Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1450/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
article: art. 151, art. 132
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Maria Werpachowska Protokolant specjalista – Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], przyznał A. S. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich.

Następnie ten sam organ decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), cofnął skarżącemu A. S. pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej do celów łowieckich. W uzasadnieniu podał, że uzyskano informację o skazaniu skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2016 r. sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 2 lat próby, zaś okoliczność ta uzasadnia zastosowanie w odniesieniu do niego przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy o broni i amunicji. W myśl tych przepisów bowiem, pozwolenie na broń cofa się osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, a ponieważ mają one charakter obligatoryjny, to wiążą organy Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2017 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie mu czynnego udziału w sprawie i przed wydaniem decyzji uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań oraz niezawiadomienie go o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Z treści tego przepisu w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ustawodawca a priori rozstrzygnął, iż istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania, m. in. za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca, jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Samo przestępstwo nie musi mieć natomiast bezpośredniego związku z bronią, a organ nie musi w takich przypadkach podejmować w drodze postępowania dowodowego żadnych czynności potwierdzających istnienie zagrożenia, o którym mowa w omawianym przepisie prawa. Konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek określonych w pierwszym z nich, zobowiązany jest wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego i takim jest przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. popełnione przez skarżącego, zaś w takich przypadkach ustawodawca nie daje organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu przed indywidualnym interesem strony postępowania. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 10 § 1 k.p.a. wskazano, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, bowiem w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] marca 2017 r. poinformowano skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach, z których mógł skorzystać w terminie 7 dni od daty jego otrzymania. Stwierdzono również, że po upływie tego terminu zostanie wydana decyzja w jego sprawie. Skarżący powyższe pismo odebrał w dniu [...] kwietnia 2017 r. i w wyznaczonym terminie ustanowił pełnomocnika, który wraz z pełnomocnictwem w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r., wniósł jednocześnie o odpłatne sporządzenie kserokopii całości materiału znajdującego się w aktach niniejszej sprawy, celem zapoznania się z dokumentami. Na powyższy wniosek organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2017 r. wskazał, że pełnomocnik nie uzasadnił ważnego interesu swojego żądania, a przepisy prawa nie nakładają na organy administracji publicznej obowiązku powielania i przesyłania akt sprawy. Wskazano w nim również kolejny termin na zapoznanie się pełnomocnika z aktami postępowania oraz poinformowano go, że nie dołączył dowodu zapłaty opłaty skarbowej, po czym obowiązek ten pełnomocnik wykonał w dniu [...] kwietnia 2017 r. Nie wniósł jednak o przedłużenie mu terminu do zapoznania z aktami, m. in. ze względu na "długi weekend". Dlatego też brak jest podstaw by uznać, że wydając decyzję w dniu [...] maja 2017 r., organ I instancji naruszył przepis art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w sprawie i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji oraz niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie. Tym bardziej, iż w zawiadomieniu z dnia [...] marca 2017 r. wskazano, iż powodem wszczęcia postępowania jest uzyskanie prawomocnego wyroku sądu, którym uznano stronę winną popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. Na marginesie zauważono, że to od strony postępowania lub jego pełnomocnika zależy, czy weźmie czynny udział w prowadzonym w jej sprawie postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przysługującymi jej uprawnieniami wskazanymi w art. 10 § 1 k.p.a. Przepisy prawa nie nakładają na nią bowiem takiego obowiązku, a brak jej udziału w przypadku, gdy została o swoich uprawnieniach powiadomiona, nie stanowi przeszkody w wydaniu decyzji w sprawie. Ponadto zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona (pełnomocnik] wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych i takich czynności nie wskazano w złożonym odwołaniu. Tymczasem w przypadku skazania skarżącego za przestępstwo umyślne, żadne ewentualne dowody zgłoszone przez niego lub jej pełnomocnika w toku postępowania, nie mogłyby wpłynąć na zmianę sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i przed wydaniem decyzji uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, jak i zgłoszonych żądań oraz niezawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie,

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych proceduralnie czynności koniecznych do załatwienia sprawy oraz niezałatwienia sprawy, w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z przepisem art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. Organ administracji może odstąpić od omawianej zasady tylko wówczas, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2), a przyczyny odstąpienia od tej zasady organ powinien utrwalić w formie adnotacji w aktach sprawy (art. 10 § 3). Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Organ ma także obowiązek wstrzymać się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. Jednocześnie realizacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu powinna być udokumentowana w aktach sprawy poprzez potwierdzenie, że strona została pouczona o prawie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów zawartych w aktach. W rozpoznawanej sprawie organ w żaden sposób nie neguje faktu, iż organ I instancji wydając przedmiotową decyzję nie zachował wszystkich wymogów proceduralnych niezbędnych do jej wydania. Jednocześnie organ naruszył zasadę ogólną zawartą w art. 8 k.p.a., tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa z której wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do organów państwa jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, takich jak równość i sprawiedliwość. W związku z tym, nieprzestrzeganie procedury postępowania w sprawach o wydanie decyzji, poprzez ograniczanie praw strony, narusza powyższą zasadę, a na potwierdzenie swoich zarzutów, powołał się na stanowisko judykatury.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na samym wstępie wskazać jednak należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie gwarantuje wśród praw obywatelskich, prawa do posiadania broni. Co więcej, powyższa problematyka w polskim systemie prawnym jest wręcz przeciwnie regulowana, bowiem poddano ją daleko idącym ograniczeniom. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym także prawa europejskiego. Zatem poza wypadkami określonymi w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Ustawodawca, ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg właściwości osób, jak i przesłanek, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, ewentualnie, w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała – by mogła z niego nadal korzystać. Innymi słowy, prawodawca obwarował więc warunkami zasady wydawania pozwoleń na broń, łącząc je z celem, jakiemu ma służyć dany rodzaj broni. Zatem reglamentując dostęp do posiadania broni, wprowadzono wymogi, których spełnienie implikuje pozytywną dla strony decyzję.

W dalszej części rozważań zaakcentować należy, że organ Policji, podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach, jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Musi więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 k.p.a.). Ponadto jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przy rozpoznawaniu sprawy administracyjnej w przedmiocie cofnięcia skarżącemu A. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich, zarówno z akt administracyjnych, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż – w ocenie Sądu – organ Policji zadośćuczynił powyższym powinnościom, wyczerpująco badając wszystkie okoliczności faktyczne i dokonując obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.

Stosownie bowiem do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6) lit. a) ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący A. S. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] października 2016 r. sygn. akt [...], został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. polegającego na tym że w dniu [...] czerwca 2016 roku w [...] na ulicy [...] kierował w ruchu lądowym samochodem osobowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] będąc w stanie nietrzeźwości, posiadając poziom 0,55 mg/l (1,15 o/oo) alkoholu w wydychanym powietrzu i za powyższe skazano go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 2 lat próby. Poza sporem pozostaje również fakt, że czyn z art. 178a § 1 k.k., jest przestępstwem umyślnym i w tej sytuacji, stosownie do treści18 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6) lit. a), cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne.

Niezależnie od powyższego dodać należy, że przesłanki "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego" nie muszą występować łącznie, lecz każda z nich może stanowić oddzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Podobnie rzecz się ma z przesłankami zawartymi w lit. a) i w lit. b), które nie muszą występować łącznie z przesłankami "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego". Reasumując, zagrożenie dla siebie, zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, jak również skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, są to przesłanki, które – zdaniem Sądu – każda oddzielnie, stanowi podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. Z tego mianowicie powodu, że chociażby każde przestępstwo wymienione w lit. a) i b) samo w sobie i z jego istoty stanowi zagrożenie porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a zatem niecelowe z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy, byłoby powtarzanie tego zagrożenia. Zatem chodzi tu o takie zdarzenia bądź fakty, które nie mając źródła w skazaniu w ogóle, bądź też za inne przestępstwa, stanowią takie zagrożenie w sposób niejako samoistny, tzn. nie powiązany z lit. a) i b) tegoż przepisu.

Niezależnie od powyższego dodać należy, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie zasługuje – zdaniem Sądu – na uwzględnienie, bowiem po pierwsze w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] marca 2017 r. poinformowano skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach, z których mógł skorzystać w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, zaś skarżący powyższe pismo odebrał w dniu 5 kwietnia 2017 r. i ani on, ani też jego pełnomocnik nie zapoznali się z aktami

sprawy. Po drugie zaś, aby zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. uznać za skuteczny, to stawiający go musi wykazać znaczenie naruszenia tego przepisu dla wydania zaskarżonej decyzji, czego nie dopatrzono się w skardze do Sądu. Na marginesie podnieść również należy, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie sprowadza się w zasadzie do dowodów wskazujących na skazanie skarżącego na mocy opisanego już wyżej wyroku sądowego, co jest skarżącemu doskonale znane, zaś sama decyzja w świetle powyższego wyroku, ma charakter decyzji związanej. Tym samym zatem, organ nie naruszył zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie organy Policji, w tym Komendant Główny Policji będąc związanymi powyższymi przepisami, był zobowiązany do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), należało orzec jak w sentencji wyroku.