Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 403/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
journal: Dz.U. 1994 nr 138 poz 730
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1994 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy.
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 316
law: Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych.
journal: Dz.U. 1995 nr 69 poz 351
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 maja 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
journal: Dz.U. 2001 nr 63 poz 636
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej S. Z. kwotę 1502 zł (jeden tysiąc pięćset dwa złote) tytułem kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 13g ust. 1-4, art. 40b ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), po rozpatrzeniu odwołania S. Z. z dnia [...] kwietnia 2004 r. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą - Usługi Transportowe S. Z. - od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w kwocie 7560,00 zł za przejazd drogą publiczną pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2004 r. podczas kontroli pojazdu – ciągnika z naczepą z numerami rejestracyjnymi odpowiednio: [...] i [...] – opuszczającego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego, dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi tego pojazdu i jego masy całkowitej. W wyniku tej kontroli ustalono, iż nacisk na czwartą oś pojazdu przekracza dopuszczalną normę o 21,43 kN. W związku z tym, iż osoba wykonująca transport nie okazała określonego przepisami o ruchu drogowym zezwolenia na przejazd drogami publicznymi pojazdu nienormatywnego, organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...] o wymierzeniu S. Z. kary pieniężnej w wysokości 7560,00 zł za przejazd pojazdu nienormatywnego drogami publicznymi bez właściwego zezwolenia, określonego przepisami prawa o ruchu drogowym.

Od decyzji tej pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. strona złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję z dnia [...] maja 2004 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienromatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do postanowień art. 40b ust. 1 ustawy o drogach publicznych uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym są osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego. Natomiast w art. 40b ust. 2 tej ustawy ustanowiono, że w razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty drogowe i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13g ust. 2.

W świetle § 5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk na oś składową osi wielokrotnej pojazdu, przy rozstawie osi powyżej 1,30 m, wynosi 80 kN, natomiast w przedmiotowej sprawie nacisk na czwartą oś wyniósł w trakcie ważenia 101,43 kN, a więc o 21,43 kN więcej niż wynosi dopuszczalna norma.

Zgodnie z art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych, wysokość kar pieniężnych, o którym mowa w ust. 1, określa załącznik do ustawy. Według tego załącznika za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN, w przypadku przekroczenia nacisku osi składowej osi wielokrotnej ponad 100 kN do 112 kN, kara pieniężna wynosi 7560,00 zł.

Czynności ważenia dokonano wagą samochodową do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów typu RPT 98 233 o znaku fabrycznym ASM 4301, posiadającą ważne świadectwo legalizacji nr 700/2003 z dnia 18 kwietnia 2003 r. wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] września 1998 r.

Wynik ważenia dynamicznego pojazdu jest drukowany przez urządzenie elektroniczne zainstalowane na wadze. Dla zapewnienia prawidłowego wjazdu na urządzenie pomiarowe, zainstalowane są specjalne oznaczenia wskazujące sposób wykonania czynności przejazdu, a wynik ważenia uzyskiwany jest za pomocą programu komputerowego. W przypadku nieprawidłowego przejazdu przez punkt kontrolny, komputer sygnalizuje tę nieprawidłowość przerywając proces ważenia oraz komunikuje o konieczności ponownego przejazdu przez wagę.

Błędne wskazanie wagi, tj. wskazanie, którego błąd przekracza wartość błędu dopuszczalnego, może nastąpić w wypadku niezachowania odpowiednich warunków pomiaru, co powinno być sygnalizowane przez wagę i taki pomiar powinien być powtórzony. Brak sygnalizacji oznacza, że nie ma podstaw do kwestionowania wyniku pomiaru i powtórzenie pomiaru nie jest potrzebne.

W niniejszej sprawie w procesie ważenia nie miały miejsca żadne nieprawidłowości, o czym świadczy uzyskany z wagi wydruk komputerowy nr 8737, należy więc uznać, że w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości dokonanego pomiaru.

Organ odwoławczy podkreślił, że wynik ważenia dynamicznego odzwierciedla stan faktyczny pojazdu bezpośrednio po zjechaniu z drogi publicznej czyli wskazuje, z jakim faktycznym obciążeniem osi przemieszczał się on po drodze.

Odnosząc się do twierdzenia strony, zgodnie z którą przyczyną błędnego wyniku ważenia przedmiotowego pojazdu miałaby być awaria zaworu poduszki powietrznej pod naczepą zgłoszona przez kierowcę podczas podpisywania protokołu nr [...] z dnia [...] marca 2004 r., Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia nacisków osi pojazdu na drogę. Powyższy obowiązek ustawodawca nałożył na przewoźników, ich wobec tego obciążają skutki takiego załadunku towaru, który powoduje nacisk na osie ponad dopuszczalne normy. Oprócz sposobu załadunku pojazdu, wpływ na wynik ważenia dynamicznego wywierają także inne czynniki, jak np. zły stan techniczny pojazdu drogowego, awarie zawieszenia, za które odpowiedzialność ponosi przewoźnik. Ponowne ważenie, po usunięciu usterki zawieszenia, nie odzwierciedlałoby stanu faktycznego.

Organ odwoławczy uważa także, że na ocenę dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń co do nacisków poszczególnych osi nie mogą mieć wpływu wyniki ważenia wykonanego przez białoruską służbę drogową, ponieważ Rzeczpospolita Polska nie zawierała z Białorusią umowy odnośnie wzajemnego uznawania wyników pomiarów dokonywanych na wagach dynamicznych a białoruskie służby drogowe nie korzystają z tych samych urządzeń pomiarowych, inna jest także metoda pomiaru pojazdów.

Organ drugiej instancji podkreślił, że wymiar kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie ma charakter obligatoryjny, a zatem w przypadku przekroczenia ustalonych przepisami prawa parametrów, takich jak: nacisk osi, masa całkowita czy wymiary pojazdu, organy celne mają obowiązek wymierzania kar pieniężnych.

Dyrektor Izby Celnej podniósł ponadto, że bezpodstawny jest zarzut dotyczący niedopuszczenia do ponownego ważenia, bowiem wniosek o ponowne ważenie z dnia [...] marca 2004 r. złożony przez kierowcę pojazdu, został uwzględniony przez organ pierwszej instancji, a do sporządzenia protokołu przyjęto wyniki korzystniejsze dla strony.

Na decyzję organu odwoławczego S. Z., reprezentowana przez radcę prawnego, T. D., w dniu [...] czerwca 2004 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zwracając się o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. W skardze skarżąca zarzuca rażące naruszenie art. 68 § 1, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także naruszenie art. 42 Konstytucji i art. 7, art. 10, art. 105 § 1, art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze podniesiono, że na gruncie procedury administracyjnej pełnomocnictwa nie można domniemywać, natomiast w niniejszej sprawie organ administracyjny wszczął i prowadził postępowanie nie informując o tym skarżącej. Zarzucono ponadto błędy formalne protokołu z kontroli pojazdu. Zwrócono uwagę, iż w sprawie tej nie można ustalić, czy proces ważenia odbył się w sposób prawidłowy, tj. czy przeprowadzony był przez osobę posiadającą odpowiednie upoważnienie, na odpowiednio zainstalowanej i obsługiwanej wadze, czy jego wynik został we właściwy sposób odczytany.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Dyrektora Izby Celnej w z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie zgodzić się należy z prezentowanym przez organy pierwszej i drugiej instancji poglądem, że decyzje wydawane na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13g ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) mają charakter decyzji "związanych", w których jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony w przepisach prawnych stan rzeczy, zobowiązany jest wymierzyć karę pieniężną w przewidzianej tymi przepisami wysokości. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem art. 13g ustawy z 1985 r. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych czyli pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym, pobiera się kary pieniężne, których wysokość określono w załączniku do tej ustawy.

W art. 40b ust. 1 i ust. 2 ustawy postanowiono, iż do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym uprawnione są osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego, a w razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty ustalone w trakcie owej kontroli. Bezsporne jest więc, że w myśl obowiązujących przepisów za przejazd drogami publicznymi określonymi w odpowiednich przepisach bez wymaganego zezwolenia, organy celne zobligowane są do pobrania kary pieniężnej. Z powyższego wynika, że odpowiedzialność, o której mowa w art. 13g ustawy o drogach publicznych, ma charakter obiektywny, nie jest więc warunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd; na organie administracyjnym, nakładającym karę pieniężną, nie ciąży zatem obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt II SA 1825/2002 – niepublikowany).

Mimo powyższego zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nie mogą zostać utrzymane w mocy.

Na wstępie stwierdzić należy, że organy administracji nie wykazały, na podstawie jakich uregulowań prawnych dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu, co umożliwiałoby weryfikację poczynionych ustaleń. Dokonywanie takiego pomiaru, mogące skutkować wymierzeniem kary pieniężnej, nie może być czynione według kryteriów przyjętych w sposób dowolny przez organ dokonujący pomiaru. Pomiar taki powinien odpowiadać kryteriom wyznaczonym przez odpowiedni akt normatywny wydany przez właściwy organ administracji rządowej.

Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym prawną kontrolę metrologiczną przyrządów pomiarowych jest ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2001 r. Nr 63, poz. 636), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Zdefiniowano w niej pojęcie prawnej kontroli metrologicznej jako działanie zmierzające do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologiczne określone we właściwych przepisach. W art. 8 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 lipca 2004 r. powołanej ustawy postanowiono, że prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe, stosowane między innymi przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, oraz przy dokonywaniu kontroli celnej. Jak wskazano w § 1 ust. 6 lit. e rozporządzenia z dnia 20 lutego 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz rodzajów przyrządów pomiarowych, które są legalizowane bez zatwierdzenia typu (Dz. U. Nr 41, poz. 351 ze zm.) prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe służące do pomiaru masy – wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu.

W wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 9 pkt 3 powołanej ustawy Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 10 lutego 2004 r. rozporządzenie w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. z 2004 r. Nr 35, poz. 316). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 13 marca 2004 r., zatem obowiązywało w dniu dokonywania pomiaru obciążenia osi przedmiotowego pojazdu, tj. w dniu [...] marca 2004 r. i miało zastosowanie do urządzenia użytego do dokonania pomiaru.

Przepisy te precyzują wymogi metrologiczne odnoszące się do wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, od których spełnienia uzależnione jest prawidłowe określenie masy przewożonego ładunku oraz oznaczenie obciążenia osi pojazdu w ruchu.

Stwierdzić należy, że w protokole z kontroli pojazdu dokonanej w dniu [...] marca 2004 r. oraz w wydruku komputerowym nr 8737, wygenerowanym w trakcie ważenia przedmiotowego pojazdu brak jest elementarnych danych pozwalających na pozytywne zweryfikowanie tych dowodów, uznanie ich za miarodajne do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności na stwierdzenie, czy waga, której użyto do ważenia pojazdu, odpowiadała wymogom określonym w rozporządzeniu z dnia 10 lutego 2004 r. Ani z protokołu kontroli, ani z innych dokumentów, w tym z dokumentu legalizującego pomiary wagi, nie wynika, czy dla wagi ustalono minimalną prędkość pojazdu podczas ważenia (§ 4 rozporządzenia), czy pomost wagi umieszczony jest w dole fundamentowym (§ 5 rozporządzenia), czy pochylenie powierzchni jezdni w strefie ważenia względem poziomu nie przekracza przewidzianych w § 6 ust. 3 wielkości, czy waga spełnia wymagania określone w § 22 rozporządzenia.

Zgodność z powyższymi wymaganiami metrologicznymi powinien potwierdzać ważny dokument legalizacyjny. Tymczasem w przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że w dacie dokonania pomiaru, którego następstwem było wydanie przedmiotowych decyzji, brak było przepisów dotyczących legalizacji wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu.

Jak podniósł organ administracji - pomiar obciążenia dokonany został przy użyciu stacjonarnej wagi samochodowej służącej do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu, co do której Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w dniu [...] kwietnia 2003 r. wydał stosowne świadectwo legalizacji. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, na mocy decyzji nr ZT 797/98 z dnia 14 września 1998 r. Świadectwo legalizacji wydane zostało na podstawie zarządzenia Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6/2000, poz. 40), na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 8 pkt 1 ustawy Prawo o miarach, w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 29 marca 2000 r. Okoliczność ta jednakże pozostaje bez wpływu na ocenę legalności działalności organów administracji w niniejszej sprawie z uwagi na to, że zgodnie z art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 w związku z art. 93 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów nie są źródłami powszechnie obowiązującego prawa, mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty; zarządzenia mogą być wydawane tylko na podstawie ustawy i nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów.

Zatem nie można uznać zarządzenia, o którym mowa, za normy wystarczające do dokonania weryfikacji, czy waga spełnia określone wymogi metrologiczne, skoro ustawa Prawo o miarach odsyła w tym zakresie do aktów wykonawczych, a więc powszechnie obowiązujących w ramach porządku konstytucyjnego.

Stosowne przepisy dotyczące prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych zostały wydane w formie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 77, poz. 730), które weszło w życie w dniu 28 kwietnia 2004 r., a więc po dniu dokonania przedmiotowego pomiaru. W rozporządzeniu tym uregulowano procedurę zatwierdzania typu wag oraz legalizację przyrządów pomiarowych, a także dowody prawnej kontroli metrologicznej. Z faktu, że data wejścia w życie rozporządzenia jest późniejsza niż data dokonania przedmiotowego pomiaru należy wnioskować, że użyta waga nie została i nie mogła zostać zweryfikowana metrologicznie w zakresie ustalonych przepisami kryteriów. Organy administracji natomiast uznały, że do czasu wydania stosownych przepisów, wagi zatwierdzone świadectwami legalizacji wydanymi na podstawie nieobowiązującego aktu prawnego, jakim jest powołane wyżej zarządzenie, mogą być wykorzystane do wiążących pomiarów. Jednakże skoro brak było przepisów dotyczących legalizacji wag samochodowych wszelkie ustalenia organów administracji w zakresie ważenia związanego z wymierzaniem opłat - noszą cechy dowolności.

Brak wymaganych przepisów umożliwiających zgodne z prawem określenie nacisku osi pojazdu nie pozwala na ustalenie stanu faktycznego w taki sposób, który byłby niewadliwy w świetle porządku prawnego. Tym samym nie jest możliwe zastosowanie określonej normy o charakterze sankcjonującym, a więc nałożenie za przejazd pojazdem nienormatywnym kary pieniężnej.

Podkreślić należy, że prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zgromadzenia materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozważenia i oceny, w myśl zasad określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego; w przedmiotowej sprawie ustalenia te polegały na dokonaniu prawidłowego pomiaru urządzeniem spełniającym przewidziane przepisami prawa wymogi metrologiczne posiadającym dokumenty legalizujące przeprowadzane tym urządzeniem pomiary. Dopiero wyniki owego prawidłowego pomiaru mogły stanowić przedmiot wszechstronnego rozważenia i oceny dokonywanej przez organ administracji. Decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Poza zasadniczym nurtem rozważań prawnych, wskazać także należy na inne istotne uchybienia organów administracji, które miały miejsce w niniejszej sprawie. Chodzi tu o w szczególności o kwestię wydania decyzji przez organ pierwszej instancji bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowania i bez umożliwienia – przed wydaniem decyzji – wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Organ administracji nie mógł odstąpić od tej zasady, gdyż brak było przesłanek określonych w § 2 art. 10 kodeksu – załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obu instancji naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego, określone w przepisach art. art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kodeksu.

Ponadto skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – to uchylając jako niezgodne z prawem rozstrzygnięcie organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony będzie również do uzasadnionego uchylenia poprzedzających go rozstrzygnięcia, o którym wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy. W związku z tym Sąd uchylił decyzje organu zarówno drugiej, jak i pierwszej instancji.

Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Wyrok uwzględniający skargę jest w określonym przepisami czasie nieprawomocny, nie wywołuje zatem jeszcze skutku w odniesieniu do zaskarżonego aktu. Skoro jednak Sąd uchylił decyzje wydane w obu instancjach, po wydaniu wyroku nie powinny być one wykonane. Zgodnie zatem z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z treści art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W przedmiotowej sprawie kwota zwróconych kosztów postępowania stanowi sumę uiszczonego wpisu sądowego, tj. kwoty 302 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego, tj. kwoty 1200 zł, według stawki minimalnej określonej na podstawie art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niezapłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).