Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 484/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 października 2009 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję ustalającą skarżącej wysokość podatku od nieruchomości położonej w T. przy ul. K. [...], za 2008 rok w kwocie 10.938 zł.

W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że zakres podmiotowy podatku od nieruchomości określony został w art. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej ustawa pol); skarżąca nie należy do żadnej z kategorii osób wymienionych w punktach od 1 do 3, a w szczególności nie jest posiadaczem samoistnym lokalu użytkowego. Organ ustalił, że skarżąca spełnia warunki podatnika z punktu 4 powołanego przepisu, albowiem właścicielem nieruchomości (opodatkowanego lokalu użytkowego) jest jednostka samorządu terytorialnego a skarżąca jest jego posiadaczem.

W ocenie organu nie było sporu, co do tego, że właścicielem przedmiotowego lokalu użytkowego położonego jest Gmina Miasta T., a skarżąca swoje uprawnienia do korzystania z lokalu wywiodła ze stosunku najmu. Skarżąca podnosiła, że umowę zawarła z Syndykiem masy upadłości R. – P. T. I. "PZZ" Sp. z o.o. w W. Z powodu zmiany, w dniu [...]r., właściciela przedmiotowej nieruchomości, sporządzono aneks do umowy zawartej w dniu [...]r. pomiędzy R.- P. T. I. "PZZ" Sp. z o.o. w W. a skarżącą, mocą której skarżąca, jako najemca, stała się posiadaczem wymienionego lokalu (części obiektu budowlanego - budynku).

Organ zaznaczył, że skarżąca, jako najemca, jest posiadaczem zależnym, co implikuje objęcie jej obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości na mocy art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy pol. W związku z tym, w ocenie organu II instancji, organ podatkowy I instancji prawidłowo zinterpretował powyższy przepis nie naruszając jego dyspozycji.

Ustosunkowując się do stanowiska skarżącej, iż mocą umowy najmu zawartej z syndykiem masy upadłości spółki podatek od nieruchomości był wliczany przez wynajmującego w stawkę czynszu najmu, który został ukształtowany na wysokim poziomie właśnie dlatego, że zawierał w sobie podatek, organ wyjaśnił, że przed przysądzeniem własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Gminy Miasta T. podatnikiem podatku od nieruchomości był użytkownik wieczysty nieruchomości. Sposób, w jaki realizował on swój obowiązek podatkowy i skąd pozyskiwał fundusze (np. z czynszów najmu) pozostaje poza zakresem tej sprawy. Z momentem zmiany właściciela obowiązek podatkowy, który definiuje art. 4 ustawy Ordynacja przeszedł z użytkownika wieczystego na skarżącą. Organ zaznaczył, że jakiekolwiek uzgodnienia dotyczące przeniesienia obowiązku podatkowego na inną osobę nie powodują uwolnienia zobowiązanego podatkowo od konieczności płacenia podatku od nieruchomości.

Organ wskazał, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby w czynsz najmu lokalu użytkowego wliczany był podatek od nieruchomości. W szczególności nie wynika to ani z umowy najmu z dnia [...]r., ani też z pisma syndyka masy upadłości z [....]r. Z treści tego ostatniego dokumentu wynika wręcz, iż obowiązany do opłacania podatku użytkownik wieczysty "nie przerzucał obowiązku podatkowego, jako dodatkowego obciążenia na najemcę". Wskazał, że podatki, w tym od nieruchomości, regulowane były przez syndyka z pozyskanych funduszy, w tym również z czynszów pobieranych od najemców. W związku z powyższym organ uznał, że podatek ten "obciążał" skarżącą jedynie pośrednio, co jednak nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż pomimo zmiany właściciela najmowanego lokalu nie podpisano z nią stosownego aneksu, mocą którego doszłoby do obniżenia wysokości czynszu najmu, również pozostaje poza sferą prawa podatkowego. Wszelkie roszczenia wynikające ze stosunku najmu winny być dochodzone przed sądami powszechnymi.

W ocenie organu odwoławczego żaden z zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Całkowicie chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca zarzucając organowi podatkowemu wprowadzenie jej w błąd nie wyjaśniła, na czym owa okoliczność miałoby polegać. Zdaniem organu odwoławczego - organ I instancji zebrał wszystkie dowody mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżącą niezgadzając się z rozstrzygnięciem SKO w T. wniosła skargę do sądu administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o SKO poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy oraz naruszenie art. 120, 122 i 123 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 ustawy o SKO poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób rzetelny, gwarantujący prawa strony, niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, sprzeczność ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz wady w uzasadnieniu decyzji, tj. brak rzetelnego odniesienia się do wskazanych przez podatnika faktów. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że przeprowadził postępowanie w niespełna jeden dzień, co jej zdaniem stanowi zbyt krótki okres na wyjaśnienie sprawy i przełożyło się na jakość tego postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że zawarła umowę z podmiotem odrębnym i niezależnym od Miasta tj. Syndykiem masy upadłości RPTI "PZZ" w T., a nie z aktualnym właścicielem nieruchomości. Przedmiotowy podatek od nieruchomości został wliczony przez wynajmującego w wartość płaconego czynszu. Syndyk jako podmiot sprawujący prawne władztwo nad nieruchomością, pobierał w czynszu od strony stosowny podatek od nieruchomości, który następnie bezpośrednio przekazywał Miastu. W zaistniałej sytuacji podatnik, choć nie bezpośrednio, to jednak faktycznie uiszczał należny podatek od nieruchomości. Ustalona kwota podatku od najmowanej powierzchni była odprowadzana do Miasta.

W przypadku przejścia prawa własności nieruchomości na rzecz Miasta, winno ono, w celu wykonania swoich obowiązków wobec podatników, przedłożyć zmienioną umowę najmu, wyodrębniającą z ustalonego czynszu kwotę podatku. Miasto powyższego obowiązku zaniechało, a SKO w ogóle tego aspektu sprawy nie wzięło pod uwagę.

W ocenie skarżącej z treści pisma syndyka jednoznacznie wynika, że w czynsz najmu lokalu użytkowego był wliczony podatek od nieruchomości.

Skarżąca podkreśliła, że gdyby organ przeprowadził rozprawę, mogłaby bezpośrednio zaprezentować i obronić swoje racje wynikające ze stanu sprawy spowodowanego działaniami i zaniechaniami organu.

Zdaniem skarżącej to na organie ciążył obowiązek wyraźnego i jednoznacznego wskazania, że podatnik będzie musiał dodatkowo płacić podatek, jeżeli umowa nie zostanie zmieniona. Organy podatkowe w prowadzonym postępowaniu nie udzieliły podatnikowi niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.

Brak reakcji organu podatkowego oraz Z.G.M. spowodował, że skarżąca została wprowadzona w błąd, gdyż skoro nastąpiło przejęcie nieruchomości przez Miasto, to winno ono w porozumieniu z ZGM ustalić listę najemców i samo wystąpić ze stosownym wezwaniem w sprawie podatku. Podatnik nie został więc pouczony o swoich prawach i obowiązkach.

Reasumując, skarżąca podkreśliła, że nie może ponosić jakichkolwiek konsekwencji z uwagi na wskazane powyżej rażące zaniedbania jednostek bezpośrednio podległych Miastu i realizujących jego zadania oraz samego organu podatkowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenie rozprawy, SKO podkreśliło, iż żaden przepis szczególny ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych nie określa sytuacji, w której byłoby one zobowiązane do wyznaczenia ustawy. Organ podkreślił, iż zastosowanie znajduje przepis art. 89 k.p.a., jednakże niniejsza sprawa w świetle tego artykułu, nie wymagała przeprowadzenia rozprawy.

W dniu [...]r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącej, w którym wskazała na bezzasadne powoływanie się przez organ na możliwość odstąpienia od przeprowadzenia rozprawy w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącej skoro organ przyjął, bez przeprowadzenia żadnego dowodu, że podatek nie był wliczony w stawkę czynszu, to SKO mając całość dokumentów i opinię strony w tym względzie miało obowiązek wyjaśnić tę okoliczność.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że SKO nie zwróciło uwagi, iż wymiar podatku nastąpił wstecz, a organ podatkowy przez 1,5 roku milczał w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Spór w sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy na skarżącej ciążył obowiązek opłacania podatku od nieruchomości za 2008r wobec zmiany strony wynajmującej w 2005r.

Bezspornym jest, że skarżąca przez pół roku 2008r była najemcą lokalu użytkowego położonego w T. o pow. 1.200 m.kw. gdzie prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego. Umowę najmu spornego lokalu zawarła [...]r z syndykiem masy upadłości R.-P.T.I. "PZZ" Spółka z o.o. w W. Przedmiotowy lokal zmienił właściciela, którym od [...]r stała się Gmina T. W jej imieniu nieruchomością zarządzał Z. G. M. w T. Podmiot ten podpisał ze skarżącą aneks nr 2/2005 w dniu [...]r, wnoszący zmianę w umowie z [...]r jedynie w zakresie określenia właściciela nieruchomości.

Zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 4 ustawy pol podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność m.in. jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego.

Skarżąca, posiadająca umowę najmu przedmiotowego lokalu, którego właścicielem od [...]r jest Gmina Miasta T., była z mocy prawa podatnikiem podatku od nieruchomości. Okoliczność, że umowa stanowiła kontynuację umowy zawartej pomiędzy skarżącą a syndykiem masy upadłości R.-P.T.I. PZZ Spółka z o.o. w W. w dniu [...]r, nie ma wpływu na status podatnika podatku od nieruchomości.

Skarżąca w istocie nie kwestionuje stanowiska organu, że z art. 3 ust 1 pkt 4 ustawy pol wynika, iż na niej spoczywa obowiązek w podatku od nieruchomości, ale uważa, że w uiszczanym czynszu najmu zawarty był podatek, który organ powinien uwzględnić.

Informacja z dnia [...]r od syndyka wskazuje, że w okresie do zmiany właściciela na Gminę Miasta T., syndyk nie przerzucał obowiązku podatkowego na najemcę regulując należności z tego tytułu samodzielnie z pozyskanych środków. Bez wątpienia do momentu nabycia nieruchomości przez Gminę Miasta T., na skarżącej jako najemcy nie ciążył obowiązek w podatku od nieruchomości. Obowiązek ten spoczywał na najemcy. Dla zobrazowania sytuacji można wskazać, że nawet gdyby skarżąca umówiła się z syndykiem w tamtym okresie, że będzie płaciła podatek od nieruchomości i zostałoby to wyraźnie zapisane w umowie, ustalenia takie nie miałyby żadnej doniosłości dla organów podatkowych. Jeśli skarżąca nie zapłaciłaby podatku i tak organy żądałyby go od syndyka. Nie można bowiem w drodze umów cywilnoprawnych przenosić skutecznie na inny podmiot obowiązków publicznoprawnych.

Sytuacja, na tle której powstał w sprawie spór jest przeciwstawieniem opisanego wyżej stanu: zgodnie z przepisami obowiązek podatkowy od lutego 2005r w podatku od nieruchomości ciążył na skarżącej i skoro podatek nie był deklarowany i opłacany, organ miał podstawę do wszczęcia postępowania i wydania decyzji.

Okoliczność, że skarżąca czuje się wprowadzona w błąd albowiem płacąc czynsz była przekonana, że zawiera on w sobie kwotę podatku, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Błędy co do treści i zakresu umowy najmu z Gminą Miasta T. mogą być wyłącznie podstawą roszczeń cywilnoprawnych a nie uwolnienia od obowiązku podatkowego. Subiektywne przekonanie skarżącej, że nie musiała opłacać podatku od nieruchomości, wobec bezspornej okoliczności, że podatek ten nie został zapłacony, skutkują zasadnością wydania zaskarżonej decyzji.

W świetle jednoznacznych ustaleń stanu faktycznego, który jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzanie rozprawy administracyjnej w sprawie nie było konieczne. Zarzut skargi w tym zakresie Sąd uznał za nieuzasadniony.

Niezasadne są również zarzuty, co do braku pouczeń i kierowania działaniami skarżącej po zmianie właściciela albowiem zasady postępowania podatkowego odnoszą się do tego postępowania i nie oznaczają generalnego obowiązku czuwania przez organy nad działaniami podejmowanymi przez podatników.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.