Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1450/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43  ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1450/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2009r., sprawy ze skargi M. G., na indywidualną interpretację Ministra Finansów, z dnia 22 stycznia 2008r Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Skarżący M. G. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej, jako organu upoważnionego przez Ministra Finansów do wydania interpretacji indywidualnej, wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości gruntowej.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynikało, że [...] września 2007 roku skarżący, działając jako osoba fizyczną prowadząca działalność gospodarczą, zawarł - w wykonaniu warunkowej umowy sprzedaży - z kupującym umowę przeniesienia własności niezabudowanych nieruchomości składających się z trzech działek. Z wypisu z rejestru gruntów wydanego dla w/w. nieruchomości wynikało, iż przedmiotowe działki sklasyfikowane były według użytków gruntowych i klas gleboznawczych jako łąki - ŁIV oraz grunty orne - RIVB. Na dzień złożenia wniosku (tj. [...] lutego 2007r.) i dzień zawarcia umowy przeniesienia własności, w/w. nieruchomości nie podlegały ustaleniom żadnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zgodnie ze wskazaniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta, większa część w/w. działek znajdywała się w kategorii terenów o przeważającej funkcji usług publicznych, usług komercyjnych, mieszkaniowo – usługowych, a mniejsza część znajdowała się w kategorii terenów zieleni publicznej. Ponadto w stosunku do w/w. nieruchomości nie wydano decyzji ustalającej warunki zabudowy nieruchomości. Transakcja została rozliczona w oparciu o wystawioną przez skarżącego fakturę VAT na kwotę zadatku przy podpisaniu warunkowej sprzedaży oraz fakturę VAT na kwotę transakcji przy podpisaniu umowy przeniesienia własność nieruchomości. W fakturach zastosowano stawkę VAT - zwolnioną.

W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż przedmiotowej nieruchomości jest zwolniona na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług ?

Skarżący stanął na stanowisku, że sprzedaż w/w. nieruchomości podlega zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ nieruchomości te zostały zaliczone do łąk oraz gruntów ornych, a zatem nie są to grunty budowlane lub przeznaczone pod zabudowę. Ponadto w dacie zawarcia warunkowej umowy sprzedaży oraz przeniesienia własności nieruchomości, nie były one objęte obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącego bez znaczenia jest przeznaczenie gruntu wskazane w studium, gdyż nie jest ono aktem prawa powszechnie obowiązującego, w jego ocenie o przeznaczeniu nieruchomości świadczy zakwalifikowanie danego obszaru w ewidencji gruntów i budynków.

W dniu 22 stycznia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając z upoważnienia Ministra Finansów wydał dla skarżącego indywidualna interpretację Nr [...] uznając, że jego stanowisko, przedstawione w przedmiotowej sprawie, jest nieprawidłowe.

W uzasadnieniu stwierdzono, że ze zwolnienia od podatku VAT korzystają dostawy gruntów niezabudowanych, nie będących terenami budowlanymi i nieprzeznaczone pod zabudowę. Jednocześnie przez "grunt przeznaczony pod zabudowę" rozumieć należy zarówno te grunty, które widnieją w planie zagospodarowania przestrzennego jako przeznaczone pod zabudowę, jak i te, które właściciel świadomie przeznaczy pod zabudowę bądź potencjalnie będą traktowane jako tereny budowlane. Ponieważ jednak tereny, na których były położone przedmiotowe działki nie były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ani też nie zostały wydane w stosunku do nich warunki zabudowy, organ przyjął, że o przeznaczeniu tych terenów będzie decydowało przeznaczenie wynikające ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Podkreślono, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, jednakże jego postanowienia są wiążące dla organów gminy przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu. Tymczasem ewidencja gruntów i budynków również nie jest aktem obowiązującego prawa, a jedynie urzędowym zbiorem i informacji faktycznych. Zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przedmiotowe grunty przeznaczone zostały jako "potencjalne tereny budownictwa mieszkaniowo -usługowego" dlatego też uznano, że dostawa tychże gruntów nie jest objęta preferencyjną stawką podatku VAT.

Pismem z dnia [....] lutego 2008 r. pełnomocnik skarżącego wezwał Dyrektora Izby Skarbowej do osunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 22 stycznia 2008 r.

W odpowiedzi na wezwanie skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w interpretacji indywidualnej z dnia 22 stycznia 2008 r.

W związku z powyższym skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji. Skarżący zarzucił naruszenie: prawa materialnego, tj.:

• art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez jego niezastosowanie, czego rezultatem było stwierdzenie przez organ, że o ustaleniu przeznaczenia terenu oraz określaniu sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu decyduje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,

• art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez jego niezastosowanie, czego rezultatem było stwierdzenie przez organ, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w studium, nie zaś w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

• art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez jego niezastosowanie, czego rezultatem było stwierdzenie przez organ, że studium jest aktem prawa miejscowego, albowiem przeznaczenie gruntu określone w studium, a nie w planie miejscowym świadczy o rzeczywistym przeznaczeniu gruntu,

• art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług - poprzez błędną wykładnię polegającą na ustaleniu przez organ, że dostawa gruntu rolnego, co do którego brak jest aktualnego planu miejscowego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie polega zwolnieniu z podatku VAT na mocy w/w. przepisu.

W piśmie uzupełniającym skargę skarżący podniósł także, iż położenie przedmiotowych działek uniemożliwia - zgodnie z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla jakiejkolwiek inwestycji i zabudowy. Skarżący powołał również korzystne dla siebie orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 513/06.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - dalej w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną.

Na wstępie zaznaczyć należy, że interpretacja indywidualna wydana została (doręczona) w terminie określonym w przepisie art. 14 d Ordynacji podatkowej, tj. terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku.

Kwestia sporna w niniejszej sprawie dotyczyła interpretacji pojęcia "teren przeznaczony pod zabudowę". Skarżący stanął na stanowisku, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunków zabudowy, decydujące znaczenie dla określenia przeznaczenia gruntów ma zakwalifikowanie danego obszaru ujęte w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast organy uznały, że w takiej sytuacji o przeznaczeniu gruntów będą decydowały ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jako wiążące dla organów gminy przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu.

Orzekający Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora Izby Skarbowej.

Przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy nieruchomość gruntowa sprzedana przez skarżącego spełnia kryteria wymagane do zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z . 05, Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Od dnia 1 maja 2004 r. w ustawie o VAT rozszerzono pojęcie towaru w ten sposób, że zaliczono do tej kategorii również grunty. Z ustawy o VAT nie wynika jednak, czy dla podatku od towarów i usług grunt jest tym samym, co nieruchomość gruntowa. W praktyce przyjmuje się, że decydujące znaczenie ma definicja zawarta w art. 46 k.c., zgodnie z którą nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności.

Jednakże w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT mowa jest nie o gruntach, lecz o terenach. Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Są to pojęcia niezdefiniowane w ustawie o VAT. Należy więc szukać ich definicji w innych przepisach prawa.

Kwestię zasad kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej oraz zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy określa ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 03 r., Nr 80, poz. 717 ze zm). Nie powinno budzić wątpliwości, iż odpowiedzi na pytanie jaki teren należy uznawać za przeznaczony pod zabudowę należy szukać w ustawie, która tę materię reguluje. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z kolei art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Na szczeblu gminy, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 ww. ustawy).

Z przytoczonych przepisów wynika, iż o przeznaczeniu terenu decyduje plan zagospodarowania przestrzennego sporządzony, dla terenów gminy - przez gminę oraz że ustalenia tego planu kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że w momencie dokonywania sprzedaży dla przedmiotowego terenu nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika zarówno z wniosku skarżącego, jak i interpretacji organu. W tej sytuacji, zdaniem Sądu decydujące znaczenie w sprawie będzie miało studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 cyt. ustawy, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z kolei art. 6 ust. 1 tej ustawy stanowi, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami, sposób wykorzystania prawa własności nieruchomości.

W sytuacji natomiast, gdy w dniu zawarcia transakcji sprzedaży nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ani decyzja o warunkach zabudowy, należy posłużyć się inną istniejącą na dzień zawarcia transakcji dokumentacją sporządzoną na podstawie ww. ustawy o planowaniu przestrzennym.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy w tym uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Polityka przestrzenna gminy wyrażona jest natomiast w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, którego uchwalenie jest niezbędnym etapem uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 9 cyt. wyżej ustawy stanowi, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, jednakże jego postanowienia są wiążące dla organów gminy przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu. Ponadto wskazać należy, iż ewidencja gruntów i budynków, na którą powołuje się skarżący, również nie jest aktem obowiązującego prawa, ale jedynie urzędowym zbiorem i informacji faktycznych.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest obok miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania, środkiem prawnym kształtowania polityki przestrzennej przewidzianym przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Te właśnie środki mają bezpośredni wpływ na gospodarkę nieruchomościami w skali gminy i w odniesieniu do konkretnego właściciela nieruchomości (por. Wyrok NSA z dnia 22.07.2008, sygn. akt I FSK 868/07).

Podkreślenia wymaga, że według przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, kryterium wyłączającym ze zwolnienia od podatku jest przeznaczenie terenu pod zabudowę, nie zaś jak to rozumie skarżący, rzeczywisty sposób wykorzystania działki lub rodzaj gruntu wynikający z wypisu z ewidencji gruntów. Dlatego wszystkie podnoszone w skardze argumenty dotyczące aktualnego charakteru działek nie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Odnosi się to także argumentów skarżącego dotyczących przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy, określonych w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W żadnym razie, w świetle unormowań zawartych w omawianym przepisie ustawy o VAT, o przeznaczeniu terenu nie może przesądzić, jak chce tego skarżący, faktu że działki, o których mowa w pytaniu są działkami niezabudowanymi, zaklasyfikowanymi w ewidencji gruntów miasta jako grunty orne i łąki. Ewidencja gruntów, jako baza informacyjna obrazuje faktyczny sposób użytkowania gruntów bez względu na ich przeznaczenie. Jak już wcześniej stwierdzono, ustawodawca nie wprowadził jako kryterium zwolnienia sposobu aktualnego wykorzystywania terenu, czy też aktualnej kwalifikacji terenu, lecz kryterium przeznaczenia terenu.

Mając na uwadze powyżej rozważania stwierdzić należy, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 4 ust. 1 i 2 oraz 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT nie są zasadne. W kwestii przytoczonego przez skarżącego wyroku WSA w Poznaniu, stwierdzić należy, że orzekający Sąd nie jest nim związany albowiem wyrok ten nie ma mocy powszechnie wiążącej.

Z tych powodów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.