Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 618/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 26d ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1155
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi B. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] czerwca 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez B. W. (dalej: "strona") od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2017 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowy, uchylił decyzję organu I instancji w całości, nakładając na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W przedsiębiorstwie strony przeprowadzono kontrolę obejmującą okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. Do kontroli okazano licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wydaną przez Starostę [...] [...] lutego 2010 r. oraz licencję wspólnotową nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydaną [...] listopada 2012 r. Stosownie do okazanych dokumentów przedsiębiorstwo w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli zatrudniało średnio jednego kierowcę na miesiąc. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole z [...] stycznia 2017 r., nr [...]

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] marca 2017 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Organ I instancji wskazał, że suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia wyniosła [...] zł, jednakże na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wysokość kary została ograniczona do 15.000 zł.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc o jej uchylenie, strona zarzuciła naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, wskazując zwłaszcza na nieprawidłowości w wyjaśnieniu stanu faktycznego, co do podmiotów wykonujących przewozy drogowe, liczby kierowców wykonujących te przewozy na rzecz skarżącego oraz charakteru przewozów, a także naruszenie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przez nałożenie kary na podmiot niewykonujący przewozów.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, wskazał, że strona nie zgłosiła do posiadanej licencji nr [...] zmiany danych, o których mowa w art. 7a ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie odnośnie dwóch pojazdów (o numerze rejestracyjnym [...] oraz [...]), w konsekwencji zasadna okazała się łączna kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy: - P. M. wykazała, że w okresie [...] marca 2016 r., godz. 3:49 – tego samego dnia, godz. 15:47, przekroczył on dopuszczalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 59 minut; - [...] wykazała, że w okresie [...] marca 2016 r., godz. 4:38 – tego samego dnia, godz. 18:24, przekroczył on dopuszczalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 18 minut; - S. N. wykazała, że w okresie [...] marca 2016 r., godz. 5:29 – tego samego dnia, godz. 20:50, przekroczył on dopuszczalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 19 minut. Wskazani kierowcy rozpoczęli pracę w spółce [...] Sp. z o.o. po stwierdzonych naruszeniach, pozostając w okresie, w którym doszło do naruszeń w stosunku pracy z odwołującym. W toku kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu. Powyższe w ocenie organu II instancji uzasadnia nałożenie na odwołującego kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł (lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Jednocześnie organ zauważył, że kierowca T. K., wobec którego wykazywano tożsame naruszenie w dniu [...] maja 2016 r., rozpoczął pracę w [...] Sp. z o.o. przed stwierdzeniem tego naruszenia (1 maja 2016 r.). Kierowca ten wykonywał wprawdzie przewozy na rzecz i w imieniu strony także w dniach [...] maja 2016 r., co wynika z okazanej umowy cywilnoprawnej, jednak w czasie, w którym doszło do naruszenia mógł on wykonywać przewozy na rzecz innego podmiotu. Zasadne stało się zatem odstąpienie od nałożenia na stronę kary pieniężnej w tym zakresie.

Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała także, że kierowca: - P. J. w dniu [...] marca 2016 r. przekroczył maksymalny dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 21 minut; - M. P. w dniu [...] marca 2016 r. przekroczył maksymalny dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 godziny i 33 minuty; - M. P. w dniu [...] kwietnia 2016 r. przekroczył maksymalny dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 20 minut; - T. M. w dniu [...] kwietnia 2016 r. przekroczył maksymalny dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 33 minuty; - [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. przekroczył maksymalny dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 17 minut. Wskazani kierowcy rozpoczęli pracę w spółce [...] Sp. z o.o. po stwierdzonych naruszeniach, pozostając w okresie, w którym doszło do naruszeń w stosunku pracy z odwołującym. W toku kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania wymaganych przerw. Powyższe w ocenie organu II instancji uzasadnia nałożenie na odwołującego kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł (lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, że kierowca: - [...] w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] kwietnia 2016 r. o godz. 4:03, skrócił dzienny okres odpoczynku o 18 minut; - [...] w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] kwietnia 2016 r. o godz. 16:18, skrócił dzienny okres odpoczynku o 4 godziny i 11 minut; - [...] w 30-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] marca 2016 r. o godz. 12:34, skrócił dzienny okres odpoczynku o 19 minut; - Ł. D. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] marca 2016 r. o godz. 5:54 skrócił dzienny okres odpoczynku o 37 minut; - P. G. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] kwietnia 2016 r. o godz. 7:23 skrócił dzienny okres odpoczynku o 1 godzinę i 35 minut; - P. G. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] kwietnia 2016 r. o godz. 4:58 skrócił dzienny okres odpoczynku o 21 minut; - P. G. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] kwietnia 2016 r. o godz. 19:11 skrócił dzienny okres odpoczynku o 26 minut; - P. G. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] kwietnia 2016 r. o godz. 7:46 skrócił dzienny okres odpoczynku o 55 minut; - P. G. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] marca 2016 r. o godz. 6:32 skrócił dzienny okres odpoczynku o 21 minut; - P. J. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] kwietnia 2016 r. o godz. 7:49 skrócił dzienny okres odpoczynku o 24 minut; - P. J. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] marca 2016 r. o godz. 2:03 skrócił dzienny okres odpoczynku o 2 godziny i 39 minut; - P. J. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] marca 2016 r. o godz. 2:01 skrócił dzienny okres odpoczynku o 50 minut; - P. J. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] marca 2016 r. o godz. 4:28 skrócił dzienny okres odpoczynku o 1 godzinę 24 minuty; - T. K. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] marca 2016 r. o godz. 2:03 skrócił dzienny okres odpoczynku o 1 godzinę i 9 minut; - T. M. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] kwietnia 2016 r. o godz. 4:56 skrócił dzienny okres odpoczynku o 26 minut; - S. N. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] marca 2016 r. o godz. 5:29 skrócił dzienny okres odpoczynku o 21 minut; - S. N. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] marca 2016 r. o godz. 3:48 skrócił dzienny okres odpoczynku o 1 godzinę i 2 minuty. Wskazani kierowcy rozpoczęli pracę w spółce [...] Sp. z o.o. po stwierdzonych naruszeniach, pozostając w okresie, w którym doszło do naruszeń w stosunku pracy z odwołującym. W toku kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania wymaganych odpoczynków. Powyższe w ocenie organu II instancji uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł (lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy B. A. wykazała również, że w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym zawierającym się od godz. 00:00 dnia [...] kwietnia 2016 r. do godz. [...] kwietnia 2016 r., kierowca ten przekroczył dopuszczalny łączny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 41 minut. Kierowca rozpoczął pracę w spółce [...] Sp. z o.o. po stwierdzonym naruszeniu, pozostając w okresie, w którym doszło do naruszenia w stosunku pracy z odwołującym. W toku kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu. Zasadne zatem zdaniem organu II instancji jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł (lp. 5.4.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Organ odwoławczy stwierdził także, że odwołujący nie okazał danych cyfrowych ani żadnych innych dokumentów zawierających dane o aktywności kierowcy w okresie: - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 10 dni) w przypadku kierowcy B. A., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 25 dni) w przypadku kierowcy [...], z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 15 dni) w przypadku kierowcy Ł. D., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - od [...] kwietnia do [...] maja 2016 r. (za 15 dni) w przypadku kierowcy [...], który był zatrudniony u strony na podstawie umowy o pracę do [...] kwietnia 2016 r., a w okresie od [...] do [...] maja 2016 r. strona miała zawartą z nim umowę cywilnoprawną; - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 11 dni) w przypadku kierowcy P. G., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 13 dni) w przypadku kierowcy P. G., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 9 dni) w przypadku kierowcy P. J., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 11 dni) w przypadku kierowcy T. K., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 15 dni) w przypadku kierowcy P. M., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 9 dni) w przypadku kierowcy T. M., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - [...] maja 2016 r. (za 6 dni) w przypadku kierowcy S. N., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 15 dni) w przypadku kierowcy M. P., z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną; - [...] oraz [...] kwietnia 2016 r. (za 13 dni), a także od [...] do [...] maja 2016 r. (za 15 dni/ łącznie za 28 dni) w przypadku kierowcy M. P., który był zatrudniony u strony do [...] kwietnia 2016 r. na podstawie umowy o pracę, a który w okresie od [...] do [...] maja 2016 r. zawarł ze stroną umowę cywilnoprawną; - od [...] do [...] maja 2016 r. (za 15 dni) w przypadku kierowcy [...], z którym strona podpisaną miała wówczas umowę cywilnoprawną.

Odwołujący, jak uznał organ odwoławczy, nie okazał danych cyfrowych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pozostającym w jego dyspozycji pojeździe o numerze rejestracyjnym: - [...] łącznie za 76 dni; - [...] łącznie za 60 dni (okazany w toku kontroli plik był uszkodzony); - [...] łącznie za 76 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); - [...] łącznie za 60 dni (okazany w toku kontroli plik był uszkodzony); - [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych); - [...] łącznie za 60 dni (okazany w toku kontroli plik był uszkodzony); - [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); - [...] łącznie za 60 dni (okazane w toku kontroli pliki były uszkodzone); - [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); - [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); - [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); - [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); - [...] łącznie za 57 dni (okazane w toku kontroli pliki były uszkodzone). Organ II instancji wskazał jednocześnie, że pojazdy o numerze rejestracyjnym [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] w okresie od [...] maja 2016 r. pozostawały w dyspozycji innego podmiotu, to jest spółki [...] Sp. z o.o., co została uwzględnione w toku postępowania.

Łączna kara z tytułu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) wynosi wobec tego w ocenie organu II instancji [...] zł.

Zdaniem organu II instancji odwołujący okazał ponadto niepełne dane o aktywnościach kierowcy: - B. A. za dzień [...] maja 2016 r.; - [...] za dzień [...] maja 2016 r.; - P. G. za dzień [...] maja 2016 r.; - P. G. za dzień [...] maja 2016 r.; - P. J. za dzień [...] maja 2016 r.; - T. K. za dzień [...] maja 2016 r.; - T. M. za dzień [...] oraz [...] maja 2016 r.; - M. M. za dzień [...] maja 2016 r.; - S. N. za dzień [...] oraz [...] maja 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, że strona okazała umowy cywilnoprawne zawarte z powyższymi kierowcami na okres od [...] do [...] maja 2016 r. bądź do [...] maja 2016 r., a zatem powinna prowadzić ewidencję ich czasu pracy za cały ten okres. Zasadne okazało się wobec tego nałożenie na stronę kary pieniężnej w łącznej kwocie [...]zł (lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że odwołujący był zobowiązany do prowadzenia ewidencji czasu pracy zatrudnionych kierowców w całym okresie ich zatrudnienia, jak również w tym okresie, gdy wykonywali oni w jego imieniu przewozy na podstawie umów cywilnoprawnych, niezależnie od faktu, czy pozostawali wówczas równolegle w stosunku pracy lub wykonywali przewozy na podstawie umów cywilnoprawnych na rzecz innych podmiotów. Niezasadne w ocenie organu odwoławczego jest zatem twierdzenie, że z uwagi na istnienie stosunku pracy łączącego kierowców ze spółką [...] Sp. z o.o. odwołujący nie miał obowiązku prowadzenia ewidencji czasu pracy, pomimo że z kierowcami tymi zawarł umowy cywilnoprawne. Odnośnie natomiast naruszeń norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków, z wyjątkiem naruszenia którego dopuścił się T. K., nie stwierdzono wątpliwości co do podmiotu wykonującego przewóz.

Analiza okazanych do kontroli plików zawierających dane cyfrowe pobrane z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] oraz [...] wykazała, jak podniósł dalej organ odwoławczy, przekroczenie terminu na odczytanie danych z tachografu, co uzasadnia nałożenie na odwołującego kary pieniężnej w łącznej kwocie [...]zł (lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Odnosząc się do kwestii realizowania przez kierowców przewozów związanych z prowadzonym przez odwołującego gospodarstwem rolnym i powoływanego w tym kontekście wyłączenia, organ II instancji wskazał, że odwołujący jako profesjonalista powinien zdawać sobie sprawę z konieczności wyraźnego oddzielenia tych przewozów od zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Kierowca powinien każdorazowo w przypadku wykonywania takiego przewozu umieścić stosowna adnotację na odwrocie wydruku z tachografu cyfrowego. Organ zauważył jednocześnie, że kierowcy w okresach, w których stwierdzono naruszenia, wykonywali transport międzynarodowy, co wynika z dokonywanych wpisów odnośnie miejsca rozpoczęcia i zakończenia przewozu, zatem nie były to przewozy w promieniu 100 km od siedziby gospodarstwa rolnego, związane z działalnością rolniczą.

Organ II instancji nie stwierdził także przesłanek wyłączających odpowiedzialność odwołującego z art. 92b czy art. 92c u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie: 1) art. 7 i art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania oraz stronniczą i nieobiektywną ocenę zebranych dowodów w zakresie nałożenia kary za naruszenie z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, 2) art. 11 i art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez niezrozumiałe i wewnętrznie sprzeczne sformułowanie uzasadnienia decyzji, w której jeden fakt interpretowany jest odmiennie przy nałożeniu poszczególnych kar cząstkowych; 3) art. 78 § 1 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez nieprzeprowadzenie wnioskowanego dowodu, 4) art. 7 i art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania w zakresie nałożenia kary z lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono zwłaszcza, że organy nie wyjaśniły kwestii wykonawców przewozów z okresu poddanego kontroli, czy wykonywania przewozów na przecz posiadanego przez skarżącego gospodarstwa rolnego. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy błędnie oparł analizę stanu faktycznego na zasadzie automatycznego rozgraniczenia, zgodnie z którym kierowca wykonywał przewozy dla skarżącego za wszystkie te dni, w których z firmą strony wiązała go jakakolwiek umowa, to jest umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna. W następstwie tego nałożona została kara za naruszenie z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy. Skarżący podniósł, że prowadzona przez niego ewidencja powinna obejmować jedynie czas pracy kierowców, a nie całość jego życia, wraz z dniami wolnymi. Tymczasem skarżący okazał w toku kontroli całą ewidencję czasu pracy każdego z kierowców za wszystkie te dni, w których wykonywali oni pracę na jego rzecz. Odnosząc się do poczynionych przez organ ustaleń faktycznych skarżący podał również, że zawarte na początku maja 2016 roku umowy cywilnoprawne z kierowcami miały na celu ewentualne zabezpieczenie możliwości skorzystania z ich usług w sytuacji faktycznego ograniczania, a w zasadzie zaprzestania, działalności przez skarżącego, poprzez przenoszenie aktywności gospodarczej na wcześniej stworzony podmiot – [...] Sp. z o.o. Kierowcy w tym okresie nie wykonywali jednakże na rzecz skarżącego żadnej pracy, podejmując czynności dla nowego pracodawcy. Dane z kart tych kierowców powinien zatem okazać już nowy pracodawca. Zresztą powyższe ustalenia organu stoją w sprzeczności ze stanowiskiem przyjętym w przypadku kierowcy T. K., przy naruszeniu z lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy. Analogiczne uwagi co do nieprawidłowości przy ustaleniu popełnienia naruszenia z lp. 6.3.7 należy odnieść zdaniem skarżącego do naruszenia z lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy.

Skarżący sprzeciwił się, w dalszej części skargi, także nałożeniu kary z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy za rzekome nieokazanie plików z tachografów w przypadku pojazdów o numerze rejestracyjnym [...], [...], [...], [...], [...], gdzie przekazane pliki mają nie zawierać wszystkich danych.

Ponadto skarżący zwrócił uwagę na nieprzeprowadzenie wnioskowanego dowodu z przesłuchania kierowców na okoliczność na rzecz, której firmy faktycznie wykonywali oni przewozy. W toku wnioskowanych przesłuchań strona planowała rozwinąć wniosek wykonywania przewozów na rzecz posiadanego gospodarstwa rolnego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż podniesione w niej zarzuty w części są zasadne.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na gruncie tej regulacji dla uwzględnienia skargi niewystarczające jest wykazanie jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego, czy procesowego, lecz konieczne staje się wykazanie takiego naruszenia, które co najmniej – jak w przypadku prawa procesowego – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd kontrolujący w tym zakresie zaskarżoną decyzję nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), co oznacza, że powinien uwzględnić z urzędu każde tego rodzaju uchybienie, do jakiego doszło po stronie organu administracji publicznej. W razie braku podstaw do uwzględnienia skargi w oparciu o art. 145 § 1 P.p.s.a. podlega ona oddaleniu na podstawie o art. 151 P.p.s.a.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej w ramach niniejszego postępowania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2017 r. zauważyć należy, że jej materialnoprawną podstawę stanowią regulacje ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: u.t.d.). Zgodnie z art. 92a ust. 1 tej ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).

W realiach kontrolowanej sprawy, na skutek przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego kontroli, organ Inspekcji Transportu Drogowego wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Organ ten stwierdził ostatecznie, że skarżący dopuścił się naruszenia z lp. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowych (łączna kara pieniężna wykazana przez organ wyniosła [...] zł), lp. 5.1 tego załącznika (łączna kara pieniężna [...] zł), lp. 5.2 (łączna kara [...] zł), lp. 5.3 (łączna kara [...] zł), lp. 5.4.1 (kara w wysokości [...] zł), lp. 6.3.7 (łączna kara [...] zł), lp. 6.3.9 (łączna kara [...] zł), a także lp. 6.3.12 (łączna kara [...] zł). Główny Inspektor Transportu Drogowego wykazał zatem wobec skarżącego naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, za które łączna kara pieniężna powinna wynieść [...] zł, jednakże – co istotne – ze względu na brzmienie art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. ograniczył ostatecznie wymierzoną karę do 15.000 zł.

W tym miejscu zauważyć trzeba, że nie wszystkie powyżej stwierdzone naruszenia są przez skarżącego kwestionowane. Dość stwierdzić, że skarżący w żaden sposób nie podważa ani ustaleń faktycznych organu, ani ich oceny prawnej, co do naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, które stwierdzone zostały z tytułu nieokazania podczas kontroli danych z tachografu cyfrowego z pojazdów o numerze rejestracyjnym [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], a za które to naruszenia łączna kara pieniężna wyniosła [...] zł. Stwierdzenie wobec skarżącego ostatnio przywołanych naruszeń nie budzi także jakichkolwiek zastrzeżeń tut. Sądu, zwłaszcza jeżeli zważy się, że skarżący wobec większości tych pojazdów nie okazał w toku kontroli żadnych danych cyfrowych. W tych okolicznościach nie sposób jednak zakwestionować zasadności nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, która została orzeczona w zaskarżonej decyzji. Nawet gdyby bowiem uznać (co w niniejszej sprawie i tak nie nastąpiło) zasadność całości podniesionych w skardze zarzutów, a idąc dalej, nawet gdyby (hipotetycznie) zakwestionować wszystkie pozostałe stwierdzone wobec skarżącego naruszenia, to i tak prawidłowość stwierdzenia ostatnio wskazanych naruszeń z lp. 6.3.7 nie pozwalałaby uwzględnić skargi z uwagi na brak wpływu tych ewentualnych uchybień na wynik sprawy. W każdym z tych przypadków na skarżącego i tak powinna zostać nałożona kara pieniężna w wysokości 15.000 zł.

Powyżej poczynione uwagi nie zwalniają jednak tut. Sądu z obowiązku odniesienia się do podniesionych przez skarżącego zarzutów.

W tym względzie stwierdzić trzeba, że skarżący zasadnie podnosi uchybienie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wymogom wynikającym z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "K.p.a.") w zakresie, w jakim organ ten nie przeprowadził prawidłowo postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do przypisania skarżącemu naruszenia z lp. 6.3.7 oraz lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym z tytułu nieokazania podczas kontroli danych lub udostępnienia niepełnych danych odnośnie kierowców, których w okresie od [...] maja do [...] bądź [...] maja 2016 r. wiązał ze skarżącym stosunek cywilnoprawny wynikający z zawartych umów zlecenia.

Stosownie do lp. 6.3.7 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień – sankcjonowane jest karą pieniężna w wysokości 500 zł. Zgodnie zaś z lp. 6.3.9 wskazanego załącznika do ustawy udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień – spotyka się z karą pieniężna w wysokości 300 zł.

Skarżący słusznie zauważa, co wynika zresztą także z rozważań poczynionych przez organ Inspekcji Transportu Drogowego, że powyższe delikty administracyjne skorelowane są z przewidzianym w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm., dalej: "u.c.p.k.") obowiązkiem prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowców. Art. 25 ust. 1 tej ustawy przewiduje bowiem, że pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, lub 5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4. Pracodawcy, o czym stanowi już ust. 1b cytowanego artykułu, którzy prowadzą ewidencję w formie wskazanej w ust. 1, zobowiązani są do prowadzenia indywidualnych kart ewidencji nieobecności pracownika w pracy z podziałem na rodzaj i wymiar. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, stosownie do ust. 2, pracodawca: 1) udostępnia kierowcy na jego wniosek, 2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.

Zauważyć trzeba, że dotychczas przywołane regulacje ustawy o czasie pracy kierowców odnoszą się bezpośrednio wyłącznie do sytuacji, w której kierowca zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę, a więc z przedsiębiorcą (pracodawcą, jak wprost przepisy te stanowią) wiąże go stosunek pracy. Inaczej obowiązki z art. 25 u.c.p.k. kształtują się natomiast w przypadku kierowców wykonujących przewozy drogowe na rzecz przedsiębiorcy w oparciu o wiążący ich stosunek cywilnoprawny. Jak wynika bowiem z art. 26d ust. 2 u.c.p.k. ewidencję czasu pracy osób – niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy drogowe, w rozumieniu art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, na jego rzecz – prowadzi podmiot, na rzecz którego wykonywany jest przewóz drogowy. Przepis art. 25 ust. 1 u.c.p.k., o czym stanowi już art. 26d ust. 3 tej ustawy, stosuje się odpowiednio (nota bene nie stosuje się zatem art. 25 ust. 1b u.c.p.k., który przewiduje obowiązek prowadzenia indywidualnych kart ewidencji nieobecności pracownika w pracy – przyp. tut. Sądu). Czasem pracy wskazanych osób, co wynika art. 26b ust. 1 u.c.p.k., jest z kolei czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, w którym pozostają oni na swoich stanowiskach pracy, będąc do dyspozycji podmiotu, dla którego świadczą usługę przewozu drogowego i wykonują czynności, o których mowa w art. 6 ust. 1 u.c.p.k., to jest wszystkie czynności związane z wykonywaniem tego przewozu. Do czasu pracy tych osób wlicza się czas pozostawania w gotowości, o której mowa w art. 6 ust. 2 u.c.p.k. (art. 26b ust. 2), a więc gotowości do wykonywania pracy, w szczególności podczas oczekiwania na załadunek lub rozładunek, których przewidywany czas trwania nie jest znany kierowcy przez wyjazdem albo przez rozpoczęciem danego okresu.

Analiza cytowanych przepisów ustawy o czasie pracy kierowców wskazuje, że w przypadku kierowców, których z przedsiębiorcą nie wiąże stosunek pracy, a którzy pozostają z nim w stosunku cywilnoprawnym, wynikającym na przykład z umowy zlecenia, istotne znaczenie dla wyznaczenia obowiązków przedsiębiorcy w zakresie ewidencjonowania ich czasu pracy ma fakt wykonywania przez tych kierowców na jego rzecz przewozów drogowych. Inaczej rzecz ujmując to nie sam fakt istnienia pomiędzy kierowcą a przedsiębiorcą stosunku cywilnoprawnego aktualizuje po stronie tego ostatniego obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowcy, lecz konieczny jest fakt wykonywania przez rzeczonego kierowcę przewozów drogowych na rzecz przedsiębiorcy. Rzecz jasna zawarcie z kierowcą stosownej umowy (np. zlecenia), z której wynikają spoczywające na nim obowiązki w zakresie realizacji na rzecz przedsiębiorcy przewozów drogowych, może mieć istotne znaczenie dla czynionych w tym względzie ustaleń faktycznych, co nie oznacza jednak, że w każdym przypadku – niezależnie od pozostałych okoliczności faktycznych sprawy – będą to ustalenia wystarczające.

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy uznać trzeba, że kierowcy, w przypadku których organ Inspekcji Transportu Drogowego wykazał naruszenie z lp. 6.3.7 oraz 6.3.9 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, w okresie od [...] maja do [...] bądź [...] maja 2016 r. – co pomiędzy stronami pozostaje bezsporne – pozostawali jednocześnie w relacjach cywilnoprawnych ze skarżącym, co wynikała z zawartych i przedłożonych w toku postępowania umów zlecenia, oraz w stosunku pracy ze spółką [...] Sp. z o.o. W takich okolicznościach bez czynienia dalszych ustaleń faktycznych, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy przewozy drogowe, które w tym okresie także bezsprzecznie były realizowane, wykonywane były na rzecz skarżącego, czy na rzecz wskazanej spółki. Sam organ Inspekcji Transportu Drogowego, na co prawidłowo zwrócił uwagę skarżący, przy naruszeniu z lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu), przywołując te same relacje odnośnie kierowcy T. K. stwierdził, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak było możliwości ustalenia ponad wszelką wątpliwość na czyją rzecz kierowca ten wykonywał przewóz drogowy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, na gruncie przedstawionej w niniejszym uzasadnieniu wykładni, że także stwierdzenie w analizowanym zakresie (względem kierowców, co do naruszeń z okresu od [...] maja do [...] maja 2016 r.) naruszeń z lp. 6.3.7 i 6.3.9 było co najmniej przedwczesne i wymagało podjęcia przez organ dalszych czynności wyjaśniających w kwestii wykazania podmiotu, na którego rzecz były realizowane przewozy drogowe, nie wykluczając przeprowadzenia zgłaszanego w tym względzie przez skarżącego wniosku o przesłuchanie samych kierowców. Ograniczenie się natomiast do samej okoliczności istnienia stosunku cywilnoprawnego wiążącego skarżącego z tymi kierowcami okazało się w tym przypadku niewystarczające.

Uchybienie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., do jakiego w tym względzie doszło, nie miało jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem – jak zostało już wskazane powyżej – pozostałe naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym i tak uzasadniały nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Uznanie w tej części zasadności skargi nie może zatem prowadzić do jej uwzględnienia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Nie jest natomiast zasadna skarga w pozostałej, dotychczas nie rozważonej części.

Przede wszystkim nie można zgodzić się ze skarżącym w zakresie w jakim doszukuje się on uchybienia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. także w przypadku stwierdzenia popełnienia przez niego naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wobec nie okazania danych cyfrowych z tachografu cyfrowego pojazdów o numerze rejestracyjnym [...], [...], [...], [...] oraz [...] W każdym z tych przypadków stwierdzono, że przekazany do kontroli plik był uszkodzony i nie zawierał żadnych z wymaganych danych. Nie przekazanie danych z tachografu cyfrowego skutkuje natomiast obowiązkiem po stronie organu Inspekcji Transportu Drogowego nałożenia kary pieniężnej z przywołanego lp. 6.3.7. W tym względzie nie jest wystarczające okazanie w toku kontroli pliku, który dane takie miał zawierać. Twierdzenie z kolei na obecnym etapie postępowania, że brak tych danych nie wynika z ich nieokazania, lecz z błędu czy innych okoliczności leżących po stronie organu przy ich odczytaniu, nie zasługuje na uwzględnienie tym bardziej, że sam skarżący jednocześnie nadal tych danych nie okazuje.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut uchybienia powyższym przepisom procesowym w kontekście nieprzeprowadzenia przez organ administracji dostatecznego postępowania wyjaśniającego, co do realizacji przewozów na potrzeby gospodarstwa rolnego skarżącego. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że twierdzenia podnoszone w tym względzie przez skarżącego – zarówno obecnie przed Sądem, jak i uprzednio na etapie postępowania przed organem administracji – są bardzo ogólne, sprowadzają się one bowiem do jednozdaniowego twierdzenia skarżącego, że przewozy na rzecz gospodarstwa rolnego miały miejsce "bardzo często". Formułowanie tak ogólnych twierdzeń, poprzez które skarżący stara się zakwestionować konkretne przecież, wykazane przez organ Inspekcji Transportu Drogowego naruszenia, odnoszące się do konkretnych zadań przewozowych (dookreślonych, co do okresu realizacji), nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem nie prowadzi w istocie do zakwestionowania ich popełnienia. W tym kontekście bezzasadny był podnoszony przez skarżącego wniosek dowodowy o przesłuchanie wszystkich skontrolowanych kierowców. Nie można uznać, aby prezentowane aktualnie przez skarżącego stanowisko – jakoby uwzględnienie tego wniosku dowodowego służyć mogłoby do ewentualnego (planowanego) rozwinięcia wniosku wykonywania przewozów na rzecz gospodarstwa rolnego – było prawidłowe. Wnioski dowodowe strony postępowania administracyjnego powinny być skierowane na udowodnienie konkretnych okoliczności faktycznych, jako że tylko takie okoliczności mogą zostać uznane za mające znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 K.p.a.).

Podnieść w tym miejscu również trzeba, że ciężar wykazania okoliczności objętych hipotezą art. 29 u.c.p.k. oraz art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE Seria L z 2006 r. Nr 102, poz. 1 ze zm.) - obciąża przedsiębiorcę, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów i to jemu znane są okoliczności, które pozwoliłoby zastosować wyłączenie m. in. z obowiązku zachowania przerw w prowadzeniu pojazdu oraz dziennego i tygodniowego okresu wypoczynku. Wprawdzie w postępowaniu administracyjnym to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia (art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a.), jednakże na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (zob. wyrok NSA z 5 marca 20105 r., sygn. akt II GSK 188/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Konkludując, wskazać zatem trzeba, że pomimo częściowej zasadności skargi, co do zarzutu naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., ze względu na to, że stwierdzone powyżej uchybienia tym przepisom postępowania pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy, skarga nie może zostać uwzględniona.

Wobec tego, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.