Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 152/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] uchylająca decyzję Burmistrza Miasta Brzeg z dnia [...], nr [...] i orzekająca o wymeldowaniu A. K. wraz z małoletnimi dziećmi: D. K., K. K. i O. K. z pobytu stałego przy ul. [...] w B.

Wydanie zaskarżonej decyzji zapadło w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 22 października 2010 r. G. K. wystąpił do Burmistrza Miasta Brzeg o wymeldowanie byłej żony A. K. wraz małoletnimi dziećmi z pobytu stałego przy ul. [...] w B. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wyjaśnił, że jego była żona wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu we wrześniu 2010 r., gdyż zakupiła mieszkanie i złożyła w ADM-ie pismo, że nie mieszka pod wskazanym adresem. Do przedmiotowego wniosku dołączył aneks nr 1 do umowy najmu lokalu z dnia 13 października 2010 r.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz Miasta Brzeg działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., odmówił wymeldowania A. K. wraz z małoletnimi dziećmi z pobytu stałego przy ul. [...] w B. Relacjonując przebieg postępowania organ przytoczył treść zeznań przesłuchanych w sprawie świadków: A. C., D. F., M. S. oraz wyjaśnień stron. Wskazał, że zwrócono się do Komendanta Straży Miejskiej w B. celem ustalenia faktycznego miejsca pobytu A. K. Z informacji uzyskanej przez Straż Miejską, po przeprowadzeniu rozmów z lokatorami kamienicy przy ul. [...]: M. D. i G. G. wynikało, że A. K. wyprowadziła się z miejsca pobytu stałego. Ponadto organ podniósł, że po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania A. K., w piśmie z dnia 8 listopada 2010 r., wyjaśniła okoliczności opuszczenia mieszkania przy ul. [...] w B. podnosząc, iż nie wyraża zgody na wymeldowanie jej i dzieci z miejsca pobytu stałego. Wskazała, że w 2009 r. orzeczono rozwód stron oraz, że w stosunku do G. K. został wydany wyrok karny skazujący za przestępstwo znęcania się nad rodziną. Nadto nałożono na niego obowiązek podjęcia leczenia odwykowego oraz ograniczono prawa rodzicielskie. Oświadczyła, że została zmuszona do wyprowadzenia się z ich wspólnego mieszkania z uwagi nazachowanie G. K. Celem ustalenia, czy nastąpiło faktyczne i trwałe opuszczenie mieszkania, organ przeprowadził oględziny miejsca zamieszkania A. K. w B. ul. [...], z którego sporządzono protokół. Obecny przy oględzinach G. K. zeznał, że jego była żona przywiozła rzeczy osobiste i wprowadziła się do mieszkania w dniu oględzin. Z kolei A. K. oświadczyła, że od 1 października 2010 r. czasowo przebywa u rodziców i 3 grudnia 2010 r. wymelduje się z mieszkania przy ul. [...]. Dokonujący oględzin stwierdzili, że w miejscu zameldowania na pobyt stały znajdują się rzeczy osobiste A. K. oraz jej dzieci. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszoinstancyjny podniósł, że nie została spełniona przesłanka, jaką jest trwałe i dobrowolne opuszczenie mieszkania bez wymeldowania się z miejsca pobytu stałego. A. K. wraz z małoletnimi dziećmi nie opuściła lokalu przy ul. [...] dobrowolnie, lecz trudna sytuacja rodzinna zmusiła ją do tego. Wobec powyższego, zdaniem organu, działań strony nie można uznać, za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Powołując się na orzeczenie NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3196/00, organ wywodził, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Opuszczenie lokalu to dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Usunięcie strony z lokalu drodze przymusu fizycznego lub psychicznego bądź uniemożliwienie jej dostępu do lokalu na skutek wymiana zamków w drzwiach, nie może być uznane za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się G. K. We wniesionym odwołaniu domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i ponownego rozpoznania sprawy. Uzasadniając odwołanie podał, że decyzja organu pierwszoinstancyjnego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wskutek niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nieuwzględnienia zeznań złożonych przez A. K. do protokołu Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt [...] oraz z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt [...], na okoliczność rzeczywistego wyprowadzenia się z miejsca pobytu stałego. Podniósł, że to w wyniku działań byłej żony doszło do konfliktu w rodzinie. A. K., podczas jego pobytu w [...], gdzie pracował, związała się z innym mężczyzną, z którym ma dziecko - córkę O. Ponadto oświadczył, iż nigdy nie znęcał się psychicznie, jak też fizycznie nad swoją rodziną, nie nakłaniał by była żona wyprowadziła się do konkubenta, a działania przez nią podjęte po jego powrocie do kraju, miały na celu wyeliminowanie jego osoby z życia byłej małżonki. W tym celu doprowadziła do założenia Niebieskiej Karty, wzywała Policję, wszczęła postępowanie o zastosowanie przymusu leczenia odwykowego, zgłosiła sprawę karną o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad rodziną a także z jej inicjatywy Sąd Rejonowy w Brzegu wszczął z urzędu postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej. Zdaniem odwołującego, ustalenia dokonane przez organ pierwszoinstancyjny są chybione wobec jednoznacznych faktów świadczących, że A. K. jest właścicielką mieszkania w S. Tym samym, zdaniem odwołującego, nie może być równocześnie wynajmującą i zameldowaną na pobyt stały w lokalu w B. przy ul. [...].

Wojewoda Opolski, decyzją z dnia [...], nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu A. K. wraz z małoletnimi dziećmi: D., K. i O. K. z pobytu stałego w B. przy ul. [...]. W uzasadnieniu po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy powołał przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powołując się na art. 15 ust. 2 w/w ustawy oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Następnie organ odwoławczy powołał fakty, które wziął pod uwagę przy ocenie zebranego materiału dowodowego tj.:

- oświadczenie A. K. zawarte w aneksie nr 1 z 13 października 2010 r. do umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] zawartej w dniu 20.05.2005 r., o zrzeczeniu się praw do lokalu mieszkalnego na rzecz byłego męża;

- wyjaśnienia A. K. złożone w piśmie z 8 listopada 2010 r., z których wynika, że wraz z byłym mężem G. K. są głównymi najemcami przedmiotowego lokalu komunalnego, że w 2009 r. przed sądem toczyła się sprawa karna o znęcanie G. K. nad rodziną, zakończona wyrokiem skazującym oraz że, z uwagi na zachowanie byłego męża zmuszona była wraz dziećmi wyprowadzić się do jej rodziców. W piśmie tym podała również, że założyła sprawa o eksmisję byłego męża z miejsca pobytu stałego, który do ich mieszkania sprowadzał "podejrzane towarzystwo", dlatego musiała się wyprowadzić w tych okolicznościach;

- protokół przesłuchania świadka D. F. z dnia 25 listopada 2010 r., w którym oświadczyła, że A. K. wraz z dziećmi nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego od około 2 miesięcy i nie wie gdzie obecnie wyżej wymieniona przebywa;

- protokołu przesłuchania świadka M. S. z dnia 25 listopada 2010 r., w którym oświadczyła, że A. K. od ok. 2 miesięcy nie widuje i nie wie gdzie obecnie wyżej wymieniona przebywa;

- protokół przesłuchania G. K. z dnia 25 listopada 2010 r., w którym oświadczył, że jego była żona wyprowadziła się wraz z dziećmi z mieszkania ok. 2 miesięcy temu, kupiła mieszkanie z konkubentem i prawdopodobnie zamieszkuje w S. [...];

- protokół z oględzin przedmiotowego lokalu z dnia 25 listopada 2010 r., z którego wynika, że mieszkanie składa się z 2 pokoi, kuchni i łazienki, w mieszkaniu są rzeczy osobiste A. K. oraz dzieci: D., K. i O. Złożone do protokołu oświadczenie A. K., że od 1 października przebywa u rodziców, oraz G. K., że rzeczy osobiste była żona przyniosła do mieszkania w dniu oględzin. W protokole tym znajduje się również informacja, że A. K. zadecydowała, że się wymelduje z zamieszkania przy ul. [...] w B. w dniu 3 grudnia 2010 r.;

- protokół przesłuchania A. K. z 3 grudnia 2010 r., w którym oświadczyła, że nie będzie wymeldowywać się wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego, wyprowadziła się z mieszkania z uwagi na zachowanie byłego męża (znęcanie się nad nią i nad dziećmi). Wskazała, że dzieci co drugi dzień przebywają u ojca i ona też tam przebywa, oraz że nie opuściła mieszkania dobrowolnie i stale;

- wyjaśnienia G. K. złożone do protokołu 3 grudnia 2010 r., że jego była żona nie mieszka wraz z dziećmi w miejscu pobytu stałego od września 2010 r. W dniu oględzin wniosła swoje i dzieci rzeczy osobiste, po dokonaniu oględzin spakowała rzeczy i wyniosła je z domu. Podał, że ma na to świadka – M. G. Dodatkowo spakowała kołdry i poduszki. Mieszka wraz z dziećmi i z konkubentem w S., ul. [...], dzieci odwiedzają go 2-3 razy w tygodniu, jednak nie nocują tylko przebywają w mieszkaniu ok. 2 godzin - przesłany w dniu 3 grudnia 2010 r. przez G. K. protokół z rozprawy Sądu Rejonowego w Brzegu z [...], sygn. akt [...], o ograniczenie władzy rodzicielskiej;

- -wyjaśnienia G. K. złożone do protokołu w dniu 7 grudnia 2010 r., z których wynika, że w dniu 6 grudnia 2010 r. jego była małżonka wróciła ok. 21 godziny wraz z dwójką dzieci do mieszkania zagroziła, że usunie go z mieszkania. Dodał, że jak nie ma go w domu, to była żona wynosi z mieszkania wartościowe rzeczy, np. kino domowe, które przenosi do mieszkania zakupionego wraz z konkubentem;

- dokumenty przesłane w dniu 8 grudnia 2010 r. przez A. K. tj.: wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z [...], sygn. akt [...], w sprawie o rozwód, wyrok Sądu Rejonowego w Brzegu z [...], sygn. akt [...] o nakazaniu G. K. podjęcia leczenia odwykowego oraz prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Brzegu z [...], sygn. akt II [...], z którego wynika, że G. K. został skazany za znęcanie się nad A. K. w okresie od sierpnia 2008 r. do 18 czerwca 2009 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata;

- wyjaśnienia A. K. złożone do protokołu w dniu 9 grudnia 2010 r., z treści których wynika, że w dniu 6 grudnia 2010 r. przyjechała do miejsca pobytu stałego, a jej były mąż wziął plecak i poszedł do matki. W piśmie tym wskazał, że po wyjściu dzieci z mieszkania G. K. nie chciał ich wpuścić do lokalu, o czym dzieci poinformowały ją telefonicznie. Zadzwoniła zatem na policję i uzyskała informację, że może otworzyć drzwi ze ślusarzem i wejść do mieszkania. "Od 27 września zamieszkała z dziećmi w mieszkaniu u rodziców w S. [...], ponieważ rodzice wyjechali do [...] i musiała się opiekować bratem". Gdy rodzice wrócili z [...] 21 października 2010 r., to wyprowadziła się od nich i zamieszkała u konkubenta w S. Mieszkanie to jest własnością konkubenta. Na ul. [...] przyjeżdża parę razy w tygodniu na widzenia ojca z dziećmi. Zarówno ona jak i jej dzieci nie nocowali tam. Ojciec dzieci ma ograniczone prawa rodzicielskie. Podała, że M. G. jest konkubentką jej byłego męża a ona w czerwcu złożyła wniosek o eksmisję byłego męża i obecnie czeka na wyrok, cały czas próbuje dostać się do mieszkania, ale były mąż jej nie wpuszcza;

- oświadczenie A. K. z dnia 13 grudnia 2010 r., w którym poinformowała, że tego dnia była na miejscu pobytu stałego wraz z koleżanką – M. K., ale jej były mąż nie wpuścił jej do mieszkania. Podała, że chciała odebrać książki dla dziecka ze szkoły, posiada klucze lecz została wymieniona wkładka w drzwiach;

- oświadczenie G. K. informujące o wymienieniu w dniu 8 grudnia 2010 r. wkładki w drzwiach.

W ocenie organu odwoławczego, lokal położony w B. przy ul. [...] przestał być miejscem stałego pobytu dla A. K., gdyż nie koncentruje ona wraz z dziećmi już spraw osobistych, życiowych i bytowych w tym mieszkaniu. Przebywanie dzieci kilka godzin dziennie w przedmiotowym mieszkaniu w celu odwiedzin ojca nie stanowi o zamieszkiwaniu z zamiarem stałego pobytu. Odnosząc się do oświadczenia złożonego przez A. K. o zrzeczeniu się praw do spornego lokalu, organ odwoławczy podniósł, że treść złożonego oświadczenia nie ma znaczenia w sprawie meldunkowej, niemiej jednak ma znaczenie dla oceny zamiaru powrotu do tego lokalu. Zrzeczenie się praw do lokalu stanowiącego miejsce pobytu stałego potwierdza zamiar rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu. Odnosząc się do kwestii dobrowolności opuszczenia przez A. K. miejsca pobytu stałego, organ odwoławczy nie negował faktu znęcania się odwołującego nad byłą żoną, jednakże po uzyskaniu rozwodu A. K. urodziła córkę O. K., której biologicznym ojcem jest Z. W. Następnie we wrześniu wyprowadziła się do mieszkania, które zakupiła wspólnie z konkubentem w S., powyższy fakt potwierdziła w protokole z rozprawy o ograniczenie władzy rodzicielskiej, a także znajduje odzwierciedlenie w założonej księdze wieczystej tego lokalu. Wobec powyższego, organ odwoławczy nie dał wiary zeznaniom A. K., iż przedmiotowy lokal stanowi własność jedynie jej konkubenta. Zdaniem Wojewody Opolskiego lokal w B., w którym faktycznie strona nie mieszka wraz z dziećmi nie stanowi jej i dzieci centrum życiowego. Skoro A. K. założyła nową rodzinę z Z. W., wykupiła z nim mieszkanie w którym obecnie mieszka wraz z dziećmi, to zachodzą przesłanki do wymeldowania w myśl art. 15 ust. 2 ustawy. Reasumując organ odwoławczy podkreślił, iż zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że A. K. wraz z małoletnimi dziećmi: D., K. i O. wyprowadziła się dobrowolnie i trwale z miejsca pobytu stałego w B. przy ul. [...] pod koniec września 2010 r., co potwierdzają protokoły z przesłuchań świadków, wykupiła mieszkanie własnościowe oraz zrzekała się praw do przedmiotowego lokalu, co potwierdza, że nie zamierza powrócić do miejsca pobytu stałego i zamieszkać w nim na stałe wraz z byłym mężem.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosła A. K. W uzasadnieniu skargi przedstawiła swoją sytuację rodzinną, opisując okoliczności mające wypływ na podjęcie decyzji o wyprowadzeniu się z miejsca pobytu stałego. Wskazała, że po powrocie byłego męża z [...] w marcu 2008 r. jego zachowanie w stosunku do rodziny było okrutne, a powodem tego zachowania był jego związek z inna kobietą. G. K. ciągle był w stanie upojenia alkoholowego, w mieszkaniu wielokrotnie interweniowała Policja, ponadto został skazany wyrokiem sądu za znęcanie się nad nią i dziećmi. Podniosła, że 16 lipca 2010 r. urodziła trzecie dziecko i ze względu na dobro dzieci i swoje została zmuszona zaciągnąć kredyt z obecnym partnerem i razem kupili mieszkanie, które nie stanowi jej własności tylko banku. Ponadto dodała, że wraz z dziećmi jest bez meldunku a mieszkania w B. nie opuściła dobrowolnie, lecz została do tego zmuszona. Do powyższej skargi dołączyła wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego w Opolu z dnia [...], sygn. akt [...], wyrok karny Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia [...], sygn. akt [...], postanowienie Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia [...], sygn. akt [...] o zastosowaniu wobec G. K. leczenia odwykowego oraz postanowienie Prokuratury Rejonowej w Brzegu z dnia [...], sygn. akt [...] o umorzeniu dochodzenia przeciwko A. K. o przestępstwo z art. 157 § 1 K.k.

W piśmie procesowym z dnia 17 marca 2011 r., skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Opolskiego.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Opolski, podtrzymując argumentację i wywody zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stąd, Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i prawa materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie odpowiada wymogom prawa.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przepis ten jednoznacznie określa przesłanki, od wystąpienia których uzależnione zostało uznanie pobytu za stały. Należy przy tym zaznaczyć, że obie wymienione w nim przesłanki muszą wystąpić łącznie. Samo przebywanie pod oznaczonym adresem, nawet jeśli ma charakter dobrowolny i trwały, nie przesądza bowiem o stałym charakterze pobytu. Musi być ono połączone z wolą przebywania. Również sam zamiar stałego pobytu w oznaczonym miejscu, nie przesądza o stałym jego charakterze. Towarzyszyć musi mu przebywanie pod oznaczonym adresem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów.

Materialne przesłanki wymeldowania z miejsca pobytu stałego uregulowane zostały w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy, na podstawie którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle tej regulacji, badając zasadność wniosku o wymeldowanie ustalenia wymaga, czy wnioskowana do wymeldowania osoba opuściła miejsce pobytu stałego, przy czym - w myśl utrwalonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu - przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969). Słusznie również podkreślały sądy administracyjne, że stanowiące hipotezę omawianego przepisu "opuszczenie miejsca pobytu stałego" nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ma to ważne znaczenie dla ustalenia, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu analizowanego przepisu.

Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma z kolei to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka itp.), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123 oraz z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989 r., nr 2, poz. 72). Tak skonstruowana przesłanka, zawierająca zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe, wymaga ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego, są możliwe do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu i cel w jakim to miejsce, np. na pewien czas, zostało opuszczone, a także o przyczynę opuszczenia miejsca pobytu.

Należy podkreślić, że stosownie do zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 6, 7 i 8 K.p.a., organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że przedwczesne jest wyrażone przez organ odwoławczy stanowisko dotyczące zaktualizowania się przesłanek uzasadniających wymeldowanie A. K. wraz z małoletnimi dziećmi. Niewątpliwie, dla oceny dobrowolności opuszczenia przez skarżącą miejsca stałego pobytu oraz trwałości tego opuszczenia kluczowe znaczenie miało prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Natomiast, jak wynika z lektury akt, w sprawie zebrano obszerny materiał dowodowy, przesłuchując świadków i uzyskując informacje od Straży Miejskiej, jednak poczynione przez Wojewodę Opolskiego ustalenia faktyczne trudno uznać za oparte na wszechstronnie rozważonym materiale dowodowym, czym naruszono art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Z przepisu art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. wynika, że organ administracji publicznej podejmuje wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zobowiązany jest nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Ponadto - zgodnie z art. 80 K.p.a. - winien ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stosownie zaś do art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie decyzji w zakresie ustaleń stanu faktycznego powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazane uregulowania nakładają na orzekające organy obowiązek odnośnie zebrania pełnego materiału dowodowego w kwestiach mających znaczenie w sprawie, ale także - co należy podkreślić - odnośnie poddania zgromadzonych dowodów wnikliwej analizie i ocenie, natomiast świadectwem dochowania tych obowiązków jest treść uzasadnienia podjętej decyzji.

Patrząc na zaskarżoną decyzję przez pryzmat przedstawionych powinności organów administracji, nie sposób uznać, że został w niej przedstawiony proces wartościowania mocy dowodowej i wiarygodności dowodów. Przede wszystkim należy wskazać, że organ drugiej instancji w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji przytoczył cały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu, stwierdzając następnie, że dowody te potwierdzają tezę, iż mieszkanie przy ul. [...] w B. nie jest pobytem stałym A. K. Tymczasem, w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zeznania świadków, jak również wyjaśnienia samej skarżącej, są sprzeczne, zwłaszcza gdy chodzi o zamiar innego zlokalizowania jej centrum życiowego czy też woli powrotu do spornego mieszkania. Przykładowo, organ odwoławczy powołuje się na protokół przesłuchania D. F. z dnia 25 listopada 2010 r. i M. S. z dnia 25 listopada 2010 r. oraz protokół rozprawy przed Sądem Rejonowym w Brzegu z dnia 28 października 2010 r., z którego wynika, że A. K. przedmiotowy lokal opuściła i nie koncentruje w nim swoich życiowych i bytowych interesów, a dalej przytacza jej oświadczenie z dnia 8 i 25 listopada 2010 r., w których skarżąca w sposób jednoznaczny wskazuje, iż jego opuszczenie spowodowane było zachowaniem byłego, który znęca się nad nią i dziećmi.

Organ podaje również, że skarżąca nie straciła zupełnie kontaktu z przedmiotowym lokalem, bowiem posiada do niego klucze (oświadczenie skarżącej z dnia 9 grudnia 2010 r.) oraz sporadycznie w nim bywa, ale już nie wyjaśnia, jak powyższe wpływa na ocenę trwałości zerwania więzi z tym lokalem. Organ nie wyjaśnił, ani nie ustosunkował się w jakikolwiek sposób do kwestii podnoszonej przez skarżącą, iż w dniu 13 grudnia 2010 r. nie została wpuszczona do mieszkania, a zatem np. w taki sposób przejawiała wolę dopuszczenia jej do posiadania mieszkania. W przedmiotowej sprawie, skarżąca jako przyczynę opuszczenia przedmiotowego mieszkania wskazała: nieporozumienia rodzinne, znęcanie się psychiczne i fizyczne, za które G. K. został prawomocnie skazany wyrokiem sądu Rejonowego w Brzegu z dnia [...], sygn. akt [...], nadużywanie alkoholu, za które postanowieniem Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia [...], sygn. akt [...] nałożono na G. K. obowiązek podjęcia leczenia odwykowego, oraz ograniczono mu prawa rodzicielskie w stosunku do ich wspólnych dzieci. Zdaniem skarżącej, G. K. uniemożliwił jej dostęp do mieszkania, gdyż wymienił wkładkę w zamku w drzwiach. Stwierdzić zatem należy, że organ nie dostrzegł powyższych rozbieżności i nie podjął żadnej próby ich wyjaśnienia, pomimo, iż posiadał do tego stosowne uprawnienie znajdujące oparcie w art. 136 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zdaniem sądu wskazane powyżej twierdzenia skarżącej winny zostać zweryfikowane, a materiał dowodowy winien zostać uzupełniony w tym zakresie, albowiem okoliczności te mają wpływ na ustalenie przyczyny opuszczenia miejsca pobytu stałego. Jest to o tyle istotne, że w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego z powodu przymusu fizycznego i psychicznego, czy też uniemożliwienia dostępu do mieszkania z powodu wymiany zamków w drzwiach, nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego (por. wyrok NSA z 21 marca 2001 r., sygn. akt VSA 2950/00, LEX nr 80643). Podobnie, nie została wyjaśniona podnoszona przez skarżącą kwestia założenia sprawy o eksmisję byłego męża z dotychczasowego mieszkania (por. pismo skarżącej z dnia 8 listopada 2010 r.).

Fakt założenia nowej rodziny, wobec okoliczności podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, co wynika z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, sam przez się nie uzasadnia stanowiska organu odwoławczego, że A. K. opuściła dobrowolnie i trwale miejsce pobytu stałego.

Poza tym stwierdzić należy, że brak wskazania przez organ, które z dowodów uznał za wiarygodne, a którym odmówił mocy dowodowej (i dlaczego), powoduje, iż w istocie nie wiadomo na jakim materiale dowodowym się oparto, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę sądową zaskarżonej decyzji. Wobec wyżej wykazanych uchybień organu, uprawniony jest zatem pogląd, że Wojewoda Opolski nie poddał zgromadzonych dowodów wartościowaniu i konfrontacji, a tym samym nazbyt pochopnie dokonał oceny zamiaru pobytu A. K. w innym miejscu niż miejsce jej stałego zamieszkania. O powyższym świadczy również przytoczenie przez Wojewodę Opolskiego wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu, które w wielu kwestiach wzajemnie się wykluczają. Natomiast brak wskazania, które konkretnie okoliczności stanu faktycznego mają potwierdzać stanowisko, że doszło do opuszczenia przez skarżącą lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, oznacza, iż organ przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji organ nie dokonał oceny przesłanek tego opuszczenia, a zwłaszcza nie wyjaśnił, czy miało ono charakter trwały i wynikało z autonomicznej woli skarżącej.

Z tych wszystkich przyczyn należało uznać, iż zaskarżona decyzja nie mieści w standardach procedury administracyjnej, jako że w swej argumentacji jest sprzeczna i oparta na dowodach wzajemnie się wykluczających. W tym miejscu wskazać również wypada na istotną rolę uzasadnienia decyzji jaką jest objaśnienie stronie toku myślenia prowadzącego do zastosowania przepisu prawnego w sprawie oraz wytłumaczenie powodów, dla których nie uwzględniono jej racji. Uchybienia proceduralne mogły zatem mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a. Skarżąca nie zgłosiła żądania zwrotu kosztów poniesionych w sprawie (wpis), dlatego sąd nie zastosował przepisu art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. przez zasądzenie tychże kosztów od organu na rzecz strony. Strona była przy tym pouczana o treści art. 210 § 1 P.p.s.a. w zawiadomieniu o rozprawie (k-31).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się przede wszystkim do dokonania - zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego - ustaleń faktycznych w zakresie przyczyn i okoliczności opuszczenia spornego lokalu przez skarżącą, a zwłaszcza odpowiedzi na pytanie, czy miało ono charakter trwały i wynikało z autonomicznej woli skarżącej, oraz gdzie znajduje się jej centrum życiowe, a także do prawidłowego uzasadnienia decyzji, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.