Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 2097/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

3/I S.A./Ka 2097/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie: WSA Małgorzata Jużków (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant Ewa Olender po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi Z. G.-A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

3 / I S.A./Ka 2097/03

U Z A S A D N I E N I E.

Decyzją z [...] r. [...] Dyrektor Urzędu Celnego w C. uznał zgłoszenie celne dokonane na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD z [...] grudnia 1999 r. nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kodu PCN oraz stawki celnej i związanego z nią długu celnego importowanego towaru. Zgłoszenie to dotyczyło samochodu specjalistycznego pomoc drogowa marki Mercedes Benz 2635 o numerze identyfikacyjnym [...], wyprodukowanego w 1990 r, a sprowadzonego z Niemiec do Polski przez Z. G. występującego w imieniu firmy A. Organ celny pierwszej instancji, o przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego na podstawie art.83 § 1 Kodeksu celnego zakwestionował przypisanie przedmiotowego samochodu do kodu PCN 870590900, który jest właściwy dla "samochodów specjalnych pomoc drogowa" podczas gdy sprowadzony samochód stanowi pojazd samochodowy do transportu towarowego przypisany do kodu PCN 870423990 taryfy celnej i określił wynikająca z tego tytułu należność celna w kwocie [...] zł. Organ celny ustalił, bowiem że przedmiotowy samochód nie jest pojazdem samochodowym specjalnego przeznaczenia, różnym od tego który został zasadniczo zbudowany do przewozu towarów o czy świadczą zapisy w dokumencie technicznym pojazdu "FAHRZEUGBRIEF" nr [...] gdzie wskazano, że ten samochód przeznaczony jest do przewozu towarów (samochód ciężarowy wyposażony w platformę z urządzeniem załadunkowym), oraz dołączonej do zgłoszenia celnego ocenie technicznej nr [...] określającej rzeczywisty stan techniczny i przeznaczenie badanego pojazdu. Wynikało z jej treści, że pojazd posiada najazdy z zaczepami do zamocowania pojazdu, wciągarkę hydrauliczną i sprzęt specjalistyczny do załadunku i przewozu uszkodzonych pojazdów- bez określenia możliwości holowania. Zgodnie zaś z informacjami zawartymi w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 830) samochód ten należało przypisać do kodu PCN 8704239990.

Jako podstawę prawną swej decyzji, oprócz wskazanych tu już przepisów Kodeksu celnego, Dyrektor Urzędu Celnego w C. wskazał: art. 65 § 4 pkt 2 lit. a, art. 23 § 1, art. 30 § 1 pkt 5, aet.83 § 1 i § 3, art. 85 § 1 tej ustawy, jak również art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), ponadto – § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryf celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1036). Decyzja ta nie została zaskarżona i posiada przymiot ostatecznej.

W dniu [...] r. Z. G. złożył wniosek na podstawie art.253 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa o uchylenie powyższej decyzji ze względu na słuszny interes strony. W uzasadnieniu wskazał, że w konsekwencji zmiany klasyfikacji taryfowej sprowadzonego samochodu Sąd Rejonowy w M. sygn. akt [...] postanowieniem z dnia [...] r orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu samochodowego do transportu towarowego marki Mercedes Benz 2635, gdyż został on wyprodukowany w 1990 r. i z tej racji podlegał on czasowemu zakazowi przywozu wynikającemu z zapisu § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r w sprawie ustanowienia czasowego zakazu przywozu niektórych pojazdów samochodowych, nadwozi i podwozi do tych pojazdów (Dz. U. Nr 158, poz.1053) co skutkowało pozbawieniem źródła utrzymania jego rodziny i trudną sytuację ekonomiczną. Na koniec podkreślił, że przepis prawa na podstawie którego ponosi on tak drastyczne skutki miał charakter epizodyczny i obowiązywał do 31 grudnia 2001 r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 207 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, § 1 art. 265 ze znaczkiem 1 oraz art. 262 Kodeksu celnego Naczelnik Urzędu Celnego w C. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w C. opisanej wyżej. W uzasadnieniu wskazał na zapis § 1 art. 265 ze znaczkiem 1 Kodeksu celnego, który stanowi, że organ który wydał decyzję ostateczną na mocy której strona nabyła prawo może ją uchylić jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się jej uchyleniu, przemawia zatem ważny interes stron. W przedmiotowej sprawie przedmiotem wywozu był samochód klasyfikowany do kodu PCN 870423990 objęty zakazem przywozu obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia czasowego zakazu przywozu niektórych pojazdów samochodowych, nadwozi i podwozi do tych pojazdów. Zakaz obejmował pojazdy, w przypadku gdy od roku następnego po roku produkcji upłynęło 6 lat albo nie można ustalić roku ich produkcji. Samochód zgłoszony przez Z. G. do procedury dopuszczenia do obrotu, wyprodukowany w 1990 r. został wymieniony w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia "Wykaz towarów objętych zakazem przywozu". Uchylenie zatem decyzji ostatecznej skutkowałoby dopuszczeniem do obrotu towaru objętego zakazem przywozu.

W odwołaniu Z. G. wnosząc o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo wskazał, że w trakcie odprawy celnej funkcjonariusze celni nie kwestionowali jego zgłoszenia celnego i uznali widniejący w nim kod PCN za prawidłowy, kwestionowanie go zaś po znacznym upływie czasu uważa za krzywdzące.

Organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie podzielił argumentów odwołania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 262 Kodeksu celnego i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz.1036) Dyrektor Izby Celnej w C. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu szeroko opisano dotychczasowy przebieg postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie oraz związanych z nim postępowań wpadkowych dotyczących orzeczenia przepadku sprowadzonego przez Z. G. pojazdu samochodowego. Odpowiadając na zarzuty skarżącego wyjaśniono, że obowiązki organu celnego w związku z przyjęciem zgłoszenia celnego wynikające z obowiązujących ówcześnie przepisów praw-Kodeksu celnego. Przyjęcie zgłoszenia celnego nie jest decyzją administracyjną, a organ celny nie przesądza na tym etapie o prawidłowości tego zgłoszenia. Stosownie do art. 83 § 1 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Kontrola ta może być przeprowadzona w okresie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia. W niniejszej sprawie organ celny skorzystał z tego uprawnienia. Zgłoszenie celne w chwili jego przyjęcia spełniało wymogi formalne, a przedmiotem oceny technicznej nie była weryfikacja kody PCN, ale ocena stanu technicznego pojazdu i ubytku jego wartości. Na koniec organ wyjaśnił, ze skarżący pomija fakt istnienia przepisu szczególnego wynikającego z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, zgodnie z którym towar powinien być klasyfikowany do kody PCN 870423990, a w konsekwencji obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 . w sprawie zakazu przywozu pojazdów (..) objętych tym kodem..

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] r. Z. G. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucił naruszenie prawa procesowego- art. 210 § 1 pkt 4 i 6, art. 121 i art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej, prawa materialnego- art. 70 § 1 i § 2, art. 83 § 1 i 2, art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz Taryfy celnej (Dz. U. z 1998 Nr 158, poz. 1036) i Wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U z 1999 r. Nr 74, poz. 830).

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił podniesione zarzuty. W szczególności zarzut naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych sprowadzający się do zarzutu zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji kierowanych do tego samego adresata (przeprowadzenie postępowania weryfikacyjnego po upływie dwóch lat, na podstawie dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego), dochodzenia prawdy obiektywnej (zaniechania rewizji celnej). Przedstawił swoją interpretację stosowanych przez organ w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej przepisów Kodeksu celnego i polemikę z ustaleniami organu celnego uzasadniającego przypisanie sprowadzonego przez niego samochodu do kodu innego niż wymieniony w zgłoszeniu celnym z dnia [...] grudnia 1999 r. W konkluzji podkreślił, że sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości społecznej jest zezwolenie przez organ celny na korzystanie ze sprowadzonego towaru, poczym odebranie go celem zniszczenia i prowadzi do ponoszenia konsekwencji finansowych przez obywatela za błędy urzędnika.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w C. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podkreślił, że strona nie wniosła odwołania od decyzji z dnia [...] r. wydanej po weryfikacji przez organ celny prawidłowości zastosowania w zgłoszeniu celnym kodu taryfy celnej sprowadzonego pojazdu. Uczyniła to dopiero po uprawomocnieniu się wyroku sądowego o przepadku przedmiotowego samochodu na rzecz Skarbu Państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że z dniem 1 stycznia 2004 r weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego i na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tej racji sądem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej skargi, zgodnie z właściwością miejscową jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, w skrócie p.s.a.), "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jedną z podstawowych zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity w Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802) jest zasada powszechności cła. Art. 2 § 2 tej ustawy stanowi, że "Wprowadzenie towaru na polski obszar celny (...) powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego (...). Zgodnie z art. 3 § 1 pkt. 2 i 8 dług celny stanowi powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych, którymi są cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Według art. 209 § 1 pkt. 1 i § 2 dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Powstaje on również wówczas gdy towary są przedmiotem zakazów ograniczeń wywozowych lub przywozowych, niezależnie od ich rodzaju (art. 220 Kodeksu celnego).

Zgodnie z przepisem art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących..

Art. 65 § 4 tej ustawy stanowi, że po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony, wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której: 1. uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, 2. uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części:

a) rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego,

b) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub

c) zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. a) i b). Dalej w § 5 stanowi, że decyzja, o której mowa w § 4, nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie zaś z art. 230 § 1 i 4, po zarejestrowaniu kwoty należności organ celny powiadamia o tym dłużnika. Powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim mieć na uwadze to, że została ona poprzedzona wydaniem przez Dyrektora Urzędu Celnego w C. decyzji ostatecznej z dnia [...] r. nr [...], po weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia [...] r. i uznania go za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kody PCN sprowadzonego przez Z. G. pojazdu samochodowego Mercedes Benz 2635. Jak również postanowieniem Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...] z dnia [...] r. oddalającego apelacje Z. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w M. Wydział VII Grodzki sygn. akt [...] z dnia [...] r., którym orzeczono na rzecz Skarbu Państwa przepadek pojazdu samochodowego do transportu towarowego marki Mercedes Benz 2635, rok produkcji 1990, zabezpieczonego u Z. G. postanowieniem Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. Należy podkreślić, że praktycznie wszystkie zarzuty podniesione w skardze odnoszą się do zgodności z prawem powyższych rozstrzygnięć, nie zaś do przesłanek uzasadniających ich wydanie, a w szczególności obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia czasowego zakazu przywozu niektórych pojazdów samochodowych, nadwozi i podwozi do tych pojazdów, który stanowi przepis szczególny sprzeciwiający się jej uchyleniu. Zgodnie z zapisem § 1 i 3 weszło ono w życie 1 stycznia 1998 r. i obowiązywało do 31 grudnia 2001 r., a zatem w czasie sprowadzenia przez Z. G. przedmiotowego pojazdu, który został wyprodukowany w 1990 r. obejmowało ono towary wymienione w załączniku nr 2 rozporządzenia, w przypadku gdy od roku następnego po roku produkcji pojazdu samochodowego, nadwozia lub podwozia upłynęło co najmniej 6 lat albo nie można ustalić roku ich produkcji. Bezspornym zatem było, że sprowadzony przez skarżącego samochód spełniał zakreślone w nim kryterium wieku. Organ celny prawidłowo stosował wskazany przepis, bowiem bezspornie obowiązywał on w chwili powstania długu celnego i winien być uwzględniany pomimo wygaśnięcia wskazanego aktu prawnego. Przepisy międzyczasowe nie wprowadziły w tym zakresie odmiennych regulacji. Za chybione należy uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego i bezpodstawne przypisanie sprowadzonego pojazdu samochodowego do kodu PCN 870423990, objętego zakazem przywozu zamiast kodu 8705, który nim nie był objęty. Trafnie wskazał organ celny, iż zapis pkt 9 Wyjaśnień do Taryfy celnej, pozycja 8705 zawiera następujące wykluczenie "pozycja nie obejmuje pojazdów samochodowych samoładujących, wyposażonych we wciągarki, urządzenia podnoszące, skonstruowanych zasadniczo do transportu towarów. Dla nich właściwy jest kod 8704 i taki zastosował organ celny w wydanej decyzji. Za chybione należało uznać także pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art.70 i 83 Kodeksu celnego) i procesowego (art.121, art.122, art.187 i art.191 Ordynacji podatkowej) podniesione przez skarżącego. Sąd orzekający podzielił w tej części ustalenia organu odwoławczego przedstawione szeroko w odpowiedzi na skargę. Wynikały one z odmiennej interpretacji przez skarżącego zastosowanych przez organy celne przepisów prawa lub ich wybiórczego przywołania. Należy koniec należy podkreślić, skarżący powołuje się na swój ważny interes i poczucie sprawiedliwości społecznej, pomijając zapis art. 265 ze znaczkiem jeden Kodeksu celnego, który interes strony stawia na drugim miejscu po sprzeciwie wynikającym z regulacji zawartych w przepisach szczególnych. Z taką zaś stanem faktycznym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie negując słusznego interesu strony dla której przedmiotowy pojazd stanowił źródło zarobkowania i utrzymania rodziny Sąd nie dopatrzył się wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

Co mając na względzie, Sąd na zasadzie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym skargę oddalił.