Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2893/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 52 par. 1, art. 51 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. sp. j. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz K. sp. j. z siedzibą w W. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. w oparciu o decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...], wystawił w dniu 28 kwietnia 2016r. wobec K. spółki jawnej z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Skarżącą") zarządzenia zabezpieczenia o numerach od [...] do [...] obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012r. do października 2013r. w łącznej kwocie należności głównej wynoszącej 70.558.054 zł oraz kwocie odsetek wynoszącej 17.861.723 zł.

W dniu 29 kwietnia 2016r. poborca skarbowy Urzędu Skarbowego w W. – D.S. w asyście poborców skarbowych – J.R. oraz T.N. udał się do siedziby Skarżącej przy ul. [...] w W., gdzie doręczył współwłaścicielowi skarżącej Spółki – K.S. wspomniane zarządzenia zabezpieczenia, a następnie w oparciu o przedmiotowe zarządzenia zabezpieczenia dokonał zajęcia zabezpieczającego ruchomości Skarżącej wyszczególnionych w protokole zajęcia podpisanym również przez współwłaściciela skarżącej Spółki – K.S., który przyjął zajęte ruchomości pod dozór. Ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej sporządzonej w dniu 29 kwietnia 2016r. przez poborcę skarbowego Urzędu Skarbowego w W. – D.S. wynika, że po zakończeniu czynności zabezpieczających o godz. 15 ze względu na zakończenie czasu pracy Skarżącej, podczas drogi powrotnej do Urzędu Skarbowego w W. zauważył, iż na parkingu cmentarza komunalnego znajdują się pojazdy należące do Skarżącej. W ocenie poborcy skarbowego Prezesowie skarżącej Spółki celowo powiadomili kierowców o tym, by nie wracali do bazy Skarżącej przed zakończeniem czynności zabezpieczających.

Następnie w godzinach rannych w dniu 4 maja 2016r. poborca skarbowy Urzędu Skarbowego w W. – D.S. w asyście poborców skarbowych J.R. oraz T.N. w oparciu o ww. zarządzenia zabezpieczenia dokonał kolejnego zajęcia zabezpieczającego ruchomości skarżącej Spółki wyszczególnionych w protokole zajęcia podpisanym przez współwłaściciela skarżącej Spółki – K.S., który przyjął zajęte ruchomości pod dozór. Ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej sporządzonej w dniu 4 maja 2016r. przez poborcę skarbowego Urzędu Skarbowego w W. – D.S. wynika, że z uwagi na niewielką ilość pojazdów na parkingu Skarżącej oraz fakt celowego w ocenie poborcy skarbowego powiadamiania kierowców o późniejszym powrocie do bazy w dniu 29 kwietnia 2016r. w sprawie zaszła potrzeba dokonania czynności zabezpieczających w porze nocnej przed rozpoczęciem pracy kierowców Skarżącej. Wobec powyższego w dniu 5 maja 2016r. w godzinach 4:00 - 5:00 poborca skarbowy Urzędu Skarbowego w W. – D.S. na podstawie upoważnienia z dnia 25 marca 2016r. nr [...] w obecności poborców skarbowych J.R. oraz T.N. w oparciu o ww. zarządzenia zabezpieczenia dokonał zajęcia zabezpieczającego ruchomości Skarżącej w postaci 9 samochodów ciężarowych i 8 naczep ciężarowych szczegółowo opisanych w protokole zajęcia, doręczonym następnie o godz. 10:07 współwłaścicielowi skarżącej Spółki – K.S., który przyjął zajęte ruchomości pod dozór zaznaczając jednocześnie w protokole zajęcia, że nie był obecny w trakcji czynności egzekucyjnych. Ponadto ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej sporządzonej w dniu 5 maja 2016r. przez poborcę skarbowego Urzędu Skarbowego w W. – D.S. wynika, że podczas dokonywania czynności zabezpieczających w godz. 4:00 - 5:00 Prezesi skarżącej Spółki byli nieobecni, a po wylegitymowaniu się pracownikowi Skarżącej oraz okazaniu mu stosownego pozwolenia na dokonywanie czynności porą nocną okazało się, że tenże pracownik oddalił się odmawiając współpracy.

Zawiadomieniem z dnia 16 maja 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zawiadomił Starostwo Powiatowe w W. Wydział Komunikacji o zajęciu środków transportu należących do Skarżącej. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone Starostwu Powiatowemu w W. oraz Skarżącej w dniu 17 maja 2016r.

Następnie Skarżąca złożyła pismem z dnia 11 maja 2016r. skargę na czynności egzekucyjne przeprowadzone przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w nocy z dnia 4 na 5 maja 2016r. w jej siedzibie, polegające na zajęciu ruchomości, szczegółowo opisanych w protokołach zajęcia ruchomości. Zaskarżonej czynności Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 52 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm.) - zwanej dalej: "u.p.e.a.", wyrażające się w dokonaniu czynności egzekucyjnej - zajęcia ruchomości - w porze nocnej bez pisemnego zezwolenia udzielonego egzekutorowi na dokonanie w takiej porze czynności,

2) art. 52 § 1 zdanie drugie u.p.e.a., wyrażające się w dokonaniu czynności w porze nocnej, bez uprzedniego okazania zobowiązanemu pisemnego zezwolenia udzielonego egzekutorowi na dokonanie w takiej porze czynności.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w przedmiotowej skardze o uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny w nocy z dnia 4 na 5 maja 2016r. w siedzibie zobowiązanego, polegających na zajęciu ruchomości, szczegółowo opisanych w protokołach zajęcia ruchomości, doręczonych zobowiązanemu w dniu 5 maja 2016r. o godzinie 10:07. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie przed wydaniem decyzji rozprawy i przesłuchanie w charakterze strony: K. i P.S. na okoliczność czasu dokonania czynności oraz nieokazania przed przystąpieniem do czynności pisemnego zezwolenia udzielonego egzekutorowi na dokonanie czynności w porze nocnej oraz w charakterze świadków W.G. i P.C. na okoliczność nieokazania zobowiązanemu pisemnego zezwolenia udzielonego egzekutorowi na dokonanie czynności w porze nocnej, o którym mowa w art. 52 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a. oraz treści dokumentu okazanego zobowiązanej w dniu 5 maja 2016r.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że zezwolenie, o którym mowa w art. 52 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a., jest zezwoleniem, które winno zostać wydane przez organ egzekucyjny do konkretnej sprawy, do konkretnej czynności oraz konkretnej daty. Ponadto winno zawierać uzasadnienie, ponieważ czynności w porze nocnej są czynnościami o charakterze wyjątkowym i tak zostały usytuowane w ustawie egzekucyjnej. Natomiast upoważnienie, jakie w dniu 5 maja 2016r. okazał poborca skarbowy, jest upoważnieniem blankietowym. Z dokumentu tego wynika, że D.S. może dokonywać czynności w porze nocnej we wszelkich postępowaniach egzekucyjnych, wobec wszystkich dłużników (zobowiązanych), byleby zachował 8 godzinny czas pracy. Skarżąca wskazała również, że podstawą, na jaką powołał się organ egzekucyjny w upoważnieniu, jest przepis art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 z późn. zm.) – zwanej dalej: "k.p.a.", co wynikać może jedynie z całkowitego niezrozumienia treści tego przepisu oraz zakresu, jakiego przepis ten dotyczy. Zdaniem Skarżącej, skoro organ egzekucyjny wydał wskazane upoważnienie w dniu 25 marca 2016r., a pomiędzy datą wystawienia tego upoważnienia a datą zaskarżonych czynności upłynęło blisko półtora miesiąca, to była możliwość okazania tego dokumentu zobowiązanej przed przystąpieniem do czynności. Jednakże skoro tego nie uczyniono, to zdaniem Skarżącej również w tym zakresie naruszona została procedura opisana w przepisie art. 52 § 1 zdanie drugie u.p.e.a. Powołany przepis nie daje bowiem żadnej innej możliwości, jak okazanie zezwolenia przed przystąpieniem do czynności. Skoro tego nie uczyniono, to w ocenie Skarżącej do czynności tych nie wolno było przystąpić.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...]maja 2016r. oddalił powyższą skargę.

Skarżąca wniosła pismem z dnia 8 czerwca 2016r. zażalenie na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:

1) art. 52 § 1 u.p.e.a., poprzez rażąco błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż zezwolenie organu egzekucyjnego na przeprowadzenie czynności w porze nocnej może zostać wydane blankietowo do nieokreślonej sprawy i nie do określonej czynności, a przez to przyjęcie, iż upoważnienie poborcy skarbowego D.S. z dnia 25 marca 2016r. było zezwoleniem do przeprowadzenia czynności w nocy z dnia 4 na 5 maja 2016r. w godzinach 4:00-5:00, co ma istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia,

2) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania, ujawniające się w przyjęciu, iż czynności podjęte w dniu 5 maja zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, bezpodstawne uznanie, iż poborca skarbowy okazał przy czynnościach zezwolenie na wykonanie czynności w porze nocnej, jak również brak wysłuchania strony na tę okoliczność poprzez przesłuchanie wskazanych świadków.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w przedmiotowym zażaleniu o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie czynności poborcy skarbowego D.S. dokonanej w nocy z dnia 4 na 5 maja 2016r., względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem nadzoru") postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. oddalił powyższą skargę. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia organ nadzoru wyjaśnił, że skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Następnie organ nadzoru powołując się na treść przepisów art. 1a pkt 19, art. 97 § 1 i § 2, art. 99 § 1, art. 100 § 1, art. 164 § 1 pkt 1 i § 4 u.p.e.a. przedstawił charakterystykę postępowania zabezpieczającego. Organ nadzoru powołał się też na treść przepisów art. 51 § 1 i § 2 u.p.e.a., wskazując że egzekucji nie można prowadzić w porze nocnej, jak również w dni wolne od pracy, chyba że cel egzekucji tego wymaga, a organ egzekucyjny zezwoli pisemnie egzekutorowi na dokonanie czynności egzekucyjnej w tych okresach.

Następnie organ nadzoru zauważył, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się bezterminowe upoważnienie pracownika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 25 marca 2016r. nr [...]. Zgodnie z przedmiotowym upoważnieniem Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. na podstawie przepisów art. 268a k.p.a. upoważnił z dniem 25 marca 2016r. D.S. zatrudnionego na stanowisku poborcy skarbowego w Urzędzie Skarbowym w W. do załatwienia spraw w imieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w zakresie dokonywania czynności egzekucyjnych w porze nocnej w godzinach od 21:00 do 7:00 - przy zachowaniu 8 godzinnego dziennego rozkładu czasu pracy, zgodnie z dyspozycją art. 52 u.p.e.a. Organ nadzoru odnotował też, że z protokołu zajęcia z dnia 5 maja 2016r. wynika, iż przy kwestionowanych czynnościach egzekucyjnych obecnych było dwóch świadków, których podpisy znajdują się na protokole zajęcia. Zdaniem organu nadzoru, w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do podjęcia czynności zabezpieczających w porze nocnej. Organ nadzoru zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, iż odmowa przedstawienia przez właścicieli skarżącej Spółki poborcy skarbowemu księgi środków trwałych daje uzasadnione obawy, iż mieli oni na celu utrudnienie dokonania zabezpieczenia na majątku ruchomym Skarżącej. Ponadto w opinii organu nadzoru nie bez znaczenia jest też charakter prowadzonej przez Skarżącą działalności, który utrudnia zajęcie ruchomości w postaci środków transportu. Potwierdza to fakt, iż w godzinach czasu pracy Skarżącej w dniach 29 kwietnia 2016r. i 4 maja 2016r. nie udało się dokonać zajęcia zabezpieczającego ruchomości wskazanych w protokole zajęcia z dnia 5 maja 2016r. Ponadto, jak wynika z zaskarżonego postanowienia, poborca skarbowy D.S. w dniu 4 maja 2016r. uzyskał od współwłaściciela skarżącej Spółki – K.S. informację o środkach transportu wyjeżdżających w teren o godz. 4:00.

Biorąc powyższe pod uwagę organ nadzoru uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 51 § 1 u.p.e.a., zaś zaskarżone przez Skarżącą czynności zabezpieczające organu egzekucyjnego w postaci zajęcia zabezpieczającego ruchomości zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W opinii tego organu, w niniejszej sprawie cel egzekucji, o którym mowa w art. 52 § 1 u.p.e.a., wymagał podjęcia czynności zabezpieczających w porze nocnej. Wbrew twierdzeniom Skarżącej poborca skarbowy D.S. posiadał upoważnienie do dokonywania czynności egzekucyjnych w porze nocnej wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. nie tylko na podstawie art. 268a k.p.a., który mówi o szerokim katalogu spraw, które organ administracji może powierzyć pracownikowi, ale również na podstawie art. 52 u.p.e.a. Organ nadzoru zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, iż treść powołanego przepisu nie wskazuje na konieczność wydania szczegółowego zezwolenia do dokonanie czynności egzekucyjnych w dni wolne od pracy lub w porze nocnej w konkretnej sprawie. Bez znaczenia jest również okoliczność, czy stosowne umocowanie do działania nazwane zostanie upoważnieniem, czy też zezwoleniem. Organ nadzoru dodał też, że w niniejszej sprawie nie może także mieć zastosowania wykładnia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż dotyczy odmiennej procedury.

Następnie organ nadzoru odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego dokonania czynności w porze nocnej, bez uprzedniego okazania zobowiązanemu pisemnego zezwolenia udzielonego egzekutorowi na dokonanie w takiej porze czynności, wskazał że w czasie dokonywania kwestionowanej czynności na miejscu nie było wspólników uprawnionych do reprezentowania skarżącej Spółki. Jednakże art. 51 § 2 u.p.e.a. przewiduje sytuację nieobecności zobowiązanego przy czynnościach egzekucyjnych. Wówczas zgodnie z tym przepisem konieczna jest obecność dwóch świadków, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Ponadto K.S. reprezentującemu skarżącą Spółkę doręczono w dniu dokonania kwestionowanych czynności o godz. 10:07 protokół zajęcia, a wraz z nim okazano ww. upoważnienie z dnia 25 marca 2016r. nr [...]. Ponadto zdaniem organu nadzoru, w niniejszej sprawie nie znajduje także uzasadnienia podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że z uwagi na fakt, iż pomiędzy datą wystawienia upoważnienia, a datą zaskarżonych czynności upłynęło blisko półtora miesiąca, była możliwość okazania tego dokumentu Skarżącej przed przystąpieniem do czynności. Bowiem poinformowanie zobowiązanego o konieczności przeprowadzenia w sprawie czynności w porze nocnej przed ich dokonaniem mogłoby udaremnić ich przeprowadzenie. Natomiast instytucja ta ma właśnie na celu zapobiegnięcia występowania takich sytuacji.

Końcowo organ nadzoru wskazał również, że w niniejszej sprawie nie ma potrzeby przeprowadzania wnioskowanego przez Skarżącą dowodu z przesłuchania w charakterze strony K. i P.S. na okoliczność czasu dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej oraz nieokazania przed przystąpieniem do czynności pisemnego zezwolenia udzielonego egzekutorowi na dokonanie czynności w porze nocnej oraz przesłuchania w charakterze świadków W.G. i P.C. na okoliczność, iż okazanie upoważnienia zobowiązanemu w związku z jego nieobecnością podczas dokonywania czynności egzekucyjnych w godzinach 4:00-5:00 w nocy z 4 na 5 maja 2016r. nastąpiło z chwilą doręczenia odpisu protokołu zajęcia i odbioru ruchomości w dniu 5 maja 2016r. o godz. 10:07, gdyż wskazane okoliczności są bezsporne w tej sprawie oraz znajdują potwierdzenie w aktach sprawy.

Skarżąca zaskarżyła następnie powyższe postanowienie organu nadzoru wnosząc skargę w piśmie z dnia 25 sierpnia 2016r., w której zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie przez organ nadzoru w mocy zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 31 maja 2016r., mimo że zostało ono wydane z naruszeniem art. 52 § 1 u.p.e.a. wyrażającym się w dokonaniu czynności egzekucyjnej - zajęcia ruchomości - w porze nocnej bez pisemnego zezwolenia udzielonego egzekutorowi na dokonanie w takiej porze czynności,

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie przez organ nadzoru w mocy zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 31 maja 2016r., mimo że zostało ono wydane z naruszeniem art. 52 § 1 u.p.e.a. wyrażającym się w dokonaniu czynności w porze nocnej, bez uprzedniego okazania zobowiązanemu pisemnego zezwolenia udzielonego egzekutorowi na dokonanie w takiej porze czynności,

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ nadzoru w mocy zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 31 maja 2016r., mimo że zostało ono wydane z naruszeniem art. 78 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę skarżącą w postaci wniosku o przesłuchanie stron i świadków,

4) art. 78 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę skarżącą w postaci wniosku o przesłuchanie stron i świadków, istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,

5) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny i w konsekwencji przyjęcie, że poborca skarbowy legitymujący się bezterminowym upoważnieniem pracownika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 25 marca 2016r. nr [...], wydanym na podstawie art. 286a k.p.a. posiada stosowne umocowanie do działania na podstawie art. 52 u.p.e.a.,

6) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny i w konsekwencji przyjęcie, że przybranie do kwestionowanych czynności egzekucyjnych dwóch świadków w osobach poborców skarbowych towarzyszących poborcy ustanowionemu w sprawie nie stanowi naruszenia art. 51 § 1 u.p.e.a.,

7) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwie sporządzenie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i niewskazanie w niej dowodów na których organ się oparł, dowodów oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w swojej skardze o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi nadzoru, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca powtórzyła argumenty podniesione wcześniej w uzasadnieniu skargi na czynności organu egzekucyjnego z dnia 11 maja 2016r. oraz w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 31 maja 2016r.

Organ nadzoru w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Skarga rozpoznana w świetle przywołanych wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w sprawie jest prawidłowość czynności zajęcia zabezpieczającego ruchomości dokonanego w porze nocnej przez poborcę skarbowego D.S. w obecności dwojga innych poborców skarbowych – J.R. i T.N., przy czym poborca Skarbowy D.S. posiadał bezterminowe upoważnienie do dokonywania czynności egzekucyjne w bliżej nieokreślonych sprawach egzekucyjnych, wydane na podstawie art. 268a K.p.a. W ocenie organów czynności te zostały dokonane prawidłowo, czemu sprzeciwia się Skarżąca.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 52 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zezwala pisemnie egzekutorowi na dokonanie czynności egzekucyjnej w dni wolne od pracy lub w porze nocnej pomiędzy godziną 21 a godziną 7, jeśli cel egzekucji tego wymaga. Egzekutor jest obowiązany okazać zezwolenie organu egzekucyjnego zobowiązanemu przed przystąpieniem do czynności egzekucyjnych.

W ocenie Sądu zezwolenie na dokonywanie czynności egzekucyjnych w porze nocnej musi odnosić się do konkretnej sprawy egzekucyjnej. Skoro bowiem może ono zostać wydane wyłącznie wówczas, gdy cel egzekucji wymaga dokonania czynności egzekucyjnej w porze nocnej, to cel ten musi być stwierdzony w ramach konkretnego postępowania i w odniesieniu do konkretnej czynności egzekucyjnej. Jeżeli zatem uznać, że przywołanie art. 268a K.p.a. jako podstawy prawnej upoważnienia dla poborcy skarbowego D.S. do dokonywania czynności egzekucyjnych w porze nocnej nie stanowi uchybienia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to nie można tak samo oceniać faktu wydania tego zaświadczenia bezterminowo. W ocenie Sądu organ egzekucyjny wydając bezterminowo przedmiotowe upoważnienie uchybił art. 52 § 1 u.p.e.a. i uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy również na obowiązek przywołania świadka przez poborcę dokonującego czynności egzekucyjnych w porze nocnej (art. 52 § 2 u.p.e.a.), jak również na obowiązek przywołania co najmniej dwóch świadków, jeżeli zobowiązany nie może być obecny przy czynnościach egzekucyjnych na skutek wydalenia z miejsca dokonywania czynności egzekucyjnych lub z innych przyczyn, chyba że zachodzi obawa, iż wskutek upływu czasu potrzebnego na przywołanie świadków egzekucja będzie udaremniona (art. 51 § 2 u.p.e.a.). W literaturze wskazuje się, że wzgląd na zachowanie obiektywizmu wymaga, aby w charakterze świadka nie występowały osoby, które są pracownikami organu egzekucyjnego lub wierzyciela, i znalazły się w miejscu egzekucji w związku z wykonywaniem swych obowiązków służbowych (Piotr Marek Przybysz, Art. 51. W: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII. Wolters Kluwer, 2015.). Z akt egzekucyjnych przedmiotowej sprawy wynika natomiast, że poborca skarbowy przybrał sobie jako świadków dwóch innych poborców skarbowych, ponieważ pracownik Skarżącej oddalił się i nie wziął udziału w czynnościach egzekucyjnych. Takiego postępowania poborcy skarbowego nie można zaakceptować, bowiem w istocie rzeczy czynności poborcy skarbowego nie były dokonywane w obecności świadków.

Organ nadzoru naruszył zatem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego, którym oddalono skargę na czynności egzekucyjne. Rozstrzygnięcie takie było wynikiem naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., bowiem organ nadzoru nie rozpatrzył zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny, a w konsekwencji przyjął, że przybranie do spornych czynności egzekucyjnych dwóch świadków w osobach poborców skarbowych towarzyszących poborcy ustanowionemu w sprawie nie stanowi naruszenia art. 51 § 1 u.p.e.a.

W ocenie Sądu czynności egzekucyjne dokonane w tego rodzaju okolicznościach nie mogą być uznane za dokonane zgodnie z przepisami postępowania. Uchybienie to należy ocenić jako mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Sąd nie uznaje natomiast za zasadny zarzutu naruszenia art. 78 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę skarżącą w postaci wniosku o przesłuchanie stron i świadków, zdaniem Skarżącej istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W ocenie Sądu Skarżąca wnioskowała o przeprowadzenie dowodów na okoliczności, które nie były kwestionowane przez organ egzekucyjny i które to okoliczności zostały wcześniej stwierdzone innymi środkami dowodowymi. W tym stanie rzeczy istniały podstawy do oddalenia tych wniosków dowodowych.

Również i zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwie sporządzenie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i niewskazanie w niej dowodów na których organ się oparł, dowodów oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jest w ocenie Sądu niezasadny. Zdaniem Sądu rozumowanie organu nadzoru zostało oparte na błędnych przesłankach co do prawidłowości czynności poborcy skarbowego, jednakże z punktu widzenia wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. należy uznać je za prawidłowe.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie - na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a - o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego, na które składają się:

a) kwota 100 zł uiszczonego wpisu sądowego;

b) kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - określona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).