Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 577/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 70 § 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1790/17 w sprawie ze skargi F. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości zobowiązania podatkowego za miesiące od marca do grudnia 2008 r. oraz kwoty różnicy do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2008 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz F. Z. kwotę 7.916 (siedem tysięcy dziewięćset szesnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1790/17, oddalił skargę F.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 26 sierpnia 2014 r. w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości zobowiązania podatkowego za miesiące od marca do grudnia 2008 r. oraz kwoty różnicy do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2008 r.

Z uzasadnienia wskazanego wyroku wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. postanowieniem z 22 maja 2013 r. wszczął z urzędu wobec F.Z. (dalej: "strona" lub "skarżący") postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2008 r. W toku postępowania kontrolnego organ dokonał analizy dokumentów sprzedaży (sprzedaż hurtowa obuwia), przeprowadził przesłuchania w charakterze świadków pracowników firmy A. sp. z o.o. dokonującej zakupu od skarżącego obuwia. Organ przeprowadził także badanie ceny nabycia obuwia od największego dostawcy skarżącego, tj. firmy FHU R. [...] oraz ceny sprzedaży na rzecz największego odbiorcy, tj. A. sp. z o.o. Nie stwierdzono różnicy w marży stosowanej na rzecz innych odbiorców, niż A. sp. z o.o. Nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie podatku należnego z tytułu sprzedaży w kontrolowanym okresie. W toku kontroli dokonano też analizy ewidencji zakupu VAT, przebiegu płatności - w szczególności w zakresie faktur zakupu wystawionych przez firmę FHU R..

Następnie organ pierwszej instancji decyzją z 14 marca 2014 r. określił skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2008 r. oraz kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2008 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że faktury VAT posiadane przez skarżącego wystawione przez firmę FHU R. nie dokumentowały faktycznej dostawy towarów przez osobę wystawiającą te faktury. Dotyczyło do 103 faktur zaewidencjonowanych w ewidencji zakupu skarżącego na kwotę 1.019.505 zł. W związku z tym w oparciu o art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), organ pierwszej instancji uznał, że skarżącemu nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z tych faktur. Organ ten uznał też, że ustalenia faktyczne dokonane w odniesieniu do sprzedaży wykazanej w fakturach VAT wystawionych przez firmę FHU R. na rzecz skarżącego przedstawione w decyzji tego organu z 21 czerwca 2013 r., będącej decyzją ostateczną, stanowią dowód w sprawie dla ustaleń dokonanych wobec skarżącego, w świetle których wystawca tych faktur nie posiada dowodów dla nabycia tych towarów i nie realizował ich dostaw.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że dostawy na rzecz skarżącego nie zostały faktycznie wykonane przez firmę FHU R.. Transakcje te były bowiem faktycznie realizowane przez R.K., który swoją działalność firmował nazwiskiem J.K. oraz używał w tej działalności dokumentów opatrywanych podpisem J.K.. Organ odwoławczy uznał też, że skarżący nie dochował należytej staranności przy transakcjach zakupu obuwia w tym znaczeniu, że nie poznał całokształtu przebiegu transakcji zakupu firmowanej jako sprzedaż przez J.K. i dopuścił do tego, że przebieg tej transakcji znany był wyłącznie R.K

Skarżący na powyższą decyzję organu odwoławczego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, przez wadliwą wykładnię, dokonaną z pominięciem zasady neutralności podatku od towarów i usług wynikającej z przepisów prawa wspólnotowego, wskutek czego ograniczono prawo skarżącego do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez firmę FHU R. oraz poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek błędnego przyjęcia, że skarżący miał świadomość, iż uczestniczy w transakcji związanej z oszustwem dotyczącym podatku od towarów i usług popełnionym przez firmę FHU R. oraz nie dochował należytej staranności dla potrzeb tych transakcji, tj. nie przedsięwziął racjonalnych działań w celu upewnienia się, że dokonywane przez niego transakcje nie prowadzą do udziału w oszustwie podatkowym jak również, oraz w skutek błędnego przyjęcia, iż faktury nie dokumentują rzeczywiście zaistniałych transakcji. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 233 § 1 pkt 1, art. 187 § 1, art. 194 § 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), art. 120 w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 181 i at. 187 § 1 oraz art. 190 § 2, art. 124 w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), art. 121 w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy posiadane przez stronę faktury VAT, wystawione przez FHU R. [...] tytułem dostawy obuwia, dokumentują faktyczne zdarzenia gospodarcze i w związku z tym stanowią podstawę do odliczenia wskazanego w nich podatku naliczonego.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe przeprowadziły postępowanie podatkowe zgodnie z normami Działu IV Ordynacji podatkowej oraz z zachowaniem reguł dotyczących przeprowadzania dowodów i ich oceny w postępowaniu jurysdykcyjnym, czyli w zgodzie z art. 120, art.121, art. 122, art. 123, art. 124, art.187 § 1, art. 190, art. 191 tej ustawy. Organy podatkowe w sposób pełny zebrały materiał dowodowy i dysponowały jednoznacznymi dokumentami wskazującymi na to, że zakwestionowane faktury VAT nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych pomiędzy wskazanymi na nich podmiotami. Wbrew temu, co twierdzi skarżący z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika wyraźne stanowisko organu, co do oceny zaistniałego stanu faktycznego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

• art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1, art. 136 i art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie w wyniku czego Sąd uznał, że wystąpiła przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskazana w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co doprowadziło do orzeczenia w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło wskutek przedawnienia,

• art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię skutkującą brakiem zastosowania poprzez uznanie, że będące przedmiotem decyzji zobowiązanie podatkowe w VAT za okres od marca do listopada 2008 r. nie uległo przedawnieniu, co doprowadziło do oddalenia skargi na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe, które wygasłe wskutek przedawnienia,

• art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347 poz. 1 dalej: "Dyrektywa 112") poprzez błędną wykładnię dokonaną z pominięciem stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") w przedmiocie warunków ograniczenia uprawnienia podatnika do odliczenia podatku od towarów i usług w przypadku udziału w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa przez kontrahenta, w szczególności poprzez zastosowanie w stosunku do skarżącego wymogów w zakresie weryfikacji wiarygodności kontrahenta, które nie znajdują uzasadnienia w treści przepisów oraz stanowisku TSUE, co doprowadziło do naruszenia zasady neutralności podatku VAT wynikającej z przepisów prawa wspólnotowego poprzez ograniczenie prawa skarżącego do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez FHU R. [...],

• art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 168 Dyrektywy 112 poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. odmowę skarżącemu prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT z faktur wystawionych przez FHU R. [...] w sytuacji, gdy skarżący dochował należytej staranności w celu upewnienia się, iż nie uczestniczy w transakcji wykorzystywanej przez kontrahenta do popełnienia oszustwa w zakresie podatku VAT,

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak rozpoznania kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego i w konsekwencji oddalenie skargi na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe, które wygasło wskutek przedawnienia, co miało wpływ na wynik sprawy,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję, pomimo, iż decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 i art. 145 § 2 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłową wykładnię prowadzącą do uznania, że doręczenie skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, wywołuje skutki prawne doręczenia w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co doprowadziło do wydania decyzji w zakresie zobowiązania podatkowego, które wygasło wskutek przedawnienia,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję, pomimo, iż decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej, w szczególności poprzez brak podjęcia w toku postępowania, w wyniku którego wydano decyzję, wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów, poprzez dokonanie oceny zgromadzonych dowodów w sposób dowolny i wybiórczy, w wyniku czego mogło dojść do wadliwego ustalenia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia czy [...] prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą oraz w zakresie ustalenia, czy skarżący dochował należytej staranności celem upewnienia się, że nie uczestniczy w transakcji wykorzystywanej przez kontrahenta do popełnienia oszustwa w zakresie podatku VAT, co rzutowało na ustalenie, czy skarżącemu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez FHU R. [...],

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję naruszającą art. 120, art. 181, art. 187 § 1 i art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej z uwagi na wykorzystanie w sposób niedozwolony i nieuzasadniony dowodów zebranych w innych postępowaniach (przy jednoczesnym braku przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego), a także przez przyjęcie, iż decyzje wydane w innych postępowaniach oraz poczynione w nich ustalenia stanowią prejudykat w przedmiotowej sprawie, co doprowadziło do błędnej oceny w zakresie uznania, że [...] nie prowadziła działalności gospodarczej pod firmą FHU R. [...]" oraz że faktury wystawione przez J.K. nie dokumentują dostaw towarów dokonanych przez podmiot będący jej wystawcą,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję organu naruszającą art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 oraz art. 194 § 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z 14 marca w sprawie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2008 r., w której dopuszczono jako dowód decyzję wyeliminowaną z obrotu prawnego i wydanie skarżonej decyzji w oparciu o ustalenia poczynione w uzasadnieniu wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji przy jednoczesnym braku przeprowadzenia dowodów na okoliczności przejęte z uchylonej decyzji,

• art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez odniesienie się do argumentacji zawartej w skardze w sposób ogólnikowy, lakoniczny oraz oderwany od materiałów znajdujących się w aktach postępowania, a także poprzez formułowanie przez Sąd twierdzeń niepopartych żadnymi okolicznościami faktycznymi, które by wynikały z akt postępowania czy też tez pozostających w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym,

• art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wydanego wyroku twierdzeń, które w żaden sposób nie odnoszą się do realiów sprawy, a także poprzez wyjątkowo lakoniczne odniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze oraz brak odniesienia się do argumentacji skarżącego sformułowanej w piśmie z 12 lipca 2017 r. w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okresy rozliczeniowe będące przedmiotem decyzji.

Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Organ podatkowy nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak rozpoznania kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Działając w zgodzie z tym przepisem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, winien był przede wszystkim ocenić kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego za kontrolowany okres, w tym ewentualne wystąpienie przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o której mowa w art. 70 § § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nawet jeżeli w skardze zarzut taki nie został podniesiony, co uczyniono dopiero w piśmie procesowym strony z 12 lipca 2017 r. W tym celu niezbędna była analiza stanu faktycznego sprawy oraz porównanie go z warunkami jakie wywiedzione zostały z hipotezy norm prawa podatkowego. Dopiero przesądzenie, iż organ podatkowy nie działał w warunkach przedawnienia zobowiązania podatkowego za kontrolowany okres rozliczeniowy dawało podstawy do oceny zasadności pozbawienia skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych na jego rzecz przez firmę FHU R. [...].

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał faktyczny i dowodowy znajdujący się w aktach sprawy i stanowiący podstawę wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Inaczej mówiąc zadaniem sądu administracyjnego jest w ustalenie, czy przedstawiony sądowi w aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania zaskarżonego aktu. Powołany wyżej art. 134 § 1 p.p.s.a., obliguje sąd do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez stronę w skardze lub w jej pismach procesowych.

Wynikające z art. 134 § 1 p.p.s.a. niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd administracyjny ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przepis ten można naruszyć wykraczając poza granice sprawy bądź ograniczając się wyraźnie wyłącznie do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji opisując stan sprawy dostrzegł stanowisko organu odwoławczego wyrażone w przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego za poszczególne okresy rozliczeniowe 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie powołał się w tym zakresie na treść przepisów art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a także poglądy wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, wskazując że z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Targówek po otrzymaniu informacji od organu pierwszej instancji o wszczęciu postanowieniem z 5 czerwca 2013 r. śledztwa wobec skarżącego w sprawie o przestępstwo skarbowe, pismem z 8 sierpnia 2013 r. nr [...] doręczonym w dniu 9 września 2013 r. powiadomił skarżącego o tym, że uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia za okres od grudnia 2007 r. do listopada 2008 r. W świetle powołanych okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że "zobowiązania podatkowe za 2008 r. określone w zaskarżonej decyzji nie uległy przedawnieniu" (str. 4 wyroku).

Badając akta sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut przedawnienia nie został sformułowany w skardze do sądu, ale pojawił się w piśmie procesowym strony z 12 lipca 2017 r. Pomimo, iż organ podatkowy zajął jednoznaczne stanowisko w kwestii przedawnienia, a strona skarżąca sformułowała w tym zakresie stosowny zarzut, Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii. Takim działaniem Sąd naruszył art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego.

W świetle wyżej przedstawionej oceny za zasadny należy także uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający zdaniem strony skarżącej m.in. na braku odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do argumentacji skarżącego sformułowanej w piśmie z 12 lipca 2017 r. w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okresy rozliczeniowe będące przedmiotem decyzji.

Co do zasady art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia, które wskazują, iż sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie. W ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia sąd powinien podać nie tylko argumenty, którymi kierował się wydając takie, a nie inne rozstrzygnięcie, ale też wskazać dlaczego nie podziela podniesionych przez stronę zarzutów. Brak jakiegokolwiek stanowiska Sądu pierwszej instancji w kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego za wskazane okresy rozliczeniowe świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z uwagi na wskazane naruszenia Naczelny Sąd Administracyjny na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości rozpoznania pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej zarówno procesowych, jak i materialnoprawnych, gdyż dopiero przedstawienie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska w kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, pozwoli na merytoryczne rozpoznanie sprawy związanej z tym czy zakwestionowane u skarżącego faktury VAT, wystawione na jego rzecz przez FHU R. [...] tytułem dostawy obuwia, dokumentują faktyczne zdarzenia gospodarcze i w związku z tym czy stanowią podstawę do odliczenia wykazanego w nich podatku naliczonego.

Ponownie orzekając w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany jest uwzględnić powyższe uwagi i dokonać ustaleń oraz oceny co do zastosowania art. 70 § 1, w tym ewentualnego wystąpienia przesłanki określonej w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W przypadku stwierdzenia, że doszło do skutecznego przerwania lub zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za kontrolowany okres, Sąd pierwszej instancji winien ocenić pozostałe zarzuty skargi związane z prawidłowością przeprowadzonego przez organy postępowania podatkowego oraz z zastosowaniem przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wydano na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a., uwzględniając dyspozycję art. 206 tej ustawy, który to przepis pozwala w uzasadnionych przypadkach dokonać miarkowania kosztów postępowania.

Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA

Agnieszka Jakimowicz Roman Wiatrowski Danuta Oleś (spr.)