Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 892/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2015 r. sprawy ze skargi A. B., B. L. i A. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2015, Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] października 2014 r, orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz [...] oraz [...] za grunt zajęty pod drogę publiczną – ul. [...] w [...] (droga powiatowa), stanowiący działkę ew. nr [...] o pow, [...] m2 z obrębu [...] i o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz [...].

W uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny:

Decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., stwierdzono nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – ul. [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiąca część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...].

[...], działając w imieniu własnym oraz w imieniu [...], złożył w dniu [...] października 2003 r. wniosek o ustalenie oraz wypłatę odszkodowania. Przedmiotowy wniosek podpisali również [...] i występowali oni w postępowaniu jako strony postępowania. Organ uznał zatem, iż złożyli oni wspólnie z byłymi właścicielami wniosek o odszkodowanie w terminie określonym w art. 73 § 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie odszkodowania, Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2014r., Nr [...], ustalił odszkodowania na rzecz [...], natomiast poprzednim właścicielom – z powodu przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2001 r. (Rep. A Nr [...]), odmówił ustalenia odszkodowania.

Na skutek rozpatrzenia odwołania od wskazanej decyzji, Wojewoda [...], orzekł o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że z treści księgi wieczystej nr KW [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w [...] wynika, iż na dzień 31 grudnia 1998 r. właścicielami przedmiotowej nieruchomości byli [...].

W dniu [...] czerwca 2001 r., na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...], doszło do zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości Powyższą nieruchomość nabyli [...]. Przy tym nabywcy ujawnieni zostali jako właściciele w księdze wieczystej po dniu [...] grudnia 1998 r., jednak jeszcze przed wydaniem decyzji Wojewody [...], stwierdzającej przejście na rzecz Powiatu [...] własności przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, w dacie złożenia wniosku odszkodowawczego, nabywcy nieruchomości byli osobami uprawnionymi do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania na ich rzecz jako wieczystoksięgowi właściciele przedmiotowej nieruchomości. Na podstawie dokonanej czynności prawnej na nabywców przeszły wszelkie roszczenia przysługujące poprzedniemu właścicielowi przedmiotowej nieruchomości w chwili zawarcia umowy, w tym roszczenie uzyskania odszkodowania za przejęcie nieruchomości przez Powiat [...].

Niezgadzając się z decyzją organu II instancji [...], działając w imieniu własnym oraz [...] (dalej "Skarżący") wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...] Nr [...] i poprzedzającej ją Decyzji Starosty [...] Nr [...].

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazali, że zgodnie z ust. 4 art. 73 ustawy dnia 13 października.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, odszkodowanie winno być ustalone i wypłacone na wniosek właściciela nieruchomości, złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony, zatem zastosowanie powinna znaleźć ogólna zasada, w myśl której odszkodowanie za odjęcie prawa własności służy tym, którym własność tę odjęto a zatem – w niniejszej sprawie – osobom, które były właścicielami w dniu utraty tytułu, tj. w dniu [...] stycznia 1999 r. Skarżący przywołali szereg wyroków sądów administracyjnych, z których wynika, że konstytucyjna zasada słusznego odszkodowania za wywłaszczenie dotyczy tego kto został wywłaszczony.

Skarżący podnieśli również, że z treści aktu notarialnego, zawartego [...] czerwca 2001 r. nie wynika, aby przedmiotem umowy przeniesienia własności nieruchomości, było także przeniesienie praw do ustalenia odszkodowania. Podkreślili, że Wojewoda nie jest powołany do rozstrzygania ewentualnych sporów cywilnych między stronami czynności. Powołali również orzeczenie tutejszego Sądu, z którego wynika, że rozliczenia między stronami umowy zbycia nieruchomości nie zwalniają z obowiązku odszkodowania w oparciu o art. 73 ust. 2 ustawy, na rzecz osób które utraciły prawo własności.

Zdaniem Skarżących, organ orzekający w sprawie ustalenia odszkodowania powinien ustalić kto był właścicielem nieruchomości w dniu [...] grudnia 1998 r. oraz czy w ustawowym terminie, osoby te złożyły wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, zaś w przypadku pozytywnej weryfikacji tych okoliczności, odszkodowanie powinno być ustalone i wypłacone albowiem zrealizowane są ustawowe przesłanki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) - dalej zwana "p.p.s.a.", stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014, poz. 1647), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy w istniejącym stanie faktycznym i prawnym (który nie jest sporny między stronami), organy obu instancji prawidłowo uznały, że odszkodowanie z tytułu przejścia własności nieruchomości na rzecz Powiatu [...], winno zostać przyznane tym osobom, którym – poza spełnieniem przesłanek dotyczących złożenia w stosownym terminie wniosku o przyznanie odszkodowania – przysługiwało prawo własności tej nieruchomości w dniu wypłaty odszkodowania, nie zaś tym osobom, którym prawo własności nieruchomości zostało odjęte z mocy prawa. Innymi słowy sporną jest kwestia, czy uprawniony do otrzymania odszkodowania jest właściciel nieruchomości na dzień [...] grudnia 1998 r., czy też osoby, które nabyły przedmiotową nieruchomość po tej dacie, ale przed wydaniem decyzji o stwierdzeniu jej nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., w sytuacji gdy zarówno pierwszy z tych podmiotów jak i drugi złożył wniosek o ustalenie i wypłacenie tego odszkodowania.

Rozstrzygając tak zakreślony spór, przypomnieć należy, że będąca przedmiotem oceny Sądu decyzja Wojewody [...] wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Zgodnie z art. 73 ust. 1-2 i 4 cyt. ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie to wypłaca: gmina – w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, Skarb Państwa – w odniesieniu do pozostałych dróg. Wspomniane odszkodowanie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Z przytoczonego przepisu wynika, że z dniem 31 grudnia 1998 r. dotychczasowi współwłaściciele tracą przysługujące im prawo własności. Jednakże z mocy art. 73 ust. 4 powołanej ustawy właścicielowi (współwłaścicielom) przysługuje im roszczenie o odszkodowanie, ustalane i wypłacane na ich wniosek, który jednak dla swojej skuteczności musiał być złożony we wskazanym przez ustawę terminie.

W rozpoznanej sprawie wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania został złożony w dniu [...] października 2003 r. przez [...], działającego w imieniu własnym oraz innych osób, którym przysługiwało prawo współwłasności do przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Zatem wniosek został złożony w terminie wynikającym z zapisów art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Jednocześnie wniosek ten został podpisany przez [...], będących nabywcami przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy notarialnej z dnia 19 czerwca 2001 r.. Zdaniem organów, na nabywców na podstawie tej umowy przeszły wszelkie roszczenia przysługujące poprzednim współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości. Wobec takiego stanowiska ustalono należne na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. odszkodowanie na rzecz nabywców, tj. [...] oraz odmówiono odszkodowania za nieruchomość na rzecz [...], uznając ich za osoby nieuprawnione.

Organ uzasadniając swoje stanowisko odwołał się m. in. do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów z dnia 11 stycznia 2010 r., I OPS 3/09, w którym stwierdzono, że: "Uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej".

Zdaniem Sądu jednak, jak słusznie wywiedziono w skardze powołany wyrok z dnia 11 stycznia 2010 r. zapadł w całkowicie odmiennych od sprawy niniejszej okolicznościach. Z tej przyczyn teza w nim zaprezentowana nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Przede wszystkim bowiem w stanie faktycznym sprawy, której dotyczy wyrok o sygn. I OPS 3/09, umową przenoszącą własność była darowizna, zaś wniosek o odszkodowanie, w przewidzianym prawem terminie złożyła wyłącznie obdarowana. Stąd, Sąd uznał że w sytuacji, gdy mimo przejścia własności nieruchomości na rzecz podmiotu publicznoprawnego z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., nieruchomość była przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, uprawnionym do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r. zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Jednocześnie Sąd podkreślił, że w art. 73 ust. 4 ustawy w związku z ust. 1 tego artykułu co do zasady chodziło o właściciela nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r.

W rozpoznawanej sprawie jednak nie wystąpiła taka szczególna sytuacja, jak to miało miejsce w sprawie o sygn. I OPS 3/09. W niniejszej sprawie, co prawda również doszło do rozporządzenia nieruchomością po dniu 31 grudnia 1998 r., jednak osoby którym przysługiwało prawo własności przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., złożyły wniosek i ustalenie i wypłatę odszkodowania. Przy tym wniosek taki jednocześnie złożyły osoby, które przed datą uostatecznienia się decyzji stwierdzającej nabycie przez podmiot publicznoprawny z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, nabyły tę nieruchomość.

Wyjaśnić zatem należy, że przepis art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi normę o charakterze wywłaszczeniowym. Odjęcie z mocy prawa dotychczasowym właścicielom własności nieruchomości pod drogami publicznymi z dniem 1 stycznia 1999 r. stanowiło wywłaszczenie ex lege. Przy tym podstawowym przepisem determinującym wykładnię pojęcia wywłaszczenia w polskim systemie prawnym, jest art. 21 ust. 2 Konstytucji RP mówiący, że wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie na cele publiczne i tylko za słusznym odszkodowaniem. Skoro art. 73 wskazanej ustawy przewiduje szczególny rodzaj wywłaszczenia, zatem odjęcie prawa własności na podstawie tego przepisu powinno być powiązane ze słusznym odszkodowaniem ustalonym i wypłaconym na rzecz osoby – jak zasadnie wywodzi strona skarżąca – która de facto doznała tego uszczerbku, a więc tej której odjęto prawo własności. Odszkodowanie stanowi bowiem rekompensatę za szkodę doznaną z tytułu przejścia własności nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Zatem podmiotem uprawnionym do realizacji roszczenia odszkodowawczego jest osoba, która w dniu 1 stycznia 1999 r. utraciła własność nieruchomości.

Przypomnieć należy, że jak wskazano, w przywołanym już wyroku z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09, takie stanowisko jest w pełni słuszne, o ile nie doszło do przeniesienia własności nieruchomości po dacie 31 grudnia 1998 r. przez właściciela ujawnionego w księdze wieczystej na rzecz innego podmiotu, jeszcze przed upływem terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy oraz przed wydaniem przez wojewodę decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. W takiej sytuacji, jak wskazano w powyższym wyroku, zasadą wynikającą z art. 73 ust. 4 ustawy w związku z ust. 1 tego artykułu, jest że odszkodowanie wypłacane jest osobom, którym przysługiwało prawo własności nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd dopuścił jednak możliwość wystąpienia o odszkodowanie przez następców tych właścicieli, w razie otwarcia spadku przed dniem 31 grudnia 2005 r. i złożenia przez nich wniosku przed tą datą.

Podkreślić jednak należy, że opisana w powyższym wyroku sytuacja, stanowi sytuację szczególną, w której dopuszczono wyjątek od zasady, że odszkodowanie należy się podmiotowi, któremu prawo własności zostało odjęte. Brak jest jednak podstaw w ocenie Sądu do odstąpienia od tej zasady w rozpoznanej sprawie. W rozpoznawanej sprawie takie szczególne okoliczności, do jakich odnosi się powyższy wyrok i wyrażony w nim pogląd, nie zaistniały. Z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania wystąpili zarówno właściciele nieruchomości na 31 grudnia 1998 r., jak i właściciele, którzy po tej dacie wpisani zostali do księgi wieczystej wobec zawarcia umowy sprzedaży. Nie ulega wątpliwości, że wnioski te są wobec siebie konkurencyjne. W takiej sytuacji organ obowiązany do ustalenia odszkodowania musiałby w rzeczywistości rozstrzygnąć spór co do tego czy doszło do skutecznego przeniesienia prawa własności. Jednakże zagadnienie powyższe nie może być rozstrzygane w sprawach administracyjnych regulowanych na podstawie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przepis ten odnosi się bowiem do sytuacji z zakresu prawa publicznego – administracyjnego, a nie prawa prywatnego – cywilnego. Spory co do ważności i skuteczności rozporządzeń nieruchomością mogą być zatem rozstrzygane tylko na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym. Przyznanie odszkodowania za przejętą z mocy prawa nieruchomość zajętą pod drogę realizowane jest natomiast w trybie administracyjnym, w oparciu o regulacje ustawowe. Skoro ustawodawca w treści art. 73 ustawy wskazał konkretne zdarzenie, tj. odjęcie prawa własności z dniem 1 stycznia 1999 r., które powodując uszczerbek w dobrach wskazanych podmiotów, generuje odpowiedzialność podmiotów publicznych, to ustalenie podmiotów uprawnionych do dochodzenia odszkodowania musi być czynione w oparciu o stan prawny istniejący w dacie tego zdarzenia. W sytuacji zatem zbiegu wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania, uprawnionym do uzyskania odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy, jest podmiot, który legitymował się prawem własności 31 grudnia 1998 r., a które utracił 1 stycznia 1999 r. w związku z przejściem własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Na tę datę należy ustalać kto był właścicielem uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Ewentualne roszczenia podmiotów, z którymi właściciel zawierał po 31 grudnia 1998 r. umowy rozporządzające, podlegają kognicji sądów powszechnych i jako takie nie mogą być badane i uwzględniane przez organy orzekające na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy. (I OSK 377/12 z 11 lipca 2013 r., I OSK 2280/13 z dnia 26 września 2014 r.).

Nie można również w ocenie Sądu, zaaprobować poglądu wyrażonego w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, że otrzymanie wynagrodzenia z tytułu zbycia własności nieruchomości stanowi swego rodzaju ekwiwalent, co uzasadnia wypłatę odszkodowania przejście nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego, nabywcom tej nieruchomości. Należy zauważyć, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania za przejście nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego jest właśnie ten podmiot tj. Skarb Państwa albo właściwa jednostka samorządu terytorialnego. Natomiast w przypadku zbycia własności nieruchomości podmiotem zobowiązanym z umowy sprzedaży jest osoba, która nabyła własność nieruchomości w drodze tej umowy. Skoro własność nieruchomości przeszła z mocy ustawy na Skarb Państwa bądź jednostkę samorządu terytorialnego, to te podmioty są zobowiązane do wypłaty ustalonego odszkodowania. Bez znaczenia natomiast pozostają uprawnienia i obowiązki stron umowy sprzedaży w zakresie zbycia własności nieruchomości dla wypłaty takiego odszkodowania.

Ponadto, w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że w takim wypadku gdy z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania wystąpiły zarówno osoby, którym przysługiwało prawo własności przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., jak i osoby, które przed datą uostatecznienia się decyzji stwierdzającej nabycie przez podmiot publicznoprawny z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, nabyły tę nieruchomość, istotne znaczenie ma ustalenie, czy na mocy umów przenoszących prawo własności nieruchomości zostały również przeniesione na nabywców, mające charakter samodzielny, roszczenia o odszkodowanie, o których mowa w art. 73 ust. 4 ustawy, a jeżeli nie, to czy były zawierane pomiędzy stronami odrębne umowy cywilnoprawne mające za przedmiot przelew wierzytelności z tytułu odszkodowania za nabytą pod drogę publiczną nieruchomość. Takie stanowisko zaprezentowano w judykaturze (por. np. wyrok NSA z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2280/13, wyrok NSA I OSK 377/12 z dnia 11 lipca 2013 r., wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1213/14 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznanej sprawie nie ulega wątpliwości (jest to bowiem okoliczność bezsporna), że roszczenia odszkodowawcze nie zostały przeniesione na nabywców przedmiotowej nieruchomości. W akcie notarialnym przenoszącym własność przedmiotowej nieruchomości brak jest wyraźnego zapisu odzwierciedlającego wolę stron umowy, by uprawnionymi do dochodzenia odszkodowania za "wywłaszczoną" pod drogę publiczną nieruchomość byli nabywcy Strony nie zawarły umowy przelewu wierzytelności (art. 509 k.c.).

Wobec powyższego oraz wobec uznania za błędne stanowiska organów administracyjnych, że umowne przeniesienie prawa własności nieruchomości jest równoznaczne z przeniesieniem przez zbywców praw do odszkodowania za nieruchomość nabytą z mocy prawa pod drogę publiczną, konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.

Sąd bowiem uznał, że zarówno Wojewoda [...] jak i Starosta [...], dopuścili się naruszenia prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną, poprzez błędną interpretację tego przepisu i przyjęcie, że w przypadku złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną z mocy prawa nieruchomość zarówno przez osoby, które były właścicielami tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., jak i przez osoby, które przed wydaniem decyzji stwierdzającej przejście na rzecz jednostki samorządu terytorialnego własności przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa. Sąd mając na uwadze fakt, że błędnej interpretacji dokonał także organ I instancji, uznał że wyeliminowania z obiegu prawnego oprócz decyzji organu odwoławczego wymaga również decyzja Starosty [...].

Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższą ocenę prawną, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. i wydać stosowne merytoryczne rozstrzygnięcie.

W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a oraz art. 135 jak w sentencji wyroku, uchylając decyzję organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.