Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 293/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant Referent Joanna Andrzejak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania 1. oddala skargę 2. zasądza na rzecz adwokata M. M. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus /-/M. Dybowski


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2008 r.) Prezydent [...], działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. 139/06/993 ze zm., dalej ustawa o ewidencji ludności bądź uel) orzekł o odmowie zameldowania W. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] na [...] w [...].

W uzasadnieniu podano, że postępowanie administracyjne w przedmiocie zameldowania na pobyt stały zostało wszczęte na żądanie W. M., który wskazał, że wymeldował się w marcu, jednak obecnie chce się zameldować, ponieważ przydział na mieszkanie opiewa na Niego, a była żona nie podpisze wniosku o zameldowanie. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu [...] przysługuje H. M. i W. M. (przydział lokalu mieszkalnego nr [...] z dnia [...] grudnia 1979 r.). W. M. wymeldował się z pobytu stałego ze spornego lokalu w dniu [...] lutego 2007 r. (k. 11 akt administracyjnych). Komisariat Policji [...] pismem z dnia [...] września 2008 r. (k. 8 akt administracyjnych) poinformował, że w toku przeprowadzonej kontroli meldunkowej w spornym lokalu nikogo nie zastano. Dozorca domu, w którym mieści się sporny lokal oraz sąsiad R. B. oświadczyli, że W. M. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od stycznia 2008 r. oraz, że nie znają jego aktualnego miejsca pobytu. Organ administracji przesłuchał świadka H. M. (byłą żonę), która zeznała, że mieszkanie jest ich wspólną własnością, a W. M. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od [...] stycznia 2007 r. tj. od dnia w którym został aresztowany. W dniu [...] lutego 2007 r. wymeldował się z przedmiotowego lokalu, a [...] czerwca 2007 r. w obecności dzielnicowego i kuratora sądowego opróżnił lokal ze swych rzeczy i podpisał oświadczenie, że zabrał swoje rzeczy i nie wnosi żadnych pretensji. Wiosną 2007 r. wymienione zostały zamki w drzwiach wejściowych, więc Zainteresowany nie ma dostępu do mieszkania. W żaden sposób nie partycypuje w kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu. H. M. dołączyła do akt kserokopię wyroku Sadu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt I ACa 324/07, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia [...] października 2006 r. sygn. akt I C 3222/04 (dalej wyrok Sądu Okręgowego), w którym orzeczono o rozwiązaniu przez rozwód związku małżeńskiego H. M. i W. M. Sąd Rejonowy w [...] prowadzi postępowanie o podział majątku (sygn. akt I Ns 456/08/7). W dniu [...] września 2008 r. wnioskodawca zeznał, że przedmiotowe mieszkanie otrzymał w latach 80-tych od Komendy [...] i jest głównym jego najemcą. W roku 2007 został zatrzymany i osadzony w areszcie na 5 miesięcy. W chwili obecnej w przedmiotowym lokalu mieszka tylko jego była żona, a on ma status osoby bezdomnej. Mieszka u znajomych, którzy udostępniają mu altankę. W Sądzie toczy się sprawa o podział majątku. Wnioskodawca wskazał, że chce mieszkać w przedmiotowym lokalu w sposób stały, ponieważ to jest jego mieszkanie, a była żona i jej siostra są do niego wrogo nastawione. W dniu [...] września 2008 r. W. M. potwierdził zeznanie H. M., że w dniu [...] czerwca 2007 r. zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste z przedmiotowego lokalu oraz, że tam nie mieszka i nie przebywa. Do akt dołączył zaświadczenie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] że przydział spornego lokalu został wystawiony na Jego nazwisko i wskazał, że podtrzymuje wniosek o zameldowanie w spornym lokalu. W dniu [...] października 2008.r. H. M. dodatkowo podała, że W. M. w dalszym ciągu nie mieszka w spornym lokalu. Organ I instancji oceniając całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że W. M. nie mieszka w spornym lokalu tzn. nie realizuje w nim swoich podstawowych funkcji życiowych. Zebrane dowody w sprawie są spójne i wzajemnie zgodne, w związku z czym mogły stać się podstawą ustalenia, że Wnioskodawca nie mieszka w przedmiotowym lokalu.

W odwołaniu od decyzji z [...] października 2008 r. W. M. podniósł miedzy innymi, że jest głównym lokatorem spornego mieszkania, które to jemu zostało przydzielone. W wyroku Sądu Okręgowego uregulowano sposób korzystania przez Strony ze spornego lokalu, w ten sposób, że Odwołującemu przyznano pokój o mniejszym metrażu do wyłącznego korzystania.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2009 r.) Wojewoda Wielkopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał zaskarżoną decyzję z [...] października 2008 r. w mocy.

Organ II instancji swe rozstrzygnięcie oparł na następujących dowodach: wyjaśnieniach W. M. , ustaleniach dokonanych przez organ policji oraz na zeznaniach H. M.. Zdaniem Wojewody Wielkopolskiego, organ I instancji słusznie uznał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o zameldowanie Zainteresowanego w przedmiotowym lokalu, bowiem z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że Odwołujący w nim nie mieszka. Dodatkowo wskazano, że fakt posiadania przydziału na ten lokal, na który powołuje się Odwołujący, nie prowadzi do wniosku, że tam mieszka. Jeżeli bowiem przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to posiadanie przydziału, bez spełniania w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem, nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że zainteresowany faktycznie w nim nie mieszka.

W skardze na decyzję z [...] lutego 2009 r. W. M. poszerzył i pogłębił argumenty podnoszone w odwołaniu, a nadto wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną i bytową.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02/1269, zm. 169/05/1417 dalej ussa) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 uel pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia (art. 10 ust. 1 ustawy). Organ gminy prowadzący ewidencję ludności dokonuje zameldowania lub wymeldowania na podstawie zgłoszenia - przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy w drodze decyzji administracyjnej (art. 47 ust. 1 i 2 ustawy).

Ewidencja ludności ma na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Jedyną przesłanką warunkującą zameldowanie na pobyt stały (jako czynność o charakterze wyłącznie rejestracyjnym) jest zatem zamieszkiwanie w określonym miejscu z zamiarem stałego przebywania. Organy ewidencyjne nie są przy tym uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania.

Zameldowanie na pobyt stały wymaga zatem w pierwszej kolejności ustalenia czy fakt "zamieszkania" osoby (w określonej miejscowości pod wskazanym adresem) rzeczywiście ma miejsce. Ustalenia takiego dokonuje się w toku postępowania wyjaśniającego.

W niniejszej sprawie Sąd podziela ustalenia organów administracji, czyniąc je integralną częścią swych ustaleń.

Z zebranego materiału dowodowego, w tym z protokołu przesłuchania Skarżącego (k. 14, 17 akt administracyjnych), protokołu przesłuchania H. M. (k. 13, 19 akt administracyjnych), zaświadczenia Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] (dalej Wydział Spraw Obywatelskich, k. 11 akt administracyjnych), pisma Komisariatu Policji [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] (k. 8 akt administracyjnych) wynika, że Skarżący od dnia [...] stycznia 2007 r. tj. od dnia aresztowania, nie mieszka w przedmiotowym lokalu. W dniu [...] lutego 2007 r. wymeldował się z pobytu stałego. W dniu [...] czerwca 2007 r. opuścił areszt, a w dniu [...] czerwca 2007 r. w obecności dzielnicowego i kuratora zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste. Wiosną 2007 r. wymienione zostały zamki w drzwiach wejściowych do spornego lokalu. Skarżący od [...] czerwca 2007 r. nie ma do niego dostępu i nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. Aktualnie mieszka u znajomych, którzy użyczają mu altankę.

Skarżący w dniu [...] stycznia 2009 r. złożył podanie do Urzędu Miejskiego w [...] o wymeldowanie z dotychczas zajmowanego lokalu (mieszczącego się na[...]) z dniem [...] lutego 2007 r. Wydział Spraw Obywatelskich pismem z dnia [...] lutego 2007 r. udzielił W. M. szczegółowego pouczenia o trybie wymeldowania (art. 9 kpa; k. 103 akt sądowych).

Formularz zgłoszenia wymeldowania z miejsca stałego pobytu, podpisany przez W. M., po potwierdzeniu autentyczności podpisu przez wychowawcę Aresztu Śledczego w [...] (k. 102 akt sądowych), Skarżący przesłał do Wydziału Spraw Obywatelskich w dniu [...] lutego 2007 r. Skarżący w tym czasie przebywał w areszcie. W dniu [...] lutego 2007 r. Wydział Spraw Obywatelskich wystawił poświadczenie wymeldowania Skarżącego z przedmiotowego lokalu w dniu [...] lutego 2007 r. Ustaleń tych dokonał Sąd na podstawie potwierdzonych "za zgodność" odpisów dokumentów, nadesłanych na żądanie Sądu przez Prezydenta [...] (k. 99 – 105 akt sądowych)

Organy obu instancji dokonały trafnej o0ceny zebranych dowodów i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń. Organy trafnie wskazały, które dowody uznały za wiarygodne (zeznania Skarżącego, zeznania świadka, ustalenia policji, zaświadczenie Wydziału Spraw Obywatelskich), jakie ustaliły na ich podstawie okoliczności oraz jakie wyprowadziły wnioski (fakt nie zamieszkiwania w spornym lokalu od 2007 r.).

Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa Sądów Administracyjnych, miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, to jest między innymi: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu, od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd. (wyrok z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 788/07, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00; publ. Lex nr 54454).

Materiał dowodowy nie daje podstawy do twierdzenia, że przedmiotowe mieszkanie stanowi miejsce koncentracji spraw życiowych Skarżącego - a tym samym może być uznany za miejsce jego stałego zamieszkania, skoro od 2007 r. w nim nie przebywa, nie posiada w nim żadnych rzeczy osobistych, a nie partycypuje w kosztach jego utrzymania.

Postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie okoliczności istotnych dla zastosowania norm prawa materialnego powinno być przeprowadzone przez organ administracyjny zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa która wymaga, by organ administracji publicznej dokonał ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy. Jest przy tym obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co wynika z art. 77 kpa, stanowiącego rozwinięcie zasady prawdy obiektywnej. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego wymaga przeprowadzenia oceny wartości dowodowej każdego dowodu, jak również wskazania, na podstawie jakich dowodów organ poczynił ustalenia faktyczne oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Poczynione ustalenia oraz przeprowadzona ocena materiału dowodowego powinna znajdować pełne odzwierciedlenie w treści decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 kpa). Zdaniem Sądu w tej sprawie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a rozstrzygnięcie zostało prawidłowo i w sposób pełny uzasadnione.

Nie można podzielić poglądu Skarżącego, że o uznaniu jego stałego pobytu w przedmiotowym lokalu decyduje Jego uzewnętrzniony zamiar zamieszkania na stałe; to, że posiada przydział tego lokalu (k. 1, 18 akt administracyjnych) oraz, że wyrokiem z dnia 04 października 2006 r. Sąd Okręgowy w sprawie o rozwód uregulował sposób korzystania przez strony ze spornego lokalu, w ten sposób, że Skarżącemu przyznał do wyłącznego korzystania pokój o mniejszej powierzchni. Ustalenia tytułu prawnego do spornego lokalu, czy dopuszczenia do korzystania z lokalu Skarżący może dochodzić przed Sądem Powszechnym. Zameldowanie na pobyt stały jest wyłącznie prawną formą rejestracji faktu trwałego przebywania określonej osoby w danej miejscowości pod wskazanym adresem. Musi zatem odnosić się do stanu istniejącego i obiektywnie weryfikowalnego, a nie tylko zamierzonego.

Mając na względzie powyższe, że zaskarżona decyzja ani decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ppsa i § 18 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U 163/02/348 ze zm.).

/-/ E. Kręcichwost –Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski