Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 104/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1, art. 60
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Protokolant: specjalista Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do budynków wielolokalowych I. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i poprzedzającą ja decyzję tego organu z [...] nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do budynków wielolokalowych; II. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z [...] nr [...] i poprzedzającą ją decyzję B spółki z o.o. we W. z [...] nr [...] określającą wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do budynków wielolokalowych; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz A z siedzibą we W. kwotę 457,00 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A." we W. (jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) we W. z dnia 15 listopada 2016 r. Nr SKO [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z 17 maja 2016 r. Nr SKO [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji SKO we W. z 3 września 2014 r. Nr SKO [...] utrzymującej w mocy decyzję Zarządu "B." spółki z o.o. we W. z 9 lipca 2014 r. (nr [...]) określającej Spółdzielni Mieszkaniowej "A." we Wrocławiu wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do budynków wielolokalowych.

W stanie faktycznym sprawy –Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." we W. (dalej: SM "A." lub Spółdzielnia) – 27 kwietnia 2016 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji SKO we W. z 3 września 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Zarządu "B." spółki z o.o. we W. z 9 lipca 2014 r. określającej SM "A." wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do budynków wielolokalowych. Spółdzielnia zarzuciła, że decyzja Zarządu Spółki z o.o. "B." z 9 lipca 2014 r. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, zatem zarówno ta decyzja jak i utrzymująca ją w mocy decyzja SKO z 3 września 2014 r. dotknięte są istotną wadą powodującą ich nieważność ze względu na treść art. 156 § 1 pkt 1 Kpa (tj. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości). Wskazała, że zgodnie z art. 6o ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 i 1593 oraz z 2015 r. poz. 87 i poz. 122, dalej: u.c.p.g.) ustalenie wysokości opłat za odpady komunalne należy do wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Z art. 6q tej ustawy wynika, że w sprawach opłat dotyczących gospodarowania odpadami stosuje się przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej: OP). Zatem jedynym organem, który upoważniony został z ustawy do wydawania decyzji w tym zakresie, w sytuacji gdy podmiot zobowiązany nie złożył deklaracji, jak to było w przypadku SM "A." – jest Prezydent Wrocławia. Spółdzielnia zarzuciła też, że uchwała Nr XXIX/657/12 Rady Miejskiej Wrocławia z 5 lipca 2012 r. w sprawie upoważnienia Zarządu "B." Sp. z o.o. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku (Dz. Urz. Wojewody Dolnośląskiego z 2016r. poz. 4332, dalej: uchwała RM Wrocławia), wydana na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., dalej: u.s.g.), narusza art. 4o i 4q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.). Zdaniem Spółdzielni, wskazanie przepisów Ordynacji podatkowej – jako właściwych w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami, stoi na przeszkodzie przekazaniu uprawnień orzeczniczych podmiotom innym niż wskazane w art. 4o u.c.p.g. Ordynacja podatkowa w art. 13 określa w sposób ścisły organy podatkowe, bez możliwości przekazywania kompetencji w drodze upoważnienia. Zatem w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania uchwały RM Wrocławia z 5 lipca 2012 r. – jedynym organem upoważnionym do wydania decyzji w sprawach opłat za gospodarowanie był Prezydent Wrocławia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (jako organ I instancji) nie uwzględniło argumentów Spółdzielni i decyzją z 17 maja 2016 r. – wydaną na podstawie art. 248 § 3 w zw. z art. 248 § 2 pkt 1 OP - odmówiło wnioskowi SM "A." uznając, że kontrolowana decyzja SKO z 3 września 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Spółki z o.o. "B.: z 9 lipca 2014 r. nie została obciążona wskazaną we wniosku Spółdzielni wadą z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa (naruszenia przepisów o właściwości), którego odpowiednikiem w Ordynacji podatkowej (mającej w sprawie zastosowanie) jest art. art. 247 § 1 pkt 1 OP. Organ nie stwierdził też innych wad kwalifikowanych z art. 247 § 1 OP - powodujących nieważność decyzji. Za bezzasadny uznano zarzut, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa a także przedstawiono argumenty dotyczące właściwości Zarządu Spółki "B." do wydania decyzji określających opłatę za gospodarowanie odpadami. Organ wskazał na podjętą na podstawie art. 39 ust. 4 w zw. z art. 9 ust. 1 u.s.g. - uchwałę Nr XXIX/657/12 Rady Miejskiej Wrocławia z 5 lipca 2012 r. w sprawie upoważnienia Zarządu "B." Sp. z o.o. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu art. 6m i art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która jako obowiązujący przepis prawa miejscowego – uzasadniała wydanie decyzji w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami, przez upoważnioną do tego sp. z o.o. "B.".

Spółdzielnia - wzywając organ do ponownego rozpoznania sprawy wskazała na brak związku funkcjonalnego pomiędzy uchwałą Nr XXV/584/12 RM Wrocławia powierzającą spółce z o.o."B." wykonywanie czynności o charakterze materialno – technicznym a kwestionowana uchwałą Nr XXIX/657/12 Rady Miejskiej Wrocławia z 5 lipca 2012 r. upoważniającą Spółkę z o.o. "B." do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu (art. 6m i art. 6o) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w tym wydawania decyzji administracyjnych.

SKO - działając jako organ odwoławczy – decyzją z 15 listopada 2016 r. (nr SKO 4138/30/16) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ( z 17 maja 2016 r.). Ponownie oceniając zarzuty Spółdzielni organ uznał, że decyzja określająca opłaty za gospodarowanie odpadami wydana została na podstawie uchwały RM Wrocławia z 5 lipca 2012 r. jako obowiązującego aktu prawa miejscowego, nie jest zatem dotknięta żadną z kwalifikowanych wad z art. 247 § 1 OP. Organ wskazał, że uchwała stanowiąca podstawę wydania decyzji przez "B." sp. z o.o. była przedmiotem badania WSA we Wrocławiu, który wyrokiem o sygn. akt II SA/Wr 641/14 pozytywnie zweryfikował jej legalność, nie znalazł zatem podstaw do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego.

W ramach rozpoznawania skarg kasacyjnych od wyroków WSA we Wrocławiu w sprawach podobnych do rozstrzyganej - dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami, Prezes NSA - wnioskiem z 29.08.2016r. wystąpił do składu 7 sędziów NSA o podjęcie uchwały w sprawie możliwości upoważnienia przez radę gminy – organu jednostki pomocniczej oraz organów jednostek i podmiotów o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – do załatwiania spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Do chwili rozpoznania przez organ odwoławczy spornej tu sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji – tj. do 15 listopada 2016 r. NSA nie podjęło uchwały o którą zwrócił się Prezes NSA dotyczącej możliwości upoważnienia organu do wydania decyzji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami.

W okolicznościach tej sprawy, SKO uznało wniosek Spółdzielni o stwierdzenie nieważności decyzji za przedwczesny, rozważając jedynie ewentualną jego zasadność w przypadku stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały RM Wrocławia z 5 lipca 2012 r.

W skardze z 22 grudnia 2016 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. decyzję SKO z 15 listopada 2016 r. – SM "A." ponowiła zarzuty podnoszone w postępowaniu administracyjnym wskazując, że wydanie decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami przez Zarząd Spółki z o.o. "B." – nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości. Podstawowy zarzut dotyczy legalności uchwały Nr XXIX/657/12 Rady Miejskiej Wrocławia z 5 lipca 2012 r. Kwestionując upoważnienie Zarządu Spółki z o.o. "B." do wydania decyzji określających opłaty za gospodarowanie odpadami - Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 39 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446) i art. 6q ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250) w zw. z art. 143 § 1 OP – poprzez uznanie, że wydanie decyzji Zarządu Spółki "B." z 9 lipca 2014 r. na podstawie uchwały RM Wrocławia nie naruszało przepisów o właściwości. Skarżąca wskazała na podjętą 19 grudnia 2016 r. uchwałę NSA sygn. akt II FPS 3/16, z której wynika, że w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi art. 6q ust. 1 u.c.p.g. jako lex specialis - wyłącza stosowanie art. 39 ust. 4 u.s.g., co oznacza, że kompetencje organu do wydawania decyzji w zakresie spornych opłat posiadają wyłącznie (...) prezydent miasta, bez prawa delegowania tych uprawnień w ramach dekoncentracji zewnętrznej. Zatem kompetencje Prezydenta Wrocławia do załatwiania spraw indywidualnych w zakresie utrzymania czystości i porządku, w tym do wydawania decyzji przez Zarząd spółki z o.o. "B." - zostały przekazane z naruszeniem przepisów o właściwości. Mimo, że w pismach skarżącej Spółdzielni i w skarze – Skarżąca, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika - błędnie wskazywała jako podstawę żądania art. 157 § 2 pkt 1 Kpa (którego nie ma w Kpa), organ prawidłowo odczytał intencje Strony – rozpoznając jej wniosek z uwzględnieniem określonych w Ordynacji podatkowej przesłanek nieważności z art. 247 § 1 OP.

W odpowiedzi na skargę - organ kwestionując zarzuty, wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do uchwały z 19 grudnia 2016 r. sygn. akt II FPS 3/16 organ podkreślił, że wywołuje ona skutki "na przyszłość", zaś uchwała RM Wrocławia z 5 lipca 2012 r. jest nadal aktem pozostającym w obrocie prawnym, nie ma zatem podstaw do uznania, że wydana na jej podstawie decyzja jest wadliwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze – wniesionym do WSA pismem z 2 marca 2017 r. zakwestionowało słuszność stanowiska przyjętego w uchwale NSA z 19 grudnia 2016 r. sygn. akt II FPS 3/16. Polemizując z zawartą w uchwale argumentacją, SKO wnioskowało aby WSA rozważył możliwość wystąpienia do NSA na podstawie art. 269 P.p.s.a. o zweryfikowanie słuszności stanowiska przyjętego w uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji SKO we W. z 15 listopada 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję tego organu (z 17 maja 2016 r.) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej SKO z 3 września 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Spółki z o.o. "B." (z 9 lipca 2014 r.) - określającej skarżącej SM "A." wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Pomimo błędnie powoływanej przez pełnomocnika Spółdzielni podstawy prawnej (art. 157 § 2 pkt 1 Kpa, którego nie ma w Kpa) oraz wskazanie niewłaściwych dla stwierdzenia nieważności żądanej decyzji przepisów Kpa, zamiast (mających w sprawie zastosowanie) przepisów Ordynacji podatkowej – organy właściwie odczytały żądanie Strony, jedynie na podstawie przesłanki – "naruszenia przepisów o właściwości". Pod tym względem, zaskarżone do Sądu rozstrzygnięcie oparte jest na właściwej podstawie prawnej a jego argumentacja odnosi się do przesłanek nieważności z art. 247 § 1 pkt 1 i pkt 3 OP – jaką jest wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości lub z rażącym naruszeniem prawa. Na tym w zasadzie kończy się poprawność tego rozstrzygnięcia, bowiem jego kierunek uznać należy za wadliwy.

Postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję, a jego celem jest ustalenie, czy kwestionowana decyzja jest obarczona wadą (lub wadami) wskazanych w art. 247 § 1 OP (lub odpowiednio w art. 156 § 1 Kpa). Organ orzekający w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może więc rozpatrywać sprawy co do jej istoty, albowiem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją wzruszaną w trybie nieważnościowym. Przedmiotem tego postępowania jest sprawa procesowa rozumiana, jako "rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego [...] zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, [...] jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne" (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" 2001, z. 8, s. 31).

W postępowaniu tym organ nie rozstrzyga sprawy merytorycznie a jedynie procesowo. Konsekwencją powyższego jest to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się - tak jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 247 § 1 OP (lub odpowiednio w art. 156 § 1 Kpa). Nie budzi przy tym żadnych wątpliwości, że skoro instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, to określone przepisem art. 247 § 1 OP przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą podlegać ścisłej interpretacji, a ustalenie ich zaistnienia powinno być bezsporne i mieć charakter oczywisty.

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, rozważając zasadność zarzutów podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności i w postępowaniu administracyjnym – skargę należało uwzględnić z uwagi na trafność zarzutu odnoszącego się do naruszenia przepisów o właściwości organu do wydania decyzji w sprawie określenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Naruszenie przepisów o właściwości - stanowi wadę kwalifikowaną - określoną w art. 247 § 1 pkt 1 OP - uzasadniającą stwierdzenie nieważności tak wydanej decyzji.

Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie decyzja I instancji (z 9 lipca 2014 r.) określająca SM "A." wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została wydana przez Zarząd spółki z o.o. "B." - działający na podstawie uchwały Nr XXIX/657/12 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie upoważnienia Zarządu "B." sp. z o.o. do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku (publ. Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2012r. poz. 2866 ze zm.) - w pierwszej kolejności należy odnieść się zarówno do uchwały NSA z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt II FPS 3/16 (LEX nr 2166631) jak również do wyroku NSA z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1980/16 w którym Sąd ten w pkt 2) stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z 5 lipca 2012r. nr XXIX/657/12, dotyczącej powierzenia czynności związanych z wydawaniem decyzji określających opłatę za gospodarowanie odpadami - innemu podmiotowi niż Prezydent Wrocławia a mianowicie Zarządowi spółki z o.o. "B.".

Dla rozstrzygnięcia spornej tu sprawy, istotna jest uchwała NSA z 19 grudnia 2016 r., sygn. akt II FPS 3/16. Formułując tezę tej uchwały NSA stwierdził, że "w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepis art. 6q ust.1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz.250 ze zm.) wyłącza stosowanie przepisu art. 39 ust.4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016r. poz. 446 ze zm.)".

W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że art. 39 ust. 4 u.s.g. dopuścił ogólnie udzielanie przez rady gmin upoważnień do załatwiania spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej, bez kategoryzacji ich przedmiotu. W sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się - z mocy odesłania zamieszczonego w art. 6q ust. 1 ab initio u.c.p.g. - przepisy Ordynacji podatkowej. Regułę tę uzupełniono zastrzeżeniem, że "uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta oraz zarządowi związku międzygminnego (gdy związek przejmie zadania gminy w tym zakresie).

Okoliczność posłużenia się przez ustawodawcę kwalifikatorem pozwalającym wyodrębnić rodzaj spraw podlegających - z racji zastosowanego odesłania - załatwieniu w myśl przepisów Ordynacji podatkowej, nakazuje uznać ustawę o czystości i porządku w gminach za lex specialis w stosunku do art. 39 ust. 4 u.s.g. Wyraźne zakreślenie w art. 6q u.c.p.g. kręgu podmiotów dysponujących uprawnieniami organów podatkowych, musi być zatem traktowane jako ograniczenie zakresu swobody decyzyjnej rad gmin, wyznaczonego przez przepis art. 39 ust. 4 u.s.g. Kierując się założeniami racjonalnego ustawodawcy, wypada przyjąć, że w art. 6q ust. 1 u.c.p.g. nieprzypadkowo użyto skorelowanego z brzmieniem m.in. art. 2 § 3 i art. 13a OP zwrotu "z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują". Wynika z niego, że wójt, burmistrz lub prezydent oraz zarząd związku międzygminnego - posiadają atrybut wyłączności działania jako organ podatkowy. Podmioty te są zatem umocowane do realizowania jego kompetencji, jednakże bez prawa delegowania ich w ramach dekoncentracji zewnętrznej. Przepisom OP, operującej w art. 13 pojęciem organu podatkowego, nie jest bowiem znana taka konstrukcja, zaś w świetle art. 143 § 1 tej ustawy, dopuszczalne jest jedynie upoważnienie funkcjonariusza celnego lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w imieniu organu i w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń (dekoncentracja wewnętrzna). Opowiedzenie się za odmiennym poglądem prowadziłoby do rozszerzenia, z naruszeniem granic zakreślonych przez ustawodawcę, listy podmiotów traktowanych jako organy podatkowe w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Z uchwały NSA z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt II FPS 3/16 – wynika zatem jednoznacznie, że rada gminy nie może przekazać kompetencji przysługującej z mocy u.c.p.g. wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz zarządowi związku międzygminnego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi innym podmiotom, w oparciu o art. 39 ust. 4 u.s.g.

Jednocześnie w pkt 2 ww. uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "wykładnia dokonana w uchwale wiąże od dnia jej podjęcia". Jak wyjaśniono w uzasadnieniu, opowiedzenie się w tym przypadku za retrospektywnym oddziaływaniem wykładni w odniesieniu do budzących wątpliwości interpretacyjne przepisów prawa, w sytuacji zarysowania się rozbieżności w orzecznictwie NSA, mogłoby podważyć zaufanie do organów władzy publicznej, w tym sądów. Oddziaływanie wykładni na przyszłość rodzi po stronie rad gmin obowiązek zmiany w rozsądnym terminie podjętych uchwał w celu uwzględnienia w nich stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając na uwadze pkt 2 ww. uchwały - wydaje się, że w kontrolowanej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji. Uwzględnić bowiem należy, że decyzja Zarządu Spółki z o.o. "B." określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami, wydana została przez podmiot upoważniony przez RM Wrocławia uchwałą wydaną na podstawie art. 39 ust. 4 u.s.g. Przy czym, w chwili wydania kwestionowanych decyzji (określających opłaty) – pozostawała w obrocie prawnym uchwała (RM Wrocławia z 5 lipca 2012 r.) upoważniająca "B." do wydania kwestionowanych decyzji a ponadto, decyzje te zostały podjęte zanim stała się wiążąca wykładnia dokonana przez NSA w uchwale z 19 grudnia 2016 r. o sygn. akt II FPS 3/16. Jakkolwiek wskazana wyżej uchwała NSA potwierdziła jednoznacznie, że upoważnienie spółki "B." do wydawania rozstrzygnięć w sprawie opłaty za śmieci – naruszało przepisy o właściwości, to towarzyszące temu okoliczności, nie pozostają - według Sądu - obojętne dla oceny procesowych skutków tego naruszenia.

Na tę ocenę wpływ ma też okoliczność, że skutek odroczenia został powiązany z obowiązkiem Rady Gminy aby w rozsądnym terminie zmieniła wadliwą uchwałę, tak aby uwzględniała ona stanowisko NSA. W tej sprawie taka uchwała zmieniająca przez lokalnego ustawodawcę nie została podjęta.

Został natomiast wydany wyrok NSA z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1980/16, w którym Sąd ten w pkt 2) stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 5 lipca 2012 r. nr XXIX/657/12. Sąd ten wskazał, że zobowiązany był zbadać, czy Gmina W. podjęła niezbędne działania do uchylenia zaskarżonej uchwały i uwzględnienia w przyszłych okresach wykładni dokonanej w uchwale NSA o sygn. akt II FPS 3/16 z 19 grudnia 2016 r. Zobowiązał w związku z tym RM Wrocławia do przedstawienia czynności, które mają doprowadzić do tego celu i terminów ich wykonania. Lokalny ustawodawca na pytanie NSA o przewidywany termin planowanej zmiany uchwały delegującej kompetencje odpowiedział, że może to trwać nawet do 19 miesięcy. Taki termin nie mieści się w pojęciu rozsądnego terminu o którym stanowiła ww. uchwała NSA (II FPS 3/16). Odroczenia skutku wynikającego z uchwały nie można stosować, kiedy ustawodawca lokalny nie zamierza się dostosować, wskazując na odległy termin zmiany uchwały delegującej kompetencje. W związku z tym, Sąd ten w wyroku z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1980/16 wyjaśnił, że rozumie pojęcie rozsądnego terminu, o którym mowa w pkt 2 uchwały NSA z dnia 19 grudnia 2016 r., II FPS 3/16 - jako podjęcie niezwłocznie działań legislacyjnych, zmierzających do przejęcia przez organy wskazane w art. 6q ust.1 u.c.p.g. załatwiania spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem ewentualnie dłuższego okresu wejścia w życie nowego aktu prawa miejscowego. Wskazał także, że (deklarowane przez Gminę Wrocław) zaplanowanie rozpoczęcia prac legislacyjnych dopiero po upływie 10-11 miesięcy od podjęcia uchwały przez NSA i jednocześnie zaplanowanie długiego (7-8 miesięcznego) vacatio legis, mimo toczącego się postępowania dotyczącego ważności aktu prawa miejscowego, którego podstawę prawną stanowił art. 39 ust. 4 u.s.g. - nie daje gwarancji, że naruszenie prawa zostanie usunięte w wyniku działań własnych Gminy.

Wobec biernej postawy organu, Sąd ten uznał, że uzasadnia to zatem stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały RM Wrocławia z 5 lipca 2012 r. na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- P.p.s.a.) z uwagi na naruszenie art. 39 ust. 4 u.s.g., w związku z art. 13 i art.143 § 1 OP i art. 6q u.c.p.g.

Uchwała, której nieważność stwierdził NSA w pkt 2 wyroku z 28 czerwca 2017 r. w sprawie II FSK 1980/16 - była też podstawą decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się w spornej obecnie sprawie SM " A.".

Stanowisko Składu orzekającego w rozstrzyganej sprawie jest zbieżne ze stanowiskiem 7 sędziów przyjętym w uchwale NSA II FPS 3/16 z 19 grudnia 2016 r. uznającej właściwość organów do wydania decyzji w sprawach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w zw. z art. 143 § 1 OP. Niezależnie od akceptacji treści ww. uchwały NSA, Sąd orzekający w sprawie związany jest wyrażonym w niej stanowiskiem z mocy art. 269 § 1 P.p.s.a. Sąd w składzie orzekającym, w pełni akceptuje też i przyjmuje jako własne – stanowisko wyrażone w wyroku NSA w sprawie o sygn. akt II FSK 1980/16 z 28 czerwca 2017 r., który dla zapewnienia usunięcia naruszenia prawa – uznał za konieczne stwierdzenie (na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.) nieważności uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z 5 lipca 2012 r. nr XXIX/657/12 - dotyczącej delegacji kompetencji Prezydenta Wrocławia na Zarząd spółki z o.o. "B.".

Stwierdzenie nieważności uchwały (RM Wrocławia z 5 lipca 2012 r.), która była podstawą kwestionowanej decyzji Zarządu spółki z o.o. "B." z 9 lipca 2014r., powoduje konieczność wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, jako wydanej na podstawie aktu prawa miejscowego naruszającego dopuszczalne zasady delegacji kompetencji organu. Wadliwość tej pierwotnej decyzji, skutkuje też koniecznością uchylenia decyzji SKO z 3 września 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości, co potwierdził NSA w uchwale II FPS 3/16. Dlatego Sąd w pkt II wyroku z 23 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 104/17 - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Jednocześnie Skład orzekający w tej sprawie uznał, że w tym konkretnym przypadku, dla osiągnięcia skutku w postaci usunięcia naruszenia prawa niecelowe byłoby stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów. Stanowisko to uzasadnione jest w szczególności rozbieżnością poglądów jakie zarysowały się w orzecznictwie na tle budzących wątpliwości interpretacyjne przepisów dotyczących delegowania kompetencji organów uprawnionych do wydawania decyzji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (w szczególności art. 39 ust. 4 u.s.g. i art. 6q u.c.p.g.).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że możliwość wzruszenia rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych wydanych na podstawie aktów, które zostały wyeliminowane z porządku prawnego z powodu ich wadliwości przewidziano w art. 147 § 2 p.p.s.a. W sytuacji gdy rozstrzygnięcie indywidualne wydane zostało na podstawie aktu prawa miejscowego, co do którego sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności, możliwe jest jego wzruszenie w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym (por. Dorota Dąbek, Prawo miejscowe, wyd. Oficyna s.316). Skoro w art. 147 § 2 p.p.s.a. mowa jest ogólnie o wzruszeniu rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach to w przypadku gdy chodzi o decyzje administracyjne należy rozumieć sankcje wzruszalności, a nie automatycznie nieważności. Zatem wzruszyć decyzję można jedynie w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w przepisach szczególnych. Ustawodawca nie przewidział jednak precyzyjnie, w jakiej formie owo wzruszenie może nastąpić. Niemożliwe będzie zastosowanie instytucji wznowienia bowiem wśród enumeratywnie wymienionych przesłanek nie ma tej przesłanki. Trudna do zastosowania jest sankcja nieważności decyzji administracyjnej. Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego działa z mocą ex tunc, przyjmując fikcję, że zakwestionowany akt nie wywołał skutków prawnych. Można zatem zaryzykować tezę, że decyzje wydane na podstawie nieważnych aktów prawa miejscowego wydane zostały w istocie bez podstawy prawnej co stanowi przesłankę do stwierdzenia ich nieważności (art. 247 § 1 pkt 2 OP). Jednak w doktrynie przyjmuje się, że brak podstawy prawnej w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 2 OP odnosić można tylko do naruszenia prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji (B. Adamiak, Nieważność aktu prawa miejscowego a wadliwość decyzji administracyjnej, PiP 2002, z.9, s.15). W rozstrzyganej sprawie w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji podstawa prawna istniała, co uzasadnia stwierdzenie zwykłego naruszenia prawa, a nie rażącego. Ponadto, na Spółdzielni Mieszkaniowej ciążył obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia jest bowiem podmiotem zobowiązanym z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi co wynika z treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g.

Zatem uznanie, że decyzja Zarządu spółki z o.o. "B." z 9 lipca 2014 r. określająca SM "A." wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami wydana została z naruszeniem dopuszczalnych zasad delegacji kompetencji organu, obligowało Sąd do uchylenia też utrzymującej ją w mocy decyzji SKO z 3 września 2014 r. Jednocześnie Sąd podkreśla, że po wydaniu przez NSA wskazanej wyżej uchwały (II FPS 3/16) i omawianego wyroku (NSA II FSK 1980/16) spółka z o.o. "B." nie może być uznana za organ właściwy do załatwienia niniejszej sprawy. Nie wyklucza to jednak podjęcia postępowania i wydania wobec skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właściwy organ. Należy jednak, przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnić stanowisko zawarte w niniejszym orzeczeniu.

Jakkolwiek czynione wyżej rozważania odnosiły się głównie do wadliwości pierwotnych decyzji określających opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to miały one na celu wykazanie konieczności uchylenia też objętych w tej sprawie skargą - decyzji organów obu instancji, których przedmiotem była odmowa stwierdzenia nieważności, o czym Sąd orzekł w pkt I przedmiotowego wyroku (z 23 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 104/16).

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1 w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.