Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 122/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 13
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.
article: art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Anna Strzelec WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi N. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Inne z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. (nr [...]) Zarząd Województwa L. jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa L. na lata 2014-2020, zobowiązał "N. I." Sp. z o.o. z siedzibą w W., będącą beneficjentem projektu pt. "Kompetencje językowe i ICT dla Lubelszczyzny" na podstawie umowy o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 – do zwrotu środków w łącznej kwocie 67.301,87 zł, jako wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Suma do zwrotu obejmowała: kwotę 34.818,31 zł (w tym płatność ze środków europejskich w wysokości 33.043,90 zł i dotację celową z budżetu krajowego w wysokości 1.774,41 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych) oraz kwotę 32.483,56 zł (w tym płatność ze środków europejskich w wysokości 30.828,13 zł i dotację celową z budżetu krajowego w wysokości 1.655,43 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Skarżąca spółka w okresie od 1 czerwca 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. realizowała projekt pt.: "Kompetencje językowe i ICT dla Lubelszczyzny" na podstawie umowy o dofinansowanie projektu w ramach RPO WL na lata 2014-2020 nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Celem głównym projektu było podniesienie kompetencji językowych z zakresu ICT umożliwiających wzrost konkurencyjności na lubelskim rynku pracy u 108 osób (min. 60% kobiety) w wieku 25 lat i więcej o niskich kwalifikacjach, zgłaszających z własnej inicjatywy chęć podnoszenia, uzupełniania i potwierdzania umiejętności z zakresu ICT lub języków obcych z terenu województwa lubelskiego. Na realizację wymienionych założeń przyznano skarżącej dofinansowanie w łącznej kwocie 693.237,73 zł, stanowiącej nie więcej niż 89,56% wydatków kwalifikowalnych projektu, w tym płatność ze środków europejskich w kwocie 657.908,84 zł oraz dotacja celowa z budżetu krajowego w kwocie 35.328,89 zł. Ponadto beneficjent zobowiązał się do wkładu własnego w kwocie 80.772,67 zł, stanowiącej 10,44% wydatków kwalifikowalnych projektu.

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. organ poinformował skarżącego beneficjenta o podejrzeniu wystąpienia dyskryminujących warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówień dotyczących zadań zrealizowanych w ramach projektu.

Wezwał również beneficjenta do złożenia wyjaśnień odnoszących się do:

1. zasadności wprowadzenia dodatkowych wymagań w zapytaniu ofertowym dotyczącym wyboru wykonawcy szkoleń z zakresu kompetencji ICT, to jest:

a) posiadania obrotów za ostatni zamknięty rok obrotowy w wysokości co najmniej 400.000 zł, a w przypadku podmiotów działających krócej za cały okres działalności;

b) posiadania aktualnego na czas realizacji całości zamówienia ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności na kwotę nie mniejszą niż 300.000 zł;

c) posiadania środków finansowych na rachunku bankowym w wysokości co najmniej 100.000 zł na czas realizacji całości zamówienia;

d) wniesienia przez każdego wykonawcę ubiegającego się o realizację zamówienia publicznego, przed upływem terminu składania ofert, wadium w pieniądzu wysokości 10.000 zł.

2. zasadności wprowadzenia dodatkowych wymagań w zapytaniu ofertowym dotyczącym wyboru wykonawcy organizacji i przeprowadzenia egzaminu zewnętrznego z kompetencji cyfrowych ICT, to jest:

a) posiadania obrotów za ostatni zamknięty rok obrotowy w wysokości co najmniej 100.000 zł, a w przypadku podmiotów działających krócej za cały okres działalności;

b) posiadania aktualnego na czas realizacji całości zamówienia ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności na kwotę nie mniejszą niż 100.000 zł;

c) posiadania środków finansowych na rachunku bankowym w wysokości co najmniej 65.000 zł na czas realizacji całości zamówienia;

d) wniesienia przez każdego wykonawcę ubiegającego się o realizację zamówienia publicznego, przed upływem terminu składania ofert, wadium w pieniądzu w wysokości 3% wartości oferty.

3. zasadności wprowadzenia dodatkowych wymagań w zapytaniu ofertowym dotyczącym wyboru wykonawcy organizacji i przeprowadzenia egzaminu zewnętrznego z języka angielskiego, to jest:

a) posiadania obrotów za ostatni zamknięty rok obrotowy w wysokości co najmniej 150.000 zł, a w przypadku podmiotów działających krócej za cały okres działalności;

b) posiadania aktualnego na czas realizacji całości zamówienia ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności na kwotę nie mniejszą niż 150.000 zł;

c) posiadania środków finansowych na rachunku bankowym w wysokości co najmniej 100.000 zł na czas realizacji całości zamówienia;

d) wniesienia przez każdego wykonawcę ubiegającego się o realizację zamówienia publicznego, przed upływem terminu składania ofert, wadium w pieniądzu w wysokości 3% wartości oferty.

W odpowiedzi skarżąca Spółka przesłała pismo z dnia [...] lutego 2018 r., w którym zawarła wymagane wyjaśnienia oraz dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące przeprowadzenia postępowania odnoszącego się do wyboru wykonawcy szkoleń z zakresu kompetencji ICT (zapytanie ofertowe z dnia [...] lipca 2016 r.; ofertę przedstawioną przez "S. i E." Sp. z o.o. Sp. k. w R. z dnia [...] sierpnia 2016 r.; protokół z wyboru ofert z dnia [...] sierpnia 2016 r. i umowę na świadczenie usług szkoleniowych zawartą w dniu [...] sierpnia 2016 r. pomiędzy beneficjentem a "S. i E." Sp. z o.o. Sp. k. w R.).

W dniu [...] sierpnia 2018 r. do skarżącej wystosowano pismo, w którym nie uznano za zasadne przedstawionego przez beneficjenta stanowiska, bowiem dodatkowe wymagania zawarte w zapytaniach ofertowych były wygórowane, restrykcyjne i niemożliwe do spełnienia przez większość podmiotów działających na rynku i świadczących usługi będące przedmiotem zamówienia, co doprowadziło do zawężenia konkurencji. W związku z tym zastosowano korektę finansową i uznano za nieprawidłowe wydatki w kwocie 9.794 zł (środki dofinansowania) przedstawione we wniosku o płatność nr [...] oraz wydatki w kwocie 32.866 zł (środki dofinansowania 25.025,31 zł, wkład własny niepodlegający zwrotowi 1.878,31 zł) przedstawione we wniosku nr [...]. Nadto organ uznał za nieprawidłowość kwotę 32.483,56 zł z tytułu niewniesienia wkładu własnego w wysokości określonej o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. W związku z tym organ wezwał Spółkę do zwrotu: kwoty 34.818,31 zł stanowiącej nieprawidłowość z tytułu dyskryminujących warunków udziału w postępowaniu wraz z odsetkami i kwoty 32.483,56 zł stanowiącej nieprawidłowość z tytułu niezachowania udziału procentowego źródeł finansowania wydatków wraz z odsetkami.

Wobec braku zwrotu wymienionych środków, w dniu [...] października 2018 r. organ z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. W ramach uzupełnienia materiału dowodowego skarżąca Spółka załączyła m.in.: zapytanie ofertowe z dnia [...] listopada 2016 r. dotyczące organizacji i przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego VCC lub równoważnego potwierdzającego nabycie kompetencji ICT; protokół z wyboru ofert z dnia [...] grudnia 2016 r. dotyczący organizacji i przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego VCC lub równoważnego potwierdzającego nabycie kompetencji ICT; umowę na świadczenie usług egzaminacyjnych w ramach realizacji projektu "Kompetencje językowe i ICT dla Lubelszczyzny" z dnia [...] grudnia 2016 r. zawartą pomiędzy beneficjentem a wykonawcą C. s.c. w W.; zapytanie ofertowe z dnia [...] listopada 2016 r. dotyczące organizacji i przeprowadzenia egzaminu zewnętrznego VCC lub równoważnego potwierdzającego nabycie kompetencji językowych i umowę na świadczenie usług egzaminacyjnych w ramach realizacji projektu "Kompetencje językowe i ICT dla Lubelszczyzny" z dnia [...] grudnia 2016 r. zawartą przez beneficjenta z podmiotem "I. B.-S." sp. z o.o. w O..

W oparciu o analizę zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił sumę przypadających do zwrotu środków w łącznej wysokości 67.301,87 zł, z czego kwota 34.818,31 zł wraz z odsetkami dotyczyła dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych, a kwota 32.483,56 zł wraz z odsetkami dotyczyła niewniesienia określonej w umowie o dofinansowanie projektu kwoty wkładu własnego.

W ocenie organu beneficjent naruszył zasadę konkurencyjności, poprzez ustalenie w zapytaniach ofertowych nadmiernych i zbyt rygorystycznych warunków udziału w postępowaniach, nieproporcjonalnie do wartości i złożoności zamówienia, które zawężały konkurencję i dyskryminowały wykonawców. Nadto w ocenie organu wymóg wniesienia przez wykonawców wadium w kwocie 10.000 zł (lub 3% wartości złożonej oferty) wraz pozostałymi warunkami – posiadania obrotów za ostatni zamknięty rok obrotowy w wysokości co najmniej 400.000 zł (lub odpowiednio 150.000 zł lub 100.000 zł), posiadania aktualnego na czas realizacji całości zamówienia ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności na kwotę nie mniejszą niż 300.000 zł (lub odpowiednio 150.000 zł lub 100.000 zł) oraz posiadanie na rachunku bankowym środków finansowych w wysokości co najmniej 100.000 zł (lub 65.000 zł) na czas realizacji całości zamówienia (środki te nie mogły mieć charakteru środków publicznych), które beneficjent wymagał łącznie, zawężały konkurencję i krąg potencjalnych wykonawców. Biorąc pod uwagę przedmiot zamówień, to jest przeprowadzenie szkoleń i organizację i przeprowadzenie egzaminów zewnętrznych, należało od potencjalnych wykonawców wymagać przede wszystkim posiadania doświadczenia, kwalifikacji, potencjału technicznego, co nie zawsze znajduje odzwierciedlenie w wielkości obrotów, posiadaniu ubezpieczenia w odpowiedniej wysokości i środków na rachunku bankowym, a także wniesieniu wadium w odpowiedniej kwocie. Wymagania, których łącznego spełnienia żądała skarżąca automatycznie eliminowały mniejsze firmy, o krótszym stażu na rynku, które jednakże były w stanie zapewnić doświadczoną i profesjonalną kadrę oraz odpowiednie zaplecze techniczne. Ponadto organ zwrócił uwagę, że w umowie zawartej z wykonawcą są zapisy regulujące wypłatę wynagrodzenia oraz odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, zatem skarżąca miała możliwość egzekwowania od wykonawcy rekompensaty w postaci kar umownych lub mogła wykorzystać weksel in blanco.

W ocenie organu dokonane przez skarżącą ustalenie powyższych wymogów naruszało podstawowe warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, które winny być określone w taki sposób, aby nie zawężać konkurencji poprzez ustanawianie wymagań przewyższających potrzeby niezbędne do osiągnięcia celów projektu i prowadzących do dyskryminacji wnioskodawców (Część II, Rozdział 1, Podrozdział 1.10 Wytycznych programowych i tym samym przepis § 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r.). Naruszenie umowy o dofinansowanie projektu oraz "Wytycznych" stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystywaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, czego konsekwencją było nałożenie korekty finansowej.

Skarżąca N. I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie skorzystała z przysługującego jej prawa zwrócenia się do Zarządu Województwa L. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej na lata 2014-2020 w zw. z § 3 ust. 4 i 8 i § 4 ust. 6 oraz § 23 ust. 1 pkt 2 i § 23 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia 8 lipca 2016 r., w związku z przepisami Części II, Rozdziału 1, Podrozdziału 1.10 Wytycznych programowych, poprzez ich zastosowanie, podczas gdy nie doszło do niezastosowania się przez skarżącą do zapisów podstawowych zasad kwalifikowania wydatków wynikających z zasady konkurencyjności.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa L. i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa L. wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Sąd podziela stanowisko organu, że określając dla wykonawców warunki zamówienia strona skarżąca zastosowała nieproporcjonalne i ograniczające konkurencję warunki z tych przyczyn, jakie zostały należycie wykazane przez organ rozstrzygający sprawę.

Skarżąca uzyskała dofinansowanie ze środków publicznych na realizacje projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2014-2020, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego. Zgodnie z umową o dofinansowanie zawartą w dniu [...] lipca 2016 r. pomiędzy Instytucją Pośredniczącą a stroną skarżącą (k. 4-31 dołączonych akt administracyjnych), Spółka zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z warunkami projektu określonymi w umowie. Według § 3 ust. 3 zawartej umowy, przyznane skarżącej Spółce dofinansowanie przeznaczone było na sfinansowanie wydatków kwalifikowalnych ponoszonych przez beneficjenta w związku z realizacją projektu. Przez wydatki kwalifikowalne strony umowy określiły wydatki kwalifikowalne zgodnie z "Wytycznymi programowymi" (§ 1 pkt 8 umowy).

Wytyczne programowe (których pełna nazwa brzmi: "Wytyczne programowe dotyczące systemu wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 w zakresie Europejskiego Funduszu Społecznego"), opracowane zostały przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 i stanowią załącznik nr 5 do uchwały XCVII/1996/2016 Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 29 kwietnia 2016 r. (w dalszej części uzasadnienia powoływane jako "wytyczne" lub "wytyczne programowe"). Wytyczne te w części II, zatytułowanej "Zasady kwalifikowalności wydatków i realizacji projektów" zawierają wymagania, jakie beneficjent musiał spełnić, by dany wydatek uznany został za kwalifikowalny. Zgodnie z pkt II.1.4, ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, umową o dofinansowanie projektu, wytycznymi oraz innymi dokumentami wskazanymi w umowie o dofinansowanie projektu. Z kolei postanowienia pkt 1.10, części II wytycznych, wprowadzają zasadę ponoszenia wydatków zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji. Stosownie do postanowień pkt 1.10.1. wytycznych, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w ramach projektu należy przygotować i przeprowadzić w sposób zapewniający w szczególności zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców. Przez zamówienie publiczne rozumie się pisemną umowę odpłatną, zawartą pomiędzy zamawiającym a wykonawcą, której przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane przewidziane w projekcie realizowanym w ramach RPO WL, przy czym dotyczy to zarówno umów o udzielenie zamówień zgodnie z ustawą "Prawo zamówień publicznych", jak i umów dotyczących zamówień udzielanych zgodnie z zasadą konkurencyjności.

W sytuacji naruszenia przez beneficjenta warunków i procedur postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, instytucja zarządzająca (instytucja pośrednicząca) uznaje całość lub część wydatków związanych z tym zamówieniem publicznym za niekwalifikowalne, zgodnie z rozporządzeniem ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, wydanym na podstawie art. 24 ust. 13 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 – dalej jako "ustawa wdrożeniowa"). Wytyczne stanowią, że wszyscy wykonawcy powinni mieć taki sam dostęp do informacji dotyczących danego zamówienia publicznego, żaden wykonawca nie powinien być uprzywilejowany względem drugiego, a postępowanie powinno być przeprowadzone w sposób transparentny. Warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego należy określać w sposób odpowiadający przedmiotowi zamówienia publicznego. Warunki określone przez zamawiającego nie mogą zawężać konkurencji poprzez ustanawianie wymagań przewyższających potrzeby niezbędne do osiągnięcia celów projektu i prowadzących do dyskryminacji wykonawców. Zgodnie z wytycznymi, kryteria oceny ofert składanych w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego powinny zawierać wymagania związane z przedmiotem zamówienia publicznego, przy czym:

a) kryteria te nie mogą zawężać konkurencji poprzez ustanawianie wymagań przewyższających potrzeby niezbędne do osiągnięcia celów projektu i prowadzących do dyskryminacji wykonawców,

b) kryteria te powinny, co do zasady, określać poza wymaganiami dotyczącymi ceny również inne wymagania odnoszące się do przedmiotu zamówienia, takie jak np. jakość, funkcjonalność, parametry techniczne, aspekty środowiskowe, społeczne, innowacyjne, serwis, termin wykonania zamówienia oraz koszty eksploatacji.

Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, zatwierdzone przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju mają charakter bardziej ogólny, zawierają jednak takie same warunki w zakresie zasady konkurencyjności. Zgonie z tymi wytycznymi (zwanymi też "Wytycznymi horyzontalnymi"), instytucja zarządzająca może ustanowić szczegółowe warunki i procedury dotyczące kwalifikowalności wydatków dla projektów współfinansowanych w ramach danego Programu Operacyjnego w formie wytycznych programowych pod warunkiem, że będą one zgodne z warunkami i procedurami określonymi w wytycznych. W przypadku, gdy instytucja zarządzająca wyda wytyczne programowe, instytucja zarządzająca zapewnia, że właściwa instytucja będąca stroną umowy zobowiązuje beneficjenta w tej umowie do stosowania:

a) wyłącznie wytycznych programowych – w przypadku, gdy wytyczne te powielają i uzupełniają warunki i procedury określone w wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków,

b) wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków i wytycznych programowych – w przypadku, gdy wytyczne programowe uszczegóławiają warunki i procedury określone w wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków.

Z postanowienia § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu wynika, że w zakresie kwalifikowalności wydatków skarżąca Spółka została zobowiązana do stosowania wytycznych programowych w wersji obowiązującej w dniu poniesienia wydatku, z zastrzeżeniem, że dla oceny prawidłowości udzielonych przez beneficjenta zamówień publicznych znajduje zastosowanie wersja wytycznych programowych obowiązująca w dniu wszczęcia postępowania o udzielenie danego zamówienia publicznego. Z kolei zgodnie z § 4 ust. 6 pkt 2 umowy o dofinansowanie, spółka przy realizacji umowy została zobowiązana do stosowania m.in. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, a także wyraziła zgodę na postępowanie wobec niej zgodnie z warunkami i zasadami określonymi w tych wytycznych. Ponadto stosownie do § 4 ust. 10 umowy, w przypadku zmiany Wytycznych horyzontalnych, beneficjent dofinansowania został zobowiązany, w okresie przed dostosowaniem Wytycznych programowych do Wytycznych horyzontalnych, do stosowania Wytycznych horyzontalnych w zmienionym zakresie.

Tym samym w przedmiotowej sprawie, zgodnie z umową o dofinansowanie projektu, zastosowanie miały przede wszystkim Wytyczne programowe. Zgodnie z tymi wytycznymi (Część II, Rozdział 1, Podrozdział 10), postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w ramach projektu należy przygotować i przeprowadzić w sposób zapewniający w szczególności zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców. Ponadto wytyczne programowe precyzują, że warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego należy określać w sposób odpowiadający przedmiotowi zamówienia publicznego. Warunki określone przez zamawiającego nie mogą zawężać konkurencji poprzez ustanawianie wymagań przewyższających potrzeby niezbędne do osiągnięcia celów projektu i prowadzących do dyskryminacji wykonawców.

W rozpoznawanej sprawie nie ulegało zatem żadnej wątpliwości, że skarżąca obowiązana była przeprowadzić postępowanie mające na celu wyłonienie wykonawcy projektu zgodnie z warunkami określonymi w wytycznych programowych, a więc z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji. Spółka obowiązku tego zresztą nie kwestionowała, jednakże – jej zdaniem – ustalone przez nią kryteria wyboru ofert były prawidłowe i nie naruszały zasady konkurencyjności. Spór dotyczył zatem w istocie ocen, nie zaś faktów.

W takiej sytuacji stwierdzić przede wszystkim trzeba, że ze stanowiskiem skarżącej Spółki nie można się zgodzić. Na realizację projektu stronie przyznane zostało dofinansowanie ze środków publicznych w wysokości 693.237,73 zł. Celem głównym projektu było osiągnięcie wyższego poziomu kompetencji językowych z zakresu ICT, umożliwiających wzrost konkurencyjności na lubelskim rynku pracy u 108 osób (min. 60% kobiety) w wieku 25 lat i więcej o niskich kwalifikacjach, zgłaszających z własnej inicjatywy chęć podnoszenia, uzupełniania i potwierdzania umiejętności z zakresu ICT lub języków obcych z terenu województwa lubelskiego.

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu beneficjent zaplanował do realizacji następujące działania projektowe: zadanie nr 1 – szkolenie językowe zakończone egzaminem wewnętrznym i wydaniem certyfikatu oraz zadanie nr 2 – szkolenie w zakresie ICT zakończone egzaminem wewnętrznym i wydaniem certyfikatu. W postępowaniu dotyczącym zamówienia na organizację i przeprowadzenie szkoleń z zakresu kompetencji ICT beneficjent zaprosił do składania ofert wykonawców, którzy znajdują się w sytuacji ekonomicznej i finansowej zapewniającej wykonanie zamówienia i spełniają łącznie warunki: posiadania obrotów za ostatni zamknięty rok obrotowy w wysokości co najmniej 400.000 zł, a w przypadku podmiotów działających krócej, za cały okres działalności, posiadania aktualnego na czas realizacji całości zamówienia ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności na kwotę nie mniejszą niż 300.000 zł, posiadania środków finansowych na rachunku bankowym w wysokości co najmniej 100.000 zł na czas realizacji całości zamówienia (nie mogą mieć charakteru środków publicznych) oraz wniesienia przed upływem terminu składania ofert wadium w pieniądzu w wysokości 10.000 zł. Na zapytanie ofertowe została zgłoszona tylko jedna oferta – "S. i E." Sp. z o.o. Sp. k. w R., która spełniła wszystkie warunki określone w zapytaniu. W dniu [...] sierpnia 2016 r. beneficjent podpisał umowę z wymienionym podmiotem na realizację szkoleń z zakresu kompetencji ICT, w której wynagrodzenie wykonawcy określono na kwotę 179.280 zł brutto.

Podobne warunki zastrzeżono w postępowaniu dotyczącym zamówienia na organizację i przeprowadzenie egzaminów zewnętrznych VCC lub równoważnego potwierdzającego nabycie kompetencji językowych oraz w postępowaniu dotyczącym zamówienia na organizację i przeprowadzenie egzaminów zewnętrznych VCC lub równoważnego potwierdzającego nabycie kompetencji ICT. Różniły się one jedynie wysokością wymaganych przez wykonawców kwot dotyczących: wielkości obrotów (odpowiednio 150.000 zł przy organizacji i przeprowadzeniu egzaminów z kompetencji językowych i 100.000 zł przy organizacji i przeprowadzeniu egzaminów z kompetencji ICT), wysokości ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (odpowiednio 150.000 zł przy organizacji i przeprowadzeniu egzaminów z kompetencji językowych i 100.000 zł przy organizacji i przeprowadzeniu egzaminów z kompetencji ICT), wielkości środków na rachunku bankowym (odpowiednio 100.000 zł przy organizacji i przeprowadzeniu egzaminów z kompetencji językowych i 65.000 zł przy organizacji i przeprowadzeniu egzaminów z kompetencji ICT) oraz wysokością wadium w pieniądzu (wynoszącą przy organizacji i przeprowadzeniu egzaminów z kompetencji językowych i ICT – 3% wartości oferty). Na zapytanie ofertowe w postępowaniu dotyczącym organizacji i przeprowadzenia egzaminu zewnętrznego potwierdzającego nabycie kompetencji językowych wpłynęła również jedna oferta – "I. B.-S." Sp. z o.o. w O., która spełniła wszystkie warunki określone w zapytaniu. W dniu [...] grudnia 2016 r. beneficjent podpisał z wymienionym podmiotem umowę na realizację usług egzaminacyjnych, w którym wynagrodzenie określono na kwotę [...]zł brutto (k. 509-519 akt administracyjnych). Z kolei na zapytanie ofertowe w postępowaniu dotyczącym organizacji i przeprowadzenia egzaminu zewnętrznego potwierdzającego nabycie kompetencji ICT wpłynęła także jedna oferta – "C. " s.c. w W., która spełniła wszystkie warunki określone w zapytaniu. Również z tym podmiotem w dniu [...] grudnia 2016 r. beneficjent zawarł umowę na świadczenie usług egzaminacyjnych określono na kwotę 64.800 zł brutto (k. 355-365 akt administracyjnych).

Należy w pełni przyznać rację organowi, że powyżej wskazane warunki wymagane od wykonawców, których spełnienia beneficjent wymagał łącznie – ewidentnie zawężały konkurencję i krąg potencjalnych wykonawców. Dlatego wymaga zaakcentowania, że określenie takich warunków udziału w postępowaniu, które w sposób nieusprawiedliwiony konkurencję ograniczają, jest w istocie naruszeniem zasady konkurencyjności. Taka sytuacja ma miejsce przede wszystkim w przypadku określenia wygórowanych, restrykcyjnych warunków, niemożliwych do spełnienia przez większość podmiotów działających na rynku i świadczących usługi będące przedmiotem zamówienia. Dlatego nie budzi wątpliwości, że warunki dotyczące sytuacji finansowej oferentów i posiadanych przez nich zabezpieczeń finansowych rozpatrywane łącznie (w szczególności odnośnie do wielkości obrotów firmy, wysokości ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, czy wielkości środków na rachunku bankowym) nie powinny znacząco przekraczać wartości zamówienia, jeżeli nie jest to usprawiedliwione właściwościami przedmiotu zamówienia lub innymi wyjątkowymi okolicznościami. Beneficjenci, którzy otrzymali dofinansowanie projektu korzystają przecież ze środków publicznych. Są zatem obowiązani do zachowania zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Beneficjenci dofinansowania dokonując wyboru wykonawców powinni przestrzegać wszystkich warunków i procedur, które gwarantują wybór najkorzystniejszej oferty i efektywne wydatkowanie środków. Dlatego warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia nie mogą ograniczać konkurencji poprzez ustanawianie wymagań przewyższających potrzeby niezbędne do osiągnięcia celów projektu i prowadzących do dyskryminacji wykonawców. Warunki te muszą być określone z zachowaniem zasady konkurencyjności, w sposób umożliwiający zgłoszenie oferty więcej niż jednemu podmiotowi, co pozwala na wybór oferty najkorzystniejszej. Ponadto warunki udziału w postępowaniu powinny być dostosowane do przedmiotu zamówienia, a przy tym proporcjonalne do jego wartości.

Tymczasem w opisie warunków udziału w wymienionych postępowaniach o wyłonienie wykonawcy gotowego do wykonania zadań polegających na realizację szkoleń z zakresu kompetencji ICT, organizacji i przeprowadzeniu egzaminów zewnętrznych z zakresu kompetencji językowych i kompetencji ICT, wskazane zostały trzy warunki, które należało spełnić łącznie: posiadania obrotów za ostatni zamknięty rok obrotowy w wysokości co najmniej 400.000 zł (lub 150.000 zł albo 100.000 zł), a w przypadku podmiotów działających krócej – za cały okres działalności; posiadania aktualnego na czas realizacji całości zamówienia ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności na kwotę nie mniejszą niż 300.000 zł (lub 150.000 zł albo 100.000 zł); posiadania środków finansowych na rachunku bankowym w wysokości co najmniej 100.000 zł (lub 65.000 zł), nie mogących być środkami publicznymi, na czas realizacji całości zamówienia. Ponadto w wymienionych zapytaniach ofertowych zastrzeżono, że każdy wykonawca ubiegający się o realizację zamówienia publicznego ma obowiązek wniesienia, przed upływem terminu składania ofert, wadium w pieniądzu w wysokości 10.000 zł (lub 3% wartości oferty).

W opisanej sytuacji – zdaniem Sądu – za prawidłowe należało uznać stanowisko organu, że wymóg łącznego spełnienia tych warunków wraz z obowiązkiem wniesienia wadium w istocie naruszył podstawowe warunki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Ustalenie tych warunków musi mieć bowiem bezpośrednie przełożenie na wartość i złożoność zamówienia oraz mieć bezpośredni związek z przedmiotem zamówienia, aby nie ograniczać konkurencji i zachować równe traktowanie wykonawców. Istotny jest również rodzaj usługi będącej przedmiotem zamówienia. W rozpatrywanej sprawie była to realizacja szkoleń z zakresu kompetencji językowych i ICT oraz organizacja i przeprowadzenie egzaminów zewnętrznych potwierdzających nabycie kompetencji językowych i ICT, gdzie od potencjalnych wykonawców wymaga się w pierwszej kolejności posiadania odpowiednich kwalifikacji, doświadczenia i potencjału technicznego. Posiadanie tych warunków nie znajduje odzwierciedlenia w wymogach postawionych w zapytaniach ofertowych dotyczących wielkości obrotów za poprzedni rok, środków finansowych na rachunku bankowym, czy też w posiadaniu ubezpieczenia na określoną, wysoką kwotę. Podmioty mające odpowiednie zaplecze kadrowe, techniczne i posiadające doświadczenie, które nie spełniały łącznie trzech opisanych warunków dotyczących: wielkości obrotów, posiadania ubezpieczenia i środków finansowych na rachunku bankowym w określonej wysokości, były automatycznie wyłączone z możliwości złożenia oferty. Zwrócić należy również uwagę, że wymóg posiadania obrotów w wielkości co najmniej 400.00 zł (lub 150.000 zł bądź 100.000 zł), ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej na kwotę nie mniejszą niż 300.000 zł (lub 150.000 zł bądź 100.000 zł) i posiadania środków na rachunku bankowym co najmniej w kwocie 300.000 (lub 100.000 zł albo 65.000 zł), eliminował z możliwości wyboru wszystkie te podmioty, które posiadały wprawdzie odpowiednią kadrę i były w stanie zrealizować przedmiot zamówienia na wymaganym poziomie, ale które nie miały tak dużego obrotu i wymaganych innych zabezpieczeń finansowych. Należy zwrócić też uwagę, że z zapytania ofertowego wynikało wprost, że od wykonawców wymagano wykwalifikowanej kadry dydaktycznej, posiadającej wiedzę i doświadczenie. Nadto planowane szkolenia i organizacja egzaminów zewnętrznych nie wymagały angażowania specjalistycznego sprzętu (maszyn, urządzeń, których obsługa wymaga szczególnych środków ostrożności) i nie wiązały się ze zwiększonym ryzykiem wypadków. Nie zostało zatem należycie uwiarygodnione to, dlaczego przyszły wykonawca powinien posiadać ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w określonej i dużej wysokości (na kwotę co najmniej 300.000 zł lub 150.000 zł, albo 100.000 zł), na czas realizacji zamówienia. Wprowadzenie przez skarżącą kolejnego wymogu posiadania przez cały czas realizacji zamówienia wskazanych wyżej kwot (co najmniej 300.000 zł lub 100.000 zł albo 65.000 zł) na rachunku bankowym, stanowiło dodatkowy element wpływający na zawężenie konkurencji. W konsekwencji należało uznać, że oferentom postawiono zbyt wysokie wymagania dotyczące ich sytuacji finansowej, które były nieproporcjonalne do przedmiotu i wartości złożonych zamówień.

W ocenie Sądu, skarżąca Spółka nie uzasadniła w sposób przekonujący potrzeby określenia tak restrykcyjnych warunków wraz z obowiązkiem wniesienia wadium. Za takim stanowiskiem nie przemawiają argumenty podniesione w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. (przesłanym w SL2014 w dniu [...] lutego 2018 r.). Twierdzenie skarżącej, że zastosowanie każdego z warunków było konieczne ze względu na procedurę i metodologię realizacji umowy oraz stanowisko, że pozwalało to na osiągnięcie zakładanego rezultatu, czyli wybór wiarygodnego wykonawcy przy zastosowaniu możliwie najmniejszych nakładów, w żaden sposób nie tłumaczy, dlaczego od przyszłych wykonawców usług polegających na przeprowadzeniu określonej liczby szkoleń oraz organizacji i przeprowadzenia egzaminów zewnętrznych – wymagane było spełnienie łącznie wszystkich wskazanych warunków w zakresie: obrotu określonej wielkości, posiadania ubezpieczenia i środków finansowych na kwotę przekraczającą wartość zamówień.

W konsekwencji, należało zgodzić się z organem, że wymagania dotyczące łącznego spełnienia wszystkich określonych wyżej warunków wraz z obowiązkiem wniesienia wadium, przewyższały potrzeby niezbędne do osiągnięcia celów projektu i doprowadziły do dyskryminacji wnioskodawców. Były to warunki dyskryminujące małe firmy, czy też takie, które dopiero rozpoczynały działalność. Posiadanie doświadczonej i wykwalifikowanej kadry, jak również stosownego potencjału technicznego nie musi przecież wiązać się z osiąganiem wysokich wyników finansowych (duże obroty), czy też z innymi zabezpieczeniami finansowymi w postaci posiadania w odpowiedniej wysokości ubezpieczenia i środków na rachunku bankowym. Fakt, że na trzy zapytania ofertowe złożone w zakresie zadania nr 1 i zadania nr 2 złożono tylko po jednej ofercie (na każde zapytanie ofertowe), świadczy o tym, że tak wysokich wymagań większość wykonawców funkcjonujących na rynku nie była w stanie spełnić. W rezultacie nie dokonano wyboru najkorzystniejszej oferty, gdyż umowy do wykonania trzech zamówień podpisano z tymi wykonawcami, którzy jako jedyni oferty te zgłosili.

Nie można również pominąć tego, że pomimo tak restrykcyjnego określenia warunków udziału w postępowaniu, w umowach zawartych z wykonawcami zawarto klauzule regulujące wypłatę wynagrodzenia na rzecz wykonawcy (§ 11 pkt 4,5 i 8 umowy z dnia [...] sierpnia 2016 r. na świadczenie usług szkoleniowych; § 11 pkt 4, 5 i 7 umowy z dnia [...] grudnia 2016 r. na świadczenie usług egzaminacyjnych potwierdzających nabycie kompetencji językowych oraz § 11 pkt 4, 5 i 7 umowy z dnia [...] grudnia 2016 r. na świadczenie usług egzaminacyjnych potwierdzających zdobycie kompetencji ICT). We wskazanych umowach zawarto również zapisy regulujące odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, w tym przewidziano stosowne kary umowne (§ 12 pkt 1 i 3 wymienionych umów). Nadto prawidłowe wykonanie umowy z dnia [...] sierpnia 2016 r. na świadczenie usług szkoleniowych zostało zabezpieczone przez wystawienie przez wykonawcę na rzecz beneficjenta weksla in blanco (§ 12 ust. 5 umowy). Zatem już tylko zawarte w umowie przepisy zabezpieczające jej prawidłowe wykonanie były wystarczające dla należytej realizacji projektu w części dotyczącej realizacji szkoleń oraz organizacji i przeprowadzenia egzaminów. Należało się więc zgodzić z organem, że stosowanie przez beneficjenta łącznie wymogów takich jak: posiadanie obrotów za ostatni rok obrotowy w wysokości co najmniej 400.000 zł (lub 150.000 zł albo 100.000 zł), posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej na kwotę nie mniejszą niż 300.000 zł (lub 150.000 zł albo 100.000 zł) i posiadania środków na rachunku bankowym co najmniej w kwocie 300.000 (lub 100.000 zł albo 65.000 zł) – na czas realizacji całości zamówienia – nie znajdowało żadnego racjonalnego uzasadnienia, lecz stanowiło rzeczywiste naruszenie zasady konkurencyjności.

Zwrócić również należy uwagę, że wymóg wniesienia wadium w kwocie 10.000 zł (lub 3% wartości oferty), łącznie z obowiązkiem spełnienia wskazanych wyżej warunków, jeszcze bardziej zawężał konkurencję i krąg potencjalnych wykonawców.

Dlatego nie zasługiwała na uwzględnienie podniesiona w skardze argumentacja, że wszystkie zastosowane w zapytaniach ofertowych kryteria wyboru i oceny zasady konkurencyjności nie naruszały, gdyż były bezpośrednio związane z przedmiotem zamówienia i zapewniały rękojmię jego należytego wykonania, a ponadto były proporcjonalne, czyli pozwalały na osiągnięcie zakładanego rezultatu przy zastosowaniu najłagodniejszych i najmniejszych środków. Podkreślić należy, że beneficjent określił, iż warunki w zapytaniach ofertowych muszą być spełnione łącznie i dopiero spełnienie wszystkich wymogów umożliwiało potencjalnym wykonawcom złożenie oferty. Skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła, dlaczego przy realizacji zadań nr 1 i 2 ujętych w umowie o dofinansowanie, istniała potrzeba łącznego spełnienia warunków w zakresie posiadania obrotów, środków na rachunku bankowym i ubezpieczenia OC w określonej wielkości na czas realizacji całości zamówienia i dlaczego nie wystarczało spełnienie jednego z tych warunków. Nie uzasadniła również potrzeby wniesienia wadium w wysokości 10.000 zł lub 3% wartości oferty. Pomimo tego, że nie można odmówić beneficjentowi prawa do wskazywania konkretnych wymogów, jakie ma spełnić wykonawca, jednakże warunki te muszą być określone z zachowaniem zasady konkurencyjności, w sposób umożliwiający zgłoszenie oferty więcej niż jednemu podmiotowi, co pozwala na wybór oferty najkorzystniejszej. Ponadto warunki udziału w postępowaniu powinny być dostosowane do przedmiotu zamówienia, a przy tym proporcjonalne do jego wartości. Biorąc zaś pod uwagę przedmiot zamówienia w tej sprawie, tj. realizację szkoleń z zakresu kompetencji ICT i przeprowadzenie egzaminu zewnętrznego potwierdzającego nabycie kompetencji językowych i ICT, od potencjalnych wykonawców należało wymagać przede wszystkim posiadania kwalifikacji, doświadczenia i potencjału technicznego. Tymczasem wymagania określone w zapytaniach ofertowych w zakresie wielkości obrotu, posiadania środków na rachunku bankowym i ubezpieczenia OC w konkretnej wysokości, wniesienia wadium, a także wymóg łącznego spełnienia tych warunków, automatycznie eliminowały podmioty, które są w stanie zapewnić profesjonalną doświadczoną kadrę i zaplecze techniczne, natomiast nie osiągają tak wysokich obrotów, nie posiadają środków finansowych w określonej wielkości, "zamrożonych" na czas realizacji całości zamówienia i nie mają tak wysokiego ubezpieczenia OC.

Zatem za prawidłowe należało uznać stanowisko organu, że warunki udziału w wymienionych postępowaniach, które określiła skarżąca były zbyt restrykcyjne, stawiały bowiem wykonawcom wymagania przewyższające potrzeby niezbędne do osiągnięcia celów projektu, co doprowadziło do dyskryminacji wykonawców i nadmiernego ograniczenia konkurencji.

Niewadliwe zaś stwierdzenie naruszenia zasady konkurencyjności prawidłowo uznane zostało przez organ jako działanie niezgodne z przepisami Części II, Rozdziału I, Podrozdziału 1.10 "Wytycznych programowych" i § 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" umowy o dofinasowanie projektu nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Stanowiło to również naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Dla organu była to podstawa nałożenia korekty finansowej i żądania zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 67.301,87 zł. Spółka obliczenia tej kwoty nie kwestionowała, jednak wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L Nr 347, s. 320 z dnia 20 grudnia 2013 r.), każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość, której stwierdzenie w operacjach nakłada na państwo członkowskie – zgodnie z art. 143 ust. 2 rozporządzenia – obowiązek dokonania korekt finansowych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę.

Zgodnie z § 14 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, w przypadku stwierdzenia w projekcie nieprawidłowości finansowej, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, wartość dofinansowania projektu, o której mowa w § 3 ust. 1, ulega pomniejszeniu o kwotę nieprawidłowości. Do zwrotu dofinansowania stosuje się postanowienia § 13, który w ust. 5 przewiduje, że w przypadku niedokonania przez beneficjenta zwrotu środków, instytucja zarządzająca, po przeprowadzeniu postępowania określonego przepisami k.p.a., wydaje decyzję na podstawie art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm. – dalej jako "u.f.p."). Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Decyzja wydana na podstawie art. 207 ust. 9 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., określa kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Taka też decyzja została wydana w sprawie niniejszej, bowiem zachodziły do tego podstawy.

Powołany wyżej przepis art. 184 u.f.p. stanowi zaś, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 489/16, procedury – jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 ustawy.

W konsekwencji powyższych rozważań stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty naruszenia przepisów art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej na lata 2014-2020 w zw. z § 3 ust. 4 i 8 i § 4 ust. 6 oraz § 23 ust. 1 pkt 2 i § 23 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w związku z przepisami Części II, Rozdziału 1, Podrozdziału 1.10 "Wytycznych programowych" – nie były usprawiedliwione.

Organ zastosował zmniejszenie możliwej korekty na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2016 r. poz. 200), uwzględnił bowiem naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji. Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, ustalenie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub dokonanie opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia lub który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję i równe traktowanie wykonawców, sankcjonowane jest korektą w wysokości 25% (lp. 12 załącznika). Wysokość stawki może zostać obniżona do 10% albo 5%. W ocenie Sądu, zastosowanie w sprawie niniejszej korekty na poziomie 10% zostało przekonująco uzasadnione. Organ wziął bowiem pod uwagę z jednej strony charakter naruszenia, które dotyczyło podstawowych zasad udzielania zamówień, jest więc naruszeniem istotnym i spowodowało ograniczenie konkurencyjności, w związku z czym uniemożliwiło obniżenie korekty do 5%. Z drugiej strony organ miał na uwadze, że nieprawidłowość dotyczyła postępowania związanego z realizacją pojedynczych usług, stanowiących jedne z elementów wsparcia beneficjenta w ramach realizowanego projektu, a skutki stwierdzonej nieprawidłowości były pośrednie, rozproszone i trudne do oszacowania.

Podsumowując, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, ustalił wszystkie istotne okoliczności sprawy miarodajne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prawidłowo zastosował właściwe przepisy prawa materialnego, przy uwzględnieniu reguł proceduralnych obowiązujących w prowadzonym postępowaniu. Podniesione w skardze zarzuty okazały się więc nieuzasadnione.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) – obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.