Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1413/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przekazania odpadu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r., 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego J. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) marca 2007r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 16 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956), po rozpatrzeniu wniosku J. W. z dnia 21 lutego 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: (...)z dnia (...) stycznia 2007 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia (...) stycznia 2007 r., znak (...). Decyzją z dnia (...) stycznia 2007r. Główny Inspektor Ochrony nałożył na odbiorcę odpadu J. W., zam. w L. przy ul. (...), obowiązek przekazania odpadu w postaci używanego motocykla marki (...), o numerze identyfikacyjnym ramy (...), bez usuwania z niego jakichkolwiek elementów, do upoważnionej stacji demontażu, posiadającej wszelkie wymagane prawem zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie demontażu pojazdów. Wskazany pojazd zakupiony został przez skarżącego J. W. w Stanach Zjednoczonych za kwotę (...) dolarów amerykańskich. W uzasadnieniu ww. decyzji stwierdzono, że na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym kopii faktury z przedsiębiorstwa handlującego częściami pojazdów oraz wydanego przez kompetentną władzę stanu M., dokumentu "Scrap Certificate of Title" (świadectwo Złomowania), a także oceny technicznej z dnia 13 października 2006 r., sporządzonej przez Pana inż. Z. D. można jednoznaczne ustalić, że przedmiotowy pojazd jest odpadem, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.).Ponadto omawiany pojazd w chwili nabycia przez stronę ze względu na uszkodzenia nie mógł być uznany za produkt/wyrób, gdyż nie spełniał norm technicznych, pozwalających, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. poz. 515, z późn. zm.) na uznanie go za pojazd samochodowy tj. "pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h; (...)". W ocenie Głównego Inspektora Ochrony

Środowiska wypełnia on definicję "odpadu" określoną w art. 3 ust. 1 ww. ustawy o odpadach — "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany". Przedmiotowy pojazd jako przedmiot może być zakwalifikowany do kategorii, Q4 -określonej w załączniku nr 1 do ustawy tj. "substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane, zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej". Za taką kwalifikacją przemawia fakt, że przedmiotowy pojazd uległ uszkodzeniom w wyniku kolizji, a kolizja jest zdarzeniem losowym. Jednocześnie należy podkreślić, że właściciel przedmiotowego pojazdu wyzbył się go na rzecz Strony, co jest przesłanką, o której mowa w art. 3 ust. 1 ww. ustawy o odpadach i pozwala na jego zakwalifikowanie do kategorii odpadów o kodzie 16 01 04* "zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy", zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.Nr 112, poz. 1206). Zdaniem organu zamiar skarżącego dokonania odzysku przedmiotowego odpadu nie ma wpływu na fakt, że w momencie wprowadzenia tego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej był on odpadem i dokonane przemieszczenie odbyło się bez wymaganego pozwolenia właściwego organu (GIOŚ) w rozumieniu przepisów art. 26 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 259/93/EWG z 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz. Urz. WE L 30 z 06.02.1993, str. 1 i n. z późn. zm.), co wyczerpuje znamiona nielegalnego obrotu odpadami. Organ nie zgodził się również z zarzutem strony, że całe wnioskowanie na jakim opiera się ww. decyzja jest błędne, albowiem w świetle art. 79 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92/EWG, z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. nr L. 302 z 19.10.1992 str 1 z późn. zmian.), dopuszczenie do swobodnego obrotu to procedura celna prowadzona przez organy celne, za pomocą której można nadać towarowi niewspólnotowemu status celny towaru wspólnotowego. Oddział Celny w Legnicy przyjmując zgłoszenie celne nr (...) o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci używanego motocykla marki: (...), o numerze identyfikacyjnym ramy:

(...) przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe i dnia 22 grudnia 2006 r. przesłał całą dokumentację w sprawie aby umożliwić Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska wydanie decyzji określającej sposób gospodarowania tym odpadem. Organ nie zgodził się również z zarzutami Strony odnośnie niewłaściwej interpretacji zgromadzonych opinii technicznych. Wszystkie te oceny jednoznacznie wskazują na to, że przedmiotowy pojazd nie jest w stanie się poruszać po drogach i zawiera elementy, które muszą być wymienione, co oznacza, że powstałe w ten sposób odpady będą musiały zostać unieszkodliwione.

Pismem z dnia 23 kwietnia 2007r. J. W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7,8, 77 §1, 107 § 3 k.p.a. przez jednostronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. odpadach poprzez jego wykładnię w wyniku której organ uznał, że sprowadzony przez skarżącego motocykl spełnia znamiona odpadu, a także naruszenie przepisu art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 lipca 2004r. o międzynarodowym obrocie odpadami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Skarżący zakwestionował ustalenia organu, z których wynika, iż przedmiotowy motocykl posiada liczne uszkodzenia, które uniemożliwiają mu jazdę z prędkością 24km/h w sytuacji gdy z załączonej przez skarżącego opinii rzeczoznawcy nie wynika, aby uszkodzenia jakie obecnie posiada motocykl trwale uniemożliwiały jego poruszanie się. Wbrew ustaleniom organu konstrukcja przedmiotowego motocykla umożliwia jazdę i zgodnie z załączoną opinią po przeprowadzeniu szczegółowej weryfikacji zespołów z pomiarami i naprawie oraz uzupełnieniu brakujących części może być dopuszczony do ruchu. Skarżący nie zgodził się również z dokonaną przez organ interpretacją odpadu sformułowaną w art. 3 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach zwracając jednocześnie uwagę, iż o tym co jest odpadem, a co nie jest w rozumieniu prawa polskiego powinien orzekać powołany do tego polski organ, a nie władze innego państwa jak to przyjął w niniejszej sprawie Główny Inspektor Ochrony Środowiska.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej

decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami ), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria - Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże co należy podkreślić z innych powodów niż podniesione w skardze.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) marca 2007r. utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu nakładającą na odbiorcę odpadu J. W. obowiązek przekazania odpadu w postaci używanego motocykla marki (...) , bez usuwania z niego jakichkolwiek elementów, do upoważnionej stacji demontażu, posiadającej wszelkie wymagane prawem zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie demontażu pojazdów. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stanął na stanowisku, iż zakupiony w Stanach Zjednoczonych przez skarżącego J. W. motocykl marki (...) stanowi odpad, który został wwieziony przez skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 16 ust. 1 pkt ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956) zgodnie, z którym jeżeli odpady zostały wwiezione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek nielegalnego międzynarodowego obrotu odpadami,

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w drodze decyzji - jeżeli za nielegalny międzynarodowy obrót odpadami odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie wskazywał na możliwość naprawy sprowadzonego motocykla, przede wszystkim jednak nie zgodził się z dokonaną przez organ interpretacją pojęcia odpadu sformułowaną w 3 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, iż zakupiony i sprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez J. W. motocykl marki (...) stanowi odpad na wwiezienie, którego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skarżący nie posiadał stosownego zezwolenia. Zdaniem Sądu o tym, iż przedmiotowy motocykl jest odpadem w sposób jednoznaczny przesądza załączony do faktury dokument "Scrap Certificate of Title" - Świadectwo Złomowania, z którego wynika, iż pojazd przeznaczony jest do złomowania i może być jedynie użyty na części lub przeznaczony na złom. Skarżący dokonując zakupu motocykla miał, więc świadomość, iż wskazany pojazd przeznaczony jest wyłącznie do złomowania. Powyższej okoliczności nie zmienia w ocenie Sądu fakt wydania przez rzeczoznawcę inż. Z. D. ekspertyzy, która żaden sposób nie odnosi się do kwestii czy zakupiony przez skarżącego motocykl stanowi odpad, a jedynie wskazuje na możliwość naprawy przedmiotowego motocykla.

Jednocześnie zdaniem Sądu nie sposób zgodzić się z interpretacją pojęcia odpady - dokonaną przez skarżącego. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. W ocenie skarżącego warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad ( poza zaliczeniem go do odpowiedniej kategorii) jest ustalenie, iż posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Skarżący natomiast będąc właścicielem przedmiotowego motocykla nie ma zamiaru pozbyć się go, lecz zamierza go wyremontować i z niego korzystać zgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem skarżącego pojęcie posiadacza - odnosić należy do aktualnego właściciela - posiadacza danego

przedmiotu. W ocenie Sądu rozumowanie skarżącego jest błędne. Gdyby zgodzić się z interpretacją przepisów dokonaną przez skarżącego prowadziłoby to do sytuacji, gdy danego przedmiotu nie można zakwalifikować jako odpadu, mimo iż należy on do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy - gdyż obecny jego posiadacz nie miałby zamiaru pozbycia się go. Dlatego też zasadnie przyjął Główny Inspektor Ochrony Środowiska, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne były intencje nie aktualnego właściciela pojazdu lecz poprzedniego właściciela, który niewątpliwie pozbył się pojazdu przeznaczonego do złomowania sprzedając go skarżącemu.

W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, iż skarżący J. W. dokonał zakupu odpadu i powinien dokonać zgłoszenia wysyłki właściwym organom, zgodnie z art. 6 ust. 5 i 6 Rozporządzenia Rady nr 259/93/EWG z 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz. Urz. WE L 30 z 06.02.1993, str. 1 i n. z późn. zm.), celem uzyskania zezwolenia na przywóz do Polski odpadu. W momencie wprowadzenia tego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej był on odpadem i dokonane przemieszczenie odbyło się bez wymaganego pozwolenia właściwego organu (GIOŚ) w rozumieniu przepisów art. 26 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 259/93/EWG co wyczerpuje znamiona nielegalnego obrotu odpadami. Skoro, więc skarżący dokonał jego wwozu do Polski bez stosownego zezwolenia właściwego organu - Główny Inspektor Ochrony Środowiska upoważniony był do wydania decyzji na podstawie art. 16 ustawy z dnia 30 lipca 2004r. o międzynarodowym obrocie odpadami orzekając o jego zagospodarowaniu.

W ocenie Sądu jednak organ nie uzasadnił swojego stanowiska w kwestii wyboru sposobu zagospodarowania odpadu w postaci motocykla marki (...), czym naruszył postanowienia art. 107 § 3 k.p.a. Organ nałożył na skarżącego obowiązek przekazania odpadu w postaci używanego motocykla marki (...), o numerze identyfikacyjnym ramy: (...), bez usuwania z niego jakichkolwiek elementów, do upoważnionej stacji demontażu, posiadającej wszelkie wymagane prawem zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie demontażu pojazdów. W decyzji brak jednak uzasadnienia dla takiego właśnie wyboru sposobu

zagospodarowania odpadu. Zgodnie natomiast z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - odpady powinny być w pierwszej kolejności poddawane odzyskowi. W ocenie Sądu w świetle załączonej do akt opinii rzeczoznawcy, z której wynika, iż po przeprowadzeniu szczegółowej weryfikacji zespołów z pomiarami i naprawie oraz uzupełnieniu brakujących części motocykl może być dopuszczony do ruchu - organ zobowiązany był rozważyć czy istnieje inna niż demontaż możliwość jego zagospodarowania. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku.

Działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.