Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2333/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie: NSA Piotr Lechowski WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2004 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 26 września 2001r. Nr [...] w przedmiocie długu celnego -skargę oddala -


UZASADNIENIE

W dniu [...] 1999 r funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w [...] zatrzymali w toku kontroli celnej samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1994 , poruszający się na zagranicznych znakach rejestracyjnych , którym kierował R. T.. Kierowca okazał niemiecki dowód rejestracyjny [...] oraz upoważnienie [...] z dnia [...]1998 r do poruszania się tym pojazdem przez w/w . Stwierdzono , iż samochód stanowi własność firmy [...] z siedzibą w [...], Niemcy.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono , że przedmiotowy pojazd został wprowadzony na polski obszar celny przez obywatela niemieckiego O. K., który jest Prezesem niemieckiej firmy [...], a także udziałowcem i członkiem zarządu polskiej firmy [...] Spółka z o.o. w [...]. Na granicy w/w pojazd został objęty procedurą odprawy celnej czasowej bezdokumentacyjnej z całkowitym zwolnieniem od cła . Następnie w dniu [...]1999 r O. K. zlecił R. T. przewiezienie samochodu do siedziby firmy [...] w Niemczech . Odnośnie R. T. ustalono , iż jest on wspólnikiem , członkiem zarządu oraz dyrektorem polskiej firmy [...], Spółka z o.o.

W toku postępowania skarżący wyjaśnił , że pozostawienie przedmiotowego samochodu w Polsce było spowodowane jego awarią , jednak twierdzenie to nie zostało poparte żadnym dowodem.

Mając na uwadze powyższe ustalenia , a także okoliczność iż upoważnienie do dysponowania w/w pojazdem dla R. T. zostało wydane ponad rok przed dniem kontroli celnej , Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] 2000 r :

- określił kwotę wynikająca z długu celnego powstałego w dniu [...]1999 r w kwocie [...]zł ,

- obliczył odsetki za zwłokę według zasad i wysokości jak od zaległości podatkowych od dnia [...]1999 r do dnia wydania niniejszej decyzji tj. [...]2000 r w kwocie [...] zł,

- wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową za czynności podejmowane w wyniku naruszenia przez skarżącego warunków ustalonych przy objęciu na granicy w/w pojazdu procedurą odprawy czasowej w kwocie [...] zł.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od w/w decyzji , utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło naruszenie § 135 ust. 1 pkt.3 oraz 136 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 r w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych ( Dz.U. Nr 147, poz.989 ze zm.) . Okoliczności , jakie zaistniały w niniejszej sprawie wskazują , że nastąpiło naruszenie warunku odprawy czasowej , a mianowicie warunku wykorzystania towaru wyłącznie przez osobę uprawnioną oraz warunku wywozu towaru najpóźniej w chwili wyjazdu osoby , która towar przywiozła ( § 136 ust.3 w/w rozporządzenia ) . Pojazd znajdujący się pod procedurą odprawy czasowej był wykorzystywany przez osobę nie uprawnioną.

Ustalony stan faktyczny uzasadnia - zdaniem organu odwoławczego -zastosowanie w tej sprawie art.212 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r -Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) stanowiącego , że z zastrzeżeniem art.211 , dług celny w przywozie powstaje w wypadku niewykonania obowiązku wynikającego z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym lub ze stosowania procedury celnej , którą towar został objęty. W niniejszej sprawie , wobec nie ustalenia chwili niewykonania obowiązku , organ celny przyjął za chwilę powstania długu celnego - stosownie do art.222 § 2 Kodeksu celnego - dzień ujawnienia powyższego pojazdu w posiadaniu osoby nieuprawnionej tj. 25 czerwca 1999 r .

Stosowanie do art.212 § 3 Kodeksu celnego dłużnikiem jest osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury tj. firma [...] z siedzibą w Niemcach , gdyż zgłoszenie celne w formie ustnej w procedurze odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła zostało dokonane na rzecz w/w podmiotu zagranicznego. Pojazd ten był wykorzystywany na polskim obszarze celnym przez pracownika w/w firmy , po czym został przekazany osobie krajowej , nieuprawnionej do korzystania z tego samochodu w celu - jak twierdzi skarżący - dokonania powrotnego wywozu pojazdu .

Organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy znajduje się zlecenie wydane w dniu [...]1999 r w G. M., na mocy którego R. T. zobowiązany został przez O. K. do przewiezienia przedmiotowego pojazdu do G. M.. W ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł oznacza to , że osoba zobowiązana do przestrzegania warunków procedury czasowej tj. firma [...], na rzecz której dokonano zgłoszenia celnego i w imieniu której działał O. K., naruszyła warunki tej procedury. Z faktem tym wiąże się wymiar opłaty manipulacyjnej dodatkowej , zgodnie z art.275 § 4 pkt.3 Kodeksu celnego. Kwota tej opłaty ustalona została w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 listopada 1997 r w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz.U. Nr 139, poz.937 ze zm.) i zgodnie z § 7 pkt.3 w/w rozporządzenia wynosi 100,00 zł.

Prawidłowy też jest - zdaniem organu odwoławczego - wymiar odsetek (art.242 § 3 Kodeksu celnego).

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Prezes Głównego Ceł podniósł, iż skarżący nie wyjaśnił, na czym polega naruszenie prawa tj. art.120 i 122 Ordynacji podatkowej , dlatego nie jest możliwe ustosunkowanie się do tak ogólnikowo sformułowanych zarzutów. Za nietrafny natomiast organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art.123 w/w ustawy , bowiem skarżący miał możliwość brania czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Wbrew zarzutom skargi , organ I instancji właściwie oznaczył stronę niniejszego postępowania celnego , którą jest Firma [...], gdyż to ta właśnie firma działająca przez swoich przedstawicieli zobowiązana była do dochowania warunków procedury celnej. Nie uzasadniony jest zatem zarzut o przerzucaniu odpowiedzialności z osoby fizycznej na spółkę , jak również nie zachodziła potrzeba badania stosunku pracy na gruncie prawa niemieckiego . Wystarczające było stwierdzenie , że stosunek pracy zachodzi.

W sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy , co bezzasadnym czyni zarzut naruszenia art.187 Ordynacji podatkowej. Brak było również podstaw do uznania , iż w sprawie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji , gdyż wskazany tryb dotyczy decyzji ostatecznych , natomiast odwołanie wniesiono od decyzji nie ostatecznej.

Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał za uzasadniony zarzut wadliwego podania w decyzji organu I instancji podstawy prawnej , a właściwie podanie jej w sposób niepełny . Decyzja administracyjna winna wskazywać konkretny przepis prawa , a nie ogólnie akt prawny , ale w ocenie organu odwoławczego wada ta nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia .

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej , tj. ogólnikowe wskazanie podstawy prawnej , zamiast konkretnych przepisów oraz przeniesienie odpowiedzialności z osoby fizycznej na skarżącą Firmę bez ustalenia , czy O. K. ma status pracownika . Dodatkowo skarżący podniósł, iż pierwotnie postępowanie było prowadzone wobec innego podmiotu jako strony i zarzucił naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego tj. art.158 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 24, poz. 151 ze zm.) poprzez brak doręczenia skarżącemu postanowienia o zabezpieczeniu wraz z wykonaniem czynności zabezpieczających oraz naruszenie § 135 ust.1 pkt.3 i § 136 ust.3 Rozporządzenia ministra Finansów z dnia 1.12.1997 r w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz.U. Nr 147, poz.989 ze zm.).

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i stwierdził , że skarżący - podobnie jak w odwołaniu - zarzucił naruszenie przepisów postępowania celnego , nie wskazując jednak na czym konkretnie polegało naruszenie art.l2o, art.122 , art.123 i art.187 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.133 w/w ustawy organ celny stwierdził, że akta sprawy jednoznacznie wskazują , że osobą na rzecz i w imieniu której dokonano zgłoszenia celnego do procedury odprawy celnej czasowej jest firma [...] , a zatem tylko ta firma działająca poprzez swoich przedstawicieli była zobowiązana do dochowania warunków procedury , tym samym nie wykonując ich stała się dłużnikiem celnym.

Prezes Głównego Urzędu Ceł podtrzymał swoje stanowisko odnośnie niepełnego powołania w decyzji organu I instancji podstawy prawnej , co jednak nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia z tego powodu. Organ celny powtórzył także swoją argumentację odnośnie strony niniejszego postępowania.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji - zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł - nie mogą natomiast być podnoszone w skardze na decyzję w sprawie długu celnego , gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności, obowiązującej również w postępowaniu zabezpieczającym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) .

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny ustalony przez organy celne nie budzi zastrzeżeń . Materiał dowody zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie potwierdza te ustalenia , a mianowicie , iż zatrzymany do kontroli w dniu [...]1999 r samochód marki [...], nr rej. [...] był zarejestrowany w Niemczech na firmę [...] ( okoliczność tę stwierdza dowód rejestracyjny , którego fotokopia znajduje się w aktach sprawy ) . Za udowodnione należy uznać ustalenia organów celnych , że pojazd ten został wprowadzony na polski obszar celny przez O. K., Prezesa w/w Firmy , będącego obywatelem niemieckim . Na granicy przedmiotowy samochód został objęty procedurą odprawy czasowej bezdokumentacyjnej z całkowitym zwolnieniem od cła , stosownie § 134 pkt.2 i § 135 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1.12.1997 r w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz.U. Nr 147, poz.989 ze zm.) . Przepisy te stanowią, że m.in. samochody osobowe mogą być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli będą spełniały łącznie następujące warunki : 1/ stanowią własność osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę poza polskim obszarem celnym , 2/ nie będą wykorzystywane w innych celach niż określone w § 134 w/w rozporządzenia , 3/ będą użytkowane wyłącznie przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej.

Objęcie samochodu wskazaną procedurą następuje pod warunkiem , że pojazd taki zostanie przywieziony przez osobę mającą swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym ( § 136 ust. 1w/w rozporządzenia ). Warunek ten został spełniony , bowiem O. K , będący prezesem firmy [...], dokonując zgłoszenia celnego działał w imieniu i na rzecz zagranicznego podmiotu - właściciela pojazdu . Podnieść należy , że dokonanie zgłoszenia celnego należy rozumieć jako czynność prawną z definiowaną w art.3 § 1 pkt.24 Kodeksu celnego . Jest to czynność , poprzez którą osoba wyraża , w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną.

Z kolei § 136 ust.3 w/w rozporządzenia stanowi , iż towary objęte procedurą odprawy czasowej powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu , w którym osoba , która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny.

Dla zrozumienia istoty problemu konieczne jest podkreślenie , że zastosowanie procedury odprawy czasowej następuje w formie pozwolenia organu celnego na wniosek osoby , która ma użytkować towary . Oznacza to , że uprawnionym do korzystania z takich towarów jest wyłącznie osoba , której takie pozwolenie zostało udzielone . Przeniesienie praw i obowiązków na inną osobę dopuszczalne jest wyłącznie za zgodą organu celnego .

W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż O. K. opuścił polski obszar celny nie wywożąc przedmiotowego pojazdu . Już ta okoliczność stanowiła naruszenie warunku odprawy czasowej i to bez względu na okoliczności , które spowodowały pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym. Podnoszone w toku postępowania argumenty o awarii pojazdu i niemożliwości kontynuowania nim jazdy obligowały skarżącego do zgłoszenia tego faktu organom celnym w celu nadania nowego przeznaczenia celnego dla w/w towaru.

Przekazanie upoważnienia dla osoby krajowej tj. R. T. do dysponowania samochodem objętym procedurą odprawy czasowej było prawnie niedopuszczalne , bowiem pojazd ten nie został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym i rozporządzanie nim w drodze czynności cywilnoprawnych naruszających warunki odprawy czasowej należy uznać za prawnie nieskuteczne .

Organy celne zasadnie przyjęły , iż w ustalonym stanie faktycznym nastąpiło naruszenie warunków odprawy czasowej , co skutkowało powstaniem długu celnego w przywozie , zgodnie z art.212 § 1 pkt.1 Kodeksu celnego .

Chwila powstania długu celnego została określona w wydanych rozstrzygnięciach na dzień [...].1999 r tj. w dniu ujawnienia przedmiotowego pojazdu , iż znajduje się on w posiadaniu osoby nieuprawnionej, co jest zgodne z art.222 § 2 w/w ustawy .

Prawidłowo również organy celne określiły firmę [...] jako dłużnika , gdyż to ta firma , a nie O. K. działający w jej imieniu i na jej rzecz , była zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury odprawy czasowej.

Opłata manipulacyjna dodatkowa została wymierzona zgodnie z art.275 § 4 pkt.3 Kodeksu celnego w związku z § 7 pkt.3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14.11.1997 r w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz.U. Nr 139, poz.937 ze zm.).

Organy celne w prawidłowej wysokości dokonały wymiaru odsetek od dnia powstania długu celnego stosując do ich obliczenia art.242 § 3 Kodeksu celnego.

Skarga w istocie nie kwestionuje powyższych ustaleń , a jedynie zarzuca niepełną podstawę prawną zawartą w decyzji pierwszoinstancyjnej . Sąd podzielił stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł, iż wada ta została usunięta w zaskarżonej decyzji , która wskazuje pełną podstawę prawną działania organów celnych. Sąd - stosownie do art.145 § 1 pkt.1 c uwzględnia skargę, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane uchybienie w decyzji organu I instancji nie miało wpływu na wynik sprawy , dlatego zarzut skargi w tym zakresie nie mógł spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący powołania się na wcześniejszą decyzję skierowaną do [...] Spółka z o.o. , a w konsekwencji zarzut naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego . Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...].2000 r postępowanie wobec w/w spółki umorzył . Zarzuty w sprawie zabezpieczenia obowiązków celnych mogą być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym , a nie w postępowaniu o dług celny.

Argumentacja skargi o przeniesieniu odpowiedzialności z osoby fizycznej na skarżącego - w świetle powyższych ustaleń - jest bezzasadna. Jak wyżej wskazano przedmiotowy pojazd stanowił własność firmy niemieckiej [...], natomiast O. K. działał w imieniu i na rzecz tej firmy. Sąd podzielił stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł , iż w sprawie nie zachodziła potrzeba badanie statusu O. K., czy był on pracownikiem w/w spółki, istotne było stwierdzenie , że działał w imieniu i na rzecz tej spółki , skoro był jej prezesem i kierującym tym pojazdem , a samochód ten stanowił własność niemieckiej firmy. Organy celne - wbrew zarzutom skargi - prawidłowo określiły stronę niniejszego postępowania celnego.

Materiał dowodowy wskazuje , iż skarżący miał zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu , był powiadomiony o jego wszczęciu i możliwości składania wyjaśnień , jak również o jego zakończeniu i prawie zapoznania się z aktami i składania wyjaśnień. Zarzut naruszenia art.123 ordynacji podatkowej należy zatem uznać za bezzasadny.

Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art.122 Ordynacji podatkowej to stwierdzić należy, że został on sformułowany ogólnikowo , co uniemożliwia ustosunkowanie się do jego treści.

Reasumując - organy celne w sposób należyty i przy zachowaniu obowiązującej procedury ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo określiły zakres praw i obowiązków strony tego postępowania. Skarga nie może być uwzględniona , gdyż wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł zawarte w zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego w/w rozstrzygnięcia . Nie znajdując podstaw do uznania , że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy , należało orzec jak w sentencji.