Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1867/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. N. i P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1196/15 w sprawie ze skargi E. N. i P. N. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 1196/15, oddalił skargę E. N. (N.) i P. N. (N.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z 2 marca 2015 r. P. N. i E. N. (dalej wnioskodawcy bądź skarżący) wnieśli o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej w B. przy ulicy [...] w prawo własności.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2015 r.) Starosta Będziński (dalej Starosta), na podstawie art. 104 i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83 ze zm., dalej ppuw bądź ustawa z 2005 r.), odmówił P. N. i E. N. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nieruchomości w odniesieniu do nieruchomości usytuowanej w gminie Będzin oznaczonej nr dz. [...] k.m.[...] obręb Będzin zapisanej w księdze wieczystej numer [...] , prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B..

W uzasadnieniu Starosta wskazał, że wnioskodawcy prawo użytkowania wieczystego nabyli od [...] w Dąbrowie Górniczej (dalej Spółka) na podstawie umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu z dnia 10 kwietnia 2006 r. repetytorium A numer [...].

Wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, sprostowanym postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. (dalej wyrok K 29/13), Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. "art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji".

W związku z powyższym przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługuje m.in. użytkownikom wieczystym, którzy są osobami fizycznymi i w dniu wejścia życie ustawy - tj. w dniu 13 października 2005 r. - posiadały prawo wieczystego użytkowania nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę.

W niniejszej sprawie, wobec faktu, że nie została ona rozstrzygnięta decyzją ostateczną, organy związane są wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Oznacza to w praktyce, że przy rozstrzyganiu organy mają obowiązek stosowania przepisów sprzed wejścia w życie nowelizacji z dnia 28 lipca 2011 r.

W zaistniałej sytuacji nie została zatem spełniona podstawowa przesłanka wynikająca z art. 1 ust. 1 i ust. 3 cytowanej ustawy, gdyż w dniu 13 października 2005 r. przedmiotowa nieruchomość oddana była w wieczyste użytkowanie osobie prawnej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli P. i E. N., zarzucając jej naruszenie: art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ich błędne zastosowanie (odmowę zastosowania) i w konsekwencji naruszenie zasad konstytucyjnych - nierówne traktowanie wnioskujących wobec prawa demokratycznego państwa prawa, naruszenie porządku prawnego, pewności prawa, bezpieczeństwa obrotu prawnego skutkującego uznaniem, że wyrok K 29/13 jest wiążący w niniejszej sprawie; art. 6 kpa przez pominięcie w procesie interpretacyjnym nakazu wykładni wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że nie zostały spełnione przesłanki przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Uwzględniając powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście Będzińskiemu. W uzasadnieniu podkreślili, że wymienione rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego obejmuje osoby prawne (z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych) oraz osoby fizyczne, które uzyskały użytkowanie wieczyste w celu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Podkreślili, że nie zaliczają się do tego grona podmiotów. Przedmiotowa nieruchomość objęta użytkowaniem wieczystym jest przeznaczona na realizację celów mieszkaniowych. W ich ocenie, wobec spełnienia wymogów określonych ustawą, odmowa przekształcenia jest błędna.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2015 r.) Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu Wojewoda opisał przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego, a następnie odwołał się do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku) wskazując, że osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. W myśl ust. 3 tej ustawy z takim żądaniem mogły również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa m.in. w ust. 1.

Wyrokiem K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł jednak, że art. 1 ust. 1 i 3 tej ustawy w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ogłoszono w Dzienniku Ustaw z dnia 17 marca 2015 r., zatem z tym dniem (zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji i art. 71 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym) art. 1 ust. 1 i 3 ustawy, w zakresie uznanym za niekonstytucyjny, przestały obowiązywać.

Zgodnie z obecną regulacją ustawy, z żądaniem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005 r., użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, osoby fizyczne, które użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed 5 grudnia 1990 r. lub na podstawie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Uprawnienie do przekształcenia przysługuje także osobom fizycznym i prawnym będącym właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, oraz spółdzielniom mieszkaniowym będącym właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Z żądaniem przekształcenia mogą również wystąpić następcy prawni wymienionych osób.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że E. N. i P. N. prawo wieczystego użytkowania działki nr [...] nabyli aktem notarialnym z dnia 10 kwietnia 2006 r. rep. A Nr [...] od [...] z siedzibą w Dąbrowie Górniczej, która była użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu, tj. w dniu 13 października 2005 r. Stosownie do treści obecnie obowiązującego art. 1 ust. 1 ppuw żądanie określone w tym przepisie nie przysługuje w stosunku do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste osobom prawnym, a taką jest właśnie [...]. Tym samym E. i P. N. nie mają roszczenia o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Są oni bowiem następcami prawnymi osoby prawnej, o której nie ma mowy w art. 1 ust. 1 ustawy, a tylko następcy prawni osób wymienionych w tym przepisie nie mają takiego uprawnienia. Konsekwencją wyroku K 29/13 jest zatem utrata przez E. N. i P. N. możliwości przekształcenia wieczystego użytkowania działki nr [...]. W związku z niespełnieniem podmiotowej przesłanki przekształcenia, bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje fakt przeznaczenia wymienionej nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową.

Organy administracji, zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, działają na podstawie i w granicach prawa, wyeliminowanie niekonstytucyjnego przepisu powoduje, że nie może on być zastosowany przez organ administracji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli, reprezentowani przez adw. M. I., P. N. i E. N.. Zarzucając decyzji [...] października 2015 r. naruszenie art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP, art. 6 kpa oraz art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzono co do zasady argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Wyrok K 29/13 organy orzekające w sprawie zinterpretowały w sposób niedopuszczalny. Skarżący nie zaliczają się bowiem do rozszerzonego kręgu podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, a przedmiotowa nieruchomość objęta użytkowaniem wieczystym jest przeznaczona na realizację celów mieszkaniowych a nie w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

Orzeczenie o niekonstytucyjności obejmuje osoby prawne oraz osoby fizyczne, które uzyskały użytkowanie wieczyste w celu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżący korzystają z nieruchomości wyłącznie w celach mieszkaniowych. Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje osoby prawne i wąską kategorię osób fizycznych, do której oni nie należą.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie dnia 9 marca 2016 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Zwrócił uwagę, że wyrok K 29/13 nie oznacza utraty mocy obowiązującej kontrolowanych przepisów o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, a jedynie stwierdza ich niekonstytucyjność w ściśle określonym zakresie. Powołał pismo Ministerstwa Infrastruktury z 10 kwietnia 2015 r., w którym wskazano wytyczne dla organów odnośnie stosowania art. 1 ustawy z 2005 r. po wejściu w życie wyroku Trybunału. Jednocześnie popierając prezentowaną tam wykładnię wskazał, że organy w niniejszej sprawie winny orzec o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Na pytanie Sądu wyjaśnił, że firma, od której skarżący nabyli prawo wieczystego użytkowania, realizowała inwestycję, które od początku była przeznaczona na cele mieszkaniowe. Nieruchomość skarżących była i jest przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele mieszkaniowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu.

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która weszła w życie w dniu 13 października 2005 r., w pierwotnym brzmieniu art. 1, umożliwiała dokonanie przekształcenia osobom fizycznym, które w dniu jej wejścia w życie były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (w odniesieniu do tych ostatnich przekształcenie było wyłączone, w razie przeznaczenia ich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne). Nadto o przekształcenie mogły wnosić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Ustawa prawo takie przyznawała również osobom fizycznym i prawnym będącym następcami prawnymi tych podmiotów.

Następnie krąg podmiotów mogących żądać przekształcenia został rozszerzony. Po raz pierwszy ustawą z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 191, poz. 1371), gdy na jej podstawie przekształcenia mogły również żądać osoby fizyczne, które w dniu 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed 5 grudnia 1990 r., a także na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279).

Kolejne rozszerzenie nastąpiło ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Wówczas według art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r., w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z 2011 r., osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogły również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z 2005 r.

Właśnie przepisy w tym brzmieniu zostały zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem K 29/13 (opublikowanym w Dz. U. w dniu 17 marca 2015 r. pod poz. 373) stwierdził, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zakresie, w jakim przyznaje prawo do przekształcenia osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, po. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji orzeczenie to weszło w życie z dniem 17 marca 2015 r. i z tym dniem przepisy ustawy we wskazanym zakresie utraciły moc obowiązującą.

W stanie prawnym obowiązującym po wejściu w życie przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego uprawnienie osób prawnych (pomijając spółdzielnie mieszkaniowe) do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługuje zatem tylko w jednym przypadku, a mianowicie gdy prawo to jest związane z własnością lokali jako odrębnym przedmiotem własności. W związku z treścią art. 1 ust. 1 ustawy należy przy tym przyjąć, że chodzi w tym względzie o lokale mieszkalne. Tylko bowiem w takim przypadku wniosek następców prawnych takiej osoby prawnej mógłby zostać załatwiony pozytywnie.

Wojewoda w zaskarżonej decyzji trafnie wskazał, że okoliczności takie w niniejszej sprawie nie występują. Ustalony przez organy stan faktyczny przesądza o konieczności odmowy wnioskowanego przekształcenia. Jak bowiem wynika z akt sprawy, na dzień 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym działki oznaczonej nr [...] były [...], czyli podmiot nie uwzględniony obecnie w art. 1 ust. 1 ustawy, nie będący nadto właścicielem lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 ppuw), a tylko następcy osób wymienionych w tym przepisie mogą ubiegać się o przekształcenie. Jak ustaliły orzekające w sprawie organy, aktem notarialnym z 10 kwietnia 2006 r. sprzedano E. i P. małżonkom N. prawo wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości - działki nr [...] położonej w B. Jak słusznie zauważył Wojewoda, małżonkowie N. nie byli wieczystymi użytkownikami tej działki w dniu 13 października 2005 r. (czyli w dacie wejścia wżycie ustawy z 2005 r.). Wieczystym użytkownikiem tej nieruchomości w powyższej dacie były [...] czyli osoba prawna, która na mocy wyroku K 29/13 utraciła uprawnienie do ubiegania się o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Uprawnienie takie utracili także następcy prawni osób prawnych, czyli właśnie skarżący

W konsekwencji w myśl obecnego stanu prawnego uprawnienie do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nie przysługiwałoby Spółce, a tym samym przekształcenie takie jest niedopuszczalne w stosunku do osób będących następcami prawnymi Spółki. Prawidłowo co do meritum Starosta odmówił dokonania wnioskowanego przekształcenia, w konsekwencji Wojewoda poprawnie rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy. Postępowanie przed organem I instancji i postępowanie odwoławcze odpowiadały wymogom Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym skarżącym, zgodnie z art. 10 kpa zapewniono możliwość czynnego udziału. Zaskarżona decyzja odpowiada art. 107 § 3 kpa, zawierając wszystkie wskazane w przepisie tym elementy, w tym argumenty faktyczne i prawne uzasadniające wydane rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do argumentu zgłoszonego przez pełnomocnika skarżących na rozprawie, że organy winny uwzględnić wskazania i wykładnię wyroku dokonaną w piśmie Ministra Infrastruktury z 10 kwietnia 2015 r. skład orzekający podkreślił, że organy administracji publicznej zgodnie z art. 7 Konstytucji RP działają na podstawie i w granicach prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli E. N. i E. N., reprezentowani przez adw. M. I., zaskarżając ów wyrok w całości.

Skarżący kasacyjnie zarzucili wyrokowi naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa na podstawie którego organ wydający zaskarżoną decyzję miał obowiązek stwierdzić nieważność decyzji z [...] czerwca 2015 r., wydanej przez Starostę.

2. przepisów prawa materialnego:

a. art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię wyrażającą się zaakceptowaniem i uznaniem za prawidłowe, błędnego zastosowania tychże przez organ, i w konsekwencji naruszenie wyrażonych przez powyższe przepisy zasad konstytucyjnych, tj. nierówne traktowanie skarżących wobec prawa demokratycznego państwa prawnego, naruszenie porządku prawnego, pewności prawa, bezpieczeństwa obrotu prawnego skutkujące nierównym traktowaniem skarżących;

b. naruszenie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przez ich błędne zastosowanie wyrażające się zaakceptowaniem i uznaniem za prawidłowe mylnego ich zastosowania przez organ, skutkujące stwierdzeniem, że nie zostały spełnione w niniejszej sprawie przesłanki przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki w prawo własności.

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gliwicach ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi przez uchylenie decyzji z [...] października 2015 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] czerwca 2015 r. a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie zasługiwał na uwzgdlędnienie. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że art. 156 § 1 pkt 2 kpa, choć jest zawarty w ustawie proceduralnej, ma charakter prawnomaterialny (wyrok NSA z 15.5.2013 r., I OSK 2160/11, Lex nr 1328357) i stanowi on podstawę skargi kasacyjnej, określoną w art. 174 pkt 1 ppsa (H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym LexisNexis 2010 s. 222 i przypis 20). Autor skargi kasacyjnej w żaden sposób zarzutu 1 (pierwszego) nie uzasadnia. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do przyjęcia, że Wojewoda Śląski miał obowiązek stwierdzić nieważność decyzji z [...] czerwca 2015 r.

Sąd I instancji nie naruszył art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83). Skarżący kasacyjnie wywodzą swe uprawnienia do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości z faktu, że na podstawie umowy z przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu z dnia 10 kwietnia 2006 r. repetytorium A numer [...], stali się następcami prawnymi [...] w Dąbrowie Górniczej. Jest zatem oczywiste, że skarżącym w dniu 13 października 2005 r. nie przysługiwało jako osobom fizycznym prawo użytkowania wieczystego owej nieruchomości. Mając na względzie treść wyroku K 29/13 stwierdzić trzeba, że niewątpliwie osoby prawne, takie jak spółki prawa handlowego (poza osobami prawnymi będącymi właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz poza spółdzielniami mieszkaniowymi będącymi właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży) nie posiadały uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Skoro spółki prawa handlowego nie posiadały uprawnienia do przekształcenia (a taką spółką był [...]), to tym samym prawa takiego nie mogli nabyć skarżący – nabywcy prawni prawa użytkowania wieczystego owej nieruchomości. Następstwo prawne oznacza wejście w prawa i obowiązki poprzednika prawnego. Skoro po stronie spółki prawa handlowego nie powstało prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, to następcy prawni tej osoby nie może nabyć prawa do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Przyjęcie argumentacji skarżących kasacyjnie za prawidłową oznaczałoby, że następcy prawni nabyli prawo w szerszym zakresie niż przysługiwało ono zbywcy (wyrok NSA z: 12.12.2014 r., I OSK 939/13, Lex 1771998; 25.5.2016 r., I OSK 2038/14, Lex 2108326).

Zarzut błędnej wykładni art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r., nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r., nr 200, poz. 1471, z 2009 r., nr 114, poz. 946) okazał się nieusprawiedliwiony. Autor skargi kasacyjnej dopatruje się naruszenia wskazanych wzorców kontroli przez nieuwzględnienie przez organy I i II instancji “nakazu wykładni treści wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego", czym w konsekwencji Sąd I instancji miaby naruszyć zasady konstytucyjne wyrażone w art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP (s. 3-5 skargi kasacyjnej). W rzeczywistości Sąd I instancji wskazał, że prawidłowo rozumie istotę rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, zawartego w wyroku K 29/13, a rozumowanie Sądu, przedstawione na s. 6-9 uzasadnienia wyroku II SA/Gl 1196/15, nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości z punktu widzenia wskazanych wzorców kontroli. Zaskarżony wyrok nie narusza zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) jako zasady złożonej, ani wyinterpretowanych z tej zasady – zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (co autor skargi kasacyjnej ujął w formułę "naruszenie porządku prawnego, pewności prawa, bezpieczeństwa obrotu prawnego skutkujące nierównym traktowaniem skarżących" – zarzut 2a). W szczególności w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i w doktrynie trafnie wskazuje się, że prawodawca może nowelizować prawo, także na niekorzyść obywateli, jeżeli odbywa się to w zgodzie z konstytucją. Za zmianami sytuacji prawnej obywateli w tych przypadkach muszą przemawiać łatwe do odczytania prima facie zasady, wartości lub normy konstytucyjne (B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 23 i 27-31, nb 9, p. 3). Zaskarżony wyrok nie narusza konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) ani zasady niedyskryminacji (art. 32 ust. 2 Konstytucji RP). Nie doszło także do naruszenia zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Skoro Spółce, od której skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego, nie przysługiwało prawo do przekształcenia w prawo własności, to nie narusza żadnej ze wskazanych zasad brak tego prawa po stronie skarżących, jako następców prawnych Spółki w tej materii. Innego wniosku nie sposób wyprowadzić z wyroku K 29/13.

Wobec powyższego skargę kasacyjną należało oddalić (art. 184 ppsa).