Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 34/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 32 ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej "k.p.a." w związku z art. 8 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.), art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) oraz w związku z art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r.), utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2011 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 50 000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych na S. K., będącego odbiorcą odpadu w postaci pojazdu marki Alfa Romeo o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], dalej "pojazd marki Alfa Romeo", przywiezionego do Polski nielegalnie.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie dokumentów przekazanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. dotyczących zgłoszenia do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towaru pochodzącego z Szwajcarii w postaci m.in. używanego pojazdu marki Alfa Romeo i ujawnienia nielegalnego przemieszczenia odpadów, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia sposobu zagospodarowania ww. pojazdu przez S. K., który zgodnie ze zgłoszeniem celnym (dokumentem SAD) był jego odbiorcą.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał S. K. do oddania odpadu w postaci zużytego i nienadającego się do użytkowania pojazdu marki Alfa Romeo do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Wobec tego, że strona nie wykonała powyższego obowiązku Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2009 r., nałożył na S. K. obowiązek oddania odpadu w postaci ww. pojazdu marki Alfa Romeo do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2011 r.

W dniu 7 października 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadu – S. K., w postaci uszkodzonego pojazdu marki Alfa Romeo, przywiezionego nielegalnie na terytorium RP ze Szwajcarii.

Następnie, decyzją z [...] listopada 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na S. K. karę pieniężna w wysokości 50 000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych.

Odwołanie od decyzji z [...] listopada 2011 r. złożył S. K.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie budzi wątpliwości, że uszkodzony pojazd marki Alfa Romeo, wypełnia definicję odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ww. ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206) ww. przedmiot należało sklasyfikować pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy".

Dalej organ wskazał, że z analizy dokumentów sprawy wynika, że nabywcą ww. pojazdu jest S. K., [...]. Wynika to zarówno z faktury zakupu pojazdu, jak i dokumentu SAD. Z tego względu organ uznał S. K. za odpowiedzialnego za sprowadzenie odpadu w postaci ww. pojazdu z naruszeniem zasad międzynarodowego przemieszczania odpadów, tj. bez dokonania zgłoszenia wymaganego na podstawie przepisów art. 3 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.

Organ podkreślił, że powyższa kwestia została rozstrzygnięta ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie zobowiązania S. K. do przekazania odpadu w postaci pojazdu marki Alfa Romeo, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punktu zbierania pojazdów.

W konsekwencji Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie uznał S. K. za odbiorcę ww. odpadu i nałożył na niego karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Uzasadniając wysokość nałożonej kary (50 000 zł) organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż przy jej wymiarze uwzględnił ilość przywiezionych do kraju odpadów, tj. jednego uszkodzonego pojazdu o kodzie 16 01 04*, oraz wziął pod uwagę fakt, że pojazd nie spowodował zanieczyszczenia środowiska, a odbiorca nie naruszał wcześniej przepisów z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów. W ocenie organu odwoławczego ustalona minimalna kwota kary pieniężnej jest adekwatna do popełnionego naruszenia.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, iż pojazd objęty decyzją nie stanowi odpadu, organ wyjaśnił, że kwestia ta była przedmiotem postępowania administracyjnego Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, zakończonego ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Decyzja ta posiada charakter prejudycjalny dla postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczania odpadów. W sytuacji, gdy ww. decyzja jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, zarzut, iż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska błędnie uznał przedmiotowy pojazd za odpad, w ocenie organu odwoławczego jest nieuzasadniony.

Skargę na decyzję z [...] kwietnia 2012 r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wywiódł S.K.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów: art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 26 pkt 3 i art. 28 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, art. 24 ust. 3 rozporządzenia WE w sprawie przemieszczenia odpadów, art. 77 k.p.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. i art. 154 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pojazd marki Alfa Romeo został nieprawidłowo zakwalifikowany jako odpad. W ocenie skarżącego sprowadzony pojazd jest w dobrym stanie technicznym i będzie spełniać normy techniczne określone przepisami ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Okoliczność tę potwierdza opinia rzeczoznawcy Z. R. Skarżący wywiódł, że poprzedni właściciel pojazdu nie wyzbył się go w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, lecz przeniósł jego własność na skarżącego w drodze umowy sprzedaży. Zdaniem skarżącego skoro samochód niewłaściwie został zakwalifikowany jako odpad o kodzie 16 01 04, to tym samym nie istniała konieczność uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Dalej skarżący wskazał, że organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie oparł się wyłącznie na własnej decyzji z [...] kwietnia 2011 r. i nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych. W ocenie skarżącego budzi kontrowersje uznanie decyzji z [...] kwietnia 2011 r. jako decyzji ściśle prejudycjalnej. Chybione jest również wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie niemożności wzruszenia własnej decyzji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 , ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.

Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r.) określa procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia – art. 1 ust. 1. Rozporządzenie to ma zastosowanie m. in. do przemieszczania odpadów przywożonych do Wspólnoty z państw trzecich – art. 1 ust. 2 lit. b.

Nielegalne przemieszczanie odpadów, oznacza m.in. przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z w/w rozporządzeniem – art. 2 pkt 35 lit. a.

Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów z dnia 29 czerwca 2007 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) określa postępowanie i organy do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. – art. 1 ust. 1.

Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł.

Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa wyżej, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006 – art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Przy czym przez odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy, należy rozumieć każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Jednocześnie domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zasadnie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki Alfa Romeo, przywiezionego nielegalnie na terytorium RP ze Szwajcarii.

Z ustaleń organu wynika, że w chwili dokonania przemieszczenia przedmiotowego pojazdu nie był on sprawny technicznie i bez naprawy nie mógł być używany zgodnie z jego przeznaczeniem. W tym stanie faktycznym prawidłowo został on zakwalifikowany do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.) jak i do kategorii odpadów o kodzie 16 01 04 w rozumieniu załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie kategorii odpadów (Dz. U. Nr 121, poz. 1206) - zużyte nienadające się do użytku pojazdy.

Organy w toku postępowania administracyjnego wykazały, że nabywcą przedmiotowego pojazdu jest S. K.

Międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci zużytego nienadającego się do użytku pojazdu z Szwajcarii do Polski winno się odbyć z zastosowaniem procedury uprzedniego zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Ponieważ zgody tej nie uzyskano, zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia przemieszczenie to posiadało status przemieszczenia nielegalnego.

Powyższe upoważniało organ I instancji do nałożenia na S. K., jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, kary pieniężnej. W ocenie Sądu, wysokość nałożonej kary pieniężnej jest uzasadniona i uwzględnia wymagania wynikające z art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd nie znalazł podstaw do uznania ich za zasadne.

Okoliczność, że pojazd marki Alfa Romeo jest odpadem była przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego ostateczną decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r., którą zobowiązano skarżącego do przekazania odpadu w postaci ww. pojazdu do przedsiębiorcy prowadzonego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. W tym postępowaniu została przesądzona kwestia, że pojazd ten jest odpadem. Sądowi z urzędu wiadomo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 903/12 oddalił skargę S. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przekazania odpadu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 października 2014 r., sygn.. akt II OSK 887/13 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W sprawie nie został również naruszony art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny, który był podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Zostały wskazane fakty, które organ uznał za udowodnione. Wskazane zostały dowody, które je potwierdzają. Ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 16 § 1 i art. 154 § 1 k.p.a. jest nieuzasadniony.

Z tych wszystkich względów, uznając zarzuty skargi za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.