Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 756/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] września 2017r. 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku Skarżącego J. L. z [...] września 2017r. o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 4. przyznaje J. L. od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sumę pieniężną w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 5. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego J. L. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych; tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Skarżący – J. L. - pismem z 2 października 2017r. skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej "Ministrem") wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016r. poz. 708, zwana dalej "u.z.e.f."), w brzmieniu nadanym ustawą z 16 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz.U. z 2016r. poz. 2270) w przedmiocie ustalenia, że wobec niego podlega wyłączenie art. 15c i art. 22a u.z.e.f.

2. Minister pismem z 31 października 2017r., powołując się na konieczność wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy i podjęcia szeregu czynności wyjaśniających, zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 4 lipca 2018r. W tym samym dniu organ wystąpił też do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy Skarżacy ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia.

3. Skarżący pismem z 14 grudnia 2017r. zwrócił się do Ministra o niezwłoczne rozpatrzenie wniosku, z uwagi na pogarszający się stan zdrowia.

4. Minister w piśmie z 12 stycznia 2018r. poinformował Skarżącego o podjętych czynnościach i podał, że niezwłocznie po otrzymaniu odpowiedzi, które są niezbędne do prowadzenia postępowania, na podstawie art. 10 i 81 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257, zwana dalej "k.p.a."), zawiadomi Skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

5. Minister pismem z 10 stycznia 2018r. wystąpił do Komendanta Głównego Policji z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby Skarżącego, która pozwoli ocenić spełnienie przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, w tym zwłaszcza informacji dotyczącej stanowisk zajmowanych w trakcie służby i pełnionych funkcji, awansów w stopniu służbowym, podwyżek dodatków do uposażenia o charakterze uznaniowym, opinii służbowych ze wskazaniem okresów opiniowania i ogólnej oceny, a także informacji o złożonych podziękowaniach, otrzymanych orderach i odznaczeniach, udzielonych wyróżnieniach, dokumentach (w tym zaświadczeniach), potwierdzających pełnienie służby w warunkach, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.z.e.f. i rozporządzeniu Rady Ministrów z 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86 poz. 734, ze zm.), jak również informacji o wszelkich prawomocnych wyrokach zapadłych wobec strony w sprawach karnych i karno-skarbowych, wymierzonych karach dyscyplinarnych oraz podstawie prawnej rozwiązania stosunku służbowego, a także ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych umorzonych w związku ze zwolnieniem ze służby.

Minister tego samego dnia wystąpił do Prezesa IPN o przekazanie informacji o przebiegu służby Skarżącego do 31 lipca 1990r., w szczególności w zakresie okresów służby, nazwy formacji, jednostek i komórek organizacyjnych, zajmowanych stanowisk, pełnionych funkcji, także o przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków od 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

6. Skarżący pismem z 13 lutego 2018r. ponowił prośbę o wyznaczenie wcześniejszego terminu rozpoznania wniosku.

7. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA w piśmie z 21 lutego 2018r. poinformował, że Skarżący ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej; został zwolniony ze służby z Komendy Głównej Policji [...] maja 2004r. Wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Do pisma dołączono, wydaną na podstawie art. 15c u.z.e.f. decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury z [...] czerwca 2017r., decyzję o ponownym ustaleniu wysokości renty z [...] maja 2017r., wydaną na podstawie art. 22a u.z.e.f. wraz z informacją z Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN) z [...] marca 2017r. o pełnieniu przez Skarżącego służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. O przekazaniu tych informacji Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA poinformował Skarżącego.

8. Prezes IPN pismem z 10 stycznia 2018r., a Komendant Główny Policji pismem z 30 marca 2018r. przesłali Ministrowi żądane dokumenty.

9. Minister pismem z 22 maja 2018r. poinformował Skarżącego, że zebrał dokumentację niezbędną do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i pouczył o treści art. 10 i art. 81 k.p.a.

10. Skarżący pismem z 24 maja 2018r. zwrócił się do Ministra z ponagleniem.

11. Minister [...] października 2018r. wydał decyzję nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f., zaś po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] lutego 2019r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję

12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 listopada 2019r. sygn. akt II SA/Wa 779/19 uchylił ww. decyzje Ministra i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

13. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z 5 marca 2020r. podtrzymał wniosek o wyłączenie stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f., wnosząc o przesłuchanie w charakterze świadka A. B. i Skarżącego.

14. Skarżący pismem z 9 kwietnia 2020r. wniósł do Ministra ponaglenie co do wydania decyzji, zgodnie z ww. wyrokiem WSA w Warszawie z 15 listopada 2019r.

15. Skarżący pismem z 8 maja 2020r. ponowił wniosek o niezwłoczne załatwienie sprawy i wydanie merytorycznej decyzji, podnosząc, że akta sprawy zostały zwrócone przez Sąd ponad 5 miesięcy temu.

16. Skarżący pismami z: 27 lipca i 25 sierpnia 2020r. ponownie zwrócił się do Ministra z ponagleniem.

17. Minister pismem z 2 czerwca 2020r. zwrócił się do IPN o przesłanie kopii kompletnych akt osobowych Skarżącego.

18. IPN przy piśmie z 26 czerwca 2020r. nadesłał płytę CD zawierającą kopię akt osobowych Skarżącego.

19. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z 6 listopada 2020r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra, po ww. wyroku WSA w Warszawie z 15 listopada 2019r. sygn. akt II SA/Wa 779/19, wnosząc o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w terminie miesiąca, przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł, wymierzenie Ministrowi grzywny w wysokości 1.000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Skarżący wskazał, że zgodnie z informacją uzyskaną w WSA w Warszawie akta sprawy zostały zwrócone do Ministra w styczniu 2020r., więc postępowanie w sprawie winno być zakończone w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. - najpóźniej w marcu 2020r. Minister od stycznia 2020r. dokonał mało znaczących czynności, polegających na ponownym zażądaniu akt z IPN, choć akta te były już przedmiotem analizy w ramach postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie ww. wyroku. WSA w Warszawie w wyroku z 15 listopada 2020r. w sposób klarowny wskazał błędy popełnione przy wydaniu uchylonych decyzji. Wytyczne Sądu nie wskazywały na ponowne zwrócenie się do IPN o akta. Dlatego działania Ministra, szczególnie z perspektywy czasu, można nazwać pozornymi, które nie zmierzały do załatwienia spraw.

Skarżący podkreślił, że Minister od momentu, gdy akta zwrócił Sąd, nie zawiadomił Skarżącego o przedłużeniu okresu postępowania, w tym o przyczynach nie zachowania terminów określonych procedurą administracyjną. W związku z bezskutecznym upływem terminów do wydania decyzji, Skarżący 9 kwietnia 2020r. wniósł ponaglenie, a następnie, z uwagi na rażące zaniechanie przez organ obowiązków z art. 37 k.p.a., pismami z: 8 maja, 27 lipca i 25 sierpnia 2020r. ponownie wezwał Ministra do wydania decyzji merytorycznej. Ponaglenie i ww. pisma pozostały bez odpowiedzi.

Skarżący stwierdził też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. Zwłoka, jakiej dopuścił się Minister w załatwieniu sprawy, nie budzi żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a. Od zwrotu akt postępowania administracyjnego do wniesienia skargi do Sądu upłynęło ponad 10 miesięcy, co oznacza, że termin przewidziany w art 35 § 1 k.p.a. nie został zachowany. U.z.e.f. nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, ani nie wyłącza ich stosowania. Kwestie, związane z trudnościami organu, wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt, czy też ilości spraw nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Zarówno czas trwania bezczynności w sprawie - ponad 10 miesięcy, jak i brak działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że Minister faktycznie zmierza do zakończenia postępowania powodują, że konieczne stało się wniesienie skargi do Sądu.

20. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż organ musi dokonać wszechstronnej analizy całego zebranego materiału dowodowego, aby merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Na dzień sporządzania odpowiedzi na skargę wpłynęła znaczna ilość spraw w trybie art. 8a u.z.e.f. (około 4900). Minister stwierdził, że nie unikał celowo rozstrzygnięcia sprawy, ale zgodnie z nałożonymi na niego obowiązkami ustawowymi zbierał materiały dowodowe konieczne do wydania decyzji. Minister zwrócił uwagę na rozstrzygnięcia WSA w Warszawie w przedmiocie bezczynności oraz merytoryczne, w których Sąd odrzucił skargi w zakresie art. 8a u.z.e.f.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

2. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na treść art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."). Przedmiotem zaskarżenia była bezczynność ww. Ministra w związku ze złożonym przez Skarżącego wnioskiem z 2 października 2017r. o wydanie decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Kognicja Sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a.

Sąd, stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznaniu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 149 § 6 P.p.s.a.

3. Sąd, oceniając skargę przez pryzmat ww. przepisów doszedł do konkluzji, że skarga była dopuszczalna, gdyż Skarżący przed jej wniesieniem wystąpił do Ministra z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 37 k.p.a.

4. Sąd stwierdza ponadto, że w piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z przewlekłością, czy z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadzi postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności – a zaniechanie to nie znajduje racjonalnego i przede wszystkim prawnego uzasadnienia (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86).

Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi, Sąd bierze zaś pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.

W świetle powyższego do uznania bezczynności, czy przewlekłości organu administracyjnego konieczne jest w pierwszym rzędzie ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmował w terminach ustawowych działań, mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Sąd ustalił, że Minister do czasu wydania przez Sąd wyroku w rozpoznawanej sprawie – czyli do 26 kwietnia 2021r. – nie wydał wobec Skarżącego decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f. (k. 31-32 akt sądowych).

Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że Skarżący wystąpił do Ministra 3 października 2017r. o wydanie decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f., w brzmieniu nadanym ustawą z 16 grudnia 2016r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990r. oraz

2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przepis art. 8a u.z.e.f. wszedł w życie 1 stycznia 2017r., zaś decyzje wydawane przez organ administracyjny na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych. Określone w ww. przepisie przesłanki nie są bowiem jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy, znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie, która jest ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ administracyjny obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W art. 35 k.p.a. określono terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ administracyjny powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Podkreślić trzeba też, że rację ma Skarżący wskazując w skardze, że samo informowanie Skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności czy przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli Sądu administracyjnego, który bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzały do należytego i szybkiego załatwienia sprawy.

Sąd stwierdza ponadto, że chociaż, zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany był załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki, to do dnia wywiedzenia przez Skarżącego skargi na bezczynność, jak również do dnia wydania przez Sąd wyroku z 26 kwietnia 2021r. nie wydał i nie doręczył Skarżącemu decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f. Warto też wskazać, że prawidłowo argumentuje Skarżący w skardze, że skoro Minister otrzymał z WSA w Warszawie akta sprawy z prawomocnym wyrokiem w styczniu 2020r., w którym podano wyraźne wskazania co do dalszego postępowania Ministra, niezrozumiałe jest zwlekanie z wydaniem decyzji przez ponad rok i trzy miesiące oraz dokonywanie wyłącznie czynności mogących być uznane za pozorne. Nieprawidłowy było również brak reakcji Ministra na wniesione przez Skarżącego ponaglenie z 9 kwietnia 2020r., co do wydania decyzji, zgodnie z ww. wyrokiem WSA w Warszawie z 15 listopada 2019r., jak również na kierowane przez S Skarżącego pisma z 8 maja, z 27 lipca i z 25 sierpnia 2020r. o niezwłoczne załatwienie sprawy i wydanie merytorycznej decyzji. Rację ma także Skarżący, wskazując, że dokonanie przez Ministra w okresie roku (od stycznia 2020r., kiedy organ otrzymał akta z Sądu, do 8 grudnia 2020r., kiedy Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na bezczynność Ministra) tylko jednaj udokumentowanej czynności – zażądania pismem z 2 czerwca 2020r. przekazania przez Prezesa IPN kompletnych akt osobowych nie może być uznane za prawidłowe działanie organu administracji państwowej, nawet w okresie pandemii, jak również z uwagi na zasadę szybkości postępowania administracyjnego.

Powyższy sposób działania, a w zasadzie brak podejmowania działań przez Ministra, które pozwoliłyby na realizację jasnych wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 15 listopada 2019r. sygn. akt II SA/Wa 779/19, przez długi okres czasu, także po rozpoczęciu biegu terminów zawieszonych, stosownie do art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) należy uznać za opieszałość – bezczynność mającą charakter rażący. Zwłoka, jakiej dopuścił się Minister w załatwieniu sprawy, nie budzi bowiem żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a. W sprawie nie ma ponadto wątpliwości, że od dnia wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f., do dnia wniesienia kolejnej skargi do Sądu administracyjnego pierwszej instancji upłynął długi okres, który wskazuje, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. Jakkolwiek w aktach administracyjnych sprawy od momentu wniesienia wniosku znajdują się pisma kierowane do Skarżącego o przedłużeniu terminów jej załatwienia, jednakże we wskazanych terminach sprawa również nie została przez organ załatwiona, co stanowi swoisty obraz terminowości i rzetelności działania Ministra, a także wskazuje na brak szacunku dla strony postępowania.

Sąd podkreśla, że u.z.e.f. nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu administracji publicznej, wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają Ministra z zarzutu bezczynności, czy przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona – Skarżący - nie może ponosić negatywnych skutków braku działań, leżących po stronie organu administracyjnego, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

W świetle powyższego jest bezsporne, że Minister przez wiele miesięcy pozostawał w bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uchybienie przepisowi art. 35 § 3 k.p.a. jest oczywiste i nie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy.

W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku Skarżącego w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f. – ponad 3 lata, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania, po przekazaniu akt sprawy przez WSA w Warszawie w styczniu 2020r., zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do, jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Nie chodzi przy tym o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy art. 12 k.p.a., statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. Zdaniem Sądu, w sprawie doszło też do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej.

Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości rzeczowej musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, Sąd w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem Minister przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i nie wydawał decyzji administracyjnej, choć był związany, stosownie do art. 153 i art. 170 P.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 15 listopada 2019r. sygn. akt II SA/Wa 779/19.

5. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a zobowiązał Ministra do rozpoznania ww. wniosku Skarżącego w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (punkt pierwszy sentencji).

Orzeczenie zawarte w punkcie drugim sentencji wydano na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

Sąd uznał też, że w stanie faktycznym sprawy należało Ministrowi wymierzyć, na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę w wysokości 500 zł, która z jednej strony ma charakter represyjny wobec organu administracji publicznej, a z drugiej jej wysokość jest adekwatna – zdaniem Sądu – do stopnia zawinienia organu (punkt trzeci sentencji). Sąd wziął bowiem pod uwagę znaczny upływ czasu od złożenia wniosku przez Skarżącego, któremu znacząco obniżono świadczenie emerytalne, jak również bardzo dużą ilość wniosków złożonych do Ministra w trybie art. 8a u.z.e.f. oraz okoliczność, że w toku postępowania po przekazaniu Ministrowi akt przez WSA w Warszawie w styczniu 2020r. doszło do Wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów procesowych, na mocy ww. art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ww. ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Sąd, mając na uwadze potrzebę zadośćuczynienia Skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy przez ponad trzy lata, orzekł ponadto o przyznaniu Skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł (mocy art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. – punkt czwarty sentencji).

Sąd wydał postanowienie o kosztach postępowania (punkt piąty sentencji) na mocy art. 200 P.p.s.a w zw. z art. 205 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800 ze zm.). Do kosztów Sąd zaliczył wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 złotych.