Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 605/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 174 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Ł. Spółki z o.o. w Ł. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 811/12 w sprawie ze skargi P. Ł. Spółki z o.o. w Ł. K. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 811/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę P. R. "Ł." Sp. z o.o. w Ł. K. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] lipca 2012 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 rok.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

P. R. "Ł." Sp. z o.o. w Ł. K. (dalej skarżąca) [...] maja 2011 r. złożyło wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, dotyczących jednolitej płatności obszarowej podstawowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych oraz płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2004-2006. W dniu [...] lipca 2011 r. strona wycofała z płatności działki rolne [...]. W dniu [...] października 2011 r. w gospodarstwie strony przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie programu rolnośrodowiskowego. W dniu [...] września 2011 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, w wyniku której stwierdzono naruszenie normy N.01.1 na powierzchni 0,23 ha na działce ewidencyjnej nr [...], naruszenie normy N.01.1 na powierzchni 0,20 ha na działce rolnej [...], naruszenie normy N.01.1 na powierzchni 0,56 ha i normy N.03.1 na pow. 0,24 ha na działce rolnej [...], naruszenie normy N.01.1 na powierzchni 0,44 ha na działce rolnej [...]. W dniu [...] listopada 2011 r. w gospodarstwie strony przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze [...] zdrowie publiczne, zdrowie roślin, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości.

W dniu [...] lutego 2012 r. organ I instancji wydał decyzję, którą przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości 416446,60 zł po potraceniu kwoty w wysokości 12879,79 zł, uzupełniającą płatność obszarową podstawową w wysokości 105213,82 zł po potrąceniu 1831,86 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 82563,50 zł, specjalną płatność obszarową do powierzchni upraw strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w wysokości 6318,06 zł po potrąceniu 1016,44 zł. Organ w związku z cofnięciem wniosku umorzył postępowanie dotyczące przyznania płatności jednolitej i uzupełniającej w stosunku do działek [...] i [...].

Decyzją z [...] lipca 20112 r. Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełniła warunku przyznania płatności określonego w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że strona ma obowiązek przestrzegania norm, nie tylko na działkach rolnych deklarowanych do płatności, lecz także na pozostałych posiadanych gruntach rolnych niezgłoszonych do programów pomocowych. Materiał dowodowy potwierdza ustalenia inspektorów terenowych. Dokumentacja fotograficzna wraz ze szkicem graficznym i kierunkiem wykonywania zdjęć jednoznacznie wskazuje, że w działaniach rolnych [...],[...],[...],[...] nie były przestrzegane normy dobrej kultury rolnej. Na gruntach działki [...] jest odłóg, na działce [...] odłóg, lucerna i niewykoszony grunt. Rolnik jest zobowiązany do zachowywania norm przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek. W niniejszej sprawie tej przesłanki nie spełniono.

Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 7, 8, 9, 10 k.p.a.

Stąd też organ uznał, że

- w ramach jednolitych płatności obszarowych powierzchnia deklarowana wynosiła 607,53 ha. W wyniku cofnięcia wniosku dotyczącego działki rolnej [...] powierzchnia zadeklarowana wyniosła 604,20 ha. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wynosiła 606,80 ha i była większa niż powierzchnia zadeklarowana, a więc na mocy art. 57 ust. 1 rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009 przy ustalaniu płatności organ zobowiązany był wziąć pod uwagę powierzchnię zadeklarowaną, czyli 604,20 ha. Płatność bez sankcji z tytułu niezachowania norm wynosiłaby zatem 429326,39 zł (604,20 ha x 710,57 zł),

- w ramach uzupełniających płatności obszarowych z grupy upraw podstawowych powierzchnia deklarowana wynosiła 393,69 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła 390,35 ha. Na mocy art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009 przy ustalaniu płatności organ zobowiązany był wziąć pod uwagę powierzchnię zadeklarowaną, czyli 390,35 ha. Na mocy art. 58 rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009 płatność zatem należało pomniejszyć o dwukrotność,

- wobec stwierdzonej różnicy płatność należało pomniejszyć o 1831,86 zł (3,34 ha x 274,23 zł x 2). Płatność UPO przysługująca w roku 2011 wynosi 105213,82 zł,

- w ramach uzupełniających płatności obszarowych do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych powierzchnia deklarowana wynosiła 209,31 ha, powierzchnia stwierdzona na mocy § 6 ust. 2 rozporządzenia wyniosła 208,42 ha. Płatność na 2011 r. wynosi zatem 82563,50 zł (208,42 ha x 396,14 zł),

- w ramach specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych powierzchnia deklarowana wynosiła 35,28 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła 33,41 ha. Różnica, o której mowa w art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 5,59% i została wyliczona w następujący sposób: (powierzchnia zadeklarowana 35,28 ha - powierzchnia stwierdzona 33,41 ha) x 100%, a powierzchnia stwierdzona 33,41 ha.

Płatność zatem należało pomniejszyć o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Płatność bez sankcji z tytułu niezachowania norm wynosiłaby zatem 6513,46 zł [7334,50 zł - (1,87 ha x 219,53 zł x 2)].

Wobec tego spółce w 2011 r. przysługuje jednolita płatność obszarowa w wysokości 416446,60 zł, uzupełniająca płatność obszarowa z grupy upraw podstawowych w wysokości 105213,82 zł, uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 82563,50 zł, specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w wysokości 6318,06 zł. Tym samym organ l instancji prawidłowo ustalił płatność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję.

WSA przypomniał zasady dotyczące przyznania płatności. Zdaniem Sądu z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy nie uchybiły zasadom procedury, o jakich mowa w art. 7, 8, 77 k.p.a, podjęły działania w interesie skarżącego, natomiast to bierność dowodowa strony doprowadziła do wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności. Agencja wydała zaskarżoną decyzję w oparciu o rzetelny i starannie zgromadzony materiał dowodowy, to jest raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności oraz dokumentację fotograficzną przedmiotowych działek. Organ odwoławczy wystąpił do Kierownika Biura Kontroli w Miejscu o weryfikację ustaleń kontrolnych stwierdzonych w toku kontroli. Kierownik ww. biura w piśmie z dnia [...] czerwca wyjaśnił, że nie wystąpiły podstawy do podważenia ustaleń kontrolnych. Swoje stanowisko dokładnie uzasadnił. Znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja fotograficzna potwierdza zasadność stanowiska organu w zakresie nieprzestrzegania przez Spółkę norm dobrej praktyki rolnej na działkach [...],[...],[...] i [...]. Na granicy działki [...] znajduje się odłóg (fot. nr [...]). Podobnie brak działalności rolniczej na działce [...] dokumentują fotografie nr [...] i [...]. Także fotografie [...] i [...] (działka [...]) przedstawiają odłóg, na którym znajdują się drzewa, krzaki, chwasty. W świetle zgromadzonej dokumentacji Agencja uprawniona była przyjąć, że stan działek stwierdzony w październiku 2011 roku powstał wskutek nieprzeprowadzenia na nich prac przed końcem lipca 2011 r. Jeśli strona nie zgadzała się z wnioskami organu, to uprawniona była zgodnie z art. 3 ust. 3 powołanej wyżej ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przedstawić dowody na okoliczność wykonania prac na przedmiotowych działkach przed końcem lipca 2011 r. Jednak w trakcie postępowania administracyjnego dowodów na powyższą okoliczność nie przedstawiła. Dlatego też Agencja prawidłowo przyjęła, iż Spółce przysługuje jednolita płatność obszarowa w wysokości 416446,60 zł, uzupełniająca płatność obszarowa z grupy upraw podstawowych w wysokości 105213,82 zł, uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 82563,50 zł, specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w wysokości 6318,06 zł.

Skargę kasacyjną od wskazanego wyroku złożyła strona skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła, mającą wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, obrazę przepisów postępowania przez oddalenie skargi od decyzji wydanej z naruszeniem przepisów, a w szczególności art. 3 ustawy o płatnościach poprzez jego błędne zastosowanie, art. 7, 8, 9, 10 k.p.a. przez ich pominięcie, art. 74 k.p.a. przez jego pominięciem, art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przez sporządzenie uzasadnienia nieodpowiadającego wymogom tego przepisu.

W uzasadnieniu przedstawiono szczegółowe argumenty na poparcie zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga ta została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota tych zarzutów sprowadza się zaś wyłącznie do tego, iż Sąd I instancji z naruszeniem powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania wadliwie zaakceptował ustalenia organu, iż strona skarżąca na spornych działkach nie przestrzegała wymogów dobrej praktyki rolnej, a w konsekwencji, iż organ miał podstawy do zmniejszenia przysługujących stronie płatności.

Naczelny Sąd Administracyjny tych zarzutów nie podziela. W okolicznościach bowiem niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę wyniki kontroli przeprowadzonej na miejscu oraz dokumentację fotograficzną wraz ze szkicem graficznym, Sąd I instancji miał pełne podstawy do przyjęcia, iż organ należycie ocenił, iż na spornych działkach nie były przestrzegane normy dobrej kultury rolnej, skoro działki te stanowiły odłóg, grunt nie był wykaszany, a na działkach znajdowały się krzaki, drzewa i chwasty.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej okoliczność, iż oględziny spornych działek były przeprowadzane na przełomie września i października 2011 r. nie oznacza, iż mogły one pozwolić na ustalenie stanu rzeczy w okresie przeprowadzenia oględzin, a nie stanu wymaganego do [...] lipca tego roku. Z załączonego do protokołu z kontroli materiału fotograficznego (płytki oraz zdjęć) jednoznacznie wynikało, iż na spornych działkach znajdowała się przerośnięta i zeschła "stara" trawa i łodygi roślin, a znajdujące się na części tych działek krzaki i drzewa w ogóle uniemożliwiały koszenie tych działek. Stąd też stwierdzenie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż "Każdy, komu przypadło pielęgnować zwykły trawnik, wie, że koszenie skutkuje intensyfikacją wzrostu roślinności (...)", nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż w sprawie nie mogło być mowy o "bujnej roślinności" po wykoszeniu, lecz o stanie działek wynikającym z braku takiego wykaszania.

Skoro zatem na podstawie doświadczenia życiowego i elementarnej wiedzy rolniczej można było ocenić, że sporne działki nie były koszone przed [...] lipca 2011 r., to nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, dysponującego wiedzą specjalistyczną z zakresu rolnictwa.

Nie bez znaczenia była przy tym okoliczność, iż sama strona skarżąca w odwołaniu z dnia [...] marca 2012 r. podniosła m.in., iż "Ogólnie wiadomym jest, że intensywne opady deszczu w drugiej połowie maja, pierwszej dekadzie czerwca oraz sierpniu 2011 r. nie tylko utrudniały żniwa i sianokosy ale też były powodem silnego rozwoju chwastów, wtórnego zachwaszczania w uprawach oraz podtopień na polach i użytkach zielonych".

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył też art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy zawarte w tym przepisie i uzasadnienie to pozwala na kontrolę prawidłowości samego rozstrzygnięcia. Stąd argumentacja skargi kasacyjnej, iż "(...) obszerne rozważania i przytaczanie uregulowań unijnych, jedynie podobnie jak w przypadku zaskarżonej decyzji, zaciemniają obraz przedmiotu postępowania i w żadnym zakresie nie służą uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sądu (...)", nie mogła odnieść zamierzonego rezultatu, gdyż uchybienia w tym zakresie nie miały wpływu na wynik sprawy.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.