Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 705/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2, par. 4 ust. 1 pkt 2 i 3, par. 7, par. 9 ust. 2, par. 27 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: par. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 168 poz 1181
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania  kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 7, art. 22
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I Sz na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi C.K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 kwietnia 2014 r., nr [...], Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "ARiMR"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 10 lutego 2014 r., nr [...], o przyznaniu producentowi C. K. (zwanemu dalej "Producentem") płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 9 kwietnia 2013 r. Producent złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Był to wniosek o trzecią płatność rolnośrodowiskową, w którym do przyznania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariantach 2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) oraz 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Wraz z wnioskiem Producent złożył deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 oraz załączniki graficzne.

W wykonaniu wezwania organu do złożenia wyjaśnień, w dniu 20 czerwca 2013 r. Producent złożył korektę wniosku, w której skorygował deklarację działki [...] do właściwego wariantu w pakiecie 2, tj. wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności).

W dniu 13 sierpnia 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo Producenta informujące o kradzieży drzewek jabłoniowych, stwierdzonej na działkach o nr [...] oraz [...], na dowód czego w dniu 16 sierpnia 2013 roku przedstawił oświadczenia dwóch osób o wystąpieniu szkody w uprawie oraz własne, w którym poinformował o wykonywaniu czynności pielęgnacyjnych na przełomie lipca i sierpnia 2013 r. przez wiele osób, mogących potwierdzić fakt zachowanej obsady drzewek przed kradzieżą. Producent nadto zobowiązał się do uzupełnienia obsady w uprawie jabłoni w najbliższym terminie agrotechnicznym.

W okresie pomiędzy 14 a 20 sierpnia 2013 r. w gospodarstwie Producenta przeprowadzono zapowiedzianą kontrolę w związku z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym. Wyniki tej kontroli, w odniesieniu do powierzchni użytków rolnych na poszczególnych działkach rolnych, organ odwoławczy przedstawił w ujęciu tabelarycznym (str. [...] decyzji).

Na okoliczność przeprowadzonej kontroli, sporządzony został raport, do którego załączniki stanowiły szkice z pomiaru działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii oraz stwierdzoną w terenie uprawą, jak również dokumentacja fotograficzna. Dokument został podpisany przez pełnomocnika Producenta, który nie wniósł zastrzeżeń do ustaleń kontroli, jednakże jak wynika z oświadczenia złożonego w załączniku nr [...] do raportu, ww. osoba nie uczestniczyła w przeliczaniu obsady drzewek.

W gospodarstwie Producenta przeprowadzona została również kontrola w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze przestrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej. Inspektorzy ARiMR ustalili wówczas, że na jednej z działek rolnych - działce [...] z zadeklarowaną uprawą jabłoni domowej, poza tą rośliną stwierdzono również ugór niekoszony w 2013 roku i położony na powierzchni [...] ha. Okoliczność powyższa spowodowała, że wystąpiło naruszenie normy oznaczone jako N.03.1 oznaczające, że rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie. Dla wskazanej powyżej działki rolnej dokonano oceny wagi stwierdzonej niezgodności, przypisując - w zakresie dotkliwości i trwałości stwierdzonego naruszenia - odpowiednio po 1 i 3 punkty.

Jednostka Certyfikująca w rolnictwie ekologicznym A. (zwana dalej "JC A.") sporządziła i przekazała ARiMR wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013 (wykaz dotyczył producenta o nr identyfikacyjnym [...] - C. K., w którym wskazano powierzchnię [...] ha dla upraw rolniczych (z zakończonym okresem przestawiania - symbol wariantu 2.1) oraz obszar [...] ha dla upraw sadowniczych i jagodowych (w okresie przestawiania - symbol wariantu 2.10).

W dniu 15 listopada 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo Producenta, w którym poinformował o uzupełnieniu obsady brakujących drzewek. Następnie w odpowiedzi na wezwanie organu do przedstawienia dokumentacji dotyczacej kradzieży drzewek jabłoniowych, w dniu 27 stycznia 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Producenta w którym wskazał on, na poczynione kroki związane ze zgłoszeniem tego faktu do organów ścigania. Na dowód powyższego Producent przedstawił:

- pismo do Prokuratury Rejonowej w [...] (bez potwierdzenia jego wpływu do ww. organu bądź potwierdzenia nadania zgłoszenia przesyłką listowną),

- informację sołtysa w Sołectwie [...], potwierdzającą brak drzewek na plantacji Producenta, występujący w dniach 10-12 sierpnia 2013 r.,

- zawiadomienie Komedy Powiatowej Policji w [...] o wszczęciu w dniu 10 września 2013 r. dochodzenia w sprawie kradzieży drzew z upraw ekologicznych oraz

- postanowienie Komendy Policji o umorzeniu dochodzenia (wskutek nie wykrycia sprawcy czynu).

W dniu 29 stycznia 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo JC A., która w odpowiedzi na zapytanie organu o rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli ARiMR a informacjami JC o produkcji prowadzonej przez Producenta wyjaśniła, że przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez inspektora rolnictwa ekologicznego w gospodarstwie Producenta był wyłącznie sposób gospodarowania pod kątem zgodności z wymogami produkcji ekologicznej, nie zaś liczenie roślin czy mierzenie powierzchni zgłoszonych do certyfikacji ekologicznej.

Ww. decyzją z dnia 10 lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Producentowi płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013 za realizację wariantów 2.1 i 2.10 w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że rozstrzygnięcie takie zapadło w związku z ustaleniami kontroli na miejscu, podczas których stwierdzono nieprawidłowości w stopniu uzasadniającym orzeczenie o odmowie przyznania płatności do części uprawy sadowniczej zadeklarowanej w wariancie 2.10, powierzchni [...] ha uprawy mieszanki wieloletniej traw oraz obniżonej dodatkowo o 1% z powodu stwierdzonego w gospodarstwie naruszenia normy N.03.1.

Od ww. rozstrzygnięcia organu i instancji Producent wniósł odwołanie, w którym nie zgadzając się z rozstrzygnięciem o odmowie płatności za realizację wariantu 2.10 dla wszystkich działek rolnych (poza dz. [...]) wskazał, że wydaną przez organ decyzję uznaje za krzywdzącą, nieobiektywną i niezgodną z zasadami współżycia społecznego. Za niewłaściwe postępowanie organu Producent uznał nie uwzględnienie informacji o nadzwyczajnych okolicznościach, z powodu wystąpienia których stan uprawy sadowniczej istotnie uległ pogorszeniu (szczególnie w kwestii ilości drzewek jabłoniowych), stwierdzając jednocześnie w innym miejscu odwołania, że zgłoszona okoliczność została przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR zakwalifikowana jako nadzwyczajna. W ocenie Producenta, uznanie tej okoliczności jest podstawą do zachowania prawa do pomocy lub uniknięcia sankcji z tytułu niewypełnienia zobowiązań, co wynika z obowiązujących przepisów prawa. Za kontrowersyjną nieprawidłowość, ustaloną w trakcie kontroli ARiMR, Producent uznał zastrzeżenia dotyczące nienależytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby stwierdzając, że wnioski w tym zakresie można wywodzić wyłącznie na podstawie badań i analiz a nie poprzez zrobienie zdjęć. Nadto, nie zgodził się z wynikami pomiarów powierzchni dokonanych podczas kontroli.

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miały ustalenia kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Producenta w okresie pomiędzy 14-20 sierpnia 2013 r., podczas której weryfikacji poddano działki rolne deklarowane do wariantu Rolnictwa ekologicznego - 2.10 Uprawy sadownicze jagodowe (w okresie przestawiania) oraz 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności). Wiarygodność tych danych została zweryfikowana i opisana przez Biuro Kontroli na Miejscu, Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w raporcie z czynności kontrolnych.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w przypadku pomocy finansowej z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, o przyznanie której Producent wnioskował, rozważył, czy spełnione zostały warunki wynikające z § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem PRS 2013".

Powołując następnie treść obowiązujących przepisów prawa, organ odwoławczy wskazał, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi m. in. wówczas, gdy realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów - zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej - na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych. Ponadto, wszystkie uprawiane drzewa mają być drzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, które zostały określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Jak dalej wskazał organ odwoławczy, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podczas kontroli na miejscu stwierdzono na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni (poza dz. [...]), że część sadzonek nie spełnia warunków określonych w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem PRS 2009", a całe działki rolne - wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady drzew. Dodatkowo, w trakcie kontroli ustalono, że na części działek [...] oraz [...], Producent nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Dalej wskazano, że jak wynika z raportu z kontroli, stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami [...] z zaznaczeniem, iż stwierdzona w trakcie kontroli obsada na ww. działkach (obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, a nie obejmująca drzewek nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła odpowiednio:

- [...] sztuk na działce [...] - [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi [...] drzewek,

- [...] sztuk na stwierdzonym obszarze działki [...] - [...] ha, dla którego minimalna obsada wynosi [...] drzewek,

- [...] drzewka na działce [...] o powierzchni stwierdzonej [...] ha, dla którego minimalna obsada wynosi [...] jabłonki,

- [...] sztuk na stwierdzonej powierzchni działki [...] - [...] ha, podczas gdy minimalna obsada dla tej powierzchni wynosi [...] drzewka, oraz

- [...] drzewka na działce [...] o powierzchni stwierdzonej [...]ha, dla którego minimalna obsada wynosi [...] sztuki.

Odnośnie działki B, na której spełnione zostały wymogi określone w rozporządzeniu PRS 2009, stwierdzona w dniu kontroli obsada wynosiła [...] drzewek, podczas gdy minimalna obsada, która winna była znajdować się na stwierdzonej powierzchni działki ([...] ha) wynosi [...] sztuk. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, w jaki sposób ustalił minimalną obsadę drzew, która powinna była znajdować się na ww. działkach.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie Producenta odbyła się zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa, powierzchnie zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej działek rolnych określone zostały za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru, przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy technicznej, w tym urządzenia pomiarowego typu GPS, a organ po przeanalizowaniu szkicu pomiarowego nie odnalazł przesłanek do podważenia wyników tego pomiaru. Nadto wskazano, że analiza raportu z czynności kontrolnych wskazuje, iż został on sporządzony zgodnie z przepisami obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2013 r. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych. Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że po zakończeniu kontroli przeprowadzony został proces weryfikacji ustaleń inspektorów przeprowadzających kontrolę, polegający na formalnej kontroli dokumentacji, w tym szkiców pomiarowych i zasadności zastosowania poszczególnych kodów nieprawidłowości, który nie wykazał błędów w dokumentacji. Nadto, Producent zgodnie z pouczeniem zawartym na str. [...] raportu miał możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w tym raporcie w terminie 7 dni od dnia otrzymania dokumentu, czego nie uczynił. Reprezentujący Producenta pełnomocnik nie zgłosił żadnych uwag do ustaleń z kontroli i podpisał raport z kontroli bezpośrednio po zakończeniu kontroli, przez co organ stwierdził, że Producent zapoznał się z jego treścią, w tym także ze znaczeniem każdego z zastosowanych kodów nieprawidłowości (również kodów [...], których zastosowanie w sposób bezpośredni wpłynęło na rozstrzygnięcie organu I instancji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości).

Organ odwoławczy wskazał następnie, że na podstawie starannie wyrysowanych szkiców z pomiaru działek rolnych stanowiących załączniki do raportu czy obszernej dokumentacji fotograficznej kontrolowanych obszarów, w sposób nie budzący wątpliwości organu można stwierdzić, że wymagana obsada drzewek na ww. działkach rolnych nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych co do wysokości i grubości pnia. W ocenie organu odwoławczego, inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia.

W ocenie organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że znacząca część drzewek stwierdzonych na działkach [...] nie spełniała ww. wymagań, co oznacza, że drzewko nieposiadające w trzecim roku realizacji Programu wymaganej wysokości, od początku jego realizacji nie spełniało warunku, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia PRS 2009, określonego dla wszystkich drzewek znajdujących się w sadach zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej. Na każdej z kontrolowanych działek stwierdzono drzewka o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm bądź martwe, suche. Ich ilość, stanowiąca łącznie [...] drzewek ([...] niespełniające ww. wymogów i [...] suchych) stanowi tę część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady działek obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności, o określonych parametrach. Na kilkudziesięciu zdjęciach udokumentowano drzewka o wysokości poniżej 80 cm oraz suche, martwe, w większości zagłuszone chwastami ograniczającymi możliwości rozwoju i dalszej ich wegetacji.

Organ odwoławczy wskazał przy tym, że Producent miał świadomość, że działki rolne będące w jego posiadaniu, a które zgłosił do przyznania płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, mogą zostać skontrolowane. Składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że znane mu są zasady i tryb realizacji Programu, jak również, iż świadomy jest skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. Dodatkowo, Producent zobowiązał się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz warunków uczestnictwa w programie przez okres pięciu lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Uznał za nieuzasadniony zarzut, że kontrola została przeprowadzona nierzetelnie. Organ odwoławczy ponownie wskazał, że stan działek i znajdujących się na nich drzewek jabłoniowych, udokumentowany został w sposób należyty poprzez dokumentację zdjęciową a zasięg pomiaru powierzchni działek oznaczono na szkicach pomiarowych zawierających także oznaczenia miejsc wykonania zdjęć i terenów wyłączonych. Inspekcja terenowa przeprowadzona została zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 07 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ) – zwanej "ustawą EFRROW". Raport z kontroli zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1181 ze zm.), zawiera wszystkie określone w tych przepisach informacje, w tym m. in. datę i miejsce jego sporządzenia, podstawę prawną do wykonywania kontroli, opis stwierdzonego stanu faktycznego (w tym wykrytych uchybień i ich zakresu), jak również pouczenie o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń oraz o prawie do odmowy podpisania raportu. Producent do dnia wydania ww. decyzji przez organ I instancji nie zgłosił wątpliwości co do stanu faktycznego ustalonego podczas kontroli. Nadto, Producent nie wskazał jakiegokolwiek przeciwdowodu bądź przepisu obowiązującego prawa, który w przeprowadzonej kontroli został naruszony, a którego naruszenie bądź analiza uzasadniałyby stanowisko z odwołania.

Odnośnie stwierdzonych przez organy kontroli ARiMR nieprawidłowości związanych z niespełnieniem na wszystkich działkach rolnych (poza działką [...]) wymogu prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, organ odwoławczy wskazał, że fakt ten został należycie udokumentowany dowodami z kontroli. Z materiału dowodowego wynika, że działki rolne zagospodarowane uprawą jabłoni domowej nie były utrzymywane w należyty sposób. Ich znacząca powierzchnia porośnięta przesuszonymi trawami, czy chwastami typu komosa biała, rumian, pokrzywa, nawłoć, czy ostami w stadium generatywnym (tj. z kwiatostanami wskazującymi na co najmniej dwuletni charakter tych roślin) wskazywała, że Skarżący nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, co w trakcie kontroli ujawnione zostało przez stwierdzenie kilkuset martwych, suchych roślin. Jednocześnie - jak wskazał organ odwoławczy - sporządzone na działkach Odwołującego zdjęcia obrazujące stan drzewek, jak i całej powierzchni działek rolnych, nie potwierdzają zapisów z Rejestru działalności rolnośrodowiskowej dotyczących przeprowadzenia zabiegów talerzowania, obhakiwania drzewek, czy koszenia międzyrzędzi. Zdaniem organu odwoławczego, niemożliwym bowiem jest, aby po wykonaniu tych czynności na przełomie lipca i sierpnia 2013 r., w kontroli przeprowadzonej w terminie pomiędzy 14 a 20 sierpnia 2013 r. udokumentowany stan działek nie pozwalał na potwierdzenie, że czynności powyższe faktycznie zostały przeprowadzone (stadium rozwoju roślin z międzyrzędzi plantacji czy bezpośrednio okalających drzewka jabłoniowe wskazuje na ich kilkumiesięczny bądź nawet dwuletni rozwój).

Ustosunkowując się do argumentacji odwołującego Producenta, że w przypadku stwierdzonej w gospodarstwie nadzwyczajnej okoliczności związanej z kradzieżą drzewek (w przypadku jej należytego udokumentowania) winnien był otrzymać płatność rolnośrodowiskową w pełnej wysokości, organ odwoławczy powołując treść obowiązujących przepisów prawa wskazał, iż kategorie siły wyższej bądź wyjątkowych okoliczności stanowią zagadnienia, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta nie jest wymagany, co oznacza, że organy ARiMR obowiązane są do ich rozpatrzenia w ramach odrębnego postępowania o ustalenie kwoty nienależnie bądź nadmiernie pobranych płatności.

Jednocześnie za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał zarzut co do uwzględnienia wyłącznie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli, w sytuacji gdy w głównej mierze wynikają one ze stwierdzonej kilka dni przed kontrolą kradzieży drzewek. Organ odwoławczy zgodził się, że zaistniała okoliczność wpłynęła na stwierdzoną w kontroli ilość drzewek na poszczególnych działkach rolnych. Uznał jednak, że brak jest podstaw do tego by zdarzenie powyższe, wpłynęło na stan pozostałych drzewek znajdujących się na działkach, lecz nie spełniających określonych warunków co do wysokości i grubości pnia, czy martwych, suchych, z powodu stwierdzenia których, zastosowano nieprawidłowości [...] i [...]. Podjęte natomiast przez Producenta działania dotyczące uzupełnienia obsady – jak wskazał organ odwoławczy - nie stanowią okoliczności umożliwiającej pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Organ odwoławczy podkreślił, że prawidłowa realizacja Programu rolnośrodowiskowego w wariancie 2.10, warunkująca wypłatę wsparcia, uzależniona jest od spełnienia szeregu warunków i wymogów Programu przez cały okres trwającego zobowiązania. W niniejszej sprawie znacząca część drzewek skontrolowanych przez inspektorów ARiMR nie spełniała wymaganych parametrów albowiem na drzewka w łącznej ilości [...] sztuk składały się jabłonki suche, martwe czy o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nie przekraczającej 8 mm. Oznacza to konieczność zastosowania dyspozycji, o której mowa w § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a więc zmniejszenia wysokości tej płatności o 100% w odniesieniu do działek rolnych, na których zostało stwierdzone uchybienie tych wymogów - co w istocie sprowadza się do konieczności odmowy przyznania tej płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej do płatności w ramach wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) do wszystkich działek poza działką [...].

Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji rozstrzygając o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości (w której ostatecznie przyznał pomniejszoną płatność za realizację wariantów 2.1 i 2.10), obowiązany był do zastosowania zmniejszeń płatności w kolejności określonej w art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, którego treść powołał.

Sumując, organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z prawem.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Producent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przyznającej płatność rolnośrodowiskową w wysokości niższej niż należnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając zaskarżonej decyzji :

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 przez uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 7 rozporządzenia Komisji UE Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie środków wsparcia obszarów wiejskich;

b) § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013 r., poz. 361 ze zm.), art. 47 rozporządzenia KE (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - przez niezastosowanie niniejszego przepisu mimo ustalenia, że w sprawie nienależyta obsada drzewek była spowodowana wystąpieniem siły wyższej;

c) § 33 ust. 1 rozporządzania ustanowienie wspólnych zasad dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanowienie określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L.2009.30.16 przez niezastosowanie tego przepisu w sprawie;

d) § 27 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia PRS 2013, przez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy w sprawie nie istnieją podstawy do przyznania płatności w mniejszej wysokości;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. art. 6, 7, 8, 77 i 80 K.p.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego przed organem I instancji oraz art. 34 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. EW L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.) na skutek uznania, że dokonano prawidłowego ustalenia powierzchni gruntów Skarżącego oraz nieuwzględnienie zarzutu, iż zgłoszona powierzchnia gruntu odpowiada powierzchni wskazanej w ewidencji gruntów, a wykonany pomiar przeprowadzono po wewnętrznej stronie ogrodzenia upraw Skarżącego;

b) art. art. 6, 7, 8, 77 i 80 K.p.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego przed organem I instancji oraz § 9 ust. 2 pkt 3a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) w zakresie wariantu dziesiątego Rolnictwo ekologiczne w związku z § 50 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) przez uznanie, że organ I instancji poprawnie ustalił, iż część sadzonek drzewek owocowych nie spełnia warunków określonych w ww. rozporządzenia co do ukorzenienia, wysokości, grubości określonych w Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U z 2007, Nr 29, poz. 189 ze zm.) i przez uznanie, iż organ I instancji dokonał poprawnych ustaleń złego stanu fitosanitarnego roślin, nienależytej produkcji rolnej, ochrony gleby przez skarżącego, mimo tego, iż równolegle z kontrolą, tj. 17.08.2013 r. stan uprawy badała Jednostka Certyfikująca A., a w protokole kontrolnym stwierdzono właściwy stan upraw Skarżącego, Skarżący posiada aktualne raporty wykonywanych czynności na terenie upraw, a osoby prowadzące kontrolę z ramienia ARiMR nie posiadają odpowiedniej wiedzy z zakresu uprawy rolnej;

c) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. gdyż:

- uzasadnienie decyzji nie odzwierciedla oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ nie wyjaśnia przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia, nie udowodnił, że stawiane zarzuty odnośnie złych pomiarów działki oparte na danych z rejestru gruntów były nieuzasadnione;

- organ nie wskazał w uzasadnieniu wiarygodnych dowodów uzasadniających przekonanie o tym, że część sadzonek drzewek owocowych nie spełnia warunków określonych w ww. rozporządzenia co do ukorzenienia, wysokości, grubości niewłaściwym fitosanitarnym stanie roślin, niewłaściwym stanie gleby, niewłaściwej uprawie;

- organ w decyzji podał niewłaściwą podstawę prawną wykluczenia zastosowania w sprawie art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 tj. art. 7 rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r., który nie znajduje w sprawie zastosowania;

-z uzasadnienia decyzji nie wynika w sposób zrozumiały wyliczanie obniżenia płatności.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że przedłożył wyczerpującą dokumentację potwierdzającą fakt dokonania kradzieży we wskazanym okresie. W ocenie Skarżącego, organ bezpodstawnie nie zastosował normy wyrażonej w art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 mimo przyjęcia, iż nienależyta obsada drzewek w uprawach Skarżącego wynikała z siły wyższej, tj. kradzieży drzewek tuż przed dniem kontroli.

Zdaniem Skarżącego, § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, art. 47 rozporządzenia KE (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, upoważniał organ I instancji do powstrzymania się ze wstrzymywaniem płatności za 2013r., nawet w przypadku ustalenia, iż w sprawie nie znajduje zastosowania art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. W ocenie Skarżącego, okoliczność kradzieży drzewek stanowi siłę wyższą, o której mowa we wskazanym powyżej przepisie, a w przypadku wystąpienia której zachowuje on prawo do pomocy, czego organ nie uwzględnił.

Zdaniem Skarżącego, niezwłoczne uzupełnienie obsady drzewek uzasadniało odstąpienie przez organ od zmniejszania płatności obszarowych. Skarżący podniósł również, że organ nienależycie przeprowadził postępowanie dowodowe i oparł rozstrzygnięcie na niewiarygodnych dowodach. Decyzja organu została oparta na założeniu, że protokół kontroli jest jedynym wiążącym dowodem. Skarżący podniósł, że wskazał działki i prowadzone na nich uprawy, zgodnie ze stanem faktycznym. Powierzchnie wynikały z danych ewidencjonowanych w rejestrze gruntów, nadto powierzchnie te zostały Skarżącemu wskazane przez organ (w chwili składania wniosku) i we wcześniejszych latach oraz nie były przez organ kwestionowane. W ocenie Skarżącego, różnice w pomiarze powierzchni, stwierdzone podczas kontroli wynikają z nieprawidłowości w dokonywaniu kontroli. Część upraw Skarżącego objętych programem jest ogrodzona. Ogrodzenie nie obejmuje pełnej powierzchni działek Skarżącego. Inspektorzy terenowi dokonali kontroli działek z pojazdu samochodowego, po wewnętrznej linii ogrodzenia, co spowodowało zaniżenie powierzchni w stosunku do właściwej. Ponadto, na niepoprawne wyniki kontroli wpływa okoliczność, iż urządzenia pomiarowe wykorzystywane przez inspektorów podczas kontroli nie mają możliwości dokonywania korekty powierzchni z uwagi na nierówności terenu. Powyższe powoduje, że powierzchnia działek opomiarowana przez te urządzenia jest zaniżana w przypadku terenów częściowo na wzniesieniach bądź w dolinach. Działki Skarżącego położone są na terenie pagórkowym. Opomiarowanie ich zatem urządzeniami technicznymi przez osoby nie posiadające wiedzy z zakresu geodezji, bez pomiaru geodezyjnego, powoduje wątpliwość co do wyników pomiaru.

Zdaniem Skarżącego, jeżeli dane w ewidencji gruntów są aktualne a ich powierzchnia została podana przez rolnika zgodnie z tą ewidencją we wniosku o przyznanie płatności, to nawet ustalenie ich mniejszej powierzchni w należycie udokumentowany sposób powinno być oceniane jako niezawinione złożenie takiego wniosku. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego przyjęta metoda pomiaru wyklucza inne wyniki i jest jedyną możliwą podstawą ustaleń. Wskazał również, że nie można przyjmować, iż skoro nie wniósł w terminie 14 dni od otrzymania kopii protokołu kontroli umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń protokołu, to ustalenia tego protokołu są niepodważalne.

Według Skarżącego, dowody, na których organ oparł rozstrzygniecie, budzą uzasadnione wątpliwości co do ich wiarygodności. Przede wszystkim brak dowodów na to, że dokumentacja zdjęciowa załączona do protokołu została rzeczywiście sporządzona na polu Skarżącego.

Skarżący podniósł również, że organ odwoławczy w ogóle nie uwzględnił zarzutu, iż uprawy były regularnie kontrolowane przez Jednostkę Certyfikującą w Rolnictwie Ekologicznym A., która nie stwierdziła uchybień w stanie drzewek, czy też nienależytej uprawy i nie formułowała żadnych zaleceń w stosunku do Skarżącego. W ocenie Skarżącego, pracownicy ARMiR nie posiadają wiedzy z zakresu uprawy, w odróżnieniu od inspektorów dokonujących kontroli upraw z ramienia Jednostki Certyfikującej A., którzy posiadają wiedzę taką posiadają. Nadto, zarzuty dotyczące stanu fitosanitarnego roślin i ochrony gleby, powinny zostać wykazane przy pomocy stosownych badań, a nie na podstawie fotografii i oceny stanu uprawy dokonanej "na oko".

Końcowo Skarżący wskazał, że decyzja organu I instancji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Jej uzasadnienie nie odzwierciedla bowiem oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ nie wyjaśnił przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia, nie udowodnił, że stawiane zarzuty odnośnie złych pomiarów działki oparte na danych z rejestru gruntów były nieuzasadnione, nie wskazał wiarygodnych dowodów uzasadniających przekonanie o niewłaściwym, fitosanitarnym stanie roślin i niewłaściwej uprawie, opierając się bezkrytycznie na protokołach kontroli sporządzonych przez osoby nie posiadające dostatecznej wiedzy agrotechnicznej i na dokumentacji zdjęciowej. Nadto organ nie ustosunkował się do oceny stanu upraw dokonywanych przez A., wskazując jedynie (zupełnie bezpodstawnie), że Skarżący w odwołaniu nie wykazał zasadności zarzutów dotyczących stanu upraw. Ponadto w decyzji, organ podał niewłaściwą podstawę prawną wykluczenia zastosowania w sprawie art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 tj. art. 7 rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., który nie znajduje w sprawie zastosowania. Niezależnie od powyższego, zdaniem Skarżącego, z uzasadnienia tej decyzji nie wynika, w jaki sposób zostały wyliczone kwoty nienależne Skarżącemu do wypłaty.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona, nie znajduje bowiem oparcia w udokumentowanych okolicznościach faktycznych występujących w niniejszej sprawie oraz racjach prawnych. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jak i decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie naruszają przepisów prawa w stopniu wymagającym ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy administracji w rozpoznawanej sprawie prawidłowo dokonały ustaleń, konsekwencją których było pomniejszenie Skarżącemu wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 r. za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariantach 2.2. Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) oraz wariant 2.10. Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) z uwagi na stwierdzone podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego, przeprowadzonej w dniach 14 – 20 sierpnia 2013 r. w odniesieniu do zadeklarowanych do płatności działek rolnych ([...]) nieprawidłowości, szczegółowo wykazane na str. [...] uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2013 roku - zgodnie z § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361) - jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) – zwanym dalej "rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r.".

Przepis § 2 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. przewiduje, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a) rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów; ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym",

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych,

oraz

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe obowiązany jest - na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. - do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, wskazanych w załączniku Nr 3 do tego rozporządzenia. Wśród wymogów - od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy rolniczej i sadowniczej w ramach realizowanego przez Skarżącego w 2013 r. Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2. Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) oraz wariant 2.10. Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) - jest wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na pasze, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa (pkt 2 lit. a), utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (pkt 2 lit. b) oraz prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (pkt 3).

W przypadku deklarowanej we wniosku o płatność uprawy jabłoni, minimalna obsada drzew, którą producent rolny realizujący program rolnośrodowiskowy i wnioskujący o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały rok trwającego zobowiązania, wynosi 125 sztuk na hektar powierzchni uprawy.

Dodatkowo jednym z warunków, którego spełnienie warunkuje możliwość otrzymania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - jest, w myśl § 7 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2092/91 (Dz. U. UE L 189 z dnia 20.07.2007r.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin.

Zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., w przypadku pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:

1. grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia – w przypadku wariantów dla upraw rolniczych, warzywniczych, zielarskich czy sadowniczych z jagodowymi,

2. trwałe użytki zielone - w przypadku wariantów określonych dla trwałych użytków zielonych oraz jako

3. sady, w których m. in. są uprawiane krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, będące krzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach, w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego w przypadku wariantów dla upraw sadowniczych i jagodowych.

Ww. wymagania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze zm.), zgodnie z którym sadzonka jabłoni powinna spełniać warunek odpowiedniej wysokości nie mniejszej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej a średnica jej pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania.

Podkreślenia przy tym wymaga, że jedynie łączne spełnienie przez rolnika ww. przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.). W myśl zaś ust. 2 § 27 tego rozporządzenia, wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do tego rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) skutkuje zmniejszeniem płatności w wysokości 100% w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew, z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady. Załącznik nr 7 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. przewiduje także zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, co dotyczy wszystkich wariantów w pakiecie 2.

Warunek co do przyznawania płatności rolnośrodowiskowej określony w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. przewidziany dla uprawy sadowniczej wymaga by wszystkie uprawiane drzewa były ukorzenione oraz spełniały wymagania wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Konkludując powyższe należy podkreślić, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy - zarówno europejskie, jak i krajowe - nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli zainteresowany producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie. Stąd podjęte przez Skarżącego działania, mające na celu uzupełnienie obsady brakujących drzewek jabłoni spowodowanej kradzieżą (wskazane w oświadczeniu Skarżącego z dnia 14 listopada 2013 r.) pozostają bez wpływu na wynik postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, którego wynik jest ściśle uzależniony od spełnienia przez beneficjenta Programu rolnośrodowiskowego.

Nadto zauważyć należy, że źródłem informacji dotyczących zadeklarowanych działek rolnych jest wniosek Skarżącego o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu, obejmującej weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Deklarowane dane powinny być rzetelne i aktualne. Badanie zgodności wniosku o płatność i deklarowanych danych ze stanem rzeczywistym wymaga od organu ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych.

Jak wynika z akt sprawy, inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, przeprowadzili w dniach 14-20 sierpnia 2013 r. kontrolę gruntów w gospodarstwie Skarżącego, stwierdzając na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni (poza działką [...]), że część sadzonek nie spełnia warunków określonych w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., wskazujących na obowiązek spełnienia przez wszystkie drzewa wymagań co do ukorzenienia, wysokości i grubości. Na każdej z kontrolowanych działek stwierdzono drzewka o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm bądź martwe, suche. Ich ilość, stanowiąca łącznie [...] drzewek ([...] niespełniające ww. wymogów i [...] suchych) stanowiła tę część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady działek obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności o określonych parametrach. Dodatkowo w trakcie kontroli ustalono, że na części działek [...] oraz [...], Skarżący nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Ich znacząca powierzchnia była porośnięta przesuszonymi trawami czy chwastami typu komosa biała, rumian, pokrzywa, nawłoć czy osty w stadium generatywnym (tj. z kwiatostanami wskazującymi na co najmniej dwuletni charakter tych roślin).

Stwierdzone nieprawidłowości zapisano w protokole z kontroli na miejscu. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, podpisał raport z czynności kontrolnych nie kwestionując ani techniki, ani też rzetelności czy prawidłowości co do sposobu pomiaru i ustaleń. Do czasu wydania decyzji przez organ I instancji, Skarżący nie zgłosił wątpliwości co do stanu faktycznego ustalonego podczas kontroli. Zaznaczyć także należy, że uwzględniony przez organy administracyjne raport z czynności kontrolnych spełnia wszelkie wymogi dowodu w sprawie. Raport z kontroli, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), tj. § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., N 168, poz. 1181 ze. zm.), zawiera wszystkie określone w tych przepisach informacje, w tym m. in. datę i miejsce jego sporządzenia, podstawę prawną do wykonywania kontroli, opis stwierdzonego stanu faktycznego (w tym wykrytych uchybień i ich zakresu), jak również pouczenie o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń oraz o prawie do odmowy podpisania protokołu.

Jak wynika z treści załączonego do akt rozpoznawanej sprawy raportu z czynności kontrolnych sporządzonego w dniu 20 sierpnia 2013 r., i tegoż dnia podpisanego przez pełnomocnika Skarżącego, zgodnie z pouczeniem zawartym na str. [...] raportu, miał On możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w tym raporcie w terminie 7 dni od dnia otrzymania dokumentu, czego nie uczynił. Pełnomocnik Skarżącego podpisał raport w dniu zakończenia kontroli, potwierdzając tym samym, że zapoznał się z jego treścią, w tym także ze znaczeniem każdego z zastosowanych kodów nieprawidłowości. Brak zatem podstaw by ustaleniom zawartym w protokole z kontroli odmówić wiarygodności.

Zwrócić również należy uwagę, że przedmiotową kontrolę przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa procedurami w zakresie kontroli na miejscu, przy użyciu wyspecjalizowanego sprzętu GPS. Instrument GPS użyty do kontroli, spełnia wymagania norm krajowych i unijnych w zakresie wymaganej przepisami dokładności i wiarygodności kontroli powierzchni. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych. Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej. Zdjęcia zostały wykonane w poprawnej rozdzielczości, która zapewnia jednoznaczną ocenę przedstawionej na nich nieprawidłowości. Nadto, po zakończeniu kontroli przeprowadzony został proces weryfikacji ustaleń inspektorów przeprowadzających kontrolę polegający na formalnej kontroli dokumentacji, w tym szkiców pomiarowych i zasadności zastosowania poszczególnych kodów nieprawidłowości, który nie wykazał błędów w dokumentacji.

Zdaniem organu II instancji, co podziela Sąd w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, poza sporem jest, że w dacie przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do zadeklarowanych do płatności działek rolnych, część drzew posadzonych na działkach rolnych, zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowych przez Skarżącego, nie spełniało wymogów określonych prawem, natomiast działki rolne nie spełniały wymogu co do utrzymywania minimalnej obsady drzew. Fakt ten został należycie udokumentowany przez dowody zebrane w czasie kontroli, tj. przez dokumentacją zdjęciową a zasięg pomiaru powierzchni działek oznaczono na szkicach pomiarowych zawierających także oznaczenia miejsc wykonania zdjęć i terenów wyłączonych.

W ocenie Sądu, prawidłowo organ II instancji uznał, że inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia. Z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. wynika bowiem, że w przypadku pakietu 2, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, tj. w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. Nr 29, poz. 189 ze zm.). W załączniku Nr 9 do tego rozporządzenia określono m.in., że elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien liczyć nie mniej niż 80 cm wysokości, mierząc od szyjki korzeniowej.

Podkreślić przy tym należy, że organ nie kwestionował, iż w gospodarstwie Skarżącego miała miejsce kradzież drzewek jabłoniowych mająca wpływ na ilość zachowanej obsady drzewek, jednakże przepisy szczególne odnoszące się do płatności rolnośrodowiskowych nie przewidują możliwości uzasadnienia nieprawidłowości tego rodzaju i niezastosowania sankcji przez zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej. Jak wynika z akt sprawy, 10 – dniowy termin do zgłoszenia i udokumentowania kradzieży został dochowany przez Skarżącego i w związku z tym kradzież ta została prawidłowo zakwalifikowana jako siła wyższa lub nadzwyczajna okoliczność, co jednak nie stanowi podstawy do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości, gdyż faktycznie producent nie spełnił na zadeklarowanych działkach wymogów koniecznych do uzyskania pełnego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o których wyżej mowa. Natomiast rolnik zobowiązany jest kontynuować podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Sumując, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego zachodzi podstawa do uznania, że organy obu instancji, rozstrzygając o odmowie przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej, wydały decyzje zgodne z obowiązującym prawem. Należy w tym miejscu podkreślić, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa musi gwarantować, że sposób dokonywania jakichkolwiek płatności odbywa się przy spełnieniu odpowiednich wymogów wspólnotowych oraz zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i unijnym. W związku z powyższym ARiMR, jako agencja płatnicza, nie tylko przyznaje płatności do gruntów rolnych, ale także w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wnioskach złożonych przez producentów rolnych ma obowiązek stosować odpowiednie sankcje.

Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 przez uznanie, iż nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem ze wskazanym art. 7 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich do spraw wynikających z przepisu art. 36 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), tj.: m.in. rolnośrodowiskowych, przepisy art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nie mają zastosowania. Wskazany przepis nie ma zatem zastosowania do płatności rolnośrodowiskowych, jednakże jest obowiązującym przepisem prawa w odniesieniu do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych objętych odrębnym postępowaniem administracyjnym, zakończonym decyzją w sprawie przyznania Producentowi płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszym postępowaniu brak jest podstaw do wypłaty płatności rolnośrodowiskowej, pomimo wystąpienia kradzieży jabłonek.

Sąd nie podziela również zarzutu skargi co do naruszenia § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w brzmieniu znowelizowanym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 roku oraz przepisu art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 368 z 23.12.2006, str. 15). Zgodnie z powołanymi przepisami, kategorie siły wyższej bądź wyjątkowych okoliczności stanowią zagadnienia, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta nie jest wymagany, co oznacza, iż organy ARiMR obowiązane są do ich rozpatrzenia w ramach odrębnego postępowania – o ustalenie kwoty nienależnie bądź nadmiernie pobranych płatności. Organy badają wówczas udokumentowane przez beneficjentów Programu wyjątkowe okoliczności bądź kategorie siły wyższej, których ocena jest niezbędna dla rozstrzygnięcia o zasadności bądź odstąpieniu od odzyskiwania wypłaconych środków pomocowych za realizację Programu rolnośrodowiskowego. Powołany przez Skarżącego przepis nie stanowi więc podstawy do przyznania pomocy pomimo niespełniania przez beneficjenta warunków koniecznych do jej przyznania bądź niespełniania wymogów związanych z podjętym zobowiązaniem.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 33 ust. 1 Rozporządzania o ustanowieniu wspólnych zasad dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanowienie określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.UrzUEL.2009.30.16), wskazać należy, że zarzut ten jest niezrozumiały, gdyż przepis ten nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia § 27 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się wówczas, gdy wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają określone wymagania co do wysokości i grubości, co w niniejszej sprawie nie zostało stwierdzone na żadnej z wnioskowanych działek. Nadto, mimo ustalonej okoliczności braku minimalnej obsady drzew jabłoniowych, dowody uzyskane w czasie kontroli potwierdzają także stwierdzone w dniu kontroli drzewka niekwalifikowane i martwe. Jak słusznie organ zauważył, uprawa jabłoni została zadeklarowana do przyznania trzeciej płatności rolnośrodowiskowej. Oznacza to, że uprawa winna zostać założona kwalifikowanym materiałem spełniającym wymogi z § 9 ust. 2 pkt 3 a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r, najpóźniej wiosną 2011 r. Niewłaściwą jest zatem sytuacja stwierdzona podczas kontroli organów ARiMR, że część drzewek nie spełniała określonych wymagań w trzecim roku ich uprawy. Niewątpliwie, sadzonki drzewek jabłonek w trzecim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego powinny być wyższe niż zakupiony materiał.

W kwestii zarzutu co do nieprawidłowego postępowania organów w zakresie ustalonej w kontroli powierzchni działek rolnych, w sytuacji gdy Skarżący wskazał na wykorzystaną przy wypełnieniu wniosku informację o powierzchni gruntów wynikającą z Rejestru gruntów oraz informację uzyskaną od ARiMR o wielkości obszarów kwalifikowanych do płatności, Sąd podziela w tej mierze wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Dodatkowo wskazać należy, że ewidencja gruntów i budynków prowadzona na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287), obejmuje, m.in. informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów. Użytki gruntowe dzielą się na użytki rolne: 1) grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe i grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, rowy; 2) grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione; 3) grunty zabudowane i zurbanizowane;4) użytki ekologiczne; 5) nieużytki; 6) grunty pod wodami, 7) tereny różne. Działki rolne mogą być zlokalizowane tylko na niektórych użytkach rolnych, co oznacza, że nie są to tożsame pojęcia. Tym samym nie można pojęcia działki ewidencyjnej bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego traktować jako równoznacznego z pojęciem działki rolnej. Relacje pomiędzy działką rolną, a działką ewidencyjną mogą się różnie kształtować. Działka rolna może, ale nie musi zajmować całej powierzchni działki ewidencyjnej, może też być położona na kilku graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych, może także na jednej działce ewidencyjnej znajdować się kilka działek rolnych. To rolnik decyduje, ile działek rolnych, o jakiej wielkości i z jakim rodzajem uprawy, położonych na jakich działkach ewidencyjnych zgłosi we wniosku o płatności. Dane dotyczące działek ewidencyjnych umożliwiają ustalenie i zlokalizowanie położonych na nich działek rolnych. Wypis z ewidencji gruntów i budynków pomimo, że jest dokumentem urzędowym nie może być traktowany jako najważniejsze źródło dowodowe co do posiadanych przez rolnika działek rolnych, ponieważ nie zawiera żadnych danych dotyczących działek rolnych. Źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu. Zgodnie z art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 118/2004 z 23 stycznia 2004 r., zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 2419/2001, powierzchnia działek rolnych jest ustalana na podstawie wszelkich odpowiednich metod wyznaczonych przez właściwy organ. Kontrola na miejscu i wykonywanie w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. Tym samym raport z kontroli ma decydujące znaczenie jeśli chodzi o dane dotyczące działek rolnych.

Podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych (por. glosa Elżbiety Kremer do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. II GSK 295/07, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1/2009). Wobec powyższego nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że Skarżący działał prawidłowo podając powierzchnie działek rolnych w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Odnośnie załączonych do skargi wypisów z rejestru gruntów wskazać należy, że dokumenty te są przydatne co do wskazania położenia gruntów i ich powierzchni całkowitej, jednakże nie można na ich podstawie pozyskać informacji co do terminu, w którym określono powierzchnię poszczególnych użytków. Fakt ich sporządzenia w dniu 17 lutego 2011 r., odległy o ponad dwuletni okres od kontroli ARiMR, nie oznacza, że we wskazanej dacie ustalono poszczególne klasoużytki. Okoliczność, że wypis z rejestru gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym, nie wystarczy dla ustalenia powierzchni zadeklarowanej przez rolnika.

Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia art. 6,7,8,77 i 80 K.p.a. m.in. przez uznanie, że organ I instancji dokonał poprawnych ustaleń złego stanu fitosanitarnego roślin, nienależytej produkcji rolnej, ochrony gleby przez Skarżącego, mimo że równolegle z kontrolą stan uprawy badała Jednostka Certyfikująca A., a w protokole kontrolnym stwierdzono właściwy stan upraw Skarżącego. Wskazać należy, że Jednostka Certyfikująca, przeprowadzając kontrolę w gospodarstwie Skarżącego, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami unijnych rozporządzeń. Jednostka wykonując działania kontrolne, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym, choć co istotne w niniejszej sprawie, w sporządzonym protokole z kontroli dodatkowej w październiku 2013 roku, inspektor rolnictwa ekologicznego kontrolujący plantację wskazał na dostrzeżone wówczas stosunkowo słabe drzewka i wtórne zachwaszczenie.

Odnośnie zarzutu co do braku zaskarżonej decyzji polegającego na nie wyjaśnieniu sposobu wyliczenia kwoty, o którą pomniejszono płatność przeznaczoną do wypłaty, wskazać należy, że organ w postępowaniu odwoławczym dokonał konwalidacji tego błędu w ramach posiadanych uprawnień i wskazał, że wyliczona przez organ I instancji kwota w wysokości [...] zł jest prawidłowa i została określona w kolejności określonej w art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, opublikowanego w Dzienniku Urzędowym UE L 25, z 28.1.2011, str. 8, zgodnie z którym, w przypadku gdy zastosowanie ma kilka zmniejszeń, należy je zastosować w następującej kolejności:

1. najpierw zgodnie z art. 16 ust. 5 i 6 rozporządzenia 65/2011 (dot. obniżenia płatności z powodu różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku a zatwierdzonym),

2. następnie zgodnie z art. 18 rozporządzenia 65/2011 (dot. zmniejszenia wsparcia z powodu niespełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego) oraz

3. w trzeciej kolejności, zgodnie z art. 21 rozporządzenia 65/2011 (dot. nieprzestrzegania wymogów wzajemnej zgodności).

Płatność w łącznej kwocie [...] zł przyznaną decyzją organu I instancji za oba realizowane w gospodarstwie warianty Programu rolnośrodowiskowego (2.2. Uprawy rolnicze i 2.10. Uprawy sadownicze i jagodowe), obliczono z zastosowaniem ww. kolejności, czemu w wyczerpujący sposób organ odwoławczy dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, który obejmuje dowody istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie, oprócz dokumentacji kontrolnej obejmuje obszerny materiał graficzny i dokumentację fotograficzną dokonanych ustaleń w czasie kontroli na miejscu. Sąd nie dopatrzył się nadto naruszenia przez organy art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106), jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji powyższe obowiązki spełniły. Organ rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy formułując logiczne na jego podstawie wnioski. Pokreślić przy tym ponownie należy, że nieprawidłowości stwierdzone na zadeklarowanych działkach zostały potwierdzone bezpośrednim dowodem w postaci raportu z czynności kontrolnych, podpisanego przez Skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika, w stosunku do których to ustaleń nie wniesiono żadnych zastrzeżeń w zakreślonym terminie, i w żaden sposób nie podważono ich wiarygodności. Zdaniem Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości wykazano, że zadeklarowane działki objęte wnioskiem nie spełniły warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pełnej wysokości.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.