Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1255/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Inwestycji i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1161/18 w sprawie ze skargi I. R. i L. R. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1161/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi I. R. i L. R., uchylił decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez gminę – miasto Józefów prawa własności nieruchomości położonej w Józefowie, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]m2, zajętej pod część ulicy [...] w Józefowie.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli I. R. i L. R.

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ, powołując się na treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) wskazał, że z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielami przedmiotowej nieruchomości (wydzielonej z działki oznaczonej pierwotnie nr [...]) na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej w dniu 31 grudnia 1998 r. i obecnie są I. R. oraz L. R. Zatem przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego.

Ponadto organ wskazał, że ulica [...] w Józefowie na mocy uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. nr 245 w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. St. Warszawskiego z 1988 r. Nr 17 poz. 186) posiadała w dniu 31 grudnia 1998 r. status drogi lokalnej miejskiej. Natomiast na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. droga ta stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą gminną.

Analizując sprawę pod kątem spełnienia przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się mapa do celów prawnych nieruchomości sporządzona przez geodetę uprawnionego D. L., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], z której wynika, że działka [...] była zajęta pod drogę publiczną. Burmistrz Miasta Józefowa potwierdził, że przedstawiony na niej stan zajęcia pod drogę publiczna tj. ul. [...], jest zgodny ze stanem na dzień 31 grudnia 1988 r. Powyższe potwierdza także załączona do akt sprawy "Mapa do celów projektowych" z dnia 25 listopada 1998 r. sporządzona przez uprawnionego geodetę S. S., na którą zostały naniesione granice działki nr [...]. Z dokumentu tego wynika, że działka nr [...] znajdowała się w granicach pasa drogowego. Z materiału dowodowego wynika również, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nad przedmiotową nieruchomością sprawowane było władztwo publicznoprawne.

Organ stwierdził, że środkami dowodowymi stanowiącymi podstawę do wykazania spełnienia przesłanki władania publicznego, mogą być: 1) umowy, zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r., dotyczące urządzenia, utrzymania lub modernizacji konkretnej drogi; 2) rachunki i faktury za wykonanie ww. prac zlecanych przez zarządcę drogi; 3) umowy ubezpieczenia dróg publicznych zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r.; 4) dowód z zeznań świadków, którymi mogą być pracownicy firm świadczących usługi; 5) w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych na nieruchomości prac na dzień 31 grudnia 1998 r.; 6) dowód z zeznań właścicieli nieruchomości zajętej pod drogę oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich wskazujący na wykonywanie władania publicznoprawnego.

Podkreślono przy tym, że katalog środków dowodowych w rozpatrywanej sprawie nie jest zamknięty, bowiem zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być zatem dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Oznacza to, że zarządca drogi może udowodnić zaistnienie przesłanki związanej z władaniem publicznoprawnym także w oparciu o oświadczenia pracowników świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych prac na drodze publicznej, w pasie której znajduje się dana nieruchomość w okresie obejmującym dzień 31 grudnia 1998 r.

W aktach sprawy znajduje się oświadczenie z dnia 19 sierpnia 2014 r. L. U. - długoletniego mieszkańca Józefowa a także uprawnionego wykonawcy robót elektroenergetycznych na terenie Józefowa. Z oświadczenia tego wynika, że na dzień 31 grudnia 1998 r. w pasie drogowym ulicy [...] istniały podziemne kable energetyczne i słupy linii energetycznej NN z oświetleniem ulicznym (drogowym), które konserwował L. U. Wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ul. [...] w Józefowie sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane. Z powyższego wynika, że czynności zarządcze w stosunku do ul. [...] w Józefowie wykonywane byty przez podmiot publicznoprawny zarówno przed dniem 31 grudnia 1998 r. jak i po tej dacie.

Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione i w sposób prawidłowy udokumentowane.

Skargę na powyższą decyzję złożyli I. R. i L. R., zarzucając naruszenie:

1) art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną;

2) art. 7, 8 i 77 K.p.a.;

3) art. 7, 75, 77 i 85 K.p.a.;

4) art. 7, 8 i 77 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę wskazał, że organy nie odniosły się w żaden sposób do twierdzeń skarżących, że to oni przed dniem 31 grudnia 1998 r. sprawowali władztwo nad częścią nieruchomości oznaczoną obecnie jako działka nr [...]. Skarżący nie przeczą, że sporna część nieruchomości (obecnie oznaczona jako działka nr [...] pozostawała poza ogrodzeniem pozostałej części ich nieruchomości (działki nr [...], obecnie nr [...]). Rzecz jednak w tym, że zdaniem skarżących przedmiotowa działka stanowi niezabudowany pas zieleni który służy wyłącznie im. Nie wiadomo zatem jaki element pasa drogowego miałaby stanowić przedmiotowa działka. To, zdaniem Sądu, nasuwa też wątpliwości, czy wykonywane było władztwo publiczne nad tym obszarem.

Wątpliwości - w odniesieniu do owego władztwa publicznego - wiążą się też z tym, jakie inne urządzenia techniczne i kiedy zostały wykonane w obszarze oznaczonym jako działka nr [...]. Tymczasem ustaleń w tych dwóch zakresach (odnośnie dwóch przesłanek wywłaszczenia z mocy prawa) organ dokonał wyłącznie na podstawie innych dowodów (map geodezyjnych, oświadczenia długoletniego mieszkańca Józefowa L. U.), nie konfrontując ich z twierdzeniami strony i nie przeprowadzając dowodów mogących potwierdzić lub zaprzeczyć twierdzeniom skarżących (np. z zeznań świadków, z przesłuchania strony, z oględzin nieruchomości lub innych). Takie postępowanie organów, w ocenie Sądu, narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto Sąd zauważył, że kolejną z przesłanek określonych w art. 73 jest przesłanka władztwa. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, dla udowodnienia władztwa należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Udokumentowane władztwo winno wskazywać konkretne fakty, zdarzenia, okoliczności wskazujące na czym ono polega. Tymczasem organy - jako dowód władania publicznoprawnego – wskazały oświadczenie złożone w dniu 19 sierpnia 2014 r. przez L. U. - długoletniego mieszkańca Józefowa i jednocześnie uprawnionego wykonawcę robót elektroenergetycznyzch, z którego wynika, że w pasie drogowym ulicy [...] istniały na dzień 31 grudnia 1998 r. podziemne kable energetyczne i słupy linii energetycznej z oświetleniem ulicznym, które na zlecenie Urzędu Miasta Józefowa sukcesywnie konserwował. Jednakże do tego oświadczenia nie zostały załączone żadne inne dokumenty, które te mogłyby potwierdzić wykonywanie władztwa publicznego na przedmiotowej nieruchomości zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz usytuowania urządzeń technicznych.

Do środków dowodowych, stanowiących podstawę do wykazania spełnienia bądź nie przesłanki władztwa publicznego, zaliczyć można (co podkreślił organ odwoławczy): 1) umowy zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r., dotyczące urządzenia, utrzymania lub modernizacji konkretnej drogi; 2) rachunki i faktury za wykonanie ww. prac zlecanych przez zarządcę drogi; 3) umowy ubezpieczenia dróg publicznych zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r.; 4) oświadczenie zarządcy drogi - niemniej podkreślić należy, iż może ono stanowić dowód na władanie nieruchomością przez podmiot publicznoprawny jedynie w przypadku braku innych dokumentów fakt ten potwierdzających, przy czym z oświadczenia tego winno jednoznacznie wynikać w jakim okresie i jakie konkretnie czynności były podejmowane w ramach ww. władania; 5) dowód z zeznań świadków, którymi mogą być pracownicy firm świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres. prowadzonych na nieruchomości prac na dzień 31 grudnia 1998 r.; 6) dowód z zeznań właścicieli nieruchomości zajętej pod drogę oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Natomiast oświadczenie L. U. nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, nie zostało też skonfrontowane z żadnym innym dowodem. Okoliczność, że gmina przystąpiła do uregulowania stanów prawnych gruntów zajętych pod drogi publiczne blisko 20 lat po wejściu w życie wyżej opisanej regulacji prawnej, w związku z tym utrudnione jest udowodnienie pewnych faktów ze względu na brak dokumentów, nie może prowadzić do wykazania przesłanek określonych w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w sposób dowolny i uproszczony. Powołany przepis ma charakter wywłaszczeniowy, zatem właściciel nieruchomości nie może być pozbawiony własności bez bezspornego wykazania przesłanek w nim określonych.

Reasumując, zdaniem Sądu, organy nie poczyniły wszystkich niezbędnych ustaleń odnośnie występowania przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przez co przed podjęciem rozstrzygnięcia nie wyjaśniły dokładnie sprawy i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1, 80 i art. 110 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta ma bowiem charakter deklaratoryjny i może być wydana jedynie w sytuacji jednoznacznego potwierdzenia, że dana nieruchomość z mocy prawa przeszła na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Wydanie takiej decyzji w sytuacji braku jednoznacznych dowodów świadczących o zaistnieniu z mocy prawa takiego skutku jest w ocenie Sądu wadliwe. Formułując takie stanowisko, Sąd orzekający miał na względzie wywłaszczeniowy charakter omawianej regulacji prawnej oraz fakt, że wszczynane po dniu 31 grudnia 2005 r. przez jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa postępowania w trybie art. 73 ust. 1 ww. ustawy, wobec upływu terminu do składania wniosków o odszkodowanie, prowadzą do wywłaszczenia byłych właścicieli z ich prawa własności bez odszkodowania.

Wyjaśniono przy tym, że z brzmienia art. 75 § 1 K.p.a. wynika, że przez pojęcie dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie. Art. 75 § 1 nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz jest to jedynie wyliczenie przykładowe. W tej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych środków dowodowych, również wskazanych przez stronę skarżącą. Oznacza to konieczność przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości oraz, o ile organ uzna to za konieczne, również dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków, na okoliczność zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. i władztwa publicznego. Dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, na podstawie dokonanych ustaleń organ będzie mógł skonfrontować ustalony stan faktyczny z treścią przywołanego wyżej art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i ocenić możliwość jego zastosowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Inwestycji i Rozwoju, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że przesłanki określone w ww. art. 73 ust. 1 zostały spełnione;

b) art. 75 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że oświadczenie L. U. powinno zostać złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań;

2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez wadliwe przyjęcie, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało łącznego zaistnienia przesłanek z ww. art. 73 ust. 1, w tym przesłanki władztwa publicznoprawnego;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że zgromadzone dowody nie były wystarczające do wydania skarżonej decyzji;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 K.p.a. przez błędną ocenę dokumentu w postaci oświadczenia L. U. z dnia 19 sierpnia 2014 r. polegające na uznaniu, że jest ono niewystarczającym dowodem wykonywania władztwa publicznego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, w szczególności, w aktach sprawy znajdują się mapy geodezyjne sporządzone przez uprawnionych geodetów;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1 i 2, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. przez błędną ocenę dokumentu w postaci oświadczenia L. U. z dnia 19 sierpnia 2014 r. polegające na uznaniu, że ww. oświadczenie nie stanowi pełnowartościowego dowodu, ponieważ nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, w sytuacji gdy takiego oświadczenia można żądać jedynie od strony postępowania, a L. U. nią nie jest;

e) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 K.p.a. oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędne przyjęcie, że zgromadzony materiał dowodowy nie zawiera dowodów pozwalających na uznanie, że organy nie poczyniły wszystkich niezbędnych ustaleń odnośnie występowania przesłanek z ww. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.;

f) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku na konieczność przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości w sytuacji, gdy obecne zagospodarowanie nieruchomości nie ma wpływu na ocenę przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Wskazując na powyższe okoliczności skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Jednocześnie Minister Inwestycji i Rozwoju oświadczył, że zrzeka się rozprawy w celu rozpatrzenia skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. R. i L. R. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej w całości a ponadto nie żądali przeprowadzenia rozprawy w przedmiocie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., a ponadto nie zachodzi żadna z przesłanek o których mowa w art. 189 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Te zaś uzasadniały przyjęcie stanowiska, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Przed odniesieniem się do zarzutów przepisów postępowania, do których Naczelny Sąd Administracyjny powinien odnieść się w pierwszej kolejności, wskazać należy, że zakres postępowania dowodowego w niniejszej sprawie wyznacza treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przesłankami, od których kumulatywnego spełnienia uzależniony jest skutek przejścia prawa własności z mocy samego prawa na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, są zatem: 1) zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną; 2) władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego; 3) nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

Sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. Natomiast "władanie" oznacza faktyczne sprawowanie władztwa, zbliżone do posiadania, przy czym do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie służącego podmiotowi publicznoprawnemu jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości. W świetle omawianej regulacji podstawowe znaczenie ma zatem, czy Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne zajęły grunt pod drogę i czy wykonywały względem niej czynności właścicielskie, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp. związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2749/15; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwie przyjął, że zgromadzone dowody nie były wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji. Organy nie wyjaśniły bowiem w sposób jednoznaczny stanu faktycznego w sprawie, tj. faktu władania nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Gminę Józefów ani że nieruchomość ta nie wchodziła w skład pasa drogowego. Organy swoje rozstrzygnięcie oparły wyłącznie na podstawie map geodezyjnych, a także oświadczenia L. U. nie konfrontując ww. dowodów z twierdzeniami I. R. i L. R. oraz nie przeprowadzając wnioskowanych przez skarżących dowodów mogących potwierdzić lub zaprzeczyć ich twierdzeniom.

Poprzestanie w istocie jedynie na oświadczeniu L. U., nie jest wystarczające i nie stanowi o dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie co do mocy dowodowej dokumentacji geodezyjnej, to jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie nakazał przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Potwierdzenie przez dokumentację geodezyjną, że przedmiotowa działka została zajęta przez drogę nie oznacza, że na podstawie tej dokumentacji można mówić o władaniu działką nr [...] przez gminę – miasto Józefów.

Zwrócić należy uwagę, że w oświadczeniu L. U. z dnia 19 sierpnia 2014 r. nie ma, poza ogólnikowymi twierdzeniami, żadnych danych, które potwierdzałyby, że na ww. nieruchomości były prowadzone przed dniem 31 grudnia 1998 r. przez gminę prace modernizacyjne oraz konserwacyjne. Uwagi, że na przedmiotowej działce znajdują się słupy linii energetycznej z oświetleniem ulicznym nie jest wystarczające do uznania, że w dniu 31 grudnia 1998 r. władztwo w stosunku do spornej działki wykonywała gmina w sytuacji gdy według skarżących na przedmiotowym fragmencie nieruchomości, który stanowił niezabudowany pas zieleni, brak jakichkolwiek śladów ingerencji gminy. I. R. i L. R. niezmiennie stoją na stanowisku, że na ww. części nieruchomości znajdowały się na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz znajdują się nadal dwa duże drzewa, natomiast nie znajdują się tam i nie znajdowały żadne elementy sieci energetycznej (słupy, przyłącza). Brak elementów sieci energetycznej, jak wywodzili skarżący, nakazuje zakwestionowanie oświadczenia L. U. jako wyłącznego dowodu na prowadzenie wskazanych czynności bowiem nie było tam i nadal nie ma umiejscowionych żadnych obiektów lub urządzeń, na których takie czynności mogłyby być prowadzone.

Właściwie zatem Sąd I instancji wskazał, że powyższe okoliczności należy ustalić przeprowadzając dowody z oględzin nieruchomości oraz, o ile organ uzna to za konieczne, również dopuścić dowód z przesłuchania świadków, na okoliczność zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. i władztwa publicznego. Organy nie zebrały zatem w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego co skutkowało uchyleniem przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1 i 2, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. przez błędną ocenę dokumentu w postaci oświadczenia L. U. polegające na uznaniu, że ww. oświadczenie nie stanowi pełnowartościowego dowodu, ponieważ nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, w sytuacji gdy takiego oświadczenia można żądać jedynie od strony postępowania. Przepis art. 75 § 2 K.p.a. istotnie przewiduje, że w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Należy mieć jednakże na uwadze również zdanie drugie powołanego przepisu, zgodnie z którym art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 83 § 3 K.p.a. przewiduje natomiast, że przed odebraniem zeznania organ administracji publicznej uprzedza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Nie można podzielić zatem stanowiska Ministra, że ww. oświadczenia można żądać jedynie od strony postępowania.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. Podkreślić należy, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia mogłaby stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy uzasadnienie byłoby sporządzone w taki sposób, że niemożliwa byłaby kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia może być uznana za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę orzeczenia, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów uwzględnił skargę, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w tym zakresie.

Mając na uwadze, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji są niezasadne, przedwczesna jest na tym etapie możliwość odniesienia się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego można się bowiem odnieść dopiero wówczas, gdy okoliczności faktyczne w sprawie zostały ustalone w sposób prawidłowy, czyli zgodny z przepisami postępowania, a to w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.