Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 825/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia 18 lipca 2016 roku w miejscowości K. na drodze wojewódzkiej miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez Inspekcję Transportu Drogowego. Zatrzymano pojazd przewożący żywe zwierzęta. Zwierzęta przewożono z m. B. do m. K. Kierowca okazał kserokopię wypisu z licencji wydanej dla A. H., oraz kserokopię zezwolenia TYP 1 wydaną dla "A" Sp. z o.o. Nie okazał natomiast i oświadczył, że nie posiada w pojeździe wymaganych dokumentów związanych z transportem zwierząt, tj. kopii zezwolenia dla przewoźnika wydanego dla przedsiębiorcy A. H., zgodnego z art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniające dyrektywy 64/432/EWG I 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/9.

Mając na względzie materiał dowodowy zebrany w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. nr [...] nałożył na przedsiębiorcę Pana A. H., [...] W. ul. [...], karę pieniężną w wysokości 6.000.00 zł określoną w lp. 8.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odwołanie od tej decyzji złożył A. H. W jego ocenie organ I instancji błędnie uznał, że zezwolenie TYP 1 nie jest wydawane na pojazd. Zdaniem strony kierowca - jego pracownik - okazał dokumenty własne na ciągnik o numerze rej. [...], a pracownik firmy "A" Sp. z o.o. wymagane rozporządzeniem nr 1/2005 art. 10 ust. 1 zezwolenie TYP 1 wydane dla firmy "A" Sp. z o.o., której to własnością była naczepa i przewożone konie. Ponadto strona twierdziła, że przewoźnikiem żywych zwierząt był przedsiębiorca "A" Sp. z o.o., a skoro strona nie może posiadać zezwolenia TYP 1 ani na ciągnik ani na naczepę to żądanie od niego takiego dokumentu jest bezpodstawne.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji naruszył przepisy art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a., gdyż zdaniem organu odwoławczego nie przeprowadził dowodów celem ustalenia, kto faktycznie wykonywał przewóz z dnia kontroli. Okazane do kontroli dokumenty nie przesądzają o tym, że przewoźnikiem był skarżący. W związku z szeregiem wątpliwości powstałych w niniejszej sprawie wydanie przez organ II instancji merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy jest niemożliwe.

W toku ponownie przeprowadzanego postępowania organ I instancji zwrócił się do "A" sp. z o.o. z prośbą o udzielenie informacji, czy przewóz z dnia kontroli był wykonywany przez A. H. czy "A" sp. z o.o. W odpowiedzi spółka przesłała kserokopię faktury nr [...] wystawionej przez A. H. na rzecz "A" sp. z o.o. [...] roku tytułem wykonanej 18 lipca 2016 roku usługi transportowej. Tytuł usługi został oznaczony jako "Usługa transportowa, transport koni, B.". W konsekwencji decyzją z [...] r. nr [...] nałożył na A. H. karę pieniężną w wysokości 6000 złotych tytułem popełnienia naruszenia z lp. 8.1 załącznika nr 3 do utd.

Ponownie odwołanie od tej decyzji złożył ukarany. Zdaniem strony organ nieudolnie usiłuje zrównać pojęcie transportu z pojęciem przewoźnika, choć nie są to pojęcia równoznaczne. Skarżący twierdzi, że to nie kierowca, lecz pracownik "A" sp. z o.o. okazał do kontroli zezwolenie TYP-1. Skarżący podnosi, że błędne jest stwierdzenie, jakoby zezwolenie TYP-1 nie było wydawane na naczepę, ponieważ w każdym zezwoleniu wyszczególniony jest typ środka transportu i rodzaj zwierząt, które będą nim przewożone. Strona twierdzi, że nie jest możliwe, aby na jeden środek transportu wydano zezwolenia TYP-1 dla kilku przewoźników, co ma wynikać z art. 18 ust. la rozporządzenia 1/2005. Strona uważa, że znaczenie dla sprawy ma okoliczność w postaci wyroku Sądu Rejonowego uchylającego mandat kierowcy za brak zaświadczenia TYP-1 i błędem jest uznanie przez organ I instancji, że postępowanie wykroczeniowe jest odrębne od postępowania administracyjnego.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję organu I Instancji w mocy. Uznał, iż bezspornym jest, że wykonawcą zarobkowego przewozu z dnia kontroli był A. H., czego strona nie kwestionuje w odwołaniu. Powyższe wynika z treści faktury nr [...] wystawionej przez A. H. na rzecz "A" sp. z o.o. 18 lipca 2016 roku tytułem wykonanej 18 lipca 2016 roku usługi transportowej. Tytuł usługi został oznaczony jako "Usługa transportowa, transport koni, B.". Strona w odwołaniu nie zaprzecza, że wystawiła fakturę za wykonanie usługi, jednakże uważa, że mogła do kontroli okazać wyłącznie zezwolenie TYP- 1 wydane przedsiębiorcy "A" sp. z o.o., jako że nie jest możliwe, aby na jeden środek transportu wydano zezwolenia TYP-1 dla kilku przewoźników, co ma wynikać z art. 18 ust. la rozporządzenia 1/2005. Tymczasem w omawianym przypadku przewóz zwierząt nie był długotrwałym przewozem, który, zgodnie z definicją z art. 2 lit. m rozporządzenia 1/2005, oznacza podróż, przekraczającą 8 godzin, rozpoczynającą się w chwili, gdy pierwsze zwierzę z partii przemieszcza się. Przewóz z dnia kontroli odbywał się na trasie B. - K. Długość trasy wynosi ok. 178 km co ustalono na podstawie informacji pozyskanych z googlemapps.pl. Zgodnie z dokumentacją dotyczącą zwierząt przewidywany czas trwania przewozu wynosił 4 godziny.

W związku z powyższym za nieuzasadnione organ uznał argumenty strony, zgodnie z którymi nie jest możliwe, aby na jeden środek transportu wydano zezwolenia dla kilku przewoźników, co ma wynikać z art. 18 ust. 1 a rozporządzenia 1/2005. Zgodnie z powyższym przepisem właściwe władze lub organy wyznaczone przez Państwo Członkowskie wydają świadectwo zatwierdzenia środka transportu drogowego wykorzystywanego do długotrwałego transportu pod warunkiem, że środek transportu:

nie jest przedmiotem innego wniosku o zatwierdzenie i nie posiada świadectwa zatwierdzenia wydanego przez inne władze tego samego lub innego Państwa Członkowskiego;

został poddany kontroli przez właściwe władze lub organ wyznaczony przez Państwo Członkowskie i spełnia wymagania zawarte w rozdziałach II i VI załącznika I w stosunku do zaprojektowania, konstrukcji i utrzymania środków transportu przeznaczonych do długotrwałych przewozów.

Obostrzenia dotyczące niemożności uzyskania świadectwa zatwierdzenia środka transportu przez większą liczbę przewoźników dotyczą wyłącznie środków transportu używanych do długotrwałego przewozu, na którego wykonywanie potrzebne jest uzyskanie zezwolenia TYP-2. W omawianej sprawie skarżący wykonywał przewóz żywych zwierząt niebędący przewozem długotrwałym. Jego wykonywanie jest możliwe po uzyskaniu zezwolenia TYP-1, którego skarżący nie posiadał.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył A. H. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, zasądzenia kosztów postępowania oraz dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów na potwierdzenie okoliczności podnoszonych przez skarżącego zarzucił organowi II instancji:

- naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 lit. x) i art. 13 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniające dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005) poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący w trakcie przewozu zwierząt w dniu 18 lipca 2016 r. był przewoźnikiem w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i powinien był posiadać zezwolenie na przewóz zwierząt TYP - 1, podczas gdy w trakcie w/w transportu przewoźnikiem była spółka "A" Sp. z o.o., co skutkowało nieprawidłowym zastosowaniem w/w przepisów w stosunku do skarżącego i nałożeniem na niego kary pieniężnej,

- naruszenie art. 4 pkt 22 lit g), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit e. i 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) w zw. z lp. 8.1 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący w trakcie przewozu wykonywanego w dniu 18 lipca 2016 r. powinien posiadać zezwolenie TYP 1 obejmujące ciągnik siodłowy prowadzony przez jego pracownika i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 6.000 zł

- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 i art. 77 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i naruszenie przez organ II instancji zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego, brak wyjaśnienia i niezbadanie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie a dotyczących rzeczywistego zakresu czynności wykonywanych przez skarżącego oraz jego rolę w transporcie wykonywanym przez "A" Sp. z o.o., co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik postępowania,

- naruszenie art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie i niedostateczne rozważenie i brak oparcia się przez organ drugiej instancji na istotnych dla sprawy okolicznościach, zaś z przeprowadzonych dowodów wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zasadami logiki i stwierdzenie, że skarżący był przewoźnikiem zwierząt w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005, w wyniku czego organ II instancji w sposób wadliwy ustalił stan faktyczny sprawy co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik postępowania

- naruszenie art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodowi z pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...] r.

- naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i naruszenie zasady informowania i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa polegające na nieuwzględnieniu faktu, że skarżący był informowany o prawidłowości jego działań i braku wymogu posiadania przez niego zezwolenia TYP 1 przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w K.,

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. poprzez nie uchylenie przez organ II instancji decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr decyzji: [...], podczas gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Istotą sporu w rozstrzyganej sprawie jest to, czy kierujący zespołem pojazdów przewożących konie winien posiadać pozwolenie TYP-1 wydane na ciągnik siodłowy, tylko naczepę, czy też cały zespół. Aby odpowiedzieć na to pytanie należy dokonać kilku ustaleń o charakterze zasadniczym.

Przewóz zwierząt, w rozumieniu art. 2 lit. j rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniające dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (dalej jako "rozporządzenie 1/2005") oznacza całą operację transportu z miejsca wyjazdu do miejsca przeznaczenia, w tym rozładowanie, umieszczanie w odpowiednich pomieszczeniach i załadowanie mające miejsce na pośrednich etapach przewozu. Z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż zdarzenie będące przedmiotem niniejszego postępowania przewozem było. Następowało ono za pomocą "środka transportu", którym zgodnie z art. 2 lit. n rozporządzenia są między innymi pojazdy drogowe. Za taki pojazd drogowy należy uznać zespół pojazdów składający się z naczepy przeznaczonej do przewozu drogowego oraz ciągnika siodłowego. Powyższy przewóz był realizowany przez przewoźnika, którym zgodnie z art. 2 lit. x rozporządzenia którym może być osoba fizyczna lub prawna transportująca zwierzęta na własny rachunek lub na rachunek strony trzeciej. W ocenie składu orzekającego organy administracji prawidłowo ustaliły, iż przewoźnikiem był A. H. Wynika to jednoznacznie ze znajdującej się w aktach sprawy faktury A. H. na rzecz "A" sp. z o.o. 18 lipca 2016 roku tytułem wykonanej 18 lipca 2016 roku usługi transportowej. Tytuł usługi został oznaczony jako "Usługa transportowa, transport koni, B.". W związku z czym wszystkie zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy należy uznać za niezasadne.

Specyfiką konstrukcji pozwolenia na przewóz zwierząt jest to, iż jest ono wydawane na przedsiębiorcę, ale może być ograniczone co do konkretnego gatunku zwierząt albo do konkretnego pojazdu. W rozstrzyganej sprawie A. H. nie posiadał w ogóle pozwolenia TYP-1. Pozwolenie takie posiadała natomiast "A" sp. z o.o. Dotyczyło ono przewozu koni i dwóch naczep, w tym tej o numerze rejestracyjnym [...].

W ocenie Sądu, w przypadku zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego oraz naczepy "środkiem transportu" jest cały zespół a nie jego jeden element (naczepa). Zatem należy uznać, iż przewóz odbywał się bez wymaganego prawem pozwolenia TYP-1. Przy czym Sąd nie kwestionuje, iż zespół pojazdów nie musi w całości należeć do jednego podmiotu. Właścicielem ciągnika i naczepy mogą być różne podmioty, ale każdy z nich powinien posiadać stosowne pozwolenie.

Powyższa konstatacja wynika z wykładni celowościowej przepisów rozporządzenia nr 1/2005. Jej celem jest ochrona i zapewnienie dobrostanu zwierząt w trakcie transportu. Wskazuje na to bezpośrednio odwołanie do Protokołu w sprawie ochrony i dobrostanu zwierząt, który jest załącznikiem do Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Poszczególne przepisy wspomnianego rozporządzenia 1/2005 należy wykładać mając na uwadze właśnie dobrostan i zdrowie zwierząt. Odwołując się do art. 3 rozporządzenia dbałość o stan zwierząt polega między innymi na zakazie przewożenia (zlecania przewozu w sposób powodujący ich okaleczenie lub przyczyniający się do zadawanie im cierpienia. Personel zajmujący się zwierzętami posiada odpowiednie wyszkolenie lub kompetencje wymagane w tym przypadku i wykonuje swoje obowiązki bez stosowania przemocy lub jakiejkolwiek metody powodującej niepotrzebny strach, zranienie lub cierpienie. Transport jest przeprowadzany bez opóźnień do miejsca przeznaczenia, natomiast warunki dobrostanu zwierząt są regularnie kontrolowane i utrzymywane na odpowiednim poziomie.

W kontekście powyższego zupełnie nieuzasadnione są zarzuty skargi, iż A. H. wykonywał w istocie jedynie usługę "holowania" naczepy. Realizacja zapewnienia dobrostanu zwierzą nie leży bowiem tylko w sferze kompetencji opiekuna zwierząt zamkniętego w naczepie. Odpowiednio ostrożny sposób prowadzenia zespołu pojazdów, zatrzymywanie się w trakcie przewozu to kompetencje tylko i wyłącznie kierowcy.

O tym, iż to również kierujący zespołem powinien posiadać odpowiednie umiejętności świadczy również art. 17 rozporządzenia 1/2005. Zgodnie z jego ustępem 2 "W szkoleniach będą mogli uczestniczyć personel przewoźników oraz punktów gromadzeń do celów art. 6 ust. 4 oraz art. 9 ust. 2 lit. a)". Ust 2 stanowi zaś wyraźnie, że "Licencje dla kierowców i osób obsługujących pojazdy drogowe przewożące domowe nieparzystokopytne lub gatunki domowego bydła, owiec, kóz i świń, jak określono w art. 6 ust. 5 są wydawane zgodnie z załącznikiem IV. Licencja jest sporządzona w językach urzędowych Państwa Członkowskiego, w którym wydawane jest zaświadczenie oraz w języku angielskim, jeśli kierowca lub osoba obsługująca pracuje w innym Państwie Członkowskim. Licencja zostanie wydana przez właściwe władze lub organ wyznaczony do tego celu przez Państwo Członkowskie zgodnie ze wzorem znajdującym się w rozdziale III załącznika III. Licencja powinna dotyczyć jedynie wyszczególnionych gatunków lub grup gatunków".

Biorąc pod uwagę powyższe skład orzekający uznał, iż nieuzasadnione są zarzuty skargi prowadzące do wniosku, że kierujący ciągnikiem siodłowym nie musiał posiadać pozwolenia TYP-1. Musiał je posiadać, gdyż kierował zespołem pojazdów przewożących zwierzęta. Od jego przygotowania i umiejętności zależna była ochrona i dobrostan zwierząt. Winien przechodzić odpowiednie szkolenia – a te dotyczą tylko podmiotów zobowiązanych do posiadania pozwolenia na transport zwierząt.

Reasumując powyższe skład orzekający stwierdza, że również skarżący był zobowiązany do posiadania pozwolenia TYP-1 na przewóz zwierząt. Skoro takiego pozwolenia nie posiadał, organ administracji nałożył na niego karę, tytułem naruszenia z lp. 8.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Za nieuzasadnione Sąd uznaje zarzuty dotyczące przepisów postępowania w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego. Zebrany w sprawie materiał jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.