Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1402/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10  ust. 1,  ust. 3  pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 576
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1494/13 w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P.S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II OSK 1402/14

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wnioskiem z dnia 21 listopada 2012 r. P.S. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim o wydanie mu pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, podnosząc, że życie i zdrowie jego oraz jego rodziny jest zagrożone, ponieważ od 2010 r. wykonuje niebezpieczny zawód kuratora sądowego, zaś realizując orzeczenia w sprawach karnych, stale kontaktuje się z osobami mającymi powiązania ze środowiskiem przestępczym oraz skazanymi, w tym za pobicia, rozboje i zabójstwa. Zainteresowany powołał się przy tym na charakter i okoliczności czynów popełnionych przez osoby znajdujące się pod jego dozorem, jak również na niejednokrotne kierowanie agresji wobec jego osoby, będące wynikiem wykonywania przez niego obowiązków służbowych (np. sporządzania wniosków o odwołanie warunkowego zwolnienia czy o zarządzenie wykonania kary, której wykonanie warunkowo zawieszono lub wykonania kary zastępczej). Ponadto, P.S. podniósł, że pracując w terenie w środowisku kryminogennym, wśród osób wysoce zdemoralizowanych, narażony jest na odwet z ich strony również w czasie wolnym od pracy, bowiem jego tożsamość można stosunkowo łatwo ustalić, a Policja nie może zapewnić mu stałej ochrony. Na poparcie swego stanowiska przywołał statystyki dotyczące napaści i agresji fizycznej wobec kuratorów sądowych, przedstawił też pogląd senatora Zbigniewa Romaszewskiego na temat pracy kuratorów. Jednocześnie zwrócił także uwagę na możliwość kierowania ewentualnych roszczeń odszkodowawczych w sytuacji, gdyby organ Policji nie wydał mu żądanego pozwolenia, a miałoby miejsce jakieś nieszczęśliwe zdarzenie.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wielkopolskim, działając na podstawie art. 12 ust. 1 i art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 576), odmówił P.S. wydania pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej w ilości jednego egzemplarza.

W motywach decyzji organ wskazał, że zebrane w sprawie dowody nie wskazują na istnienie ważnej przyczyny uzasadniającej wydanie takiego pozwolenia. Wnioskodawca nie znajduje się bowiem w stałym, realnym i ponadprzeciętnym zagrożeniu życia i zdrowia.

Po rozpatrzeniu odwołania P.S., decyzją z dnia [...] maja 2013 r., Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i art. 12 ust. 1 ww. ustawy o broni i amunicji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zagrożenie mogące wynikać z rodzaju wykonywanej przez wnioskodawcę pracy lub charakteru zajęcia nie jest okolicznością wystarczającą do wydania pozwolenia na broń bojową. Istotne jest bowiem wskazanie przez wnioskodawcę, że znajduje się on w sytuacji szczególnego zagrożenia. Odnosząc powyższe do sytuacji strony, organ uznał, iż zagrożenie, na które zainteresowany się powołuje, nie jest w swej charakterystyce stałe, realne i ponadprzeciętne. Wnioskodawca w związku z wykonywanymi czynnościami zawodowymi, jako kurator sądowy, może obawiać się o swoje bezpieczeństwo, jednakże subiektywne poczucie zagrożenia nie może przekonywać o konieczności wyposażenia strony w broń palną do ochrony osobistej. Zdarzenia, na które strona się powołuje, miały charakter incydentalny i w chwili ich zajścia nie skłoniły jej jednak do wystąpienia z wnioskiem o wydanie pozwolenia, zaś obecnie strona nie wskazała takich, które wyczerpywałyby przesłanki z art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ww. ustawy o broni i amunicji. Natomiast sama obawa wynikająca z przeświadczenia, że osoby pochodzące ze środowisk przestępczych, z którymi strona ma styczność, mogą zachowywać się w sposób agresywny, nie uzasadnia wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.S. ponownie podniósł, że charakter czynności, jakie wykonuje w ramach obowiązków kuratora sądowego, pozwala na przyjęcie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia jego życia i zdrowia, co powinno stanowić podstawę do wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Wbrew twierdzeniom orzekających w sprawie organów Policji, istnienie zagrożenia w postaci ewentualnego zamachu na życie lub zdrowie jest stanem ryzyka, a to – zdaniem skarżącego – czyni zasadnym jego wniosek.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w podjętych w sprawie decyzjach.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie znajduje ona uzasadnienia.

Zdaniem Sądu I instancji, zagrożenie życia, zdrowia lub mienia stanowiące ważną przyczynę posiadania broni, o którym mowa w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, aby można było uznać je za stałe, musi się przejawiać permanentnością i aktualnością, zaś jego realność musi być rzeczywista i obiektywna, a nie nacechowana subiektywnością, natomiast ponadprzeciętność nie może sprowadzać się do sytuacji hipotetycznej, lecz musi być nadzwyczajna i niepowszednia. Brak poczucia bezpieczeństwa i to z różnych powodów, deklaruje bowiem bardzo wiele osób. Jednakże nie oznacza to obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpi, zaś ocena w tych sprawach należy do organów Policji, które mogą prowadzić w tym względzie mniej, lub bardziej rygorystyczną "politykę". Kontroli sądowej podlega zatem to, czy procedowanie w tym względzie nie nosi znamion dowolności i czy przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa.

Wymóg "ponadprzeciętności", o którym mowa w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy musi być odnoszony do konkretnego środowiska, ustalonego według określonych cech relewantnych, nie zaś względem ogółu obywateli. Z kolei stopień zagrożenia musi być proporcjonalny, tak aby wydanie pozwolenia na broń było odpowiednim środkiem prewencyjnym i obronnym przed nim. Sama subiektywna ocena skarżącego o grożącym mu niebezpieczeństwie nie może stanowić podstawy do wydania mu pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej. Ocena występowania stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, o którym mowa w art. 10 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy musi być dokonywana przez organ obiektywnie i racjonalistycznie, w odniesieniu do sprawdzalnych argumentów, danych i dowodów. Te oczywiście muszą wynikać ze stanu faktycznego sprawy, wszak tylko konkretne zdarzenia mogą urealniać istniejące w poczuciu skarżącego zagrożenie dla jego życia, zdrowia lub mienia, a tym samym – obiektywizować spełnienie materialnoprawnych podstaw do wydania oczekiwanego przez stronę pozwolenia na broń. Dopiero bowiem na podstawie konkretnych incydentów czy zdarzeń z udziałem strony można przejść do ich oceny pod kątem realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia. Natomiast w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju zdarzeń i incydentów z udziałem skarżącego, które mogłyby świadczyć o realnym, stałym i ponadprzeciętnym zagrożeniu dla jego życia, zdrowia i mienia organy Policji nie odnotowały, co ma istotne znaczenie prawne w kontekście twierdzeń strony o istniejącym niebezpieczeństwie wynikającym z wykonywanego zawodu kuratora sądowego i wywodzonej z tego potrzebie prowadzenia dodatkowych czynności dowodowych, których celem, jak wskazuje skarżący, miałoby być prowadzenie pogłębionych analiz i obserwacji środowiska, w którym wykonuje swoje obowiązki służbowe. Czynienie przez organ Policji analiz, badań czy kontrolowanych doświadczeń, które miałyby potwierdzać stałość, realność i ponadprzeciętność zagrożenia, musi być podyktowane nie tyle samą obawą strony o jej życie, zdrowie czy mienie wynikającą z podejmowanych przez nią w określonym środowisku społecznym czynności służbowych, ale musi wynikać z faktów, które pozwolą na zrelatywizowanie zagrożenia w celu dokonania jego obiektywnej oceny. Jeżeli zatem strona nie wskazuje na występowanie w jej praktyce zawodowej zdarzeń i incydentów o znamionach czynów przestępczych w stopniu, który wskazywałby na istnienie choćby zwiększonego ryzyka, a swoje twierdzenia opiera jedynie na obawach, wówczas nie ma podstaw, by organ Policji czynił dodatkowe analizy, badania czy kontrolowane doświadczenia w ramach pełnienia przez nią obowiązków służbowych czy też poza jej godzinami pracy.

W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że jakkolwiek kurator sądowy w określonych sytuacjach może obawiać się o swoje bezpieczeństwo, to jednak, jak trafnie zauważa Komendant Główny Policji, sama obawa wynikająca z przeświadczenia, że osoby pochodzące ze środowisk przestępczych, z którymi strona ma styczność, mogą zachowywać się w sposób agresywny, nie uzasadnia wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej.

Dla oceny obaw skarżącego o zdrowie i życie jego oraz jego rodziny nie bez znaczenia jest również informacja Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji II w Zielonej Górze z dnia 10 stycznia 2013 r., z której wynika, że w miejscu zamieszkania strona, jak dotąd, nie znalazła się w jakiejkolwiek sytuacji zagrażającej jej życiu lub zdrowiu, ani też w takiej sytuacji nie znaleźli się członkowie rodziny. Nie można wobec tego przyjąć, że z powodu wykonywania zawodu kuratora sądowego skarżący i jego rodzina są stale i realnie zagrożeni niebezpieczeństwem zamachu na ich zdrowie lub życie. Wydanie stronie pozwolenia na broń w takiej sytuacji stałoby w sprzeczności z reglamentacyjnym celem ustawy o broni i amunicji. Pozwolenie na broń palną bojową do celów ochrony osobistej nie jest wydawane "na wszelki wypadek", a jedynie wtedy, gdy stan faktyczny sprawy potwierdza istnienie realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia dla wnioskodawcy bądź jego rodziny.

W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego P.S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniósł zarzut naruszenia:

- art. 1 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt ustawy o broni i amunicji poprzez oddalenie skargi, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia wskazanych przepisów, polegające na błędnej ich wykładni niewydaniu pozwolenia na broń bojową dla celów ochrony osobistej, pomimo tego, że wnioskodawca przedstawił istnienie ważnej przyczyny posiadania broni dla celów ochrony osobistej w postaci stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia i zdrowia;

- art. 1 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnychoraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt ustawy o broni i amunicji poprzez oddalenie skargi, mimo że obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia wymienionych przepisów w wyniku zastosowania - w toku oceny czy zagrożenie, na które narażona jest strona ma ponadprzeciętny charakter – nieprawidłowej grupy odniesienia w postaci osób w podobnej sytuacji faktycznej zamiast ogółu obywateli. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "ponadprzeciętne zagrożenie" winno odnosić się do grupy ogółu obywateli, gdyż przepis stanowiący podstawę wydania pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej nie wskazuje żadnego specyficznego adresata, np. w postaci odniesienia się do osób w podobnej sytuacji faktycznej czy osób reprezentujących daną grupę zawodową;

- art. 1 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt ustawy o broni i amunicji poprzez oddalenie skargi, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia wymienionych przepisów w wyniku zastosowania dodatkowych pozaustawowych przesłanek, których spełnienie organ uważa za warunek konieczny do wydania pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej, takich jak słuszność i celowość wydania pozwolenia, konieczność doznania uszczerbku w wyniku zamachu na życie bądź zdrowie, konieczność wykazania, że ogólnodostępne środki ochrony są niewystarczające, konieczność wskazania sprawy, czasu oraz charakteru przewidywanego zamachu w stosunku do strony ubiegającej się o pozwolenie;

- art. 1 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia wymienionych przepisów przez ich niezastosowanie i niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym pominięcie dowodów świadczących o stałym, realnym i ponadprzeciętnym nawet na tle innych osób wykonujących zawód kuratora sądowego zagrożenia zdrowia oraz życia.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazał, że nieuwzględnienie wniosku o wydanie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy skarżący spełniał wszystkie ustawowe przesłanki, przy jednoczesnym braku występowania jakichkolwiek przesłanek negatywnych, stanowi w sposób bezsprzeczny działanie bezprawne i w taki sposób powinien ocenić je sąd. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że ustawodawca zrezygnował z konstrukcji przepisu opartej na uznaniu i obecnie organ Policji ma obowiązek uwzględnić wniosek, o ile wnioskodawca spełnia kryteria określone w ustawie. Zdaniem strony zgromadzony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, że kryteria ustawowe są spełnione. Niedorzecznym jest uzależnienie wydania pozwolenia na broń od konieczności bycia ofiarą zamachu, doznania na jego skutek uszczerbku, a następnie udokumentowania tego formalnym zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa. Przyznanie prawa do posiadania broni ma na celu podniesienie bezpieczeństwa osoby narażonej na stałe, realne i ponadprzeciętne narażenie zamachem, a więc ma zapobiec wystąpieniu w przyszłości tego rodzaju zdarzenia, nie jest zaś formą rekompensaty za zamach na zdrowie czy życie wnioskodawcy oraz doznany na jego skutek uszczerbek. Ponadto oceniając występowanie przesłanki "ponadprzeciętności" zagrożenia punkt odniesienia winien stanowić ogół obywateli, nie zaś osoby w podobnej sytuacji faktycznej, gdyż przepis nie wskazuje żadnego specyficznego odniesienia. Dokonana interpretacja została zatem dokonana w oparciu o rozróżnienie, którego ustawodawca nie dokonał w ustawie. Bezsprzecznie należy przyjąć, że na tle ogółu obywateli strona będąca kuratorem sądowym wykonującym orzeczenia w sprawach karnych jest osobą ponadprzeciętnie zagrożoną utratą życia lub zdrowia.

Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczona została do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostała zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.

Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które nie mogą wywołać zamierzonego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku.

Istotą sformułowanych zarzutów kasacyjnych jest błędne uznanie przez Sąd I instancji, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, tzn. że w sytuacji skarżącego nie występuje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Rozstrzygnięcie sporu w rozpoznawanej sprawie wymaga zatem rozważenia, czy zagrożenie, na które powołuje się skarżący, ubiegając się o wydanie pozwolenia na broń, ma charakter realny, stały i ponadprzeciętny.

Stosownie do art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla siebie samego, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni, za którą w przypadku pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej, osób i mienia uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.

Rozważania odnośnie do spełnienia przesłanek udzielenia pozwolenia na broń muszą być poprzedzone przypomnieniem, że prawo do posiadania broni w Polsce nie należy do praw i wolności chronionych konstytucyjnie i jest ściśle reglamentowane. Jedynie organy Policji są uprawnione do wydawania pozwoleń na broń i jednocześnie upoważnione do oceny, czy okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca uzasadniają wydanie takiego pozwolenia. Ustawodawca w przepisach ustawy o broni i amunicji nie określił, jakie to okoliczności mogą uzasadniać wydanie pozwolenia na broń, tym samym pozostawiając ocenę konkretnych okoliczności organom Policji. A zatem, organy Policji są obowiązane i uprawnione do oceny, czy okoliczności występujące w danej sprawie uzasadniają wydanie pozwolenia na broń.

Nie ulega wątpliwości, że literalne brzmienie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji uprawnia stanowisko, że decyzja w sprawie pozwolenia na broń ma charakter decyzji związanej. Wykazanie istnienia okoliczności, które z zasady uzasadniają wydanie pozwolenia na broń, przy jednoczesnym braku ustawowych przeciwwskazań, obliguje organy Policji do wydania takiego pozwolenia. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że warunki udzielenia pozwolenia na broń, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji zostały sformułowane z użyciem zwrotów ocennych i niedookreślonych, które wymagają przeprowadzenia procesu odkodowania, co powoduje, że decyzja taka w takim kontekście zawiera element uznaniowości. Przypisanie natomiast zwrotowi ocennemu konkretnej treści, a zatem stwierdzenie, czy określone przyczyny usprawiedliwiają wydanie pozwolenia na broń może nastąpić jedynie ad casum. Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest zatem w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi ważna przyczyna, która uzasadnia wydanie pozwolenia na posługiwanie się bronią dla ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób. Winna ona wykazać, iż w jej przypadku zachodzą mające odzwierciedlenie w rzeczywistości sytuacje i fakty, które pozwalają uznać przedstawione okoliczności za ważną przyczynę w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że organy Policji mają prawo i obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego pod kątem przesłanek wydania pozwolenia na broń, a zatem to ocena organu Policji, a nie wnioskodawcy stanowi podstawę do wydania pozytywnej dla strony decyzji.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że przesłanką, na którą powołuje się wnioskodawca jest wystąpienie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy i jego rodziny. Źródłem owego zagrożenia jest zdaniem wnioskodawcy wykonywanie przez niego zawodu kuratora sądowego.

Skarżący kasacyjnie w toku całego postępowania administracyjnego zwracał uwagę, że wykonuje obowiązki kuratora sądowego w rejonie znacznie kryminogennym, w którym jest wysoki stopień zdemoralizowania, przez co narażony jest on na agresję ze strony swoich podopiecznych, również w czasie wolnym od pracy. Jako dowód na istnienie niebezpieczeństwa skarżący przytoczył dwa zdarzenia, na okoliczność których sporządził on notatki służbowe – agresja słowna podopiecznego oraz agresja słowna ze strony syna pobitej i płaczącej kobiety, której sytuacją wnioskodawca się zainteresował bez związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Analizując powyższe zdarzenia nie sposób dojść do przekonania, że wpisują się one w ryzyko wykonywanego zawodu, nie przybierają również postaci zdarzeń o charakterze nadzwyczajnym. Trafnie zwracano również uwagę na fakt, że drugi z incydentów nie miał związku z wykonywaną pracą.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywoływane przez skarżącego kasacyjnie motywy ubiegania się o pozwolenie na broń nie dają podstawy do przyjęcia, że wystąpiła ważna przyczyna uzasadniająca jego udzielenie, tj., że wykazał on istnienie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, z wyjątkiem motywów odnoszących się do oceny ponadprzeciętności zagrożenia wynikającej z wykonywanego zawodu.

Przede wszystkim, nie sposób twierdzić, że zagrożenie, na które powołuje się P.S. ma charakter realny, co de facto wyłącza konieczność badania, czy jest ono ponadprzeciętne, skoro wszystkie trzy przesłanki (stałość, realność i ponadprzeciętność) muszą zostać spełnione łącznie.

Uprawnione jest stwierdzenie, że doświadczone słowne groźby i agresja werbalna nie wywołały u skarżącego uzasadnionej obawy, że będą one spełnione, skoro nie zdecydował się on złożyć zawiadomienia o przestępstwie, ograniczając się do poinformowania o tym przełożonego. Co więcej, biorąc pod uwagę, że na przestrzeni lat miało miejsce tylko jedno takie zdarzenie, które związane było z wykonywaniem obowiązków służbowych, nie sposób uznać, że poczucie zagrożenia jest obiektywnie uzasadnione.

Abstrahując od powyższego, nie sposób również podzielić argumentów skarżącego o stałości zagrożenia. Wnioskodawca uzasadniał ową stałość zagrożenia faktem wykonywania obowiązków w rejonie uznanym za niebezpieczny z uwagi na dużą liczbę podopiecznych zamieszkujących na małym powierzchniowo obszarze i sprawowanie dozoru nad przestępcami, którzy dopuścili się m.in. ciężkich gatunkowo przestępstw, w tym zabójstw.

Tymczasem nie można tracić z pola widzenia tego, że regularne przebywanie w środowisku kryminogennym czy patologicznym w celu wykonywania obowiązków zawodowych stanowi nierozerwalną istotę zawodu kuratora sądowego. Ustawodawca nie uznał jednak, że ryzyko związane z wykonywaniem czynności służbowych było tego rodzaju, że automatycznie uzasadniałoby przyznanie prawa do posługiwania się bronią służbową. Dostrzegając natomiast fakt, że wykonywanie zadań stawia kuratora wobec wielu problemów i sytuacji trudnych, wiążących się z niebezpieczeństwem, czasem z zagrożeniem zdrowia lub życia, ustawodawca nadał kuratorowi uprawnienie do żądania wsparcia ze strony osób i instytucji, w zakresie ich statutowych obowiązków, w tym od Policji (art. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych, Dz.U. z 2014 r., poz. 795 z późn. zm.). Pismem z dnia 29 października 2012 r. skarżący występował do Komendanta Komisariatu Policji II w Zielonej Górze z pytaniem, czy jest możliwe przydzielenie kuratorowi (wszystkim kuratorom) indywidualnej ochrony policyjnej w postaci minimum jednego funkcjonariusza w trakcie każdorazowego pełnienia przez kuratora obowiązków służbowych w terenie. Lektura pisma wskazuje, że skarżący wnioskował o przydzielenie stałej asysty policyjnej do pełnienia swoich obowiązków służbowych niezależnie od realnej potrzeby i zagrożenia. Uprawniony będzie zatem wniosek, że żądania P.S., czy to przyznania asysty funkcjonariusza Policji, czy to udzielenia pozwolenia na broń nie mają związku z konkretnie istniejącym zagrożeniem, lecz są wynikiem przekonania strony o należnej mu jako kuratorowi ochronie.

Jeśli zaś idzie o ponadprzeciętność zagrożenia, to autor skargi kasacyjnej zarzuca odniesienie tego kryterium do grupy zawodowej kuratorów, nie zaś do ogółu społeczeństwa. W tym zakresie należy się ze skarżącym zgodzić. Nie ulega bowiem wątpliwości, że każdy kurator sądowy statystycznie ponadprzeciętnie częściej spotyka się z przestępcą niż osoba wykonująca zawód nauczyciela czy lekarza. Powyższe niewątpliwie odnosi się także do innych zawodów takich jak sędzia, prokurator czy policjant. Ponadprzeciętność zagrożenia w związku z wykonywanym zawodem w stosunku do ogółu społeczeństwa, nie przesądza jednak o konieczności uwzględnienia wniosku wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Jak wyżej powiedziano, zagrożenie to to powinno być stałe a przede wszystkim realne. Te przesłanki zagrożenia nie zostały wykazane w toku postepowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy w sposób prawidłowy Sąd I instancji uznał, że nie zostały spełnione w pełni przesłanki, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, tj. że istnieje stałe i realne zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. Odmowa wydania pozytywnej decyzji, wynika wyłącznie z oceny okoliczności sprawy dokonanej przez uprawnione do tego organy. Nie sposób przy tym uznać, że doszło do naruszenia art. 6 i 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym do pominięcia dowodów świadczących o stałym i realnym zagrożeniu. Warto bowiem stwierdzić, że materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący, a jego ocenę uznać należy za prawidłową. Odmienna od oczekiwanej przez stronę ocena przedstawionych dowodów, dokonana przez organy i Sąd I instancji, nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutu pominięcia dowodów świadczących o spełnieniu przesłanek.

Mając na uwadze powyższe należało uznać za nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 1 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt ustawy o broni i amunicji oraz art. 6 i art. 7 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.