Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 194/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: 1. stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 2. umorzono postęp.w zakr. zobowiązania organu do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 6, art. 4 , art. 10, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Sygn. [...] II SAB/Sz 194/22 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu [...] października 2022 r. sprawy ze skargi L. M. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Inne dopuścił się bezczynności, i że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do udzielenia informacji publicznej; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Inne na rzecz skarżącej L. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

L. M. (dalej: "Skarżąca") wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga oparta została o następujący stan faktyczny sprawy.

Pismem z 23 maja 2022 r. Skarżąca zwróciła się do Dyrektora o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek obejmował żądanie udostępnienia (przesyłką pocztową) kserokopii:

1) decyzji Dyrektora nr SZ.ZUZ.4.424.3/9.2019.TS z 30 września 2019 r. w sprawie nałożenia obowiązku na właścicieli działki nr [...], obręb D. (gm. D. ,

pow. p. ) przywrócenia nielegalnie zlikwidowanego urządzenia wodnego – studzienki wlotowej melioracyjnej ř800 mm wraz z wlotem rurociągu ř100 mm

– na ww. działce;

2) dokumentów potwierdzających nadzór Dyrektora nad terminowym wykonaniem

jego decyzji przez właścicieli działki wymienionej w pkt 1 pisma;

3) wystąpienia Dyrektora z 23 grudnia 2021 r. skierowanego do Wojewody Zachodniopomorskiego w Szczecinie z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego zapewniającego przywrócenie zlikwidowanego urządzenia,

o którym mowa w pkt 1 pisma oraz ostatecznej (prawomocnej) decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego w Szczecinie w sprawie zgłoszonej wnioskiem Dyrektora.

Pismem z 2 czerwca 2022 r., nr RKW-2022-3202 Dyrektor zawiadomił Skarżącą, że udzielenie odpowiedzi wymaga podjęcia dodatkowych czynności mających na celu opracowanie wnioskowanych informacji. W związku z tym wskazując na przepis art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 tj. - dalej: "u.d.i.p."), wskazał, że żądana informacja publiczna zostanie przekazana w terminie do 5 lipca 2022 r. Pismo zostało wyekspediowane do Skarżącej 2 czerwca 2022 r., na adres wskazany we wniosku

z 23 maja 2022 r. i doręczone Skarżącej 17 czerwca 2022 r. (podjęte przez Ł. M.) – zgodnie z ZPO, książką nadawczą i śledzeniem przesyłek – tracking/emonitoring.poczta-polska.pl.

Następnie w piśmie z 5 lipca 2022 r. Dyrektor wskazał, że odpowiada na wniosek Skarżącej i przesyła: decyzję Dyrektora nr SZ.ZUZ.4.424.3/9.2019.TS

z 30 września 2019 r.; wniosek Dyrektora z 21 grudnia 2021 r. nr SZ.ZUZ.4.3151. 2021.TS; postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z 20 kwietnia 2022 r.,

nr IR-2.3151.4.2021.AP; upomnienie z 16 maja 2022 r., nr SZ.ZUZ.4.3151.1. 2022.TS; powiadomienie o wykonaniu obowiązku z 7 czerwca 2022 r. Pismo zostało wyekspediowane do Skarżącej 6 lipca 2022 r., a doręczone Skarżącej 5 sierpnia 2022 r. (podjęte przez Z. M.) – zgodnie z ZPO, książką nadawczą i śledzeniem przesyłek – tracking/emonitoring.poczta-polska.pl.

Skarżąca pismem z 27 lipca 2022 r. zaskarżyła bezczynność Dyrektora w zakresie ww. wniosku z 23 maja 2022 r. W uzasadnieniu wskazała, że zwróciła

się do Dyrektora z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie wskazanych w nim dokumentów. Podkreśliła, że 17 czerwca tj. po 25 dniach od daty złożenia wniosku otrzymała zawiadomienie, iż żądana informacja zostanie przekazana w terminie do 5 lipca 2022 r. Wskazała, że do chwili złożenia skargi nie udostępniono jej żądanej informacji publicznej, pomimo upływu 65 dni od daty złożenia wniosku, upływu 22 dni od daty podanej w piśmie informacyjnym (tj. od 5 lipca 2022 r.).

Skarżąca wniosła o zobowiązanie Dyrektora do udzielenia w terminie 14 dni od otrzymania wyroku (wraz ze stwierdzeniem prawomocności) informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Skarżącej z 23 maja 2022 r.; stwierdzenia, że bezczynność Dyrektora nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenia od Dyrektora na rzecz Skarżącej kwoty pieniężnej w wysokości 2.000 zł; zasądzenia od Dyrektora

na rzecz Skarżącej wszelkich kosztów postępowania.

Dyrektor w odpowiedzi na skargę wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony 23 maja 2022 r. w siedzibie organu. W dniu

2 czerwca 2022 r. zostało wysłane do Skarżącej zawiadomienie, iż informacja publiczna w żądanym zakresie zostanie przekazana w terminie do 5 lipca 2022 r. (pismo zostało doręczone 17 czerwca 2022 r.). Natomiast 6 lipca 2022 r. przesłano do Skarżącej odpowiedź na wniosek zawierającą żądane dokumenty. Dyrektor wskazał ponadto,

że pismo było przedmiotem nieskutecznego doręczenia przez operatora pocztowego. Ponadto zdaniem Dyrektora nie można w sprawie mówić o nieuzasadnionej odmowie czy uniemożliwieniu dostępu do informacji publicznej. Dyrektor stwierdził, że podjął wszelkie niezbędne działania, tak aby sprawa Skarżącej została załatwiona pozytywnie zgodnie ze złożonym wnioskiem. Problemy pojawiły się po stronie pracy operatora pocztowego, który dość długo doręczał korespondencję w przedmiotowej sprawie,

ale ta kwestia jest całkowicie niezależna od działalności organu.

W piśmie z 6 września 2022 r. Skarżąca odniosła się do odpowiedzi na skargę udzielonej przez Dyrektora. W tym zakresie wskazała, że 23 maja 2022 r. przekazała wniosek w sprawie udostępnienia dokumentów w nim wymienionych. Następnie

17 czerwca 2022 r. otrzymała zawiadomienie (pismo z 2 czerwca 2022 r.) z informacją o terminie przekazania żądanego zakresu informacji publicznej w związku z koniecznością podjęcia dodatkowych czynności mających na celu opracowanie wnioskowanych materiałów. Skarżąca wskazała, że 6 lipca 2022 r. (zgodnie z datą stempla pocztowego) czyli dzień po terminie, o którym mowa w ww. piśmie informacyjnym, wysłano do niej przesyłkę poleconą, a w niej kopie żądanych dokumentów.

Zdaniem Skarżącej wykonując zobowiązanie Dyrektor powinien zdawać sobie sprawę, że pomimo najlepszego działania Poczty Polskiej, dokumenty wysłane po terminie (i to wcześniej określonym przez samego Dyrektora), nie dotrą

do Skarżącej w terminie. Skarżąca wskazała, że faktycznie dokumenty dotarły

do niej 5 sierpnia 2022 r. (tj. 31 dni po terminie).

Skarżąca podniosła, że nie ma w sprawie podstaw uzasadniających przesunięcie terminu udostępnienia dokumentów wnioskowanych przez Skarżącą, poza termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W ocenie Skarżącej w dniu złożenia wniosku Dyrektor dysponował wszystkimi żądanymi dokumentami (nie posiadał jedynie powiadomienia Pani Ż. K., ale Skarżąca nie występowała o udostępnienie ww. powiadomienia). Dyrektor nie dokonywał również jakichkolwiek opracowań wnioskowanych dokumentów, wykonał natomiast kserokopie czterech dokumentów i potwierdził ich zgodność z oryginałami.

W tych okolicznościach, w ocenie Skarżącej, Dyrektor wykazał

się bezczynnością (poza skierowaniem do Skarżącej zawiadomienia o przesunięciu terminu udzielenia żądanej informacji publicznej i to z podaniem nieprawdziwych powodów uzasadniających takie przesunięcie). Ponadto termin wyznaczony przez Dyrektora nie został dotrzymany.

Sąd w toku postępowania zobowiązał Dyrektora do udzielenie dodatkowych wyjaśnień i nadesłania dodatkowych dokumentów. W tym zakresie zobowiązał do: potwierdzenia nadania pisma z 2 czerwca 2022 r. nr SZ.ZOO.4.01.40.2.2022.MM zawierającego zawiadomienie na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., iż udzielenie odpowiedzi wymaga podjęcia dodatkowych czynności mających na celu opracowanie wnioskowanych informacji (w tym informacji o dacie nadania i numerze przesyłki oraz potwierdzeniu jej wyekspediowania, np. wydruk lub kopie właściwych stron książki nadawczej organu lub inny dokument potwierdzający taka czynność); wyjaśnienia trybu, w jakim pismo z 2 czerwca 2022 r. zostało wnioskodawczyni (Skarżącej) doręczone, w tym czy korespondencja była doręczana przez doręczyciela publicznego,

przez pracownika organu, czy w inny sposób; potwierdzenia doręczenia

pisma z 5 lipca 2022 r., nr SZ.ZOO.4.01.40.2.2022.MM stanowiącego realizację wniosku Skarżącej poprzez nadesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru dla tej korespondencji; wyjaśnienia, w jakim trybie i w jakiej dacie udzielono odpowiedzi na wniosek Skarżącej (pismo z 5 lipca 2022 r.) oraz wskazania przyczyn uznania przez organ, że ww. pismo zawierające odpowiedź na wniosek Skarżącej było przedmiotem nieskutecznego doręczenia. W odpowiedzi Dyrektor nadesłał stosowne wyjaśnienia i potwierdzające je dokumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 tj. ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.")., kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a.

Złożona w niniejszej sprawie skarga w przedmiocie bezczynności

organu w udostępnieniu informacji publicznej została rozpoznana przez Sąd

na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a.

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).

Sprawa w przedmiocie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej może być zatem rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Dla uznania jednak bezczynności lub przewlekłości konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.

Stosowanie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji

albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może również

orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę

pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Sąd wskazuje ponadto, że cechą nadrzędną procedury związanej z dostępem do informacji publicznej jest szybkość postępowania, o czym świadczy chociażby ustawowy obowiązek rozpoznania wniosku w terminie czternastu dni. W związku

z powyższym, w orzecznictwie Sądów administracyjnych ugruntował się pogląd,

że w przypadku skarg na bezczynność w rozpoznaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej, nie należy uzależniać możliwości wniesienia takich skarg

do Sądu, od uprzedniego zrealizowania przez stronę skarżącą procedury opisanej

w art. 37 § 1 K.p.a. i wzywania pytanego podmiotu do usunięcia naruszenia prawa. Stosowanie tej procedury prowadziłoby bowiem do nieuzasadnionego wydłużania czasu, jaki ustawodawca zakreślił pytanym podmiotom na rozpoznanie wniosków

o udostępnienie informacji publicznej.

Nawiązując do przedmiotu sprawy, czyli udostępnienia informacji publicznej przez organ administracji, wskazać należy, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania "informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", a ponadto "informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa".

W przedmiotowej sprawie Skarżąca domagał się informacji w trybie u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw. Natomiast katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p.

Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl

art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje

bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym

w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie

o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej

na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Powyższe reguły doznają pewnej modyfikacji w przypadku, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w ocenie jego adresata, dotyczy "informacji przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wiąże się to z doniosłym

na gruncie u.d.i.p. rozróżnieniem na informację publiczną "prostą" oraz "przetworzoną". Ta okoliczność w niniejszej sprawie nie zaistniała.

W świetle powyższego wskazać należy, że na gruncie u.d.i.p. o bezczynności możemy mówić, jeżeli w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku

(jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej) nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia

żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1

w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), albo nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem

i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Sąd wskazuje, że cechą nadrzędną procedury związanej z dostępem do informacji publicznej jest szybkość postępowania, o czym świadczy chociażby ustawowy obowiązek rozpoznania wniosku w terminie czternastu dni. W tym kontekście bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności

(por. NSA w wyroku z 5 lutego 1999 r., I SAB 90/98). Bezczynność organu,

czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92

i nast.).

W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej

w rozumieniu ustawy, oznacza zatem brak podjęcia przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie, czynności albo udostępnienia informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji

o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok WSA

w Krakowie z 25 października 2012 r., II SAB/Kr 122/12). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. W kategoriach bezczynności organu traktować należy również brak innych stosownych czynności organu spośród katalogu czynności, które - rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej - co do zasady może on podjąć, tj. m.in. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.

Reasumując, bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął

on żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Dla stwierdzenia bezczynności

nie ma natomiast znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu

lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Ocena prawidłowości sposobu działania organu, do którego wpłynął wniosek wymaga zatem – co do zasady - stwierdzenia, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i czy podmiot będący adresatem żądania

jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości jak i nie jest sporne, że żądanie Skarżącej dotyczyło udostępnienia informacji publicznej oraz, że Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest pomiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Odnosząc się z kolei do strony przedmiotowej Sąd zauważa, że u.d.i.p. określa ją bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Odwołując

się do tego przepisu oraz art. 6 u.d.i.p. należy przyjąć, że informacją publiczną

jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona

lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym

lub majątkiem Skarbu Państwa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 30 października 2002 r. w sprawach o sygn. akt II SA 181/02, II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02). Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów i informacji odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących

ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli

nie pochodzą wprost od nich. Wobec takiego rozumienia informacji publicznej, nie można mieć zatem wątpliwości, że wnioskowane przez Skarżącą dokumenty wskazane

w ww. wniosku z 23 maja 2022 r. należy kwalifikować jako mające charakter publiczny.

Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy Sąd wskazuje zatem, że Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej 23 maja

2022 r. (wpływ do organu zgodnie z prezentatą), a więc termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. mijał 6 czerwca 2022 r. Sąd wyjaśnia, że orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku, przy czym dzień,

w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony, nie jest wliczany

do 14-dniowego terminu, przewidzianego dla udzielenia informacji.

Pismem z 2 czerwca 2022 r. organ zawiadomił Skarżącą, że na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. żądany zakres informacji publicznej zostanie przekazany w terminie do 5 lipca 2022 r. W piśmie organ wskazał, że udzielenie odpowiedzi wymaga podjęcia dodatkowych czynności mających na celu opracowanie wnioskowanych informacji. Zawiadomienie zostało wysłane listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru 2 czerwca 2022 r. (zgodnie z książką nadawczą organu i śledzeniem przesyłek – tracking/emonitoring.poczta-polska.pl.), natomiast doręczenie korespondencji nastąpiło 17 czerwca 2022 r. (zgodnie z ZPO i śledzeniem przesyłek – tracking/emonitoring.poczta-polska.pl.; podjęcie przez Ł. M.). W tych okolicznościach Sąd uznał, że ww. zawiadomienie Skarżącej nastąpiło przed upływem 14 dni od dnia złożenia wniosku w organie.

Sąd wyjaśnia, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż termin dwóch miesięcy wynikający z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. liczony od dnia złożenia wniosku mijał natomiast 23 lipca 2022 r. (wpływ wniosku do organu miał miejsce 23 maja 2022 r.), jednakże w ww. piśmie organ wskazał, że przekazanie żądanych przez Skarżącą dokumentów nastąpi w terminie krótszym tj. do 5 lipca 2022 r.

Następnie za pismem z 5 lipca 2022 r., odpowiadając na wniosek

z 23 maja 2022 r. organ przekazał żądane przez Skarżącą dokumenty.

Korespondencja została wyekspediowana przez organ 6 lipca 2022 r. (zgodnie z książką nadawczą organu i śledzeniem przesyłek – tracking/emonitoring.poczta-polska.pl.) i doręczona Skarżącej 5 sierpnia 2022 r. (zgodnie z ZPO i śledzeniem przesyłek – tracking/emonitoring.poczta-polska.pl.; podjęcie przez Z. M.).

W treści pisma organ wskazał, że przesyła kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem: decyzję z 30 września 2019 r. nr SZ.ZUZ.4.424.3/9.2019.TS; wniosek Dyrektora z 21 grudnia 2021 r. nr SZ.ZUZ.4.3151. 2021.TS; postanowienie

Wojewody Zachodniopomorskiego z 20 kwietnia 2022 r., nr IR-2.3151.4.2021.AP; upomnienie z 16 maja 2022 r., nr SZ.ZUZ.4.3151.1.2022.TS; powiadomienie o wykonaniu obowiązku z 7 czerwca 2022 r.

Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie organ uznał, iż nie jest w stanie udostępnić informacji publicznej w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i zdecydował się zawiadomić Skarżącą o powodach opóźnienia oraz o terminie,

w jakim udostępni informację. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

wydłużenie 14-dniowego terminu może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tych 14 dni o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawa nie wskazuje, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowienia

art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Należy jednak przyjąć, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż podmiot udostępniający nie będzie mógł w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie

z 12 stycznia 2022 r., II SAB/Wa 579/21; wyrok WSA w Olsztynie z 22 lutego 2022 r.,

II SAB/Ol 14/22).

Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p wskazuje nieprzekraczalny terminu 2 miesięcy na udzielenie informacji publicznej, a termin ten ma charakter instrukcyjny (por. NSA w wyroku z 18 grudnia 2013 r., I OSK 1469/13).

Dodać należy, iż nie wszystkie sprawy o udzielenie informacji publicznej będą na tyle proste, aby mogły być rozstrzygnięte niezwłocznie, niektóre mogą wymagać postępowania wyjaśniającego. Ustawodawca miał to na uwadze przy regulacji

art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Dopiero brak udzielenia informacji publicznej

oraz brak powiadomienia w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, co do zasady oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (por. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., I OSK 1027/14).

Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Olsztynie z 22 lutego 2022 r., II SAB/Ol 14/22, zgodnie z którym przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej.

Tym samym wskazując w piśmie z 2 czerwca 2022 r. nowy termin dla udostępnienia informacji publicznej, organ sam się zobowiązał do wykonania czynności udostępnienia wnioskowanej informacji do 5 lipca 2022 r. Jednakże ekspedycja pisma z 5 lipca 2022 r. wraz z dokumentami nastąpiła 6 lipca 2022 r. Tym samym wysyłka korespondencji zawierającej odpowiedź na wniosek nastąpiła jeden dzień po terminie wyznaczonym przez organ w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

Sąd zwraca uwagę, że materiał dowodowy sprawy uzupełniony w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie budzi wątpliwości. Przesyłka zawierająca pismo organu z 2 czerwca 2022 r. (o zastosowaniu terminu z art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) nadana została w tym samym dniu i doręczona Skarżącej 17 czerwca 2022 r., natomiast pismo organu z 5 lipca 2022 r. (stanowiące odpowiedź na wniosek) nadane zostało 6 lipca 2022 r. i doręczone Skarżącej 5 sierpnia 2022 r. Wyjaśnić należy,

że dla skuteczności i terminowości podjętych przez organ czynności, tj. zawiadomienia o zastosowaniu terminu z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz przekazania wnioskowanej informacji publicznej, bez znaczenia pozostaje termin doręczenia Skarżącej korespondencji zawierającej ww. przesyłki przez operatora publicznego. Przesyłki zostały prawidłowo ekspediowane do Skarżącej na wskazany przez nią we wniosku adres oraz podjęte przez uprawnionych domowników (kolejno Ł. M.

i Z. M.). W tych okolicznościach doręczenia, z formalnego punktu widzenia, przebiegły prawidłowo. Skarżąca okoliczności tych nie kwestionowała,

co więcej stwierdziła, że żądane dokumenty otrzymała.

Sąd zauważa, że doręczenie Skarżącej pisma organu z 5 lipca 2022 r., które stanowiło odpowiedź na wniosek Skarżącej, nastąpiło dopiero 5 sierpnia 2022 r., czyli po dniu złożenia skargi na bezczynność organu. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, ze korespondencja ta została doręczona po dwukrotnej próbie doręczenia przesyłki,

tj. w dniu 23 lipca 2022 r. i 3 sierpnia 2022 r. Okoliczności te jak już wyżej wskazywano nie wpływają na skuteczność doręczenia odpowiedzi organu na wniosek Skarżącej.

Spór w niniejszej sprawę sprowadzić więc należy zasadniczo do kwestii nieuzasadnionego opóźnienia organu w udostępnieniu Skarżącej wnioskowanej informacji publicznej, poprzez brak wykonania przez organ obowiązku w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i zastosowanie przez organ trybu z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz bezczynności organu w związku z uchybieniem terminu wskazanego

w piśmie z 2 czerwca 2022 r.

W niniejszej sprawie organ, z formalnego punktu widzenia, podjął przewidziane prawem czynności zmierzające do przedłużenia postępowania – w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zawiadomił Skarżącą o tym fakcie, wskazał powody opóźnia oraz nowy termin załatwienia sprawy. Dostrzec należy, że organ nie skorzystał z maksymalnego przewidzianego prawem terminu wydłużenia postępowania, wskazując termin 5 lipca 2022 r. - termin 2-miesięczny upływał bowiem 23 lipca 2022 r.

W związku z tym, że ustawodawca wprost wskazał, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ wskazuje nowy termin załatwienia sprawy "nie dłuższy jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku", przyjąć należy że organ powinien umotywować zarówno powody, dla których żądania nie mógł zrealizować w podstawowym 14 dniowym terminie, jak również przyczyny ustalenia nowego terminu w określonym wymiarze.

W kontekście powyższego zaznaczyć należy, że wnioskowana przez Skarżącą informacja publiczna wymagała de facto prostej analizy posiadanych przez organ materiałów oraz ich skopiowania i uwierzytelnienia. Przy czym ilość tych dokumentów nie była znaczna. Skorzystanie przez organ z wyznaczenia nowego terminu udostępnienia informacji publicznej w formie wskazanej we wniosku, w celu przewidzianego prawem wydłużenia terminu postępowania nie było zatem, w ocenie Sądu, uzasadnione. Organ nie wyjaśniał przy tym dlaczego na ocenę i ewentualną realizację wniosku Skarżącej wymagany jest dodatkowy czas, ograniczając

się do stwierdzenia, że "udzielenie odpowiedzi wymaga podjęcia dodatkowych czynności mających na celu opracowanie wnioskowanych informacji".

Mając na uwadze zakres wniosku Skarżącej, Sąd uznał, że wydłużeniu terminu załatwienia sprawy pismem organu z 2 czerwca 2022 r. nie było uzasadnione.

Nie istniały zdaniem Sądu przesłanki tak znacznego odsunięcia w czasie terminu załatwienia sprawy. Powtórzenia wymaga bowiem, że redakcja art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

nie wskazuje by organ przedłużając postępowanie w sprawie udzielania informacji publicznej w sposób automatyczny zobowiązany był korzystać z przewidzianego w tym przepisie trybu wydłużenia postępowania. Wręcz przeciwnie, Sąd szczególnie podkreśla, że zasada szybkości postępowania obliguje organ, do sprawnego dziania

i załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki. Sąd dostrzega również, że wyznaczony

w ww. trybie termin nie został przez organ dotrzymany. Mijał on bowiem 5 lipca 2022 r., a ekspedycja korespondencji zawierającej odpowiedź na wniosek nastąpiła

6 lipca 2022 r. Jednocześnie jednak Sąd zauważa, że nie został przekroczony termin

z art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

Bezspornym w sprawie jest, na co zwraca uwagę Sąd, że organ udostępnił Skarżącej wnioskowaną informację publiczną. Okoliczność ta została potwierdzona również przez samą Skarżącą.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał zatem,

że skarga okazała się zasadna w zakresie żądania stwierdzenia, że organ dopuścił

się bezczynności. Sąd uznał jednak, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wymaga podkreślenia, że o rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy organowi można przypisać złą wolę, gdy nie załatwia sprawy lekceważąc ciążące na nim obowiązki, np. gdy umyślnie nie podejmuje żadnej reakcji na wniosek strony.

W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Fakt, że organ nie udostępnił wnioskowanej informacji w terminie 14-dniowym i zdecydował o zastosowaniu terminu

z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. mimo, że zakres wnioskowanej informacji, co do zasady, był możliwy do przygotowania w terminie, o którym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie stanowi sam w sobie podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie dodatkową kwestią, która wpłynęła na przedstawioną przez Skarżącą ocenę postępowania organu są długie okresy doręczeń kolejnych pism przez operatora pocztowego. Wpływa to niewątpliwie na odbiór przebiegu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Jednakże podkreślić należy,

że czas który upłynął od momentu wyekspediowania pism przez organ (z 2 czerwca

2022 r. i 5 lipca 2022 r.) do chwili ich doręczenia Skarżącej przez operatora pocztowego, nie może obciążać organu. Odpowiedzialność organu odnosi

się bowiem do zasadności zastosowania trybu z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz dotrzymania wyznaczonego terminu udostępnienia wnioskowanej informacji, który to termin został wyznaczony przez organ w piśmie z 2 czerwca 2022 r.

Sąd wskazuje, że ustawodawca rozróżnia "zwykłą" bezczynność, od takiej, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom Skarżącej, opóźnienie, którego dopuścił się organ nie miało postaci oczywistego lekceważenia interesów Skarżącej. W działaniach organu Sąd nie dostrzega jawnego naruszenia zasady szybkości postępowania i lekceważenia obowiązku załatwienia sprawy w terminie określonym przepisami prawa. Organ popełnił błąd, lecz w ocenie Sądu wynikał on bardziej z niewłaściwej oceny sytuacji, niż z dążenia do uchylenia

się od terminowego i merytorycznego załatwienia sprawy. Bezczynność organu jakkolwiek bezsprzeczna, to jednak ze względu na dostrzeżone przez Sąd okoliczności, nie może być zakwalifikowana jako rażąca, nie jest bowiem wynikiem złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3

w zw. z § 1a P.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Natomiast wobec ustania bezczynności na dzień rozpatrywania skargi,

co bowiem bezspornie w sprawie ustalono, informacja publiczna w zakresie i formie wskazanej we wniosku z 23 maja 2022 r. została Skarżącej udostępniona, należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. Sąd orzekł tak, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy termin rozpoznania wniosku Skarżącej został przez organ przekroczony a ponadto, jak wynika z całokształtu sprawy,

działania organu nie można byłoby rozpatrywać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa. W związku z tym Sąd nie znalazł podstaw do wydania orzeczenia

na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., tj. z urzędu o wymierzeniu organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W tym zakresie Skarżąca nie zgłaszała wniosku.

Sąd nie znalazł również podstaw do przyznania na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej, o której stanowi art. 149 § 2 in fine P.p.s.a. Sąd wyjaśnia, że może być ona przyznana przez sąd zarówno na wniosek jak i "z urzędu", co stanowi szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu (postanowienie NSA z 19 lipca 2016 r., I OZ 705/16). Podkreślić należy, że "suma pieniężna" jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna,

suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA:

z 8 lutego 2017 r., I OSK 1314/16 i z 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1506/16; z 3 lutego 2017 r., II GSK 1695/16 i z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17). Ma ona na celu zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznała strona skarżąca na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Zdaniem Sądu stwierdzenie bezczynności organu, która jednak nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa jest niewystarczające dla zasadnego przyznania Skarżącej ww. sumy pieniężnej.

Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, Sąd na podstawie

art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a P.p.s.a. orzekł: w pkt I sentencji wyroku, tj. że Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dopuścił się bezczynności, i że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt II sentencji wyroku o umarzeniu postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do udzielenia informacji publicznej; w pkt III sentencji wyroku o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie.

Na wniosek Skarżącej zasądzono na jej rzecz na podstawie art. 200,

art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania sądowego w łącznej wysokości 100 zł, które objęły uiszczony wpis sądowy w tej wysokości.