Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 244/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 3 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 1, art. 36 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Sz.-P. oraz P. P. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę


UZASADNIENIE

Rada Gminy uchwałą z dnia 26 stycznia 2007r., nr [...], na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 20 w związku z art. 4 ust. 1 i 3, art. 15, art. 16 ust. 1, art. 29, art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587) uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Ł. z fragmentem Z.

W dniu 13 lutego 2007r. J. S.-P. oraz P. P. wnieśli do Rady Gminy wezwanie w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do usunięcia naruszenia interesu prawnego zapisami zawartymi w ustaleniach planu dla terenu oznaczonego symbolem W.34UM obejmującego działkę nr [...], stanowiącą ich własność.

W treści ww. pisma zawarli żądanie ustalenia w sposób jednoznaczny możliwości dalszego użytkowania działki jako terenu objętego produkcją rolniczą z możliwością rozbudowy i modernizacji lub też jednoznacznego zapisu o konieczności likwidacji ich gospodarstwa.

W dniu 23 lutego 2007r. J. S.-P. oraz P. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę z dnia 26 stycznia 2007r., nr [...] żądając jej uchylenia w całości, jako naruszającej prawo oraz interes i uprawnienia skarżących.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że zaskarżona uchwała ustaliła dla będącej ich własnością działki nr [...] zabudowę usługowo-mieszkaniową. Na tej działce skarżący od 1989 roku prowadzili działalność rolniczą polegającą na produkcji drobiarskiej. Na terenie działki wybudowali kurniki, budynki gospodarcze i budynek mieszkalny. Wskazali, że Wójt Gminy ustalał wokół należącej do skarżących nieruchomości warunki zabudowy dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, co stworzyło konflikty pomiędzy nowymi inwestorami a skarżącymi. W ocenie skarżących zaskarżona uchwała legalizuje niezgodną z prawem lokalizację budynków mieszkalnych w strefie oddziaływania należących do nich kurników. Ustalenia planu dla terenu oznaczonego symbolem W.34UM uniemożliwiają skarżącym korzystanie z należącej do nich działki w sposób dotychczasowy. W uchwalonym planie dla terenów oznaczonych symbolem UM w przeznaczeniu terenu znajduje się zapis o dopuszczeniu rozwoju gospodarstwa rolnego, zaś działka skarżących jest jedyną działką, dla której zapis o rozwoju gospodarstwa rolnego został wykreślony.

Skarżący podnieśli ponadto, że na żadnym etapie sporządzania i uchwalania planu nie okazano im wyliczeń, które pokrywałyby rzeczywistą szkodę powodująca likwidację, bądź ewentualne przeniesienie gospodarstwa w inne miejsce. Wskazali, że przepis § 11 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587) stanowi, że prognoza skutków finansowych zawierać musi prognozę wpływu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także odszkodowań jakie musi ponieść gmina z tytułu art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym po uchwaleniu planu.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący zażądali ustalenia takich zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, które pozwoliłyby im bez szkody uzyskać: gwarancję dalszego użytkowania należącej do nich działki, jako terenu objętego produkcją rolniczą z możliwością jego rozbudowy i modernizacji, gwarancję zwrotu kosztów likwidacji istniejącego gospodarstwa i odtworzenia go w nowym miejscu, gwarancje ewentualnego uzyskania nieruchomości zamiennych z możliwością budowy na nowym terenie obiektów produkcyjnych do hodowli drobiu i zamieszkania. Podnieśli, że gwarancje takie dałoby ustalenie obowiązku likwidacji gospodarstwa oraz wyliczenie w prognozie skutków finansowych obciążających gminę należnych skarżącym odszkodowań z tego tytułu. Skarżący wskazali, iż wnieśli skargę, albowiem Rada Gminy unika odpowiedzialności za skutki uchwalenia planu i nie podjęła rozstrzygnięcia w sprawie usunięcia naruszeń ich interesów.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie.

Organ wskazał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Ł. z fragmentem Z. uchwalono dla obszaru o powierzchni 517 ha. Obszar objęty ustaleniami planu położony jest w rejonie dość silnie urbanizującym się, charakteryzującym się dobrze rozwijającymi się systemami infrastrukturalnymi, w pobliżu miasta S. Przedmiotowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządzono zgodnie z procedurą wynikającą z ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przyjęty plan jest zgodny ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i wynikającym ze Studium wariantem ekstensywnego rozwoju. Przyjęty wariant zakłada funkcjonowanie wsi Ł. z fragmentem Z. w paśmie usługowo-przemysłowym S. – K. – S. – S., w tym w uprzywilejowanym obszarze gospodarczym K.-Ł. i na terenie lokalizacji wielkoprzestrzennych form turystyczno-rekreacyjnych, budownictwa ekologicznego itp., a ponadto na terenie otuliny i samego Parku Krajobrazowego "D. S."

Odnosząc się natomiast do treści skargi organ stwierdził, iż kwestia wydawania warunków zabudowy nie była podnoszona przez skarżących na etapie składania uwag do planu, a plan nie służy do legalizacji istniejącej zabudowy. Organ wyjaśnił, że teren, na którym znajduje się nieruchomość skarżących, w całości został uznany za usługowo-mieszkalny, ze względu na położenie przy drodze powiatowej, w rejonie jej skrzyżowania z drogą krajową, istniejące zainwestowanie i przeznaczenie we wcześniej obowiązującym planie miejscowym. Teren ten wydzielony jest liniami rozgraniczającymi od dróg i ciągu pieszego oraz od terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem zabudowy usługowej i terenu trafostacji. Przeznaczenie terenu zostało określone jako UM, to znaczy, że dopuszcza się sąsiedztwo działek o zabudowie usługowej z działkami o zabudowie mieszkaniowej, a także sąsiedztwo obiektów usługowych i mieszkaniowych na jednej działce lub ba działkach sąsiednich. W obszarze planu, dla niektórych terenów zawarto zapis umożliwiający rozwój gospodarstw rolnych. Taki zapis zawierał się również w terenie W.34UM, jednakże wskutek szeregu uwag właścicieli sąsiednich nieruchomości, po drugim wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu i ponownym rozpatrzeniu uwag, zrezygnowano z zapisu dotyczącego gospodarstw rolnych dla terenu W.34UM, a stanowisko to podtrzymała Rada Gminy rozstrzygając o sposobie rozpatrzenia wniesionych uwag do projektu planu. Organ podkreślił, że w innych terenach, na których dopuszczono rozwój istniejących gospodarstw rolnych, nie wniesiono uwag do tego ustalenia.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż plan nie zawiera precyzyjnych i jednoznacznych zapisów realizacyjnych, organ podniósł, że przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wraz z przepisami wykonawczymi nie nakładają obowiązku uszczegółowienia zapisów, jak żądała tego strona skarżąca.

Rada Gminy podniosła ponadto, że według poprzednio obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy z dnia 25 marca 1994r., nr [...]) przeznaczenie terenu, na którym znajdują się istniejące kurniki to: teren projektowanych składów, rzemiosła uciążliwego z możliwością realizacji mieszkań poza sferą uciążliwości. Zatem w związku z uchwaleniem planu nie nastąpi obniżenie wartości nieruchomości, lecz przeciwnie, w związku z zaplanowanym przeznaczeniem usługowo-mieszkaniowym, wartość nieruchomości wzrośnie.

Ponadto organ wyjaśnił, że do projektu planu miejscowego została sporządzona prognoza skutków finansowych uchwalenia planu z uwzględnieniem art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587). Prognozę sporządził uprawniony rzeczoznawca majątkowy, we współpracy z autorami planu. W prognozie nie uwzględniono odszkodowania za szkody, jak wskazała strona skarżąca, bowiem plan nie przewiduje likwidacji, ani nie nakazuje przeniesienia gospodarstwa w inne miejsce. Uchwalony plan nie ustala likwidacji kurników, umożliwia ich wykorzystanie w sposób dotychczasowy, tzn. nadal może być prowadzony chów kur niosek w istniejących kurnikach, a obiekt może być remontowany. Plan umożliwia korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy (rolniczy w przypadku skarżących), zgodnie z przytoczonym w uchwale art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dopóki właściciele sami nie zdecydują o zmianie sposobu korzystania z nieruchomości, zgodnie z przeznaczeniem terenu. Uchwalony plan miejscowy daje możliwości realizacji roszczeń w przypadkach, gdy wystąpią konkretne przesłanki w związku z uchwaleniem plan, co gwarantuje art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku skarżących, w ocenie Gminy, nie ma podstaw do takich roszczeń.

Organ wyjaśnił, iż plan nie mógł dać gwarancji dalszego użytkowania działki jako terenu objętego produkcją rolniczą z możliwością rozbudowy i modernizacji bez konfliktów z wnoszącymi uwagi z terenu W.34UM, ani gwarancji zwrotu kosztów likwidacji istniejącego gospodarstwa i odtworzenia go w innym miejscu, jak również gwarancji na ewentualne zamienne nieruchomości, ponieważ możliwe jest użytkowanie terenu na dotychczasowych zasadach (tj. prowadzenie gospodarstwa rolnego) i nie ma konieczności likwidacji istniejącego gospodarstwa i odtworzenia go w innym miejscu.

W ocenie organu plan został skonstruowany tak, aby istniejące gospodarstwo skarżących i istniejąca otaczająca zabudowa mieszkaniowa mogły współistnieć w sposób bezkonfliktowy. Organ wskazał, że plan został sporządzony z poszanowaniem przepisów, a zaskarżona uchwała nie narusza interesów i uprawnień skarżących, wobec czego skarga jako bezzasadna powinna być oddalona.

W piśmie z dnia 1 października 2007r. (k. 98-99 akt) skarżący podnieśli, że przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego realizowany był wariant ekstensywnego rozwoju na terenie uprzywilejowanego obszaru gospodarczego "K.-Ł.", wskazując realizację na terenie należącej do skarżących nieruchomości działalności uciążliwej. Zmiana miejscowego planu spowodowała odstąpienie przez gminę od realizacji tego kierunku i przystąpienie do realizacji wariantu ograniczonego rozwoju, eliminując dotychczas realizowaną przez skarżących działalność gospodarczą oraz możliwość jej rozwoju. Skarżący podnieśli również, że w środku zaplanowanej obecnie funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej prowadzenie dalszej produkcji drobiu jest niemożliwe, ze względu na uciążliwość dla otoczenia. Jeśli więc zmiana planu zagospodarowania przestrzennego powoduje brak możliwości korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy, a tym bardziej nie pozwala na jej rozwój, to skarżącym przysługuje prawo dochodzenia od gminy odszkodowania.

Na rozprawie w dniu 18 października 2007r. skarżący podtrzymując wnioski i zarzuty skargi oświadczyli, że podstawowym zarzutem jest uniemożliwienie rozwoju prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej, które doprowadzi do jej zlikwidowania. Oświadczyli ponadto, iż nie kwestionują zapisów planu uchwalonego w 1994 roku dla obszaru, na którym znajduje się należąca do nich działka. Wójt Gminy podniósł natomiast, że po pierwszym wyłożeniu planu złożono kilkanaście skarg na działalność kurników. Porozumienie ze skarżącymi i zamiana gruntów nie doszły do skutku. Wskazał, że okoliczne budynki mieszkalne zostały wzniesione zgodnie z prawem. Wyjaśnił również, iż uchwała z dnia 29 grudnia 2006r., nr [...] dotyczy działki przejętej przez Gminę celem zamiany gruntów ze skarżącymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Stosownie do art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz.1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Rzeczą Sądu w pierwszej kolejności była kontrola skargi pod względem spełnienia wymogów formalnych, do których należały: zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Przez uchwałę z zakresu administracji publicznej należy rozumieć uchwałę podjętą w sprawach należących do właściwości organów gminy rozstrzyganych w drodze uchwały. Całokształt spraw zaliczonych do zakresu działania gminy ma na celu realizację zadań publicznych i z tej przyczyny sprawy te należą do zakresu administracji publicznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1997r., sygn. akt III RN 41/97, OSNAPiUS 1998, nr 6, poz. 171). Zaskarżona uchwała Rady Gminy z dnia 26 stycznia 2007r., nr [...] dotyczyła uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ł. z fragmentem Z. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań gminy. Z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika zaś, iż uchwalanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy do właściwości rady gminy. Z powołanych wyżej przepisów wynikało zatem, iż zaskarżona uchwała została podjęta w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Skarżący J. S.-P. oraz P. P. w dniu 13 lutego 2007r. wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego, zaś skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wnieśli w dniu 23 lutego 2007r. Rada Gminy nie udzieliła skarżącym odpowiedzi na wezwanie, jak również nie uwzględniła w inny sposób wezwania. Skargę wniesioną przez skarżących organ przekazał do tutejszego Sądu wraz z odpowiedzią na skargę, w której wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt II OPS 2/07 (opublik. ONSAiwsa 2007, nr 3, poz. 60), podjętej w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że bezskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia, jako warunek wniesienia skargi jest spełniona zarówno wówczas, gdy przed wniesieniem skargi organ udzielił skarżącemu odpowiedzi negatywnej, jak i wówczas, gdy taka negatywna odpowiedź została doręczona skarżącemu później, po wniesieniu skargi, albo gdy organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. W sytuacji gdy skarżący po wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia nie wyczekuje na odpowiedź organu i wnosi skargę można mówić o bezskutecznym wezwaniu, jeżeli okaże się, że właściwy organ gminy nie uwzględnił tego wezwania. Skarga wniesiona przed udzieleniem przez organ odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania, jest skargą wniesioną po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, jeżeli organ nie uwzględnił wezwania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należało uznać, że skarga została wniesiona przez skarżących w terminie oraz po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego.

W następnej kolejności, w przypadku wpłynięcia skargi wniesionej na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, obowiązkiem Sądu jest ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżących, w konsekwencji czy skarżący posiadają legitymację do wniesienia skargi.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że "mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym" znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83 niepublikowany).

W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie badając legitymację procesową skarżących, należało ustalić, w jaki sposób naruszono ich prawem chroniony interes lub uprawnienie.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala przede wszystkim przeznaczenie terenu i wraz z innymi przepisami kształtuje sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Jak wskazuje się w orzecznictwie, gmina mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego może, pod warunkiem że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu, jeżeli oczywiście władztwa tego nie nadużywa, a organy państwa, w tym sądy administracyjne, nie mogą jej władztwa planistycznego pozbawić (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1995r., sygn. akt IV SA 346/93, ONSA 1996, nr 3, poz. 125; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 407/06, Lex nr 265695). W doktrynie prawa podkreśla się natomiast, że gmina samodzielnie określa funkcje terenów, jednak samodzielność ta nie jest samodzielnością nieograniczoną. Prawnie wadliwymi ustaleniami planu będą zatem nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień. To zaś oznacza, że każda ingerencja w sposób wykonywania prawa własności będzie musiała się mieścić w granicach wyznaczonych interesem publicznym, znajdując wyraz w akcie polityki przestrzennej – studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i stosownie do wymagań ustawy w ponadlokalnych aktach polityki przestrzennej (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod redakcją prof. Z.Niewiadomskiego, wydanie 3., Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 42-43)

Przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtowany jest na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera dopiero drogę do jej merytorycznego rozpoznania (oceny). Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi być uwzględniona. Obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tzw. władztwa planistycznego, w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunków zabudowy terenów położonych na obszarze gminy (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiwsa 2005, nr 1, poz. 2).

Z akt sprawy jednoznacznie wynikało, że skarżący J. S.-P. oraz P. P. są właścicielami działki nr [...] położonej na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonego zaskarżoną uchwałą Rady Gminy. Niewątpliwie zatem skarżący posiadali, znajdujący ochronę w przepisach Kodeksu cywilnego kształtujących treść prawa własności, interes prawny w postępowaniu planistycznym. Jak jednak już wyżej wskazano, podmiotowość uczestnika w postępowaniu kwestionującym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest kształtowana inaczej niż w postępowaniu administracyjnym, obejmując nie tylko istnienie interesu prawnego lub uprawnienia, ale także naruszenie tego interesu lub uprawnienia.

W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie naruszała interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżących ustalenia planu miejscowego uchwalonego zaskarżoną uchwałą nie uniemożliwiają im korzystania z należącej do nich działki w sposób dotychczasowy. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Powołany przepis daje zatem skarżącym gwarancję możliwości dalszego użytkowania ich działki jako terenu objętego produkcją rolniczą, skoro z ustaleń planu wynika, że działka ta stanowić ma teren zabudowy usługowo-mieszkaniowej, na której dopuszcza się sąsiedztwo działek o zabudowie usługowej z działkami o zabudowie mieszkaniowej, a także sąsiedztwo obiektów usługowych i mieszkaniowych na jednej działce lub na działkach sąsiednich. Twierdzenie skarżących, iż w wyniku przyjętych w planie miejscowym ustaleń, zostali pozbawieni możliwości rozwoju prowadzonego gospodarstwa rolnego, przez budowę nowego kurnika nie uzasadniało uznania, iż interes prawny lub uprawnienie skarżących zostało naruszone ustaleniami planu. Przeciwnie, twierdzenie to wskazuje, iż ustalenia planu mogą stanowić zagrożenie naruszenia interesu prawnego skarżących, poprzez ograniczenie w przyszłości prawa korzystania w sposób nieskrępowany z nieruchomości, która jest własnością skarżących. Podstawą uwzględnienia skargi określonej w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest bowiem dokonane naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, nie zaś naruszenie potencjalne, możliwe w przyszłości. W przedmiotowej sprawie poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie doszło zatem do ograniczenia swobody skarżących w wykonywaniu prawa własności działki poprzez zakaz, co zdaniem Sądu oznaczało, iż interes prawny skarżących w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie został naruszony.

Jednocześnie należy wskazać, iż ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje w art. 36 ust. 1 podstawę określonych roszczeń odszkodowawczych właściciela nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy: 1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo 2) wykupienia nieruchomości lub jej części. W myśl zaś art. 36 ust. 2 tejże ustawy realizacja powyższych roszczeń może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej. Przepisy powyższe stanowią zatem podstawę ewentualnych roszczeń służących skarżącym w razie przyszłego ograniczenia możliwości korzystania z należącej do nich nieruchomości w związku z uchwaleniem przedmiotowego planu miejscowego.

Obowiązujące w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przewidują, że ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonuje się w ramach określonej procedury unormowanej w tej ustawie. Z art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Zatem w przedmiotowej sprawie kontroli sądu administracyjnego podlegało również zachowanie wymogów procedury planistycznej.

Jednym z etapów przewidzianych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym służącym rozwiązywaniu konfliktów jakie rodzi planowanie przestrzenne jest możliwość wniesienia uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uwagi rozpatruje rada gminy podczas uchwalania planu miejscowego (art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Możliwość wniesienia uwag służy temu, aby ten, którego interes prawny lub uprawnienia zostaną naruszone przez ustalenia uchwalonego w przyszłości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mógł jeszcze w trakcie projektowania planu przedstawić do rozważenia swoje racje. Racje te winny zostać wzięte pod rozwagę. Przede wszystkim zaś rada gminy winna rozważyć naruszenie interesu prawnego lub prawa osoby wnoszącej uwagi, uwzględniając przy tym okoliczności, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż skarżący J. S.-P. i P. P., korzystając z możliwości złożenia uwag do projektu planu wnieśli o ujawnienie w planie miejscowym możliwości zgłoszenia roszczeń wynikających z art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uwaga powyższa została uwzględniona przez Radę Gminy z tym wyjaśnieniem, iż tryb ustawowy określony w ww. przepisie będzie zastosowany, gdy opisana w nim sytuacja wystąpi.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia 30 grudnia 2002r. stanowi, iż na terenie uprzywilejowanego obszaru gospodarczego "K.-Ł." postuluje się lokalizowanie m.in. następujących funkcji: usługi produkcyjne z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej integralnie związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, zabudowę mieszkaniową w formie zwartych osiedli mieszkaniowych. W ocenie Sądu ustalenia zaskarżonego planu miejscowego są zgodne z przytoczonymi wyżej postanowieniami Studium, które znalazły odpowiednie uszczegółowienie w planie miejscowym.

Niezasadny okazał się zarzut skarżących dotyczący nieuwzględnienia w prognozie skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego należnego, zdaniem skarżących na podstawie art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odszkodowania. Sporządzona prognoza skutków finansowych uchwalenia planu nie zawierała ustaleń dotyczących kosztów realizacji przez skarżących roszczeń odszkodowawczych, albowiem z ustaleń planu miejscowego nie wynikało, aby w związku z jego uchwaleniem wystąpiły przesłanki określone w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na mocy ustaleń planu skarżący mają bowiem możliwość korzystania z należącej do nich nieruchomości w sposób dotychczasowy. Zatem w toku prac nad zaskarżoną uchwałą nie został naruszony przepis § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587).

Zaskarżona uchwała został podjęta w zgodzie z procedurą planistyczną określoną w ustawie z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.