Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1604/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant p. o. referenta stażysty Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku J. K. – dalej: "Skarżący" lub "Strona" - na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 11 grudnia 2014 r., obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 1-12/2007, w kwocie należności głównej 1.113.305 zł plus należne odsetki za zwłokę. Jako podstawę prawną dochodzonych należności wskazano decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.

Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego wierzyciel skierował do dłużnika upomnienie z dnia 27 października 2014 r. nr [...], wzywające do wykonania w/w obowiązku, wypełniając tym samym dyspozycję art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 t.j.) – dalej "u.p.e.a.". W celu realizacji należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., działając na podstawie art. 79 § 1 u.p.e.a. dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej zawiadomieniem z dnia 12 grudnia 2014 r. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W.. Dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia 8 stycznia 2015 r. poinformował, że potrącenia ze świadczenia będą dokonywane po zakończeniu potrąceń wprowadzonych na podstawie uprzednio nadesłanego zajęcia.

Ponadto na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniami z dnia 12 grudnia 2014 w [...] SA w S., w [...] SA w K., oraz z dnia 24 grudnia 2014 r. [...] SA w W., w [...] SA w K., w [...] SA w W.

W odpowiedzi na zajęcia [...] SA i [...] SA poinformowały o braku środków pieniężnych na rachunkach bankowych, [...] SA poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego na rzecz Skarżącego.

Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r., zatytułowanym "Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego", pełnomocnik Strony zwrócił się do organu egzekucyjnego z prośbą o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2015, odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Skarżący pismem z dnia 11 marca 2015 złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Podobnie jak we wniosku z dnia 18 grudnia 2014 r., zaznaczył że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wniesiona skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok w wysokości 1.113.999 zł. i istnieje prawdopodobieństwo jej uchylenia. Ponadto wskazał na trudną sytuację finansową i zdrowotną oraz podeszły wiek i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodnie z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 56 § 1 u.p.e.a., z którego wynika w jakich przypadkach organ egzekucyjny wydaje postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a także na treść art. 56 § 2 u.p.e.a.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, może być złożony w trakcie całego toczącego się postępowania, po zaistnieniu przesłanki uzasadniającej jego zawieszenie. Ponadto zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą, przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. wymienia wszystkie przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej w W., że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przewidzianych w art. 56 § 1 u.p.e.a. przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Art. 56 § 1 u.p.e.a., podaje enumeratywnie wyliczone przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. O zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, czy odmowie jego zawieszenia nie decyduje uznanie organu tylko wystąpienie jednej z przesłanek w nim wymienionych. A zatem dopiero pojawienie się którejkolwiek z nich, obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy podkreślił, że żadna ze wskazanych Skarżącego okoliczności nie wypełnia podanych w art. 56 § 1 u.p.e.a. kategorii podstaw zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 15 maja 2015 r. Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia jak również postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieni skargi Skarżący powielił zarzuty, które były przedmiotem zażalenia. Podobnie jak w zażaleniu wskazał na trudną sytuację finansową i zdrowotną, podeszły wiek, a także wysoką kwotę zobowiązania określoną w ostatecznej, ale zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że organ naraża Skarżącego na niemożność kupna przez niego leków podtrzymujących życie i kruchy stan zdrowia, żywności, wizyty u lekarzy, rehabilitacje po przebytych zabiegach. Wskazał, iż zajęcie przez organ głodowej emerytury - jedynego źródła dochodu jest niehumanitarne. Ponadto dodał, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie zastosował środków egzekucyjnych, które byłyby najmniej uciążliwe dla podatnika.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii odmowy zawieszenia prowadzonego względem Skarżącego postępowania egzekucyjnego.

Istota zawieszenia postępowania egzekucyjnego przejawia się w konieczności wstrzymania czynności egzekucyjnych na skutek wystąpienia przeszkód w jego prowadzeniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a.

Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z przytoczonego unormowania wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Powołany przepis nie pozostawia organowi swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie. Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Następuje przerwanie na czas określony biegu postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym razie w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania, nie należało w ogóle wszczynać owego postępowania egzekucyjnego.

W kontekście poczynionych powyżej rozważań i powołanych przepisów u.p.e.a., Sąd stwierdza, że skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim wskazać należy, że Skarżący jako podstawę zawieszenia postępowania wskazał wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok w wysokości 1.113.999 zł i związane z tym prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji, a ponadto trudną sytuację finansową i zdrowotną oraz podeszły wiek Skarżącego.

W ocenie Sądu, nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wskazane przez Skarżącego okoliczności, które w jego opinii miałaby stanowić podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie zostały wymieniona w art. 56 § 1 pkt 1 - 4 u.p.e.a., a także nie stanowią innego przypadku przewidzianego w ustawach, o którym mowa w pkt 5 wyżej wskazanego przepisu. W art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, ustawa odwołuje się tu bowiem do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to jednak takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1 - 4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe oznacza, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazane przez Skarżącego, nie mogły wywołać oczekiwanego przez niego skutku. Nie mogą one być podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.

Nadto należy zaznaczyć, iż organ egzekucyjny przeprowadził wyczerpująco postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dokładnie rozważył czy wskazane przez Skarżącego okoliczności mieszczą się w katalogu przyczyn wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. W związku z powyższym prawidłowo Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego ze względu na niewystępowanie przesłanek określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a. i takie stanowisko podzielił organ odwoławczy.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.