Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 390/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ar. 272 ust. 1, art. 272 ust. 17, art. 298 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców [...] [...] w W. Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. [...] w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 18 lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej za usługi wodne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Informacją z dnia 28 stycznia r., nr [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w G. (przedsiębiorstwo określane dalej w skrócie jako "PGWWP w G.") ustaliło Rodzinnemu Ogrodowi Działkowemu im. [...] w S., w oparciu o art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm. - powoływanej w skrócie jako "u.p.w."), opłatę zmienną za pobór wód podziemnych za IV kwartał 2019 r. w wysokości 253 zł.

W informacji zawarto pouczenie, że jeżeli podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty nie zgadza się z jej wysokością może w terminie 14 dni złożyć reklamację do Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP w G.

Na skutek nieuznania wniesionej reklamacji, Dyrektor Zarządu Zlewni PGWWP w G. wydał w dniu 18 lutego 2020 r. decyzję nr [...] określając, na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 u.p.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a."), Polskiemu Związkowi Działkowców Stowarzyszeniu Ogrodowemu w W. - Rodzinnemu Ogrodowi Działkowemu im. [...] w S. opłatę zmienną za pobór wód podziemnych za IV kwartał 2019 r. w wysokości 253 zł (w takiej samej kwocie jaką podano w informacji).

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że opłata zmienna została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 1 u.p.w. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do innych celów niż wymienione w pkt 1 - 35, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności: 94.99.Z (0,115 zł za 1 m³) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (2) i ilości pobranych wód podziemnych. Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502 - zwanego dalej również "rozporządzeniem").

Organ odwołał się w tym zakresie do definicji działalności rolniczej, która została zawarta w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zgodnie z którą przez "działalność rolniczą" rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych oraz bambusa, a także świadczenie usług rolniczych.

Z przepisu art. 2 pkt 2 i art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tekst jednolity: Dz. U. 2017 r., poz. 2176 - dalej w skrócie "u.r.o.d.") wynika, że działki są wykorzystywane przez osoby fizyczne uprawnione do korzystania z działek do prowadzenia upraw na własne potrzeby, a nie do produkcji roślinnej lub innej objętej definicją działalnością rolniczej, co wyklucza przyjęcie, że celem przedstawionego w piśmie poboru wód jest cel rolniczy.

Ponadto - w myśl § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia - pobór wód podziemnych lub powierzchniowych następuje do innych celów, niż wymienione w punktach 1-35 rozporządzenia, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności.

Opłata została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej, wynoszącej 0,115 zł, pomnożonej przez ilości pobranych wód podziemnych w ilości 1.100 m³ oraz współczynnik różnicujący wynoszący 2.

Polski Związek Działkowców - Rodzinne Ogrody Działkowe im. [...] w S. (zwany dalej także - "skarżącym") zaskarżył powyższą decyzję w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych, a także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, polegające na niewyjaśnieniu w sposób należyty istotnych okoliczności i w konsekwencji, zaniechanie ustaleń, że rodzinne ogrody działkowe dokonują poboru wód dla celów rolniczych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, a przez to przyjęcie, że w celu ustalenia opłaty zmiennej stawki zasadne jest zastosowania art. 274 pkt 2 lit. zj) u.p.w., zamiast ustalenia opłaty w całości przy zastosowania art. 274 pkt 3 lit. c) u.p.w. względnie w części, a w pozostałym zakresie w oparciu o art. 274 pkt 3 lit. b) u.p.w.,

2. prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

* art. 4 u.r.o.d., przez pominięcie, względnie błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

* art. 5 u.r.o.d. w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 6, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 6, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez ich niezastosowanie, pomimo że przedmiotowe przepisy uzasadniają wniosek, iż pobór wód na potrzeby nawadniania gruntów i upraw na działkach w ROD mieści się w zakresie pojęcia "pobór wód na cele rolnicze";

* art. 274 pkt 2 lit. zj) u.p.w., przez bezzasadne zastosowanie;

* § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne przez bezzasadne zastosowanie;

* art. 274 pkt 3 lit. c), względnie także art. 274 pkt 3 lit. b) u.p.w., poprzez niezastosowanie;

* § 5 ust. 1 pkt 39, względnie także § 5 ust. 1 pkt 38 rozporządzenia poprzez niezastosowanie;

* art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez błędną wykładnię.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że ani ustawa - Prawo wodne, ani rozporządzenie nie zawierają legalnej definicji "celów rolniczych". W związku z tym w pełni zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do przepisów innych ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych gruntami rolnymi w rozumieniu powołanej ustawy są grunty rodzinnych ogrodów działkowych. Z kolei zgodnie z art. 4 pkt 6 tej ustawy "przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne" to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych. Jeżeli zatem zajęcie gruntu przez rodzinny ogród działkowy przesądza o tym, że staje się on gruntem rolnym, to nie jest możliwe, aby funkcjonowanie ogrodu na tym gruncie następowało na "cele nierolnicze". Z powyższego wynika zatem, że wykorzystanie gruntu na potrzeby rodzinnego ogrodu działkowego jest w bezpośredni sposób związane z jego wykorzystaniem na cele rolnicze.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ochrona gruntów rolnych polega na: ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne. Trudno za logiczne byłoby przyjąć, aby zajęcie nieruchomości przez rodzinny ogród działkowy, co skutkuje (zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 tej ustawy) uznaniem gruntu za rolny, stanowiło przejaw działania, przed którym ustawa ma chronić grunty rolne, tj. przeznaczaniem ich na cele nierolnicze lub nieleśne.

Ponadto art. 15 ust. 1 ustawy ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi, iż właściciel gruntów stanowiących użytki rolne oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne jest obowiązany do przeciwdziałania degradacji gleb, w tym szczególnie erozji i ruchom masowym ziemi. Jest oczywistym, że kwestia nawadniania gruntu i utrzymywania na nim roślinności, jest jednym z mechanizmów służących przeciwdziałania degradacji gleb, w tym szczególnie ich erozji.

Do dnia wejścia w życie ustawy prawo wodne, pobór wód (zarówno powierzchniowych, jak i podziemnych na potrzeby nawadniania rodzinnych ogrodów działkowych korzystał z całkowitego zwolnienia z opłat (art. 294 pkt 5a) Prawo ochrony środowiska uchylony z dniem 1 stycznia 2018 r. przez art. 493 pkt 26 ustawy Prawo wodne). Rozwiązanie to było jednym ze środków, którymi ustawodawca się posługiwał, mając na uwadze korzyści społeczne wynikające z funkcjonowania ROD, do których się odwołał w preambule ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Likwidacja wobec ROD dotychczasowego, całkowitego zwolnienia, była podyktowana zmianą ogólną, tj. rezygnacją, co do zasady, ze stosowania całkowitego zwolnienia z opłat za korzystanie z wód, w związku z implementacją prawa europejskiego.

Brak jest jednak jakichkolwiek przesłanek dla przyjęcia, co pośrednio uczynił organ, że ustawodawca zmienił sposób postrzegania celu wykorzystania wody na potrzeby nawadniania ROD i odstąpił od jego "niekomercyjnego" traktowania. Wręcz przeciwnie, całokształt regulacji ustawowych odnoszących się do ROD, a przewidujących szereg "preferencyjnych" rozwiązań, nakazuje wnioskować, że dokonując wykładni prawa wodnego, organ winien uwzględnić znaczenie, jakie ustawodawca przywiązuje dla instytucji ROD. W konsekwencji wykładnia ta winna zakładać możliwie najmniej dotkliwe "fiskalnie" stosowanie prawa. Skądinąd można przyjąć, że wola ustawodawcy w tym zakresie jest wyrażona wprost w obowiązującym art. 6 u.r.o.d.

Skutkiem dokonania błędnej interpretacji pojęcia "cele rolnicze" na gruncie ustawy prawo wodne, było błędne przyjęcie przez organ możliwości nałożenia na adresata decyzji opłaty zmiennej za usługi wodne przy zastosowaniu art. 274 pkt 2 lit. zj) u.p.w. Okoliczność ta czyni zasadnym zarzut naruszenia przedmiotowego przepisu przez bezzasadne zastosowanie do ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych. Analogicznie należy postrzegać zastosowanie przez organ § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia.

Zdaniem skarżącego bezpośrednie odwoływanie się do art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług nie jest wprost możliwe, albowiem przewiduje on definicję "działalności rolniczej", a nie definicję "celów rolniczych". Pojęcia te nie są tożsame. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w interpretacji podatkowej z dnia 21 czerwca 2016 r. przez Dyrektora Izba Skarbowa w P. (nr [...]) "cele rolnicze wykłada się szerzej niż samą działalność rolniczą, np. o prowadzenie ogródków przydomowych lub działkowych". Podobny pogląd wynika również z pisma Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2017 r. (nr [...]), odnoszącego się do wykładni ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście opodatkowania dzierżawy terenów pod ogród działkowy, gdzie przyjmuje się, że jest ona wykorzystywana na cel rolniczy.

Dyrektor Zarządu Zlewni PGWWP w G. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wskazał, że zastosowanie winna znaleźć stawka wskazana w § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia, gdyż nie można skarżącemu przypisać działalności rolniczej i używania pobieranej wody w takim właśnie celu, natomiast zarzuty skargi są niezasadne. Organ podkreślił, że zgodnie z PKD działalności ROD jest zaliczana do działalności rekreacyjnej i hobbistycznej - 94 99 Z. W sprawie nie doszło, w ocenie organu, do naruszenia przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi skarżący uczynił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP w G. z dnia 18 lutego 2020 r., mocą której - w następstwie nieuznania wniesionej reklamacji - orzekł o określeniu opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2019 r.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r., poz. 310 ze zm. - dalej jako "u.p.w.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502 - dalej zwanego "rozporządzeniem z dnia 22 grudnia 2017 r.").

Wskazać w tym miejscu należy, że uchwalenie i wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 950/18, LEX nr 2622799).

Konsekwentnie zatem, w przepisach ustawy - Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Zgodnie z treścią art. 35 ust. 3 pkt 1 u.p.w. usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Z kolei zgodnie z art. 267 u.p.w. instrumenty ekonomiczne służące gospodarowaniu wodami stanowią m.in. opłaty za usługi wodne (pkt 1). Stosownie do art. 268 ust. 1 u.p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (ust. 1 pkt 1). Zgodnie natomiast z art. 270 ust. 1 u.p.w. opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną, przeznaczenia wody, jej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych (ust. 6 tego przepisu).

Stosownie do art. 272 ust. 1 u.p.w. wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m³, przy czym - stosownie do ust. 10 - ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1 - 9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał.

W myśl natomiast art. 272 ust. 17 u.p.w. wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-7 i 9, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Z kolei na mocy art. 273 ust. 1 u.p.w. podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. W razie uznania reklamacji Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne (art. 273 ust. 5 u.p.w.), natomiast w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 u.p.w.).

Zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na uregulowanie prawne wynikające z art. 389 pkt 1 u.p.w., zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne.

Takie pozwolenie, co nie było kwestionowane w sprawie, posiada skarżący, a mianowicie, decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 21 lipca 2016 r. (nr [...]) zostało udzielone Rodzinnemu Ogrodowi Działkowemu im. [...] w S. pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych, wydane na okres do dnia 28 lipca 2036 r.

Strona skarżąca nie kwestionowała okoliczności wydania ww. decyzji. Przyjąć zatem należało, że skarżący ROD ma prawnie zagwarantowaną możliwość korzystania z wód podziemnych w zakresie poboru tych wód, z czego faktycznie korzysta, o czym świadczą oświadczenia skarżącego ROD z dnia 21 stycznia 2020 r. o ilości pobranych wód podziemnych w IV kwartale 2019 r. (1.100 m³), stanowiące podstawę przyjętych przez organ w niniejszej sprawie wyliczeń prowadzących do określenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych (zgodnie z art. 552 ust. 2a, ust. 2b i ust. 2d u.p.w.). Jeżeli zatem skarżący jest niewątpliwie podmiotem korzystającym z usług wodnych w rozumieniu ustawy - Prawo wodne, to z mocy art. 298 pkt 1 u.p.w. ciąży na nim obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne.

Przechodząc do oceny prawidłowości zastosowania przez organ stawki opłaty za usługi wodne, a w konsekwencji wyliczenia należnej za okres IV kwartału 2019r. opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, należy przypomnieć, że wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych, wyrażonej w m³ (art. 272 ust. 1 u.p.w.).

Wysokość stawek opłat za usługi wodne została określona w rozporządzeniu z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych, w którym m.in. określono jednostkowe stawki opłat za usługi wodne do innych celów niż wymienione w lit. a-zi, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności (§ 1 ust. 1 pkt 2 lit. zj) tego rozporządzenia).

W § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. wskazano, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, wynoszą m.in.:

pkt 36) do innych celów niż wymienione w pkt 1 - 35, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności: a) 0,115 zł za 1 m³ pobranych wód podziemnych, b) 0,057 zł za 1 m³ pobranych wód powierzchniowych;

pkt 39) do celów rolniczych lub leśnych za pobór wód podziemnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, pobranych za pomocą urządzeń pompowych - 0,05 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych.

W ocenie strony skarżącej organ przy ustaleniu wysokości opłaty zastosował błędnie stawkę określoną w § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a) rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r., gdyż grunty będące w posiadaniu podmiotu skarżącego są gruntami rolnymi i - jako grunty wykorzystywane na potrzeby rodzinnych ogrodów działkowych - są w bezpośredni sposób związane z wykorzystywaniem ich na cele rolnicze, dlatego w stosunku do nich winna zostać zastosowana stawka opłaty wynikająca z § 5 ust. 1 pkt 39 ww. rozporządzenia.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącego jest błędne.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie sposób celów rolniczych (lub leśnych), o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017r., zrównywać (utożsamiać) z celami Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Podstawowe cele ROD zostały wskazane w art. 3 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych i są nimi m.in.: zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych (pkt 1). Jakkolwiek "prowadzenie upraw ogrodniczych" stanowi niewątpliwie wycinek aktywności rolniczej polegającej na uzyskiwaniu z prowadzonych upraw określonych płodów rolnych, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że aktywność ta nie jest prowadzona w celach rolniczych czyli - zdaniem Sądu - w celach związanych z produkcją roślinną lub zwierzęcą, lecz - co wynika z charakteru ROD - w celach związanych z zaspokajaniem wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb użytkowników ROD (działkowców) i ich rodzin. Te cele nie są równoznaczne z "celami rolniczymi", o jakich mowa w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r.

W ocenie Sądu taka wykładnia jest zgodna także z upoważnieniem ustawowym, na podstawie którego wydane zostało rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2017 r. (tj. na podstawie art. 277 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 lit. b-d u.p.w.), w którym w sposób wyraźny dopuszczono możliwość różnicowania wysokości stawek opłat w zależności od m.in. przeznaczenia pobieranej wody (art. 277 ust. 2 pkt 2 lit. c/ in fine u.p.w.). Oczywistym być musi, że pobór wody związany z celami rolniczymi, a więc z działalnością mającą na celu produkcję rolno-zwierzęcą, w sposób uzasadniony może następować na warunkach uprzywilejowanych, aniżeli w przypadkach korzystania z wód służących przede wszystkim realizacji celów rekreacyjno-wypoczynkowych.

Na "rolniczy cel" gruntów użytkowanych przez rodzinne ogrody działkowe nie mogą też wskazywać - na co się powołuje skarżący - uregulowania wynikające z ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm. - dalej w skrócie "u.o.g.r.l."). Co prawda art. 2 ust. 1 pkt 6 u.o.g.r.l. stanowi, że gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty rodzinnych ogrodów działkowych i ogrodów botanicznych, to jednak art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wskazuje, że ochrona gruntów rolnych polega na ograniczaniu przeznaczenia na cele nierolnicze lub nieleśne. Objęcie zatem terenów rodzinnych ogrodów działkowych taką samą ochroną, jak gruntów rolnych i leśnych, ma na celu ograniczanie przeznaczania gruntów ROD na cele nierolnicze lub nieleśne, co jednak nie oznacza, że grunty te służą celom rolniczym. Należy zauważyć, że definicja gruntów rolnych statuowana w art. 2 ust. 1 u.o.g.r.l. nie jest normatywnie jednolita, jako że efektywnie w sposób rolniczy mogą być użytkowane tylko grunty rolne określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne (pkt 1) oraz zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa (pkt 8), natomiast pozostałe grunty, tj. pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa (pkt 2), pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (pkt 3), pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych (pkt 4), parków wiejskich oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym również pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami przeciwerozyjnymi (pkt 5), pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi (pkt 7), torfowisk i oczek wodnych (pkt 9) i pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych (pkt 10), z założenia, nie mogą służyć rolniczemu ich wykorzystaniu, co nie odbiera im normatywnego charakteru gruntów rolnych. Wobec powyższego należy stwierdzić, że istota ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych sprowadza się do uregulowania zasad dotyczących ochrony gruntów rolnych i leśnych przed ich przeznaczeniem na cele nierolnicze lub nieleśne (art. 4 pkt 6), ale z przepisów tej ustawy nie da się wyinterpretować pojęcia "celów rolniczych", tym bardziej że ustawa ta takim pojęciem się nie posługuje. Objęcie zatem terenów rodzinnych ogrodów działkowych taka samą ochroną jak gruntów rolnych i leśnych nie oznacza, że tereny rodzinnych ogrodów działkowych są wykorzystywane do celów rolniczych. Tym bardziej wobec wprowadzonego w art. 12 u.r.o.d. na terenach rodzinnych ogrodów działkowych zakazu prowadzenia działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej, obejmującego również działalność rolniczą oraz w świetle ustawowych celów rodzinnych ogrodów działkowych określonych w art. 3 u.r.o.d. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 98/20, LEX nr 2979188).

Przy czym, zgodzić się należy z organem, który na poparcie swojego stanowiska dotyczącego rozumienia pojęcia celów rolniczych odwołuje się również do regulacji art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług, definiującej samo tylko pojęcie działalności rolniczej. Ponadto, reprezentowany przez organ pogląd w kwestii zastosowanej w niniejszej sprawie stawki opłaty za pobór wody potwierdza też treść Polskiej Klasyfikacji Działalności, do której to odsyła § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r., a w szczególności to, że działalność ta - jak przyjął organ - określona została w grupie 94.99.Z.

Polska Klasyfikacja Działalności została wprowadzona na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. Nr 251, poz. 1885 ze zm.). W poz. 94.99.Z PKD (tj. Dział 94 "DZIAŁALNOŚĆ ORGANIZACJI CZŁONKOWSKICH", Klasa 99 "Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana", Podklasa Z), wskazano, że obejmuje ona m.in. "działalność stowarzyszeń agitujących do działalności kulturalnej, rekreacyjnej oraz hobbystycznej (innej niż sporty i gry), np.: koła poetyckie i literackie, kluby książki, kluby historyczne, koła działkowców, kluby filmowe, koła fotograficzne, muzyczne i artystyczne, kluby kolekcjonerskie, kluby środowiskowe itp.".

W ocenie Sądu taki opis działalności, odnoszący się do "stowarzyszeń agitujących m.in. do działalności rekreacyjnej", z przykładowym wskazaniem, że mogą to być "koła działkowców", niewątpliwie koresponduje z działalnością Rodzinnych Ogrodów Działkowych, które - jako jednostki organizacyjne PZD czyli Stowarzyszenia Ogrodowego w Warszawie, mając za podstawowe cele działalności m.in. zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych czy też kształtowanie zdrowego otoczenia człowieka (art. 3 pkt 1 i 9 u.r.o.d.) - należy zaliczyć do takich właśnie organizacji członkowskich ("agitujących do działalności rekreacyjnej") w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Działalności. Wymieniony w cytowanej Podklasie PKD przykład "kół działkowców", w ocenie Sądu, dość jednoznacznie z kolei wskazuje, że chodzi tu

o aktywność (działalność) organizacji działkowców, w co niewątpliwie wpisuje się działalność prowadzona w formie Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Nie jest to zatem działalność rolnicza, do której odnosi się Dział 1 PKD.

Biorąc pod uwagę dokonane rozważania, w ocenie Sądu, zastosowanie przy wyliczeniu przez organ wysokości należnej opłaty zmiennej stawki określonej w § 5 ust. 1 pkt 36 (nie zaś w pkt 39, czy 38) rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. (tj. 0,115 zł za 1 m³ pobranych wód podziemnych) było prawidłowe.

W konsekwencji przyjąć należy, że organ zaskarżoną decyzją w sposób prawidłowy orzekł o określeniu wobec strony skarżącej opłaty zmiennej w wysokości 253 zł za pobór wód podziemnych za IV kwartał 2019 r., tj. 0,115 zł x 2 (czyli współczynnik różnicujący zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r.) x 1.100 m³ = 253 zł.

Zdaniem Sądu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło od naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie organ dokonał właściwej wykładni przepisów oraz wyjaśnił okoliczności faktyczne sprawy. Skoro skarżący nie korzysta z wód podziemnych w celach rolniczych nie mogły znaleźć też zastosowania przepisy art. 274 pkt 3 lit. b i c) u.p.w., które ustalając maksymalne stawki opłat wprost mówią o poborze wód do celów rolniczych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.