Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1027/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Generalny Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 90 ust 1, art. 91 ust 1
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 listopada 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Służbie Więziennej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska, Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Jerzy Solarski (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 104/07 w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 marca 2007r. sygn. akt II SA/Wa 104/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej WSA lub Sądem I instancji, oddalił skargę M. Ł. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: M. Ł. pismem z dnia 30 sierpnia 2004r. wystąpiła do Dyrektora Aresztu Śledczego w O. W. o przyznanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w K. Pismem z dnia 22 września 2004r. organ przyznał wnioskodawczyni prawo do uzyskania pomocy finansowej na zakup powyższego mieszkania, ale ze względu na brak środków finansowych przesunął okres realizacji wniosku na późniejszy termin. Wniosek nie został jednak zrealizowany, gdyż z dniem 1 maja 2005r. M. Ł. została przeniesiona do służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K. Z uwagi na to strona wystąpiła do Komendanta COSSW w K. o realizację potwierdzonego na piśmie Dyrektora Aresztu Śledczego w O. W. prawa do pomocy finansowej i o wypłatę tej pomocy.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w K. odmówił przyznania pomocy finansowej na spłatę kredytu na zakup mieszkania M. Ł. W podstawie prawnej powołano art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 207 z 2002 r., poz. 1761 ze zm.) oraz § 2 ust. 1, § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 135, poz. 1235), ponieważ na wskazany lokal Komendant COSSW w K. decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał pomoc finansową mężowi wnioskodawczyni i tym samym zostało spełnione prawo wynikające z art. 90 ust. 1 cyt. ustawy.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Generalny Służby Więziennej, po rozpoznaniu odwołania M. Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 90 ust. 1, art. 85 ust. 1, art. 86 pkt 1 i art. 91 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej motywach wskazał, że stosownie do art. 85 ust. 1 cyt. ustawy funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86. Przy przydziale lokalu uwzględnia się małżonka funkcjonariusza. W art. 91 wymieniono przypadki kiedy funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego. Przyznanie świadczenia ekwiwalentnego - pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, powoduje po stronie Służby Więziennej wygaśnięcie obowiązku zapewnienia funkcjonariuszowi przysługującego mu mieszkania. W sytuacji gdy oboje małżonkowie są funkcjonariuszami uprawnionymi do lokalu w dyspozycji Służby Więziennej, to z zasady ich uprawnienia mogą być realizowane poprzez przydział jednego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem przysługującej normy powierzchni. Dotyczy to również formy zastępczej - tj. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Z uwagi na to, że prawo do lokalu z art. 85 ust. 1 ustawy zostało zrealizowane w stosunku do małżonka wnioskodawczyni poprzez przyznanie pomocy finansowej w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego to prawo to wnioskodawczyni nie przysługuje.

W skardze M. Ł. domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenia. Decyzji zarzuciła, że została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 i art. 8 kpa oraz art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. (Dz. U. z 2002r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235) poprzez błędną wykładnię oraz art. 91 ust. 1 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu opisanego na wstępie wyroku stwierdzono, że okoliczności faktyczne są bezsporne, przy czym dotyczy to również przyznania na ten sam lokal pomocy finansowej mężowi skarżącej. W myśl art. 85 ust. 1 ustawy funkcjonariuszowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny funkcjonariusza z art. 88. Natomiast art. 86 ustawy do członków rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy przydziale lokalu, zalicza małżonka. Z kolei w art. 91 cyt. ustawy wskazano przypadki, kiedy funkcjonariuszowi nie może być przydzielony lokal z zasobu mieszkaniowego pozostającego w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej.

Prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego może być zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego lub gdy brak jest takiego lokalu, poprzez przyznanie świadczenia ekwiwalentnego w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Udzielenie funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w trybie art. 90 ust. 1 ustawy powoduje po stronie Służby Więziennej wygaśnięcie obowiązku zapewnienia funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego. Pomoc finansowa stanowi ekwiwalent w zamian za należne funkcjonariuszowi mieszkanie, a funkcjonariusza, któremu ją przyznano należy traktować jako osobę, w stosunku do której organ Służby Więziennej wykonał wynikający z ustawy obowiązek mieszkaniowy. W ocenie Sądu gdy małżonkowie są funkcjonariuszami uprawnionymi do lokalu w dyspozycji Służby Więziennej to ich uprawnienia mogą być realizowane przez przydział jednego lokalu mieszkalnego zgodnie z przysługującymi normami powierzchni. Skoro pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest zastępczą formą realizacji prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego, to w sytuacji gdy jednemu z małżonków zostało przyznane przedmiotowe świadczenie, drugiemu małżonkowi będącemu również funkcjonariuszem takie świadczenie nie przysługuje. W sprawie małżonkowi M. Ł. przyznano pomoc finansową w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...]. W związku z czym prawo do lokalu z art. 85 ust. 1 cyt. ustawy skarżącej już nie przysługuje.

Jednocześnie Sąd I instancji stwierdził, że pismo Dyrektora Aresztu Śledczego w O. W. z dnia 22 września 2004r. nie jest decyzją. W piśmie tym organ potwierdził uprawnienia skarżącej do uzyskania pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów związanych z uzyskaniem lokalu mieszkalnego informując o tym, że wniosek o przyznanie pomocy będzie rozpatrzony w terminie późniejszym. Dlatego niezasadny jest zarzut skarżącej, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

W skardze kasacyjnej M. Ł. reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła zaskarżył wyrok WSA w całości formułując zarzut:

- naruszenia przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w związku z art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w K. nr [...] z dnia [...] pomimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 8 kpa poprzez przyjęcie przez Sąd, że załatwienie przez organ administracji sprawy w sposób niezgodny z prawem wywołuje dla strony niekorzystne skutki prawne, a także art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez całkowite pominięcie stanowiska skarżącej i nieodniesienie się do jej zarzutów,

które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) poprzez błędną wykładnię oraz art. 91 ust. 1 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Na tych podstawach wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor Aresztu Śledczego w O. W. wydał decyzje administracyjną, w której przyznał prawo do uzyskania pomocy finansowej na spłatę kredytu na zakup lokalu mieszkalnego pomimo tego, że pisma nie nazwał decyzją. O tym, że była to decyzja zadecydowała treść, gdyż pismo zawierało wszystkie niezbędne elementy decyzji administracyjnej, a to rozstrzygnięcie o przyznaniu pomocy finansowej i zostało podpisane przez organ upoważniony do wydania decyzji w tej sprawie. Z uwagi na to, że Dyrektor Aresztu Śledczego w O. W. w piśmie z dnia 22.09.2004r. przyznał prawo do pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego, to WSA powinien w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stwierdzić nieważność decyzji Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w K. z dnia [...] oraz decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Podkreślono, że Dyrektor w decyzji potwierdził prawo skarżącej do pomocy finansowej i wskazał, że wniosek zostanie rozpatrzony w terminie późniejszym, uzależnionym od środków finansowych. Sytuacja ta nie może powodować negatywnych skutków dla skarżącej.

Skarżąca wskazała, że jeśli zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, jakoby pismo Dyrektora Aresztu Śledczego w O. W. z dnia [...] nie było decyzją to oznacza przyznanie, że organy naruszyły § 3 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.06.2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235), nie wydając decyzji administracyjnej pomimo, że obowiązek ten wynikał z tego przepisu. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że takie załatwienie sprawy nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Powoduje to, że w sprawie naruszono art. 8 kpa. Organy w sprawie nie wydały decyzji, a jedynie pismo w celu uniemożliwienia realizacji jej praw. Wydane po upływie dwóch lat od dnia złożenia wniosku decyzje odmawiające skarżącej przyznanie pomocy finansowej było niejasne i niekonsekwentne. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy finansowej bo w momencie podjęcia służby w Ośrodku skarżąca była współwłaścicielką wraz mężem lokalu mieszkalnego położonego w K., zaś organ II instancji stwierdził, że pomoc finansową na zakup lokalu otrzymał już mąż skarżącej. Sąd I instancji nie uchylił tych decyzji, czym naruszył art. 8 kpa. Również bezkrytycznie przyjął stanowisko organów pomijając zupełnie stanowisko skarżącej i nie odniósł się do zarzutów, czym naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie uzasadniono dlaczego został uznany za prawidłowy przyjęty przez organ stan faktyczny istniejący w dniu podjęcia przez skarżącą służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K., a nie stan faktyczny istniejący w dniu nabycia lokalu, z którym wiąże się dochodzona pomoc finansowa. "Spełnienie warunku określonego w art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej należy oceniać na dzień uzyskania lokalu, z którym wiąże się dochodzona pomoc finansowa, a nie na dzień wydania decyzji" - wyrok NSA z dnia 4.02.2000r. sygn. akt I SA 324/99, wyrok NSA z dnia 17.03.2000r. sygn. akt I SA 124/00 (ONSA 2001/2/90). Skarżąca w dniu nabycia lokalu mieszkalnego, którego dotyczył wniosek nie była współwłaścicielką wraz z mężem żadnego innego lokalu mieszkalnego, nie zachodziła też w tym dniu przesłanka udzielenia pomocy finansowej na zakup tego lokalu małżonkowi skarżącej, na którą powołuje się WSA. Mąż skarżącej otrzymał pomoc finansową dopiero w grudniu 2004r. Zarzucono, że wykładnia art. 90 cyt. ustawy jest sprzeczna z wykładnią tego artykułu dokonaną przez NSA.

Zarzut naruszenia art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej skarżąca uzasadniła błędną wykładnią polegająca na uzależnieniu prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza od okoliczności nie wskazanych w art. 90 ust. 1 i w rezultacie odmowie przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego z powodu wcześniejszego udzielenia tej pomocy małżonkowi, a więc wbrew literalnemu brzmieniu art. 90, który nie zawiera takiej przesłanki. Również Sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 91 ustawy bo przepis ten dotyczy przyznania prawa do lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, nie zaś pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a art. 90 nie odsyła do art. 91. Swój pogląd skarżąca poparła wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 2.12.2004r. sygn. akt I SA 1907/03.

Skarżąca wskazała, że jedną z form pomocy mieszkaniowej dla funkcjonariuszy regulowaną w rozdziale 6 ustawy o Służbie Więziennej jest równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania. Ta forma pomocy przysługuje obojgu małżonkom. Pobierała go skarżąca i jej mąż i nie było to kwestionowane przez Sąd I instancji co zdaniem skarżącej jest wyrazem niekonsekwencji i niespójności stanowiska organów Służby Więziennej, które zostało w całości podzielone przez WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W rozpatrywanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną.

W podstawach skargi kasacyjnej podniesiony został zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania (art.174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.), przy czym w ramach drugiej z podstaw wskazano na przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Naruszenie wskazanych przepisów miało polegać na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] nr [...], utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, pomimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Zgodzić należy się w tym miejscu z poglądem, iż wydanie decyzji w sprawie poprzednio już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, a w konsekwencji - przy rozpoznawaniu skargi na decyzję ponownie rozpatrującą tą samą sprawę - obliguje sąd administracyjny do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Warunkiem jednak zastosowania wskazanych przepisów jest ustalenie, że w obrocie prawnym funkcjonuje inna ostateczna decyzja rozstrzygająca tą samą sprawę. Tymczasem wbrew twierdzeniom skarżącej, sprawa pomocy finansowej nie była przedmiotem postępowania rozstrzygniętego inną, niż zaskarżona, decyzją. Nie można bowiem za decyzję uznać pisma podpisanego wprawdzie przez organ właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy finansowej ale nie zawierającego w swej treści rozstrzygnięcia o tej pomocy. W piśmie z dnia 22 września 2004r., [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w O. W. stwierdził jedynie, że pomoc taka skarżącej przysługuje, bez wskazania kwoty tej pomocy. Jednocześnie poinformował, że "wniosek zostanie rozpatrzony bezzwłocznie w terminie uzależnionym od środków finansowych" z zaznaczeniem, że środki finansowe na 2004 rok zostały wykorzystane. Przy tej treści pisma, w którym exspressis verbis wskazano, iż wniosek zostanie rozpatrzony w terminie uzależnionym od środków finansowych, a więc w terminie późniejszym trafnie Sąd I instancji przyjął, że pismo z dnia 22 września 2004r. nie jest decyzją przyznającą pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wobec tego sprawa pomocy finansowej rozstrzygnięta została po raz pierwszy decyzją Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w K. nr [...] z dnia [...] oraz w postępowaniu odwoławczym decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] nr [...]. W konsekwencji zasadnie WSA nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania podniesiony został także zarzut naruszenia przepisu art. 8 kpa "poprzez przyjęcie przez Sąd, że załatwienie przez organ administracji sprawy w sposób niezgodny z prawem wywołuje dla strony (skarżącej) niekorzystne skutki prawne".

Istota zarzutu naruszenia przepisów postępowania sprowadza się do wadliwego zastosowania przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnej normy prawnej. Ponieważ postępowanie przed sądami administracyjnymi uregulowane zostało w P.p.s.a., dlatego tylko naruszenie przepisów tej ustawy może stanowić podstawę skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów postępowania. Natomiast stawianie sądowi administracyjnemu zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w żadnym wypadku nie może skutkować uznaniem zarzutu takiego za usprawiedliwiony. Stanowisko takie ugruntowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok z dnia 11 lipca 2006r., sygn. I OSK 1067/05 LexPolonica nr 1083973).

Z kolei naruszenie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. skarga kasacyjna upatrywała w całkowitym pominięciu stanowiska skarżącej i braku odniesienia się do jej zarzutów. Jeśli chodzi o skargę, to opierała się ona na powtórzonym w skardze kasacyjnej zarzucie naruszenia przepisów postępowania, tj. art.156 § 1 pkt 3 i art.8 kpa, a także na naruszeniu prawa materialnego, tj.art.90 ust.1 i art.91 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej (...). Odnosząc się do tak podniesionych zarzutów WSA w uzasadnieniu wyroku wskazał przepisy prawa materialnego, które w sprawie miały zastosowanie, zacytował ich brzmienie, dokonał wykładni, a następnie subsumcji, mając na uwadze bezsporny stan faktyczny. W podsumowaniu przeprowadzonych rozważań skonstatował, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Stwierdzić więc należy, że wbrew skardze kasacyjnej w uzasadnieniu wyroku znalazła się argumentacja dotycząca zarzutów podniesionych w skardze.

Reasumując: zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na podstawę z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. okazały się nieusprawiedliwione.

W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazano na przepis art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761 ze zm., zwanej dalej ustawą), poprzez błędną wykładnię oraz art. 91 ust. 1 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Zagadnienia dotyczące mieszkań funkcjonariuszy uregulowane zostały w rozdziale 6 ustawy. I tak, zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86, przy czym członkami rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej lokalu mieszkalnego jest małżonek (art.86 pkt 1 ustawy). Zaznaczyć też należy, że wynikające z tych przepisów prawo funkcjonariusza do lokalu podlega ograniczeniom w przypadkach określonych w art.91 ust.1 ustawy. W myśl tego przepisu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: 1) zajmującemu, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lub dom, 2) który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, 3) którego małżonek spełnia warunki określone w pkt 1 lub 2.

Z przedstawionych przepisów wynika, że przysługujące funkcjonariuszowi prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, o ile nie zachodzą przypadki z art.91 ust. 1 ustawy, powinno być zrealizowane poprzez przydział lokalu. W sytuacji, gdy oboje małżonkowie są funkcjonariuszami pełniącymi służbę w tej samej miejscowości lub miejscowości pobliskiej, realizacja prawa do lokalu mieszkalnego następuje poprzez przydział jednego lokalu mieszkalnego i stwierdzenie to, w świetle art.91 ust. 1 pkt 3 ustawy, nie wymaga uzasadnienia.

Regulując uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy ustawa unormowała również sytuacje, w których organy Służby Więziennej nie dysponując lokalem w miejscowości, w której funkcjonariusz pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, nie są w stanie zrealizować przysługującego funkcjonariuszowi prawa do lokalu. W takim przypadku ustawa przewidziała świadczenie ekwiwalentne - pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Przyznanie więc pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest równoznaczne z realizacją podstawowego prawa funkcjonariusza, a to prawa do lokalu mieszkalnego i ma ten skutek, że powoduje wygaśnięcie wynikającego z art. 85 ust.1 ustawy uprawnienia. Skoro więc pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest alternatywną formą pomocy udzielanej w sytuacji, gdy podstawowe prawo funkcjonariusza, czyli prawo do lokalu nie może być zrealizowane, to przyznanie takiej pomocy małżonkowi funkcjonariusza, będącemu również funkcjonariuszem Służby Więziennej oznacza wygaśnięcie nie tylko wynikającego z art. 85 ust.1 ustawy uprawnienia do lokalu i to przez oboje małżonków ale również i uprawnienia do alternatywnej formy pomocy.

W realiach sprawy oznacza to, że przyznanie pomocy finansowej małżonkowi skarżącej - funkcjonariuszowi Służby Więziennej P. Ł. - spowodowało wygaśnięcie uprawnienia wynikającego z art. 85 ust. 1 ustawy w stosunku do obojga małżonków, ale również wygaśnięcie uprawnienia przez skarżącą do alternatywnej formy pomocy przewidzianej w art.90 ustawy. Wobec tego chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego.

Z tego względu, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.