Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 1446/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2004r. sprawy ze skargi K. S., A. S., L. J. i J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1.uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz L. i J. J. tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł /[...]/


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...]r. powołując się na art.59 ustawy Prawo budowlane /tj.Dz.U. 106, poz.1126 z 2000r. z zm./ udzielił pozwolenia na użytkowanie stacji paliw płynnych z myjnią samochodową dla "[...]" Sp.z o.o. na terenach położonych w S. przy ul. P. /numery działek wskazano w decyzji/. W decyzji podano, iż pozwolenie na użytkowanie udzielono z zachowaniem warunków; dokończenia budowy chodnika w rejonie budynku nr [...] przy ul. P., na działce nr [...] do [...]r.; uzupełnienia ekranu akustycznego w pobliżu granicy dz .nr [...] oraz uzupełnienia elementu brakującego ekranu akustycznego od strony działki nr [...] zgodnie z planem zagospodarowania terenu zatwierdzonego projektem budowlanym stacji paliw.

W jednozdaniowym uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podał, że inwestor spełnił warunki z art.56 i 57 Prawa budowlanego, a uwagi wniesione przez strony postępowania administracyjnego zostały uwzględnione w warunkach decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. i K. S. – współwłaściciele /wraz z L. i J. J./ działki nr [...] objętej KW [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. na której to działce ustanowili aktem notarialnym z [...]r. repertorium A [...] służebność przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości objętej KW nr [...] w S./, na której zlokalizowano stację "[...]".

W odwołaniu zarzucono udzielenie pozwolenia na użytkowanie mimo nie uporządkowania działki, odwołujących się /zagruzowania i rozmiękczenia terenu/ oraz bezprawnego umieszczenia przez inwestora na działce nr [...] słupa trakcyjno-oświetleniowego. Wskazano na nie spełnienie przez "[...]" warunku od którego był uzależniony byt prawny służebności, bowiem ani w dokumentacji projektowej ani powykonawczej nie umieszczono wjazdu na ich nieruchomość. Nadto podniesiono iż termin ważności projektu stałej organizacji ruchu upłynął przed zrealizowaniem włączenia stacji do ul. P. /to jest w dniu [...]r./, a rzeczywista organizacja ruchu nie jest zgodna z projektem. Odwołujący się zarzucili przedstawienie nierzetelnej dokumentacji powykonawczej oraz bezprawne traktowanie pasa włączeniowego do ul. P. jako pasa drogowego albowiem przed wykonaniem tego pasa ich nieruchomość znajdowała się poza pasem drogowym oraz wydanie decyzji przez organ I instancji w sposób naruszający art.107 § 3 kpa.

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art.59 Prawa budowlanego z 7.07.1994r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego inwestor spełnił warunki z art.57 ust.1-4 Prawa budowlanego. Przepis ten bowiem w ust.2 dopuszcza zmiany nieistotne od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę. W sprawie niniejszej zmiany dokonane przez odstępstwa inwestora Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za nieistotne /pismo z dnia z dnia [...]r./. Naruszenie – zdewastowanie działki skarżących przez inwestora należy natomiast do roszczeń cywilnych, których odwołujący mogą dochodzić przed sądem powszechnym.

Kwestię pasów drogowych reguluje ustawa z [...]r., a za sporządzenie dokumentacji powykonawczej odpowiada jej autor, posiadający stosowne uprawnienia budowlane. W odwołaniu zresztą nie wykazano nierzetelności tej dokumentacji.

Dodatkowo organ wyjaśnił, iż do działki skarżących inwestor wybudował chodnik i dojazd, a więc nie pozbawił właścicieli dostępu do drogi publicznej

Zaistniały więc podstawy do wydania pozwolenia na użytkowanie zgodnie z art.59 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994r.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli: K. i A. S. oraz L. i J. J., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. W skardze powtórzono wszystkie zarzuty odwołania, podkreślając iż organy nie dokonały sprawdzenia realizacji przez inwestora dyrektyw art.57 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podał iż stacja paliw płynnych "[...]" wraz z myjnią została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. nr [...]. Na wniosek skarżących Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. odmówił stwierdzenia nieważności tej ostatniej decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy. W związku z tym – wobec braków nowych zarzutów w skardze – Wojewoda odwołał się do uzasadnienia decyzji ostatecznej i wniósł o oddalenie skargi.

W dniu [...]r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek skarżących – nie zawierający uzasadnienia – o zawieszeniu postępowania w sprawie.

Na rozprawie w dniu 17.09.2004r, Sąd powyższy wniosek oddalił wobec przesłanek do zawieszenia z art.124, 125 i 126 p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz.368 z zm./. Ustawa ta straciła moc z dniem 1 stycznia 2004r.. na podstawie art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm./. Stosownie do art.97 § 1 w/w ustawy, sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ zwanej dalej p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem w ocenie składu orzekającego – zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego /Prawa budowlanego/ jak i procesowego – art.7, 75 § 1, 77 § 1, 78, § 1, 80 ,a w konsekwencji art. 107 § 3 kpa.

Warunki wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie reguluje ustawa Prawo budowlane z 7.07.1994r. /tj. Dz.U. nr 106, poz.1126 z zm./.

Pozwolenie na użytkowanie wydaje się w przypadkach wskazanych w art.55 Prawa budowlanego, na wniosek inwestora spełniający warunki aret.57, przy czym organ właściwy do udzielenia pozwolenia jest uprawniony zgodnie z art.57 ust.4 do wezwania inwestora o uzupełnienie dokumentów wymienionych w art.57 ust.1-3. Pozwolenie na użytkowanie jest wydawane po dokonaniu przez organ czynności z art.59 ust.1, a organ ten może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki jego użytkowania albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania w oznaczonym terminie, określonych robót /art.59 ustr.2/. Jeżeli organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust.1 art.59 pomimo niewykonania części robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót, z tym że przepis powyższy nie dotyczy instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska. Ich niewykonanie uniemożliwia więc wydanie pozwolenia na użytkowanie

Z powyższych przepisów Prawa budowlanego wynika, że w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie organ zobowiązany jest wykazać dopełnienie przez inwestora czynności określonych w art.57 ust.1,2 i 3 oraz spełnienia obowiązku obciążającego organ, a wynikającego z art.59 ust.1. W przypadku wydania pozwolenia na użytkowanie mimo niewykonania części robót budowlanych należy nadto wykazać, że roboty te nie dotyczą instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska.

Decyzja organu I instancji tych warunków nie spełnia. Organ udzielając pozwolenia na użytkowanie ograniczył się do stwierdzenia, że wnioskodawca spełnił warunki art.56 i 57 Prawa budowlanego, a uwagi wniesione przez strony postępowania zostały uwzględnione.

Powołanie przepisów art.56 i 57 Prawa budowlanego bez podania ich treści i wykazania przez odwołanie się do konkretnych dowodów i ich oceny dokonanej przez organ orzekający, iż inwestor wykonał obowiązki nałożone prawem nie może zostać uznane za właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne. Podobnie organ I instancji pominął w uzasadnieniu decyzji wykazanie dopełnienia czynności z art.59 ust.1 Prawa budowlanego. Z decyzji organu I instancji nie wynika, aby czynności te miały miejsce, a w ich trakcie organ ustalił okoliczności o których mowa w tym przepisie, a od których – po spełnieniu wymagań wniosku- uzależnione jest wydanie pozwolenia na użytkowanie.

W tym miejscu należy stwierdzić, iż w aktach postępowania administracyjnego znajduje się protokół służbowy z dnia [...]r. w sprawie pozwolenia na użytkowanie, który jednak nie zawiera ustaleń na okoliczności wymienione w art.59 ust.1. Nadto organ wydał kwestionowane pozwolenie na użytkowanie m. innymi pod warunkiem uzupełnienia ekranów akustycznych nie uzasadniając tego rozstrzygnięcia, w kontekście art.59 ust.3 i 4 Prawa budowlanego. W związku z tym powstaje uzasadniona wątpliwość czy do udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie doszło mimo braku wykonania urządzeń służących ochronie środowiska. Ekrany akustyczne mają bowiem na celu ochronę środowiska przed hałasem.

Nie odpowiada prawdzie twierdzenie organu I instancji, że w zaskarżonej decyzji uwzględniono stanowisko stron postępowania, co najmniej w części dotyczącej skarżących. Skarżący bowiem w piśmie poprzedzającym wydanie decyzji przez organ I instancji, z dnia [...]r., sprzeciwiali się wydaniem tego pozwolenia podnosząc okoliczności będące następnie przedmiotem odwołania i skargi.

Także to stanowisko skarżących zostało przez organ I instancji pominięte milczeniem, a uzasadnienie decyzji uniemożliwiło skarżącym ustosunkowane się do podstaw prawnych i faktycznych decyzji organu I instancji.

Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji w sposób poważny naruszyła obowiązujące Prawo budowlane i kpa. Organ orzekający w sprawie nie wyjaśnił stanu faktycznego /art.7 kpa/, nie dopełnił obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego /art.77 § 1/, nie przeprowadził wszystkich dowodów mających znaczenie dla wyjaśnienia sprawy /art.75 § 1 i 78 § 1/, nie dokonał jego wszechstronnej, kompleksowej oceny /art.80/, a uzasadnienie decyzji narusza art.107 § 3 kpa. Nie jest rzeczą sądu administracyjnego w oparciu o przedstawione akta administracyjne ustalenie czy zaistniały warunki prawne do wydania zaskarżonej decyzji, a w istocie tylko dokonanie przez Sąd – przy pozorności uzasadnienia organ I instancji – ustaleń, pozwalałoby na jednoznaczne stwierdzenie, czy w konkretnej sytuacji istniały warunki do wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie.

Z kolei organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji dotkniętą omówionymi wyżej wadliwościami. Uzasadnienie decyzji ostatecznej także nie wykazuje spełnienia warunków z art.59 ust.1, 3 i 4 ani wypełnienia przez inwestora składającego wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wymagań art.57 ust.1, 2 i 3. Odpowiedź użytkownika na skargę pozostaje zupełnie bez związku z kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie.

Rozpoznając sprawę ponownie organy powinny w uzasadnieniu decyzji wykazać spełnienie przez inwestora warunków właściwych – wynikających z przepisów prawa – dla wniosku o zezwolenie na użytkowanie, dopełnić i przedstawić w tym uzasadnieniu wykonanie dyrektyw art.59 ust.1, a w przypadku udzielenia pozwolenia na użytkowanie przed zakończeniem wszelkich robót wynikających z pozwolenia na budowę uzasadnić, iż do niewykonanych robót nie ma zastosowania art.59 ust.4 Prawa budowlanego.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera a i c w związku z art.135 i art.152 p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 55 ust.1 ustawy o NSA z dnia 11.05.1995r. w związku z art.97 § 2 ustawy z 30.08..2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

S/G