Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 453/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 123,  art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 81 c, , art. 81 c ust. 1 pkt 2 Pb, art. 51 ust. 1 pkt 2  w zw. z art. 51 ust. 7 ,  art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151 P.p.s.a, art. 250 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego A. K. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem [...] wydanym na podstawie art. 81 c. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071)- nałożył na inwestora K.H. obowiązek dostarczenia oceny technicznej wraz z inwentaryzacją budowlana dotyczącej wykonania robót budowlanych polegających na wstawieniu okien w połaci dachowej budynku mieszkalnego [...] (po sprostowaniu tej daty postanowieniem z dnia[...].).

W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w związku z kontrolą robót budowlanych przeprowadzoną na działce nr[...], zostało wszczęte postępowanie w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na wstawieniu okien w połaci dachowej budynku mieszkalnego położonego na w/w działce przez K.H. bez zgody właściwego organu. Ustalono że inwestor w[...] zgłosił zamiar wymiany pokrycia dachowego i remontu komina, w zakresie robót objętych zgłoszeniem brak jest informacji o zamiarze wstawienia w połaci dachowej okien. Według oświadczenia A. R. obecnego w czasie kontroli inspektorów PINB, roboty zostały wykonane bez nadzoru osoby z uprawnieniami budowlanymi.

Budynek mieszkalny stanowi własność K. H. oraz I. S., roboty budowlane zostały wykonane na części użytkowanej przez K. H.

Organ wziął pod uwagę, że dach budynku stanowi konstrukcyjnie całość i stwierdził, że nie można wykluczyć wpływu tych robót na bezpieczeństwo konstrukcji całego dachu. Biorąc powyższe pod uwagę, PINB postanowił orzec jak w postanowieniu powołując się na art. 81 c. ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym , w razie uzasadnionych wątpliwości, co do jakości robót budowlanych organ nadzoru budowlanego może nałożyć, w drodze postanowienia, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Decyzją z dnia [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), wydaną po przeprowadzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych związanych ze wstawieniem okien połaciowych w połaci dachowej budynku mieszkalnego w celu doprowadzenia wykonanych bez wymaganego zezwolenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem- odmówił nałożenia na inwestora- K. H. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych ze wstawieniem okien połaciowych w połaci dachowej budynku mieszkalnego przy w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu tej decyzji organ na wstępie przytoczył swoje postanowienie z dnia [...] i jego motywy.

Następnie PINB wskazał, że w dniu [...] K.H. przedłożyła wymagane opracowanie, wykonane przez J. R. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, należącego do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod. Nr[...]. Według autora oceny, przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, normami i zasadami wiedzy technicznej. Okna zostały zamontowane miedzy krokwiami dachowymi bez naruszania konstrukcji dachu.

Organ wyjaśnił, ze roboty budowlane nie polegające na budowie nowego obiektu, lecz na wstawieniu okien połaciowych w połaci dachowej traktować należy jako przebudowę obiektu (art. 29 ust. 2 pkt 7a Prawa budowlanego). Roboty te zostały zrealizowane bez zezwolenia właściwego organu, ale ponieważ nie doprowadziły do budowy nowego obiektu, więc postępowanie naprawcze prowadzone jest na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane. W jego ramach organ ustalił, że nie zachodzą podstawy do wydania decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) lub nakazującej wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych, które miałyby doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy), ponieważ nie stwierdzono aby przedmiotowe okna wykonane były niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej.

Wobec powyższego, Inspektor Nadzoru Budowlanego zakończył postępowanie w przedmiotowej sprawie stwierdzając brak podstaw do wydania nakazu wykonania określonych robót w celu doprowadzenia już wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się I. S. - współwłaścicielka budynku, podnosząc miedzy innymi w odwołaniu, że organ I instancji nie odniósł się do jej wniosku, który miał za przedmiot nie tylko wykonanie robót budowlanych polegających na wstawieniu okien w połaci dachowej, ale w ogóle rozpoczęcie przez K. H. robót budowlanych na ich wspólnej własności bez uzyskania jej zgody na podjęcie jakichkolwiek czynności budowlanych. Zdaniem odwołującej się, brak jej zgody na wykonanie robót przez współwłaścicielkę nieruchomości winno skutkować z urzędu zawiadomieniem przez PINB prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że organ ten ustalił na podstawie akt sprawy, że PINB przeprowadził w dniu[...] oględziny budynku mieszkalnego położonego a działce nr [...] stanowiącej współwłasność K.H. i I.S. i stwierdził, że K. H. w dniu [...] dokonała zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno budowlanemu zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego z eternitu na blachodachówkę i remoncie komina bez naruszenia konstrukcji dachu, które w dniu kontroli nie zostały rozpoczęte. Ponadto ustalono, że na strychu ww. budynku mieszkalnego K. H. wymieniła ściankę przedzielającą strych na nową z płyt OSB.

W dniu [...] na skutek telefonicznego zawiadomienia I. S., organ powiatowy ponownie przeprowadził oględziny powyższej nieruchomości, w trakcie których stwierdzono, że prowadzone są roboty budowlane stosownie do dokonanego zgłoszenia, a ponadto zamontowano okien połaciowych. Roboty te zostały wykonane bez nadzoru osoby uprawnionej i bez stosownego pozwolenia właściwego organu.

Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 28 oraz wskazał istotę art. 29-31 ustawy Prawo budowlane i wyjaśnił, że w świetle powyższych przepisów wykonanie robót budowlanych polegających na zamontowaniu okien połaciowych wymagało pozwolenia właściwego organu architektoniczno-budowlanego, którego inwestor nie uzyskał. W takich przypadkach zastosowanie maja odpowiednio przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które pozwalają na doprowadzenie samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W razie powstania uzasadnionych wątpliwości , co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na podstawie art. 81c ust. 2 ww. ustawy, obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz. Postanowienie to ma na celu pozyskanie materiału dowodowego, a więc jest postanowieniem o charakterze dowodowym. Dopiero bowiem w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, organ nadzoru budowlanego może podjąć rozstrzygniecie merytoryczne co do istoty sprawy.

Dalej ZWINB wskazał, że takie postanowienie w trybie art. 81 c ust. 2 wydał w dniu [...]. Zobowiązana dostarczyła w terminie ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych , sporządzoną przez osobę uprawnioną, stwierdzającą wykonanie robót budowlanych zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi normami i zasadami wiedzy technicznej, oraz że stan techniczny zamontowanych okien nie budzi zastrzeżeń.

Z uwagi na to, że samowolnie wykonane roboty budowlane są zgodne z obowiązującymi przepisami, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone rozstrzygniecie jest zgodne z prawem, organ I instancji nie miał bowiem podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Odnosząc się do argumentów odwołującej się, organ II instancji wyjaśnił, że art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie zawiera podstawy prawnej pozwalającej żądać od inwestora przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż czynności nakazywane na podstawie tego przepisu maja na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego , a nie cywilnego. Rozstrzygniecie kwestii samowolnego wykonania robót budowlanych, bez zgody współwłaścicieli może być przedmiotem postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.

I. S. wniosła na wyżej opisaną decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego opartą na zarzutach naruszenia art. 77 § 2 i art. 80 Kpa, naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, domagając się uchylenia zaskarżone decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że bezsporne jest, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowola budowlaną oraz zaznaczyła, że znane jest jej stanowisko NSA wyrażone w uchwale 7 sędziów NSA z dnia [...], jednakże stwierdziła, że podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu w/w uchwały przez Rzecznika Praw Obywatelskich, oraz że jej skarga nie jest sprzeczna z powyższą uchwałą.

Powołując się na to, że K. H. nie uzyskała jej zgody, o czym był powiadomiony Inspektor Nadzoru Budowlanego, I. S. wywiodła, że zgodnie z 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wywiodła, że złożenie nieprawdziwego oświadczenia podlega odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 kodeksu karnego. Skoro w trakcie postępowania PINB powziął wiadomość, że inwestor takiego oświadczenia nie złożył, nie oznacza to, że ten organ musiał wydać decyzję nakładającą na inwestora obowiązek jego złożenia.

Zdaniem skarżącej, istotne jest, że organ taką informację powziął, przyjął do wiadomości i w tej sprawie nie uczynił nic, a samowolę budowlaną zalegalizował w oparciu o przedłożona mu ocenę techniczną , sporządzona przez uprawnioną osobę uznając tym samym, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Skarżąca oczekiwała co najmniej wstrzymania decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez odpowiednie organy ścigania wobec zaistnienia uzasadnionego podejrzenia przestępstwa z art. 233 kk. Wskazując, że według Kodeksu postępowania karnego – z chwilą powzięcia wiadomości przez organ publiczny ciąży na nim obowiązek zgłoszenia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa właściwym organom ścigania . Tego nie uczyniono, uznając, iż sprawa ma charakter cywilnoprawny i może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Tego problemu w toczącym się postępowaniu "nie próbowano nawet tknąć", czym naruszono art. 77 § 1 i 80 Kpa. Nie zajmując stanowiska wobec uwag skarżącej i nie podejmując żadnych czynności w tej sprawie organ administracji publicznej nie dopełnił swoich obowiązków, nie tylko w powyższym zakresie, ale w sposób wyczerpujący nie zebrał i rozpatrzył całego materiału dowodowego.

Według I. S. w niniejszej sprawie naruszono również zasadę praworządności, konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności, a także zasadę słuszności czy zasadę współżycia społecznego . Tolerowanie takich zachowań jest dozwoleniem na bezprawność zachowań jakie miały miejsce w przypadku skarżącej, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest ogólnikowe i nie odnosi się do meritum sprawy.

Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod względem zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że akt ten narusza przepisy prawa procesowego lub prawa materialnego w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przeciwnie, analiza przedłożonych akt administracyjnych organów pierwszej i drugiej instancji, dokonana w kontekście zaskarżonej decyzji ostatecznej, a także w odniesieniu do zarzutów i wywodów skargi dowiodła, że organy orzekające obu instancji prawidłowo rozstrzygnęły sprawę. Przede wszystkim, wbrew odmiennym wywodom skargi, w postępowaniu wyjaśniającym nie można dopatrzeć się jakichkolwiek braków dowodowych, czy braku rozważenia istotnych dla sprawy administracyjnej okoliczności faktycznych, w świetle których zasadne byłoby stanowisko skargi, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez co naruszył art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Decyzja ostateczna zawiera szczegółowe ustalenia faktyczne i wyjaśnia stan prawny mający w sprawie zastosowanie. Okoliczność, że skarżąca przyjęte w decyzji rozwiązanie prawne kwestionuje, nie oznacza, że organ naruszył prawo.

Zarówno z treści pism procesowych skarżącej składanych w toku postępowania administracyjnego, jak i z treści skargi wynika, że skarżąca błędnie interpretuje przepisy ustawy Prawo budowlane (określanej w dalszej części niniejszych motywów ) dotyczące tzw. samowoli budowlanej oraz dotyczące przewidzianych tą ustawą sposobów reakcji organu nadzoru budowlanego w przypadku jej stwierdzenia, jak również błędnie pojmuje zakres przedmiotowy oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy, a w konsekwencji forsuje skargą swoje mylne wyobrażenie co do wystąpienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez inwestorkę przestępstwa.

Wobec powyższego należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), przewiduje dla szeregu czynności inwestorskich obowiązek uzyskania pozwolenia odpowiedniego organu administracji architektoniczno-budowlanej lub obowiązek zgłoszenia temu organowi zamierzenia wykonania określonych robót budowlanych. I tak, zgodnie z art. 28 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Pojęcie robót budowlanych definiuje art. 3 pkt 7 Pb stanowiąc, że pod tym pojęciem należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

W przypadku natomiast robót budowlanych wymienionych w art. 29-31 pozwolenie na budowę nie jest wymagane, przepisy te bowiem określają, jak trafnie wskazano to w zaskarżonej decyzji, budowa jakich obiektów nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych robót budowlanych można rozpocząć wyłącznie po zgłoszeniu właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a organ ten nie zgłosi sprzeciwu w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia. W związku z takim rozróżnieniem formalnych podstaw do rozpoczęcia robót budowlanych, ustawodawca przewidział odrębne reguły postępowania organu nadzoru budowlanego w razie ustalenia, że trwają roboty budowlane bądź, że już wykonano roboty budowlane wymagające pozwolenia bez odpowiedniego pozwolenia na budowę lub że trwają albo zostały wykonane roboty budowlane objęte obowiązkiem zgłoszenia bez zgłoszenia albo mimo wniesionego przez organ sprzeciwu od zgłoszenia. W przypadku prowadzenia lub wykonania robót budowlanych bez pozwolenia, co można określić jako klasyczną samowolę budowlaną, organ nadzoru budowlanego podejmuje działania określone w przepisach art. 48-49b ustawy Pb.

W razie natomiast podjęcia lub wykonania robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1, organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 tej ustawy. To postępowania ma na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i kończy się wydaniem decyzji w oparciu o jedną z trzech podstaw prawnych określonych w art. 51 ust. 1 Pb, gdyż przepis ten (pkt 1-3) dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania naprawczego. Mianowicie, samowolnych robót budowlanych, których nie można legalizować, ponieważ nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa (pkt 1), samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji (pkt 2), istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (pkt 3).

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie posiada przy tym wskazany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 51 ust. 7 ustawy stanowiący, że: "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1"

Z ustaleń organów obu instancji, których w skardze nie zakwestionowano wynika, że K. H. zgłosiła właściwemu organowi administracji architektoniczno budowlanej (Staroście ), zamiar wymiany pokrycia dachowego na użytkowanej przez nią części budynku mieszkalnego stanowiącego jej i skarżącej współwłasność, natomiast wykonała szerszy zakres robót budowlanych ponieważ zamontowała okien połaciowych w dachu, co – jak wskazał to organ odwoławczy – wymagało pozwolenia na budowę.

Podkreślenia wymaga, że organy obu instancji nie naruszyły prawa materialnego wdrażając tryb postępowania nazywany postępowaniem naprawczym, a określony w art. 50-51 ustawy Pb.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniem wyjaśniającym, w ramach którego PINB celem wyeliminowania uzasadnionych wątpliwości (wobec ustalenia, że montaż okien połaciowych został wykonany bez nadzoru osoby posiadającej uprawnienia budowlane) co do jakości wykonanych robót budowlanych prawidłowo zastosował art. 81 c. ust. 1 pkt 2 Pb i wydał na jego podstawie postanowienie o charakterze dowodowym obligujące inwestorkę do przedłożenia w zakreślonym terminie określonych dokumentów. Wykonanie przez K. H. tego obowiązku dostarczyło organowi nadzoru budowlanego materiał dający podstawę do ustalenia, że samowolnie wykonane roboty budowlane, mogą zostać zalegalizowane bez potrzeby wykonania dodatkowych czynności, a zatem, że brak jest podstaw do nałożenia na inwestorkę obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Pb.

Z treści skargi wynika, że skarżąca uważa, że doszło do samowoli budowlanej, która nie powinna być legalizowana z uwagi na nieposiadanie przez K. H. zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, a ponadto że wobec wykonania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej zaistniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, zaś organ nadzoru budowlanego nie dopełnił obowiązku powiadomienia o tym fakcie organów ścigania.

Tymczasem, wbrew przekonaniu skarżącej, nie istniały podstawy prawne do żądania zarówno przez organ administracji architektoniczno-budowlanej uzupełnienia zgłoszenia dokonanego przez K. H. w dniu [...] jak i nie było podstaw prawnych do żądania przez organ nadzoru budowlanego od inwestorski w ramach prowadzonego postępowania naprawczego złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Pb. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją nie toczyło się bowiem w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę, do którego wymagana jest załączenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Dlatego zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane uznać należy za chybiony.

Problematyka zakresu zastosowania art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane znalazła jednoznaczne wyjaśnienie w orzecznictwie sądowo - administracyjnym oraz w literaturze przedmiotu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10 ( LEX ) stwierdził jednoznacznie, że art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy oświadczenia, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone we wskazanej uchwale. Jednocześnie Sąd nie dostrzega przydatności dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 kwietnia 2010 r., w sprawie o odmiennym stanie faktycznym, na które powoływała się I. S. w toku postępowania przed organem pierwszej instancji.

Skarżąca wprawdzie deklaruje znajomość i akceptowanie wyżej wskazanej uchwały, jednakże dalsze wywody skargi tej deklaracji nie potwierdzają. Dlatego podkreślenia jeszcze raz wymaga, że nie ma podstaw prawnych do żądania od inwestora oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w toku prowadzenia postępowania naprawczego kończącego się wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art.. 51 ust. 7 Pb.

Z powyższego wynika, że nie mając obowiązku prawnego złożenia oświadczenia określonej treści, nie można popełnić przestępstwa składania fałszywych zeznań lub oświadczeń, kwalifikowanego z art. 233 § 1 kk poprzez zaniechanie złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wobec czego zaistniały w sprawie stan faktyczny i prawny nie kreował "uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa" obligującego do złożenia przez organ nadzoru budowlanego zawiadomienia organów ścigania.

Tak więc cały wywód skargi dotyczący naruszenia przez organy orzekające prawa poprzez zaniechanie powiadomienia organów ścigania "o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa" jest chybiony. Nawet gdyby, teoretycznie rzecz ujmując, przyjąć zaistnienie okoliczności uzasadniających powstanie takiego obowiązku i jego nie dopełnienie przez organy orzekające w sprawie, to taka okoliczność, jako nie mająca wpływu na wynik sprawy nie mogłaby prowadzić do uwzględnienia skargi.

Wbrew wywodom skargi, w sprawie nie doszło do bliżej niesprecyzowanych przez skarżącą naruszeń zasady praworządności, konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności, zasady słuszności czy zasady współżycia społecznego. Zauważyć wypada, wobec takich zarzutów podniesionych w uzasadnieniu skargi, że sformułowana w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada praworządności obliguje organy administracji publicznej do orzekania na podstawie przepisów prawa. Przepisy ustawy Prawo budowlane, które stanowią podstawę prawną orzekania przez organy nadzoru budowlanego, nie przewidują stosowania przy rozstrzyganiu spraw prowadzonych na jej podstawie takich klauzul generalnych jak zasada słuszności lub zasady współżycia społecznego. Właśnie z uwagi na konstytucyjnie gwarantowaną ochronę prawa własności w Kodeksie cywilnym zamieszczone zostały uregulowania chroniące najpełniej własność. Dlatego, zawarte w zaskarżonej decyzji wyjaśnienie dotyczące prawa współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości do dochodzenia ochrony prawnej przed sądem powszechnym nie może być utożsamiane z naruszeniem przez organy orzekające w sprawie konstytucyjnej ochrony prawa własności. Pamiętać trzeba, że postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie prawa budowlanego. W rezultacie, możliwe jest, jak już była o tym mowa wyżej, zalegalizowanie robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności. W takim przypadku pokrzywdzeni mogą dochodzić swych praw przed sądem powszechnym (podobnie wyrok NSA z 13 stycznia 2003 r. sygn. akt IV SA 523/01, ONSA 2004, nr 2, poz. 54 oraz teza 2 do art. 51 w Prawo budowlane Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 571).

Reasumując powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oparta została na bezbłędnych ustaleniach faktycznych, ich zgodnej z prawem materialnym kwalifikacji i interpretacji, co znalazło wyraz w należycie sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wprawdzie, w ocenie Sądu, właściwszym językowo sposobem wyrażenia rozstrzygnięcia byłoby stwierdzenie braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności, a nie "odmowa nałożenia obowiązku" jednakże nie ma to wpływu na wynik sprawy.

Dlatego należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1270) oddalić skargę. Wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy zostało przyznane na podstawie art. 250 powyższej ustawy.