Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 395/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3, art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 26 marca 2013 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania T. W., od decyzji z dnia 31 stycznia 2013 r., nr [...], wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], odmawiającej przyznania specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup grzejnika centralnego ogrzewania – utrzymało w mocy tę decyzję.

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu 31 stycznia 2012 r. T. W. złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wniosek (datowany na 1 lutego 2012 r.) o przyznanie świadczenia na zakup grzejnika centralnego ogrzewania.

Decyzją z dnia 20 lutego 2012 r., nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Wójta Gminy [...], odmówił przyznania wnioskodawczyni specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup grzejnika centralnego ogrzewania. Organ wyjaśnił, że dochód strony w styczniu 2012 r. wyniósł zaś 634,64 zł (z czego kwota 182,04 zł podlegała potrąceniu na poczet zaległości komorniczych) i przekroczył kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej. W związku z tym organ pierwszej instancji rozpoznawał wniosek na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ocenie organu sytuacja życiowa wnioskodawczyni nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku dającego podstawy do przyznania specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w tym przepisie. Strona dysponuje bowiem własnym, stałym dochodem, a poniesione przez nią wydatki na zakup lekarstw, udokumentowane załączonymi do pism z dnia 6 grudnia 2011 r. oraz z dnia 20 stycznia 2012 r. fakturami na kwoty 58,02 zł i 59,69 zł, nie obciążały jej budżetu w znacznym stopniu. Ponadto wnioskodawczyni od wielu lat jest objęta pomocą ze środków Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. W 2010 r. udzielono jej pomocy w łącznej wysokości 5 306,00 zł, w tym specjalnych zasiłków celowych w kwocie 1250 zł. W 2011 r. wartość przyznanej stronie pomocy wyniosła 6 910,50 zł, zaś łączna wysokość świadczeń przyznanych T. W. w okresie do 20 lutego 2012 r. wyniosła 550 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 18 kwietnia 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] oraz w całości podzielił stanowisko tego organu. Kolegium podkreśliło, że dochód strony w miesiącu złożenia jej wniosku, to jest w styczniu 2012 r. przekroczył kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej. Sytuacji odwołującej się nie można zakwalifikować jako szczególnie uzasadnionego przypadku.

Wyrokiem z dnia 16 października 2012 r., II SA/Lu 448/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi T. W. na powyższą decyzję Kolegium z dnia 18 kwietnia 2012 r., uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że przyczyną wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji było wadliwe ustalenie dochodu strony. Skoro strona złożyła wniosek w dniu 31 stycznia 2012 r., to zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód należało przyjąć sumę dochodów z grudnia 2011 r. (miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku), a nie ze stycznia 2012 r. Z akt sprawy nie wynika, by w grudniu 2012 r. nastąpiła utrata dochodu skarżącej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia 31 stycznia 2013 r., nr [...], odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Dochód strony ustalono w oparciu sumę dochodów w styczniu 2012 r., gdyż w grudniu 2011 r. nastąpiła utrata dochodu w postaci świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Decyzją z dnia 18 lutego 2011 r., nr [...], przyznano stronie pomoc z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego w kwocie 200 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. W okresie, w którym rozpatrywany był wniosek strona dysponowała własnym dochodem w kwocie 634,64 zł, przewyższającym kryterium dochodowe wynoszące 477,00 zł. Aktualnie jej dochód wynosi 691,25 zł i także jest wyższy od kryterium dochodowego wynoszącego obecnie 542,00 zł. Wnioskodawczyni nie spełnia ustawowego kryterium dochodowego, a sam stan chorobowy wnioskodawczyni nie daje podstaw do przyznania specjalnego zasiłku celowego w myśl art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Świadczenie to ma zupełnie wyjątkowy charakter, gdyż o jego przyznaniu nie decyduje dochód osoby lub rodziny, lecz trudna sytuacja życiowa, w której ta osoba lub ta rodzina się znalazła. Wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu i uzyskuje świadczenia z pomocy społecznej w znacznej wysokości, a Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] ma obowiązek udzielania pomocy również wielu innym potrzebującym często nieposiadającym żadnego źródła utrzymania. Uzyskiwanie wsparcia ze środków pomocy społecznej nie może stanowić sposobu na życie i na zaspokojenie wszystkich elementarnych potrzeb, albowiem pomoc społeczna pełni jedynie funkcję uzupełniającą w stosunku do własnych możliwości osoby ubiegającej się tę pomoc, a nadto jest ograniczona z uwagi na wysokość środków finansowych, którymi organ dysponuje oraz dużą grupę podopiecznych kwalifikujących się do przyznania tej pomocy. W celu zaspokojenia powyższych potrzeb wnioskodawczyni powinna skorzystać w części również z własnych zasobów. Pomoc społeczna nie może być przez nią traktowana jako stałe źródło dochodów.

Decyzją z dnia 26 marca 2013 r., nr [...], organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 31 stycznia 2013 r. Kolegium stwierdziło, iż stanowisko Kierownika OPS w [...] zostało uzasadnione należycie i nie nosi znamion dowolności. Organ pierwszej instancji wykonał zalecenia zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie z dnia 16 października 2012 r., II SA/Lu 448/12, wyjaśniając sposób ustalenia dochodu odwołującej się. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że sytuacji odwołującej się nie można zakwalifikować jako szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto, jak wyjaśniło Kolegium, Prezes tego organu postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r., nr [...], odmówił wyłączenia od orzekania w niniejszej sprawie członków organu: K. A., E. C.-S., W. S., Z. C. i W. T. oraz stwierdził brak podstaw do wyłączenia wskazanych członków Kolegium na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.

Organ drugiej instancji uznał za niezasadne zarzuty strony podniesione w odwołaniu. Postępowanie odwoławcze zakończyło się przed upływem terminu miesięcznego, określonego w art. 35 § 3 K.p.a. Żadna z pracownic socjalnych wymienionych w odwołaniu nie podlegała wyłączeniu od rozpoznania sprawy. Ponadto postanowieniem z dnia 13 stycznia 2013 r. organ pierwszej instancji odmówił wyłączenia, na wniosek odwołującej się, pracownic socjalnych: H. L., P. K. i E. B. Udział tych pracownic w innych sprawach dotyczących odwołującej się nie stanowił podstawy do ich wyłączenia z urzędu od udziału w niniejszej sprawie na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Wbrew twierdzeniom strony w niniejszej sprawie nie został naruszony art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Dochód strony w styczniu 2012 r. wynosił 634,64 zł, a nie jak twierdzi odwołująca się, 453,00 zł, gdyż w świetle art. 8 powołanej ustawy potrącenia komornicze niealimentacyjne nie mają wpływu na wysokość dochodu. Niniejsza sprawa nie dotyczy przyznania usług opiekuńczych, dlatego też zarzuty strony podnoszone w tej kwestii nie mają znaczenia w sprawie.

W skardze do Sądu oraz w piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2013 r. T. W. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca zarzuciła organom uniemożliwienie jej wzięcia czynnego udziału w postępowaniu oraz wadliwe ustalenie jej dochodu. Podstawę do uchylenia wskazanych decyzji stanowi również fakt ponownego orzekania przez tych samych pracowników organów obu instancji, "wyłączonych" od udziału w sprawie wskutek uchylenia decyzji tych organów wyrokiem Sądu wydanym w sprawie II SA/Lu 448/12. Ponadto organ pierwszej instancji nie przeprowadził wywiadu środowiskowego, zaś swoje rozstrzygnięcie oparł na sfałszowanym wywiadzie środowiskowym z dnia 20 grudnia 2012 r. Zdaniem skarżącej wrogie działania pracowników organów administracji powodują zagrożenie jej życia i zdrowia, co potwierdzają załączone przez nią kopie dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skargi nie można uznać za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

W myśl art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie bowiem do przepisu art. 136 i 138 K.p.a. przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji.

Należy podkreślić, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy.

Skarżąca domagała się przyznania świadczenia pieniężnego na zakup grzejnika centralnego ogrzewania. W sprawie mieć będą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182), zwanej dalej "ustawą".

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Osobie samotnie gospodarującej, jaką jest skarżąca, świadczenie to może być przyznane wyłącznie, gdy dochód tej osoby nie przekracza kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. W dacie złożenia przez skarżącą wniosku, to jest w dniu 31 stycznia 2012 r., kryterium to wynosiło 477 zł. Z dniem 1 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823), zgodnie z którego § 1 pkt 1 lit. a kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł.

Z ustaleń organów administracji wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pozostaje w separacji z mężem, który mieszka w tym samym budynku. Wbrew zarzutom skarżącej organy administracji prawidłowo ustaliły jej dochód w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W myśl zaś ustępu 4 tego artykułu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia 18 lutego 2011 r., nr [...], przyznał skarżącej pomoc z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego w kwocie 200 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. Nie ulega więc wątpliwości, że w styczniu 2012 r. nastąpiła utrata dochodu, to jest świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Prawidłowo zatem organy obu instancji rozpoznając wniosek skarżącej oparły się na dochodzie uzyskanym przez nią w miesiącu, w jakim złożyła ona ten wniosek, to jest w styczniu 2012 r. Dochód strony w tym miesiącu stanowiła emerytura w kwocie 634,64 zł netto (po potrąceniu składki na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych). Fakt, iż z przysługującej skarżącej emerytury potrącane były egzekwowane przez komornika należności niealimentacyjne w kwocie 182,04 zł i w związku z tym skarżąca otrzymała kwotę 452,60 zł, w świetle powołanych art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy, nie ma wpływu na wysokość dochodu w rozumieniu ustawy.

Organ pierwszej instancji, w oparciu o ustalenia podjęte w wyniku aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 20 grudnia 2012 r., ustalił dodatkowo, że również w tej dacie dochód strony przekraczał kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Skarżąca otrzymywała bowiem wówczas emerytura w kwocie 691,25 zł netto miesięcznie, z której potrącane były przez komornika należności niealimentacyjne w kwocie 199,79 zł.

Prawidłowo zatem organy administracji wydały w niniejszej sprawie decyzje w oparciu o art. 41 pkt 1 ustawy stanowiący, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Przyznanie wnioskowanego przez skarżącą świadczenia oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Organ administracji ma w tej sytuacji zapewniony pewien zakres swobody, co do oceny, czy wnioskodawcy spełniającemu kryterium dochodowe należy zasiłek celowy przyznać oraz – w przypadku uznania zasadności udzielenia tej formy pomocy – w jakiej wysokości to świadczenie ustalić. Ocena takiej decyzji dokonana przez sąd administracyjny sprowadza się do sprawdzenia, czy w toku wydawania decyzji organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Odmawiając przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy organy administracji nie przekroczyły w sprawie niniejszej granic uznania administracyjnego.

Organy administracji obu instancji prawidłowo oceniły, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", pozwalający na przyznanie wnioskowanego świadczenia w myśl art. 41 pkt 1 ustawy.

"Szczególnie uzasadniony przypadek", o jakim mowa w tym przepisie, ma miejsce w sytuacji życiowej osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko [w:] W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2009, s. 229-230; por. także wyrok NSA z dnia 15 listopada 2011 r., I OSK 1082/11, niepubl., dostępny w CBOSA).

Kolegium zasadnie stwierdziło, że ocena przesłanek przyznania świadczenia na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy winna być dokonana przy uwzględnieniu szczególnego charakteru tego świadczenia. W toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała na istnienie w jej przypadku szczególnych okoliczności, które wskazywałyby na zasadność przyznania wnioskowanej pomocy. Wbrew zarzutom skarżącej nie można uznać, iż taką okolicznością jest jej trudna sytuacja finansowa. T. W. posiada stały dochód w postaci emerytury, której wysokość przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o przyznanie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej na zasadach ogólnych. Pomimo tego skarżąca objęta jest od lat systematyczną pomocą udzielaną ze środków Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, że w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2012 r. skarżąca otrzymała świadczenia w postaci: świadczeń pieniężnych na dożywianie w kwocie 12 550,00 zł, usług opiekuńczych, których koszt wyniósł 10 364,00 zł, zasiłków okresowych w kwocie 896,40 zł, zasiłków celowych w kwocie 11 138,97 zł. Łączna wysokość pomocy udzielonej skarżącej w tym okresie wyniosła więc 34 949,37 zł (k. 29 akt adm. I inst.).

Nie można podzielić podnoszonych w toku postępowania administracyjnego zarzutów skarżącej, iż działania organów powodują zagrożenie jej zdrowia i życia. Jakkolwiek skarżąca nie uzyskała w rozpoznawanej sprawie świadczenia, to nie jest ona pozbawiona pomocy ze strony organów pomocy społecznej.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 K.p.a., wskazać należy, iż warunkiem koniecznym uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Zarzut naruszenia art. 10 i 81 K.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

T. W. będąc jedyną stroną postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie korzystała z możliwości udziału w sprawie, składając w toku postępowania pisma procesowe na poparcie swych twierdzeń. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy też możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie tym przepisom mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie wykazała ona w szczególności, by fakt niezawiadomienia ją przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwił jej możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu.

Bezzasadne są także zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy administracji innych przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 24 § 1 K.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:

- w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (pkt 5);

- z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne (pkt 6).

Nie ulega wątpliwości, że wskazywane przez skarżącą pracownice organu pierwszej instancji nie podlegały wyłączeniu od udziału w niniejszej sprawie na podstawie tego przepisu, albowiem nie brały one udziału w wydaniu decyzji organów niższej instancji. Podejmowanie czynności w innych sprawach z udziałem skarżącej nie stanowi zaś przesłanki wyłączenia pracowników organu. Skarżąca nie wskazała przy tym żadnych innych podstaw wyłączenia tychże osób od udziału w sprawie.

W świetle przepisów K.p.a. podstawy do wyłączenia członków Kolegium nie stanowi fakt, iż brali oni udział w wydaniu decyzji tego organu z dnia 18 kwietnia 2012 r., nr [...], uchylonej prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 16 października 2012 r., II SA/Lu 448/12.

Wbrew twierdzeniom skarżącej z kserokopii pism dołączonych przez nią do skargi nie wynika, by w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do wyłączenia pracowników socjalnych określona w art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a.

Niezależnie od tego należy wskazać, że postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r., nr [...], Kierownik OPS w [...], na podstawie art. 24 § 3 K.p.a., odmówił wyłączenia od udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie pracownic socjalnych wskazanych we wniosku skarżącej. Ponadto Prezes SKO w [...] postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r., nr [...], odmówił wyłączenia od orzekania w niniejszej sprawie członków organu: K. A., E. C.-S., W. S., Z. C. i W. T. na podstawie art. 24 § 3 K.p.a. oraz stwierdził brak podstaw do wyłączenia wskazanych członków Kolegium na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.

Nieuzasadnione są również zarzuty skarżącej dotyczące nieprzeprowadzenia aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Stosownie do art. 106 ust. 4 ustawy decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Rodzinny wywiad środowiskowy, w myśl art. 107 ust. 1 ustawy, przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych (ust. 4).

Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by treść rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 20 grudnia 2012 r. została sfałszowana, a tym samym, by nie mógł on stanowić podstawy do ustalania sytuacji skarżącej.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji w toku ponownego rozpoznania sprawy w dniach 4, 11 i 25 stycznia 2013 r. podjął próby przeprowadzenia ze skarżącą aktualizacji wywiadu środowiskowego, lecz skarżąca (uprzedzona pisemnie o terminie wizyty pracowników socjalnych) uniemożliwiła dokonanie tej czynności procesowej, gdyż nie była obecna w miejscu zamieszkania (k. 22-26, 28 akt adm. I inst.). Nadto w piśmie z dnia 22 stycznia 2013 r. skarżąca w sposób stanowczy odmówiła wzięcia udziału w wywiadzie środowiskowym, wskazując, iż w świetle art. 107 ust. 4 ustawy nie ma potrzeby aktualizacji wywiadu, gdyż od daty ostatniego wywiadu nie upłynęło jeszcze 6 miesięcy, a jej sytuacja życiowa nie uległa zmianie (k. 27 akt adm. I inst.).

Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).