Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1525/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e, pkt 5 llit. c, art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Maria Werpachowska, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi C Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...]kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]kwotę 200 zł (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (dalej jako SKO w O.) decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], wydaną na podstawienie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz.1659 ze zm.) oraz art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust 1. art. 5 ust. 1 i 2, art. 6, art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 11, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 – dalej jako u.d.i.p.) w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmawiającą udzielenia C Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako [...] lub Spółka skarżąca) informacji publicznej dotyczącej:

a) umów łączących Miasto [...] z [...] Spółka Komandytowa (dalej jako Kancelaria L.);

b) umów łączących Miasto [...] ze Spółką [...] Sp. z o.o. (dalej jako Spółka T.):

- o przeniesienie prawa posiadania nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...],

- o cesji wierzytelności pomiędzy Miastem [...] a Spółką T.,

- o zarządzanie galerią handlową w [...] przy ulicy [...] zawartej pomiędzy Miastem [...], a firmą obecnie zarządzającą.

W uzasadnieniu powyższej decyzji SKO w O. wskazało, iż Centrum wystąpiło do Burmistrza Miasta [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej tj. umów łączących Miasto [...] z Kancelarią L. oraz umów łączących Miasto [...] ze Spółką T.

Po rozpoznaniu rzeczonego wniosku Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji. W wyniku uwzględnienia odwołania SKO w O. decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmówił udzielenia Spółce skarżącej informacji publicznej dotyczącej umów łączących Miasto [...] z Kancelarią L. oraz umów łączących Miasto [...] ze Spółką T. Powołując się na treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 1 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji organ I Instancji stwierdził, że informacje, których udostępnienia domagała się Spółka skarżąca, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej oraz zostały podjęte niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności (pismo Spółki T. z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz pismo z Kancelarii L. z dnia [...] kwietnia 2017 r.), posiadają wartość gospodarczą (odnoszą się do sfery finansowej, które każdy przedsiębiorca ma prawo utrzymywać w tajemnicy). Żądana informacja przez Spółkę skarżącą, może być środkiem służącym do dostarczenia wnioskodawcy informacji istotnych z punktu widzenia toczącego się postępowania przeciwko Centrum a Miastem [...]. Tym samym istnieje realna obawa udostępnienia informacji dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. Spółka skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania przed organem I instancji oraz zobowiązanie Burmistrza Miasta [...] do udostępnienia jej żądanych informacji. Skarżąca w uzasadnieniu odwołania podniosła, że organ I instancji nie dokonał dokładnej analizy, które informację i dlaczego stanowią w jego ocenie tajemnicę przedsiębiorstwa. Ponadto nie dokonał dokładnego wskazania na czym miałby polegać wpływ uzyskania żądanych informacji na przebieg procesów sądowych.

SKO w O. uznając zarzuty odwołania za niezasadne rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2017 r. orzekło jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji przywołał treść art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poglądy doktryny i orzecznictwa dotyczące kwestii ograniczenia dostępu informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, podkreślając przy tym, iż na tę tajemnicę składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji.

Zdaniem SKO w O. w przedmiotowej sprawie organ I instancji wskazał w sposób wyraźny, iż ww. dwa elementy tajemnicy przedsiębiorcy zostały spełnione. Bowiem Spółka T. oraz Kancelaria L. podejmują szereg czynności ograniczających możliwość zapoznawania się przez podmioty niepowołane z treścią informacji przetwarzanych przez T. oraz Kancelarię L. Wprowadzone są odpowiednie sposoby archiwizacji i przetwarzania danych, które ograniczają możliwość zapoznania się z danymi przechowywanymi przez T. oraz Kancelarię L. Ograniczony jest też dostęp osób z zewnątrz. Działania te powodują, że do danych i informacji jakie gromadzi T. oraz Kancelaria L. dostęp mogą uzyskać jedynie osoby, którym podmiot ten nada stosowne uprawnienia. Zarówno T., jak i Kancelaria L. wyrażają wolę zachowania wnioskowanej informacji w tajemnicy, powołując się przy tym na "tajemnicę przedsiębiorcy".

Co zaś się tyczy elementu materialnego "tajemnicy przedsiębiorcy", sprowadzającego się do posiadania przez żądaną informację wartości gospodarczej, organ II instancji stwierdził, iż w umowie z dnia [...] maja 2016 r. na zarządzanie galerią handlową w [...] przy ulicy [...], w umowie z dnia [...] kwietnia 2016 r. (akt notarialny repertorium [...] nr [...]), umowie cesji wierzytelności pomiędzy Miastem [...] a Spółką T. znajdują się zapisy, które wskazują na prowadzoną przez firmę T. politykę finansową, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wysokości wynagrodzenia przysługującego za zarządzanie nieruchomością, sposobu zarządu nieruchomością, dotyczą wysokości wierzytelności będącej przedmiotem umowy cesji. Natomiast w umowie w ramach, której zapewniono obsługę Miasta [...] przez Kancelarię L. znajdują się informację dotyczące czynności prawnych oraz zakresu i sposobu świadczonych usług prawnych przez Kancelarię L.. Są to dane szczególnie wrażliwe z punktu widzenia działalności Spółki T. oraz Kancelarii L. i powinny być zachowane w tajemnicy przed konkurencją. Innymi słowy na tajemnicę przedsiębiorstwa składają się takie informacje należące do ww. przedsiębiorców, których przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej zagraża lub narusza interes tych przedsiębiorców.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy, poglądy zaprezentowane w piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych oraz oceniwszy treść żądanych przez wnioskodawcę dokumentów, SKO w O. doszło do przekonania, iż decyzja Burmistrza Miasta [...] jest zgodną z obowiązującym prawem.

Decyzja SKO w O. z dnia [...] lipca 2017 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Centrum do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której Spółka skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) umorzenie postępowania przed organem I instancji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, 3) zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji.

W uzasadnieniu skargi Centrum wskazało, iż jawność działań organów władzy publicznej ma zdecydowanie pierwszeństwo przed tajnością (tak NSA w wyroku z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowała się linia, z której wyraźnie wynika, że umowy cywilnoprawne zawierane przez organy władzy publicznej, w tym przez jednostki samorządu terytorialnego, co do zasady zawierają informacje publiczne (tak m.in. WSA w Opolu w wyroku z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II SAB/Op 12/10 oraz WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 lutego 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 192/09 i z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 442/11). Także umowy cywilnoprawne o świadczenie usług prawnych na rzecz jednostek samorządu terytorialnego zawierają informacje publiczne, choćby dlatego, że związane są z wydatkowaniem środków publicznych, a te powinny być transparentne i poddane kontroli społecznej (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 2855/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 50/12). Zatem za błędną praktykę należy uznać odmowę generalną bez zbadania, jakie dokładnie informacje objęte są tajemnica przedsiębiorstwa. Z treści zaskarżonej decyzji zaś wynika brak jakiejkolwiek analizy, które informacje i dlaczego stanową w ocenie wydającego decyzję, o tajemnicy przedsiębiorstwa. Umowy ujawnienia których wnioskodawca się domaga, bezpośrednio dotyczą spraw związanych z mieniem Miasta [...] i wnioskodawca właśnie jest zainteresowany w jaki sposób i w jakich warunkach Miasto mieniem tym zarządza. Jeżeli firma prywatna decyduje się na współpracę z jednostką budżetową to pierwszą zasadą tej współpracy jest transparentność. Jeżeli nadrzędną cechą współpracy jest tajemnica przedsiębiorcy, to takiej współpracy nie należało podejmować.

W tym kontekście należy mieć na uwadze, że umowa zawarta pomiędzy Spółką T. a Miastem [...] dotyczy rozliczeń finansowych pomiędzy jednostką budżetową a firmą prywatną. Taka współpraca nie mieści się w żaden sposób w przepisach o ochronie prywatności. Niezrozumiałym jest też dlaczego polityka finansowa prywatnej firmy stawiana jest przed interesem publicznym. Zasady rozliczeń finansowych pomiędzy osobą prywatną a jednostką budżetową powinny być na tyle transparentne, aby ich ujawnienie, przekazanie lub wykorzystanie nie zagrażało lub nie naruszało interesu przedsiębiorcy. Organ nie wykazał na czym to naruszenie miałoby polegać.

Natomiast Kancelaria L. podejmuje szereg czynności ograniczających możliwość zapoznania się z treścią przetwarzanych przez nią informacji osobom niepowołanych. Są to normalne działania kancelarii prawnej, która dysponuje poufnymi informacjami o swoich klientach. Każda kancelaria prawna musi chronić informacje o swoich klientach. Nie dotyczy to jednak współpracy z jednostką finansowaną przez budżet państwa, która z zasady nie powinna ukrywać zasad współpracy z firmą prywatną. Usługi prawne, ich zakres oraz sposób świadczenia jednostkom budżetowym nie mieszczą się w żaden sposób w przepisach o ochronie prywatności.

W odpowiedzi na skargę SKO w O. wniosło o jej oddalenie oraz w całości podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz.1164). Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje między innymi, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e i f oraz pkt 5 lit. c i d u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5 oraz o majątku, którym te podmioty dysponują, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że wniosek Centrum z dnia [...] czerwca 2016 r. złożony Burmistrzowi Miasta [...] dotyczy informacji o sprawach publicznych i skierowany został do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. Sporną kwestią między Spółką skarżącą a organami orzekającymi pozostaje, czy żądana informacja publiczna podlega ograniczeniu w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Jak wynika z brzmienia art. 5 ust. 2 tej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Mając za względzie treść przedmiotowej informacji publicznej, należy zdaniem Sądu uwzględnić, że dotyczy ona informacji z zakresu gospodarowania środkami publicznymi. Organ dokonując oceny spornej informacji, w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p., winien uwzględnić, że gospodarce środkami publicznymi towarzyszyć powinna jawność i przejrzystość. Kwestii powyższej poświęcony został rozdział 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016, poz. 1870 ze zm.). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Powyższy przepis niewątpliwie odnosi się także do gospodarowania majątkiem gminnym.

Istotne znaczenie na gruncie niniejszej sprawy ma art. 35 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym, klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnice przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych lub inne podmioty, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa. Sąd podziela pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym, w zakres tajemnicy przedsiębiorcy nie mogą wejść informacje dotyczące gospodarowania środkami publicznymi w ramach umowy (patrz: wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2385/14 publik. Lex nr 1988057).

Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa (zdefiniowanej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji /tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm./) i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (związany jest z wartością gospodarczą informacji i z negatywnymi konsekwencjami jej ujawnienia w konkurencyjnym obrocie gospodarczym) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane są z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13 publik. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wskazuje się w orzecznictwie, interpretacja dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą. Dla pozbawienia dostępu do szerokiego kręgu informacji wystarczającym byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę zastrzeżenie, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że złożone przez niego zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia, po przeprowadzeniu stosownego badania, zgodnie z obowiązującym prawem przesądzi, że zastrzeżone przez niego informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Jeżeli natomiast w wyniku sądowej kontroli okaże się, że zastrzeżona informacja, nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. w szczególności wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1483/12, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 321/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 50/14 – publik. jw.).

Organ dokonując oceny możliwości udostępnienia informacji publicznej, przy założeniu jej ograniczeń z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., winien wyraźnie przedstawić w uzasadnieniu decyzji odmownej, których konkretnie z postanowień umów dotyczą ograniczenia ze wskazanych wyżej regulacji szczególnych. Organ po przedstawieniu stanowisk stron umów stanowiącej przedmiot wniosku, nie może poprzestać na stwierdzeniu, że wystąpiła przesłanka ustawowa uzasadniająca odmowę udostępnienia informacji publicznej, ale winien przedstawić wynik samodzielnie dokonanej oceny stanu faktycznego, w tym ustaleń w części, w której przepis szczególny postawił domniemanie nie zastrzeżenia tajemnicy klauzul umownych, a także ustaleń co do podjęcia przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności konkretnych klauzul umownych. Wymogiem koniecznym uznania tajemnicy przedsiębiorcy jest wskazanie konkretnych, posiadających wartość gospodarczą należących do niego informacji, które mają korzystać z poufności.

Organ winien mieć też na względzie, że art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wskazuje potrzebę wyodrębnienia danych objętych ograniczeniem ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (rozumianą w sposób określony w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). Nie można bowiem wykluczyć, że informacja ta może być udostępniona po uwzględnieniu ograniczeń, o których mowa w art. 5 u.d.i.p. (np. poprzez jej anonimizację).

Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż ustalony w niej stan faktyczny nie pozwala by twierdzić, jak to przyjęły organy orzekające, iż art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ma zastosowanie do całości informacji żądanych wnioskiem Centrum. Zastosowanie zasady generalnej odmowy udostępnienia informacji objętej wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. należy uznać za niezasadne.

Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem SKO w O., iż podmioty zawierające umowy z Miastem [...], o których mowa w treści zaskarżonej decyzji skutecznie zastrzegły poufność informacji zawartych w przedmiotowych umowach. Analiza umowy zawartej pomiędzy Spółką T. a Gminą Miasta [...] z dnia 25 czerwca 2016 r. w sprawie przeniesienia wierzytelności, nie wskazuje bowiem, aby w jej treści zawarto zapisy przedstawiające wolę ograniczenia dostępności postanowień umowy osobom trzecim. Analogicznie klauzuli poufności nie zawarto w umowie Miasta [...] z Spółką T. o powierzenie zarządu nieruchomością z dnia [...] maja 2016 r. Zatem Miasto [...] i Spółka T. w dacie zawierania przedmiotowych umów nie opatrzyły ich postanowień klauzulami poufności. Jak wynika z akt sprawy, wolę zachowania w tajemnicy postanowień tych umów Spółka T. wyraziła dopiero w toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Spółka ta wskazała na podjęte środki organizacyjne majce gwarantować zachowanie informacji w poufności, tj. wprowadzenie odpowiedniego sposobu archiwizacji i przetwarzania danych, ograniczenie dostępu osób z zewnątrz. Nie są to, jak słusznie wskazuje strona skarżąca, środki prawnej ochrony informacji przedsiębiorcy (rozumianej jako wola zachowania informacji gospodarczej w poufności), lecz zwykłe środki ochrony, czy też zabezpieczenia dokumentów finansowych, danych osobowych, itp. stosowanych w każdej firmie prowadzącej działalności gospodarczą.

Organy orzekające nie dostrzegły, iż tylko w akcie notarialnym Repertorium [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. – przedwstępnej umowie zamiany udziałów w nieruchomości oraz przedwstępnej umowie zniesienia współwłasności - w pkt [...] strony zobowiązały się do zachowania w poufności postanowień tejże umowy.

Z powyższego wynika, iż organy orzekające przedwcześnie, bez głębszej analizy materiału aktowego przyjęły, iż w sprawie została spełniona przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy uzasadniająca ograniczenie dostępu do całości żądanej informacji publicznej.

Przechodząc do oceny przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorstwa należy przede wszystkim wskazać, iż decydujące znaczenie w tym zakresie ma powołany wcześniej art. 35 ustawy o finansach publicznych, w którym jednoznacznie stwierdzono, iż klauzule umowne dotyczące jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy (...). Podkreślenia wymaga, iż zastrzeżenie tajności nie może dotyczyć nazwy firmy, adresów wykonawców, informacji dotyczących ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji i warunku płatności ofert – art. 8 ust. 3 w zw. z art. 86 ust. 4 Prawa zamówień publicznych. Z racji tego, że wszelkie umowy odpłatne zawierane z jednostkami samorządu terytorialnego są zamówieniami publicznymi (art. 2 pkt 13 Prawa zamówień publicznych), przedstawione przepisy zamówień publicznych stanowią istotne uzupełnienie art. 35 ustawy o finansach publicznych. Zatem przedsiębiorca nie może zastrzec tajemnicą przedsiębiorstwa informacji dotyczących ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji warunków płatności, nawet jeżeli umowa nie jest realizowania w obszarze zamówień publicznych, co wynika z ogólnej zasady jawności finansów publicznych, w tym m.in. jawności umów, których przedmiotem jest dyspozycja środkami publicznymi. Wyłączenie tych informacji z obszarów jawności podmiot zobowiązany do udzielenia informacji ma prawo uznać za niezastrzeżone, oceniając granice zastrzeżenia poczynionego przez przedsiębiorcę. Analogicznie należy postąpić w przypadku oceny umowy cywilnoprawnej, której przedmiotem jest przeniesienie praw rzeczowych do nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego na rzecz podmiotu prywatnego. W tym wypadku informacja na temat strony umowy, okresu i warunków obowiązywania umowy, rodzaju przeniesionego na nabywcę prawa rzeczowego, ustalonej ceny, gwarancji realizacji umowy i kar umownych za jej nieterminowe wykonanie nie powinny podlegać wyłączeniu z jawności, jako że w tym zakresie treść umowy cywilnoprawnej dotyczy majątku publicznego (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 916/12). W szczególności zaś spraw publicznych i majątku publicznego dotyczą zawarte przez organ wykonawczy gminy umowy o świadczenie usług prawnych (tutaj postanowienia pkt 9.7.1 – 2 umowy przedwstępnej z dnia [...] kwietnia 2016 r. regulujące zasady i koszty /przeniesienie obowiązku ponoszenia kosztów na kontrahenta/ obsługi prawnej Gminy przez Kancelarię L.), ponieważ są finansowane ze środków publicznych (bądź postanowieniami umowy zwolnione z finasowania) - por. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 113/11, NSA z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt I OSK 634/16 ). Trzeba mieć przede wszystkim na uwadze ugruntowany w orzecznictwie pogląd, iż umowy finansowane ze środków publicznych stanowią jawną informację publiczną, a jawność stanowi szczególny koszt prowadzenia interesów z administracją (przykładowo wyrok SN z 8 lipca 2012 sygn. akt I CSK 192/2, wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2508/12, a dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I OSK 267/14, z dnia11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 213/14, z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 531/14).

Organy orzekające w sprawie nie oceniły zatem wskazanych w zaskarżonej decyzji umów pod kątem odmowy udostępnienia zawartych w nich informacji, które stricte dotyczyły spraw organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą (do takich można zaliczyć np. pkt 15.1-3 umowy przedwstępnej z dnia [...] kwietnia 2016 r. zmiany udziałów (...) – Zarząd Nieruchomościami i Centrum Handlowym, odnoszący się do nieruchomości, której Spółka T. jest posiadaczem samoistnym i podnajmuje lokale osobom trzecim). Nie zastosowały przy tym, jako puntu wyjścia do swych rozważań, zasady jawności umów cywilnoprawnych zawieranych przez jednostki samorządu terytorialnego. W świetle poczynionych wywodów nie sposób przychylić się do stanowiska SKO w O., iż w całości żądana informacja publiczna korzysta z ochrony prawnej należnej przedsiębiorcy na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Organ powinien rozważyć, czy anonimizacja umów poprzez zakreślenie informacji posiadającej wartość gospodarczą dla Spółki (nie będzie nią informacja odnoszącą się majątku gminy, ceny i warunków przeniesienia praw rzeczowych przysługujących gminie na rzecz Spółki T.) nie będzie wystarczającym przejawem gwarancji ochrony interesów przedsiębiorcy.

W świetle powyższego Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzją ją poprzedzająca zastały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też naruszeniem art. 5 ust. 2 u.d.i.p., bowiem ten przepis, w zaistniałym stanie faktycznym (materiał dowodowy zgromadzono w sposób wyczerpujący lecz nienależycie oceniono), został błędnie zastosowany.

Ponownie rozpatrujący sprawę, organ winien uwzględnić ocenę prawną, którą Sąd przedstawił w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, jak również uwzględnić wskazania, w zakresie obowiązku organu przedstawienia pełnej i skonkretyzowanej oceny wystąpienia przesłanek umożliwiających lub sprzeciwiających się udostępnieniu żądany umów i w zależności od przyjętej oceny, uzewnętrznić swoje stanowisko wnioskodawcy, w sposób, jaki wynika z ustawy – u.d.i.p.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. W przedmiocie kosztów zasądzonych od organu na rzecz strony skarżącej, Sąd orzekł, jak w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.