Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1921/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji w sprawie udzielenia wsparcia z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC z naruszeniem prawa 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. M. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Ze stanu faktycznego wynika, że decyzją z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor OT ARR W [...] przyznał skarżącemu [...] wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości 837.054,15 zł do 6,22 ha powierzchni uprawy pomidorów w szklarniach, na której przeprowadzono działanie "zielony zbiór". W dniach 10 października – 30 listopada 2012 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu, podczas której stwierdzono, że powierzchnia upraw pomidora podana przez producenta warzyw we wniosku stanowiła powierzchnię 6,22 ha, natomiast nie była tożsama z ustaleniami z kontroli krzyżowej przeprowadzonej w [...]" Sp. z o. o., gdzie powierzchnia uprawy została podzielona na powierzchnię upraw: pomidora – 6,17 ha; - ogórka - 0,05 ha. Ponadto ustalono, że okres magazynowania produktu określony w trakcie kontroli krzyżowej (tj. 20.05.2011 r.-26.05.2011 r.) jest niejednoznaczny z ustaleniami w trakcie kontroli (tj. 20.05.2011 r.-17.06.2011 r.).

Dyrektor ARR wznowił postępowanie i decyzją z dnia [...] września 2013 r. uchylił decyzję z dnia [...] września 2011 r. Orzekając na skutek odwołania Prezes ARR decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. uchylił orzeczenie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie Dyrektor ARR decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. uchylił decyzję z dnia [...] września 2011 r. i odmówił producentowi warzyw udzielenia wsparcia z tytułu przeprowadzenia "zielonego zbioru" na powierzchni 6,22 ha uprawy pomidora. Orzekając na skutek odwołania Prezes ARR decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja została wydana w trybie wznowieniowym z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podstawą wznowienia było ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, tj. rozbieżności powierzchni uprawy pomidora poddanego działaniom kwalifikującym się do wsparcia oraz prowadzenie na tej samej powierzchni w okresie "zielonych zbiorów" zbioru pomidorów w celach handlowych. W ocenie organu odwoławczego producent warzyw nie dokonywał faktycznie "zielonego zbioru" w zadeklarowanym okresie, a dokonywał tylko jednorazowej czynności usunięcia z krzaków niedojrzałych owoców, którą przeprowadził w trakcie zbiorów dojrzałych owoców. W ocenie organu strona nie dokonała właściwego działania "zielony zbiór", tylko przeprowadziła zabieg agrotechniczny, tzw. regulację gron, polegającą na tym, że w nadmiernie rozbudowanych gronach (o nadmiernej liczbie owoców) część owoców (w stadium niedojrzałości) usuwa się celem uzyskania jednakowej wielkości pozostałych na gronach owoców. Ponadto organ zakwestionował prawidłowość zgłoszonej we wniosku powierzchni zajmowanej przez rośliny ogórków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 739/14 oddalił skargę skarżącego. Na skutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji został zobowiązany przez NSA do dokonania rzetelnej oceny postępowania organu, co do przesłanek wznowienia postępowania oraz zarzutów sformułowanych w skardze oraz dokonania kontroli jej legalności.

Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że w toku całego postępowania kwestię sporną stanowiło ustalenie rzeczywistego wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednocześnie WSA wskazał na związanie wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 12 maja 2016 r. i wynikającą z niego konieczność stwierdzenia, że organy zaniedbały uzasadnienie przesłanek wznowienia postępowania.

W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji odniósł się do definicji "zielonych zbiorów". WSA zaznaczył, że rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 701/2012 z dnia 30 lipca 2012 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 543/2011 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE L z dnia 31 lipca 2012 r. – dalej: rozporządzenie nr 701/2012) wprowadziło istotne zmiany w tym zakresie, w szczególności przyjmując odmienne regulacje dotyczące przeprowadzania "zielonych zbiorów", sposób obliczania kwoty wsparcia z powierzchni na ilość produktów objętych działaniem. WSA podkreślił brak technicznej możliwości zastosowania tej zmienionej regulacji do zdarzeń objętych rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającym tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2011.160.71 - dalej: rozporządzeniem nr 585/2011). Jednocześnie WSA wskazał, że nowelizacja rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 534/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2011.157.1 – dalej: rozporządzenie nr 543/2011) nie ma zastosowania do stanów faktycznych/stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia jej w życie.

Sąd I instancji sformułował tezę, że z chwilą rozpoczęcia "zielonych zbiorów" zbiór normalny, handlowy był niedopuszczalny. W ocenie WSA nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez stronę skarżącą argumentacja dotycząca okresu trwania "zielonych zbiorów". Sąd I instancji zaznaczył, że kwestia ta została uregulowana odmiennie w ustawodawstwie unijnym dopiero od 1 września 2012 r., ale zmienione też zostały zasady obliczania kwoty wsparcia. W stanie prawnym i przy zasadach obliczania wsparcia w czerwcu 2011 r. nie można przyjąć odmiennej interpretacji dotyczącej sposobu przeprowadzania zielonych zbiorów.

Sąd I instancji wskazał, że organ powinien jeszcze raz uzasadnić, w sposób szczegółowy i przekonujący zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W szczególności organ powinien wyjaśnić, analizując zapisy kontroli z 14-15 lipca 2011 r. czy fakty i dowody, na które się powołuje jako stanowiące podstawę do wznowienia postępowania istotnie nie były znane kontrolującym, a zatem i organowi wydającemu decyzję z [...] września 2011 r. Ponadto WSA zaznaczył, że po przeprowadzeniu powyższej analizy, organ winien po raz kolejny przeanalizować, czy ustalenia kontroli uwieńczone protokołem z dnia 30 listopada 2012 r. zawierają okoliczności, czy też dowody istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Końcowo WSA stwierdził naruszenie art. 8 i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazując, że pracownik ARR - [...] (Dyrektor OT ARR w [...]) brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji. W ocenie Sądu I instancji uchybienie to spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Skarżący kasacyjnie zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

A. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia:

1) art. 190 p.p.s.a., tj. zasady związania wykładnią dokonaną w rozpoznawanej sprawie przez NSA w odniesieniu do rodzaju zarzutów, jakie winny podlegać rozpoznaniu w toku ponownego rozpoznania sprawy, a także wykładnią w odniesieniu do zakresu dalszej kontroli legalności decyzji organów przez Sąd I instancji, polegającego de facto na rozpoznaniu przez Sąd I instancji zarzutów naruszenia prawa materialnego uprzednio sformułowanych w postępowaniu przez skarżącego, pomimo że z uwagi na błędne ustalenie stanu faktycznego rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa materialnego w tym zakresie było przedwczesne (zwłaszcza, że Sąd I instancji uchylił obie decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym z całkowicie innych przyczyn, a zatem wykładnia tych przepisów nie była niezbędna do załatwienia sprawy), jak i polegające na uznaniu, że jedyną wadliwością działania organów było niewystarczające uzasadnienie istnienia przesłanek wznowienia, nie zaś sama niewłaściwa weryfikacja ziszczenia się (bądź nie) przesłanek wznowienia postępowania, w tym weryfikacja ustalenia, czy okoliczności podnoszone przez organ w ogóle miały miejsce w rzeczywistości (w sytuacji gdy NSA wyraźnie stwierdził, że nie zbadano w sposób prawidłowy, czy te okoliczności w ogóle zaistniały, abstrahując od tego, czy mogły stanowić podstawę wznowienia postępowania);

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez skonstruowanie przez Sąd I instancji wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia wyroku w zakresie wskazania co do dalszego postępowania (z uwagi na konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organy administracji) poprzez zawarcie w uzasadnieniu sprzecznych wskazówek odnośnie tego, jakie powinny być podjęte działania przez organy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

B. naruszenie prawa materialnego poprzez:

a) błędną wykładnię preambuły rozporządzenie nr 585/2011 oraz art. 85 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 543/2011 poprzez uznanie, że przepisy te wyznaczają rozumienie pojęcia "zielonych zbiorów" w sposób, który uzasadnia tezę, że niedopuszczalne było prowadzenie zbioru niedojrzałych pomidorów i jednoczesne zbieranie pomidorów dojrzałych na tożsamym obszarze (lecz z innych roślin), podczas gdy zbiór handlowy dojrzałych pomidorów podczas działania "zielone zbiory" nie został żadnym przepisem zakazany, a zwłaszcza zakaz taki nie wynika z preambuły do rozporządzenia nr 585/2011 czy też art. 85 ust. 2 i ust. 3 lub art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 543/2011;

b) błędną wykładnię art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 543/2011 w wersji angielskiej poprzez uznanie, że brzmienia tego przepisu w wersji angielskiej nie można interpretować jako dopuszczającego dokonywanie zbioru owoców dojrzałych po rozpoczęciu zielonego zbioru, tak aby po zakończeniu działalności na krzakach nie pozostały żadne owoce, podczas gdy sformułowanie "total harvesting", co Sąd I instancji sam przyznał, oznacza całościowe, nie zaś łączne zbiory, co implikuje konieczność interpretowania przepisów unijnych tak, jak nakazywałoby to ich brzmienie w innych wersjach językowych, a ponadto, wykładnię tego przepisu w sposób dozwalający na zbiór pomidorów dojrzałych pomimo rozpoczęcia "zielonych zbiorów" umożliwia już choćby to, że art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 543/2011 takiego zakazu nie wprowadza;

c) błędną wykładnię - w wersji obowiązującej w dniu dokonywania "zielonych zbiorów" przez skarżącego: art. 85 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2007.350.1 – dalej: rozporządzenie nr 1580/2007), art. 84 ust. 1 lit. a), ust. 2 oraz art. 85 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011, a także art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 585/2011 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne uznanie, że nie umożliwiają one dokonywania zbioru owoców dojrzałych po rozpoczęciu "zielonego zbioru", podczas gdy przepisy te nie wprowadzają zakazu w tym zakresie i tym samym działanie takie czynią działaniem dozwolonym (niezakazanym);

d) błędną wykładnię art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 585/2011 w zw. z art. 112 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1580/2007 i art. 110 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, polegającą na wadliwym przyjęciu, że przepis ten nie dopuszcza możliwości dokonania zbiorów handlowych z uprawy objętej działaniem "zielone zbiory" po rozpoczęciu "zielonych zbiorów", w sytuacji gdy taki zakaz nie wynika wprost z brzmienia przepisu ani z przepisów, do których ten przepis się odwołuje;

e) niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przy wykładni pojęcia "zielonych zbiorów" art. 110 ust. 1 i ust. 2 i art. 121 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 543/2011, jak i art. 112 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1580/2007, w sytuacji gdy również z przepisów tych wynika, że rzekomo niedozwolone działanie polegające na prowadzeniu zbioru handlowego po rozpoczęciu "zielonych zbiorów" było dopuszczalne - takie zachowanie nie zostało bowiem wskazane w katalogu enumeratywnych przesłanek cofnięcia udzielonego wsparcia/nałożenia kary (gdyby w istocie działanie takie było niedopuszczalne, to byłoby ono poddane określonej sankcji).

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości jako niemającej usprawiedliwionych podstaw oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 4.04.2017 r. II GSK 307/17 NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA W Warszawie.

Zdaniem NSA trafne były podniesione w tej skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W tym zakresie skarga kasacyjna formułuje dwa zarzuty. Dalej idącym jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., niż naruszenia art. 190 tej ustawy, dlatego Sąd II instancji w pierwszej kolejności odnosi się do poprawności uzasadnienia skarżonego wyroku.

Z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. wynikają prawem określone elementy uzasadnienia wyroku, zatem przepis ten wskazuje na formalne elementy uzasadnienia, a nie na ich merytoryczną poprawność. Wprawdzie w niektórych przypadkach może pojawić się ścisły związek między wymogiem formalnym a treścią uzasadnienia, gdy stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd za podstawę orzekania nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy, to jednak wymogi formalne uzasadnienia należy odróżnić od jego merytorycznej poprawności. Braki w zakresie formalnym, czyli zbudowanie uzasadnienia wyroku z pominięciem nakazanych prawem części, zawsze muszą być traktowane jako naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., natomiast uchybienia w warstwie merytorycznej mogą być odnoszone do naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, a nie treści art. 141 § 4 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie wypełnia dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. Wprawdzie posiada wskazane w tym przepisie elementy i istotne ustalenia ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia, to jednak , co trafnie podnosi skarga kasacyjna, zbędnie podejmuje rozważania kwestii materialnych, w sytuacji gdy rozpoznawana sprawa ma charakter procesowy. Z tego punktu widzenia należy przyjąć, że nie spełnia warunków wskazanych w treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Przede wszystkim analiza jego treści nie pozwala jednoznacznie ustalić jaki jest zakres obowiązków organów w ponownie prowadzonym postępowaniu, a to przesądza, że zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Sąd I instancji musiał być uznany za zasadny.

Podkreślić należy, że elementem niezbędnym uzasadnienia wyroku przy uwzględnieniu skargi jest zawarcie w nim wytycznych dla organów, co do dalszego postępowania. Uzasadnienie skarżonego wyroku w tym zakresie jest wadliwe przede wszystkim dlatego, że w sposób ogólny i enigmatyczny określa zakres obowiązków organów, jakie są niezbędne dla prawidłowej oceny podstawy wznowieniowej. Stwierdzenie, że organy mają jeszcze raz uzasadnić w sposób szczegółowy i przekonujący wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. Organy ten obowiązek wykonały w zaskarżonych decyzjach i postanowieniu wznowieniowym, więc Sąd I instancji powinien ocenić, czy zrealizowały ten obowiązek zgodnie z prawem, a nie odsuwać taką ocenę w bliżej nieokreśloną przyszłość.

W ocenie NSA trafny był także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 190 p.p.s.a. Sposób ujęcia tego zarzutu w skardze kasacyjnej prowadzi do wniosku, że strona wiąże treść art. 190 p.p.s.a. z prawidłowością uzasadnienia wyroku. Zgodzić należy się ze stanowiskiem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji zbędnie podjął rozważania z zakresu materialnego sprawy, skoro nie została przesądzona dopuszczalność prawnego podniesienia tych problemów, a więc wznowienia wobec ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnień materialnych w decyzji z dnia [...] września 2011 r. Podkreślić należy, że w chwili wyrokowania ta decyzja nie została usunięta z obrotu prawnego, toteż ona kształtowała i kształtuje sytuację prawną wnoszącego skargę kasacyjną.

W sprawie rozpoznawanej przez Sąd I instancji i zakończonej skarżonym wyrokiem problemem prawnym była ocena ziszczenia się przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W skarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, nawiązując do wyroku NSA z dnia 12 maja 2016 r., II GSK 2/15, że organy powinny jednoznacznie wypowiedzieć się co do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bo tego nie uczyniły wznawiając postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] września 2011 r. W tym zakresie Sąd I instancji nie zrealizował wytycznych sądu kasacyjnego z wyroku z dnia 12 maja 2016 r., II GSK 2/15, zatem Sąd I instancji nie naruszył art. 190 p.p.s.a., bo to on miał dokonać oceny czy organy wykazały przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Podjęcie przez ten Sąd rozwiązań z zakresu prawa materialnego jest wadą uzasadnienia skarżonego wyroku, ale też jest faktem, który nie zmienia zakresu związania wyrokiem NSA z dnia 12 maja 2016 r. Związanie, o jakim stanowi art. 190 p.p.s.a., musi być odnoszone do tego elementu (zakresu) rozpoznawanej sprawy, który wprost wynika z wyroku kasacyjnego. W tym zakresie podkreślić należy, że NSA uchylając wyrok WSA z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 739/14 określił zakres związania dla Sądu I instancji i wskazał, że odnosi się on do oceny podstaw i prawidłowości wznowienia postępowania z powołaniem się przez organy na treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednocześnie NSA stwierdził, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie mogą być oceniane zarzuty skierowane pod adresem przepisów materialnych, bo ustalenia takie będą mogły być prowadzone dopiero po przesądzeniu zasadności wznowienia postępowania administracyjnego.

Zatem z tego powodu podjęcie przez Sąd I instancji rozważań w zakresie podstaw materialnych związanych z pojęciem "zielonych zbiorów" nie może mieć wpływu na zakres rozpoznawanej sprawy przez organy, chociaż musi być wiązane z oceną poprawności skażonego wyroku. Zatem za trafne należy uznać prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, że rozważania kwestii materialnych sprawy nie były w żaden sposób konieczne do rozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji. Co więcej, ponieważ były poza zakresem sprawy, to przekroczyły związanie wynikające z art. 190 p.p.s.a., są niewiążące dla organów rozstrzygających sprawę i są równocześnie naruszeniem art. 190 p.p.s.a. Poza tym są nieskuteczne, bo wkraczałyby w sferę wykonywania administracji, a Sąd I instancji nie ma takich uprawnień. Z tych wszystkich powodów zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. okazał się także skuteczny.

W efekcie powyższego rozstrzygnięcia WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6.09.2017 r., V SA/Wa 1121/17 uchylił decyzję Prezesa ARR z dnia [...].01.2014 r., a także decyzję organu I instancji, która poprzedzała ten akt administracyjny.

W motywach wskazano, że Sąd na podstawie art. 190 p.p.s.a., rozpoznając ponownie niniejszą sprawę pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanym wyroku NSA. Podkreślić należy, że wykładnia prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko sąd, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także strony postępowania. Art. 190 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane.

Mając na uwadze powyższe Sąd zobligowany był do przyjęcia i zastosowania wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym już wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 307/17, jak również w wyroku NSA z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2/15, którym to NSA uchylił wyrok z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 739/14 i przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawę do ponownego rozpoznania.

Odnosząc się do powyższego Sąd podkreślił, że NSA zakwestionował uprawnienie Sądu I instancji, który orzekał w sprawie wyrokiem z dnia 26 października 2016 r., do dokonywania rozważań w zakresie podstaw materialnych związanych z pojęciem "zielonych zbiorów", albowiem rozważania odnoszące się do kwestii materialnych sprawy nie były w żaden sposób konieczne do rozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji. NSA stwierdził, że na kontrolowanym etapie postępowania są to zarzuty przedwczesne, bo te rodzaje naruszeń mogą być przedmiotem oceny kasacyjnej dopiero wówczas, gdy w sprawie zostanie przesądzone, że istniała podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

NSA wskazał, że uzasadnienie skarżonego wyroku WSA w tym zakresie jest wadliwe przede wszystkim dlatego, że w sposób ogólny i enigmatyczny określa zakres obowiązków organów, jakie są niezbędne dla prawidłowej oceny podstawy wznowieniowej. NSA stwierdził, że Sąd I instancji zbędnie podjął rozważania z zakresu materialnego sprawy, skoro nie została przesądzona dopuszczalność prawnego podniesienia tych problemów, a więc wznowienia wobec ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnień materialnych w decyzji z dnia [...] września 2011 r. NSA podkreślił przy tym, że w chwili wyrokowania ta decyzja nie została usunięta z obrotu prawnego, toteż ona kształtowała i kształtuje sytuację prawną wnoszącego skargę kasacyjną.

NSA wskazał ponadto, że w sprawie rozpoznawanej przez Sąd I instancji i zakończonej wyrokiem z dnia 26 października 2016 r. problemem prawnym była ocena ziszczenia się przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W skarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, nawiązując do wyroku NSA z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2/15, że organy powinny jednoznacznie wypowiedzieć się co do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., bo tego nie uczyniły wznawiając postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] września 2011 r. W tym zakresie – w ocenie NSA - Sąd I instancji nie zrealizował wytycznych sądu kasacyjnego z wyroku z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2/15, bo to Sąd I instancji miał dokonać oceny, czy organy wykazały przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd stwierdził, iż na tym etapie sprawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy w sytuacji Skarżącego zaistniała przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję, czyli przesłanka, która nakazywałaby uchylenie kończącej sprawę decyzji ostatecznej w następstwie wznowienia postępowania.

W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które to okoliczności lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego, a ponadto okoliczności te lub dowody muszą być istotne dla sprawy - mogące mieć wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie, co wywoła konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Natomiast sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu.

W tym zakresie organy powinny przeprowadzić postępowanie. Sąd - dokonując oceny merytorycznej zaskarżonych decyzji – stwierdził, iż należy zgodzić się z oceną dokonaną w wyroku NSA z dnia 12 maja 2016 r., że organy wydając postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września 2011 r. nie przedstawiły odpowiedniej argumentacji, z jakich względów okoliczności – wskazywane przez organy jako podstawa do wznowienia – rzeczywiście były nowe i istotne, jak również czy okoliczności te istniały w dniu wydawania decyzji z dnia [...] września 2011 r. i rzeczywiście nie były znane organowi, co stanowi naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Sąd dalej wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego dostosuje się do wskazań zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 307/17 oraz z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2/15, jak i zawartych w niniejszym wyroku.

Organ winien też z urzędu uwzględnić regulację zawartą w art. 146 § 1 K.p.a. z uwagi na fakt, iż decyzja z dnia [...] września 2011 r., objęta postępowaniem wznowieniowym, została doręczona w dniu 9 września 2011 r.

Skutkiem powyższego judykatu Dyrektor Lubuskiego OR ARiMR decyzją z dnia [...].07.2018 r. orzekł o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji z dnia [...].09.2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

W motywach wskazano, że w dokumentacji stanowiącej podstawę do wydania decyzji z dnia [...].09.2011 r. nie można dostrzec śladowej informacji, że w okresie od 25.05.2017 r. do 17.06.2011 r. Skarżący realizował zbiory do celów handlowych. Strona utwierdzała organ w przeświadczeniu prawidłowej realizacji wymogów programu, a na każdym etapie czynności prowadzonych przez organ podkreślany był fakt zbioru zielonych pomidorów i to, że produkt nie osiągnął parametrów charakterystycznych dla owoców wartości handlowej.

W trakcie czynności kontrolnych, które przeprowadzono w 2011 r. ustalono, że produktem objętym wsparciem są pomidory, a powierzchnia kwalifikująca się do wsparcia wynosi 6,22 ha, przy czym powierzchnia uprawy produktu do którego odnosi się wsparcie – stwierdzona podczas kontroli – wynosi 6,35 ha.

"Nowe informacje" ustalono natomiast w trakcie kontroli przeprowadzonej ex-post w dniach 10.10.2012 r. – 30.11.2012 r., które nie były znane w dacie wydania decyzji [...].9.2011 r., a w szczególności wskazano na:

- występującą niezgodność powierzchni, na której zastosowano zielone zbiory, która zgodnie z ustaleniami WIJHARS wynosi 6,17 ha,

- wraz z zielonym zbiorem pomidorów prowadzony był zbiór ogórków z powierzchni 0,05 ha,

- w trakcie realizacji zielonych zbiorów tj. w okresie od 27.05.2011 r. do dnia 17.06.2011 r. z powierzchni objętej działaniem wnioskodawca pozyskiwał pomidory do celów handlowych,

- w tym samym okresie czasu do celów handlowych pozyskiwano także ogórki,

- z porównania ilości sprzedanych pomidorów w okresie maj – czerwiec roku 2010 i roku 2011 można zauważyć wzrost o ok. 13% przy jednoczesnym spadku przychodów ze sprzedaży warzyw.

Następnie organ wskazał, że przed wydaniem decyzji z dnia [...].09.2011 r. Dyrektor OT ARR w [...] dysponował:

1. Powiadomieniem o zielonych zbiorach/niezbieraniu w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC oraz dwoma oświadczeniami o niezbieraniu/zielonych plonach w związku z wystąpieniem kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Dokumenty złożone w dniu 29.06.2011 r. (data wpływu do OT ARR w Katowicach) przez [...],

2. Raportem z kontroli po złożeniu powiadomienia zawierającym ustalenia pozyskane

podczas wizyty kontrolnej przeprowadzonej w dniu 30.06.2011 r.,

3. Wnioskiem o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem EHEC wraz z oświadczeniem dotyczącym obowiązku prowadzenia ewidencji finansowo — księgowej oraz oświadczeniem dotyczącym adresu gospodarstwa rolnego należącego do wnioskodawcy. Dokumentacja wpłynęła

do OT ARR w [...] w dniu 11.07.2011 r.,

4. Korektą wniosku z dnia 11.07.2011 r. złożona w dniu 13.07.2011 r. w OT ARR w [...] wraz wycofaniem oświadczenia o niezbieraniu i upoważnieniem udzielonym na rzecz [...].

5. Raportem z kontroli po złożeniu wniosku o wsparcie zawierającym wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach od 14.07.2011 r. do 15.07.2011 r. przez służby kontrolne Agencji Rynku Rolnego w gospodarstwie wnioskodawcy.

Z dokumentów tych wynika, że producent owoców zgłosił fakt wykonania zielonych zbiorów na uprawie pomidorów o powierzchni 6,22 ha. Okres realizacji operacji objętej wsparciem wskazany przez wnioskodawcę trwał od dnia 25.05.2011 r. do dnia 17.06.2011 r. Co ważne, kontrole w gospodarstwie wnioskującego o pomoc odbyły się w dniu 30.06.2011 r. oraz w dniach 14.07.2011 r. do 15.07.2011 r. a więc nie były bezpośrednim świadectwem realizacji zielonych zbiorów. Kontrolerzy terenowi ocenili zatem stan jaki istniał w dniach od 25.05.2011 r. do 17.06.2011 r. retrospektywnie na podstawie sytuacji panującej w gospodarstwie w dniu kontroli a głównym źródłem danych były informacje przekazywane przez umocowanego do tego pracownika [...] oraz świadka [...]. Pracownik reprezentujący wnioskodawcę odmówił udzielenia informacji na temat przewidywanego plonu z wnioskowanej powierzchni oraz ilości produktu pozyskanego w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego. Z całokształtu informacji można było wnioskować, że producent jest w pełni świadomy na czym polega właściwa realizacja zielonych zbiorów a informacje przekazywane kontrolerom i utrwalane w raportach pokontrolnych jasno wskazywały, że w szklarniach należących do [...] dokonano zielonego zbioru niedojrzałych zielonych pomidorów.

Wnioskodawca utwierdzał organ w przekonaniu, że zasady realizacji zielonych zbiorów zna i że je zastosował właściwie.

W treści dokumentów nie ma wzmianki o jakimkolwiek odstępstwie od właściwej realizacji zielonych zbiorów, przede wszystkim zaś nie ma jakiejkolwiek wzmianki, że zbiorowi w tym samym czasie podlegały też warzywa o jakości handlowej. Tak samo nie ma żadnej informacji o tym, że symultanicznie realizowano zbiór zielony i zbiór pomidorów dojrzałych. Nie było też żadnej informacji ani ustalenia potwierdzającego sprzedaż owoców w okresie realizacji zielonych zbiorów. Organ prowadzący postępowanie nie dokonał ustalenia, które poddawałoby w wątpliwość rzetelność składanych przez Stronę deklaracji i wyjaśnień. Sam wnioskodawca nie przekazał nawet pobocznie czy też nie wprost lub też przypadkiem, żadnej informacji mogącej wzbudzić wątpliwości i sugerującej organowi rozpoznającemu sprawę, że przeprowadzona operacja zielonych zbiorów była zrealizowana nieprawidłowo. Nie było

zatem żadnej podstawy do tego aby organ rozpoznający sprawę miał jakiekolwiek wątpliwości co do realizacji zielonych zbiorów natomiast z całokształtu materiału dowodowego, którym dysponował w dniu 06.09.2011 r. Dyrektor Oddziału Terenowego

Agencji Rynku Rolnego w [...] wynikało, że wnioskodawca spełnił

wszystkie warunki wymagana do przyznania płatności.

Zupełnie nowe i nieznane wcześniej informacje pozyskują dopiero kontrolerzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS) w [...], podczas kontroli ex - post przeprowadzonej w dniach od 10.10.2012 r. do 30.11.2012 r. W trakcie czynności kontrolnych uczestniczył [...] - osoba reprezentująca producenta. Kluczowe znaczenie ma tu informacja zawarta w oświadczeniu datowanym na dzień 11.10.2012, w treści którego, a konkretnie w punkcie 4 tegoż dokumentu wskazano, że cyt. "W okresie od 27/05/2011r. do 17/06/2011r. były przeprowadzane zbiory handlowe na uprawie pomidora o powierzchni 6,22 ha. Zbiory handlowe przeprowadzono etapami tj. z podziałem na kilka mniejszych obszarów, w sposób skoordynowany z "zielonym zbiorem". Wraz z "zielonym zbiorem " dokonywane były zbiory pomidorów nadających się do sprzedaży (dojrzałych), co było zgodne z obowiązującymi przepisami ".

W w/w oświadczeniu podano także następującą informację "Producent rolny nie rejestruje stanów magazynowych. W okresie zielonych zbiorów produkty nie były magazynowane w innym podmiocie, za wyjątkiem magazynów należących do [...]" Sp. z o. o. W magazynach Grupy Producentów produkty handlowe były magazynowane w okresie od

20/05/2012 do 17/06/2012 tj. w okresie poprzedzającym "zielony zbiór " oraz w okresie

"zielonego zbioru".

Służby kontrolne Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych,

przeprowadziły także dwie kontrole krzyżowe o numerach referencyjnych odpowiednio

[...] i [...].

Kontrola o numerze referencyjnym [...] została przeprowadzona w dniu 07.11.2012 r. a podmiotem kontrolowanym był [...], pracownik wnioskodawcy poświadczający realizację zielonych zbiorów.

Kontrola o [...] została przeprowadzona w okresie od dnia 13.10.2012 r. do dnia 26.10.2012 r. a podmiotem kontrolowanym była [...]" Sp. z o.o., ul. [...].

W oświadczeniu datowanym na dzień 23.10.2012 r. podpisanym przez [...] znajdujemy informację, że cyt. "Faktury dokumentujące zakup towaru obejmują większe partie dostarczonego towaru np. za okres kilku dni. " Ponadto z przedmiotowego oświadczenia wynika, że "Z uwagi na znaczne zmniejszenie popytu przy jednoczesnym zwiększeniu poziomu produkcji i zbiorów, w okresie 20-26/05/2011 tj. w czasie bezpośrednio poprzedzającym okres, w którym dokonywano "zielony zbiór" wystąpiła potrzeba zmagazynowania zebranych produktów, których nie udało wprowadzić się do obrotu bezpośrednio po ich zbiorze. Potrzeba magazynowa wystąpiła u producentów, gdyż [...]" Sp. z o.o. nie zakupiła bezpośrednio po zbiorze towaru, którego nie była w stanie sprzedać. Producenci nie dysponują swoimi magazynami. W związku z powyższym [...]" Sp. z o.o. umożliwiła Producentom magazynowanie zbiorów w swoich obiektach magazynowych, do czasu, w którym sprzedaż była możliwa. Producentom udostępniono do magazynowania pomieszczenia w budynku sortowni i zbytu w Zakładzie "[...]" o łącznej powierzchni ok. 800 m². Takie działanie Grupy Producentów jest zgodne z celem jej działalności tj. zapewnienie skutecznego wsparcia umożliwiającego przechowywanie i wprowadzenie do obrotu towaru Producentów. [...] Sp. z o.o. nie prowadziła jakiejkolwiek ewidencji magazynowanego towaru, który stanowi własność producenta."

W całej historii sprawy, której początek można przyjąć na dzień złożenia pierwszego powiadomienia (tj. dzień 29.06.2011 r.) nigdy wcześniej nie było najmniejszej nawet podstawy do przypuszczenia, że producent rolny w sposób niezgodny z obowiązującym prawem realizuje działanie polegające na zielonych zbiorach. Nigdy wcześniej nie pozyskano także informacji dotyczącej kwestii produkcji, magazynowania i wprowadzania na rynek wyrobu gotowego w okresie bezpośrednio poprzedzającym jaki i w okresie realizacji zielonych zbiorów. Ustalenia dokonane przez WIJHARS są zatem informacjami nowymi dotyczącymi okresu historycznego, o których istnieniu organ rozstrzygający sprawę dowiedział się po wydaniu w dniu [...].09.2011 r. decyzji nr [...] w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

Bezspornie Organ dostrzegł, że – w kontekście treści art. 145 § 1 pkt 5 Kpa - nowa i niepodważalna bo oparta na oświadczeniu Strony oraz pozyskana po wydaniu decyzji nr [...] jest informacja dotycząca tego, że w okresie od dnia 25.05.2011 r. do dnia 17.06.2011 r. z uprawy pomidorów o powierzchni 6,22 ha były pozyskiwane również produkty o jakości handlowej co wskazuje bezspornie, że działanie "zielone zbiory" zostało przeprowadzone niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Skoro tak było to Strona nie spełniła warunków wymaganych do przyznania płatności co

jednak ustalono post factum. Zgodnie z § 4 ust.1 pkt 1 i 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. z 2011 r. nr 130, poz. 750) wsparcie jest udzielane, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu nr 585/2011 i w przypadku realizacji działania dotyczącego zielonych zbiorów - przeprowadzono zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu do gleby niedojrzałych produktów pochodzących z uprawy objętej tym działaniem albo przeznaczono na kompost niedojrzałe produkty pochodzące z uprawy objętej tym działaniem.

Odnośnie okoliczności sprzedaży produktu organ rozpoznający sprawę postanowił wykorzystać informacje, które posiada z urzędu w związku z rozpatrywaniem Wniosku o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 23.01.2011 do 22.07.2011 r. przedłożonym Dyrektorowi Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] w dniu [...].11.2011 r. przez [...]" Sp. z o.o.

W kontekście informacji o załamaniu rynku w okresie od dnia 20.05.2011 r. do dnia 25.05.2011 r. i trudnością w sprzedaży produktu odbiorcom zewnętrznym oraz wynikającą z tego potrzebą przetrzymania produkcji członka grupy do czasu sprzedaży organ rozpoznający sprawę przeanalizował ilości produktów zakupionych od członków grupy i sprzedanych odbiorcom zewnętrznym w założonym okresie czasu. Za podstawę przyjęto dane zestawione w załączniku nr 1 do w/w wniosku o przyznanie pomocy finansowej stanowiące chronologiczny wykaz faktur i rachunków potwierdzających wartość produktów sprzedanych wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw, wytworzonych przez jej członków w okresie objętym wnioskiem od 23/01/2011 r. do 22/07/2011 r. (załącznik do korekty która wpłynęła w dniu 23.11.2011 r.). Przyjmując 7 dniowe interwały czasowe określone dla dat wystawienia faktur potwierdzających sprzedaż na zewnątrz pomidorów ustalono następujące wielkości sprzedaży tj.:

1. w okresie od dnia 06.05.2011 r. do dnia 12.05.2011 r. - 356,7028 tony,

2. w okresie od dnia 13.05.2011 r. do dnia 19.05.2011 r. - 320,2007 tony,

3. w okresie od dnia 20.05.2011 r. do dnia 26.05.2011 r. - 603,0335 tony,

4. w okresie od dnia 27.05.2011 r. do dnia 02.06.2011 r. - 972,5548 tony,

5. w okresie od dnia 03.06.2011 r. do dnia 09.06.2011 r. - 775,3784 tony,

6. w okresie od dnia 10.06.2011 r. do dnia 16.06.2011 r. - 686,6848 tony,

7. w okresie od dnia 17.06.2011 r. do dnia 23.06.2011 r. - 630,3627 tony,

8. w okresie od dnia 24.06.2011 r. do dnia 30.06.2011 r. -1233,4829 tony.

Z analizy w/w danych wynika generalny trend wzrostu ilości sprzedaży pomidora wyprodukowanego przez członków grupy producentów i sprzedanych za pośrednictwem grupy, która to ilość sukcesywnie rosła w czasie rozpoczęcia i trwania kryzysu spowodowanego bakterią Eschericha coli. Co prawda można zaobserwować zmniejszenie sprzedaży w okresie od 10.06.2011 r. do dnia 23.06.2011 r. jednakże w kontekście znacznego wzrostu w następnym okresie trwającym od dnia 24.06.2011 r. do dnia 30.06.2011 r. trzeba to potraktować jako zdarzenie incydentalne. W szczególności zaś nie można dopatrzyć się gwałtownego załamania sprzedaży w okresie od dnia 20.05.2011 r. do dnia 26.05.2011 r. Zauważyć należy, iż w następnym siedmiodniowym okresie zafakturowana sprzedaż wzrasta do wartości 972,5548 tony co stanowi wzrost o ok. 62% w stosunku do sprzedaży w okresie od dnia 20.05.2011 r. do dnia 26.05.2011 r. Wzrost sprzedaży w stosunku do wartości sprzed kryzysu nie potwierdza szczególnych trudności związanych ze sprzedażą wyrobów gotowych do odbiorcy końcowego. W okresie samego kryzysu można zaobserwować znaczny wzrost sprzedaży w porównaniu z okresem przedkryzysowym.

Dokonano także analizy wielkości produkcji członka grupy [...] wynikającej z załącznika nr 2 do wniosku o przyznanie pomocy finansowej za okres od

23.01.2011 do 22.07.2011 r. zawierającego chronologiczny wykaz faktur i rachunków potwierdzających ilość wytworzonych przez członków grupy producentów i skupionych od nich owoców i warzyw, ze względu na które grupa została wstępnie uznana.

W okresie analogicznym do tego, w którym oceniano sprzedaż realizowaną przez grupę do odbiorców zewnętrznych [...] sprzedawał do grupy następujące ilości pomidorów tj.:

w okresie od dnia 06.05.2011 r. do dnia 12.05.2011 r. - 86,9097 tony,

w okresie od dnia 13.05.2011 r. do dnia 19.05.2011 r. - 74,6216 tony,

w okresie od dnia 20.05.2011 r. do dnia 26.05.2011 r. - 86,4680 tony,

w okresie od dnia 27.05.2011 r. do dnia 02.06.2011 r. - 145,2040 tony,

w okresie od dnia 03.06.2011 r. do dnia 09.06.2011 r. - 85,0860 tony,

w okresie od dnia 10.06.2011 r. do dnia 16.06.2011 r. - 197,9850 tony,

w okresie od dnia 17.06.2011 r. do dnia 23.06.2011 r. - 101,9390 tony,

w okresie od dnia 24.06.2011 r. do dnia 30.06.2011 r. -151,3970 tony.

Jak widać z zestawień ustalone tendencje wzrostu sprzedaży przez grupę wyrobu gotowego i zakupionej przez grupę produkcji członka grupy korelują ze sobą. W następujących okresach czasu tj.:

1. od dnia 20.05.2011 r. do dnia 26.05.2011 r.,

2. od dnia 27.05.2011 r. do dnia 01.06.2011 r.,

3. od dnia 24.06.2011 r. do dnia 30.06.2011 r.,

wraz z większą ilością sprzedawanego przez grupę produktu gotowego członek grupy dostarczał większe partie surowca. Takie skorelowanie zaopatrzenia w surowiec ciągu produkcyjnego z zapotrzebowaniem na produkt gotowy sugeruje, że ewentualne zapasy

surowca stanowiły zabezpieczenie bieżącej produkcji wyrobu końcowego i trudno zgodzić się z tym, że stanowiły jedyne źródło surowca w okresie zielonych zbiorów. Należy także pamiętać, że grupa skupowała surowiec od pozostałych członków.

Nie można dostrzec także drastycznego załamania dostaw surowca pochodzącego z gospodarstwa [...] do grupy w okresie od 27.05.2011 r. do dnia 17.06.2011 r. to jest w okresie prowadzenia zielonych zbiorów, kiedy to producent rolny ubiegający się o pomoc finansową winien powstrzymać się od pozyskiwania produktu o jakości handlowej. Powyższe potwierdza, że w okresie zielonego zbioru wykonywany był zbiór pomidorów o parametrach handlowych, co więcej, jest wielce prawdopodobne, że po przygotowaniu do sprzedaży pomidory były wprowadzane na rynek za pośrednictwem grupy producentów. Zdaniem organu, wyjaśnienia potwierdzające magazynowanie produkcji członka grupy w okresie rzekomego załamania sprzedaży w dniach 20-26.05.2011 r. próbują tłumaczyć fakt ciągłego wprowadzania do obrotu handlowego produkcji przy czym sprzedawany miał być konfekcjonowany surowiec zebrany i zmagazynowany przed zaistnieniem kryzysu. Miałoby to tłumaczyć sprzedaż towarową pomidorów w okresie zielonych zbiorów, których konsekwencją powinien być brak produktu o parametrach handlowych. Przypomnieć należy w tym miejscu, że zgodnie z informacjami zawartymi w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) Nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, kryzys związany ze śmiertelnymi zakażeniami enterokrwotocznymi szczepami

Eschericha coli rozpoczął się w dniu 26 maja 2011 r., kiedy to ukazały się doniesienia prasowe zawierające podejrzenia, jakoby źródłem zakażeń były ogórki.

W odniesieniu do analizy przeprowadzonej przez WIJHARS w [...], podczas kontroli ex - post, dotyczącej porównania sprzedaży realizowanej przez producenta w okresie maja i czerwca roku 2010 i roku 2011 wynikającej z produkcji prowadzonej na powierzchni 6,22 ha trzeba podkreślić, że analiza taka nie była wykonana przed dniem wydania decyzji nr [...] w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC tj. przed dniem 06.09.2011 r. Organ wydający w/w decyzję nie był zobligowany do dokonania takiej analizy a informacje utwierdzające organ, że działanie polegające na zielonych zbiorach było przeprowadzone zgodnie z wymogami, powodowały to, że nie było podstaw do przeprowadzenia takiego sprawdzenia. Ustalenia podjęte podczas kontroli WIJHARS są ważne z tego względu, że większa sprzedaż, nawet przyjmując to, że w roku 2011 uprawiane były bardziej wydajne odmiany pomidorów potwierdza fakt, że w trakcie realizacji zielonych zbiorów realizowano także zbiory produktu o jakości handlowej.

Analiza porównawcza przeprowadzona przez WIJHARS jak i ocena dostaw surowca przez [...] do grupy oraz sprzedaż wyrobów gotowych przez grupę w okresie maja i czerwca roku 2011 wyraźnie wskazują, że realizowano pozyskiwanie pomidorów o jakości handlowej do celów konsumpcyjnych.

Podsumowując powyższe rozważania nie można nie zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym w niniejszej decyzji przez Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] który uznaje, że informacje pozyskane przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WUHARS) w [...], podczas kontroli ex - post przeprowadzonej w dniach od 10.10.2012 r. do 30.11.2012 r. oraz kontrolach krzyżowych, stanowią nowe nieznane wcześniej okoliczności i dowody, które istniały w dacie wydania decyzji nr [...] w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC (tj. w dniu 06.09.2011 r.) jednak nie były znane organowi który w/w decyzję wydał. Istotność tychże informacji jest na tyle ważna, że gdyby były one znane w dniu 06.09.2011 r. to organ rozpoznający sprawę odmówiłby przyznania wnioskowanej płatności. W stanie przedmiotowej sprawy ocenianej z uwzględnieniem nowych ustaleń wnioskodawca nie spełniał kryteriów przyznania płatności poprzez realizację zielonych zbiorów niezgodnie z wymogami obowiązujących w owym czasie przepisów prawa.

Z podsumowania przeprowadzonych rozważań niepodważalnie wynika, że producent rolny w zadeklarowanym przez siebie okresie zielonych zbiorów (prowadzonych od dnia 27.05.2011 r. do dnia 17.06.2011 r.) na powierzchni 6,22 ha pozyskiwał jednocześnie produkt o parametrach i jakości handlowej a okoliczność ta nie była znana Dyrektorowi Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] w dacie wydania decyzji nr [...] w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, tj. w dniu 06.09.2011 r. Informacja o sposobie realizacji w/w procesu zielonych zbiorów została pozyskana dopiero przez WIJHARS w [...], podczas kontroli ex - post przeprowadzonej dniach od 10.10.2012 r. do 30.11.2012 r. oraz powiązanych kontrolach krzyżowych.

W konsekwencji powyższego wnioskodawca nie spełniał kryteriów przyznania pomocy a w/w decyzja z dnia [...].09.2011 r. rozstrzyga sprawę sprzecznie z przepisami prawa zarówno krajowego jak i wspólnotowego. Wnioskodawcy, który nie spełnił wymogów do przyznania płatności, płatność ta nie powinna zostać przyznana a wykazany w treści niniejszej decyzji fakt pozyskania nowych dowodów już po wydaniu decyzji nr [...] w pełni uzasadnia wznowienie postępowania w trybie art.145 § 1 pkt 5 Kpa.

W efekcie wniesionego odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...].09.2018 r. utrzymał zaskarżony akt administracyjny w mocy.

W uzasadnieniu – po przedstawieniu przebiegu postępowania (str. 2-4), a także treści zarzutów odwołania (str. 4 in fine) – Organ II instancji przedstawił przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. art.145 § 1 pkt 5 Kpa. Rozważania wsparł orzecznictwem oraz treścią judykatów wydanych w niniejszej sprawie autorstwa NSA I WSA w Warszawie (str. 5-6). W dalszej kolejności Organ poświęcił swoją uwagę – na kanwie treści uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 6.09.2017 r., V SA/Wa 1121/17 – definicji zbiorów zielonych w świetle ustawodawstwa unijnego, a także krajowego dochodząc do wniosku, że producent dokonywał zbiorów handlowych w trakcie "zielonego zbioru", co dyskwalifikowało możliwość otrzymania wsparcia (str. 7-8).

Dalej wskazał: "Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że [...] działanie zielone zbiory przeprowadził w okresie od 27.05.2011 r. do 17.06.2011 r. w szklarniach, etapami (z podziałem na kilka mniejszych obszarów). Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego każdy etap obejmował przeprowadzenie czynności dodatkowej niezwiązanej z normalnymi metodami uprawy na wybranym obszarze, w taki sposób, aby nie zniszczyć całego cyklu produkcji. Łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów obejmowały jednorazowy zbiór zdrowych zielonych owoców. Jednocześnie w oświadczeniu producenta z dnia 12.10.2012 r. skarżący stwierdza, że w tym samym okresie przeprowadził zbiory handlowe etapami, tj. z podziałem na kilka mniejszych obszarów, w sposób skoordynowany z działaniem zielone zbiory, gdzie wraz z zielonym zbiorem dokonywane były zbiory dojrzałych pomidorów nadających się do sprzedaży." (str. 8-9).

W odwołaniu z dnia 11.12.2013 r od decyzji organu I instancji, skarżący wskazał, w jaki sposób dokonywał zielonych zbiorów, a mianowicie:

"(1) z części roślin nie prowadzono zbioru handlowego (ponieważ były poddawane zielonemu zbiorowi lub bezpośrednio po przeprowadzeniu zielonego zbioru nie było na nich owoców w stadium dojrzałości handlowej),

(2) z pozostałej części roślin, w odniesieniu, do których jeszcze nie zastosowano zielonego zbioru, prowadzono zbiór dojrzałych owoców z przeznaczeniem na sprzedaż,

(3) na sprzedaż przeznaczone zostały owoce dojrzałe, które zostały zebrane z roślin poddawanych zielonemu zbiorowi - z uwagi na fakt, że zielonemu zbiorowi mogły podlegać jedynie owoce niedojrzałe,

(4) produkty pochodzące z zapasów magazynowych, wytworzone i zebrane przed dniem 27.05.2011 r."

Powyższe stanowi dowód na to, że w okresie przeprowadzenia działania zielone zbiory na powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem (tj. 6,22 ha), dokonywano równocześnie zbioru owoców dojrzałych (handlowych). Oznacza to, że działanie zakwalifikowane pierwotnie jako "zielone zbiory", działaniem takim w istocie nie było. [...] dokonując zbioru handlowego w trakcie działania "zielone zbiory" naruszył przepisy prawa regulujące przedmiotowe działanie, w szczególności art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 5431/2011 oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r., gdyż w ramach przedmiotowego działania nie dokonał on łącznych (całkowitych, pełnych) zbiorów nienadających się do sprzedaży produktów na zadeklarowanym we wniosku o udzielenie wsparcia obszarze. Wręcz przeciwnie, na uprawie objętej działaniem "zielone zbiory" w tym samym okresie prowadził również zbiór handlowy z zadeklarowanej powierzchni 6,22 ha (str. 9).

Następnie Organ II instancji podniósł, że producent pomimo, iż dokonał zbioru pomidorów to nie przeprowadził wymaganej czynności zielonych zbiorów prawidłowo, bowiem wszystkie zebrane produkty z zadeklarowanej powierzchni powinny zostać poddane denaturacji. Producent niezgodnie z założeniami mechanizmu dot. zielonych

zbiorów pozyskał bowiem także z tej samej powierzchni dojrzałe produkty i przeznaczył je na sprzedaż. Tym samym, nie można mówić o prawidłowo zrealizowanym działaniu, mając na uwadze cel i zasady, którymi kierowała się KE ustanawiając poprzez wprowadzenie rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 585/2011 nadzwyczajne środki wsparcia sektora owoców i warzyw ograniczające negatywne skutki wystąpienia bakterii E.coli.

O prawidłowości stanowiska organu świadczy także uzasadnienie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 172, poz. 1026), w którym ustawodawca wyjaśnił, dlaczego rodzaj dokonywanych działań na uprawach powinien mieć wpływ na wysokość wsparcia. Rozważania wsparto orzecznictwem NSA (4 wyroki WSA w Warszawie) – str. 10, 11 uzasadnienia Organu II instancji, a także wyrokiem NSA z dnia 5.05.2016 r., GSK 2708/14 (str. 12), z których treści wynikało, że nie ma prawnej możliwości jednoczesnego pozyskiwania z uprawy objętej działaniem "zielony zbiór" produktów na cele handlowe.

Z tej racji, że producent dokonywał jednocześnie obu zbiorów – co ujawniono dopiero podczas czynności kontrolnych ex post – nie mógł korzystać z dopłaty przewidzianej w decyzji z dnia [...].09.2011 r. wydanej przez Dyrektora OT ARR w [...].

Dalsze uzasadnienie odnosi się do zarzutów zawartych w odwołaniu (str. 12 in fine -13), a także kwestii uregulowanych w art. 146 i art. 151 § 2 Kpa (str. 14).

W skardze – postulującej alternatywnie stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji Organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania – zarzucono naruszenie:

A. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 8 ust. 2, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego w sprawie i bezzasadne uznanie przez Prezesa, że spełniona została w sprawie przesłanka wznowienia postępowania w postaci wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych/dowodów istniejących w dniu wydania decyzji o wsparciu, nieznanych organowi wydającemu decyzję w postępowaniu zwyczajnym w dniu jej wydawania, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że okoliczności w postaci prowadzenia zbiorów handlowych w czasie prowadzenia "zielonych zbiorów", jak i fakt dokonywania sprzedaży pomidorów dla celów handlowych nie były okolicznościami ani nowymi, a co istotniejsze, nie były okolicznościami istotnymi dla sprawy, jak również poprzez nieodniesienie się przez Prezesa do części argumentacji prezentowanej przez Skarżącego w toku całego postępowania, jak i w odwołaniu (dotyczącej nieziszczenia się przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa);

b) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 151 § 2 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 146 § 1 Kpa w zw. z § 4 ust. 1, § 5 ust. 1, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21

czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z

ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i

warzyw w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji stwierdzającej wydanie decyzji o wsparciu z naruszeniem prawa podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania w postaci ujawienia nowych okoliczności faktycznych/dowodów istotnych dla sprawy, nieznanych organowi w postępowaniu zwyczajnym na etapie wydania decyzji o wsparciu, co winno prowadzić do wydania przez Prezesa decyzji uchylającej decyzję I instancji i odmawiającej uchylenia decyzji o wsparciu;

c) niezależnie od powyższego, naruszenie art. 151 § 2 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa – zaniechanie uchylenia decyzji I instancji mimo, że była ona dotknięta sankcją nieważności - nie zawarto w sentencji decyzji I instancji powodów, dla których organ I instancji nie uchylił decyzji o wsparciu, jak i nie zawarto w sentencji przepisów prawa, które decyzja o wsparciu rzekomo naruszała (powody te, tj. upływ okresu 5 lat od doręczenia decyzji o wsparciu, jak i naruszone rzekomo przepisy prawa zostały wskazane jedynie w uzasadnieniu decyzji, co czyniło rozstrzygnięcie niepełnym, a tym samym rażąco naruszającym art. 151 § 2 Kpa.).

B. prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 6 ust. 2, art. 3 i 5, alt. 4 ust. 5 oraz treści preambuły Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (dalej jako "Rozporządzenie 585/2011"); art. 84 ust. 1 lit a) oraz art. 85 ust. 1 i 3, art. 110 ust. 1, jak

również art. 121 ust. 1 lit. a), b), c), ust. 2 lit. a), b), c) Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (dalej jako "Rozporządzenie 543/2011"); art. 85 ust. 1 rozporządzenia 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z dnia 21 grudnia 2007 r. poprzez ich błędną wykładnię przez Prezesa i uznanie, że z przepisów tych wynika, iż niedopuszczalne było prowadzenie "zielonych zbiorów" i zbioru handlowego na obszarze tej samej plantacji, która w całości objęta była tym środkiem (w ocenie organu dopuszczalne było prowadzenie zbiorów w celach handlowych/sprzedaży jedynie przed rozpoczęciem działania "zielone zbiory"), podczas gdy zbiór handlowy dojrzałych pomidorów w okresie trwania działania "zielone zbiory" (w stosunku do innych roślin, wobec których nie zastosowano jeszcze działania "zielone zbiory") czy też ich sprzedaż nie został żadnym przepisem zakazany, a zwłaszcza zakaz taki nie wynika z powołanych przepisów;

b) art. 84 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia 543/2011 poprzez całkowite pominięcie przez Prezesa, że wersja angielska tego przepisu dopuszcza dokonywanie zbioru owoców dojrzałych po rozpoczęciu zielonego zbioru, tak aby po zakończeniu działalności na krzakach nie pozostały żadne owoce, albowiem "total harvesting" oznacza całościowe, nie zaś łączne zbiory, co implikuje konieczność interpretowania przepisów unijnych tak, jak nakazywałoby to ich brzmienie w innych wersjach językowych, a zatem prowadzi to do wniosku, że działanie Skarżącego polegające na przeprowadzeniu "zielonych zbiorów" z podzieleniem plantacji na części i przeprowadzenie zbioru handlowego w odniesieniu do roślin, w stosunku do których nie rozpoczęto jeszcze "zielonego zbioru", nie naruszało warunków przyznania wsparcia finansowego udzielonego Skarżącemu, gdyż w istocie było przygotowaniem tej części plantacji do działania "zielone zbiory";

c) przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a), § 4 ust. 1, § 5 ust. 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego

zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wpierania

rynków owoców i warzyw poprzez uznanie, że zachowanie Skarżącego polegające na prowadzeniu "zielonych zbiorów" jednocześnie ze zbiorem handlowym (ale nie jednocześnie w odniesieniu do tej samej rośliny, w stosunku do której był prowadzony "zielony zbiór") stanowiło naruszenie zasad przyznawania wsparcia i uzasadniało wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję I instancji, którą stwierdzono wydanie decyzji o wsparciu z naruszeniem prawa;

d) art. 2 Konstytucji RP oraz art. 7a § 1 Kpa. poprzez pominięcie przez Prezesa faktu obowiązywania zasady in dubio pro tributario, a także obowiązującej od 1 czerwca 2017 r. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść i tym samym obowiązku przyjmowania – przy istnieniu wątpliwości interpretacyjnych dotyczących pojęcia "zielonych zbiorów" i możności dokonywania w trakcie tego działania zbiorów handlowych w odniesieniu do innych roślin - takiej interpretacji relewantnych przepisów, która byłaby korzystniejsza dla beneficjenta.

Wreszcie, na podstawie art. 267 zd. 1 lit.b) i zd. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii

Europejskiej skarżący wniósł o skierowanie przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego o wykładnię preambuły, art. 3 i art. 5 oraz art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, jak i art. 84 ust. 1 lit a) oraz art. 85 ust. 1 i 3 i art. 110 ust. 1, jak również art. 121 ust. 1 lit. a), b), c), ust. 2 lit. a), b), c) Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, jak i art. 85 ust. 1 rozporządzenia 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 celem ustalenia czy przepisy te dopuszczały prowadzenie "zielonych zbiorów" w ten sposób, że obszar wskazany we wniosku o przyznanie wsparcia został podzielony na obszary, każdy tak podzielony obszar był poddany uprzedniemu zbiorowi handlowemu przed poddaniu go "zielonym zbiorom", a zatem czy dopuszczalne było prowadzenie "zielonych zbiorów" na jednej części obszaru zgłoszonego do wsparcia i równoległe prowadzenie zbioru handlowego na innej części (poprzedzającego "zielone zbiory") obszaru (ale nigdy w stosunku do tej samej rośliny).

W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi, a także skierowaniem do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego.

W odpowiedzi na skargę podniesiono argumenty przeciwne tych postulatów.

Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że skarga zasługuje na uwzględnienie nie tylko ze względów podniesionych w złożonym środku zaskarżenia lecz także tych, które Sąd wskazuje w trybie art. 134 p.p.s.a.

In principio wskazać należy, że ponownie Prezes ARiMR nie przedstawił Sądowi kompletnych akt, a mianowicie pismo Skarżącego z dnia 2.07.2018 r. zawierało dwa załączniki, których w aktach zabrakło, a mają one istotne znaczenie dla oceny – ex officio – czy wobec Skarżącego i adresatów tych decyzji, w analogicznych stanach faktycznych i prawnych, zastosowano identyczne zasady. Były to następujące dokumenty:

decyzja Dyrektora OT ARR w [...] z dnia [...].08.2017 r., nr [...],

decyzja tego samego Organu z dnia [...].08.2017 r. nr [...],

którymi odmówiono uchylenia decyzji przyznających wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

Okoliczność dostrzeżona przez Sąd nie jest pierwszą tego typu sytuacją, albowiem podobna zaistniała w sprawie V SA/Wa 137/18, w której Prezes ARiMR nie przedstawił kompletnych akt sprawy wobec czego – na wniosek pełnomocnika Skarżącego – Sąd orzekł karę 1000 zł. grzywny postanowieniem z dnia 10.01.2019 r., sygn. akt V SO/Wa 8/18; orzeczenie to zostało utrzymane w mocy (tj. oddalono zażalenie) postanowieniem NSA z dnia 3.04.2019 r., IGZ 94/19. Powyższe winno skłonić Prezesa ARiMR do refleksji nad dotychczasowa praktyką i zmusić do przekazywania Sądowi kompletnych i uporządkowanych akt, a tak się – niestety – nie stało.

Akta ponownie zawierają braki, o których wyżej była mowa, a to uniemożliwia ocenę czy wobec [...] oraz Skarżącego zastosowano – przy zaistnieniu identycznych lub bliźniaczo podobnych stanów faktycznych i prawnych – te same skutki prawne.

Konieczność przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego jest o tyle konieczna, że Skarżący już w odwołaniu a także w skardze podniósł, iż w ramach tych postępowań stan faktyczny był niemalże identyczny – po tych sprawach beneficjenci prowadzili "zielone zbiory" w ten sam sposób, który jest krytykowany przez Prezesa w niniejszym postępowaniu. W wyniku wniesienia skarg do WSA i NSA przez wnioskodawców decyzje odmawiające wsparcia w postępowaniu wznowieniowym zostały uchylone, zaś organ I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy w obu przypadkach wydał ostateczne decyzje w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. – odmówił uchylenia decyzji przyznających wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC (w stosunku do P. [...] – decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., zaś w stosunku do P. [...] decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] nr [...]).

Warto podkreślić, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Przepis ten także w świetle konstytucyjnej równości wobec prawa niewątpliwie winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, o ile tożsamy jest stan faktyczny i prawny. Skoro w tamtych dwóch postępowaniach, mimo upatrywania przyczyn wznowienia w tożsamych, rzekomo nowych i rzekomo istotnych okolicznościach faktycznych, które jakoby wyszły na jaw po wydaniu decyzji o przyznaniu wsparcia i nie były znane organowi, ostatecznie organ I instancji uznał, że nie została w tych sprawach spełniona przesłanka wznowienia postępowania, to wobec takiego samego stanu faktycznego i prawnego organ w decyzji I instancji nie powinien był odstępować od tej utrwalonej praktyki orzekania. Nie zachodziła przy tym uzasadniona przyczyna do odstąpienia od tej praktyki w tym przypadku. Zatem – przy identycznym stanie faktycznym i prawnym – chociażby wobec brzmienia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa - Organ I i II instancji był zobligowany do wydania decyzji w sprawie na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa.

W ponownym postępowaniu – po realizacji zależeń niżej wskazanych – Prezes ARiMR winien zweryfikować rozstrzygnięcie Organu II instancji; konstatacja na str. 13/14 uzasadnienia, że "każda ze spraw ma charakter indywidualny i należy wykonać odrębną analizę" jest zbyt ogólna i nie dotyka w ogóle istoty różnic występujących w tych sprawach i nie tłumaczy niczego.

Sanując powyższe uchybienie Organ II instancji winien dołączyć nie tylko brakujące decyzje ale kompletne akta administracyjne tych spraw, bowiem Sądowi z urzędu wiadomo, iż decyzje umarzające postępowanie są z reguły lakoniczne i nie obejmują wszystkich aspektów sprawy. Dzięki pełnej dokumentacji Organ II instancji, a także strona – i ewentualnie w dalszym postępowaniu Sąd – będą mogli ocenić, czy stany faktyczne we wszystkich trzech sprawach były identyczne (bądź różniły się) i dlaczego tylko względem Skarżącego skutecznie wzruszono decyzję o przyznaniu wsparcia, a wobec innych producentów zastosowano inne środki prawne.

Reasumując, nie można tolerować przedkładania Sądowi akt pozbawionych dowodów, które Skarżący składał w toku postępowania administracyjnego.

Kolejną kwestię stanowi jakość przeprowadzonego postępowania odwoławczego. Otóż – zdaniem Sądu – polega ono na ponownym rozpatrzeniu sprawy, w tym odniesieniu się do zarzutów poczynionych w odwołaniu (vide – w zakresie obrazy prawa materialnego – zarzut b), w którym wskazano na obrazę "art. 84 ust. 1 lit.a) Rozporządzenia art. 84 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia 543/2011 poprzez pominięcie przez Dyrektora OR ARiMR przy wydawaniu decyzji, że wersja angielska tego przepisu dopuszcza dokonywanie zbioru owoców dojrzałych po rozpoczęciu zielonego zbioru, tak aby po zakończeniu działalności na krzakach nie pozostały żadne owoce, albowiem "total harvesting" oznacza całościowe, nie zaś łączne zbiory, co implikuje konieczność interpretowania przepisów unijnych tak, jak nakazywałoby to ich brzmienie w innych wersjach językowych, a zatem prowadzi to do wniosku, że działanie Odwołującego polegające na przeprowadzeniu "zielonych zbiorów" z podzieleniem plantacji na części i przeprowadzenie zbioru handlowego w odniesieniu do roślin, w stosunku do których nie rozpoczęto jeszcze "zielonego zbioru", nie naruszało warunków przyznania wsparcia finansowego udzielonego Odwołującemu, gdyż w istocie było przygotowaniem tej części plantacji do działania "zielone zbiory".

Dokonana analiza uzasadnienia pozwoliła ustalić, iż zarzutu tego w ogóle nie dostrzeżono, ani też nie oceniono. Z oczywistych względów Sąd braku tego sanować nie może; stwierdza jedynie, że zarzut skargi w zakresie obrazy prawa materialnego opisany w punkcie b skargi jest w pełni zasadny.

Za istotną wadę przeprowadzonego postępowania przed Organem II instancji – w kontekście zarzutu obrazy przepisów postępowania, które miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy (punkty a, b i c skargi) – należy wskazać fakt, iż Prezes ARiMR – będąc związany wytycznymi wyroków NSA, a także orzeczeniem WSA w Warszawie z dnia 6.09.2017 r., V SA/Wa 1127/17 (art. 153 i art. 190 p.p.s.a.) – w warstwie ustaleń faktycznych co do podstaw zastosowania treści art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. nie dokonał jakichkolwiek ustaleń faktycznych. Jest oczywiste, że zagadnienie tzw. "zielonych zbiorów", należące do kategorii prawa materialnego (na czym się głównie skupił Organ II instancji) może być rozważane po ustaleniu, czy w sprawie zaszły okoliczności umożliwiające wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Sąd – w tym składzie (patrz art. 153 i 190 p.p.s.a.) – będąc związany wszystkimi wydanymi judykatami NSA oraz wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6.09.2017 r., sygn. akt V SA/WA 1121/17 (pozostałe – z racji ich uchylenia – nie obowiązują tzw. sententia non existens) pragnie zwrócić uwagę, że powyższy wątek nie znalazł jakiegokolwiek odzwierciedlenia w motywach – w trakcie konstruowania stanu faktycznego - przez Organ II instancji. Gwoli sprawiedliwości trzeba wskazać, że szczątkowe rozważania poczyniono nawiązując do treści zarzutów poczynionych w odwołaniu lecz nie są one wystarczające aby uznać, iż zostały zrealizowane wytyczne, o których wyżej była mowa. Innymi słowy trzeba wskazać, że Prezes ARiMR – dokonując ustaleń faktycznych – zbędnie podjął rozważania z zakresu prawa materialnego, kiedy zasadniczym wątkiem winna być – in principio – kwestia ziszczenia się przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Zacząć wypada od przypomnienia, że decyzja Prezesa ARiMR została wydana w ramach postępowania wznowieniowego, stanowiącego tryb nadzwyczajny dostępny jedynie wobec decyzji ostatecznych, a zatem aktów skutecznie przyznających prawa i kreujących obowiązki stron. Jako że w stosunku do Skarżącego wydana została ostateczna decyzja udzielająca mu wsparcia finansowego w związku z kryzysem EHEC oraz przeprowadzeniem "zielonych zbiorów" organ właściwy w sprawie postępowania wznowieniowego winien w sposób dokładny i rzetelny dokonywać oceny ziszczenia się przesłanki wznowienia postępowania, skoro jej ziszczenie może doprowadzić do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej i prowadzić do wydania nowego, władczego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach Skarżącego i na tym należy się skupić w toku przeprowadzenia ponownego postępowania odwoławczego.

Na Prezesie ciąży obowiązek zweryfikowania, czy przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. rzeczywiście została spełniona. Stwierdzenie jej zaistnienia z kolei winno nastąpić w sposób niebudzący wątpliwości. Prezes związany był — wobec brzmienia art. 153 p.p.s.a. - wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1121/17, uchylającym decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Zakres tego związania obejmował również wykładnię dokonaną w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 307/17 oraz z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt ll GSK 2/15. W ocenie Sądu Prezes nie zastosował się do wytycznych przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, którą wydał.

W ocenie Sądu – nie wystarczy powołać się w decyzji na regulacje dot. prawa procesowego (a także związane z tym orzecznictwo) ale trzeba powiązać je z realiami przesłanki wznowienia jaką stanowi treść art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.; dopiero stwierdzenie zaistnienia podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. daje podstawę do rozważań materialnoprawnych (które w sprawie poczyniono przedwcześnie).

Na koniec należy wskazać, że w sytuacji, kiedy nie zrealizowano zaleceń Sądu co do oceny, czy w sprawie występują przesłanki do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa., wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym jest przedwczesne.

Mając na względzie potrzebę sanacji wskazanych wyżej braków Sąd – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.