Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1896/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Burmistrza Gminy B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1896/04

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Starosty P. nr [...]z dnia [...] sierpnia 2004 r. ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną w B. przy ul. [...] i [...], oznaczoną jako działka nr [...]o pow. [...] m² i [...] o pow. [...] m².

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obowiązek ustalenia odszkodowania z art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest bezsporny, zaś do zapłaty zobowiązana jest Gmina B., co jednoznacznie wynika z ostatecznej decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004 r. stwierdzającej przejście z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własność nieruchomości na rzecz Gminy B. Jak dalej wskazał organ odwoławczy, wysokość odszkodowania ustalono w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego, zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś gmina zarzutów odnośni ceny nie poparła alternatywnym operatem szacunkowym.

Skargę na powyższą decyzję wniosła zainteresowana Gmina domagające się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że skoro drogi lokalne miejskie stały się drogami gminnymi dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r., to znaczy, że w dniu 31 grudnia 1998 r. tymi drogami nie były, czyli Gmina nie jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania w trybie art. 73 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Nie ma też podstaw do nakładania na Gminę obowiązku ciążącego na Skarbie Państwa, tym bardziej, że nigdy nie było przekwalifikowania miasta w gminę, a na terenie zawsze były drogi gminne i drogi lokalne miejskie, a Rada Miejska nie podejmowała żadnej uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii drogi gminnej. Skarżąca podniosła również kwestię wysokości odszkodowania, podtrzymując zarzut braku podstaw do nakładania na gminę obowiązku ciążącego na Skarbie Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W myśl ust. 2 tego przepisu, odszkodowanie wypłaca gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg.

Unormowanie art. 73 ust. 1 powołanej ustawy "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, która następnie zaliczona została do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.

Kategoria dróg była badana przez Wojewodę przy wydawaniu decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., stwierdzającej nabycie przez Gminę B. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości w B. zajętej pod drogi publiczne (dz. ew. [...] i [...]). Wojewoda stwierdził wtedy, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani Gminy, pozostawała jedynie we władaniu Gminy B. jako droga publiczna. Zgodnie zaś z uchwałą Rady Narodowej m.st. Warszawy nr 245 z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i Województwa Stołecznego Warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Stoł. Warszawskiego nr 17, poz. 186) ul. [...] i [...] w B. zaliczone zostały do kategorii dróg lokalnych miejskich.

Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. drogi lokalne miejskie z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się drogami gminnymi. Ustawodawca z mocy prawa przesądził, które z dotychczasowych dróg publicznych stały się w dniu 1 stycznia 1999 r. drogami publicznymi określonej kategorii.

W myśl ustalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego przepis ten wprowadza generalną regułę uwłaszczenia w odniesieniu do nieruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu, zajętych w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogi publiczne bez wskazywania ich kategorii. Do kategoryzacji dróg natomiast nawiązuje powołany wyżej przepis art. 103 ust. 2 tej ustawy, który zastępuje kategorię obejmującą drogi gminne i lokalne miejskie niejako zbiorczą kategorią dróg gminnych. Przepis ten dostosowuje przepisy ustawy o drogach publicznych do nowego modelu ustrojowego władzy lokalnej, w którym brak podstaw do rozróżnienia dróg gminnych w gminach i lokalnych miejskich w miastach, gdy podstawową jednostką podziału terytorialnego, a zarazem podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina.

Wskazanie w art. 73 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, że gmina wypłaca odszkodowanie w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi należy rozumieć jako wskazanie obowiązku odnoszonego do zbiorczej kategorii dróg gminnych: gminnych i lokalnych miejskich. Drogi lokalne miejskie, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były we władaniu gmin (będących jednolitą kategorią ustrojową), stanowiły w istocie podgrupe dróg gminnych, wyróżnioną jedynie ze względu na zaszłości historyczne.

Przepis art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. należy więc rozumieć jako nakładający na wszystkie gminy (innych jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. nie było) władające w tym dniu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne gminne (gminne i lokalne miejskie) obowiązek wypłaty odszkodowań (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2002 r. II SA/Łd 2226/01).

Skoro zatem droga lokalna miejska była we władaniu Gminy B., a przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi lokalne miejskie oraz gminne czynił zbiorczo drogami gminnymi, to zgodnie z art. 73 ust. 1 tej ustawy Gmina B. uzyskująca własność nieruchomości zobowiązana jest do zapłaty odszkodowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.