Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 736/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 4 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 140
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny  odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi E. Sz. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi A. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego E. Sz. wykonane na zasadzie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Skarżący E. S. zainicjował w sierpniu 2002 r. postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych, polegających na budowie wiaty, prowadzonych na sąsiedniej działce o numerze geodezyjnym [...], położonej we wsi Ż.-W., gmina K., należącej wówczas do S. oraz R. i B. K. M. Skarżący wnosił wtedy o wstrzymanie tychże robót podkreślając, że nie był stroną postępowania w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Postępowanie to zakończyło się decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z dnia [...] października 2002 r. odmawiającą wstrzymania robót budowlanych z powołaniem się na art. 50 ust. 1 prawa budowlanego i umarzającą wszczęte w sprawie postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe z racji ustalenia, że roboty budowlane są prowadzone w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] sierpnia 2001 r. i bez odstępstw od warunków tego pozwolenia. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. a wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. wydanym pod sygnaturą SA/Bk 268/03 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę E. S. na powyższą decyzję.

W kwietniu 2005 r. E. S. ponownie złożył w organie nadzoru budowlanego I instancji wniosek dotyczący sprawdzenia legalności robót budowlanych przy opisanej wyżej inwestycji, wnosząc o nakazanie doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem. Skarżący powołał się na fakt, że po wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę wiaty, we wznowionym postępowaniu uchylone zostało decyzją z [...] listopada 2004 r. pierwotne pozwolenie na budowę i ostatecznie odmówiono S. oraz R. i B. K. M. udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem strony inicjującej postępowanie doszło, zatem, do wybudowania spornego obiektu w warunkach samowoli budowlanej. Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. organ nadzoru budowlanego I instancji orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie uznając je za bezprzedmiotowe z racji ustalenia, że budowę zrealizowano w oparciu o pozwolenie budowlane i bez odstępstw od warunków tego pozwolenia. Powyższa decyzja została uchylona w postępowaniu odwoławczym w dniu [...] października 2005 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej stwierdził, iż postępowanie administracyjne w sprawie nie jest bezprzedmiotowe, gdyż po wyeliminowaniu z obrotu prawnego pierwotnego pozwolenia na budowę nie jest uregulowany stan prawny spornego obiektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego powinien zbadać czy sporny obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. W postępowaniu przy tym należy zapewnić czynny udział wszystkim stronom uwzględniając aktualny stan własnościowy.

W trakcie ponownie prowadzonego postępowania zapewniony został czynny udział w nim aktualnym właścicielom terenu inwestycji oraz skarżącemu, dwukrotnie zostały przeprowadzone oględziny oraz do akt sprawy dołączono dokumenty informujące o stanie prawnym działki o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej drogę dojazdową do posesji państwa M. i skarżącego. Zachowanie wymaganej prawem odległości sporej wiaty od tej drogi stała się punktem spornym w sprawie. E. S. przedłożył decyzję W. Podlaskiego z [...]. listopada 2005 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. M. z dnia [...] października 1991 r. w sprawie uznania za mienie gminne działki o obecnym numerze [...] a Starosta Powiatu W. M. nadesłał kopię decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2006r. stwierdzającą nieważność decyzji o komunalizacji działki o numerze [...] i poinformował organ, że w ewidencji gruntów w odniesieniu do powyższej nieruchomości został przywrócony zapis jaki istniał do chwili rozpoczęcia prac związanych z regulacją stanu prawnego dróg tj. przywrócono wpis podmiotu władającego – byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. M. Skarżący zarzucał brak zachowania należytej odległości wiaty od drogi stanowiącej jego wyłączną własność a właściciele działki [...] wnosili o umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na wzniesienie wiaty za pozwoleniem na budowę, w okresie ważności tego pozwolenia i bez odstępstw od warunków tego pozwolenia.

Przy takich stanowiskach stron i po wykonaniu opisanych wyżej czynności decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. organ I instancji powtórnie orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie, powołując w podstawie prawnej decyzji wyłącznie art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył na wstępie wyniki dotychczasowych postępowań wiążących się z niniejszą sprawą oraz przebieg kwestionowanego postępowania a następnie stwierdził, że nie jest przesądzone - wbrew stanowisku skarżącego - że droga dojazdowa o numerze geodezyjnym [... stanowi własność skarżącego. Nadto kwestia własności drogi dojazdowej ma w sprawie drugorzędne znaczenie. Istotne jest to, że sporny obiekt budowlany został pobudowany w okresie ważności pozwolenia na budowę, bez odstępstw od warunków tego pozwolenia i bez naruszenia warunków technicznych. Obiekt został usytuowany w linii istniejącego już na działce budynku gospodarczego (przylega jedną ścianą do tego budynku), a z materiałów geodezyjnych wynika, że jego odległość od działki stanowiącej drogę dojazdową wynosi 4 metry. Akcentując powyższe organ stwierdził, że wzniesienie wiaty nie jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego, a zatem postępowanie dotyczące doprowadzenia budynku wiaty do stanu zgodnego z prawem jest bezprzedmiotowe.

Odwołanie od tej decyzji wniósł E. S.. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że podziela stanowisko organu I instancji, co do tego, że sporny obiekt budowlany nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, jako zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, w okresie ważności tego pozwolenia, bez odstępstw od warunków tego pozwolenia i jako skutecznie zgłoszony do użytkowania. Z akt sprawy wynika też, że wiata nie narusza przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy nawiązując do ustaleń i pomiarów przeprowadzonych w czasie oględzin w dniu [...] września 2005 r. stwierdził, że sporny obiekt zlokalizowany został w odległości około 3,60 metra od granicy z działką o numerze [...], stanowiącą drogę. Mniejsza niż przepisowe 4 metry odległość nie może decydować o rozbiórce obiektu albowiem jego usytuowanie wytyczył uprawniony geodeta zgodnie z lokalizacją przewidzianą w dokumentacji projektowej zatwierdzonej pozwoleniem na budowę, a status prawny działki, stanowiącej drogę uległ zmianie w 2006 r, tj. w czasie, gdy sporny obiekt już istniał od 4 lat. Wynikający z fotomapy rzeczywisty układ działek, wykazujący różnice w stosunku do stanu wykazywanego na kopiach map zasadniczych oraz ustalonego w czasie oględzin, może stanowić przedmiot ewentualnych roszczeń przed sądami cywilnymi. Skoro obiekt nie jest samowolą budowlaną i nie narusza norm techniczno-budowlanych, postępowanie przed organem nadzoru budowlanego należało uznać za bezprzedmiotowe i jako takie umorzyć.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wywiódł E. S. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku podano, że błędne w sprawie było uznanie przez organy nadzoru budowlanego obu instancji bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Wskazano, że skarżący od początku żądał jej załatwienia w sposób merytoryczny, początkowo poprzez doprowadzenie spornego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem a ostatecznie poprzez nakazanie jego rozbiórki. Do tych żądań organ nadzoru budowlanego powinien się ustosunkować merytorycznie, albowiem istnieje żądanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Przedmiotem sprawy jest sporny obiekt budowlany oraz przewidziane w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego konkretne sposoby rozstrzygania spraw dotyczących robót budowlanych, zrealizowanych w warunkach objętych dyspozycją art. 50 ust. 1 prawa budowlanego. Sąd zalecił, aby przy merytorycznej ocenie istnienia podstaw do rozbiórki spornej wiaty bądź istnienia podstaw do nakazu doprowadzenia wiaty do zgodności z przepisami (warunkami techniczno-budowlanymi) mieć na uwadze całokształt okoliczności prawnych i faktycznych sprawy, w tym również okoliczności dotychczas powoływane przez organ dla uzasadnienia bezprzedmiotowości postępowania (istnienie pozwolenia na budowę, zrealizowanie budowy w okresie ważności pozwolenia na budowę, zgłoszenie obiektu do użytkowania, brak odstępstw od warunków pozwolenia na budowę), a nadto zalecono poszerzenie ustaleń o sprawdzenie przyczyn, dla których we wznowionym postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę, po uchyleniu pierwotnego pozwolenia, doszło do odmowy wydania pozwolenia na budowę. Sąd wskazał również, że należałoby mieć na uwadze okoliczność braku merytorycznego stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę (postępowanie w tej sprawie umorzono po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę na drodze wznowienia postępowania). Wskazano, że należałoby sięgnąć do treści § 12 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w momencie udzielania pozwolenia na budowę wiaty tj. w dacie 6 sierpnia 2001 r. dla sprawdzenia czy organowi architektoniczno – budowlanemu służyło wówczas w ramach postępowania o pozwolenie na budowę uprawnienie do samodzielnej oceny możliwości usytuowania budynku z odstępstwami od zasadniczych odległości normatywnych i czy w tej konkretnej sprawie zatwierdzony plan zagospodarowania terenu inwestycji w ogóle takowe odstępstwa przewidywał. Należałoby rozważyć (ewentualnie wykluczyć) wpływ zmian własnościowych, co do działki o numerze geodezyjnym [...] (drogi dojazdowej) na obecną sytuację prawną inwestorów a dla poprawności ustaleń faktycznych sprawy powtórzyć oględziny dla sprawdzenia obecnej odległości wiaty od tejże drogi. Całokształt poszerzonych ustaleń winien być skonfrontowany ze stanem wynikającym z pozwolenia na budowę zwłaszcza ze stanem wynikającym z planu zagospodarowania działki o numerze geodezyjnym [...] przy jednoczesnej niemożności pominięcia tego, że ostatecznie i prawomocnie w przeszłości przesądzono już w tej sprawie kwestię braku odstępstw od warunków pozwolenia na budowę w okresie realizacji inwestycji (vide: sprawa SA/Bk 268/03).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej wiaty. Odwołanie od tej decyzji wniósł E. S. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podano, że powiatowy organ nadzoru budowlanego zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2007 r. Przedmiotowa wiata na maszyny rolnicze nie jest samowolą budowlaną, nie podlega zatem regulacji zawartej w art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Późniejsze wyeliminowanie z obiegu prawnego pozwolenia na budowę nie zmienia tego faktu. Wykonując ww. wyrok Sądu, organ odwoławczy dokonał analizy przepisów warunków technicznych, obowiązujących w dacie wydawania nieobowiązującego pozwolenia na budowę ([...] sierpnia 2001 r.). W wyniku tej analizy stwierdzono, że § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) dopuszczał, aby właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej wyraził zgodę na usytuowanie obiektu budowlanego z odstępstwami od odległości w stosunku do granic nieruchomości, wskazanych w § 12 tego aktu prawnego. Odnośnie działki o nr [...] podano, że jest ona drogą dojazdową do posesji p. M. Jest to droga gruntowa o zmieniającym się przebiegu w terenie, co potwierdza dokonana analiza pomiarów odległości przedmiotowej wiaty od tej działki na różnych etapach postępowania. Zdaniem organu odwoławczego podnoszona przez E. S. okoliczność zbyt bliskiej odległości od granicy nie może stanowić jedynej podstawy do wydania nakazu rozbiórki, zwłaszcza, iż obiekt nie narusza innych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób nie naruszający przepisów art. 7, art. 8 i art. 9, a także art. 77 § 1 kpa. Podniesiono, że w niniejszej sprawie nie jest wymagana legalizacja wiaty, gdyż obiekt ten nie powstał samowolnie, a działania organów nadzoru budowlanego polegały na ocenie spełniania przez ten obiekt przepisów techniczno - budowlanych. Ustalenie przebiegu granicy między działkami [...] i [...] w Ż. W. nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Właściciele wymienionych działek mogą tego dokonać na własny koszt w dogodnym dla nich czasie.

Decyzję tę do sądu administracyjnego zaskarżył E. S. Wyrokiem z dnia 28 lipca 2011 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 298/11 WSA w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego nie wykonał wytycznych zawartych w wyroku z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. II SA/Bk 328/07. Wskazano, że w przedmiotowym wyroku w wytycznych co do dalszego postępowania dotyczącego merytorycznej oceny istnienia podstaw do rozbiórki wiaty bądź doprowadzenia jej do zgodności z warunkami techniczno – budowlanymi, nakazano organom nadzoru budowlanego zbadanie przepisów techniczno-budowlanych, obowiązujących w momencie udzielania pozwolenia na budowę wiaty, tj. obowiązujących w dacie 6 sierpnia 2001 r. Z uzasadnienia decyzji wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego wynika, że wykonując powyższy wyrok Sądu dokonano analizy przepisów warunków technicznych, nieobowiązujących w dacie wydawania pozwolenia na budowę (6 sierpnia 2001 r.). W wyniku tej analizy stwierdzono, że § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) dopuszczał, aby właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej wyraził zgodę na usytuowanie obiektu budowlanego z odstępstwami od odległości w stosunku do granic nieruchomości, wskazanych w § 12 tego aktu prawnego. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy dokonał analizy przepisów warunków technicznych, które jeszcze nie obowiązywały w dacie wydania pozwolenia na

budowę. Poddane analizie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. weszły w życie 16 grudnia 2002 r. Oznacza to, że pozwolenie na budowę zostało wydane prawie rok przed wydaniem ww. rozporządzenia i prawie półtora roku przed dniem jego wejścia w życie. W dacie wydania pozwolenia obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia14 grudnia 1994 r. (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.) i to te przepisy powinny być poddane analizie. Dokonując analizy błędnego aktu prawnego organ dodatkowo powołał się na błędną jednostkę redakcyjną tego aktu, tj. § 13 ust. 1, który dotyczy naturalnego oświetlenia a nie kwestii związanych z odległością obiektu budowlanego od granicy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nakazano organowi odwoławczemu dokonać zbadania właściwych przepisów techniczno-budowlanych, obowiązujących w momencie udzielania pozwolenia na budowę wiaty, tj. obowiązujących w dacie [...] sierpnia 2001 r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po ponownym rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. odmawiającej wydania nakazu rozbiórki wiaty, utrzymał ją w mocy (decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]). W uzasadnieniu organ podał, że ww. wyroku Sąd zakwestionował jedynie ustalenia związane z przepisami techniczno - budowlanymi obowiązującymi w dacie budowy przedmiotowej wiaty. W pozostałych kwestiach Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez organy nadzoru budowlanego. W związku z tym organ wskazał, że warunki techniczne obowiązujące w dacie wydawania uchylonego pozwolenia na budowę (dzień [...].08.2000 r. ), tj. przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. (t. j. Dz. U. z 1999 r. nr 15. poz. 140 ze zm.), przewidywały w § 12 ust. 4 usytuowanie budynku od granicy z sąsiednimi działkami w odległości co najmniej: 1) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi - 4 m. 2) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów - 3 m. Ponadto przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia dopuszczał sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od 3 m (gdy budynek jest zwrócony w stronę granicy ścianą bez otworów), lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. W projekcie zagospodarowania działki, zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej wiaty, nie ma mowy o odstąpieniu od wskazanych odległości, gdyż wiata ma być usytuowana w określonej prawnie odległości 4,0 m. Organ podniósł, że nie ma dowodów na to, iż wiata została zlokalizowana w innej odległości. Twierdzenia E. S. że przedmiotowy obiekt budowlany jest usytuowany w odległości 1,5 2.0 m od działki [...] nie znalazły potwierdzenia w terenie. Z kolei naruszanie prawa własności współwłaścicieli działki [...] poprzez korzystanie przez pp. M. z tej działki jako drogi dojazdowej do nieruchomości stron stanowi zagadnienie prawa cywilnego i może być dochodzone przed sądem powszechnym. Także ustalenie przebiegu granicy między działkami [...] i [...] w Ż. W. nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Właściciele wymienionych działek mogą tego dokonać na własny koszt w dogodnym dla nich czasie.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył E. S. i zarzucił naruszenie:

- art. 7 kpa, poprzez zaniechanie przez organu obu instancji ustalenia właściwego stanu faktycznego sprawy oraz uchylenie się od załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i interesem skarżącego;

- art. 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób który utrwala w ocenie skarżącego przekonanie, że organy nadzoru budowlanego są tylko i wyłącznie rzecznikiem interesów samowolnych inwestorów;

- art. 77 § 1 kpa, poprzez zupełne zlekceważenie i szyderstwo z obowiązków jakie nakłada na organy administracji ten przepis czego skutkiem jest to, ze przez ponad 9 lat trwania tego postępowania organy nadzoru budowlanego nie ustaliły prawdziwej odległości przedmiotowej wiaty od działki nr [...];

- art. 80 kpa, poprzez stronniczą i dowolną ocenę dotychczas zebranych dowodów w tym, że w dniu [...] maja 2008 r. PINB w W. M. dokonał pomiarów podczas, gdy w czasie tych oględzin nie wykonywano żadnych pomiarów oraz bezpodstawne stwierdzenie, że wiata nie narusza obowiązujących przepisów techniczno – budowlanych;

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji kiedy zaskarżona decyzja organu I instancji zawierała cały szereg wad i naruszeń prawa i podlegała uchyleniu;

- § 12 ust. 4 rozporządzenia, poprzez nachalną próbę zalegalizowania budynku który nie spełnia warunków określonych w tym przepisie.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący zaakcentował, że organy nie ustaliły rzeczywistej odległości przedmiotowej wiaty od działki nr [...] a to czyni zupełnie bezpodstawnym i nieuprawnionym twierdzenie, że obiekt nie narusza obowiązujących przepisów techniczno – budowlanych. Skarżący wywiódł, że twierdził i nadal twierdzi, iż wiata znajduje się w odległości 1,5 do 2,0 m od granicy i to twierdzenie nie zostało przez nikogo zakwestionowane czy podważone. Zdaniem skarżącego w sprawie nie wykonano wytycznych wyroku z dnia 11 grudnia 2007 r. dotyczących oceny wpływu zmian własnościowych co do działki nr [...] oraz powtórzenia oględzin celem sprawdzenia obecnej odległości wiaty od drogi. Skarżący podniósł, że w dniu [...] maja 2008 r. przedstawiciele PINB nie wykonali żadnych pomiarów o czym świadczy jego pismo z dnia [...] maja 2008 r.

Pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2014 r. podtrzymał zarzuty skargi i dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 kpa polegającego na tym, iż organ przed wydaniem decyzji nie dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a mianowicie nie zostały przeprowadzone oględziny wybudowania wiaty w odniesieniu do przebiegu granic działek gruntu skarżącego, przy udziale osoby posiadającej specjalistyczną wiedzę (biegłego geodety), a w konsekwencji nie została prawidłowo ustalona odległość pomiędzy działką należącą do skarżącego a sporną wiatą. Pełnomocnik podtrzymał wniosek skarżącego o uchylenie decyzji obu instancji i wniósł o zasądzenie kosztów z tytułu udzielonej pomocy prawnej z urzędu. Nadto, skarżący podniósł okoliczność zmiany numeracji działek, który nastąpił w 2010r. W jego wyniku działka o nr [...] została podzielona na działki o numerach: [...] i [...]. Sporna wiata stoi na działce o nr [...], zaś organy wydające decyzje nie uwzględniły w/w zmian, posługując się nieaktualnym numerem działki [...], co zdaniem skarżącego, winno być przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik organu oświadczył, że inspektor nadzoru budowlanego powziął wiadomość o zmianie nr działki [...] już po wydaniu zaskarżonej decyzji w 2013r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sprawa legalności wiaty, jak wynika z obszernych akt administracyjnych, posiada wieloletnią historię. Dwukrotnie wypowiadał się w tym temacie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, w wyrokach o sygn. akt II SA/Bk 328/07 i II SA/Bk 298/11 oraz w sprawie ściśle powiązanej z niniejszą o sygn. SA/Bk 268/03.

Zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej: p.p.s.a., organy administracji oraz sąd są związane oceną prawną i wskazaniami zwanymi w poprzednich wyrokach sądowych. Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż skarżący konsekwentnie dąży do dokonania rozbiórki spornej wiaty, co w okolicznościach tejże sprawy, nie jest możliwe, bowiem obiekt ten został wzniesiony w oparciu o ostateczną decyzję pozwalającą na budowę obiektu wydaną [...].08.2001r., w okresie ważności tego pozwolenia i po prawidłowym jego zgłoszeniu do użytkowania w dniu [...].10.2002r. W takiej sytuacji nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego dotyczący samowoli budowlanej. Wiata nie została pobudowana w warunkach samowoli budowlanej, co jest oczywiste w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Kwestię tę przesądził jednoznacznie WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 11.12.2007r. (sygn. akt II SA/Bk 328/07), przywołując szeroką argumentację faktyczną i prawną. Zatem, sąd orzekający w aktualnym postępowaniu, nie posiada żadnych podstaw by zająć stanowisko odmienne, czyniąc zadość żądaniu skarżącego.

Wykonując zalecenia Sądu, wynikające z uzasadnienia wyroków w sprawach o sygn. II SA/Bk 328/07 i II SA/Bk 298/11 organy prawidłowo uzupełniły materiał dowodowy sprawy, dokonały właściwej oceny stanu faktycznego i prawnej jego kwalifikacji, zachowując (wbrew twierdzeniom skargi) zasady wynikające z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że:

- Uchylono decyzję o pozwoleniu na budowę wiaty z dnia [...].08.2001r. we wznowionym postępowaniu i odmówiono wydania pozwolenia z przyczyn formalnych Przyczyną tą było wyeliminowanie z obrotu prawnego uprzedniej decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na to, że E. S. nie był stroną postepowania (postepowanie wznowieniowe toczyło się z jego wniosku).

- Droga dojazdowa oznaczona nr geodez. [...] stanowi obecnie działkę prywatną, w której udział posiada skarżący, bowiem z jego inicjatywy doszło w 2006r. do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, a tym samym doszło do odebrania gminie K. statusu właściciela. Stosunki własnościowe działki o nr geodez. [...] nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

- Wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 17.06.2003r. ( SA/Bk 268/03) miał znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd potwierdził tam słuszność decyzji odmawiającej wstrzymania budowy wiaty w postępowaniu toczącym się z wniosku E. S. Sąd uznał, że wiata została wybudowana bez odstępstw od pozwolenia na budowę, zgodnie z decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...].08.2001r. Obiekt został wyznaczony na gruncie przez uprawnionego geodetę A. T. (zapis w dzienniku budowy) i nie było podstaw do kwestionowania odległości budynku od drogi.

Kwestię sporną, w niniejszej sprawie, stanowi rozbieżność stanowisk organu i skarżącego, co do odległości usytuowania wiaty na działce o nr [...] względem drogi oznaczonej jako działka nr [...].

Faktem jest (co przyznaje organ), że kilkukrotne oględziny i pomiary wykazywały różne odległości obiektu od drogi tj. 3,6m, 2,9m, zaś wg geodety T. wyznaczającego obiekt na gruncie jest to 4m. Skarżący twierdził, że odległość ta wynosi 1,5m – 2m.

W ocenie Sądu, organy słusznie przyjęły, że dokładne pomiary tej odległości nie są możliwe z racji zmieniających się śladów wyjeżdżenia drogi, ale co najważniejsze – nie są, w ocenie Sądu, istotne dla wyniku sprawy, wbrew twierdzeniom skarżącego. Dla przyjęcia legalności usytuowania wiaty względem drogi, w świetle art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego mają znaczenie przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie wznoszenia wiaty zgodnie z wydanym wówczas i obowiązującym inwestora pozwoleniem na budowę (przesądził o tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 328/07 i II SA/Bk 298/11). Warunki techniczne obowiązujące w dacie wydania pozwolenia na budowę wiaty (potem uchylonego) zostały unormowane rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. (tj. Dz.U. z 1999r. nr 15, poz. 140), gdzie w § 12 ust. 4 pkt 1, 2 przyjmuje się dwie zasadnicze odległości od granicy działki sąsiedniej: 4m – jeśli ściana z otworami okiennymi i drzwiowymi jest zwrócona w stronę granicy i 3m – bez otworów. Natomiast ust. 6 § 12 dopuszczał odstępstwa polegające na budowie po granicy lub zmniejszeniu w/w odległości do 1,5m od granicy, jeśli w projekcie budowlanym (zagospodarowania terenu) zostanie wykazana możliwość zachowania odległości pomiędzy obiektem na działce inwestora i na działce sąsiedniej.

Poza sporem pozostaje okoliczność, iż działka o nr [...] nie jest zabudowana (stanowi drogę) jak też działka za drogą nie jest zainwestowana, co w rezultacie prowadzi do wniosku, przy nieefektywności sporów odległościowych, iż pobudowana wiata nie narusza przepisów technicznych nawet, jeśli znajduje się w odległości 1,5m-2m od drogi, czyli przy założeniu, ze pomiar podany przez skarżącego jest prawidłowy. Nie można przy tym zapominać, iż projekt zabudowy i zagospodarowania działki nr [...], na którym wzniesiono obiekt, a wchodzący w skład pozwolenia na budowę z dnia [...].08.2001r. był zatwierdzony przez organ architektoniczno-budowlany. Decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona, we wznowionym postępowaniu, z przyczyn formalnych. Nie stwierdzono nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].08.2001r. z przyczyn merytorycznych (o co bezskutecznie ubiegał się skarżący). Zatem, w ocenie Sądu, nie można przyjąć, że odległość wiaty pobudowanej w okresie ważności pozwolenia na jej budowę od granicy drogi o nr [...], jest niezgodna z przepisami technicznymi i stanowi podstawę prawną do jej rozbiórki. Takie stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie znajduje oparcia w stanie faktycznym i prawnym, a przede wszystkim jest sprzeczne z ustaleniami z okresu realizacji wiaty, bowiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku w wyroku z dnia 17.06.2013r. wypowiedział pogląd, że obiekt jest budowany zgodnie z decyzja pozwalająca na budowę, bez odstępstw odległości budynku od drogi ( SA/Bk 268/03). Jako chybiony należy ocenić wniosek skarżącego dotyczący przeprowadzenia oględzin drogi o nr [...] z udziałem biegłego geodety w celu wskazania (czy wyznaczenia) granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego odnośnie zmiany numeracji działki, ujętej w zaskarżonej decyzji, jako nieruchomość o nr geodez. [...] w aspekcie rzutującym na nieprawidłowość zaskarżonej decyzji. Postepowanie niniejsze toczy się od 2005r. zaś numeracja geodezyjna działki została zmieniona w 2010r. (jak twierdzi skarżący) wskutek jej podziału. Obecnie sporna wiata znajduje się na działce oznaczonej nr [...], co rzeczywiście nie zostało odzwierciedlone w treści zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu, nie ma to jednak znaczenia dla wyniku sprawy, gdyż sporny obiekt stoi w tym samym miejscu od momentu jego wybudowania. Formalna zmiana numeru działki nie zmieniła stosunków własnościowych, zachowane zostały okoliczności faktyczne na gruncie. Zmiana numeru działki w ewidencji gruntów jest bez znaczenia dla treści zaskarżonej decyzji (a także wyroku sądowego) również z tego względu, że organy słusznie odmówiły wydania nakazu rozbiórki wiaty na maszyny rolnicze, wybudowanej przez p. M. Taka decyzja nie ma przymiotu wykonalności, gdyż do niczego nie zobowiązuje właścicieli i inwestorów wiaty. Stąd też, uchybienie popełnione przez organ, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe okoliczności, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu na zasadzie prawa pomocy, orzeczono zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1c (plus podatek vat do kwoty 240zł.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.