że postawiony w skardze zarzut jest w tym zakresie bardzo ogólnikowy i twierdzi się jedynie, że doszło do naruszenia wyżej wymienionych przepisów ordynacji podatkowej z uwagi na profiskalną wykładnie przez organy administracyjne przepisów ustawy o SENT. Należy wskazać, że organ administracyjny zebrał i w sposób kompleksowy rozpatrzył cały zebrany materiał dowodowy, następnie poddał go ocenie, której nie można uznać za dowolną. Istotne jest także, że skarżąca spółka na każdym etapie była informowana o wynikach postępowania, jak również w każdym momencie mogła dostarczać dowody, które byłyby dla niej korzystniejsze niż te zebrane w postępowaniu administracyjnym.

Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo, na podstawie art. 151 p.p.s.a.