Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 755/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEK POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert /spr./ Sędzia NSA Maria Zarebska-Kobak AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant st.sekr. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2004 r. Nr [...] w przedmiocie stosunków wodnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].03.2004 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. B. 445 zł /słownie: czterysta czterdzieści pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 755/04

U Z A S A D N I E N I E

Po rozpatrzeniu wniosku W. M. Wójt Gminy [...] działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18.07.2001 r. – Prawo wodne /Dz.Ust. Nr 115, poz. 1229 z późn.zm./ oraz art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 109 § 1 kpa decyzją z dnia [...].03.2004 r. nr [...] zobowiązał S. i E. B., B. i Z. B., J. B. i E. i W. S. do wykonania w terminie do dnia 30.06.2004 r. prac mających na celu przywrócenie swobodnego spływu wód opadowych na działkach nr nr 204/3, 208/4, 208/6, 208/9 i 208/10 położonych w Ż. poprzez rozebranie wykonanych przeszkód na naturalnym spływie wód opadowych tj. rozebranie przepustu, usunięcie posadzonych na długości około 10 m. krzewów, usunięcie podmurówki pod ogrodzeniem oraz nadbudowy z gruzu, a następnie wykonanie rowu betonowego lub kanalizacji deszczowej w drodze prywatnej biegnącej na działkach nr nr 208/4, 208/6, 208/9 i 208/10 przy granicy z dz.nr 204/3 umożliwiając naturalny spływ wód po opisanej wyżej drodze do rowu przydrożnego, znajdującego się przy drodze wojewódzkiej. Prace te każdy właściciel winien wykonać na swojej działce i na własny koszt, w sposób zabezpieczający istniejące ogrodzenie na dz.nr 204/3 należącej do W. M., zgodnie z opinią biegłego mgr inż. J. W. z dnia 14.11.2003 r. Przed wykonaniem wymienionych robót należy opracować dokumentację techniczną kanalizacji deszczowej j.w. uwzględniającą łączne odprowadzenie wód z terenów zlewni gruntów rolnych Ż. ciążących grawitacyjnie na teren przedmiotowych zabudowanych działek.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ w oparciu o kilkakrotnie przeprowadzone rozprawy administracyjne przy udziale stron oraz oględziny przedmiotu sporu ustalił, iż właściciele dz.nr 208/6 E. i W. S., dz.nr 208/6 J. B., dz.nr 208/9 B. i Z. B. oraz dz.nr 208/10 S. i E. B. dokonali zmian w spływie wód opadowych na skutek wzniesienia podbudowy betonowej ogrodzenia, wykonanie przepustu rurowego oraz nadbudowy z gruzu. Wymienione przeszkody wpłynęły w sposób decydujący na utrudnienie i zmianę spływu wód opadowych. W przypadku gdy wody te występują w nadmiarze, to powodują one podtapianie budynków po obydwu stronach drogi znajdującej się na działkach nr nr 208/4, 208/6, 208/9 i 208/10, przy granicy z dz.nr 204/3. W wyniku tego nastąpił negatywny skutek wywołany celowym działaniem zainteresowanych osób. Dodać należy, że W. M. odstąpił część własnego gruntu o pow. 0,0038 ha na wykonanie w tym miejscu rowu odpływowego dla wód opadowych, jednakże postawiono tam słup energetyczny. Natomiast S. i E. B., J. B. oraz B. i Z. B., na długości 10 m. zasadzili krzewy, a E. i W. S. wykopali groblę i również zasypali rów. Wskutek wszystkich tych działań, których początek miał miejsce około 40 lat temu, kiedy to stosunki wodne zaczęli zakłócać rodzice E. S. i S. B., wody opadowe spływające z posesji uczestników postępowania oraz z Ż. zamiast do rowu melioracyjnego biegnącego przy drodze wojewódzkiej trafiają na działkę wnioskodawcy oznaczoną nr 204/3, zalewając mu budynek mieszkalny oraz budynki gospodarcze, co powoduje powstanie szkód w jego majątku. Ściana w budynku gospodarczym jest już pęknięta, a ściany budynku mieszkalnego są ciągle mokre i narastające pleśnią. Skutkiem tego zgniły już futryny drzwiowe. W podłogach piwnicy W. M. zmuszony był wykonać zagłębienia w celu wypompowywania i wyczerpywania wody. Zebrany zatem w sprawie materiał dowodowy uprawnia stwierdzenie, że właściciele działek nr 208/4, 208/6, 208/9 i 208/10 położonych w Ż. dokonali celowo zmiany w spływie wód opadowych poprzez wzniesienie podbudowy betonowej ogrodzenia, przepustu rurowego oraz nasypu z gruzu i ziemi, co niewątpliwie wpłynęło na zmianę spływu wód opadowych w sposób powodujący podtapianie budynków po obu stronach drogi. Stosownie zatem do art. 29 ust. 3 – Prawa wodnego należało przyjąć, że właściciele działek nr nr 208/4, 208/6, 208/9 i 208/10 spowodowali zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie tj. na działkę nr 204/3 i orzec jak w sentencji decyzji.

Decyzję tę zaskarżyli odwołaniem skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. i E. B., B. i Z. B., J. B. oraz E. i W. S. twierdząc, iż jest ona niezasadna i podjęta stronniczo. W szczególności podnoszą oni, iż podejmując ją Wójt Gminy [...] nie wziął pod uwagę opinii powołanego w sprawie biegłego, który w jej pkt 3 stwierdził, że realizowana od kilkudziesięciu lat zabudowa mieszkaniowo - gospodarcza na etapie planów miejscowego zagospodarowania lokalizacji obiektów, nie uwzględniła konieczności wydzielenia rowu – wodnicy dla przeprowadzenia okresowych spływów wód opadowych. Kwestionują oni również przypisanie im celowego działania w zakresie odnoszącym się do zmiany stanu wody na gruncie, skoro nie zostało to niczym wykazane. Z całą stanowczością stwierdzają, że nie dokonali żadnej celowej zmiany stanu wód, gdyż od około 40 lat, gdy przystąpiono do budowy istniejących obecnie zabudowań, wody opadowe płynęły w tym samym miejscu co obecnie i stan ten nie uległ zmianie. Zupełnie niezrozumiałym jest dla nich dlaczego organ ogrodzenie wybudowane 40 lat temu na działce S. i E. B. uważa za przyczynę zakłócenia naturalnego spływu wód, a ogrodzenie betonowe wybudowane przez W. M. 3 lata temu w miejscu spływu wód nie jest brane pod uwagę przy dokonywaniu ustaleń w sprawie. Wykonanie zaś kanalizacji deszczowej zdolnej według biegłego przyjąć wody z około 34 ha winno zostać dokonane przez Gminę, w celu łącznego odprowadzenia wód z terenów zlewni gruntów rolnych w Ż. Obciążenia zaś ich tymi kosztami nie znajduje żadnego uzasadnienie w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów.

Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18.07.2001 r. – Prawo wodne decyzją z dnia [...].07.2004 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach swojej decyzji organ odwoławczy stwierdza, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe w aspekcie merytorycznym i jakkolwiek w sprawie wystąpiły pewne uchybienia natury formalnej, to nie miały one wpływu na wynik sprawy.

Materialno –prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich, nie może także odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Stosownie zaś do ust. 3 powołanego przepisu prawa, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W ocenie organu II instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy łącznie z wynikami rozprawy administracyjnej, a także wnioski wynikające z opinii biegłego, posiadającego specjalistyczną wiedzę w tym zakresie uprawniają do stwierdzenia istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy realizacją przez małżeństwo B. poprzecznej ziemnej grobli i podbudowy betonowego ogrodzenia, a negatywnym spływem wód opadowych na nieruchomość W. M. Poza natomiast przedmiotem rozstrzygnięcia w tej sprawie pozostaje kwestia sporu granicznego pomiędzy stronami, a także jego późniejszych konsekwencji.

Decyzję tę zaskarżyli odrębnymi jednobrzmiącymi skargami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. i E. B., B. i Z. B., J. B. i E. i W. S., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego i wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W motywach skargi uzasadniając zaprezentowane wyżej zarzuty skarżący podnoszą, iż rozstrzygając sprawę organy obydwu instancji dopuściły się przekroczenia upoważnień wynikających z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18.07.2001 r. – Prawo wodne z uwagi na to, iż Wójt Gminy [...] nakazał skarżącym wybudowanie rowu betonowego lub kanalizacji deszczowej w drodze prywatnej biegnącej wzdłuż ich działki, zobowiązując jednocześnie do opracowania dokumentacji technicznej kanalizacji deszczowej uwzględniającej łączne odprowadzenie wód z terenów zlewni gruntów rolnych Ż. ciążącej grawitacyjnie na teren ich zabudowanych działek. W pierwszej bowiem kolejności z racji regulacji zawartej w powołanym wyżej przepisie prawa nakaz winien dotyczyć przywrócenia stanu poprzedniego. Po drugie zaś realizacja takiej jak nakazana inwestycji musi być poprzedzone wykonaniem stosownej dokumentacji dla kilku czy nawet kilkunastu metrów rowu, a jej wykonanie bez uwzględnienia danych wynikających z dokumentacji całościowej dla tej zlewni jest praktycznie niemożliwe. Zobowiązanie zatem skarżących do wykonanie bardzo kosztownej dokumentacji, mimo iż obowiązek ten ciąży na Gminie w związku z zapisem zawartym w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym jest nie do przyjęcia. Rozstrzygnięcie to mija się również z propozycjami biegłego, na które powołano się w decyzji organu I instancji.

Co się zaś tyczy zarzutów dotyczących naruszenie przepisów prawa formalnego, opartych na art. 7 i 77 kpa, to wynikają one z nie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Ilustracją powyższej tezy są wadliwie sporządzone uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji, które nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Formułując je pominięto cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie odnosząc się do wyników rozprawy wodno – prawnej i zeznań świadków. Dokonując ustaleń pominięto udowodniony ponad wszelką wątpliwość fakt naruszenia w latach 1995 – 1996 stosunków wodnych na gruncie przez W. M., który w owym czasie wybudował trwałe ogrodzenie na podmurówce w miejscu istniejącego rowu odprowadzającego wody opadowe, w górnej części na odcinku około 2 m., poprzecznie do kierunku spływu tych wód. Spowodowało to zmianę kierunku spływu wód i zmusiło skarżących do przejęcia na swoje posesje znacznie zwiększonej ilości wód powierzchniowych. Uprzednio bowiem wody spływały równomiernie zarówno przez działki skarżących jak i nieruchomość W. M. Aktualnie sytuacja przedstawia się w ten sposób, iż po większych opadach cała woda spływa prywatną drogą i ich zabudowanymi nieruchomościami, a granicząca z tą drogą posesja W. M. jest wolna od spływu wód. W uzasadnieniu decyzji wspomniano, że W. M. odstąpił ze swojej nieruchomości pas gruntu przeznaczając go na wykonanie rowu odpływowego, jednakże taki rów nie został wykonany, a w tym miejscu stoi słup energetyczny. Stąd też należy stwierdzić, że wszelkie działania skarżących miały charakter samopomocy ukierunkowanej na ratowanie swoich posesji przed zalewem wód opadowych i nastąpiły one jeszcze pod rządami Prawa wodnego z 1974 r., które w art. 50 zakazywało zmiany stosunków wodnych istniejących co najmniej 5 lat. Oni zaś podjęli działania kiedy nowe stosunki wodne istniały niespełna od roku. Wreszcie należy podnieść, iż określony w decyzji nakaz skierowany do zobowiązanych i nakładający na nich określony obowiązek powinien być sformułowany precyzyjnie, a wyznaczony termin jego wykonania powinien być realnie możliwy do dotrzymania. Tych wymogów nie spełnia zaskarżona decyzja. Przedmiotowy obowiązek nałożono solidarnie na wszystkich właścicieli nieruchomości bez względu na to jakie zdaniem organu było ich działanie powodujące zmiany stanu wody na gruncie. I tak np. skarżący S. i E. B., J. B. oraz E. i W. S. żadnych drzew nie sadzili, a nałożono na nich solidarny obowiązek ich usunięcia. Natomiast skarżący B. i Z. B. i J. B. nie układali żadnych przepustów, a mimo to nałożono na nich solidarny obowiązek ich usunięcia. Wyznaczony zaś termin wykonania nałożonego obowiązku upłynął zanim decyzja stałą się prawomocna.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów dodało, iż treść nakazu opartego na art. 29 ust. 3 Prawa wodnego może stanowić bądź to o przywróceniu do stanu poprzedniego bądź o wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że pomiędzy realizacją przez "Państwo B." poprzecznej ziemnej grobli i podbudowy betonowego ogrodzenia, a negatywnym spływem wód opadowych na nieruchomość W. Mecha istnieje związek przyczynowo – skutkowy. Teza ta znajduje oparcie w wynikach przeprowadzonej w tej sprawie rozprawy administracyjnej i we wnioskach wynikających z opinii biegłego, posiadającego specjalistyczną wiedzę w tym zakresie. Nie wytrzymuje krytyki zarzut, iż to W. M. naruszył stosunki wodne na tym terenie, która mija się z ustaleniami wynikającymi z opinii biegłego. Stwierdził on bowiem jednoznacznie, iż to pierwotnie skarżący swoimi działaniami doprowadzili do zmiany stosunków wodnych na przedmiotowym terenie. Niczym nie jest również uzasadnione odwoływanie się w uzasadnieniu skargi do cywilistycznej konstrukcji samopomocy. Wbrew stanowisku skarżących materiał dowodowy został zebrany w sprawie w sposób kompletny, a jego ocena oparta o zasadę swobodnej oceny dowodów nie narusza prawa. Rozstrzygając sprawę Kolegium nie wzięło pod uwagę wcześniejszych wydanych w sprawie orzeczeń, albowiem nie posiadają one mocy wiążącej dla tego organu i Wójta Gminy. Mając na uwadze charakter sprawy i przedmiot rozstrzygnięcia nieporozumieniem jest odwoływanie się do przepisów ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym. Jakkolwiek rozstrzygnięcie organu I instancji zawiera niedociągnięcia proceduralne, to nie miały one wpływu na wynik sprawy. Także wbrew zarzutom skarżących decyzji Kolegium nie można przypisać naruszenia art. 107 § 3 kpa. Wobec bowiem zadawnienia sporu, kolizji interesów i stanu stosunków międzyludzkich nie sposób obecnie w sprawie jednoznacznie ustalić, kto z zobowiązanych i w jakim zakresie przyczynił się do zakłócenia stosunków wodnych na gruncie i dlatego zasadnym było przypisanie odpowiedzialności na zasadzie solidarności, zaś termin wykonania prac oznaczony został prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do zapisu zawartego w art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.Ust. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprowadza się do badania zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa formalnego. Owa dyrektywa normatywna zakreśla również zakres kontroli w badanej sprawie.

Przedmiotem oceny w niej pozostaje zatem legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].03.2004 r., stanowiącej o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy [...], nakładającej na skarżących w związku ze zmianą stanu wody na gruncie określone obowiązki dotyczące przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, co winno być poprzedzone opracowaniem stosownej dokumentacji technicznej, w nakreślonym terminie. Rozstrzygnięcie to oparto o art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18.07.2001 r. – Prawo wodne. Powołany przepis prawa uzależnia możliwość jego wykorzystania od spełnienia wymienionych w nim przesłanek, a w szczególności od dokonania przez właściciela gruntu tego rodzaju zmian stanu wody na gruncie, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Oznacza to, iż warunkiem niezbędnym dla jego zastosowania jest ustalenie w pierwszej kolejności jaki był stan wody na gruncie przed dokonaną zmianą, na czym ta miana polegała i czy jej efekty przybierające konkretne kształty w sposób negatywny oddziaływują na nieruchomość sąsiednią. Inaczej mówiąc pomiędzy dokonaną zmianą a szkodą zaistniałą na sąsiednim gruncie musi istnieć adekwatny związek przyczynowy. Wymaga to zatem dokonania konkretnych ustaleń w oparciu o zgromadzony w sprawie i właściwie oceniony materiał dowodowy w uzasadnieniu decyzji nakładającej na właścicieli tych nieruchomości określone obowiązki. W sentencji tej decyzji obowiązki te winne być precyzyjnie ujęte tak pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym, aby w fazie wykonawczej akt ten nie budził żadnych wątpliwości. Wyrazem normatywnym tych reguł postępowania są zapisy zawarte w art. 7 i 77 kpa obligujące organ administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a następnie rozstrzygnięcia sprawy przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli.

Tym wymogom nie końca uczyniły zadość organy obydwu instancji.

W szczególności w decyzji organu I instancji ustala się, iż S. i E. B., J. B. i Z. B. wstawili kręgi betonowe, postawili ogrodzenie i zasypali rów, zaś Z. i B. B. na długości około 10 m. zasadzili krzewy, natomiast E. i W. S. wykopali groblę i również zasypali rów, nie wskazując w oparciu o jakie dowody ustalenia te zostały dokonane, a w sentencji decyzji obliguje się ich łącznie do usunięcia i rozebrania tych przeszkód, ogólnikowo zaznaczając, iż każdy z nich winien wykonać te obowiązki na swojej działce. Nadto w uzasadnieniu decyzji organ prezentuje tezę, iż przeszkody te w sposób decydujący wpłynęły na utrudnienia i zmianę spływu wód opadowych, które jeśli występują w nadmiarze to powodują podtapianie budynków po obu stronach drogi, w tym również na dz.nr 204/3 nie odwołując się w tym zakresie do zebranych dowodów, a zwłaszcza do opinii biegłego J. W., do której nawiązuje dopiero organ II instancji i z której bynajmniej nie wynika, aby opisane wyżej przeszkody posiadały decydujący wpływ na zaistnienie szkód na nieruchomości W. M., których zakres określono dość ogólnikowo, nie powołując się także na stosowne dowody.

W sposób łączny ujęto również zakres przewidzianych w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego i możliwych do nałożenia obowiązków, zobowiązując skarżących niezależnie od usunięcia wymienionych przeszkód do wykonania urządzeń /rowu betonowego lub kanalizacji deszczowej/ podczas gdy rodzaj tych obowiązków ustawodawca określił alternatywnie. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż w takim przypadku organ rozstrzygający sprawę ma do wyboru sposób naprawienia szkody, a mianowicie może nakazać albo przywrócenie stanu poprzedniego, albo wykonanie urządzeń zapobiegających szkodzie /vide: S. Surowiec, W. Tarasiewicz i T. Zwięglińska – Prawo wodne – Komentarz – Warszawa 1981 r. str. 100/. Rzecz w tym, iż chodzi o to aby dla osiągnięcia pożądanego efektu zobowiązany nie był nadmiernie obciążony. Przejawem nadmiernego obciążenia skarżących jest również zobowiązanie ich do opracowania dokumentacji technicznej dla kanalizacji deszczowej uwzględniającej łączne odprowadzenie wód z terenów zlewni gruntów rolnych Ż. ciążących grawitacyjnie na teren przedmiotowych zabudowanych działek. Tego rodzaju obowiązek po pierwsze jest logicznie nieuzasadniony w przypadku gdyby zobowiązani wykonali rów betonowy, który wedle nakazu zawartego w decyzji może być zrealizowany zamiennie z kanalizacją deszczową, a po drugie opracowanie takiej kompleksowej dokumentacji leży nie tylko w interesie stron niniejszego postępowania, ale i właścicieli pozostałych nieruchomości położonych na tym terenie, łącznie z W. M. i w każdym razie nie można kosztami tego przedsięwzięcia obciążać tylko skarżących. Żaden wreszcie przepis prawa nie uprawniał organu do nakreślenia terminu realizacji nałożonego obowiązku, który staje się wymagalny z chwilą ostateczności decyzji o tym stanowiącej. Wreszcie nie rozważył organ czy i jaki wpływ na powstanie szkody na nieruchomości należącej do W. M. miał fakt wybudowania przez niego ogrodzenia, zwłaszcza w miejscu w którym wedle twierdzeń skarżących istniał uprzednio rów. W tym przypadku nie chodzi o to aby na wyżej wymienionego nałożyć jakiś obowiązek, albowiem to pozostaje poza granicami przedmiotowymi badanej sprawy, ale aby ustalić czy przypadkiem istnienie tego ogrodzenia obok być może innych przyczyn nie powoduje zaistnienia szkód na jego nieruchomości, a w każdym razie w jakim stopniu ewentualnie przyczynia się do występowania tych szkód.

W świetle zatem powyższych wywodów uprawnione jest stwierdzenie, iż uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji nie wypełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Wszystkie zatem opisane wyżej uchybienia natury procesowej są tej rangi, iż ich zaistnienie rzutować może i to w istotny sposób na wynik sprawy, konsekwencją czego jest konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

W dalszym zatem postępowaniu rzeczą organu będzie ustalenie jakiego typu zmian dokonali właściciele poszczególnych działek, co uczynić należy w oparciu o konkretne dowody czy ich zaistnienie pozostaje w związku przyczynowym, z wystąpieniem szkody na nieruchomości W. M., kiedy zmiany te nastąpiły i kiedy wystąpiła szkoda. To w istotny sposób wskazywać może właśnie na istnienie wspomnianego związku przyczynowego i pomocne w tym zakresie okazać się może uzyskanie dodatkowych wyjaśnień od biegłego. Po dokonaniu ustaleń w tym przedmiocie należy ewentualnym obowiązkiem obciążyć właścicieli poszczególnych działek z precyzyjnym wskazaniem jakie przeszkody i na jakim odcinku każdy z nich ma usunąć, bądź też jakie urządzenia na swojej nieruchomości każdy z nich ma zamontować. Przy wyborze przyjętego rozwiązania należy rozważyć co w danym wypadku będzie bardziej efektywne, w czym również pomocną okazać się może uzupełniona o te kwestie opinia biegłego. W uzasadnienie zaś mającej być wydanej decyzji należy w pełnym zakresie dostosować się do wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa tj. wskazać fakty które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy i właściwa jego ocena pozwoli na wydanie odpowiadającej prawu decyzji.

W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.Ust. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm./, zwanej dalej w skrócie p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

O braku wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu prawomocności niniejszego wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 p.s.a.