Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 670/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 184 ust. 1, art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 26 ust. 1 pkt 15, pkt 15a
journal: Dz.U. 2017 poz 1376
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 2 pkt 7, art. 98 ust. 2
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 152 ust. 1, art. 153 ust. 1
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: WSA Jerzy Drwal WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Bartosz Kuś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Zarządu Województwa L. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt III SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], Zarząd Województwa L. – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013, po rozpoznaniu odwołania L. M., uchylił decyzję L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], zobowiązującą do zwrotu części dofinansowania wypłaconego ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013, w ramach umowy z dnia 14 stycznia 2013 r. o dofinansowanie projektu pod nazwą "Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstwa [...] poprzez budowę i wyposażenie zakładu wysokospecjalistycznych usług w zakresie automatyki przemysłowej" oraz zobowiązał beneficjenta do zwrotu kwoty 33.434,59 zł wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] marca 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz od dnia następującego po dniu doręczenia niniejszej decyzji do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że L. M. w dniu [...] stycznia 2013 r. zawarł z L. Agencją Wspierania Przedsiębiorczości umowę o dofinansowanie wyżej wymienionego projektu. Całkowita wartość projektu miała wynosić 1.850.670,94 zł. Kwota dofinansowania została określona na 699.887,58 zł, co stanowi 46,77% całkowitych kosztów kwalifikowalnych.

W toku realizacji projektu beneficjent złożył cztery wnioski o płatność, w tym w dniu [...] stycznia 2015 r. złożył wniosek nr [...] o płatność końcową za okres do dnia [...] grudnia 2014 r. Strona złożyła zestawienie dokumentów potwierdzających poniesione wydatki na łączną kwotę wydatków kwalifikowanych 285.949 zł, które w odniesieniu do wysokości poziomu dofinansowania dla projektu określiły kwotę do wypłaty na poziomie 133.738,34 zł. Strona złożyła również dokumenty potwierdzające przeprowadzenie czterech postępowań ofertowych oraz poniesionych wydatków. W wyniku pozytywnej weryfikacji wniosku kwota w wysokości 133 738,34 zł została wypłacona beneficjentowi w dniu [...] marca 2015 r.

Pismem z dnia [...] maja 2016 r. Urząd Kontroli Skarbowej w L., w związku audytem gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013, przekazał do LAWP podsumowanie ustaleń dotyczących projektu zrealizowanego przez L. M.. Urząd Kontroli Skarbowej stwierdził, że wydatki zostały poniesione przez beneficjenta niezgodnie z umową o dofinansowanie oraz przewyższają wartość rynkową. Zapytania ofertowe w zakresie czterech postępowań ofertowych na zakup środków trwałych i wyposażenia wskazanego we wniosku o płatność nr [...] nie zawierały dokładnego opisu przedmiotu postępowania (brak było określenia minimalnych parametrów technicznych). Wydatki zostały dokonane i rozliczone bez uwzględnienia zasad dotyczących konkurencyjności w zakresie przeprowadzenia rozeznania rynku w sposób umożliwiający prawidłowe i rzetelne przygotowanie oferentowi swojej oferty. Powyższe spowodowało konieczność ustalenia 25 % wydatków niekwalifikowanych.

W dniach od [...] do [...] czerwca 2016 r. LAWP przeprowadziła kontrolę, która wykazała nieprawidłowości w realizacji projektu związane ze sposobem przeprowadzenia postępowań ofertowych. Zapytania ofertowe dotyczące zakupu środków trwałych, wyposażenia oraz wartości niematerialnych i prawnych nie uwzględniały wymogów określonych w postanowieniach umowy o dofinansowanie oraz zapisach Wytycznych dla Wnioskodawców w ramach I i II Osi Priorytetowej RPO WL 2007-2013, gdyż nie zawierały dokładnego opisu przedmiotu postępowania i specyfikacji technicznej. Ponadto przedłożone przez beneficjenta w dniu [...] czerwca 2016 r. specyfikacje środków trwałych, wyposażenia oraz wartości niematerialnych i prawnych, będących przedmiotem postępowań ofertowych poddanych kontroli, nie zostały potwierdzone podpisami oferentów jako osób, które się z nimi zapoznały na etapie prowadzonych postępowań.

Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. LAWP poinformowała beneficjenta o nałożeniu korekty w kwocie 33.434,59 zł, stanowiącej 25% wypłaconego dofinansowania w wysokości 133.738,34 zł oraz wezwała do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] marca 2015 r. W związku z brakiem zwrotu środków, LAWP wszczęła postępowanie i w dniu [...] września 2018 r. wydała decyzję w przedmiocie zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Zarząd Województwa L. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że LAWP nie poczyniła własnych ustaleń co do podstaw zwrotu dofinansowania, ograniczając się do przywołania ustaleń pokontrolnych Urzędu Kontroli Skarbowej. Ponadto, nie kwestionując ustaleń LAWP co do samego faktu wystąpienia nieprawidłowości, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja LAWP nie zawiera poprawnego uzasadnienia dotyczącego określenia wysokości korekty finansowej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i po uzupełnieniu materiału dowodowego, LAWP decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. orzekła o obowiązku zwrotu przez beneficjenta kwoty 33.434,59 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków, to jest od [...] marca 2015 r. do dnia zapłaty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej.

LAWP uznała, że w sprawie nie znajduje zastosowania taryfikator COCOF, przyjęty za podstawę pierwotnej decyzji. Wartość procentowa korekty w wysokości 25% jest jednak prawidłowa. Nieprawidłowości w udzielaniu zamówień, jakich dopuścił się beneficjent, kwalifikują je bowiem do korekty finansowej o tożsamej wartości procentowej, na podstawie taryfikatora wydanego przez Instytucję Koordynującą RPO.

L. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając pominięcie faktu, iż LAWP w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r podjęła już decyzję ostateczną o odstąpieniu od nałożenia korekty finansowej. Według skarżącego prawidłowo przeprowadził on rozeznanie rynku oraz postępowanie ofertowe i wywiązał się z obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie, co zostało przez skarżącego udokumentowane. Zdaniem skarżącego nie zachodzą przesłanki do zakwestionowania prawidłowego przeprowadzenia rozeznania rynku ani kwalifikowalności żadnego z wydatków w ramach przedmiotowego projektu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r. Zarząd Województwa L. uchylił decyzję LAWP z dnia [...] lipca 2019 r. oraz zobowiązał skarżącego do zwrotu kwoty 33.434,59 zł wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia [...] marca 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji organu odwoławczego do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zarząd Województwa wskazał, że wbrew zarzutowi skarżącego decyzja organu pierwszej instancji nie jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Sprawa nie została bowiem poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Z treści odwołania wynika, że strona jako decyzję ostateczną traktuje pismo LAWP z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] Pismo to ma jednak wyłącznie charakter informacyjny i nie może być traktowane jako decyzja, a tym bardziej jako decyzja ostateczna.

Zarząd Województwa przyznał, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. znalazła się informacja LAWP o odstąpieniu od nałożenia korekty finansowej. Zajęcie powyższego stanowiska nie oznacza jednak, iż nie mogło ono ulec zmianie, a tym bardziej, że LAWP nie mogła prowadzić postępowania w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja organu pierwszej instancji nie została wydana z naruszeniem zakazu ponownego orzekania w tej samej sprawie.

Weryfikując przesłanki zwrotu dofinansowania Zarząd Województwa uznał za prawidłowe ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z umową LAWP zobowiązała się udzielić stronie dofinansowania, pod warunkiem spełnienia przez stronę wszystkich warunków przewidzianych prawem i umową. Umowa przewidywała, że całkowite wydatki kwalifikowalne projektu wyniosą 1.496.445,56 zł, a wartość dofinansowania miała wynieść 699.887,58 zł, co stanowiło 46,77% całkowitych kosztów kwalifikowalnych. W umowie strona zobowiązała się do ponoszenia wydatków w sposób rzetelny, racjonalny i oszczędny, wybierania i udzielania wszelkich zamówień (zakupów, dostaw itp.) w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie ofertę, z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji. Strona miała stosować się do obowiązujących i aktualnych wzorów dokumentów oraz informacji zamieszczonych w szczególności na stronie internetowej Instytucji Pośredniczącej II stopnia (LAWP), a zatem była zobowiązana do stosowania "Wytycznych dla Wnioskodawców" określonych w § 1 ust. 30 umowy.

Strona w trakcie realizacji projektu przedłożyła cztery wnioski o płatność. Zwrot dofinansowania dotyczy nieprawidłowości w dokonywaniu wydatków ujętych we wniosku o płatność końcową, złożonym w dniu [...] stycznia 2015 r. Wraz z wnioskiem strona złożyła zestawienie dokumentów potwierdzające przeprowadzenie czterech postępowań ofertowych oraz poniesienie wydatków. Kwota do wypłaty w wysokości 133.738,34 zł została obliczona przez przyporządkowanie wydatków poniesionych w projekcie i ujętych we wniosku o płatność, do wysokości poziomu dofinansowania dla projektu wynoszącego 46,77 %. Wniosek o płatność końcową dotyczył refundacji wydatków związanych z zakupem środków trwałych i wyposażenia opisanych we wniosku. Strona w celu dokonania tych zakupów przeprowadziła cztery postępowania ofertowe, dokumentowane protokołami z wyboru najkorzystniejszej oferty.

Zgodnie z pierwszym z protokołów przedmiotem postępowania był zakup zgrzewarki hydraulicznej doczołowej warsztatowej (stacjonarnej), zgrzewarki doczołowej półautomatycznej (przenośnej), stołów narzędziowych, trzech kompletów narzędzi, drabin aluminiowych, szlifierek, trzech zestawów kluczy, sprężarki oraz zestawu maszyn do obróbki szyn miedzianych. Zapytanie ofertowe zostało skierowane do potencjalnych wykonawców w dniu [...] listopada 2014 r. W protokole strona zaznaczyła, że zarówno zapytanie ofertowe, jak i oferty zostały sporządzone w formie pisemnej. Oferty złożyło trzech wykonawców. Za najkorzystniejszą strona uznała ofertę wykonawcy D. M. K.. W każdym przypadku zapytanie ofertowe sformułowane było w sposób ogólny i dotyczyło zakupu: zgrzewarki hydraulicznej doczołowej warsztatowej (stacjonarnej), zgrzewarki doczołowej półautomatycznej (przenośnej), stołów narzędziowych, trzech kompletów narzędzi, drabin aluminiowych, szlifierek, trzech zestawów kluczy, sprężarki oraz zestawu maszyn do obróbki szyn miedzianych. Równie ogólnikowe są oferty złożone przez każdego z wykonawców. W szczególności brak jest w nich wskazania producentów i modeli dostarczanych urządzeń. Zarówno zapytanie ofertowe, jak i oferta nie pozwalają również ustalić, jakiego rodzaju narzędzia i klucze mają wchodzić w skład zamawianych zestawów.

Kolejne zapytanie ofertowe dotyczyło zakupu mebli biurowych. Zapytania ofertowe zostały przekazane wykonawcom w dniu [...] listopada 2014 r. W protokole strona zaznaczyła, że zarówno zapytanie ofertowe, jak i oferty zostały sporządzone w formie pisemnej. Oferty złożyło trzech wykonawców. Jako najkorzystniejszą strona uznała ofertę wykonawcy D. M. K.. W każdym przypadku zapytanie ofertowe sformułowane było w sposób ogólny i dotyczyło zakupu wymienionych w zapytaniu mebli biurowych, bez podania dodatkowych ich parametrów. Równie ogólnikowe są oferty złożone przez każdego z wykonawców. W szczególności brak jest w nich wskazania producentów mebli.

Przedmiotem kolejnego zapytania ofertowego był zakup sprzętu komputerowego i multimedialnego oraz oprogramowania. W protokole strona zaznaczyła, że zarówno zapytanie ofertowe, jak i oferty zostały sporządzone w formie pisemnej. Oferty złożyło trzech wykonawców. Za najkorzystniejszą strona uznała ofertę wykonawcy M. D. G.. W każdym przypadku zapytanie ofertowe sformułowane było w sposób ogólny i dotyczyło zakupu wymienionych w zapytaniu sprzętu komputerowego i multimedialnego oraz oprogramowania, bez podania dodatkowych ich parametrów. Równie ogólnikowe są oferty złożone przez każdego z wykonawców. W szczególności brak jest w nich wskazania producentów.

Ostatnie z zapytań ofertowych dotyczyło zakupu wyposażenia oraz sprzętu AGD. W protokole strona zaznaczyła, że zarówno zapytanie ofertowe, jak i oferty zostały sporządzone w formie pisemnej. W odpowiedzi na zapytanie strona uzyskała trzy oferty. Jako najkorzystniejszą strona uznała ofertę wykonawcy D. M. K.. W każdym przypadku zapytanie ofertowe sformułowane było w sposób ogólny i dotyczyło zakupu mebli i wyposażenia określonego hasłowo w zapytaniu. Równie ogólnikowe są oferty złożone przez każdego z wykonawców. W szczególności brak jest w nich wskazania producentów i modeli dostarczanych urządzeń.

Organ odwoławczy zauważył, że w trakcie postępowania kontrolnego prowadzonego przez LAWP strona w odniesieniu do każdego z zapytań ofertowych oświadczyła, iż szczegółowa specyfikacja przedmiotu zamówienia udzielana była ustnie przy przekazywaniu osobistym zapytania ofertowego, a dodatkowe informacje przekazywane były oferentom telefonicznie. W trakcie kontroli opisanych zamówień strona przedstawiła specyfikację techniczną wszystkich elementów wyposażenia i sprzętu, których dotyczyły zapytania ofertowe. Dokument ten nie został jednak podpisany przez któregokolwiek z oferentów. Strona już po otrzymaniu wezwania do zwrotu środków przedłożyła oświadczenia wykonawców, z których wynika, że szczegółowa specyfikacja przedmiotu zamówienia była udzielana ustnie przy przekazywaniu zapytania ofertowego. Za każdym razem specyfikacja miała mieć brzmienie zgodne z zestawieniem znajdującym się pod oświadczeniem.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że bezspornie pisemna specyfikacja nie była elementem zapytania ofertowego, a takie ustalenie jest zbieżne z treścią oświadczeń składanych przez stronę, która twierdziła, że szczegółowe wymagania co do poszczególnych elementów zamówień przekazywała w formie ustnej.

Zarząd Województwa podzielił ocenę LAWP co do nielogiczności twierdzeń strony dotyczących sposobu przekazywania wykonawcom specyfikacji technicznych. Trudno bowiem znaleźć wytłumaczenie, dla którego strona miałaby odstąpić od dołączenia do zapytań ofertowych pełnej pisemnej specyfikacji technicznej, a zamiast tego przekazywać ją wykonawcom ustnie. Zdaniem organu odwoławczego zachodziły także podstawy do zakwestionowania wiarygodności oświadczeń wykonawców dotyczących ustnego przekazania specyfikacji w formie złożonej przez stronę po otrzymaniu informacji o nałożeniu korekty finansowej. Wysoce nieprawdopodobne jest, aby każdy z wykonawców po upływie znacznego czasu od złożenia oferty, wynoszącego półtora roku, mógł w sposób wiarygodny potwierdzić treść ustnej specyfikacji. Analiza złożonych oświadczeń prowadzi do wniosku, że druki oświadczeń zostały przygotowane przez samą stronę.

Zarząd Województwa podniósł, że zgodnie z "Wytycznymi dla Wnioskodawców w ramach I i II Osi Priorytetowej RPO WL 2007-2013", Rozdział III: Realizacja i kontrola projektu beneficjent przy realizacji projektu zobowiązany jest wybierać i udzielać wszelkich zamówień (zakupów, dostaw itp.) w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie ofertę, z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji. Wytyczne przewidują, że beneficjent zobowiązany jest wysłać zapytanie ofertowe do potencjalnych dostawców i usługodawców. Etap ten polega m.in. na opisaniu przez beneficjenta przedmiotu postępowania w sposób umożliwiający prawidłowe i rzetelne przygotowanie oferentowi swojej oferty. Oznacza to m.in., że opis powinien pozwalać każdemu potencjalnemu oferentowi jednoznacznie określić przedmiot postępowania (np. komputer — laptop czy stacjonarny, jakie ma mieć minimalne parametry). Należy przygotować zapytanie w sposób, który nie będzie naruszał zasady konkurencyjności. Według Wytycznych kwalifikowalność poniesionych wydatków oceniana jest w trakcie realizacji projektu, poprzez weryfikację opłaconych faktur (lub innych dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej) wraz z wyciągami bankowymi przedstawianymi przez beneficjenta do refundacji. Sprawdzeniu podlega w szczególności kwestia czy poniesiony wydatek jest efektywny, to jest czy zachowano zasadę osiągnięcia najlepszego efektu przy możliwie najniższych kosztach. W Wytycznych znajdują się zapisy wskazujące, iż to na beneficjentach, którzy na mocy art. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych nie są zobowiązani do jej stosowania, spoczywa ciężar udowodnienia, że zasada efektywności i konkurencyjności została zachowana. Oznacza to, że beneficjent powinien zgromadzić co najmniej trzy oferty i przedstawić instytucjom uprawnionym do kontroli dokumenty, które dowodzą, że dokonany w ramach projektu wydatek jest oszczędny i dzięki niemu uzyskiwane są efekty założone w projekcie. Dokumentami takimi mogą być: pisemny protokół z wyboru ofert, pisemne protokoły z negocjacji handlowych (podpisane przez obie strony) uzasadniające dokonany wybór wykonawcy/dostawcy, pisemne oferty firm konkurencyjnych w stosunku do wykonawcy/dostawcy, z którym beneficjent podpisze umowę.

W oparciu o powyższe okoliczności Zarząd Województwa stwierdził, że opisane postępowania o udzielnie zamówień zostały przeprowadzone w sposób sprzeczny z wymaganiami Wytycznych, a także z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie, w której beneficjent zobowiązał się przy realizacji projektu wybierać i udzielać wszelkich zamówień w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie ofertę, z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji.

Organ zauważył, że Wytyczne wymagają zachowania pisemności postępowań dotyczących udzielanych zamówień. Fakt, że Wytyczne nie wymieniają wprost zapytania ofertowego jako dokumentu sporządzanego w formie pisemnej, nie oznacza, że wymóg zachowania takiej formy nie odnosi się do zapytania. Wytyczne w sposób wyraźny wymagają od beneficjenta przeprowadzenia dowodu zachowania zasady efektywności wydatku. Ponadto sama umowa wymagała, aby zamówienia były udzielane z zachowaniem zasady przejrzystości. Bezspornym jest zaś, że zapytania ofertowe przekazywane poszczególnym wykonawcom nie zawierały szczegółowej specyfikacji zamawianego asortymentu. Taka specyfikacja - wedle oświadczeń strony oraz poszczególnych oferentów - miała być przekazywana ustnie. Powyższe stoi zaś w sprzeczności z obowiązkiem przeprowadzania postępowań w formie pisemnej.

W ocenie organu odwoławczego specyfikacja techniczna określająca wymagania dotyczące przedmiotu zamówienia powinna stanowić element zapytania ofertowego. W przypadku jej braku wykonawcy nie mieliby żadnej możliwości ustalenia, jakie są szczegółowe wymagania zamawiającego. Nie ulega zatem wątpliwości, iż specyfikacja stanowi kluczowy element zapytania ofertowego. W niniejszej sprawie specyfikacja miała być przekazywana ustnie. Jednakże organ odwoławczy twierdzenia strony w tym zakresie uznał za niewiarygodne. Tego rodzaju zachowanie jest bowiem sprzeczne z praktyką rynkową, jak również stwarzałoby realne ryzyko wystąpienia różnic pomiędzy wymaganiami strony ujawnianymi poszczególnym wykonawcom. Zgodnie z oświadczeniami strony dodatkowe informacje dotyczące przedmiotu zamówienia były udzielane telefonicznie. Zdaniem organu stanowi to dowód tego, że specyfikacje techniczne w brzmieniu przedstawionym przez stronę, nawet jeśli istotnie zostały przekazane ustnie, nie były podstawowym źródłem informacji co do oczekiwań zamawiającego, albowiem te były ustalane w bezpośrednich rozmowach prowadzonych z oferentami. Potwierdzeniem tego jest fakt, że specyfikacje przedłożone przez stronę zawierają tylko ogólny opis podstawowych wymagań, które to wymagania mogły być spełnione przez szerokie spektrum urządzeń lub wyposażenia. Widoczne to jest w szczególności w przypadku opisu parametrów komputera, z których w żaden sposób nie wynika, że zamawiającemu chodzi o urządzenie przeznaczone do zastosowań specjalistycznych. Ponadto żadna ze złożonych ofert nie odwołuje się do specyfikacji technicznych jako źródła informacji dotyczących wymagań nabywanego wyposażenia i sprzętu. W żadnej z ofert nie sprecyzowano też modeli i producentów urządzeń oraz wyposażenia będących przedmiotem oferty. Brak jest więc jakiegokolwiek dowodu na to, że składając ofertę w relacjach między stroną, a wyłonionymi wykonawcami specyfikacje techniczne miały jakiekolwiek znaczenie, nawet jeśli istotnie były one przekazywane wykonawcom. Wobec w istocie blankietowego charakteru oferty, z uwagi na brak konkretyzacji przedmiotu zamówienia, brak jest więc także dowodu, iż sprzęt będący przedmiotem złożonej oferty był tożsamy ze sprzętem, który został finalnie dostarczony, a pomiędzy stroną i wykonawcami nie dochodziło do dodatkowych ustaleń w tym zakresie.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że postępowania o udzielenie zamówień objętych ostatnim wnioskiem o płatność zostały przeprowadzone z naruszeniem zasad przejrzystości oraz efektywności. W świetle dokumentów przedstawionych przez stronę brak jest możliwości potwierdzenia, że każdy z potencjalnych oferentów otrzymywał te same informacje co do wymagań zamawiającego. Materiał dowodowy daje podstawy do twierdzenia, że wymagania te były ustalane w trakcie bezpośrednich rozmów z zamawiającym. Ogólnikowość zapytań ofertowych, a także samych specyfikacji technicznych, przy założeniu, że w ogóle były one przekazywane oferentom, nie pozwalają również potwierdzić, że wydatek został dokonany w sposób efektywny i czy nie istniała możliwość osiągnięcia celów projektu przy mniejszym nakładzie kosztów

Z tych względów organ odwoławczy podzielił stanowisko LAWP o wystąpieniu nieprawidłowości, uznając przy tym, że brak przejrzystości przeprowadzanych postępowań stwarzał realne ryzyko faworyzowania konkretnych wykonawców, skoro w trzech z czterech postępowań dokonano wyboru tego samego wykonawcy, a nie brał on udziału w czwartym postępowaniu, którego przedmiot rodzajowo odbiegał od przedmiotu pozostałych zamówień.

Organ odwoławczy wskazał, że strona udzielała zamówień z naruszeniem zasad określonych w umowie o dofinansowanie, w szczególności w § 22 ust. 1, § 3 ust. 7 oraz § 2 ust. 4, oraz w Wytycznych, co dotyczy zwłaszcza przekazania wszystkim oferentom informacji koniecznych do sporządzenia oferty, w sposób umożliwiający zachowanie zasady efektywności. Niezależnie od tego organ uznał, że deklarowany przez stronę sposób przekazywania oferentom specyfikacji technicznych nie pozwala również na zapewnienie poprawnej ścieżki audytu.

Zdaniem organu ustalone zachowania strony należy traktować jako nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości pociąga za sobą konieczność obciążenia projektu korektą finansową w rozumieniu art. 98 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1083/2006. Zachodziły zatem podstawy do nałożenia korekty w oparciu o taryfikator, o którym mowa w § 1 pkt 18 umowy o dofinansowanie projektu, to jest dokument pt. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" wraz z załącznikiem pt. "Wskaźniki procentowe do obliczania wartości korekty finansowej za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, współfinansowanych ze środków UE", wydany przez Instytucję Koordynującą RPO i opublikowany na jej stronie internetowej.

Organ odwoławczy podniósł, że sporządzone przez beneficjenta w formie pisemnej zapytania ofertowe w ramach czterech postępowań o udzielenie zamówienia nie zawierały informacji na temat parametrów technicznych asortymentu stanowiącego ich przedmiot, co czyni niemożliwym ustalenie, jakie były rzeczywiste wymagania beneficjenta co do zamawianego asortymentu, które mogły mieć wpływ na sporządzenie ofert przez wykonawców. Uchybienie to wpisuje się w kategorię nieprawidłowości określoną w pkt 22 Tabeli 2 Taryfikatora, pn. "Niejednoznaczny opis przedmiotu zamówienia", dla której wskaźnik procentowy korekty finansowej wynosi 10%, z możliwością obniżenia do 5%.

Okoliczność, że strona nie przekazała potencjalnym wykonawcom zapytań ofertowych zawierających pełny opis przedmiotu zamówień, umożliwiający prawidłowe i rzetelne przygotowanie im ofert, a dodatkowe w tym zakresie informacje przekazywała ustnie, przemawia za uznaniem, że strona uchybiła także obowiązkowi w zakresie upublicznienia informacji o zamówieniu. W przypadku postępowania o udzielenie zamówienia, do którego nie mają zastosowania przepisy Prawa zamówień pubicznych, formą udostępnienia informacji o zamiarze udzielenia zamówienia jest przekazanie zapytania ofertowego, utrwalonego na piśmie, co najmniej trzem potencjalnym wykonawcom. Wynika to wprost z postanowień Wytycznych dla Wnioskodawców. Co więcej, Wytyczne wyraźnie stanowią, że etap wysłania zapytań ofertowych potencjalnym wykonawcom polega m.in. na opisaniu przez zamawiającego przedmiotu postępowania w sposób umożliwiający prawidłowe i rzetelne przygotowanie oferentowi swojej oferty. Prowadzi to do wniosku, że jedynie przekazanie zapytań ofertowych w odpowiedniej formie i zawierających pełny opis przedmiotu zamówienia warunkuje uznanie, że zamawiający sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi upublicznienia informacji o zamówieniu. Przekazanie potencjalnym wykonawcom informacji o zamówieniu bez zachowania wymaganej formy i zawierającej niepełny opis jego przedmiotu, stanowi zaś o uchybieniu przez zamawiającego temu obowiązkowi. Przedmiotowe naruszenie procedur winno być przyporządkowane do kategorii nieprawidłowości określonej w pkt 2 Tabeli 2 Taryfikatora pn. "Niedopełnienie obowiązku przekazania ogłoszenia o zamówieniu do BZP, przy jednoczesnym zapewnieniu "odpowiedniego poziomu upublicznienia ogłoszenia", jako kategorii nieprawidłowości najbliższej rodzajowo zaistniałemu uchybieniu. W jej przypadku wskaźnik korekty finansowej wynosi 25%, bez przewiduje możliwości obniżenia jego wartości.

Zdaniem organu odwoławczego ustalone w sprawie nieprawidłowości należy równolegle zakwalifikować jako kategorię nieprawidłowości określoną w pkt 31 Tabeli 2, tj. "Naruszenie w zakresie dokumentowania postępowań", dla której wskaźnik korekty finansowej wynosi 25%, z możliwością obniżenia do 10% lub 5%. Przekazanie przez beneficjenta potencjalnym wykonawcom z zachowaniem formy pisemnej niepełnych opisów przedmiotu zamówień, uniemożliwiających ustalenie, jakie były rzeczywiste wymagania co do zamawianego asortymentu, które mogły mieć wpływ na sporządzenie ofert przez wykonawców i jednocześnie ustne ustalanie w trakcie rozmów z wykonawcami wymagań co do przedmiotów zamówień, nie zapewniają właściwej ścieżki audytu. Nie pozwalają bowiem na ustalenie, jakie były rzeczywiste wymagania strony co do przedmiotu zamówienia i tym samym, w jaki sposób beneficjent dokonał wyboru najkorzystniejszych ofert.

Organ zauważył, że zgodnie z postanowieniami Taryfikatora, w przypadku wykrycia w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego dwóch lub większej ilości przypadków niezastosowania zasad zamówień publicznych, należy zastosować korektę finansową o największej wartości procentowej. W niniejszej sprawie właściwa jest zatem korekta o wartości 25%, przewidziana dla nieprawidłowości określonej w pkt 2 Tabeli 2 Taryfikatora. Strona zostaje obciążona korektą finansową w wysokości 25% wydatków kwalifikowalnych przypadających na wydatki dotknięte stwierdzonymi nieprawidłowościami, tj. 25% z kwoty 133.738,34 zł, co stanowi kwotę 33.434,59 zł. Dofinansowanie we wskazanej ostatnio kwocie podlega zwrotowi na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.

Zarząd Województwa nie znalazł podstaw do obniżenia wysokości nałożonej korekty finansowej w świetle art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Organ podniósł, że stawki procentowe określone w Taryfikatorze uwzględniają już niejako wagę i charakter naruszeń, gdyż wskaźniki procentowe mogą być obniżane jedynie w przypadku wskazanych w tych tabelach kategorii, w zależności od wagi nieprawidłowości. W przypadku uchybienia opisanego w pkt 2 Tabeli 2 Taryfikatora – "Niedopełnienie obowiązku przekazania ogłoszenia o zamówieniu do BZP" nie jest przewidziana możliwość obniżania stawki korekty. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy uznał, że waga i charakter stwierdzonych nieprawidłowości nie pozwalałby na obniżenie korekty finansowej nawet, gdyby Taryfikator dopuszczał możliwość miarkowania. Nie ma bowiem możliwości ustalenia rzeczywistego przebiegu przeprowadzanych postępowań, a w szczególności zakresu informacji przekazywanych poszczególnym wykonawcom. Specyfikacje techniczne opisujące wymagania strony nie były elementem zapytań ofertowych, lecz były przekazywane w sposób niesformalizowany. Stwarzało to realne ryzyko podejmowania działań w celu faworyzowania konkretnych wykonawców np. poprzez przekazywanie każdemu z wykonawców innych informacji dotyczących parametrów technicznych zamawianego asortymentu. Możliwości wystąpienia takich sytuacji nie sposób wykluczyć, gdyż strona nie dokumentowała prawidłowo przeprowadzanych postępowań. Nie można też pominąć faktu udzielenia większości zamówień, tj. trzech z czterech, temu samemu wykonawcy. Z tych względów organ odwoławczy uznał, że waga oraz charakter naruszeń są poważne, co powinno wiązać się z nałożeniem korekty w wysokości 25% wydatków kwalifikowanych przypadających na wydatki dotknięte nieprawidłowością. Strona naruszyła bowiem podstawowe zasady udzielania zamówień, które to naruszenia - w skrajnym przypadku - mogły skutkować wyłączeniem konkurencyjności całej procedury zamówieniowej.

W konsekwencji organ odwoławczy ocenił jako zasadne ustalenia LAWP co do faktu wystąpienia nieprawidłowości oraz co do wysokości korekty finansowej.

Organ odwoławczy uznał natomiast za nieprawidłowe określenie w decyzji organu pierwszej instancji okresu, za jaki powinny być naliczone odsetki od zwracanej kwoty. W świetle art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej w związku z art. 67 i art. 60 pkt 6 ustawy o finansach publicznych odsetki za zwłokę nalicza się tylko za okres liczony od daty wszczęcia postępowania do dnia doręczenia takiej decyzji, która w toku kontroli instancyjnej nie została uchylona i została doręczona w terminie trzech miesięcy. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu [...] sierpnia 2018 r. Decyzja LAWP została wydana w dniu [...] września 2018 r., lecz następnie została ona uchylona. Kolejna decyzja LAWP została wydana w dniu [...] lipca 2019 r. W konsekwencji okres od wszczęcia postępowania ([...] sierpnia 2018 r.) do dnia doręczenia kolejnej decyzji LAWP ([...] lipca 2019 r.) powinien zostać wyłączony z okresu naliczania odsetek. W zakresie postępowania odwoławczego, po wydaniu pierwszej decyzji LAWP akta sprawy zostały przekazane Instytucji Zarządzającej w dniu [...] września 2018 r., a decyzja została wydana w dniu [...] stycznia 2019 r. tj. z przekroczeniem dwumiesięcznego terminu z art. 54 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Z tych względów możliwe byłoby naliczanie odsetek jedynie w dwóch pierwszych miesiącach trwania postępowania odwoławczego, tj. od [...] września do [...] listopada 2018 r., który to okres objęty jest jednak wyłączeniem wynikającym z niedotrzymania trzymiesięcznego terminu doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Zatem w świetle art. 54 § 3 Ordynacji podatkowej koniecznym było wyłączenie z okresu naliczania odsetek całości okresu prowadzenia kolejnego postępowania odwoławczego, aż do dnia doręczenia decyzji ostatecznej.

Organ odwoławczy stwierdził, że sprawie nie doszło do przedawnienia należności podlegającej zwrotowi. Zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95 termin przedawnienia nieprawidłowości nie może zakończyć się przed zamknięciem programu. W przypadku nieprawidłowości, do których doszło ponad cztery lata przed tą datą, zamknięcie programu skutkuje przedawnieniem zobowiązania, chyba że wcześniej doszło do przerwy biegu przedawnienia. Stosownie do art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Wymagania określone w art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 spełnia nie tylko zawiadomienie o wszczęciu postępowania, ale także wezwanie do dobrowolnego zwrotu środków, o którym mowa w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych. W sprawie wezwanie do zwrotu środków, zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz pierwsza decyzja LAWP zostały wydane przed zamknięciem programu operacyjnego, co nastąpiło w dniu 8 października 2018 r. Zatem przed dniem zamknięcia programu bieg terminu przedawnienia został przerwany.

L. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Zarządu Województwa L. z dnia [...] października 2019 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając:

1. błędną analizę umowy o dofinansowanie realizacji projektu, poprzez niezasadne stwierdzenie, iż beneficjent może być zobowiązany do zwrotu części dofinansowania w ramach korekty na etapie o upływie kwalifikowalności wydatków, w sytuacji ich prawidłowego udokumentowania (§ 2 ust. 10 umowy);

2. wydanie decyzji sprzecznej z wydanym dwukrotnie przez LAWP stanowiskiem o odstąpieniu/definitywnym odstąpieniu od wymierzenia korekty finansowej (pisma LAWP z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz z dnia [...] lutego 2018 r).;

3. błędne uznanie, że zwrot korekt winien nastąpić wraz z odsetkami począwszy od dnia [...] maja 2015 r., pomimo odstąpienia od ich wymierzenia, a tym samym braku zwłoki w spełnieniu obowiązku wypłaty korekty;

4. naruszenie interesu strony poprzez nakazanie wypłaty korekty w sytuacji, gdy na podstawie wyżej wymienionych oświadczeń nie była ona zobowiązana do ich zapłaty, a więc mogła spożytkować kwotę korekty na cele zawartej umowy;

5. naruszenie art. 7a k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności spornych i interpretacji pism LAWP z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz z dnia [...] lutego 2018 r. na korzyść skarżącego, pomimo istotnego naruszenia interesów strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U.UE.L.2006.210.25 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie nr 1083/2006). Rozporządzenie nr 1083/2006 zostało uchylone ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2014 r. przez art. 153 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320). Zgodnie jednak z art. 152 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013 nie ma ono wpływu na kontynuację albo modyfikację, w tym całkowite lub częściowe anulowanie pomocy zatwierdzonej przez Komisję na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 lub wszelkich innych przepisów prawa mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. Rozporządzenie nr 1083/2006 stosuje się nadal po dniu 31 grudnia 2013 r. do tej pomocy lub do danych operacji aż do ich zamknięcia.

W myśl art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Nieprawidłowością jest jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego (art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006). Wymaga przy tym podkreślenia, że szkoda, o której mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 oznacza uszczerbek finansowy w budżecie Unii, albo uszczerbek finansowy, na jaki budżet ten został narażony poprzez sfinansowanie lub groźbę sfinansowania nieuzasadnionego wydatku. Faktyczne wystąpienie uszczerbku finansowego nie jest przesłanką konieczną dla zakwalifikowania zachowania jako nieprawidłowości, wystarczy bowiem sama możliwość jego wystąpienia. Nie jest również istotny stopień prawdopodobieństwa wystąpienia szkody. Dla ustalenia, czy mamy do czynienia z nieprawidłowością w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 nie jest zatem konieczne wykazanie przez organ, że szkoda w budżecie Unii rzeczywiście wystąpiła lub mogła wystąpić z dużym prawdopodobieństwem. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 2 pkt 7 za nieprawidłowość uznaje jakiekolwiek naruszenia prawa wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego. Nie uzależnia zatem uznania konkretnego naruszenia prawa za nieprawidłowość od rodzaju naruszonego przepisu lub przepisów, wagi naruszenia, liczby naruszonych przepisów, ani też charakteru działania podmiotu, które spowodowało naruszenie przepisów. Wystarczy wykazanie, że określone naruszenie prawa mogłoby spowodować szkodę. Omawiany przepis ma na celu zapobieżenie nieprawidłowemu wydatkowaniu środków finansowych przeznaczonych na projekty finansowane z funduszy unijnych. Dlatego obejmuje także szkodę potencjalną. Celem omawianej regulacji jest bowiem zapobieganie niewłaściwemu wydatkowaniu środków publicznych przez beneficjentów i już sama możliwość wystąpienia szkody mieści się w zakresie regulacji tejże przesłanki. Innymi słowy, do realizacji skutku w postaci spowodowania szkody wystarczy tylko wykazanie, że określone nieprawidłowości powstałe wskutek działania bądź zaniechania beneficjenta, mogły jedynie (choć nie musiały) narazić ogólny budżet Unii Europejskiej na uszczerbek. Nie może zatem budzić wątpliwości, że szkoda, o której mowa w powołanym przepisie, nie musi być konkretną stratą finansową, gdyż do stwierdzenia nieprawidłowości wystarczy tylko ryzyko, czy też zagrożenie jej powstaniem (por. wyroki NSA z 19 marca 2013 r., II GSK 51/13 i z 21 stycznia 2015 r., II GSK 1960/13).

W ramach przepisów krajowych przepis art. 184 ust.1 ustawy o finansach publicznych przewiduje, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Środki wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych to środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). Są one zaliczane do środków publicznych.

Konsekwencje dokonywania wydatków związanych z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej niezgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu określa art. 207 ustawy o finansach publicznych. Stosownie do art. 207 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja zarządzająca lub pośrednicząca wzywa do zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (art. 207 ust. 9).

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 489/16, procedury – jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 ustawy.

W § 2 ust. 4 umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżący L. M., jako beneficjent, zobowiązał się do realizacji projektu pod nazwą "Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstwa [...] poprzez budowę i wyposażenie zakładu wysokospecjalistycznych usług w zakresie automatyki przemysłowej" zgodnie z umową, a w szczególności w oparciu o wniosek oraz w oparciu o harmonogram rzeczowo-finansowy, ponosząc wydatki m.in. rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie. Na mocy § 3 ust. 7 umowy beneficjent był zobowiązany przy realizacji projektu wybierać i udzielać wszelkich zamówień (zakupów, dostaw itp.) w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie ofertę, z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji. Stosownie zaś do § 22 ust. 1 umowy beneficjent zobowiązał się do przestrzegania przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, a w szczególności przepisów wspólnotowych w zakresie polityk horyzontalnych oraz do stosowania się do obowiązujących i aktualnych wzorów dokumentów oraz informacji zamieszczonych w szczególności na stronie internetowej Instytucji Pośredniczącej II stopnia (LAWP), a także Wytycznych Instytucji Zarządzającej RPO WL 2007-2013 oraz innych dokumentów w ramach Programu. W § 22 ust. 2 zdanie pierwsze umowy zawarte zostało oświadczenie beneficjenta, że zapoznał się treścią Wytycznych dla Wnioskodawców, o których mowa w § 1 pkt 30. Zgodnie z ostatnio wymienionym postanowieniem umowy przez Wytyczne dla Wnioskodawców należy rozumieć dokument opracowany przez Instytucję Pośredniczącą II stopnia pt. "Wytyczne dla Wnioskodawców w ramach I i II Osi Priorytetowej RPO WL 2007-2013", która zawiera zasady i reguły przygotowania dokumentacji aplikacyjnej oraz zasady realizacji Projektów w ramach I i II OSI RPO WL na lata 2007-2013.

Z treści przepisu art. 184 ust.1 ustawy o finansach publicznych wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE powinny być dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, do których zalicza się także procedury określone w zawartej z beneficjentem umowie o dofinansowanie. Samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006. Środki podlegają zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia. Nieprawidłowość ta ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Zatem dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych, określonych między innymi w umowie o dofinansowanie, przy czym naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2014 r., II GSK 917/13).

W niniejszej sprawie Instytucja Zarządzająca zarzuciła skarżącemu naruszenie procedur przy dokonywaniu wydatków objętych złożonym w dniu [...] stycznia 2015 r. wnioskiem o płatność końcową. Organ uznał, że w przeprowadzonych czterech postępowaniach ofertowych skarżący udzielał zamówień z naruszeniem zasad określonych w umowie o dofinansowanie, w szczególności w § 22 ust. 1, § 3 ust. 7 oraz § 2 ust. 4 umowy, a także w Wytycznych, co dotyczy zwłaszcza przekazania wszystkim oferentom informacji koniecznych do sporządzenia oferty w sposób umożliwiający zachowanie zasady efektywności. Niezależnie od tego organ uznał, że deklarowany przez stronę sposób przekazywania oferentom specyfikacji technicznych nie pozwala również na zapewnienie poprawnej ścieżki audytu.

Zdaniem Sądu przytoczona ocena organu jest prawidłowa. W świetle dokumentów zawartych w aktach sprawy nie budzi wątpliwości ustalenie organu, że w przypadku wszystkich czterech postępowań ofertowych, których przebieg i wyniki zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zapytania ofertowe zostały przez skarżącego beneficjenta sformułowane w sposób bardzo ogólny, bez podania dodatkowych parametrów, modeli, czy producentów urządzeń, narzędzi, mebli, sprzętu komputerowego i multimedialnego, oprogramowania oraz sprzętu AGD, których zakupu dotyczyły zapytania ofertowe. Jak trafnie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w przypadku postępowania ofertowego dotyczącego zakupu między innymi trzech kompletów narzędzi oraz trzech zestawów kluczy nie określono, jakiego rodzaju narzędzia i klucze miały wchodzić w skład zamawianych zestawów. Brak także jakichkolwiek wskazań np. co do modeli zamawianych mebli. Ogólnikowe, bez wskazania producentów, ewentualnie także modeli dostarczanych urządzeń, były także oferty złożone przez zgłaszających się wykonawców. W zapytaniach nie ujęto zatem określeń dla opisania wszystkich wymagań mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty. Zapytania należało więc ocenić jako mające charakter ogólnikowy, lakoniczny, a przez to niewyczerpujący i niejednoznaczny.

Trzeba przy tym podkreślić, że skarżący nie kwestionował braku pisemnych specyfikacji, jako elementów zapytań ofertowych w kontrolowanych postępowaniach. Wskazywał natomiast, że szczegółowe wymagania co do przedmiotów zamówień były przekazywane oferentom ustnie wraz z zapytaniami ofertowymi, na dowód czego przedstawił oświadczenia oferentów z widniejącymi pod nimi szczegółowymi specyfikacjami, które miały być zgodne z wymaganiami przekazywanymi wcześniej w formie ustnej (k. 941-953). Trafnie jednak twierdzenia skarżącego i oświadczenia zawarte w przedstawionych dokumentach prywatnych podpisanych przez oferentów zostały ocenione przez organy obu instancji jako niewiarygodne. Argumenty podniesione w tym zakresie w zaskarżonej decyzji, odwołujące się do braku logiki wersji przedstawionej przez stronę, a także braku realnych możliwości odtworzenia przez oferentów treści ustnej specyfikacji po upływie znacznego czasu, zasługują w pełni na podzielenie. Trzeba zauważyć, że specyfikacje umieszczone każdorazowo pod oświadczeniami oferentów sporządzonymi w dniu [...] lipca 2016 r., a dotyczące zapytań ofertowych z listopada 2014 r., a zatem sprzed roku i ośmiu miesięcy, zawierają szczegółowe dane dotyczące na przykład wymiarów mebli, z zaznaczeniem nadto możliwych odchyłek, czy parametrów urządzeń. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że nie jest możliwym, tym bardziej po upływie wskazanego długiego okresu, rzetelne odtworzenie tak szczegółowych danych przekazanych w formie ustnej.

Niezasadne są zarzuty skarżącego powołujące się na okoliczność, iż w Wytycznych dla Wnioskodawców nie wymieniono zapytania ofertowego jako wymagającego formy pisemnej. Zgodnie z treścią Wytycznych beneficjent zobowiązany jest wysłać zapytanie ofertowe do potencjalnych wykonawców i usługodawców. Etap ten polega m.in. na opisaniu przez beneficjenta przedmiotu postępowania w sposób umożliwiający prawidłowe i rzetelne przygotowanie oferentowi swojej oferty. Oznacza to, że opis powinien pozwalać każdemu oferentowi jednoznacznie określić przedmiot postępowania (np. komputer – laptop czy stacjonarny, jakie ma mieć minimalne parametry). Należy przygotować zapytanie w sposób, który nie będzie naruszał zasady konkurencyjności. W ramach danego postępowania do wszystkich oferentów beneficjent musi wysłać zapytanie ofertowe tej samej treści (k. 150-151 Wytycznych na k. 1148v.-1147 akt administracyjnych).

Z przytoczonego fragmentu Wytycznych, w szczególności zaś z faktu, iż mowa w nich o "wysłaniu" zapytania ofertowego oraz "opisaniu" w zapytaniu ofertowym przedmiotu postępowania, z określeniem wymogów "opisu", jednoznacznie wynika, że zapytania, w tym zawarty w nich opis przedmiotu zamówienia, nie mogły być przekazywane w formie ustnej.

Jak wskazano wyżej, skarżący nie wykazał, że wraz z zapytaniami ofertowymi przekazywał wszystkim wykonawcom tożsame specyfikacje techniczne zamawianych w poszczególnych postępowaniach przedmiotów, urządzeń czy oprogramowania, a nawet nie wykazał, że wraz z zapytaniami ofertowymi przekazywał je wszystkim wykonawcom w formie ustnej. Zasadnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że materiał dowodowy daje podstawy do twierdzenia, iż wymagania te były ustalane w trakcie bezpośrednich rozmów z zamawiającym. Skarżący wskazywał na przekazywanie dodatkowych danych drogą telefoniczną. Trafny jest zatem wniosek organu o braku możliwości stwierdzenia, iż każdy z potencjalnych oferentów otrzymywał te same informacje co do wymagań zamawiającego.

Powyższa okoliczność, w powiązaniu z opisanym wyżej wyłącznie ogólnikowym charakterem zapytań ofertowych, niewątpliwie nie pozostają w zgodzie z przytoczonymi wyżej postanowieniami umowy, z których wynika obowiązek beneficjenta przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami przejrzystości i uczciwej konkurencji oraz ponoszenia wydatków w sposób oszczędny, poprzez wybór najkorzystniejszej ekonomicznie oferty. Także z obowiązujących skarżącego, jako beneficjenta, Wytycznych dla Wnioskodawców wynika zasada postępowania w sposób pozwalający na osiągnięcie najlepszego efektu przy możliwie najniższych nakładach. Jednocześnie Wytyczne obciążają beneficjenta obowiązkiem udowodnienia, że zasada efektywności i konkurencyjności została zachowana (str. 69 Wytycznych na k. 1188 akt administracyjnych). Nie budzi wątpliwości Sądu, że poddane kontroli LAWP postępowania przeprowadzone przez skarżącego, a dotyczące wydatków objętych wnioskiem o płatność z dnia [...] stycznia 2015 r., nie odpowiadały zasadom efektywności, konkurencyjności oraz przejrzystości. Ocena przedstawiona w tym zakresie w zaskarżonej decyzji jest w pełni prawidłowa.

Zdaniem Sądu stwierdzone naruszenia mogły spowodować szkodę, o jakiej mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006. Ograniczały bowiem krąg potencjalnych wykonawców. Wyłącznie ogólne zapisy zapytań ofertowych nie pozwalały na ocenę rzeczywistych wymagań zamawiającego, mogły rodzić rozbieżności interpretacyjne. Taką ocenę wspiera słusznie akcentowana przez organ okoliczność, że w trzech, spośród czterech przeprowadzonych postepowań, wybrano tego samego wykonawcę, który nie brał udziału w czwartym postępowaniu.

W konsekwencji prawidłowa jest też ocena organu co do spełnienia przesłanek do dokonania korekty i zwrotu środków, gdyż naruszenia procedur, których dopuścił się skarżący, nosiły cechy nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006.

Bezpodstawny jest zarzut skarżącego niezasadnego zobowiązania beneficjenta do zwrotu części dofinansowania w ramach korekty na etapie po dokonaniu kwalifikowalności wydatków, które zostały udokumentowane stosownie do wymagań § 2 ust. 10 umowy.

Trzeba wskazać, ze wedle zapisów Wytycznych dla Wnioskodawców (str. 150 Wytycznych) do wniosku o płatność beneficjenci dołączają jedynie protokół z wyboru oferty. Natomiast cala dokumentacja związana z wyborem najkorzystniejszej oferty musi znajdować się w osiadaniu beneficjenta i udostępniona do wglądu podczas kontroli na miejscu realizacji projektu. Przywołany zapis Wytycznych wprost prowadzi do wniosku o możliwości przeprowadzenia kontroli realizacji projektu mimo wcześniejszego zaakceptowania wniosku o płatność.

Zgodnie z przepisem art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i kontrolę tych programów, a wykonując te zadania realizują dwojakiego rodzaju działania: ustanawiają i zapewniają funkcjonowanie systemów zarządzania i kontroli, spełniających wymogi określone w tym rozporządzeniu, a także prowadzą działania w odniesieniu do nieprawidłowości: zapobiegają im, wykrywają i korygują je, odzyskują kwoty nienależnie wypłacone w wyniku nieprawidłowości, a także informują Komisję o wykrytych nieprawidłowościach i przebiegu postępowań prowadzonych w tych sprawach.

Art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 zobowiązuje państwa członkowskie nie tylko do ustanowienia systemów zarządzania i kontroli dla wdrażania programów operacyjnych, lecz także do zapewnienia skutecznego funkcjonowania tych systemów. Zobowiązanie państw członkowskich do zapobiegania nieprawidłowościom, wykrywania ich oraz odzyskiwania kwot wypłaconych nienależnie, o którym mowa w art. 70 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1083/06, znajduje swoją traktatową podstawę prawną w art. 325 TFUE (dawnym art. 280 TWE).

Tryb weryfikacji zastosowany w niniejszej sprawie był całkowicie uzasadniony w świetle wiążącej strony umowy o dofinansowanie, a LAWP jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia miała prawo i obowiązek dokonać tego rodzaju weryfikacji. Mimo, że instytucja wcześniej nie zgłaszała zastrzeżeń do stosowanej przez beneficjenta procedury wskazać należy, że możliwość kontroli wynikała z postanowień umowy o dofinansowanie (§ 11). Dla potrzeb kontroli skarżący beneficjent zobowiązał się do przechowywania dokumentów dotyczących projektu do dnia 31 grudnia 2020 r. (§ 11 ust. 10 w związku z § 13 ust. 3 umowy). W wypadku wydatkowania funduszy unijnych tego rodzaju kontrole mogą być przeprowadzane wielokrotnie i na różnych etapach finansowania. Może się więc zdarzyć, że pewne istotne uchybienia zostaną stwierdzone po pewnym czasie od zrealizowania wniosku o płatność, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Tego rodzaju działanie instytucji wdrażającej jest zgodne z prawem. Instytucja zwrotu środków oparta jest właśnie na założeniu wcześniejszego ich wypłacenia mimo, że ostatecznie, na skutek kontroli, zachodzi przewidziana w przepisach prawa podstawa do dokonania korekty. Tego rodzaju sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji organ dokonał prawidłowej kwalifikacji nieprawidłowości w świetle dokumentu pt. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" wraz z załącznikiem pt. "Wskaźniki procentowe do obliczania wartości korekty finansowej za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, współfinansowanych ze środków UE", który został wydany przez Instytucję Koordynującą RPO. Zastosowanie tego dokumentu w okolicznościach sprawy wynika z treści § 1 pkt 18 umowy o dofinansowanie. Wobec charakteru stwierdzonej nieprawidłowości organ zasadnie uwzględnił kategorie opisane w pkt 22, pkt 2 oraz pkt 31 Tabeli nr 2 załącznika do Taryfikatora (k. 1256v., 1252v. oraz k. 1251 akt administracyjnych) i kierując się postanowieniem Taryfikatora dotyczącym sytuacji wykrycia dwóch lub większej ilości przypadków niezastosowania zasad zamówień publicznych (k. 1263v. akt administracyjnych) dokonał korekty w wysokości 25 %, jako najwyższej rodzajowo, przewidzianej w pkt 2 oraz pkt 31 Tabeli 2 Taryfikatora

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ rozważył także zagadnienie możliwości obniżenia wysokości nałożonej korekty finansowej. Zgodzić się należy z organem, że nawet w sytuacji, gdyby Taryfikator dopuszczał taką możliwość, która jednak jest wykluczona w przypadku określonym w pkt 2 Tabeli 2 Taryfikatora, okoliczności sprawy nie uzasadniałyby obniżenia, a to ze względu na wagę stwierdzonego naruszenia. Trafna jest ocena organu, że postępowanie skarżącego, polegające na niesformalizowanym przekazywaniu wykonawcom specyfikacji technicznych, mogło potencjalnie prowadzić do faworyzowania określonych wykonawców. W tym kontekście istotna jest podniesiona już wcześniej okoliczność udzielenia temu samemu wykonawcy zamówień w trzech, spośród czterech przeprowadzonych przez skarżącego postępowań.

Niezasadny jest zarzut skarżącego zmierzający do zakwestionowania prawidłowości wezwania do zwrotu korekty wraz z odsetkami od dnia wypłacenia dofinansowania, co zgodnie z prawidłowymi ustaleniami organów miało miejsce w dniu [...] marca 2015 r., a nie w dniu [...] maja 2015 r., jak to wskazano w treści zarzutu (k. 1250 akt administracyjnych).

Obowiązek zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowej, liczonymi od dnia przekazania środków, wynika wprost z art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, do którego odwołuje się § 7 ust. 7 umowy o dofinansowanie. W świetle jednoznacznej treści przepisu nie ma podstaw do odstąpienia od tego obowiązku. Natomiast w zaskarżonej decyzji organ zasadnie uwzględnił przepisy art. 54 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej, według których odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania oraz za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Kierując się tym przepisem, a także art. 54 § 3 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i rozstrzygnął na korzyść skarżącego, nakazując zwrot kwoty 33.434,59 zł wraz z odsetkami naliczanymi jedynie za okres od [...] marca 2015 r., to jest od dnia przekazania środków, do [...] sierpnia 2018 r., to jest do dnia poprzedzającego datę wszczęcia postępowania, oraz od dnia następującego po dniu doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zapłaty.

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącego kwestionujące co do zasady obowiązek zwrotu środków, wraz z odsetkami, z uwagi na wyrażone wcześniej, w pismach z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz z dnia [...] lutego 2018 r. stanowisko LAWP o odstąpieniu od wymierzenia korekty finansowej.

Analiza treści wymienionych pism (k. 960 oraz k. 1062 akt administracyjnych) wskazuje, że w zaskarżonej decyzji dokonano ich właściwej interpretacji, jako mających charakter informacyjny, natomiast nie noszących cech rozstrzygnięcia, które wbrew nakazowi wynikającemu z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych wyłączałoby możliwość nakazania zwrotu środków w sytuacji zaistnienia nieprawidłowości polegającej na naruszeniu przez skarżącego obowiązujących procedur. W szczególności wymienione pisma nie noszą cech decyzji administracyjnych. Zawrócić należy uwagę, że w świetle art. 207 ustawy o finansach publicznych decyzja jest wydawana w określonym tym przepisem trybie. Natomiast obydwa pisma, na które powołuje się skarżący, zostały sporządzone przed wszczęciem postępowania administracyjnego, co nastąpiło dopiero zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Dlatego też zasadnie w zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż w odniesieniu do decyzji organu pierwszej instancji nie zachodzi podstawa nieważności przewidziana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W sprawie nie została bowiem wcześniej wydana decyzja ostateczna.

Wymaga też podkreślenia, że uprawnienie, a zarazem obowiązek odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, wynikają zarówno z przepisów prawa unijnego – art. 70 rozporządzenia nr 1083/2006, jak i przepisów krajowych, a mianowicie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2019 r., poz. 1295) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Przepis art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju do zadań instytucji zarządzającej zalicza odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych, zaś art. 26 ust. 1 pkt 15a tej ustawy stanowi, że do zadań instytucji zarządzającej należy ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006. Prawo krajowe przewiduje zatem wyraźne upoważnienie organu do podjęcia działań mających na celu odzyskanie nieprawidłowo wydatkowanych środków, zarówno krajowych jak i z budżetu Unii, przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań. Przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wskazują jedynie obowiązki instytucji zarządzającej jako odpowiedzialnej za prawidłową realizację programów operacyjnych, upoważnioną w szczególności do zarządzania środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu i prowadzenia kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów i odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi. Natomiast zwrot środków z funduszy unijnych wydatkowanych nieprawidłowo uregulowany jest w ustawie o finansach publicznych, która określa m.in. zasady gospodarowania środkami publicznymi pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz z innych źródeł zagranicznych (art. 1 pkt 11).

Z tych względów należało uznać, że mimo skierowanych wcześniej do skarżącego pism informujących o odstąpieniu od nałożenia korekty finansowej, organy rozstrzygające w sprawie były zarówno uprawnione, jak i zobowiązane do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza też przepisów normujących przedawnienie, zawartych w rozporządzeniu Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. UE seria L z 1995 r., nr 312, s. 1 z późn. zm.). W świetle przepisu art. 3 ust. 1 akapit drugi powołanego rozporządzenia w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu, co w okolicznościach sprawy nastąpiło w dniu [...] października 2018 r. Jednocześnie przepis art. 3 ust. 1 akapit trzeci przewiduje przerwanie okresu przedawnienia przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Zasadnie zatem organ stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do przerwania biegu przedawnienia, gdyż zarówno wezwanie do zwrotu środków, jak i zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a także pierwotna decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte przez zakończeniem programu.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.