Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1350/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 3, 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 lipca 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku K. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

Stan faktyczny przedstawia się następująco:

Pismem z dnia 29 września 2015 r. K. M. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowań egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. organ zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przedmiotowego wniosku do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się w związku z odwołaniem od decyzji z dnia 8 maja 2015 r., określającej wysokość należności z tytułu składek.

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r. organ podjął zawieszone postępowanie.

Decyzją z dnia 30 stycznia 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek za okresy i w kwotach wskazanych w decyzji, tj. na ubezpieczenie społeczne- za okres 10/2002; 03/2003-03/2015; 05/2015-03/2016 w łącznej kwocie 135405, 85 zł; ubezpieczenie zdrowotne za okres: 09/2002; 05/2003-10/2007; 03/2008-03/2015; 05/2015-01/2016;03/2016 w łącznej kwocie 50251, 05 zł; Fundusz Pracy za okres:05/2003-02/2015; 05/2015-01/2016; 03/2016 w łącznej kwocie 10891, 35 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz.963 ze zm.), w skrócie "u.s.u.s.", polegające na przedwczesnej i bezzasadnej odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego wysokości i wymagalności składek na ubezpieczenia, tj. do czasu prawomocnego zakończenia postępowań: ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2016r. w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz z wniosku o rozłożenie na raty całości zadłużenia z tytułu składek.

Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. organ odmówił zawieszenia postępowania.

Decyzją z dnia 13 lipca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 30 stycznia 2017 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że obowiązek rozliczania składek na poszczególne fundusze i ich terminowego przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych spoczywa wyłącznie na płatniku, który decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej, zobowiązany jest na bieżąco monitorować stan konta w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Ponadto podkreślił, iż obowiązek terminowego opłacania składek na poszczególne fundusze istnieje bez względu na uzyskiwanie, bądź też nie, dochodu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności i nie może być uzależniony np. od wypłacalności podmiotów trzecich. W przypadku zaniechania obowiązku opłacania składek, należne są odsetki za zwłokę i dochodzone wraz z należnościami głównymi.

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie można stwierdzić stanu całkowitej nieściągalności, gdyż nie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej; działalność generuje przychód, którego część mogłaby zostać przeznaczona na spłatę powstałego zadłużenia. Ponadto uprawniony do oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika organ egzekucyjny nie stwierdził, że obciążające stronę zobowiązania są niemożliwe do wyegzekwowania z powodu braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, bądź z uwagi na brak możliwości uzyskania kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wobec niestwierdzenia całkowitej nieściągalności składek Zakład Ubezpieczeń Społecznych przystąpił do rozpatrzenia wniosku w oparciu o art. 28 ust.3a u.s.u.s. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365).

Oceniając sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy, organ stwierdził, że nie znajduje podstaw do umorzenia należności z tytułu składek. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala na stwierdzenie, że sytuacja materialno - bytowa całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zaległych należności. Organ wskazał na problemy, z jakimi boryka się obecnie strona, podkreślając możliwość stopniowej spłaty całości zadłużenia, np. w ramach układu ratalnego, który uwzględniałby sytuację finansową i pozwoliłby na zaplanowanie wydatków z nim związanych.

Wnioskodawca nie wskazał na poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Bez wątpienia wnioskodawca ma bardzo poważne problemy zdrowotne, jednak istotnym jest, że prowadzi działalność gospodarczą. Analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że wnioskodawca nie udowodnił, że jego sytuacja materialno - bytowa całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zaległych należności.

Końcowo, organ przypomniał, iż ustawowym i statutowym obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest realizacja przepisów u.s.u.s., w tym realizacja obowiązku płatników w zakresie terminowego opłacania składek na poszczególne fundusze. Płatnik składek na ubezpieczenia społeczne podejmuje działalność gospodarczą na własne ryzyko i powinien on zdawać sobie sprawę z tego, iż obowiązek opłacania składek jest nierozerwalnie związany z faktem prowadzenia działalności, a nie z osiąganymi z tego tytułu dochodami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną wyżej decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych K. M. podniósł zarzut naruszenia art. 83 ust.1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust.1-3a i art. 32 u.s.u.s., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przedwczesnej i bezzasadnej odmowie umorzenia należności z tytułu składek wymienionych w rozstrzygnięciu decyzji wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia.

W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 stycznia 2017 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podkreślił, że jego wniosek o umorzenie należności z tytułu składek został rozpatrzony przedwcześnie, gdyż nie została ustalona ostateczna wysokość zadłużenia, a przede wszystkim nie został prawomocnie rozstrzygnięty jego wniosek o rozłożenie na raty. Do chwili obecnej nie została również rozstrzygnięta kwestia prawidłowości wszczęcia postępowań egzekucyjnych i zastosowania środków egzekucyjnych względem jego osoby.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.")

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu administracyjnego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji były przepisy art. 28 ust. 1-3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Przepisy te określają przypadki, w razie zaistnienia których możliwe jest umorzenie należności składkowych w całości bądź w części. I tak, należności te mogą zostać umorzone w razie stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.) lub w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

Sytuacje, w których zachodzi całkowita nieściągalność przewidziane zostały w ust. 3 cyt. artykułu. Z kolei co do możliwości umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a cyt. ustawy, to szczegółowe zasady umorzenia określone zostały w powołanym już rozporządzeniu, w § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 tego aktu prawnego.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1. u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

W art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca sprecyzował przypadki całkowitej nieściągalności, o której mowa w ust. 2. I tak, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1.dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie ma charakter wyczerpujący, a tym samym stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tej normie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Jednak nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest bowiem oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tej ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Jednocześnie w przypadku stwierdzenia braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

W okolicznościach niniejszej sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że nie można stwierdzić stanu całkowitej nieściągalności. Organ podniósł, że skarżący nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem działalność generuje przychód, którego część mogłaby zostać przeznaczona na spłatę powstałego zadłużenia. Ponadto uprawniony do oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika organ egzekucyjny nie stwierdził, że obciążające skarżącego zobowiązania są niemożliwe do wyegzekwowania z powodu braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, bądź z uwagi na brak możliwości uzyskania kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że organ prawidłowo ocenił, że w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość skutecznego wyegzekwowania należności, a więc nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji umarzającej należności z tytułu składek.

Jak już podkreślono, alternatywnie wobec wskazanych przesłanek organ może dokonać umorzenia należności z tytułu składek, gdy zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., który daje możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia, ale wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. Przepis ten odsyła do rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

W myśl § 3 ust. 1 pkt 1-3 ww. rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2.poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3.przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności.

W tym miejscu należy podkreślić, że przywołany wyżej przepis rozporządzenia daje organowi administracyjnemu - podobnie jak w przypadku stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, o jakiej mowa w art. 28 u.s.u.s., możliwość, a nie obowiązek umorzenia zaległości. To w gestii uznania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostaje więc, czy przy zaistniałym stanie faktycznym za zasadne uzna umorzenie należnych świadczeń. Co ważne, przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia nakłada na wnioskodawcę (zainteresowanego) ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na stan majątkowy i sytuację rodzinną.

Ponadto przychylić się należy do poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 884/08, że podstawa umorzenia należności ZUS została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s) - a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika).

Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych dysponował określonym materiałem dowodowym zaoferowanym przez skarżącego. W ocenie Sądu, organ stwierdzając, że w wypadku skarżącego nie zaistniały podstawy do umorzenia należności z tytułu składek, nie naruszył cytowanych przepisów prawa materialnego.

Jak wskazano wyżej, umorzenie należności z tytułu składek jest wyjątkiem, który może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, kiedy przesłanki umorzenia zostały wykazane w sposób niewątpliwy. Tymczasem w sprawie niniejszej nie zostało wykazane, że jakakolwiek forma spłat pociągnie za sobą niemożliwe do akceptacji skutki dla skarżącego. Skarżący uzasadniał żądanie w zakresie umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne problemami natury finansowej i zdrowotnej. Organ orzekający wziął pod uwagę podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności i dokonał ich oceny.

Należy odnotować, że skarżący od dnia 31 lipca 2001r. nieprzerwanie prowadzi działalność gospodarczą. W 2016 r. z prowadzonej działalności osiągnął dochód w kwocie 53.139,11 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości skarżący wskazał, że chce rozszerzyć oferowane usługi oraz zatrudnić nowych pracowników. Dodał również, że spłata powstałych należności w ratach zaburzy rozwój firmy, ponieważ z prowadzoną działalnością związane są wysokie koszty, tj. szkolenia, edukacja oraz utrzymanie samochodu. Wnioskodawca wyjaśnił także, że poza zadłużeniem wobec ZUS posiada również zobowiązania z tytułu podatku dochodowego oraz z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie 11.915,29 zł. Zaległości te są dochodzone w postępowaniach komorniczych. W oświadczenie skarżący podał, że spłaca leasing samochodu w wysokości 2.389,67 zł miesięcznie.

Ponadto z ww. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na stałe wydatki związane z utrzymaniem skarżący przeznacza 2.510 zł. Na wskazaną kwotę składają się opłaty eksploatacyjne w wysokości 460 zł, koszty leczenia w wysokości 50 zł oraz inne wydatki związane z utrzymaniem w wysokości 2000 zł. Skarżący nie korzysta ze wsparcia ośrodków pomocy społecznej. Ponadto skarżący wyjaśnił, że nie posiada nieruchomości ani wierzytelności oraz pojazdów. Jego jedynym innym składnikiem mienia ruchomego jest telefon o wartości 500 zł. Skarżący podał również, że choruje na nerwicę natręctw, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, stany depresyjne, a także lęk społeczny i w związku z tym leczy się psychiatrycznie. Wnioskodawca dodał, że cierpi na stres pourazowy związany z porażeniem prądem w 2003r.

Organ podkreślił, że pomimo akcentowanej przez skarżącego trudnej sytuacji finansowej spłaca swoje zobowiązania wobec innego podmiotu. W tej sytuacji podzielić należało pogląd, że brak jest racjonalnych powodów do przyjęcia, że inne zobowiązania skarżącego mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami wobec ZUS.

Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organem, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja materialno - bytowa całkowicie i trwale uniemożliwia mu spłatę całości zaległych należności. Skarżący osiąga bowiem dochody z działalności gospodarczej, co daje możliwość podjęcia próby spłaty zadłużenia w dogodnym systemie ratalnym.

Ponadto w motywach zaskarżonej decyzji organ podniósł, że wnioskodawca nie wskazał na poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odnotował również, że skarżący nie udowodnił stanu przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności.

W tym zakresie podnieść należy, że przesłanki umorzenia z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, muszą być spełnione kumulatywnie, to znaczy, że przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności.

W odniesieniu do tej przesłanki podkreślenia wymaga, że podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby, choćby nawet uniemożliwiającej świadome pokierowanie własnym postępowaniem, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Przy czym zaznaczyć trzeba, że jako trudny stan majątkowy rozumie się sytuację, w której opłacenie zaległości spowodowałoby po stronie zobowiązanego niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Tymczasem skarżący mimo poważnych problemów zdrowotnych uzyskuje dochód z prowadzonej działalność gospodarczej

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie udowodnił, że nie jest w stanie opłacać należności z tytułu składek bez narażania siebie na niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skoro zatem skarżący nie wykazał, że po jego stronie zaszły przesłanki otwierające możliwość rozważenia umorzenia zaległości, to rozstrzygnięcie organu należało uznać za poprawne.

Wymaga zaakcentowania, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jeżeli zatem, tak jak w badanej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych należności a umorzenie zaległości przy braku przesłanki całkowitej nieściągalności jest zastrzeżone jedynie dla sytuacji szczególnie krytycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia oraz inne względy społeczne i znikome źródło przychodów na utrzymanie jest niemożliwe wywiązanie się strony ze zobowiązań wobec ZUS, których zaistnienia zainteresowany nie wykazał, to negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie nie może być uważane za dowolne.

Podzielić przy tym należy pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2051/13, iż świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną oraz zdrowotną - nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Skoro zobowiązany ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia z 2003 r. będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne to oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim jako wnioskodawcy.

Nie zasługiwały na uwzględnienie argumenty skargi, dotyczące przedwczesności wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, nie stanowiła przeszkody w rozpoznaniu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek okoliczność, iż nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie w sprawie rozłożenia na raty należności, ani postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Dodać również należy, że w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek niedopuszczalne jest kwestionowanie obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu, ani też wysokości składek (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1829/06 niepubl.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1235/08, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sytuacja finansowa skarżącego w kontekście przywołanych wyżej przepisów, regulujących zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, została oceniona należycie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z uwzględnieniem interesów, publicznego i indywidualnego skarżącego oraz stanu faktycznego, ustalonego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wnioski wyprowadzone z tej oceny nie noszą znamion dowolności.

Niezależnie od powyższego, przypomnieć należy, że każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości lub z wnioskiem o rozłożenie należności na raty w myśl art. 28 u.s.u.s., bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.