Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 241/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 98  par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Domu Pomocy Społecznej w G. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...]grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie udostępnienia danych osobowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2007 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2007 r., nr [...] odmawiające uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi R. J. na udostępnienie jej danych osobowych przez Dyrektora Domu Pomocy Społecznej z siedzibą w G. osobom nieupoważnionym w treści artykułu prasowego.

Z ustaleń Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

Pismem z dnia 29 czerwca 2006 r. R. J. wniosła do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargę zarzucającą Dyrektorowi Domu Pomocy Społecznej w G. bezprawne przetwarzanie jej danych osobowych. Zainteresowana w skardze podniosła, iż Dyrektor wymienionego DPS, którego skarżąca jest pensjonariuszką, udostępnił informacje na temat jej stanu zdrowia osobom postronnym. Konsekwencją tego działania była publikacja w miejscowej gazecie materiałów prasowych, w treści których znalazły się dane osobowe skarżącej, w tym o stanie jej zdrowia. W wyniku wniesienia przedmiotowej skargi, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wszczął postępowanie administracyjne w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych odmówił uwzględnienia wniosku R. J. o sporządzenie oraz doręczenie kserokopii "istotnych dla sprawy dokumentów" zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym prowadzonym z jej skargi. Skarżąca R. J. zakwestionowała zasadności ww. rozstrzygnięcia i wniosła do organu pismo nazwane "zażalenie i wniosek". Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] lipca 2007 r., wydał postanowienie nr [...], w którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W dniu 13 września 2007 r. R. J. wniosła do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych zawieszenie postępowania podnosząc, iż nie zna przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie ma możliwości ich "zdobyć aby je poznać".

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] października 2007 r., na podstawie art. 123 § 1 i art. 98 § 1 k.p.a., odmówił uwzględnienia wniosku strony. W uzasadnieniu postanowienia Generalny Inspektor podniósł m.in., iż deklarowana przez skarżącą nieznajomość przepisów prawa, czy też zamiar zainicjowania postępowania sądowego w przyszłości, nie mogą być traktowane jako okoliczność uzasadniająca zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie organu powyższe pozostaje bez wpływu na postępowanie administracyjne prowadzone przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, bowiem skarżąca jako strona jest informowana w kierowanej do niej korespondencji o treści przepisów prawnych, z których wynikają dla niej określone konsekwencje prawne.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony postępowania - Domu Pomocy Społecznej w G. wniósł zażalenie. Wnioskując o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenie sprawy, strona ponownie podniosła, iż wniosek R. J. zawierał jej wolę zawieszenia postępowania, która powinna mieć w sprawie zasadnicze znaczenie, bowiem charakter sprawy prowadzonej przez Generalnego Inspektora dotyczy sfery osobistej skarżącej.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż stosownie do postanowień art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postanowienie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. W ocenie organu, w niniejszej sprawie zawieszenie postępowania zagrażałoby interesowi społecznemu. Kierując się zasadą procesową określoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1 tego artykułu). Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2 powołanego artykułu). Skoro materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej i nie wymaga zbierania dodatkowych dowodów i wyjaśnień, to najprostszym sposobem załatwienia tej sprawy, jest wydanie przez organ rozstrzygnięcia merytorycznego w formie decyzji. Argumenty podnoszone przez skarżącą we wniosku o zawieszenie postępowania nie dotyczą przedmiotu postępowania toczącego się przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, lecz wynikają z błędnego uznania przez nią, że kwestia nieznajomości przepisów prawa będzie stanowić przeszkodę w prawidłowym załatwieniu jej sprawy. Tymczasem kwestia ta pozostaje bez wpływu na stanowisko Generalnego Inspektora, bowiem skarżąca jako strona jest informowana w kierowanej do niej korespondencji o treści przepisów prawnych, z których wynikają dla niej określone konsekwencje prawne. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu, dotycząca powinności zachowania przez organ szczególnej ostrożności, aby nie wnikać w sferę spraw osobistych obywateli, nie ma związku z kwestią zawieszenia postępowania w tej sprawie i jej przedmiotem.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik Domu Pomocy Społecznej w G. wniósł o uchylenie postanowienia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2007 r. z uwagi na naruszenie przez organ art. 98 § 1 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej organ w sposób ogólnikowy, powtarzając zapis ustawowy stwierdził, iż zawieszenie postępowania zagrażałoby interesowi społecznemu. Nie wyjaśnił na czym zagrożenie to ma polegać oraz nie odniósł się do zarzutów wskazanych w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zawieszenie postępowania może nastąpić na wniosek strony, stosownie do art. 98 § 1 k.p.a. W świetle powołanego przepisu, organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Zawieszenie takie oparte zostało na zasadzie dyspozycyjności, która nie ma jednak w tym przypadku charakteru bezwzględnego. Podlega ona podwójnemu ograniczeniu. Po pierwsze wola tej strony, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, wyrażona we wniosku o zawieszenie postępowania, nie jest wyłączną przesłanką zawieszenia postępowania. Organ musi bowiem zbadać czy występują także inne przesłanki zawieszenia, wymienione w art. 98 § 1 k.p.a. Po drugie, zasadę reglamentuje unormowanie pozostawiające zawieszenie postępowania uznaniu organu administracji publicznej.

J. Borkowski w glosie do wyroku NSA z dnia 23 listopada 1999 r. (II SA/Kr 1191/99, OSP 2000, z 7-8, poz. 112) wskazał, iż wykładnia m.in. przepisu art. 98 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do ścieśniania praw strony, która ma być lub była adresatem decyzji rozstrzygającej o jej prawach i obowiązkach. Nie może to być taki zabieg wykładni, który spowoduje zdominowanie treści prawnych uregulowań wprowadzających zasadę dyspozycyjności przez wymagania interesu publicznego, bo taka interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku o jego zbędności w k.p.a.

W doktrynie wskazuje się również, że choć kryterium interesu społecznego wypełnia jedną z przesłanek zawieszenia postępowania, to jej utrzymanie jako odrębnej przesłanki nie znajduje aktualnie racjonalnego uzasadnienia. Samo kryterium interesu społecznego, jako wyznacznik zakresu uznania administracyjnego, może mieć jedynie sporadyczne zastosowanie. Rolą organów staje się zatem przede wszystkim ocena "słuszności" interesu strony (por. Grzegorz Łaszczyca, w: Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005). Wynika to z faktu, iż zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. pozostawione zostało uznaniu organu administracji publicznej. Zakres swobody organu administracji jest ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi m.in. w art. 7 k.p.a. Zasada wyrażona w tym artykule oznacza, że treści i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego w działaniach organów administracji sięgają do granic kolizji z interesem społecznym. Organ administracji, działający na podstawie przepisów przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny.

Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy organ oceni, iż zagrożenia interesu społecznego w konkretnie ukształtowanym stanie faktycznym występują, to ma on obowiązek precyzyjnie wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Dopiero tak dokonana ocena, oparta na szczegółowo ustalonych okolicznościach sprawy, nie będzie nosić cech dowolności i mieści się w ramach dopuszczalnego stosowania pojęcia nieostrego (por. wyrok NSA z 20 listopada 1990 r., II SA 759/90, OSP 1991, z 7-8, poz. 178; wyrok SN z 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93, OSNCP 1994, nr 9, poz. 181).

W zaskarżonym postanowieniu jak i postanowieniu je poprzedzającym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie wykazał, iż zawieszenie prowadzonego postępowania zgodnie z wolą stron będzie zagrażało interesowi społecznemu. Tego "zagrożenia", sytuacji ostrej i wyraźnej nie sposób dostrzec w dążeniu do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie, z uwagi na wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd dostrzega motywy jakimi kierował się Generalny Inspektor podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i podziela pogląd organu o obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób sprawny, z poszanowaniem ekonomiki procesowej i dążenia do szybkiego wydania decyzji w sytuacji gdy sprawa została należycie wyjaśniona. Niemniej w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie pierwszeństwo powinna mieć wola stron, albowiem interes społeczny nie doznaje znacznego uszczerbku z powodu zawieszenia postępowania administracyjnego.

Mając powyższe względy na uwadze, Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji orzeczenia.