Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1760/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 215 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji /art. 215 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ zachodzi wówczas, gdy jej treść jest sformułowana w sposób niejasny, budzący wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia, powodujący trudności w ustaleniu zakresu obowiązku bądź przysługującego uprawnienia.

TEZY

Konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji /art. 215 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ zachodzi wówczas, gdy jej treść jest sformułowana w sposób niejasny, budzący wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia, powodujący trudności w ustaleniu zakresu obowiązku bądź przysługującego uprawnienia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Kazimiery i Jerzego małżonków Ł. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 25 maja 2000 r. w przedmiocie odmowy dokonania wykładni decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 listopada 1998 r. (...) Urząd Skarbowy w E. określił Kazimierze i Jerzemu małżonkom Ł. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1995 r. w wysokości 122.364 zł, zaległość podatkową w wysokości 61.853,40 zł oraz należne odsetki za zwłokę w wysokości 80.240,40 zł.

Izba Skarbowa w (...), jako organ odwoławczy, decyzją z dnia 30 listopada 1999 r. (...) utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pismem z dnia 14 grudnia 1999 r. pełnomocnik podatników wystąpił do Izby Skarbowej z wnioskiem o wyjaśnienie, w jaki sposób organ podatkowy dokonał w decyzji z dnia 30 listopada 1999 r. ustalenia przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów zarówno w firmie Jerzego Ł., jak i w spółce cywilnej, w której miał on 75 procent udziałów.

Izba Skarbowa w (...) postanowieniem z dnia 17 stycznia 2000 r. odmówiła wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji.

Na to postanowienie podatnicy wnieśli zażalenie do Ministra Finansów, który postanowieniem z dnia 25 maja 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swego postanowienia podał, że zgodnie z art. 215 par. 2 ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję, na żądanie strony lub organu egzekucyjnego wyjaśnia wątpliwości co do treści decyzji. Dotyczyć mogą one sentencji, gdy decyzja jest niejednoznaczna lub zawiła i utrudnia ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Instytucja wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji nie może prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego czy prawnego sprawy, powodować zmiany rozstrzygnięcia ani pozostawać w sprzeczności z decyzją. W postępowaniu tym możliwe jest jedynie objaśnienie przez organ, jak powinna być rozumiana treść wydanej przez niego decyzji. Decyzja Izby Skarbowej z dnia 30 listopada 1999 r. została wydana na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ordynacji podatkowej i utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w E. z dnia 12 listopada 1998 r., określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. (...). To oznaczało, że określona w decyzji organu pierwszej instancji wysokość zobowiązania podatkowego oraz zaległości podatkowej nie uległy zmianie. Żądanie wniesione przez podatników na podstawie art. 215 par. 2 ordynacji podatkowej sprowadzało się w istocie do zarzutów przeciwko uzasadnieniu decyzji Izby Skarbowej z dnia 30 listopada 1999 r. We wniosku tym podatnicy żądali przedstawienia wszystkich pozycji korekt wpływających na zmianę rocznego zeznania PIT-31, ponieważ obliczenia przedstawione w decyzji Izby Skarbowej i wskazana podstawa opodatkowania były dla nich nieczytelne. W decyzji Izba Skarbowa przedstawiła jak powinny być obliczone prawidłowo dochód, podstawa opodatkowania, podatek dochodowy, zaległość podatkowa oraz odsetki od tej zaległości. Jednocześnie powołała przepis art. 234 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny.

Na postanowienie Ministra Finansów Kazimiera i Jerzy małżonkowie Ł. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuty skargi dotyczyły uzasadnienia decyzji Izby Skarbowej w (...) z dnia 30 listopada 1999 r., wydanej w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem skarżących, w uzasadnieniu tej decyzji nie wskazano wszystkich pozycji zwiększających i zmniejszających przychody i koszty. Brak w niej "jasnego i pełnego przedstawienia korekt deklaracji podatkowej, a jedynie części i to bez wskazania czego korekty dotyczą". Ponadto skarżący podali, że zgodnie z art. 210 par. 4 ordynacji podatkowej uzasadnienie faktyczne powinno obejmować cały materiał i wszystkie korekty zeznania, a nie tylko części. To powoduje dodatkowe uzasadnienie żądania wyjaśnienia wszystkich danych liczbowych, jak doszło do ustalenia nowej podstawy opodatkowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Istota sporu sprowadza się do ustalenia zakresu treści art. 215 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, który stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję, na żądanie strony lub organu egzekucyjnego wyjaśnia w drodze postanowienia wątpliwości co do treści decyzji.

Skarżący uważają, że treść zacytowanego przepisu daje podstawę do żądania wyjaśnienia, w jaki sposób organ podatkowy dokonał ustalenia przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów, a w efekcie - dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania.

Tak daleko idąca wykładnia art. 215 par. 2 ordynacji podatkowej jest niedopuszczalna, prowadziłaby bowiem do ponownego dokonywania ustaleń przesądzonych już w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją ostateczną.

W wyroku z dnia 16 lutego 2000 r. I SA/Lu 1438/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyjaśnienie wątpliwości polega na swoistej wykładni, czy też interpretacji użytych w decyzji niezrozumiałych bądź niejasnych sformułowań lub pojęć. Oznacza to, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie może zmierzać do nowego rozstrzygnięcia ani też do uzupełnienia już wydanego rozstrzygnięcia przez czynienie nowych ustaleń faktycznych, bądź uzupełnienia ustaleń faktycznych zawartych w decyzji, której dotyczy wniosek strony.

Konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji zachodzi wówczas, gdy jej treść jest sformułowana w sposób niejasny, budzący wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia, powodujący trudności w ustaleniu zakresu obowiązku bądź przysługującego uprawnienia. Skoro ustawodawca uczynił podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku stronę postępowania i organ egzekucyjny, uwzględnił zatem, że każdy z tych podmiotów, w ramach swoich kompetencji, ma prawo zwrócić się do organu podatkowego o wyjaśnienie wątpliwości przy ostatecznym dochodzeniu uprawnienia bądź egzekwowaniu obowiązku wynikających z decyzji. Wobec tego treść wniosku składnego przez uprawniony podmiot nie może zmierzać do nowej oceny stanu faktycznego bądź prawnego (...).

Niewłaściwe lub błędne ustalenia faktyczne dokonane przez organ podatkowy, nieprawidłowa subsumcja stanu faktycznego, błędna wykładnia albo niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, przekraczają ramy wniosku wniesionego w trybie art. 215 par. 2 ordynacji podatkowej i mogą być wyłącznie przedmiotem żądania w postępowaniu odwoławczym bądź skargowym.

Reasumując powyższe, należało przyjąć, że organ podatkowy zasadnie odmówił stronie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji w żądanym przez nią zakresie.

Z tych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.