Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 100/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1 oraz art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. K. kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]

października 2012r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14

czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.

1071 ze zm.), dalej kpa, i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

(Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu odwołania A. K. -

utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

[...] z dnia [...] lipca 2012r. ([...]) nakładającą na T.

M. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego części

budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanej na działce o nr ew. [...], w

granicy z działką o nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w Ł.,

uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych w

zakreślonym terminie.

Organ odwoławczy powołał się na ustalenia z kontroli z dnia [...].05.2012r., z

których wynika, że inwestor istotnie odstąpił od projektu budowlanego

zatwierdzonego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. zezwalającą na dokończenie

budowy zgodnie z projektem zamiennym, naruszając przy tym stan budynku

sąsiedniego. Podniósł bowiem ściankę kolankową do wysokości 1,2 m oraz zmienił

usytuowanie wjazdu do garażu, co doprowadziło do zmiany charakterystycznych

parametrów obiektu i zagospodarowania działki. W trakcie ponownej kontroli

przeprowadzonej w dniu [...].06.2012r. ustalono, że ściana budynku wzniesionego na

działce nr [...] stanowi ścianę wspólną ze spornym budynkiem. Podłączono również

przewody kominowe do budynku A. K.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...].05.2012r. organ

wstrzymał roboty budowlane, które [...]WINB postanowieniem z dnia

[...].08.2012r. utrzymał w mocy.

Następnie PINB [...] wydał ww. decyzję z dnia [...].07.2012r., od

której odwołanie bez własnoręcznego podpisu złożył A. K., który to brak

uzupełnił w dniu [...].10.2012r.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 51 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy i stwierdził,

że organ powiatowy wydał decyzję z zachowaniem dwumiesięcznego terminu, o

którym mowa w tym przepisie. Następnie, powołując się na orzecznictwo

wyjaśniające pojęcie istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, podzielił

stanowisko organu I instancji, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie

odbiegający od projektu zatwierdzonego decyzją z dnia [...].06.2003r. zezwalającą na

dokończenie budowy zgodnie z projektem zamiennym oraz w sposób naruszający

stan budynku sąsiedniego. Organ wyjaśnił pojęcie istotnego odstąpienia od

zatwierdzonego projektu podkreślając, że jest ono dopuszczalne wyłącznie po

uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Budowa bez uzyskania takiej

decyzji w części odstępstw stanowi samowolę budowlaną

Podał, że z akt sprawy wynika, że inwestor podniósł ściankę kolankową do

wysokości 1,2 m oraz zmienił usytuowanie wjazdu do garażu. Ponadto, stwierdzono

niezgodność wymiarów zewnętrznych obiektu (w projekcie odległość ganku od

granicy 2,27 m - w naturze 1,75 m), wysokość piwnicy w projekcie wynosi 2,10 m, w

naturze wysokość od wierzchu ławy - 1,90 m. Konieczne było zatem

przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania organ stwierdził, że nie

wnoszą one nowych okoliczności mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej

decyzji. Wyjaśnił, że nowa dokumentacja zamienna musi spełniać wymogi z art. 34

Prawa budowlanego, a złożenie projektu, który nie będzie odpowiadał przepisom

winno być traktowane jako niespełnienie obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3cyt. ustawy.

Skargę na powyższą decyzję złożył A. K. zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności

art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny, w

całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, jak i dokonywanie ustaleń na

podstawie wybiórczo wybranego materiału dowodowego;

2. przepisów prawa materialnego, a przede wszystkim art. 3 pkt 2 a, art. 5 ust. 2, art.

34 ust. 1, art. 51 Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12

kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać

budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.), w tym § 50 i § 272

ust 3. poprzez bezpodstawne ograniczenie legalizacji samowoli do mniej istotnych

odstępstw, a pozostawienie bez nakazu naprawczego podstawowych odstępstw od

projektu budowlanego, co narusza prawa skarżącego i stwarza zagrożenia dla

prawidłowego użytkowania jego budynku.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i wskazał , że

kwestią istotną i sporną jest nieuwzględnienie przez organy zarzutu zgłaszanego w

toku postępowania, że inwestor wybudował dom bez ściany bocznej oraz bez

własnych przewodów kominowych. Podał, że w postanowieniu z dnia [...].10.2002 r.

stwierdzono wprost, że "inwestor nie wykonał projektowanej ściany bocznej budynku

przy budynku sąsiadki Pani Z. K. i oparł belki Teriwa na istniejącej

ścianie budynku Pani Z. K.".

Zarówno projekt zatwierdzony w pozwoleniu na budowę, oraz projekt

dokończenia budowy zatwierdzony decyzją z dn. [...].06.2003r., przewidują wykonanie

tej ściany i własnych kominów.

Skarżący wymienił szereg pism, w których wnioskował o podjęcie działań

prowadzących do dostosowania projektu. Podkreślił, że zamierzone odstępstwa i ich

zakres są udokumentowane i były podstawą zrzeczenia się obowiązków kierownika

budowy przez arch. Ś..

Następnie skarżący przytoczył przepisy kpa wskazane w petitum skargi i

stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie tak

rozległych odstępstw od projektu budowlanego, organy nie mogły pominąć dowodów

i wniosków skarżącego, w tym pisma z dnia [...].06.2012.

Nadto wskazał, że organy naruszyły istotnie ww. przepisy prawa

budowlanego, próbując zalegalizować samowolę budowlaną kosztem ograniczenia

bezpieczeństwa użytkowania budynku skarżącego i jego współmieszkańców.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko

przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 9 lipca 2013r. skarżący złożył załącznik do protokołu, w

którym podtrzymał zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.),

dalej ppsa, uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie

prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające

podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie

przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Poddaną kontroli Sądu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru

Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru

Budowlanego [...], którą nałożono na T. M.

obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego części budynku

mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce o nr ew. [...], w granicy z

działką o nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w Ł. uwzględniającego

zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych w zakreślonym terminie.

Na wstępie przypomnieć zatem trzeba, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa

budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu

budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze

decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego

zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykowywanych

robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub

robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z

prawem.

W opisanym przypadku organ może nałożyć wyżej wymienione obowiązki

zarówno w odniesieniu do wykonywanych robót budowlanych, jak i do budowy już

zakończonej.

O istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego, a contrario

do treści art. 36 a ust. 5 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, można mówić w sytuacji, gdy dotyczy

ono zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, jak i

charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni

zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji.

W związku z powyższym słusznie przyjął organ nadzoru budowlanego

wojewódzki i powiatowy, że w niniejszej sprawie inwestor w sposób istotny odstąpił

od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r.

zezwalającą na dokończenie budowy zgodnie z projektem zamiennym (a zatem po

raz kolejny inwestor odstąpił od warunków pozwolenia budowlanego), skoro zmiany

polegały na usytuowaniu wjazdu do garażu, w innym miejscu niż przewidziano w

projekcie zatwierdzonym powyższą decyzją.

Niemniej, nie sposób zweryfikować zasadności twierdzeń organów w zakresie

podniesienia do 1,2 m ściany kolankowej. Nie podano bowiem uprzedniej wysokości

ściany kolankowej, a na podstawie wymiarów budynku podanych w projekcie

zamiennym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. wysokości tej nie można

ustalić. Z tych samych powodów nie podaje się ocenie stwierdzone przesunięcie

ganku w stronę granicy, jak i zmniejszenie wysokości ławy w piwnicy.

Ponadto, co wymaga szczególnego podkreślenia, organy całkowicie pominęły

niezwykle istotne w rozpatrywanej sprawie kwestie - pomimo, że były one

sygnalizowane konsekwentnie w toku całego postępowania przez skarżącego - a

dotyczące odstąpienia przez T. M. od budowy własnej ściany w

spornym budynku od strony budynku skarżącego, przez co oba obiekty usytuowane

w granicy posiadają obecnie jedną wspólną ścianę. Niezależnie inwestor

zrezygnował z budowy własnego komina, wkuwając się do komina w budynku

skarżącego, w celu podłączenia przewodów kominowych, co potwierdza protokół

kominiarski z dnia [...] listopada 2011 r. oraz protokoły z przeprowadzonych kontroli.

Sam organ powiatowy w postanowieniu z dnia [...] października 2012 r. nr

[...] stwierdził, że "inwestor nie wykonał projektowanej ściany bocznej budynku

przy budynku sąsiadki Pani Z. K. i oparł belki Teriwa na istniejącej

ścianie budynku Z. K.". Taki stan rzeczy potwierdza jednoznacznie

zarówno projekt budowlany zatwierdzony decyzją Burmistrza miasta i Gminy

[...] z dnia [...] maja 1997r. (nr [...]) udzielającą pozwolenia na

budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...], jak i projekt zamienny

zatwierdzony decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. uchyloną decyzją [...]

Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010r. (nr

[...]), w związku ze zmianą art. 51 cyt. ustawy i udzielającą pozwolenia na

wznowienie robót budowlanych. Oba projekty przewidywały wykonanie osobnej

ściany w budynku T. M., w granicy z działką skarżącego, jak i własnych

kominów. Opis techniczny do decyzji z dnia [...] maja 1997r. przewidywał komin spalin

o przekroju 20 cm z prefabrykatów ceramicznych.

W związku z powyższym, chybione było stwierdzenie organu odwoławczego,

że zarzuty odwołania nie wnoszą nowych okoliczności mogących skutkować

uchyleniem decyzji organu powiatowego. Nie może być bowiem kwestionowane, że

nałożenie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego,

wymienionego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, winno poprzedzać rzetelnie

przeprowadzone postępowanie, w celu wykazania wszystkich istotnych zmian, jakich

dopuścił się inwestor. Z obowiązku tego nie zwalania organów również powtórne

dokonywanie sprawdzeń złożonego projektu budowlanego zamiennego, przed

wydaniem decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4 cyt. ustawy.

Wobec naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego

wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa

budowlanego rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie

przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem oceny Sądu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na

podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w pkt I i II

sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 250 ppsa w zw. z § 18 ust.

1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. - w

sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)