Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 853/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 19
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 15.05.2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. wpłynął wniosek M.M. (dalej w skrócie "skarżący") o przyznanie płatności na rok 2013, który zawierał deklarację działek rolnych z deklarowaną grupą upraw JPO zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych nr [...] (woj. [...], powiat k., gmina Z., obręb ewidencyjny Z.) oraz działki rolne z deklarowaną grupą upraw UPO zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych nr [...] (woj. [...], powiat k., gmina Z., obręb ewidencyjny Z.). Do jednolitej płatności obszarowej (JPO) zgłoszona została powierzchnia 16,35 ha użytków rolnych, do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) zgłoszona została powierzchnia 10,11 ha. (karta 1-8).

W dniu 31.05.2013 r. skarżący złożył zmianę do wniosku, w której zmniejszył powierzchnię deklarowaną do płatności JPO i UPO na działce nr [...] z 9,00 ha na 8,87 ha, w związku z powyższym suma powierzchni użytkowanych rolniczo, zgłoszonych przez rolnika do płatności obszarowych JPO wynosi 16,22 ha, do UPO wynosi 9,98 ha (karta 12-15).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ż., decyzją z dnia [...]r. o nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm., zwana dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego", art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządza nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009") oraz w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn., zwanej dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2013, odmówił przyznania:

1. jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 13 467,47 zł., która będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych;

2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 1 391,11 zł., która będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowy środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Organ I instancji podniósł, że ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną do objęcia jednolitą płatnością obszarową płatność została odmówiona i została nałożona sankcja. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2013 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 listopada 2013 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1334) i wynosi 830,30 zł. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 16,22 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej oraz w kontroli na miejscu wynosiła 0,00 ha. Podczas weryfikacji warunków kwalifikujących grunty do płatności dla wniosku pomocowego złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w Ż. ustalono, że suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] obręb ewidencyjny Z. we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) występującego na działce ewidencyjnej. Organ wezwał obie strony konfliktu kontroli krzyżowej do złożenia wyjaśnień. Przesyłka zawierająca wezwanie do złożenia wyjaśnień z dnia 04.07.2013 r. adresowana do skarżącego, po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do nadawcy. Korespondencja była kierowana na adres podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. M.L. w odpowiedzi na wezwanie złożyła korektę do wniosku, w której podtrzymała swoją deklarację oraz przedstawiła kopie umowy dzierżawy z dnia 02.01.2004 r. wraz z aneksem oraz rozwiązaniem umowy dzierżawy, a także oświadczenia woli trzech świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, którzy potwierdzili, że M.L. użytkowała rolniczo gospodarstwo rolniczo-sadownicze w sołectwie Z. Działki zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności zostały poddane czynnościom kontrolnym w zakresie wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W dniu 17.12.2013 r. podczas czynności kontrolnych skarżący złożył oświadczenie woli, w którym wyjaśnił, że nie posiada wiedzy na temat stosowanych środków ochrony roślin na działkach o nr [...] obręb Z., ponieważ są one bezprawnie użytkowane przez M.L. Oświadczenie to stanowi załącznik do raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...]. W oparciu o kontrolę administracyjną sprawy, w tym nie złożenie przez skarżącego wyjaśnień na wezwanie, organ wykluczył z jednolitej płatności obszarowej działkę rolną E (działka ewidencyjna o nr [...] położona w obrębie Z.) oraz w związku z kontrolą na miejscu i oświadczeniem złożonym przez producenta pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, wykluczone zostały z jednolitej płatności obszarowej działki rolne: A, B, C, D (ewidencyjne o nr odpowiednio [...] położone w obrębie Z.). Zgodnie z ar. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 z późn. zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia ta płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr, 73/2009 jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczpospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009 z tym, że dla 4 przypadków zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo’ uprawą o powierzchni, co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

1a. jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie definiuje znaczenia użyte pojęcia posiadania wobec powyższego należy oprzeć się na definicji posiadania zawartej , w art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej w skrócie K.c.) stanowiącym, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada, jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudza rzeczą (posiadacz zależny). W art. 336 K.c. użyto zwrotu "faktycznie włada", a oznacza on konieczność wystąpienia rzeczywistego, realnego związku konkretnego podmiotu z rzeczą i nie wystarczy na jego gruncie tylko istnienie prawnych możliwości osiągnięcia władania. Posiadanie jest określonym stanem faktycznym niezależnym od podłoża w postaci prawa podmiotowego, tj. legitymowania się tytułem prawnym uprawniającym do takiego władania np. prawo własności, umowa dzierżawy. O jego bycie świadczy zaś przede wszystkim faktyczne władztwo nad rzeczą przejawiające się np. używaniem rzeczy (por. System Prawa Cywilnego. Prawo własności, pod red. J. Ignatowicza Warszawa 1977, s. 827-830). Organ zauważa jednocześnie, że pominięcie wymogu posiadania tytułu prawnego do posiadania gruntu rolnego przy jednoczesnym żądaniu utrzymania tegoż gruntu zgodnie z normami, wyraźnie i stanowczo wskazuje, że chodzi o posiadanie faktyczne polegające na użytkowaniu gruntu rolnego. Oznacza to posiadanie rzeczywiste gruntów, a nie posiadanie w sensie prawnym. Dla uzyskania płatności bezpośrednich i uzupełniających nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1524/05; Lex nr 203727 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1562/08). Zamiar władania rzeczą dla siebie określany jest z kolei, jako czynnik woli i manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza (A. Kunicki /w:/ System prawa cywilnego, tom II. Prawo własności i inne prawa rzeczowe, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, 1977, s. 829-830). Ustalenie w danej sprawie istnienia i treści zamiaru władania rzeczą dla siebie, z wszystkimi odcieniami woli, może nastąpić jedynie według zewnętrznych zamanifestowanych przejawów posiadania. Dopiero oznaki zachowania posiadacza będą świadczyły o tym. Przy tym należy uwzględnić dalsze fakty, jak wyraźne oświadczenie osoby zainteresowanej, co do jej wymiaru, okoliczności nabycia posiadania rzeczy, jak i też wystąpienia i wypowiedzi wobec organów oraz otoczenia. W rozwiązaniu problemów wiążących się z taka kwalifikacją, według ustawodawcy, ma pomóc domniemanie prawne wynikające z art. 339 K.c. Domniemanie to oparte jest na założeniu, że ten, kto faktycznie włada rzeczą jest uznawany za posiadacza samoistnego. Element psychiczny posiadania-zamiar władania rzeczą dla siebie, określany, jako czynnik woli manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza (A. Kunicki /w:/ System prawa cywilnego, tom II. Prawo własności i inne prawa rzeczowe, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, 1977, s. 829-830). Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych elementów posiadania przesądza o braku posiadania. Zatem wyłączone jest uznanie za posiadacza osoby, która legitymuje się, co prawda tytułem prawnym do władania rzeczą, ale uzyskała ten tytuł w innym zamiarze niż władanie rzeczą dla siebie i ten odmienny zamiar kontynuuje. Nie jest posiadaczem osoba, która choć ma tytuł prawny do władania rzeczą, nie sprawuje fizycznego władztwa nad rzeczą. Skarżący opiera swoje prawo do przyznania płatności do działki nr [...] obręb Z. o tytuł własności do tej działki. Jak wskazano do przyznania płatności do gruntów rolnych niezbędne jest ich rolnicze użytkowanie. W ocenie organu I instancji w świetle powołanych wyżej przepisów prawa kwestia wzajemnych stosunków prawnych między skarżącym a M.L. pozostaje bez wpływu na wydawaną decyzję, bowiem ochrona własności i posiadania pozostaje poza kompetencjami organów administracji publicznej (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 lutego 2008 r. o sygn. akt II SA/G1 828/07, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej CBOS). Powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosi 100,00%. Zgodnie art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006, co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskiej (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane. W tym stanie rzeczy, uzupełniająca płatność podstawowa ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną uzupełniającej płatności podstawowej została odmówiona i nałożono wyżej opisaną sankcję.

W dniu 01.04.2015 r. odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza art. 10 § 1 w związku z art. 32 i art. 40 § 2 zdanie pierwsze oraz art. 109 § 1 K.p.a., a także naruszenie prawa materialnego, a to art. 7 ust. 1 pkt l)-3) i ust. 2 pkt 2)-3) w związku z art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. decyzją z dnia [...]r. o nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]r. W jej uzasadnieniu zaznaczył, że po weryfikacji akt sprawy stwierdza, że funkcją odwołania jest doprowadzenie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji przez ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Oznacza to, że po pierwsze, organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania i jeżeli strona zaskarżyła tylko cześć decyzji wydanej w pierwszej instancji, to nie oznacza to, iż decyzja w pozostałej części stała się ostateczna (wyrok SN z 9 czerwca 1999r. III RN 7/99 - OSNAP 2000, nr 9, poz. 338). Dane zadeklarowane we wniosku przez rolnika podlegają weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; natomiast nie stosuje przepisu art. 81 K.p.a. W odniesieniu do kwestii wystąpienia konfliktu kontroli krzyżowej względem działki nr [...] (działka rolna E) organ odwoławczy zauważa, że w przypadku błędu kontroli krzyżowej organ I instancji zobowiązany jest do wyjaśnienia w postępowaniu, kto użytkuje działkę rolną objętą dwoma lub większą ilością wniosków. Zadaniem organu nie jest rozstrzyganie sporu pomiędzy rolnikami, a jedynie ustalenie, który z nich spełnia warunki ustawy, a tym samym któremu z nich przysługuje płatność. Płatność jest przyznawana temu producentowi, który spełnia łącznie warunki ustawowe określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, natomiast prywatne uzgodnienia pomiędzy stronami konfliktu kontroli krzyżowej w zakresie jego rozwiązania nie są przedmiotem prowadzonego postępowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczpospolitej Polskiej w załączniku nr VII do Rozporządzenia 1121/2009 (1 ha), z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,10 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wobec braku sformułowania definicji "posiadania" na potrzeby wyżej powołanego aktu prawnego - sięgnąć należy do ogólnej definicji zawartej w art. 336 K.c. traktującej posiadanie jako stan faktyczny, związany z wykonywaniem władztwa nad rzeczą wraz z wolą wykonywania uprawnienia dla siebie. Za posiadacza rzeczy uważa się tego, kto nią faktycznie włada jako właściciel (posiadacz samoistny) jak i tego, kto nią włada jako użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy określone władztwo nad rzeczą. Władztwo może być wyrazem wykonywania prawa, a także może być władztwo, które nie jest związane z prawem (...) Posiadanie nie jest tylko i wyłącznie władztwem nad rzeczą ale także pewnym podejściem (odpowiedni stosunek psychiczny) do posiadanej rzeczy. Jeżeli nie ma tych dwóch elementów, tj. faktycznego władania i odpowiedniego stosunku psychicznego do rzeczy, to nie można mówić o posiadaniu w rozumieniu art. 336 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). W świetle orzecznictwa i piśmiennictwa posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą (por. E. Gniewek, Komentarz do art. 336 K.c., E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001 r.). Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego i psychicznego elementu władania rzeczą dla siebie. Pierwszy z nich charakteryzuje się tym, że określona osoba znajduje się w sytuacji, która pozwala jej na korzystanie z rzeczy zwłaszcza w taki sposób, jak to mogą uczynić osoby mające do rzeczy określone prawo. Świadome pominięcie wymogu posiadania tytułu prawnego do posiadanego gruntu rolnego przy jednoczesnym żądaniu utrzymywania tegoż gruntu zgodnie z normami, wyraźnie i stanowczo wskazuje, że chodzi o posiadanie faktyczne polegające na użytkowaniu gruntu rolnego. Oznacza to posiadanie faktyczne polegające na użytkowaniu gruntu rolnego. Dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je użytkować rolniczo (patrz: wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1524/05; Lex nr 203727 oraz wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1562/08). Zamiar władania rzeczą dla siebie określony z kolei jako czynnik woli manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza (A. Kunicki/w:/ System prawa cywilnego, tom II. Prawo własności i inne prawa rzeczowe, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, 1977, s. 829-830). Ścisłe dowody wewnętrznej woli posiadania są trudne do uzyskania. Dopiero oznaki zachowania posiadacza będą świadczyły o tym. Przy tym należy uwzględnić jeszcze dalsze fakty, jak wyraźne oświadczenie osoby zainteresowanej, co do jej zamiaru, okoliczności nabycia posiadania rzeczy, jak i też wystąpienia i wypowiedzi wobec organów oraz otoczenia. W rozwiązaniu problemów wiążących się z taka kwalifikacją, według ustawodawcy, ma pomóc domniemanie prawne wynikające z art. 339 K.c. Domniemanie to oparte jest na założeniu, że ten kto faktycznie włada rzeczą jest uznawany za posiadacza samoistnego. Czynnik faktycznego władztwa polega zatem na odpowiednim fizycznym opanowaniu rzeczy. Władztwo faktyczne musi być stanem trwałym, co oznacza, że związek posiadacza rzeczy nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciem rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 339/98, Lex nr 44548). Organ odwoławczy pragnie podkreślić, że dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności - nie zajmują się produkcją rolną (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 718/04). Z regulacji prawnych wprost i jednoznacznie wynika, iż pomoc jest udzielana na wniosek podmiotu będącego posiadaczem gospodarstwa rolnego i do gruntów znajdujących się w jego posiadaniu. Celem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest bowiem wspieranie działalności rolniczej posiadaczy gospodarstw rolnych, którzy utrzymują grunty w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony, to takie wsparcie powinno odnosić się do osób faktycznie użytkujących grunty na działalność rolniczą. Sam tytuł prawny do gruntu nie został przewidziany jako przesłanka konieczna do ubiegania się o wspomniane świadczenia, albowiem do realizacji działalności rolniczej wystarczające jest posiadanie. Wnioskowana pomoc finansowa w formie płatności bezpośrednich udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych tzn. producentom rolnym, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy) a nadto utrzymują je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Faktyczne władztwo nad rzeczą w przypadku gruntu rolnego oznacza, że istnieje swoboda co do podejmowania istotnych decyzji np. co, gdzie, i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe czy też w miarę możliwości wykonać je samodzielnie, kiedy zbierać plony oraz komu, gdzie je sprzedawać lub wykorzystać w inny sposób, jak również swobodę decyzji co do występowania o konkretne dotacje ze środków unijnych. Sama możność władania gruntami rolnymi na podstawie prawa własności nie jest wystarczająca, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Innymi słowy płatność przysługuje za rolnicze użytkowanie działek rolnych. Konsekwencją tak wyraźnie przyjętej filozofii przyznawania płatności jest fakt, że właściciel nie może otrzymać takich dopłat za działki, których w danym roku objętym przyznawaną płatnością nie posiadał, nie prowadził na nich upraw, a więc nie utrzymywał ich zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Wynika to wprost z art. 7 ust. 6 ustawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 26.01.2011 r. o sygn. akt I SA/Gd 1116/10). Bezspornym jest, że skarżący w złożonym wniosku zadeklarował konkretny obszar rolny i wskazał numerycznie oznaczone działki do przyznania płatności bezpośrednich - zobowiązany był tym samym do uprawy tych konkretnych nieruchomości i utrzymywania ich w należytej kulturze rolnej. Źródłem wszystkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek rolnika o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów ich weryfikowania przez organ jest kontrola administracyjna (system informatyczny ZSZIK). Sprawę poddano kontroli administracyjnej krzyżowej. Kontrola krzyżowa polega na sprawdzeniu na podstawie wniosku, korekty, zmiany, wycofania części wniosku, z danymi z wniosków innych rolników, w celu uniknięcia nienależnego wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku gospodarczego oraz w celu zapobieżenia nienależnej kumulacji pomocy przyznanej na podstawie odrębnych schematów pomocowych, np. programy rolno środowiskowe, zalesienia, renty strukturalne oraz sprawdzeniu czy rolnik zgłosił we wniosku wszystkie posiadane grunty rolne (nawet jeżeli nie ubiega się do nich o przyznanie płatności). W wyniku przeprowadzenia kontroli krzyżowej wniosku stwierdzono, że działka nr [...] oznaczona jako działka rolna E/El o powierzchni 8,87 ha została zadeklarowana do płatności zarówno przez skarżącego, jak i innego wnioskodawcę M.L. Organ I instancji wezwał obu wnioskodawców do złożenia wyjaśnień w trybie art. 50 K.p.a. M.L. podtrzymała swoją deklarację z wniosku oraz przedstawiła oświadczenia woli świadków, którzy potwierdzili faktyczne prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie. Skarżący nie złożył wyjaśnień w toku postępowania podstawowego o przyznanie płatności, bowiem przesyłka zawierająca wezwanie po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do nadawcy. Korespondencja do była kierowana na adres wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Jednakże skarżący posiada wiedzę o wykrytych nieprawidłowościach we wniosku z procesu stwierdzenia nieważności decyzji przeprowadzonego przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. W decyzji nr [...] znajdują się informacje/stwierdzenia wskazujące na wystąpienie konfliktu kontroli krzyżowej i zajęte stanowisko M.L., iż użytkuje sporne grunty. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania. Zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy, tj. oświadczenia woli złożone przez skarżącego w dniu 17.12.2013r. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, w którym wyjaśnił, że nie posiada wiedzy na temat stosowanych środków ochrony roślin na deklarowanych działkach, ponieważ działki nr [...] są bezprawnie użytkowane przez M.L. (oświadczenie woli stanowi załącznik do raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...]); korekta wniosku M.L. z dnia 23.07.2013 r. podtrzymująca deklarację z wniosku z dnia 15.05.2013 r. oraz oświadczenia woli trzech świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, którzy potwierdzili użytkowanie rolnicze w 2013 r. gospodarstwa rolniczo-sadowniczego w sołectwie Z. przez M.L.; oraz oświadczenie M.L. z dnia 23.02.2015 r. w którym podano, że działki o nr [...] położone w woj. [...], pow. K., gmina Z. obrąb Z. były użytkowane w miesiącach I-X11 2013 r. przez samą M.L. Nie były podawane do wniosku obszarowego na rok 2013, ponieważ na w/w działki składał właściciel gospodarstwa, czyli skarżący. Na części działek było obsiane zboże, na pozostałych były sady owocowe i sad zraźnikowy. Złożone oświadczenie, w ocenie organu odwoławczego wskazuje jednoznacznie na brak posiadania przez skarżącego działek nr [...], który opiera swój wniosek o przyznanie płatności do działki nr [...] o tytuł własności do tej działki. Jak wskazano do przyznania płatności do gruntów rolnych niezbędne jest ich rolnicze użytkowanie. Skarżący nie wykazał, iż jest użytkownikiem spornych działek. Nie przedstawił dowodów, świadków potwierdzających jego użytkowanie. Jedynie w piśmie odwoławczym poinformował, iż "(...) w dniu 31 maja 2013 roku byłem posiadaczem gruntów rolnych wchodzących w skład stanowiącego moją własność gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze Ustawy o płatnościach(....)". Samo lakoniczne stwierdzenie w piśmie odwoławczym, iż był posiadaczem na dzień 31 maja 2013 roku - jest niewystarczające. Skarżący nie wskazuje na żadne okoliczności za tym przemawiające np. jakie prowadził uprawy, kiedy i jakich dokonywał zbiegów agrotechnicznych, jakie stosował środki, kiedy zebrał plon. Dołączona do odwołania kopia faktury nr [...] z dnia 23.12.2013 r. za wodę, a także nadesłane uwierzytelnione kopie nakazów płatniczych wystawionych skarżącemu i D.G. przez Wójta Gminy Z., kopie dowodów uiszczenia składki obowiązkowego ubezpieczenia OC rolników na 2013 r. nie są dowodem potwierdzającym posiadanie i użytkowanie spornych działek. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2. są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawda i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ winien dążyć do wyjaśnienia sprawy, nie wyklucza to jednak obowiązku strony współprzyczynienia się do zapewnienia pełnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - w drodze złożenia wyjaśnień lub przytoczenia dowodów w sprawie (wyrok NSA OZ Łódź z 4 grudnia 1996 r. S.A./Łd2620/95, publ. Lex nr 27407). Przypomnieć należy, iż skarżący po otrzymaniu decyzji Nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nadesłał do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oświadczenie, w którym: "(...) oświadczam, że zgadzam się z treścią sentencji ww. decyzji i nie będę kwestionował rozstrzygnięcia w niej zawartego, dlatego nie wyrażam chęci do osobistego wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji, ani też za pośrednictwem mojego pełnomocnika adwokata P.B. Wobec powyższego kategorycznie oświadczam, że nie chcę, aby adwokat P.B. wniósł w moim imieniu odwołanie od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. numer [...] z dnia [...] roku". Z powyższego stanowiska wynika, iż skarżący zgadza się treścią decyzji Nr [...] z dnia [...] r., którą Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji z uwagi na nie uwzględnienie przez Kierownik Biura Powiatowego Oświadczenia woli złożonego przez skarżącego w dniu 17.12.2013 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, w którym wyjaśnił, że nie posiada wiedzy na temat stosowanych środków ochrony roślin na deklarowanych działkach, ponieważ działki nr [...] są bezprawnie użytkowane przez M.L. Oświadczenie woli stanowi załącznik do raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...]. Stan faktyczny ustalony przez organ jest bezsporny, również skarżący nie zaprzecza faktowi, że inna osoba użytkowała w/w działki i to użytkowanie wynikało z umowy dzierżawy. W odniesieniu do argumentu, iż: "W postępowaniu w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych organy w swoich rozstrzygnięciach winny wyjaśnić, jak wyliczono różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez stronę a ostatecznie przez nie stwierdzoną" wyjaśnić należy, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą - funkcją uzasadnienia jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego: wadliwość uzasadnienia decyzji I instancji (...) może naprawić (sanować) organ II instancji. Najczęściej wadliwości uzasadnienia występują w przypadkach: niepełności uzasadnienia, pozorności uzasadnienia, braku uzasadnienia obligatoryjnego, niepowiązania uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji, wadach formalnych (błędach logicznych, stylistycznych itp.). Przepisy dotyczące prawidłowego uzasadnienia zobowiązują wszystkie organy administracji w jednakowym stopniu. Dotyczy to organów administracyjnych wszystkich szczebli, a więc organów terenowych, jak i centralnych, organów rządowych oraz samorządu terytorialnego. Organ odwoławczy może zatem utrzymać w mocy decyzję, jednocześnie uzasadniając swoją decyzję zgodnie z wymogami (por. wyrok NSA - OZ w Katowicach z dnia 4 października 1999r. I SA/Ka 136/98 - LexPolonica nr 352650, Serwis Podatkowy 2001/7 str. 44). Organ I instancji stwierdzając nieprawidłowości w deklaracji złożonej przez producenta nie nadaje im wagi. Konsekwencje wynikające z konkretnego stanu faktycznego są określone przez przepisy prawa. Przepis regulujący prawo przyznawania płatności do gruntów rolnych, jak również sankcje mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek - ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu. Powyższe ma na celu zagwarantowanie wszystkim producentom równego traktowania w takim samym stanie faktycznym i prawnym, bowiem płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Natomiast wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść, jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa.

W skardze z dnia 6 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie również decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych dla nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] położonej w województwie [...], powiecie k., gminie Z., obręb Z., oznaczonej jako działka rolna o powierzchni 8,87 ha, za rok 2013; ewentualnie o uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie temuż organowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 § 3 w związku z art. 8 K.p.a., polegające braku ustosunkowania się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich z podniesionych w odwołaniu zarzutów, w szczególności zarzutu naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, to jest art. 10 § 1 w związku z art. 32 oraz art. 40 § 2 zdanie pierwsze i art. 109 § 1 K.p.a., którym to zaniechaniem uchybił zasadzie zaufania uczestników postępowania administracyjnego do organów władzy publicznej, ustanowionej w art. 8 K.p.a. W uzasadnieniu skargi zaznaczył, iż nastąpiło wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji na osobisty adres dla doręczeń skarżącego w sytuacji, kiedy w niniejszym postępowaniu był on reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu wzięcie czynnego udziału w niniejszym postępowaniu i ostatecznie poskutkowało całkowitym pominięciem jako strony tegoż postępowania. Dodatkowo naruszenie prawa materialnego, a to art. 7 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2 pkt 2)-3) w związku z art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, polegające na jego błędnym zastosowaniu w niniejszej sprawie i nie przyznaniu skarżącemu jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych dla nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] położonej w województwie [...], powiecie k., gminie Z., obręb Z., oznaczonej jako działka rolna E o powierzchni 8,87 ha, za rok 2013, w sytuacji, kiedy skarżący spełniał wszelkie ustanowione w treści powoływanych przepisów przesłanki warunkujące możliwość przyznania mu wskazanych płatności. Nadto, naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., polegające na przeprowadzeniu niniejszego postępowania przez organ w sposób mało wnikliwy i niewyczerpujący oraz nieuwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności okoliczności, iż w dniu 31 maja 2013 roku skarżący był posiadaczem gruntów rolnych wchodzących w skład stanowiącego jego własność gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także spełniał wszelkie ustanowione w treści art. 7 ust. 1 pkt i)-3) i ust. 2 pkt 2)-3) w zw. z art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przesłanki warunkujące możliwość przyznania mu jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych dla nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] położonej w województwie [...], powiecie k., gminie Z., obręb Z., oznaczonej jako działka rolna E o powierzchni 8,87 ha, za 2013 rok. Podstawą wskazanej decyzji było uznanie przez organ odwoławczy, iż zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji odpowiada w pełni obowiązującym przepisom prawa, natomiast weryfikacja materiału dowodowego zgromadzonego na obecnym etapie niniejszego postępowania, w szczególności analiza: protokołów kontroli administracyjnych przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym skarżącego, pisemnego oświadczenia skarżącego z dnia 17 grudnia 2013 roku, pisemnego oświadczenia uczestniczki M.L. z dnia 23 lutego 2015 roku oraz stosownych pisemnych oświadczeń świadków, nie daje podstaw do uwzględnienia odwołania chociażby w najmniejszym zakresie (vide: strona 8-14 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Zgodnie z treścią przepisu art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przepis art. 8 K.p.a. stanowi, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W myśl poglądów utrwalonych w jednolitej linii orzeczniczej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: "Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Nie wykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji." (teza wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 roku, III SA/Wr 693/11, Lex nr 1139507); "Brak prawidłowego odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu." (teza druga wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2009 roku, II SA/Wr 154/0, Lex nr 563859); "Z zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko bowiem postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania do żądań i twierdzeń stron." (teza wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2005 roku, VI SA/Wa 789/04, LEX nr 189248). Przenosząc powyższe na kanwę stanu faktycznego niniejsze sprawy podnieść należy, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich z podniesionych przez skarżącego zarzutów, w szczególności poprzez całkowity brak merytorycznego rozpoznania sformułowanego i opisanego w punkcie i petitum odwołania z dnia i kwietnia 2015 roku zarzutu naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, to jest art. 10 § 1 w związku z art. 32 oraz art. 40 § 2 zdanie pierwsze i art. 109 § 1 K.p.a., natomiast zaniechanie organu odwoławczego w tym zakresie stanowi rażącą obrazę przepisu prawa procesowego w postaci art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co z kolei winno poskutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Na marginesie tylko warto zaznaczyć, iż - jak było wskazywane w treści uzasadnienia osobistego odwołania skarżącego z dnia 1 kwietnia 2015 roku (vide: strona 4 uzasadnienia odwołania) - skarżącego w niniejszym postępowaniu reprezentował pełnomocnik procesowy (będący jednocześnie autorem niniejszej skargi), z którego to faktu doskonale zdawał sobie sprawę organ pierwszej instancji (vide: treść pełnomocnictwa z dnia 18 marca 2015 roku doręczonego organowi pierwszej instancji w dniu 23 marca 2015 roku za pośrednictwem operatora pocztowego działającego pod firmą A S.A. z siedzibą w W. przesyłką poleconą numer [...]; treść nagłówku zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji). Jednakże pomimo tego organ pierwszej instancji doręczył odpis decyzji numer [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia [...] roku na osobisty adres dla doręczeń skarżącego, a nie na adres jego pełnomocnika procesowego, co stanowi rażące naruszenie powołanych przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, które winno poskutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniem temuż organowi sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowe.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawą prawną materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143 b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 (uchylone rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., stosowanym od dnia 1 stycznia 2009 r.), jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W rozpatrywanej sprawie należało zatem rozstrzygnąć, czy skarżący spełniał warunki określone w powołanym przepisie w 2013 r., odnośnie zadeklarowanych działek, będących przedmiotem dopłat bezpośrednich.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że określony w przywołanym art. 7 ust. 1 omawianej ustawy warunek posiadania gruntów rolnych dla celów przyznania płatności należy rozumieć, jako ich rolnicze użytkowanie. W myśl art. 336 K.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Dla przymiotu posiadania istotne jest zatem faktyczne władanie rzeczą. W orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwagę na to, że dla prawa do otrzymania płatności liczy się faktyczne korzystanie z gruntów. NSA w wyroku z 18 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 1034/10 wskazał, że posiadanie uprawniające do uzyskania płatności musi zawierać w sobie kilka szczególnych cech: musi to być faktyczne posiadanie i rolnicze użytkowanie gruntów utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej i ściśle związanych z produkcją rolną, której przecież wspieraniu płatności mają służyć.

Zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie, że idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy zatem być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów K.c., ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć i czy są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r. o sygn. akt V SA/Wa 1062/10 wskazał, że istotą płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest pomoc rolnikowi, który faktycznie użytkuje grunty rolne, utrzymując je zgodnie z normami, decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Wnioskodawca nie musi natomiast wykazywać, że przysługuje mu prawo do gruntu. Tak bowiem, jak posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego zgłoszonego we wniosku nie przesądza jeszcze o przyznaniu płatności obszarowych z tego tytułu, tak i niedysponowanie stosownym tytułem prawnym do nieruchomości nie może automatycznie wyłączać rolnika z systemu pomocy (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r. o sygn. akt sygn. II GSK 258/06, dostępny w CBOS). Uprawnionym do płatności jest bowiem także posiadacz samoistny i zależny bez tytułu prawnego (por. Komentarz do art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.08.170.1051), J. Bieluk, D. Łobos-Kotowska, Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Komentarz, Oficyna, 2008) (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 884/15, dostępny w CBOS).

W tym miejscu należy zaznaczyć, że to nie organ administracji ale posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego na w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r. o sygn.. akt II GSK 88/11, dostępny w CBOS).

Skład orzekający zaprezentowane wyżej poglądy w pełni podziela. W kontrolowanej sprawie podczas weryfikacji warunków kwalifikujących grunty do płatności dla wniosku pomocowego złożonego przez skarżącego i po jego zmianie ustalono, że suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] (oznaczona jako działka rolna E/El o powierzchni 8,87 ha), obręb ewidencyjny Z. wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) występującego na tej działce ewidencyjnej. Nieprawidłowości takie stanowią tzw. błąd kontroli krzyżowej, polegający na zadeklarowaniu tej samej działki i w tym samym roku kalendarzowym przez więcej niż jednego rolnika. Uprawę działki, zadeklarowanej przez skarżącego, zadeklarowała także inna producentka rolna (M.L.), która na wezwanie organu złożyła oświadczenie z dnia 23.02.2015 r. (karta 271-272 o treści "...działki o nr [...] położone w woj. [...] pow. K., gmina Z. obręb Z. były użytkowane w miesiącach I-XII 2013 r. przez mnie. Nie były podawane do wniosku obszarowego na rok 2013, ponieważ na w/w działki składał właściciel gospodarstwa p. M.M.. Na części działek było obsiane zboże, na pozostałych były sady owocowe i sad zraźnikowy".). Nadto, w dniu 07.07.2015 r. do organu wpłynęły dokumenty złożone przez M.L. do Biura Powiatowego ARiMR w K., celem dołączenia do akt sprawy, tj. wyrok o sygn. akt [...] z dnia [...]r. (k. 275) oraz protokół zdawczo-odbiorczy przedmiotu dzierżawy z dnia 2 stycznia 2014 r. (k. 276-277).

Kwestia sporu dotycząca kontroli krzyżowej została rozstrzygnięta na korzyść M.L., której informacje zawarte w korekcie wniosku z dnia 23.07.2013 r. i oświadczeniu z dnia 23.02.2015 r. świadczące o użytkowaniu działki, potwierdzili również świadkowie w oświadczeniach z dnia 17 i 19 lipca 2013 r. (karty akt administracyjnych 263 i 264-265). Dodatkowo skarżący był zapoznany się z aktami sprawy w dniu 10.12.2014 r. (k. 156), świadczy o tym fakt przedstawienia przez niego w dniu 15.12.2014 r. dokumentów związanych z ubezpieczeniem OC, nakazów płatniczych (k. 157-166) oraz faktury za wodę z dnia 23.12.2013 r. (k. 207). Zdaniem organów orzekających w sprawie oświadczenie skarżącego o posiadaniu działek na dzień 31 maja 2013 r. nie jest poparte żadnymi okolicznościami świadczącymi o wykonywaniu tamże prac, zabiegów agrotechnicznych, czy też o podejmowaniu decyzji względem spornej działki. Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że skarżący nie posiadał w roku 2013 działki o nr [...]. Tym samym nie wypełnił warunków art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, dlatego mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez wcześniej już przywołane przepisy prawa krajowego i unijnego, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską, jak również mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu.

Odnosząc się do zarzutów skargi przyjdzie dostrzec, że decyzja organu I instancji oraz zaskarżona decyzja doręczone zostały do rąk zarówno pełnomocnika, jak i samego skarżącego, zatem nie sposób uznać, że organ uniemożliwił skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Własnoręczne odwołanie skarżącego ma miejsce w niniejszej sprawie, ale pełnomocnik skarżącego uczestniczy w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...], które to postępowanie poprzedza postępowanie odwoławcze zakończone obecnie zaskarżoną decyzją organu II instancji z dnia [...]r. o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Tymczasem doręczenie decyzji do skarżącego i jego pełnomocnika nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a także na prawidłowość prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Terminy wnoszonych środków prawnych, tj. odwołanie z dnia 10.04.2015 r. oraz pismo z dnia 06.08.2015 r. liczone są przez organ od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego. W świetle powyższego wskazać należy, że podnoszone w skardze zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a tym samym nie mają wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.

Sąd oceniając postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie stwierdza, że było ono prowadzone zgodnie z zasadami K.p.a. oraz przepisami szczególnymi. Organy orzekające w sposób wystarczający wyjaśniły stan faktyczny i prawny sprawy szczegółowo przytoczony w uzasadnieniach obu wydanych w sprawie decyzji administracyjnych.

Mając powyższe na względzie zasadnie stwierdzono, że w sytuacji, gdy skarżący nie użytkował w 2013 r. wymienionej działki, to doszło do zawyżenia deklarowanej powierzchni, ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekraczała 20% lecz nie więcej niż 50 %, dlatego skarżącemu nie przyznano płatności i nałożono sankcję.

Z tych względów skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.