Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2137/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Z. G., M. P., E. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej na rzecz Z. G., M. P., E. W. kwotę 1651 (jeden tysiąc sześćset pięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] września 2006 r., Nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], którą stwierdził wygaśnięcie patentu numer Pat 185288, udzielonego na rzecz: Z. G., M. P. i E. W., z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za dziewiąty rok ochrony.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] listopada 2002 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, decyzją nr [...] udzielił na rzecz: Z. G., M. P. i E. W., patentu na wynalazek pt.: "[...]".

Wobec nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za dziewiąty rok ochrony ww. patentu, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. na podstawie art. 90 ust.1 pkt 3 w zw. z art. 224 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, ze zm.), cytowana dalej jako p.w.p. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] maja 2004 r. przedmiotowego patentu.

Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. Z. G. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i uznanie dokonanych wpłat za dziewiąty, dziesiąty i jedenasty rok ochrony, pozwalających na zachowanie ciągłości ochrony wynalazku. W uzasadnieniu strona podała, że po otrzymaniu decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. zostały uiszczone opłaty za I i II okres ochrony. Jednakże ze względu na "brak dostępu do szczegółowych informacji patentowych, spowodowany likwidacją zakładu pracy i brakiem rzecznika patentowego oraz przejściem na emeryturę", wnioskodawca uznał wniesione w dniu [...] grudnia 2002 r. opłaty za zabezpieczające dziesięcioletni okres ochrony patentu. Nadto strona podniosła, że dokonana w dniu [...] czerwca 2005 r. wpłata kwoty 650 złotych miała zabezpieczyć ochronę patentu w roku jedenastym, a prowadzone w czerwcu i lipcu 2005 r. rozmowy z Urzędem Patentowym utwierdziły ją w przekonaniu, że opłaty za ochronę patentu są dokonywane terminowo. Z. G. podał także, że bezzwłocznie po otrzymaniu decyzji stwierdzającej wygaśnięcie ochrony na wynalazek zostały uiszczone należne wpłaty za dziewiąty i dziesiąty rok ochrony wraz z przewidzianą 30% zwyżką.

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu ww. wniosku, na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 i art. 224 ust. 4 oraz art. 245 ust. 1 i 2 p.w.p. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie, stwierdzające wygaśnięcie patentu nr Pat 185288. Uzasadniając powyższą decyzję organ po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Opłaty za dalsze okresy ochrony (tj. począwszy od II okresu ochrony) zgodnie z art. 224 ust. 2 p.w.p. powinny być uiszczane z góry, nie najpóźniej niż w dniu upływu poprzedniego okresu ochrony. Wyjątkowo opłaty takie mogą być uiszczane w ciągu sześciu miesięcy po upływie powyższego terminu, z tym że opłata podstawowa za ochronę podlega zwyżce w wysokości 30% opłaty należnej, zgodnie z art. 224 ust. 4 zd. 1 p.w.p. Powyższy termin "dodatkowy" nie podlega jednak, w myśl art. 224 ust. 2 zd. 2 p.w.p. przywróceniu. W rozpatrywanej sprawie ostatnim dniem II okresu ochrony był [...] maja 2004 r. Termin do wniesienia opłaty za kolejny dziewiąty rok ochrony upływał więc w tym dniu. Opłata powiększona o 30% mogła być wniesiona zaś w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie, tj. do dnia [...] listopada 2004 r. Uprawnieni nie wnieśli jednak w żadnym z powyższych terminów wymaganej opłaty. Zatem organ zgodnie z art. 224 ust. 4 zd. 2 p.w.p. nie mając możliwości przywrócenia terminu do wniesienia wymaganej opłaty stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki obligujące stwierdzenie wygaśnięcia z dniem [...] maja 2004 r. przedmiotowego patentu. Organ podał również, że rozpoznając ponownie sprawę nie stwierdził istnienia nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z dyspozycją art. 243 ust. 6 p.w.p. Za nadzwyczajną okoliczność nie może być bowiem uznane nieświadome niedopatrzenie uprawnionego, który błędnie określił datę upływu II okresu ochronnego na wynalazek.

Na powyższą decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej Z. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie skargę. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił jej naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 244 ust. 4 p.w.p. Skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy i podniósł, że w decyzji udzielającej patent wymieniona była tylko ogólnie opłata za II okres ochrony, bez podania ilu dotyczy lat. Organowi zarzucił także, że nie został zebrany w sposób wyczerpujący i rozpatrzony cały materiał dowodowy oraz to, że Urząd nie udzielił stronom postępowania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią było ustalenie czy właściwa opłata za dalszy okres ochrony została przez uprawnionego uiszczona w ustawowym terminie, w szczególności w terminie określonym w art. 224 ust. 2 i 4 p.w.p. Nadto Urząd wskazał, że wyjaśniając stan faktyczny sprawy w toku postępowania oparł się na materiale dowodowym zawartym zarówno w aktach, jak również na dostarczonych przez skarżącego w formie załączników do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dowodów wpłat za I i II okres oraz za dziewiąty, dziesiąty i jedenasty rok ochrony. Uznając za nieuzasadniony zarzut nie udzielania stronom wyjaśnień i wskazówek organ stwierdził, że poinformował skarżącego o podstawowych przepisach regulujących "podstawowy" termin, w którym można uiścić opłatę za dany okres ochronny oraz wskazał akt prawny, w którym została określona wysokość tej opłaty i długość poszczególnych okresów ochrony wynalazku.

Dnia 27 lutego 2007 r. na rozprawie przed tutejszym Sądem zostało złożone przez Z. G. pismo procesowe, w którym skarżący podtrzymali swoje stanowisko w sprawie i wskazali, że nie zgadzają się z argumentacją organu wyrażoną w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (vide art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie choć z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2005 r., stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 22 maja 2004 r. patentu na wynalazek pt.: "[...]", nr Pat - 185288, z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za dziewiąty rok ochrony.

W rozpoznanej sprawie obie decyzje Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej są adresowane wyłącznie do jednej osoby tj. do Z. G., wymienionego na pierwszym miejscu w zgłoszeniu nr P.314403 oraz decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. udzielającej patentu.

Urząd działa w tej sprawie zgodnie z art. 241 ust. 1 p.w.p., w myśl którego jeżeli stroną w sprawie jest kilka osób i nie wyznaczyły one pełnomocnika, powinny wskazać jeden adres dla korespondencji. W przypadku niewskazania takiego adresu uważa się, że jest nim adres osoby wymienionej na pierwszym miejscu w zgłoszeniu albo w innym dokumencie będącym podstawą wszczęcia postępowania. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu na wniosek strony Urząd Patentowy przekazuje pisma kierowane zgodnie z ust. 1 także na dodatkowo wskazane przez stronę adresy (...). W rozpatrywanej sprawie wniosek taki nie został przez żadnego współuprawnionego złożony.

Powołany wyżej przepis art. 241 p.w.p. dotyczy jedynie kwestii doręczeń. Nie rozstrzyga on kto jest stroną w sprawie, lecz wskazuje sposób, w jaki (komu) powinny być doręczane pisma w przypadku wielości współuprawnionych. Pojęcie strony w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym określa natomiast art. 235 p.w.p., który w ust. 1 stwierdza, iż stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym jest osoba, której interesu prawnego dotyczy postępowanie, zaś w ust. 2 , że stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający.

Nie ulega więc wątpliwości, iż na podstawie ww. przepisu przymiot strony przysługuje również osobom objętym decyzją stwierdzającą wygaśnięcie patentu, do którego przysługiwało im uprawnienie - postępowanie takie w sposób oczywisty dotyczy interesu prawnego tych osób. Zatem z tego punktu widzenia należy stwierdzić, że stronami postępowania w niniejszej sprawie wygaszenia patentu nr Pat 185288 na wynalazek: pt.: "[...]" winni być wszyscy, na rzecz których ten patent został udzielony.

Tak więc w postępowaniu w sprawie wygaśnięcia patentu, do którego prawa przysługują kilku współuprawnionym, wymienienie w decyzji wygaszającej to prawo wyłącznie osoby określonej na pierwszym miejscu w zgłoszeniu albo w innym dokumencie będącym podstawą wszczęcia postępowania, zgodne z art. 241 ust. 1 p.w.p., nie może być traktowane, jako określenie stron tego postępowania. Takie określenie adresata decyzji nie jest tylko określeniem do doręczeń, ale zawęża również w sposób nieuprawniony krąg stron (współuprawnionych) tego postępowania. W rezultacie w decyzji w sprawie wygaśnięcia patentu, do którego prawa przysługują kilku współuprawnionym, powinni być wymienieni wszyscy współuprawnieni, będący stroną tego postępowania, a dodatkowo, zgodnie z art. 241 ust. 1 p.w.p., należy wskazać adres osoby do doręczeń, tzn. osoby wymienionej na pierwszym miejscu w zgłoszeniu albo w innym dokumencie będącym podstawą wszczęcia postępowania.

Powyższy pogląd został już wyrażony w innym prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt VISA/Wa 691/06 i Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podzielił stanowisko w nim zawarte.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została skierowana do wszystkich stron przedmiotowego postępowania, a tym samym zostały naruszone przepisy ustawy – Prawo własności przemysłowej, określające kto jest stroną postępowania zgłoszeniowego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Naruszenie to miało niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.