Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 783/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia SO Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 maja 2010 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. K. kwotę 33,20 zł (trzydzieści trzy złote i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W niniejszej sprawie E. K. wniosła w dniu 30 lipca 2008 r. o przyznanie świadczeń rodzinnych w postaci zasiłków rodzinnych oraz dodatków do zasiłków rodzinnych.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 161/09 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2008 r., wydaną w sprawie nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 września 2008 r., w sprawie nr [...], odmawiającą przyznania tych świadczeń z uwagi na przekroczenie przez wnioskodawczynię kryterium dochodowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podniósł, że orzeczenia zapadały z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nakładających na organy obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i wnikliwej jego oceny. W rozpatrywanej sprawie organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, w sytuacji gdy skarżąca, otrzymywała świadczenia rodzinne za wcześniejsze okresy zasiłkowe, złożyła prawomocny wyrok orzekający separację, powołała się na wyrok rozwodowy, a w przedmiotowej sprawie rozpatrywany dochód rodziny jest dochodem uzyskiwanym w 2007 r. Nie jest ustalone czy skarżąca otrzymywała świadczenia rodzinne z uwagi, że miała status osoby samotnie wychowującej dzieci czy też z innych przyczyn np. wysokość dochodów rodziców nie przekraczała kryterium dochodowego. Prawidłowo ustalony stan faktyczny jest niezbędny dla prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. Zastosowanie przepisu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych nastąpiło bez jednoznacznych ustaleń, które wykluczałyby zastosowanie innych regulacji - art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Ponadto Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ powinien ustalić czy nie zaistniały w sprawie prawne możliwości nieuwzględnienia dochodów uzyskiwanych przez T. K., innymi słowy czy istnieje możliwość uwzględnienia dochodu wyłącznie jednego rodzica przy ubieganiu się o świadczenia rodzinne za sporny okres zasiłkowy czy też należy dochody obojga rodziców zsumować. Powyższych zaś ustaleń należy dokonać po wyjaśnieniu stanu faktycznego, w oparciu o prawidłowo przez organ zastosowane ustawowe pojęcia rodziny, dochodu rodziny, uzyskiwanego dochodu oraz dodatkowo w oparciu o ustawowe pojęcie osoby samotnie wychowującej dzieci - art. 3 pkt 2, pkt 16 i 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 24 maja 2010 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy w Rodzinie, Działu Świadczeń Rodzinnych nr [...], odmówiono przyznania E. K. prawa do świadczeń: zasiłku rodzinnego na K. K., P. K. i Ł. K., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na Ł. K., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na P. K. i K. K., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. K., P. K. i Ł. K..

W uzasadnieniu decyzji ustalono, że od 15 marca 2008 r. E. K. pozostaje w związku małżeńskim i wspólnie z T. K. wychowuje dzieci, co potwierdza akt małżeństwa oraz oświadczenie z dnia 12 października 2009 r., w związku czym skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci i stanowi rodzinę wraz z mężem i dziećmi. Na dzień składania wniosku - 30 lipca 2008 r. E. K. była więc mężatką i nie było przesłanek, żeby uznać ją za matkę samotnie wychowującą dzieci. Zgodnie z oświadczeniem z dnia 20 maja 2010 r., skarżąca była matką samotnie wychowującą dzieci od dnia separacji czyli od dnia 26 marca 2002 r. do dnia ponownego zawarcia związku małżeńskiego z T. K.. W tym też czasie E. K. pobierała świadczenia rodzinne jako osoba samotnie wychowująca dzieci, a w skład rodziny wchodziła skarżąca i dzieci. W związku z tym, że na dzień składania wniosku E. K. była mężatką, dochód jej męża T. K. za 2007 r. jest również dochodem rodziny. Dlatego do dochodu rodziny zaliczono dochód za 2007 r. T. K. w sumie 47.191,81 zł netto (dochód z zaświadczenia urzędu skarbowego 43.436,31 zł i dochód pochodzący z prowadzenia gospodarstwa rolnego 3.775, 50 zł) oraz E. K. w kwocie 209,12 zł netto dochód z zaświadczenia urzędu skarbowego i 847,55 zł netto miesięcznie dochód z uzyskanego zatrudnienia). W przeliczeniu na 5 osób w roku 2007 r. dochód wyniósł 959,52 zł i przekroczył kryterium dochodowe w wysokości 583 zł o kwotę 376,52 zł., tj. o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny (48 zł).

Od powyższej decyzji, E. K. wniosła odwołanie, zarzucając, że decyzja jest krzywdząca, gdyż bezzasadnie do jej dochodów, które osiągnęła w roku 2007, doliczono dochody T. K., podczas gdy w tym roku wychowywała samotnie dzieci i dochód na członka rodziny był mniejszy. Okoliczność ta narusza zasady współżycia społecznego i stanowi uszczerbek dla rodziny. Skarżąca podniosła, że do chwili zawarcia związku małżeńskiego, prowadziła osobne gospodarstwo domowe i mieszkała osobno. Prawo, zdaniem skarżącej, nie może działać wstecz. Skarżąca w odwołaniu przywołała też fragmenty uzasadnień decyzji i orzeczenia sądowego wraz z przytoczeniem przepisów prawa, podkreślając, że sprawa po wydaniu wyroku, była dwukrotnie uchylana i przekazywana do ponownego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 lipca 2010 r., wydaną w sprawie [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał m.in., że literalna wykładnia przepisu ustawy, w odniesieniu do "przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy", odwołuje się do dochodu osób, które obecnie tworzą rodzinę i nie ma tu znaczenia czy tworzą ją w momencie uzyskania tego dochodu, za czym przemawia także art. 25 ust. 1 i 3 ustawy. Kolegium wskazało na obowiązek organów uwzględniania zmian w sytuacji dochodowej rodziny, zwłaszcza że dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlega korektom w związku ze zdarzeniami, jakie miały miejsce aż do końca okresu zasiłkowego np. w związku z uzyskaniem czy utratą dochodu. Jeśli tak, to tym bardziej jako dochód rodziny należy uwzględniać dochód wszystkich członków uzyskiwany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, nawet jeśli nie tworzyły one rodziny. Uwzględnienie dochodu tylko wnioskodawczyni, która posiadała w roku poprzedzającym okres zasiłkowy status matki samotnie wychowującej dziecko, byłoby nieuprawnione i sprzeczne z celem ustawy. Jeśli ustawodawca przewidział korektę tego prawa w trakcie okresu zasiłkowego w zakresie zmian mających wpływ na prawo do świadczeń, to tym bardziej nakazuje uwzględniać teraźniejszą sytuację rodzinną dochodową. Organ więc uwzględnia sytuację z chwili złożenia wniosku i bada uprawnienie na podstawie dochodów tych osób uzyskiwanych w roku poprzedzającym okres zasiłkowy.

E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jej uchylenia i przywrócenia świadczeń na dzieci.

W uzasadnieniu skarżąca ponownie podniosła, że decyzja jest krzywdząca, gdyż bezzasadnie do jej dochodów za 2007 r., doliczono dochody T. K.. Skarżąca zasadniczo podniosła te same argumenty i okoliczności, jak w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko zajmowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Na wstępie, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 ( 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz,1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, lecz także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

W niniejszej sprawie E. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 8 lipca 2010 r., nr [...], która utrzymywała w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia 24 maja 2010 r., nr [...], odmawiającą przyznania: zasiłków rodzinnych, dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: K. K., P. K. i Ł. K..

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że skarżącej E. K. nie przysługują powyższe świadczenia rodzinne z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Przy czym, co jest istotnym w sprawie, przekroczenie kryterium dochodowego wiązało się z doliczeniem do dochodów, które osiągnęła skarżąca w roku 2007, dochodu T. K., który w tym okresie nie był jej mężem. Natomiast w dacie składania wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych, skarżąca pozostawała w związku małżeńskim z T. K..

Okoliczności faktyczne były w niniejszej sprawie bezsporne.

Podstawę prawną wydanej decyzji, odmawiającej przyznania skarżącej świadczeń rodzinnych, stanowiły przepisy art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.) - zwanej w dalszej części uzasadnienia Ustawą.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust 1 Ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, stosownie do art. 4 ust 2 Ustawy przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 583,00 zł (art. 5 ust. 2 Ustawy). W przypadku zaś gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (art. 5 ust. 3 Ustawy).

Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy prawidłowo do dochodu skarżącej E. K. za 2007 r. został doliczony dochód T. K.?

Zdaniem Sądu, na przedmiotowe pytanie należy odpowiedzieć negatywnie, z przyczyn wskazanych poniżej.

Na początku rozważań, trzeba wskazać, że Ustawodawca w przepisie art. 3 Ustawy umieścił słowniczek, w którym zdefiniował pojęcia na potrzeby ustawy o świadczeniach rodzinnych

I tak zgodnie z art. 3 pkt 2) Ustawy - dochód rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przepis ten, niewątpliwie nakazuje do stanu faktycznego, wynikającego z wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego stosować stan przeszły, gdyż prawo do świadczeń ustala się w oparciu o dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Powołany przepis ma charakter wyjątku. Powinno się go wykładać systemowo, mając na względzie cel ustawy o świadczeniach rodzinnych, mieszczącej się, co należy podkreślić w systemie przepisów pomocowospołecznych, a więc z istoty swej skierowanych do osób i do rodzin, wymagających wsparcia i socjalnej ochrony. Świadczenia rodzinne, w szczególności zaś zasiłek rodzinny i dodatki do niego, są bowiem formami pomocy państwa skierowanymi do rodzin o najniższych dochodach, celem zaś Ustawy jest wsparcie rodziny, znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, wychowującej dzieci w tym uczęszczające do szkoły i niepełnosprawne (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie).

Ustalenie dochodu rodziny traktowanego jako - przeciętny dochód członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, wymaga również zdefiniowania pojęcia - "członka rodziny". Przepisy Ustawy nie definiują tego pojęcia. Jednak przepis art. 3 pkt 16) Ustawy zawiera definicję "rodziny". Przez pojęcie rodziny należy rozumieć: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeśli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

Ponadto przepis art. 3 pkt 17 a) Ustawy definiuje także pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko - oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.

Jak wynika z powyższych przepisów, ustawodawca określając pojęcie rodziny, jak i osobę samotnie wychowującą dziecko, uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania, co trafnie podkreślał w uzasadnieniu wyroku sąd administracyjny, uchylając poprzednie wydane w niniejszej sprawie decyzje. Dlatego poczynione przez skarżącą w skardze wywody, dotyczące oddzielnego zamieszkiwania i nie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z T. K., nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia (tak też: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2005 r., w sprawie I OSK 150/2005, lex nr 1192108). Brak też podstaw do uznania, że doszło w niniejszej sprawie do naruszenia zasad współżycia społecznego.

Bezspornym zaś było w sprawie, że w dniu składania wniosku T. K. był członkiem rodziny skarżącej, natomiast w roku kalendarzowym 2007 r. poprzedzającym okres zasiłkowy, E. K. była matką samotnie wychowującą dzieci. Zatem w tej sytuacji, niewątpliwie nastąpiła zmiana składu rodziny skarżącej.

Jest to istotne gdyż, regulacja zawarta w przepisach Ustawy rozróżnia sytuację, w której następuje zmiana składu rodziny, od sytuacji w której następuje uzyskanie dochodu przez członka rodziny. Czym innym jest bowiem zmiana składu rodziny, a czym innym uzyskanie dochodu przez członka rodziny. Zmiana składu osobowego rodziny - art. 3 pkt 16) Ustawy, w trakcie okresu zasiłkowego lub w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, nie jest i nie może być tożsama z uzyskaniem dochodu - art. 3 pkt 24) Ustawy. Takie też stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie administracyjnosądowym (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 04 listopada 2010 r. w sprawie II SA/Gd 598/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie IV SA/Po 192/2008), który to pogląd ten jest również podzielany przez Sąd w niniejszym składzie.

Mając na uwadze materiał zgromadzony w sprawie, należy przyjąć, że skład rodziny skarżącej uległ zmianie od dnia 15 marca 2008 r., to jest od dnia zawarcia związku małżeńskiego z T. K. Z tym też momentem rodzina skarżącej powiększyła się o jedną osobę - męża T. K.. Wcześniej natomiast, od momentu prawomocnego orzeczenia separacji, jak prawidłowo też ustalił organ I instancji, E. K. była osobą samotnie wychowującą dzieci i rodzina składała się ze skarżącej oraz trójki dzieci. Zatem w roku kalendarzowym 2007, poprzedzającym okres zasiłkowy, T. K. nie był członkiem rodziny skarżącej. Był nim, niewątpliwie w momencie składania wniosku przez skarżącą o przyznanie świadczeń rodzinnych.

W konsekwencji należy uznać, że mamy tu do czynienia - ze zmianą składu rodziny, której skład był inny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, inny zaś w momencie składania wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych.

Niewątpliwie też, w przepisach Ustawy obowiązujących w dacie wydania decyzji nie określono szczegółowo takiej sytuacji, w której skład rodziny jest inny w chwili składania wniosku niż w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. To jednak zdaniem Sądu, nie można przyjąć interpretacji przedstawionej przez organy, która w konsekwencji, pozwala na uwzględnienie dochodu T. K., uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, w którym to roku, nie był on członkiem rodziny skarżącej. Zgodnie z tym stanowiskiem, literalna wykładania przepisu art. 3 pkt 2) Ustawy, wskazuje, że chodzi tu o dochód osób, które obecnie tworzą rodzinę i nie ma znaczenia, czy osoby te tworzyły ją w momencie uzyskania tego dochodu. Dlatego należy uwzględnić sytuację z chwili złożenia wniosku i badać uprawnienie na podstawie dochodów tych osób uzyskiwanych w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, nawet jeżeli wówczas nie tworzyły rodziny.

Przeciwko takiemu poglądowi, przemawia przede wszystkim okoliczność, że organy orzekające o zasiłku rodzinnym, zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami - art. 5 ust.1-3 w zw. z art. 3 pkt 2) Ustawy, ustalają i analizują stan faktyczny związany z ustaleniem dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Takie też stanowcze stanowisko reprezentują sądy administracyjne w przywołanych powyżej orzeczeniach (moment składania wniosku, nie może być tu zatem rozstrzygający). Bezspornym było, że w niniejszej sprawie będzie to dochód uzyskany w roku kalendarzowym 2007. Zatem przedmiotem analizy organów winien być przeciętny dochód uzyskany przez członków rodziny skarżącej w 2007 r. W tym też roku, co należy podkreślić, a co również pozostawało poza sporem, T. K. nie należał do rodziny skarżącej. Wobec małżonków została bowiem orzeczona wyrokiem z dnia 19 lipca 2002 r. separacja, a następnie rozwód. Bezspornym było także, że w roku 2007, skarżącej przysługiwał status osoby samotnie wychowującej dzieci - art. 3 pkt 17a) Ustawy, który stanowił podstawę do otrzymywania przez nią świadczeń rodzinnych.

W świetle poczynionych powyżej rozważań, na tle dokonanych ustaleń stanu faktycznego, brak jest podstawy, która uprawniałaby do doliczenia do dochodu rodziny skarżącej w roku 2007, dochodu T. K., który nie był w tym okresie członkiem rodziny.

Taką podstawą nie może być przepis art. 3 pkt 24) Ustawy, który definiuje pojęcie uzyskania przychodu. Należy tu wskazać, że słusznie Kolegium zauważa, że ustawodawca przewidział w ustawie o świadczeniach rodzinnych możliwość korekty prawa do zasiłku w okresie zasiłkowym. Niewątpliwie też, zgodnie z art. 5 ust. 4 i 4a Ustawy, uwzględnia się przy obliczaniu dochodu - dochód utracony i uzyskany, przy czym definicję uzyskania i utraty dochodu zawiera art. 3 pkt 23) i 24) Ustawy, wyliczając te rodzaje źródeł dochodu, których utrata bądź uzyskanie powodują skutki dla wnioskujących o świadczenia rodzinne. Jednak przepisy te, dotyczą uzyskania i utraty dochodu w przypadkach ściśle w nich określonych, a nie dotyczą zmiany składu rodziny, z którą to zmianą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przywołany zaś przepis art. 25 ust. 1 Ustawy nakłada jedynie na podmioty określone w art. 23 ust. 1 Ustawy, obowiązek niezwłocznego powiadamiania organu o zmianach. Podobnie jak przepis ust. 3 art. 25 Ustawy, zobowiązujący do udzielania na żądanie organu wyjaśnień i informacji. Przy czym należy tu podkreślić, że przepis ten wskazuje na zmiany w postaci "zmiany w liczbie członków rodziny" oraz "uzyskania dochodu" i "inne zmiany". Takiej podstawy nie może stanowić również przepis § 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. nr 105, poz. 881 ze zm.) - zwanego w dalszej części uzasadnienia Rozporządzeniem. Po pierwsze - zgodnie z § 18 ust. 1 Rozporządzenia w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. W tym przypadku, członek rodziny musiał być członkiem rodziny, zarówno w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jak i w okresie zasiłkowym, zaś T. K. tego warunku nie spełniał. Ponadto, uzyskanie dochodu - § 18 ust. 1 Rozporządzenia, może być rozumiane wyłącznie zgodnie z definicją legalną zawartą w przepisie art. 3 pkt 24 Ustawy. Po drugie - należy przy interpretacji przywołanych przepisów Rozporządzenia, uwzględnić treść wyroku NSA w Warszawie z dnia 30 października 2008 r. I OSK 1842/07, lex 48/2010, w którym stwierdzono, że zawarta w § 18 ust. 1 Rozporządzenia regulacja, dotycząca uwzględniania zmian w dochodach w innym, późniejszym okresie niż wynikający z definicji zawartej w art. 3 pkt 2) Ustawy, jest sprzeczna z tą ustawową definicją. Dlatego w tym zakresie, Rozporządzenie nie mogłoby zostać uwzględnione w odniesieniu do dochodu uzyskanego przez T. K. Także w stosunku do skarżącej z tytułu zatrudnienia w 2008 r., na co też prawidłowo zwróciło uwagę Kolegium.

Również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu przywołanego powyżej orzeczenia podkreślił, że jego zdaniem, w świetle powołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku, ustawodawca uznał za decydujący dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i wyłącznie od jego wysokości uzależnił prawo strony do wnioskowanego świadczenia.

Na podsumowanie rozważań, należy przywołać trafny pogląd wyrażony przez WSA w Łodzi w wyroku z dnia 31 marca 2009 r. w sprawie II SA/ Łd 158/2009 r., wyrażony na tle definicji dochodu rodziny, zawartej w przepisie art. 3 pkt 2) Ustawy. W ocenie tego Sądu przy obliczaniu dochodu za określony rok kalendarzowy uwzględnia się realne dochody uzyskane w tym czasie oraz liczbę osób, które w danym roku ten dochód konsumują. Tylko w ten sposób uzyskamy odpowiedź na pytanie, jaką przeciętną kwotą miesięczną skarżąca dysponowała na każdego z członków rodziny, uczestniczących w tym właśnie czasie (to jest w roku, z którego dochody liczy się dla ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych) we wspólnym gospodarstwie domowym. W konkluzji wskazano, że dla prawidłowego obliczenia dochodów, konieczne jest uwzględnienie stanu faktycznego, w tym także liczebności rodziny, w tym okresie.

Oczywiście zmiany osobowe w składzie rodziny, mają odbicie w dochodzie rodziny - inny był dochód rodziny, gdy w jej skład wchodziła tylko skarżąca i troje dzieci, a inny, gdy członkiem rodziny został T. K. Jednak, co zostało już wcześniej podniesione, zmiana składu osobowego rodziny, nie może być utożsamiana z uzyskaniem dochodu. Ewentualne skutki zmiany składu osobowego, mające wpływ na zmianę sytuacji dochodowej rodziny, mogą być - proporcjonalne do okresu, w jakim dochody te wpływają na sytuację dochodową rodziny - uwzględnione w postępowaniu o prawo do świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy.

Uznać zatem należy, że organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, przepisu art. 5 ust. 1-3 w związku z art. 3 pkt) 2 Ustawy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ponownie dokonać obliczenia dochodu rodziny skarżącej z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

W punkcie drugim wyroku orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając zwrot tych kosztów na rzecz skarżącej na podstawie przepisu art. 205 ( 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.