Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 711/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 25
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23) i art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017r. poz. 657), po rozpatrzeniu odwołania M. K. i J. K., uchylił w całości decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] o wymeldowaniu M. K. i J. K. i odmówił ich wymeldowania z pobytu stałego w miejscowości S.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż na wniosek G. S. Wójt Gminy [...] lipca 2016r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania M. K. i J. K. z pobytu stałego w miejscowości S. Właścicielka nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym pod ww. adresem wskazała, że w dniu [...] listopada 2013r. wymienieni małżonkowie opuścili dom, zabierając cały swój dobytek i mieszkają w miejscowości M. O wyprowadzce wyżej wymienionych wnioskującą poinformowali sąsiedzi.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017r., Wójt Gminy, na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności, orzekł o wymeldowaniu M. K. i J. K. z pobytu stałego w miejscowości S. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ gminy stwierdził, że od ponad 3 lat adresaci decyzji nie mieszkają w tym miejscu, które opuścili w sposób trwały. W tej sytuacji brak jest podstaw do utrzymywania zameldowania tych osób pod powyższym adresem. Organ wyjaśnił, że ewidencja ludności służy potwierdzeniu rzeczywistego przebywania osób w miejscu ich faktycznego pobytu. Przedmiotem postępowania w sprawie o wymeldowanie nie jest rozstrzyganie sporów pomiędzy stronami, a samego wymeldowania nie można uzależniać od uprzedniego rozstrzygnięcia określonych kwestii prawnych lub równolegle prowadzonego postępowania przed sądem powszechnym.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. i J małżonkowie K., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli o jej uchylenie i oddalenie wniosku o wymeldowanie. Zarzucili wydanie decyzji o wymeldowaniu w następstwie błędnych ustaleń faktycznych, polegających na uznaniu, że zostały spełnione warunki umożliwiające wymeldowanie ich z miejsca pobytu stałego. Organ powołał się między innymi na zeznania świadka H. O., które są sprzeczne z ich zeznaniami, wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2016r. sygn. [...], który został uchylony w wyniku apelacji. Organ I instancji pominął także fakt, że w domu pod przedmiotowym adresem, w którego części zamieszkiwali zameldowani na podstawie dożywotniej i nieodpłatnej służebności osobistej mieszkania, znajdują się przedmioty i rzeczy osobiste tych osób. Wbrew twierdzeniom organu gminy, odwołujący opuścili dom jedynie tymczasowo, pozostawiając w nim swoje rzeczy i zamierzają tam wrócić, kiedy tylko ustaną przyczyny wyprowadzki. Mianowicie gdy właścicielka nieruchomości w S. wyda im klucze do bramy i furtki do nieruchomości, klucze do drzwi wejściowych do domu, a także gdy zapewni im opał w celu ogrzewania. Adresaci decyzji nie mogą bowiem wejść na teren przedmiotowej nieruchomości nie narażając się na odpowiedzialność karną, a właścicielka nadal uniemożliwia im korzystanie z prawa ustalonej dla nich służebności. Do odwołania dołączono szereg dokumentów.

Organ odwoławczy rozpatrując sprawę wskazał istotę ewidencji ludności i ewidencyjny charakter zameldowania na pobyt czasowy lub stały. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał jednolity pogląd, zgodnie z którym spełnienie przesłanki opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego następuje wówczas gdy jest ono trwałe, dobrowolne i wynika z własnej woli danej osoby. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Wojewoda wskazał nadto, że o opuszczeniu lokalu można mówić także wówczas gdy dana osoba - która opuściła lokal wskutek przeszkód stawianych przez jego właściciela lub innego dysponenta, czyli wbrew własnej woli, bądź do tego lokalu ma utrudniony dostęp – nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu.

Organ odwoławczy wskazał, że dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie konieczne było ustalenie. Czy w świetle art. 35 ustawy o ewidencji ludności - małżonkowie M. i J. K. opuścili dom w S. w sposób dobrowolny i trwały, bez zamiaru powrotu i dalszego zamieszkiwania w nim.

Na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności z wyjaśnień stron M. i J. K., w toku przesłuchań oraz w pismach pełnomocnika G. S., zeznań świadków, dokumentów Wojewoda ustalił, co następuje.

Po pierwsze około połowy listopada 2013r. adresaci decyzji opuścili przedmiotową nieruchomość. Wnioskodawczyni mieszkająca w N., oraz sąsiedzi, potwierdzający okoliczność wyprowadzenia się nie byli bezpośrednimi tego świadkami.

W ocenie zameldowanych, opuszczenie przez nich domu nie było dobrowolne, lecz wynikało z braku węgla a w konsekwencji braku ogrzewania. J. K. stwierdził, że gdyby właścicielka zapewniłaby opał, nie opuściliby tego domu. Wyprowadzając się zameldowani zabrali część niezbędnych rzeczy osobistych, a inne pozostawili (sprzęty meble położone w dwóch pokojach domu oraz pomieszczeniu gospodarczym i garażu, z których korzystali z przysługującej służebności mieszkania. Rzeczy te zostały przez G. S. zajęte, o czym powiadomiła ich pismem z dnia [...] listopada 2013r. Adresaci decyzji mieszkają obecnie w pobliskiej miejscowości M., gdzie od [...].10.2015r. wynajmują lokal, w skład którego wchodzą pokój i kuchni oraz budynek gospodarczy i garaż. Małżonkowie są w nowym miejscu zameldowani na pobyt czasowy od dnia [...].11.2015r. do dnia v.11.2020r. Bezpośrednio po opuszczenia domu w S. mieszkali od listopada 2013r. do października 2015r. u córki w C.

Organ stwierdził, że w toku postępowania odwołujący się podkreślali zamiar powrotu i zamieszkania w domu w S., pomimo co podkreślono, niekorzystnych dla nich okoliczności, powstałych jeszcze przed faktycznym opuszczeniem domu, do których należy zaliczyć m.in. zainicjowanie przez właścicielkę domu postępowania w sprawie zniesienia służebności osobistej mieszkania (pozew z dnia [...].11.2013r.), oświadczenie o "wypowiedzeniu" umowy służebności w trybie natychmiastowym oraz zawiadomienie o zajęciu mienia (pisma właścicielki z [...],[...] i [...].11.2013r.), a także okoliczności które nastąpiły po wyprowadzce zameldowanych. Wskazano tu złożenie wniosku o zabezpieczenie powództwa o zniesienie służebności poprzez zakaz wstępu na teren przedmiotowej nieruchomości (pismo z [...].12.2013r. – modyfikacja pozwu), wymiana zamków i kłódek w bramie wjazdowej, furtce i drzwiach wejściowych do domu dokonana przez właścicielkę w kwietniu 2014r. (wniosek G.S. o wymeldowanie z dnia [...].07.2016r.). Zameldowani wnosili natomiast o zapewnienie im ogrzewania w domu i wydanie kluczy w celu umożliwienia dostępu na teren ww. nieruchomości i do domu (pismo z [...].10.2013r.), a w swoich pismach procesowych domagali się wydania służebności (pozew z [...].12.2013r.) oraz przywrócenie naruszonego posiadania (pozew z [...].11.2014r.). Oba powyższe postępowania oznaczone sygn. [...] i [...] są zawieszone przed sądem powszechnym, a ich rozstrzygnięcie, jak wynika z pisma pełnomocnika małżonków K. zależy od wyniku w sprawie o zamianę służebności na rentę ( sygn. [...]). Z wyjaśnień małżonków K. wynika, że zamierzają powrócić do przedmiotowego domu choćby dzisiaj, a gdy sąd powszechny rozstrzygnie na ich korzyść od razu się tam wprowadzą.

Zdaniem organu drugiej instancji, materiał dowodowy nie wymagał uzupełnienia i pozwala w sposób jasny i logiczny ustalić, że od połowy listopada 2013r. zameldowani nie mieszkają w domu w S., który faktycznie opuścili. Ich wyprowadzka nie była jednak dobrowolna i nie ma charakteru trwałego. Organ ten podzielił zarzut odwołania, że decyzja o wymeldowaniu została wydana skutkiem błędnych ustaleń faktycznych i subiektywnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło organ I instancji do uznania, że adresaci decyzji trwale opuścili miejsce stałego zameldowania. W ocenie organu odwoławczego decydujące dla wyniku sprawy są te okoliczności, które odnoszą się do przesłanki trwałego jak również dobrowolnego opuszczenia domu przez osoby w nim zameldowane na stały pobyt. Wykazały one determinację w odniesieniu do powrotu i zamieszkania w przedmiotowym domu, której towarzyszyły konkretne działania faktyczne. Podjęte przez nich środki prawne, które co prawda jeszcze nie przyniosły korzystanego dla nich rozstrzygnięcia i nie mogły stanowić przesłanki zawieszającej niniejsze postępowanie, mają jednak znaczenie dla wyniku sprawy. Fakt wytoczenia przez osobę, wobec której toczy się postępowanie o wymeldowanie, powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania ma istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, a organ ma obowiązek uwzględnić te okoliczności. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA z dnia 24.02.2012r. sygn. akt II OSK 2378/10, z dnia 12.07.2011r. sygn. akt II OSK 1181/10). Adresaci decyzji posiadają zameldowanie na pobyt czasowy na okres do [...].11.2020r., zatem mimo że z opóźnieniem obowiązek meldunkowy wykonali, na wiele miesięcy przed wszczęciem postępowania w sprawie ich wymeldowania.

Wojewoda stwierdził w konkluzji, że legitymowanie się przez adresatów decyzji zameldowaniem na pobyt czasowy znosi obowiązek wymeldowania ich z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Dla wyniku sprawy nie bez znaczenia jest także okoliczność, że ww. osobom nadal przysługuje prawo dożywotniego i nieodpłatnego korzystania z części nieruchomości i części domu pod podanym adresem w S. oraz to, że osoby te wciąż deklarują wolę powrotu i zamieszkania w omawianym domu. Z tych powodów organ odwoławczy stwierdził, że należało uchylić decyzję o wymeldowaniu odwołujących się z ostatniego miejsca pobytu stałego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła G. S., reprezentowana przez adwokata, wnosząc o jej uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a., poprzez niedoręczenie skarżącej ani jej pełnomocnikowi odpisu odwołania oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem decyzji,

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że M. i J. K. nie opuścili dobrowolnie oraz w sposób trwały miejsca pobytu na nieruchomości będącej własnością skarżącej, nie dopełniając przy tym obowiązku wymeldowania się.

W uzasadnieniu skargi powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda naruszył procesowe gwarancje realizacji uprawnień strony w zakresie pełnego udziału w postępowaniu, w tym przepis art. 10 § 1 k.p.a., który obliguje organ do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. To od woli strony zależy, w którym momencie przed wydaniem decyzji z tego prawa skorzysta. Organ nie uczynił zadość w sprawie temu obowiązkowi. Z akt sprawy, ani jej charakteru nie wynika podstawa do odstąpienia od tego obowiązku.

Uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji oraz zaniechanie doręczenia odpisu odwołania miało istotny wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Skarżąca podniosła także, iż wbrew stanowisku organu II instancji w listopadzie 2013r. M.i J. K. zabrali wszystkie swoje rzeczy osobiste z budynku mieszkalnego oraz budynków gospodarczych położonych na terenie nieruchomości i wyprowadzili się do córki. Skarżąca po przyjeździe na teren gospodarstwa stwierdziła, że nie ma dostępu do części pomieszczeń (wymieniono kłódki i zamki), część okien zaklejono folią, w szybach drzwiowych były firanki, jednak z pewnością ww. opuścili teren nieruchomości, co potwierdzili w swoich zeznaniach. Wbrew nadto ich twierdzeniom powodem jej opuszczenia nie był brak ogrzewania, bowiem na terenie znajdował się zapas drewna umożliwiający ogrzewanie przez co najmniej jeden sezon grzewczy. Skarżąca przekazał także M.i J. K. 2000 zł na zakup węgla. Zakwestionowano także twierdzenie, że K. nie dysponowali kluczami do nieruchomości bowiem zamknięta została wyłącznie brama wjazdowa co nie stanowiło przeszkody w korzystaniu z nieruchomości.

Skarżąca podniosła także, iż przytoczone przez organ orzeczenia na poparcie stanowiska, że legitymowanie się zameldowaniem na pobyt czasowy znosi obowiązek wymeldowania się z pobytu stałego, zapadły na tle przepisów nie obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie sposób zatem przyjąć aby pozostały aktualne w świetle obowiązujących przepisów.

Zdaniem skarżącej M. i J. K. od listopada 2013r. nie zamieszkują na terenie nieruchomości będącej jej własnością i od października 2015r. wynajmują lokal mieszkalny, zatem ich pobyt w wynajmowanym lokalu nie ma charakteru pobytu czasowego lecz jest pobytem de facto stałym. Nadto deklarowana przez ww. chęć powrotu do miejsca stałego pobytu jest pozorna. Ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, co oznacza, że ma dostarczać organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnicy postępowania J. i M. K. wnieśli o oddalenie skargi oraz obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 35 ustawy z dnia z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017r. poz. 657 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Stosownie do art. 28 ust. 4 ww. ustawy, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Powinność i jednocześnie uprawnienie do zameldowania w żaden sposób nie wiąże się zatem z prawem do lokalu, a służy jedynie zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, czyli określeniu statusu administracyjnoprawnego osób fizycznych (art. 2).

W art. 25 ust. 1 ww. ustawy zdefiniowano, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Z treści powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że do zaistnienia przesłanek wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej, konieczne jest zasadniczo nie tylko faktyczne nieprzebywanie, nieobecność w lokalu danej osoby, lecz "opuszczenie miejsca pobytu stałego", rozumiane jako dobrowolne, trwałe, związane z zerwaniem z nim związków. Wobec powyższego w postępowaniu administracyjnym w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego konieczne jest ustalenie, jakie przyczyny czy motywy spowodowały tę nieobecność, która może mieć przecież charakter jedynie przejściowy lub przemijający. W sytuacji, gdy ustawodawca określił, że o stałym pobycie w lokalu decyduje m.in. zamiar przebywającego, to czy ktoś opuścił lokal dobrowolnie, w istocie przesądza odpowiedź na pytanie, czy nadal tego rodzaju zamiar żywi, a tym samym czy wciąż zachodzi jeden z warunków pobytu stałego. Wymeldowania jako czynności ewidencyjnej można dokonać wyłącznie w przypadku, gdy odpowiedź ta jest twierdząca. Gdy ktoś opuszcza lokal dobrowolnie, to z pewnością nie ma zamiaru w nim zamieszkiwać, a wtedy ewidencja ludności nie powinna potwierdzać fikcji, wedle której lokal ten w dalszym ciągu jest jego miejscem pobytu stałego.

Ten kierunek wykładni przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, opartej o kryterium "opuszczenia miejsca pobytu stałego" utrwalony jest już w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego (vide wyroki z dnia 26 lipca 2017r., sygn. akt II OSK 2106/16, z 11 stycznia 2018r. sygn. II OSK1177/17). Stąd zamiar osoby opuszczającej lokal ma znaczenie, choć – co wymaga zaakcentowania na gruncie niniejszej sprawy – na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, nie zaś tylko samych oświadczeń zainteresowanej osoby, w których formułuje ona subiektywnie swoją wolę. Musi on wynikać z całokształtu okoliczności faktycznych sprawy i jej uwarunkowań prawnych, takich jak koncentracja interesów życiowych w danym miejscu i obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (tak również wyrok NSA z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II OSK 2315/14, LEX nr 1918755).

Podzielić należy również pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2016r., sygn. akt II OSK 2065/14 (LEX nr 2083415), że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Sąd słusznie zastrzegł równocześnie, że ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, nie może być oparte na dosłownym rozumieniu trwałości jako stanu, który nie ulega zmianie i być pojmowane jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Wystarczające jest, jeżeli okres ten jest dostatecznie długi, gdyż w przeciwnym razie nie byłoby możliwe wymeldowania osoby, która de facto w lokalu od lat nie przebywa albo przyjeżdża do niego jedynie okazjonalnie.

W związku z powyższym Wojewoda na podstawie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo stwierdził, że wbrew decyzji organu pierwszej instancji, w okolicznościach faktycznych tej sprawy, w dacie orzekania brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaistniały ustawowe przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu M. i J. małżonków K. z pobytu stałego w miejscowości S. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił zarówno oświadczenia stron postępowania, czyli skarżącej - właścicielki nieruchomości, w której znajduje się przedmiotowy lokal mieszkalny jak i M.i J. K., jak również zeznania świadków oraz liczne dokumenty, uznając, iż brak jest podstaw do uznania, że ww. opuścili trwale miejsce pobytu stałego w S.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy niesporne pozostaje, że M. i J. K. w listopadzie 2013r. wyprowadzili się ze spornego lokalu i zamieszkali u córki w pobliskiej miejscowości, jak twierdzą w związku z niezapełnieniem im właściwego opału dla ogrzewania przez właścicielkę oraz konflikty z nią. Nie budzi wątpliwości, że K. S. nie była przy tym obecna, zamieszkuje bowiem poza granicami Polski. Także wskazani przez skarżącą świadkowie, nie byli świadkami wyprowadzki, a dopiero następczo skarżąca okazała im pomieszczenia. Również z korespondencji pomiędzy stronami i z licznych postępowań sądowych wynika, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, iż pozostały w lokalu i na terenie nieruchomości rzeczy osobiste, sprzęty, meble należące do zameldowanych małżonków (vide pisma skarżącej do M.iJ. K. złożone do akt [...].08.2016r. w tym z [...].11, [...].12 2013r.).

Istotne jest również to, iż zameldowani na pobyt stały próbowali później powrócić do lokalu i ponownie w nim zamieszkać, co zostało im uniemożliwione przez skarżącą poprzez wymianę zamków, a następnie udostępnienie kluczy tylko do niektórych pomieszczeń. Podjęli oni również środki prawne w celu ochrony naruszonego posiadania służebności osobistej mieszkania i wydanie, przy czym postępowania przed sądem powszechnym w dacie orzekania przez organy pozostawały jeszcze w toku. Nadto, małżonkowie K. jednoznacznie i konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego, jak również w postępowaniu sądowoadministracyjnym wyrażają nadal zamiar zamieszkiwania w S.

Dla właściwej oceny okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy i zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego (zamiaru) przez małżonków K. należy także zwrócić uwagę także na fakt, iż jak wynika z treści księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy nr [...] dla nieruchomości gruntowej obejmującej działki nr [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym S. stanowiącej własność skarżącej, w dziale III zostało ujawnione ograniczone prawo rzeczowe – dożywotnia służebność osobista na podstawie oświadczenia zawartego w par. 4 umowy darowizny, na rzecz J. K. i M. K. (umowa darowizny z dnia [...].03.1997r.). Z kolei z treści umowy przeniesienia własności tej nieruchomości z dnia [...] grudnia 2011r. (akt notarialny repertorium [...]) wynika, iż skarżąca nabyła między innymi zabudowaną nieruchomość położoną w S. od D. K. (syna M. i J. K.) obciążoną wpisaną do księgi wieczystej służebnością osobistą na rzecz uczestników postępowania, a polegającą na prawie: "dożywotniego bezpłatnego wyłącznego korzystania przez uprawnionych z 1 izby od wschodniej strony budynku mieszkalnego, z prawem wspólnego korzystania z korytarza, z łazienki, ze strychu i z piwnicy, z prawem korzystania z jednego pomieszczenia w budynku inwentarsko-składowym, z prawem swobodnego poruszania się po domu, po podwórzu, i po całym gospodarstwie, z prawem korzystania z wody, z ogrzewania i z elektryczności na koszt obdarowanego" i że uczestnicy postępowania powyższe uprawnienia wykonują w budynku mieszkalnym wzniesionym w 2004r. oraz budynku inwentarsko-składowym i korzystają ze strychu w starym domu stanowiącym obecnie budynek magazynowy (str. 5). Zgodnie z § 6 ww. umowy skarżąca wyraziła zgodę na dożywotnie bezpłatne korzystanie z nieruchomości przez J. i M. małżonków K. w opisany wyżej sposób, w ramach służebności osobistej.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, powyższa służebność osobista nadal obciąża przedmiotową nieruchomość, a uczestnicy postępowania wyrażają nadal zamiar jej realizacji, gdy tylko zostanie im zapewniony swobodny dostęp umożliwiający zamieszkanie i stały pobyt w S. pod nr [...]. W ocenie Sądu, zasadnie Wojewoda stwierdził, ze potwierdza to również fakt zameldowania jedynie na pobyt czasowy, w obecnym miejscu pobytu.

Tym samym zasadnie organ drugiej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawidłowo realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, uchylił decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu J. i M. K. z pobytu stałego w S. i orzekł odmowie wymeldowania. Nie musi to oczywiście oznaczać, że w przypadku zmiany okoliczności faktycznych nie zaistnieją przesłanki, do orzeczenia o wymeldowaniu. Wobec istoty sporu między stronami postępowania administracyjnego, nie można bowiem wykluczyć i takiej sytuacji, że wbrew oświadczeniom, gdy właścicielka rzeczywiście umożliwi uczestnikom dostęp do spornej nieruchomości i zamieszkanie, nie powrócą jednak do niego realizując wskazywany zamiar stałego przebywania (koncentracji centrum życiowego). Jeżeli wówczas jednocześnie osoby te nie dopełnią obowiązku wymeldowania, to zaistnieją podstawy do ponownego rozważenia czy nieobecność uczestników postępowania w miejscu zameldowania ma charakter jego opuszczenia i czy jako taka uzasadnia ich wymeldowanie. Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż dla kwestii ewidencji ludności i oceny pobytu stałego nie mają znaczenia spory prawne i wzajemne roszczenia pomiędzy stronami, także te związane z realizacją służebności osobistej.

Sąd zważył, że zaskarżona decyzja, wbrew zarzutom skargi, nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu który skutkowałby jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2017r. poz. 1369, dalej "p.p.s.a."), nie każde nawet naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji, lecz wyłącznie takie, które może mieć wpływ na wynika sprawy, to wpływ "istotny". Tymczasem w obszernym uzasadnieniu skargi skupiono się na wskazaniu wykładni art. 10 § 1 k.p.a. oraz przywołaniu fragmentów orzeczeń sądowych dotyczących istoty zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie podejmując próby wykazania, nawet w przypadku zasadności tego zarzutu, jakich to czynności czy dowodów nie mogła podjąć strona w toku postępowania i jaki to miało ewentualnie wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, iż skarga profesjonalnego pełnomocnika nie zawiera wniosków dowodowych, w zakresie dokumentów, a pismo uzupełniające z dnia [...].06.2017r. wniesione osobiście przez skarżącą, na podstawie przepisu art. 49 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. sąd pozostawił bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia, mimo wezwania pełnomocnika skarżącej, jego braków formalnych.

Niezasadny jest zatem w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się. Jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy strona wielokrotnie wypowiadała się w postępowaniu. Przed wydaniem decyzji przez Wójta Gminy z [...] lutego 2017r. pełnomocnik skarżącej został zawiadomiony, w trybie art. 10 § 1 k.p.a. (25.01.2017r.). W dniu [...] marca 2017r. wpłynęło do Urzędu Gminy odwołanie M. i J.małżonków K., reprezentowanych przez radcę prawnego od powyższej decyzji wraz załącznikami (odpis księgi wieczystej nr [...], wyroku SO we W. z dnia [...] listopada 2016r. sygn. [...] zmieniającego wyrok w sprawie J. K. oskarżonego o czyn z art. 278 § 1 k.k, kopii pisma skarżącej do SR w R. sygn. [...] z dnia [...].12.2017r. oraz pismo uczestników jako pozwanych w tej sprawie z [...].02.2017r. dotyczącej zniesienia z powództwa skarżącej bez wynagrodzenia służebności osobistej.

Z dalszej analizy akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] marca 2017r. Wójt Gminy, zgodnie z przepisem art. 131 k.p.a. zawiadomił profesjonalnego pełnomocnika skarżącej o wniesieniu odwołania w terminie i przekazaniu w związku tym akt sprawy organowi II instancji (zwrotne potwierdzeni odbioru w dniu [...].03.2017r. k. 83 akt administracyjnych). Nie wynika z akt sprawy, aby Wojewoda prowadził uzupełniająco jakiekolwiek czynności, i w dniu [...] kwietnia 2017r. wydał zaskarżoną decyzję. Należy stwierdzić, iż w okolicznościach tej sprawy brak zawiadomienia przez organ odwoławczy w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, nie pozbawił strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Strona, zgodnie z obowiązującymi przepisami, została wszakże zawiadomiona o wniesieniu odwołania przez stronę o sprzecznych z nią interesach i przekazaniu akt sprawy organowi II instancji. Skarżąca miała możliwość wglądu do akt sprawy, zapoznania się z treścią odwołania i ewentualnego podjęcia czynności procesowych. Wbrew wywodom skargi przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organy obowiązku doręczenia stronom odpisu odwołania lub innych pism procesowych innych stron.

Dodatkowo można stwierdzić, iż z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, iżby to przedłożone wraz z odwołaniem dokumenty, znane wszakże skarżącej, miały charakter istotny dla treści rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania z miejsca pobyty stałego, lub aby wynikające z nich okoliczności faktyczne nie były już stwierdzone w tym postępowaniu innymi dowodami.

Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Brak było w sprawie podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącej oraz uczestników postępowania dotyczących kosztów postępowania sądowego.