Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2145/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a par. 1,  art. 89 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2008 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] listopada 2004r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., działając na podstawie art. 17 i art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") określił P., jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, wysokość kwoty nie przekazanej organowi egzekucyjnemu w wysokości 1.098.311,07 zł wraz z odsetkami. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy postanowieniem z [...] grudnia 2004r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 22 lipca 2005r., sygn. akt I SA/Gl 306/05 oddalił skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., stwierdzając, że w sprawie poza sporem był: 1) zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do wierzytelności z tytułu udostępniania praw medialnych i reklamowych; 2) że właściwy miejscowo Sąd rejonowy stosownym postanowieniem wyznaczył administracyjny organ egzekucyjny do łącznego, dalszego prowadzenia egzekucji wobec zobowiązanego – G. (D. S.A., dalej zwany "KLUB"); 3) egzekwowane obowiązki istniały i były wymagalne oraz określone i ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa; 4) niesporny był status prawny zobowiązanego, który nie wykonał w terminie obowiązków o charakterze pieniężnym oraz miał prawo do odpowiedniej części należności przysługującej klubom ligowym z "kontraktu medialnego zawartego w2000r. przez P. (w skrócie "strona" "skarżący"– organizatora rozgrywek ligowych i pucharowych) z "P." (realizatora transmisji telewizyjnych meczów piłkarskich); 5) otrzymanie przez stronę od patrona medialnego należności, które miały być przekazane w odpowiedniej części klubom uczestniczącym w rozgrywkach. Sporne było natomiast czy: 1) strona mogła być traktowana jako dłużnik zajętej wierzytelności od strony formalnoprawnej; 2) doszło do uznania zajętych wierzytelności przy uwzględnieniu statusu strony, jako stowarzyszenia i istnieniu innych wierzycieli niż zgłoszeni; 3) organ egzekucyjny miał uprawnienie do zajęcia wszystkich bez wyjątku należności dłużnika; 4) możliwe było nieuwzględnienie przez organ drugiej instancji przekazania przez zobowiązanego należności w ramach postępowania układowego i restrukturyzacyjnego 5) pominięcie związku między możliwością otrzymania jakichkolwiek kwot od partnera medialnego, a uczestniczeniem zobowiązanego w rozgrywkach, otrzymaniem licencji klubowej i brakiem zadłużenia wobec zawodników i pracowników klubu; 6) przedstawiciele strony przekazali środki pieniężne na rzecz zobowiązanego, bez zgody organu.

Sąd powołując się m.in. na treść art. 67 § 1 i 2, art. 1a pkt 12, art. 71a § 9, art. 89 § 1 i 2, art. 72-85 u.p.e.a., wyjaśnił, że wypełnianie przez stronę szczególnych zadań, warunków i zasad, w tym wymogów nałożonych przez U. nie powoduje formalnoprawnej odrębności i odmiennego traktowania na gruncie prawa egzekucyjnego. W granicach zakreślonych u.p.e.a. i przy zaistnieniu okoliczności w niej przewidzianych strona jest podmiotem opisanym w art. 1a ust. 3 u.p.e.a. Sąd podkreślił również, że bezpodstawny był zarzut strony odnośnie upoważnienia organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji we wszystkich, bez wyjątku należności dłużnika oraz wskazanie, że zobowiązany miał również innych wierzycieli. Sąd wskazał, że skarżący był dłużnikiem klubów, otrzymywał zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnych, był wzywany do nie uiszczania zobowiązanemu (KLUB), bez zgody organu, należnych od strony kwot. Skarżący, mimo obowiązku złożenia, w trybie art. 89 § 3 P.p.s.a., oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności, nie uczynił tego. Potwierdzał jednak otrzymanie zajęć oraz przekazywał do komórek wewnątrzzwiązkowych, przygotowujących zgodnie z kolejnością zgłoszeń administracyjnych i komorniczych sposób realizacji zadłużeń klubów ligowych – w tym KLUBU. Sąd za bezzasadny uznał również zarzut rzekomego uznania przez stronę zajętej wierzytelności. Podkreślił, że dłużnik na podstawie własnego uznania, z sobie znanych przyczyn nie może decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności, bądź o ich uiszczaniu zobowiązanemu, bez zgody organu. Sąd odnosząc się do zarzutu przekazania do łącznego prowadzenia obu egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie wymaganego postanowienia sądu powszechnego stwierdził, że organy egzekucyjne miały obowiązek kontynuować i podejmować inne czynności i działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, stosownie do art. 1a pkt 12 a u.p.e.a. Sąd wyjaśnił też, iż wydając zaskarżone postanowienie organ działał zgodnie z prawem, trafnie interpretując postanowienie Sądu w sprawie łącznego prowadzenia egzekucji. Sąd powołując się na treść art. 71a § 1 u.p.e.a. stwierdził, że organy egzekucyjne były uprawnione do przeprowadzenia kontroli w wyniku, której zasadne było ustalenie, że strona skarżąca naruszyła art. 89 § 1 u.p.e.a. przekazując zajęte wierzytelności bezpośrednio zobowiązanemu, a nie organowi egzekucyjnemu. Strona skarżąca w protokole kontroli przyznała, że przekazywała kwoty bezpośrednio zobowiązanemu z tytułu udostępniania praw medialnych i reklamowych, głównie na płace pracowników, na poczet zadłużenia klubu wobec strony oraz wobec urzędu skarbowego. Skoro udowodniony został ww. fakt przekazania zajętych wierzytelności bezpośrednio zobowiązanemu, a nie organowi egzekucyjnemu, zasadne było przyjęcie, że strona uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności lub jej części organowi, a wówczas organ zobowiązany był do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty zajętych wierzytelności. Zdaniem Sądu fakt, iż w trakcie egzekucji skierowanej do określonego prawa – wierzytelności pieniężnej, wierzytelność ta – bez zgody organu egzekucyjnego - została przekazana zobowiązanemu celem uregulowania innych ciążących na nim zobowiązań, nie ma wpływu na ustalenie co do bezpodstawności uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 grudnia 2006r. sygn. akt II FSK 1445/05 oddalił skargę kasacyjną strony od ww. wyroku WSA w Gliwicach.

Strona [...] stycznia 2007r. wniosła, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, 2, 4 i 7 k.p.a., o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] grudnia 2004r., utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...] listopada 2004r., w którym określono stronie wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wraz z odsetkami. W jej ocenie ww. postanowienia wydano w sposób niezgodny z prawem i można do nich odnosić przesłanki wymienione w art. 247 § 1 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako "O.p."), w związku z art. 62, art. 63 i art. 71a § 9 u.p.e.a. Organy działały z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowały postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie. Zdecydowana większość zajęć wierzytelności, stanowiących podstawę wydania ww. postanowień nie była objęta postanowieniem Sądu Rejonowego o zbiegu egzekucji, a Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. nie był upoważniony do wszczynania i prowadzenia egzekucji w tym zakresie, także do zlecania przeprowadzenia kontroli u strony w zakresie realizacji zajęć wierzytelności i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Brak było też postanowienia sądowego rozstrzygającego zbieg egzekucji. Strona nie jest dłużnikiem organu skarbowego, ani ZUS, a spór dotyczy zobowiązania KLUBU, który ma wielu wierzycieli i wobec którego łączną egzekucję administracyjną i sądowa prowadził [...] Urząd Skarbowy w K. Egzekucją nie objęto wszystkich wierzytelności KLUBU i wiele podmiotów dysponujących prawomocnymi orzeczeniami sądowymi przesyła również do Strony wnioski o ich realizację. Strona podniosła, że była wyłącznym organizatorem rozgrywek ligowych i pucharowych w najwyższych klasach rozgrywkowych w piłce nożnej. We współzawodnictwie uczestniczył także KLUB.

Minister Finansów postanowieniem z [...] czerwca 2007r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] grudnia 2004r. W podstawie prawnej wskazał art. 157 § 3 oraz art. 126 k.p.a., a w uzasadnieniu podał, że kwestionowane rozstrzygnięcie było przedmiotem prawomocnie oddalonej skargi, a także skargi kasacyjnej strony. Sąd administracyjny z urzędu dokonuje badania aktów administracji publicznej pod kątem ich nieważności. Skoro Sądy obu instancji nie stwierdziły uchybień powodujących nieważność rzeczonych rozstrzygnięć, a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, zarzuty strony pozbawione są podstaw. Wprawdzie przepisy mówią tylko o związaniu organu, którego działanie było zaskarżone, jednakże z istoty kontroli sądowej wynika, że związanie oceną prawną sądu w rozumieniu tych przepisów obejmuje nie tylko organ, którego działanie było przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia.

Strona w pismem z [...] lipca 2007r. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy, podtrzymując argumenty zawarte we wniosku. Nie zgodziła się z argumentacją organu, że sądowa kontrola zaskarżonych postanowień wyklucza możliwość ponownego zbadania istnienia przesłanek nieważności. W ocenie skarżącego Minister nie jest związany oceną prawną sądów administracyjnych, ponieważ orzeczenia sądów dotyczą organów niższego stopnia, w stosunku do których Minister Finansów jest organem naczelnym lub organem nadzoru oraz korzysta z niezawisłości, niezależności i samodzielności w dokonywaniu oceny prawnej postanowień podległych mu organów, jak również stwierdzaniu ich nieważności w trybie art. 156 k.p.a. Strona, powołując się na art. 7 k.p.a., stwierdziła, że organy administracji państwowej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym także zbadania przesłanek stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności postanowień, czy decyzji wydanych w toku postępowania. Zarzuciła organom działanie z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowanie postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 1, 2, 4 i art. 7 k.p.a.).

Minister Finansów postanowieniem z [...] października 2007r., utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] czerwca 2007r. oraz wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis art. 126 k.p.a. przewiduje, że do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio przepisy art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym, że zamiast decyzji wydaje się postanowienie. Unormowanie to daje możliwość weryfikacji postanowień, od których przysługuje zażalenie, w trybie stwierdzenia nieważności. Wskazał ponadto, że art. 157 § 3 k.p.a. dopuszcza wydanie orzeczenia o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W zaskarżonym postanowieniu uznano, że wystąpiła przeszkoda o charakterze przedmiotowym do wszczęcia postępowania. Organ powtórzył argumentację w zakresie związania oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny w wyroku i stwierdził brak podstaw do badania argumentów i zarzutów skarżącego. Odwołując się do treści art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako "P.p.s.a") wskazał, że związanie sądu administracyjnego i organów administracyjnych ocen prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne m.in. w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o zmianę ww. postanowienia Ministra Finansów oraz stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] grudnia 2004r. oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy i zapoznanie się z materiałami prowadzonego przez organy egzekucyjne postępowania. Zarzuciła wydanie decyzji w sposób niezgodny z prawem. Podobnie jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymywała, że przywoływany przez organ art. 153 P.p.s.a. nie znajduje zastosowania w sprawie. Minister Finansów nie jest bowiem organem związanym taką oceną, gdyż orzeczenia sądów administracyjnych dotyczyły rozstrzygnięć wydanych przez inne organy (Naczelnika Urzędu Skarbowego i Dyrektora Izby Skarbowej). Zdaniem strony Minister nie wykonał art. 7 K.p.a., który nakazuje zbadanie przesłanek stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności, niezależnie od możliwości sądowej kontroli legalności orzeczeń organu. Organy administracji państwowej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym także zbadania przesłanek stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności postanowień, czy decyzji wydanych w toku postępowania. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. nie posiadał uprawnień do wydania postanowienia o określeniu nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty w stosunku co do zajęć wierzytelności nie objętych postanowieniem właściwego sądu o zbiegu egzekucji. Powołując się na postanowienie Ministra Finansów z [...] października 2006r., przyjęto, że postanowienia Sądu Rejonowego w K. nie upoważniają Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. do prowadzenia całej egzekucji sądowej i administracyjnej. Organ jest bowiem uprawniony do prowadzenia łącznie jedynie egzekucji w części wskazanej w tych postanowieniach. Zaskarżone postanowienia zostały więc wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowane były do osoby nie będącej stroną w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przed przystąpieniem do rozważenia niniejszej sprawy wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Poza tym stosownie do postanowień art. 134 P.p.s.a., sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydanych w nim aktów administracyjnych. Natomiast granice rozpoznania skargi przez sąd są wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej oraz przez całokształt tylko prawnych aspektów sprawy i tylko tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. J.P. Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196-197).

Mając na uwadze tak określoną kognicję sądu administracyjnego, Sąd w niniejszej sprawie nie może uczynić zadość żądaniu skargi i orzec merytorycznie – o zmianie zaskarżonego postanowienia, tak jak czyniłby to organ. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sąd może zatem uchylić zaskarżone postanowienie, bądź poprzedzające je postanowienie, może też stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, bądź poprzedzającego go postanowienia. Muszą jednak zajść przesłanki prawem przewidziane.

Strona zaskarżyła postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] grudnia 2004r. Zważywszy zatem na granice zawartego w nim rozstrzygnięcia rolą Sądu jest zbadanie, czy Minister Finansów zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia.

Zdaniem Sądu możliwe i prawnie uzasadnione było wydanie wyżej wymienionych postanowień przez Ministra Finansów, gdyż organ ten w chwili podejmowania swych rozstrzygnięć dysponował wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wyrok z 22 lipca 2005r., sygn. akt I SA/GL 306/05), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 8 grudnia 2006r., sygn. akt II FSK 1445/05), w których wypowiedziano się merytorycznie do podnoszonych przez stronę skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] grudnia 2004r., jak również wobec postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. Sąd administracyjny pierwszej instancji przesądził bowiem kwestię możliwości i prawidłowości wydania wobec strony skarżącej postanowienia o wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty, wskazując, że wypełnianie przez stronę szczególnych zadań, warunków i zasad czy wymogów, w tym nałożonych przez U., nie oznacza "formalnoprawnej odrębności jego traktowania na gruncie prawa egzekucyjnego. Sąd podkreślił również, że bezpodstawny był zarzut strony odnośnie upoważnienia organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji we wszystkich, bez wyjątku należności dłużnika oraz wskazanie, że zobowiązany miał również innych wierzycieli. Sąd wskazał, że skarżący był dłużnikiem klubów, otrzymywał zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnych, był wzywany do nie uiszczania zobowiązanemu (KLUB), bez zgody organu, należnych od strony kwot. Skarżący, mimo obowiązku złożenia, w trybie art. 89 § 3 P.p.s.a., oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności, nie uczynił tego. Potwierdzał jednak otrzymanie zajęć oraz przekazywał do komórek wewnątrzzwiązkowych, przygotowujących zgodnie z kolejnością zgłoszeń administracyjnych i komorniczych sposób realizacji zadłużeń klubów ligowych – w tym KLUBU. Sąd za bezzasadny uznał również zarzut rzekomego uznania przez stronę zajętej wierzytelności. Podkreślił, że dłużnik na podstawie własnego uznania, z sobie znanych przyczyn nie może decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności, bądź o ich uiszczaniu zobowiązanemu, bez zgody organu. Sąd odnosząc się do zarzutu przekazania do łącznego prowadzenia obu egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie wymaganego postanowienia sądu powszechnego stwierdził, że organy egzekucyjne miały obowiązek kontynuować i podejmować inne czynności i działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, stosownie do art. 1a pkt 12 a u.p.e.a. Sąd wyjaśnił też, iż wydając zaskarżone postanowienie organ działał zgodnie z prawem, trafnie interpretując postanowienie Sądu w sprawie łącznego prowadzenia egzekucji. Sąd powołując się na treść art. 71a § 1 u.p.e.a. stwierdził, że organy egzekucyjne były uprawnione do przeprowadzenia kontroli w wyniku, której zasadne było ustalenie, że strona skarżąca naruszyła art. 89 § 1 u.p.e.a. przekazując zajęte wierzytelności bezpośrednio zobowiązanemu, a nie organowi egzekucyjnemu. Strona skarżąca w protokole kontroli przyznała, że przekazywała kwoty bezpośrednio zobowiązanemu z tytułu udostępniania praw medialnych i reklamowych, głównie na płace pracowników, na poczet zadłużenia klubu wobec strony oraz wobec urzędu skarbowego. Skoro udowodniony został ww. fakt przekazania zajętych wierzytelności bezpośrednio zobowiązanemu, a nie organowi egzekucyjnemu, zasadne było przyjęcie, że strona uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności lub jej części organowi, a wówczas organ zobowiązany był do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty zajętych wierzytelności. Zdaniem Sądu fakt, iż w trakcie egzekucji skierowanej do określonego prawa – wierzytelności pieniężnej, wierzytelność ta – bez zgody organu egzekucyjnego - została przekazana zobowiązanemu celem uregulowania innych ciążących na nim zobowiązań, nie ma wpływu na ustalenie co do bezpodstawności uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności.

Warto również podkreślić, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że związanie organu administracyjnego oceną prawną sądu, obejmuje nie tylko ten organ, którego działanie było przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca pogląd nieaktualnym (por. wyrok NSA z 22 września 1999r., I SA 2019/98, ONSA 2000/3/129). Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie nadzoru (art. 157 k.p.a.), jak i trybie wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.), są tylko innymi fazami postępowania administracyjnego prowadzonego uprzednio w tej samej sprawie w zwykłym trybie i zakończonego decyzjami ostatecznymi (por. wyrok NSA z 5 czerwca 1981r., II SA 157/81, ONSA 1981/1/52).

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Administracyjnego Sądu Wojewódzkiego w Gliwicach uznał, że brak jest podstaw do wyeliminowania ww. rozstrzygnięcia z obrotu prawnego oraz podzielił prawidłowość twierdzeń wyrażanych przez sąd pierwszej instancji. Minister Finansów - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - nie wydawał też decyzji w innej sprawie, choć działał w innej fazie postępowania administracyjnego. Tym samym za bezzasadny należało uznać zarzut strony zawarty w skardze o naruszeniu przez Ministra Finansów przepisu art. 153 P.p.s.a. Żaden organ administracji państwowej, ani inny wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu i zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie. W judykaturze, o czym pisano wyżej, przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Tak więc, związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyroki: NSA z 22 marca 1999r., IV SA 527/97, LEX nr 47275, SN z 25 lutego 1998r., III RN 130/97, OSNP 1999/12, WSA z 23 czerwca 2006r., IV SA/Wa 406/2006, LEX nr 219355, WSA z 10 lipca 2006r.,VII SA/Wa 764/2006, LEX nr 243709).

Zważywszy na zarzut skargi, szczególnego zaznaczenia wymaga, iż orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (zob. też wyrok WSA z dnia 6.06.2006 r., VII SA/Wa 459/06, LEX nr 213987), wyrok NSA z dnia 20.01.2006 r., I FSK 506/05, LEX nr 187499). Związanie zaś oceną prawną sądu w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie.

Prawidłowe jest więc przyjęcie przez Ministra Finansów, że żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, gdy organ jest związany oceną prawną dokonaną już uprzednio przez Sąd, mieści się w kategoriach przesłanki o charakterze podmiotowym wyrażonej w art. 157 § 3 k.p.a. Sąd wyjaśnia również, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że jeśli po wniesieniu skargi do sądu co do tej samej decyzji wszczęte zostało postępowanie o stwierdzenie jej nieważności, postępowanie to powinno zostać zawieszone do chwili prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez sąd administracyjny (wyrok WSA w Warszawie z 6 grudnia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1405/06, LEX nr 302451).

Sąd wyjaśnia również, że skoro organ nie może badać merytorycznie, czy w sprawie występują przesłanki do stwierdzenia nieważności danego aktu administracyjnego (w niniejszej sprawie było nim postanowienie), ponieważ o zgodności z prawem tego aktu orzekł już sąd administracyjny, to jedyne prawidłowe rozstrzygnięcie, jakie może w takiej sytuacji być wydane, winno odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego aktu.

Takie właśnie rozstrzygnięcie zawarte zostało w zaskarżonym postanowieniu, wydanym w identycznych okolicznościach. Minister Finansów prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, które było poddane kontroli zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oddalenie bowiem przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji lub postanowienia z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji lub tego postanowienia, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego.

W przypadku wydania rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania organ nie może badać przesłanek stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności danego aktu administracyjnego, dlatego zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 K.p.a. jest niezasadny.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły wady i uchybienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarga nie mogła być więc uwzględniona.