Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 395/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 5 pkt 1-2, art. 104 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80. art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a, c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 17 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. – Dz.U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) Prezydent Miasta Ł. odmówił umorzenia P. W. kwoty 4.762,20 zł z tytułu nienależnie pobranego świadczenia na kontynuowanie nauki szkolnej.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji, przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego, podniósł, iż P. W. wystąpił z prośbą o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń na kontynuowanie nauki szkolnej w okresie od dnia 1 października 2001r. do dnia 1 stycznia 2002r. oraz w okresie od dnia 1 marca do 31 sierpnia 2002r. Wniosek swój uzasadnił trudną sytuacją finansową, zdrowotną oraz rodzinną.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił stronie umorzenia kwoty podlegającej zwrotowi. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 1 stycznia 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 ze zm.), która w konsekwencji spowodowała, iż straciła moc obowiązująca uchwała Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...], nr [...] w sprawie ustalenia szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty wierzytelności Miasta Ł. lub jego jednostek organizacyjnych oraz wskazania organu do tego uprawnionego oraz przyjęcia "Programu pomocy de minimis udzielanej podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie wierzytelności Miasta Ł. lub jego jednostek organizacyjnych", która dotychczas określała materialne przesłanki stosowania instytucji umorzenia należności przypadających Miastu Ł. W chwili obecnej obowiązują w tej materii przepisy ustawy o pomocy społecznej, w której ustawodawca do katalogu ulg, jakie może zastosować organ wydający decyzję o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, dodał instytucję umorzenia. Pomimo tego, że poprzednia decyzja została wydana na podstawie wskazanej uchwały, to niniejsza decyzja wydana zostaje w oparciu o art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wskazanie przez ustawodawcę na przypadek szczególnie uzasadniony powoduje, że katalog spraw, w których osoby zobowiązane do zwrotu domagają się zastosowania ulg, można podzielić na przypadki zwykłe oraz szczególne. Przypadek zwykły występuje nawet wtedy, gdy osoba zobowiązana z trudnością będzie musiała wygospodarować niezbędne środki pieniężne do wykonania zobowiązania. Napotkanie znacznych trudności wykonania zobowiązania nałożonego decyzją nie uchyla stanu zwykłego. Trudna sytuacja bytowa, wyznaczenie krótkiego czasu, w którym ma być wykonany obowiązek, stosunkowo znaczna wysokość kwoty objętej obowiązkiem w stosunku do kwoty aktualnych dochodów osoby lub rodziny zobowiązanej, nie zwalniają z obowiązku zwrotu należności. Umorzenie należności może zostać orzeczone wtedy, kiedy z jednej strony uzasadnione jest to sytuacją osoby lub rodziny, o takie umorzenie występującej, a z drugiej - jej sytuacją, w której mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest ona w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej z niezależnych od siebie powodów.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania ustalono, że P. W. mieszka z babcią. Zadeklarował on prowadzenie oddzielnego gospodarstwa domowego. Ponadto ze złożonego oświadczenia majątkowego wynika, że jest on współwłaścicielem domu o powierzchni 120 m2, działki o powierzchni 400 m2 oraz właścicielem samochodu osobowego marki A. W przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym zadeklarował on, że nie osiąga dochodu z prowadzonej od dnia 30 kwietnia 2009r. działalności gospodarczej. Z informacji uzyskanej z Urzędu Skarbowego wynika, że w 2009r. osiągnął dochód w wysokości 10.317 zł. Po skorzystaniu z możliwości zapoznania się i wypowiedzenia, co do zebranych materiałów podtrzymał deklarację, iż nie uzyskuje dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Podniósł, że na prowadzoną działalność gospodarczą składają się również inne koszty, takie jak m.in. opłacenie lokalu oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami podatkowymi, dochód stanowi wielkość pomniejszoną o koszty, które w przypadku strony stanowią m.in. opłacenie lokalu oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Zatem o te wydatki został pomniejszony przychód strony z działalności gospodarczej. W związku z tym, w ocenie organu pierwszej instancji, deklaracje, iż w 2009r. dochód zainteresowanego wyniósł 400 zł miesięcznie, a w 2010r. nie osiągnął on dochodu, nie znalazły potwierdzenia.

Następnie, wskazując na przeprowadzoną analizę materiału dowodowego: oświadczenia o stanie majątkowym, oświadczenia o dochodzie oraz informacji z urzędu skarbowego, organ pierwszej instancji stwierdził, iż przedstawiona sytuacja nie ma charakteru szczególnego, co uprawniałoby do zastosowania ulg określonych w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślił nadto, że strona nie figuruje w ewidencji osób z orzeczonym stopniem niepełnosprawności i jest osobą młodą, która rozpoczyna karierę zawodową.

W odwołaniu od tej decyzji P. W. podniósł, iż należność, do której zwrotu został zobowiązany, powinna ulec umorzeniu, a to nie tylko z uwagi na jego szczególnie trudną sytuację finansową, zdrowotną i rodzinną, ale także z uwagi na jej bezprzedmiotowość. Organ nie wykazał, że pobrane przez niego świadczenie zostało przeznaczone na inny cel niż nauka. Załączone do akt sprawy zaświadczenia z A jednoznacznie wskazują, że był słuchaczem tej szkoły przez cały rok szkolny 2001 – 2002. Okres podczas, którego pozostawał na zwolnieniach lekarskich nie powodował zawieszenia albo skreślenia z listy uczniów. Wręcz przeciwnie - opłacał wówczas przez cały czas czesne za szkołę, jak w każdym innym miesiącu. Szkoła, do której uczęszczał, miała status szkoły prywatnej. Niezależnie od nieobecności, obciążał go obowiązek zapłaty czesnego i wszystkich innych świadczeń. W przeciwnym wypadku zostałby skreślony z listy uczniów i szkoła dochodziłaby od niego na drodze sądowej zapłaty opłat wynikających z regulaminu przyjęcia do szkoły. Udzielona pomoc stanowiła jedynie częściowe wsparcie w ponoszeniu kosztów związanych z edukacją. Z tych względów niesłuszny jest wniosek stanowiący podstawę decyzji z dnia [...] i [...], w konsekwencji przyjęty za przesłankę postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].

Ponadto, zdaniem skarżącego, organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował udzielone przez niego informacje dotyczące miejsca zamieszkania, gdyż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Z babcią zamieszkuje w okresach, gdy stan jej zdrowia ulega pogorszeniu i gdy potrzebuje ona całodobowej opieki i pomocy. Wspiera babcię finansowo w przypadku zakupu leków oraz wizyt lekarskich. Błędne są ustalenia faktyczne dotyczące jego stanu zdrowia, gdyż choruje na depresję, co powoduje konieczność comiesięcznego zakupu niezbędnych leków oraz wizyt lekarskich. Rodzaj i charakter choroby nie pozwalają mu na rozpoczęcie kariery zawodowej i samodzielne przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej z niezależnych od niego powodów. Zwrot świadczenia w całości lub części stanowiłby dla niego nadmierne obciążenie i niweczyłby skutki udzielonej pomocy. W materiale dowodowym brak jest zaświadczenia, które wskazywałoby, iż w okresach korzystania ze zwolnień lekarskich nie był uczniem A. P. W. podniósł nadto, iż w piśmie MOPS w Ł. z dnia [...], nr [...] przyznano, że obowiązek zwrotu wynikający z decyzji z dnia [...] uległ przedawnieniu, co uniemożliwia skuteczne dochodzenie zwrotu świadczeń niesłusznie uznanych za nienależnie pobrane.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko organu pierwszej instancji zajęte w decyzji z dnia [...]. Podkreślił nadto, że wprawdzie w interesie strony leży uzyskanie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, jednakże "słuszny interes strony" nie może zobowiązywać organu administracji do wydania decyzji z naruszeniem prawa. Strona jest osobą dorosłą i powinna mieć świadomość konieczności ponoszenia konsekwencji swoich działań, także w aspekcie rzetelności w wypełnianiu zobowiązań wobec organu administracji, by nie przerzucać odpowiedzialności za jej prywatne sprawy i niepowodzenia w życiu. Na podstawie zgromadzonych dowodów stwierdzono, że nie zaistniała szczególna sytuacja, uzasadniająca umorzenie świadczenia nienależnie pobranego na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

W skardze na powyższą decyzję P. W. wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Decyzjom organów obu instancji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 104 ust. 4 i 5 ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6 – 9, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, iż zaskarżona decyzja została w części wydana bez podstawy prawnej, a także z rażącym naruszeniem prawa. Dotknięta jest w tej części wadą kwalifikowaną, uzasadniającą w myśl art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdzenie jej nieważności. Należność ustalona decyzją z dnia [...] uległa przedawnieniu. Brak uwzględnienia tej okoliczności stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a to w zasadę praworządności, uwzględniania słusznego interesu strony, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zaskarżona decyzja wydana został z naruszeniem granic uznania administracyjnego, gdyż nie rozważono, czy zwrot świadczenia w całości stanowiłby dla niego nadmierne obciążenie i czy niweczyłby skutki udzielonej pomocy, nie rozważono przewidzianej przez ustawodawcę w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej możliwości zastosowania innej ulgi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę, ocenia, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów normujących postępowanie przed organami administracji.

Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W tym też zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy poprzedzające je postępowanie nie jest obciążone wadami, uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz.U. nr 175 z 2009r., poz. 1362 ze zm.).

W myśl tego przepisu w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.

Przepis ten odnosi się do należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 104 ust. 1). Cytowany art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej umożliwia osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej ubieganie się o odstąpienie od żądania zwrotu, umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty. Ocenę zasadności wniosku i wybór sposobu jego załatwienia ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu. Wprawdzie w gestii organu pozostaje odmowa lub uwzględnienie wniosku zainteresowanego, nie oznacza to jednak jego dowolności przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Powinnością organu wydającego decyzję w ramach uznania administracyjnego jest uzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób świadczący o wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych oraz zbadaniu i rozważeniu w sposób wyczerpujący wszystkich przesłanek przemawiających za zajętym stanowiskiem zgodnie z przepisami K.p.a., w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

Należy także zwrócić uwagę na to, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż jeśli w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony. Tworzy to domniemanie pozytywnego rozstrzygnięcia, chyba że pozytywnemu rozstrzygnięciu stoi na przeszkodzie niebudzący wątpliwości interes ogólny (vide: wyrok NSA z dnia 20 marca 2002r., sygn. akt II SA 2036/01 – Lex nr 82004; wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2000r., sygn. akt II SA 2880/99 – Lex nr 79239). Oczywiście nie znaczy to, że organ w każdym przypadku ma obowiązek pozytywnego rozstrzygnięcia. Zależy to bowiem od należytego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu zainteresowanego, rozumianych jako konkretne, zindywidualizowane okoliczności. W razie wydania negatywnej dla strony decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, za udzieleniem ochrony interesowi społecznemu muszą przemawiać istotne przesłanki, wykluczające przyznanie tej ochrony stronie postępowania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007r., sygn. akt II SA 1800/06 – Lex nr 320931; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2001r., sygn. akt V SA 3718/00 ONSA 2002/3/124; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2006r., sygn. akt II SA/Wa 2057/05 – Lex nr 194432; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2005r. sygn. akt II SA/Wa 1093/04 – Lex nr 168038).

Z treści cytowanego art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wynika również, iż zadaniem organu właściwego do rozpatrzenia wniosku osoby zobowiązanej jest ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstąpienie od żądania zwrotu, umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty. Przy czym w przepisie tym ustawodawca wskazując, jako przykład przypadku szczególnie uzasadnionego, wskazał sytuację, gdy żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie w całości lub części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy. Organ ten zobowiązany jest więc do wszechstronnego rozważenia przesłanek w przepisie tym wymienionych, a w szczególności do zbadania, czy żądanie zwrotu udzielonego świadczenia stanowić może dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też zniweczyć skutki udzielonej pomocy.

Wskazane przesłanki interpretować należy zgodnie z założeniami i celami ustawy o pomocy społecznej, w szczególności mając na względzie to, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, możliwości i zasoby (art. 2 ust. 1). Należy przy tym również pamiętać, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia się (art. 3). Powyższe oznacza ciążący na organie właściwym do rozpatrzenia wniosku obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy - aktualnej sytuacji zainteresowanego także w kontekście podnoszonych przez niego okoliczności.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że decyzjami z dnia [...] i [...] Prezydent Miasta Ł. uznał za świadczenie nienależnie pobrane pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki wypłaconą skarżącemu w okresie od 1 października 2001r. do 1 stycznia 2002r. oraz od dnia 1 marca 2002r. do 31 sierpnia 2002r. Decyzje te są ostateczne. Uzyskanie przez wskazane decyzje przymiotu ostateczności w rozumieniu art. 16 K.p.a. powoduje, że uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych ( § 1). Oznacza to związanie organów administracji decyzjami ostatecznymi.

Z tego też względu podnoszone przez skarżącego zarzuty odnoszące się do zasadności decyzji o uznaniu za świadczenie nienależnie pobrane udzielonej mu pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki nie mogą odnieść zamierzonego przez niego skutku prawnego w postępowaniu toczącym się na skutek jego wniosku o umorzenie na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Dopóki bowiem ostateczne decyzje z dnia [...] i z dnia [...] funkcjonują w obrocie prawnym, dopóty jakakolwiek polemika z tym rozstrzygnięciem jest prawnie bezskuteczna. Przedawnienie należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia stanowić natomiast może określoną w art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. – Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie fryzjerstwa i pozostałych zabiegów kosmetycznych, sprzedaży hurtowej perfum i kosmetyków. W 2009r., jako osoba bezrobotna, otrzymał pomoc publiczną w wysokości 17.800 zł współfinansowaną ze środków Unii Europejskiej w ramach europejskiego Funduszu Społecznego w oparciu o wniosek rozliczeniowy otrzymanych środków na podjęcie działalności gospodarczej.

Skarżący udokumentował okoliczności związane ze swym stanem zdrowia, które przedstawił w wywiadach (przebyte WZW typu A i B, zespół natręctw, krótkowzroczność). W aktach sprawy znajduje się również stanowiące podstawę ustaleń faktycznych organów administracji, co do wysokości osiągniętego przez skarżącego dochodu w 2009r. zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z dnia 21 maja 2010r., z którego wynika, że w dniu 27 kwietnia 2010r. złożył on zeznanie podatkowe, w którym wykazał dochód do opodatkowania w wysokości 10.317 zł. Na tej też podstawie organy administracji uznały za niewiarygodne twierdzenia skarżącego, że w 2009r. jego dochód wynosił 400 zł miesięcznie. Tymczasem uszło uwadze organów administracji, iż ustawa o pomocy społecznej, stanowiąca materialnoprawną podstawę prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, w art. 8 określa sposób ustalania dochodu na potrzeby tej właśnie ustawy.

W jej art. 8 ust. 5 określony został odrębnie sposób ustalania dochodu osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych (pkt 1) oraz opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (pkt 2). W przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych - za dochód przyjmuje się przychód z tej działalności pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciążenie podatkiem należnym określonym w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, związane z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi od dochodu składkami na ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów, określonymi w odrębnych przepisach, z tym że dochód ustala się, dzieląc kwotę dochodu z działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbę miesięcy, w których podatnik prowadził działalność, a jeżeli nie prowadził działalności, za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby. Natomiast w przypadku osób prowadzących tego rodzaju działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby. W tej sytuacji wskazane wyżej zaświadczenie z dnia 21 maja 2010r., z którego wynika jedynie fakt złożenia przez skarżącego zeznania podatkowego oraz wykazania w nim "dochodu do opodatkowania" nie mogło stanowić wystarczającej podstawy do ustalenia wysokości dochodu skarżącego na podstawie art. 8 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz uznania za niewiarygodne jego oświadczeń.

Z akt sprawy nie nawet wynika, aby organy administracji poczyniły ustalenia co do tego, w jaki sposób jest opodatkowany uzyskiwany przez skarżącego dochód z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W związku z tym nie można stwierdzić, czy w przypadku ustalania dochodu skarżącego winien mieć zastosowanie pkt 1 czy też pkt 2 art. 8 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.

Ustalenia dotyczące sytuacji zdrowotnej skarżącego oraz jej wpływu na możliwość uzyskiwania przez niego dochodu również uznać trzeba za niewystarczające. Choć w toku postępowania skarżący powoływał się na okoliczności związane z jego stanem zdrowia, które mogą mieć wpływ na jego sytuację materialną oraz możliwość uzyskiwania dochodów (wskazywał na konieczność stałego przyjmowania leków i korzystania z wizyt lekarskich), to lektura uzasadnień wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć przez organy administracji prowadzi do wniosku, że nie stanowiły one przedmiotu prowadzenia przez organy administracji stosownego postępowania wyjaśniającego.

Powyższe świadczy o tym, że organy administracji w niedostateczny sposób zbadały stan faktyczny sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, a nadto nie rozważyły w dostateczny sposób wniosku skarżącego z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie należy uczynić zadość powinnościom wynikającym z przedstawionych wyżej rozważań, wyjaśniając wszelkie okoliczności istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia o żądaniu skarżącego.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.

A.D.