Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 734/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2, art. 4 pkt 4, art.  pkt 6, art. 4 pkt 6a, art. 4 pkt 7, art. 4 pkt 9, art. 4 pkt 10, art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 2, art. 92aust. 7, art. 92a ust. 8, art. 92a ust. 10, art. 18 ust. 4a,
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] ; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżącego J.R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., znak [...] wydaną, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096 j.t. ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 4 pkt 22 lit. t, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o transporcie drogowym (Dz.U.2019.58 j.t. ze zm.; dalej: "u.t.d.") oraz lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania J. R. (dalej: "Strona" lub "Skarżący"), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego

z dnia [...] stycznia 2020 r. o nr [...] o nałożeniu

na Stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ([...] zł)

oraz za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ([...] zł).

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył następujące ustalenia faktyczne

i ocenę prawną sprawy.

Dnia 8 listopada 2019 r., w S. przy ul. [...] miała miejsce przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji kontrola drogowa samochodu osobowego marki Toyota o nr rej. [...], którym kierowała Strona. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo dwóch pasażerów

z ul. [...] na ul. [...] w S.. Pasażer dokonał płatności

za kurs w wysokości [...] zł za pośrednictwem aplikacji Bolt, nie otrzymując paragonu a jedynie potwierdzenie wniesienia opłaty na telefonie. Kierowca- Strona okazała do kontroli prawo jazdy i dowód osobisty. Nie okazała natomiast zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób

ani orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Podczas czynności sporządzono protokoły przesłuchania strony i pasażerów

w charakterze świadków. Kontrola została udokumentowana protokołem

nr [...].

Pismem z dnia 21 listopada 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszeń zasad wykonywania transportu wskazanych w lp.: 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Strona została pouczona

o prawie do wniesienia wyjaśnień, uzupełnienia materiału dowodowego, zgłoszenia żądań i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. W toku postępowania Strona ani nie złożyła wyjaśnień, ani nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów.

Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ww. decyzji administracyjnej

z dnia [...] stycznia 2020 r. o nr jw. nakładającej na Stronę, jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł tytułem stwierdzonych naruszeń, wskazanych w lp. 4.2. i 4.3. załącznika

nr 4 do u.t.d. - po [...] zł za każde naruszenie.

Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem wnosząc

o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie

dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza, że Skarżący takiej działalności nie prowadzi;

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,

a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2 załącznika

nr 4 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych

do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był zobowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;

- art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3 załącznika

nr 4 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę, który

nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą

się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący

nie był zobowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem.

Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzja z dnia [...] czerwca 2020 r. nr jw. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy uznał powyższe zarzuty za niezasadne, wskazując

iż stosownie do art. 4 pkt 22 lit. t) u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.

Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa

w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 4 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa

w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia,

a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.).

W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne zostały nałożone na podstawie

art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. ust. 2, 4 i 8

w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 4.

Organ II instancji wskazał, że jak wynika z przepisu art. 39j ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Według lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł.

Zgodnie zaś z art. 39k ust. 1 u.t.d. - kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Stosownie do lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1.000 zł.

W myśl art. 39m u.t.d., wymagania, o których mowa w art. 39a - 39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Zasadnicze znaczenia dowodowe w sprawie, posiada protokół kontroli

nr [...] z dnia 8 listopada 2019 r. Strona wykonująca przewóz nie dysponowała w dniu kontroli stosownymi orzeczeniami stwierdzającymi brak przeciwwskazań, zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W niniejszej sprawie Strona była jednocześnie kierującym, podmiotem wykonującym przewóz oraz osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym.

Będąc jednocześnie kierowcą i osobą wykonującą czynności związane

z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Skarżący

był zobowiązany w chwili kontroli do posiadania odpowiednich dokumentów. Organ odwoławczy uznał zatem za zasadne nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej

w wysokości [...] zł za naruszenia wskazane w lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4

do u.t.d., tj. po [...] zł za brak orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, potwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy

na stanowisku kierowcy.

W ocenie organu odwoławczego stanowisko pełnomocnika Skarżącego,

iż przewóz wykonywany w dniu kontroli nie był transportem drogowym w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowymi jest nietrafne. Organ wskazał,

że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 u.t.d.). Bezspornym jest zatem, że Strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Ponadto organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem, że organ I instancji

nie podjął wszelkich niezbędnych czynności oraz nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego, a w szczególności zaniechał ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło

do wykonywania transportu drogowego. Organ uznał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonywanie przez Skarżącego w dniu 8 listopada 2019 r. usługi, której świadczenie wymagało posiadania licencji uprawniającej

do wykonywania przewozu osób, której Strona nie posiadała. Tym samym Strona wykonywała przewóz drogowy osób i powinna w związku z tym legitymować

się dokumentem o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy

na stanowisku kierowcy oraz dokumentem o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, które nie zostały przedstawione. Organ odwoławczy ustalił powyższe w szczególności na podstawie protokołu kontroli, protokołu oględzin pojazdu, protokołu przesłuchania kierowcy

i pasażerów, dokumentacji fotograficznej. Kierowca nie okazał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy

na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jednocześnie,

z zeznań kierowcy jednoznacznie wynika, że nie posiadała badań lekarskich

ani psychologicznych do wykonywania przewozu drogowego osób.

Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że Strona pomimo stosowanych pouczeń nie przedłożyła w rozpoznawanej sprawie żadnych wyjaśnień. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji Strona nie przedłożyła dowodów na okoliczność posiadania ważnych badań: lekarskiego i psychologicznego.

Organ odwoławczy poinformował, że kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia

w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 4 do u.t.d. a ustawodawca

nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Na zakończenie organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie

art. 189f k.p.a. nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d.

w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 u.t.d.

Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną

do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz

z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i zwrot kosztów postępowania

sądowo- administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego, tj.:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,

a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie

dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło

do wykonywania transportu drogowego;

3) art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary

w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji

w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą

się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;

4) art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary

w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji

w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą

się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;

5) art. 92 a ust 10 ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 w/w ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli. Skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł zgodnie z decyzją z dnia [...] grudnia 2019 roku nr [...];

6) art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

7) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia

w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt;

8) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący przytoczył argumenty celem wykazania ich zasadności. Skarżący zakwestionował w szczególności charakter dokonanego przewozu, który – w ocenie Skarżącego – nie odpowiada definicji krajowego przewozu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d.

Zdaniem Skarżącego wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Organ, wydając zaskarżoną decyzję, nie tylko nie ustalił czy formalnie Skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał,

aby stwierdzone w toku kontroli czynności przez niego wykonywane posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.

Do konstytutywnych cech świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej należy jej zarobkowy charakter oraz ciągłość. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w sposób legalny, niemniej jednak można przyjąć, że ciągłość działalności gospodarczej oznacza trwale bądź powtarzające się w pewien zorganizowany sposób czynności związane z prowadzoną działalnością.

Skarżący nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej.

Jak dalej wskazał Skarżący, nie otrzymał za swoje czynności od pasażera wynagrodzenia w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem Skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej o nazwie Bolt. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie

na określonej trasie, z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt, nie zaś na rzecz kierowcy i stanowi opłatę za możliwość skojarzenia kierowcy

i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową Bolt, karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana

po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz Bolt.eu.

Skarżący zatem kwestionuje, jakoby w dniu 8 listopada 2019 r. wykonywał transport drogowy oraz przewóz okazjonalny.

Konsekwencją stwierdzenia, że Skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz że ani nie wykonywał, ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być uznanie, że nie podlega on obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy

na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisk u kierowcy.

Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł

o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza,

że przesłanką i warunkiem wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego jest stwierdzenie jego niezgodności z prawem materialnym lub naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa dotyczy kary nałożonej na Skarżącego na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. za naruszenia wskazane w l.p.4.2. i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.

Sąd wskazuje na wstępie, że analogiczne sprawy były już przedmiotem rozpoznania niniejszego Sądu, m.in. wyrok z dnia 8.10.2020 r., II SA/Sz 287/20,

z dnia 29.10.2020 r., II SA/Sz 144/20, z dnia 24.09.2020 r., II SA/Sz 101/20, z dnia 30.07.2020 r., II SA/Sz 1195/19. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w całości podziela argumentację w nich zawartą - stąd poniżej odniesienia

do ich treści.

W świetle wskazanych wyżej kryteriów skargę należało uznać za uzasadnioną choć zawarte w niej argumenty nie są trafne. W szczególności nietrafny jest zarzut,

że skoro Skarżący nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej

to w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Nadto, zdaniem Skarżącego, jego zachowanie nie wyczerpywało znamion przypisanych mu naruszeń, a okoliczności faktyczne nie zostały należycie ustalone.

W szczególności nie wyjaśniono zasad działania aplikacji Bolt

oraz nie uwzględniono tego, że Skarżący nie działał jako przedsiębiorca, zatem

nie wykonywał krajowego transportu drogowego. Nie pobrał od pasażera opłaty, więc przewóz nie spełniał kryteriów przewozu okazjonalnego, jak twierdzi organ.

W ocenie Sądu, powyższe zarzuty są niezasadne. Okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wydania zaskarżoną decyzję są bezsporne. Wynika z nich,

ich skarżący, w dniu 8 listopada 2019 r. stanowiącym jego własność samochodem osobowym marki Toyota, wykonał przewóz osób na trasie z ul. [...]

na ul. [...] w S.. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej Bolt. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze Skarżącym, jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą tejże aplikacji telefonicznej; jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny). Skarżący nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak też orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.

Sporna jest natomiast kwestia, czy w opisanych wyżej okolicznościach mają do Skarżącego zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym i wynikające z nich sankcje za naruszenia przepisów tej ustawy. Zdaniem Skarżącego przewóz nie miał charakteru zarobkowego, gdyż nie był podejmowany w ramach działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu, zarzuty skargi uznać należy za nietrafne.

Organy prawidłowo uznały, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażerów nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Wynikało

to jednoznacznie z zeznania pasażera oraz okoliczności związanych

ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem organy, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. uznały, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy, zaś Skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d.

W niniejszej sprawie istotne jest, iż podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym, która zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie także wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy.

Wynika to jednoznacznie z przyjętych w tej ustawie definicji, określających podmiotowy i przedmiotowy zakres zawartych z w niej regulacji, stanowiących

że użyte w ustawie pojęcia:

- krajowy transport drogowy - oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu

oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1);

- niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4);

- przewóz drogowy - oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r.

nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a);

- przewóz okazjonalny - oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10) (art. 4 pkt 11).

W okolicznościach niniejszej sprawy istniały zatem podstawy do uznania,

że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany

na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i Skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej

do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania

się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło

do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi.

Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji Bolt, co stanowiło też podstawę formułowanych przez Skarżącego zarzutów, ale w ocenie Sądu nie jest to uchybienie na tyle istotne, aby mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasady działania ww. aplikacji są bowiem możliwe do poznania dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów (smartfonów). Zasady jej działania zatem należy uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie jest zresztą sporna. Korzystał z niej tak Skarżący jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika

z akt sprawy. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez Skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu.

Zauważyć też należy, iż stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C- 34/15 analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. TSUE wskazał

w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych

za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza

się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.

W świetle powyższego orzeczenia uznać należy, iż Skarżący pełnił rolę przewoźnika drogowego osób w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Bolt.eu, na rzecz której to platformy internetowej zrealizowana została opłata za przewóz,

nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi

z ich potencjalnymi klientami. Działanie Skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego

ile razy Skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa, realizowana

przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany

na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris).

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się,

że z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej

(zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r.,

II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r.,

II GSK 166/09).

W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły

na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej,

lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d.

Bez znaczenia pozostaje zatem, czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji

albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą

i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.

W tej sytuacji na Skarżącym, dokonującym przedmiotowego przewozu, ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego

o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że Skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1) u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez ww. orzeczeń. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w lp. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d.

Nie będąc jednak związany zarzutami skargi (art. 134 P.p.s.a.) Sąd uznał,

że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy istotnej reguły normatywnej, wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującej zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.).

Zawarte w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę stanowisko organu w tym zakresie, tj. braku podstaw do zastosowania art. 92a ust. 10 u.t.d. jest nietrafne

i wynika z błędnej wykładni tego przepisu. Przy czym organ w odpowiedzi na skargę potwierdził, że w stosunku do Skarżącego, jako osobę wykonującą przewóz drogowy - w związku z ww. zdarzeniem - wydana została decyzja nakładająca karę pieniężną w wysokości [...] zł a kara ta obejmowała naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.)

oraz naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

(lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.)

Sąd wskazuje zatem, że z treści art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika że: "Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada

się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1."

Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane

z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie

na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków

lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik

nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa załącznik

nr 4 do ustawy.

Sąd podkreśla, że w sprawie bezsporny jest fakt, iż decyzją z dnia [...] grudnia stycznia 2019 r., nr [...], Skarżącemu na podstawie art. 92a ust. 1 wymierzono karę administracyjną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji – l.p. 1.1.1. załącznika nr 3,

oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. – l.p. 2.11 załącznika

nr 3 do ustawy. W przedmiotowym postępowaniu Skarżącemu również przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy.

W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany

w protokole kontroli z dnia 8 listopada 2019 r., tj. przewozu pasażerów wymierzono Skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone

w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano Skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 134 i 135 P.p.s.a. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania i ocenę prawną.

O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a)

w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Zasądzona kwota [...]zł obejmuje uiszczony wpis sądowy ([...] zł) oraz koszty zastępstwa procesowego

([...] zł).

Orzeczenia sądów powołane w niniejszym uzasadnieniu opublikowane

są na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.