Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3712/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-30 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Powołane przepisy: article: art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3, art. 258 § 1, § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 243, ˘1 1 art. 246 § 1 pkt. 2 art. 245 § 3 art. 258 § 1 i § 2 pkt/. 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (adwokata) w sprawie ze skargi G. O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF z 5 października 2007 r., G. O. (dalej "skarżąca") wniosła o ustanowienie adwokata.

Uzasadniając wniosek skarżąca oświadczyła, że jest osobą starszą otrzymuje niską rentę w kwocie 600 zł, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami. Posiada mieszkanie po zmarłym mężu o powierzchni [...] m2 oraz spłaca zaległości za gaz i wodę.

W piśmie, które wpłynęło do Sądu 26 listopada 2007 r., poinformowała, że sama prowadzi działalność gospodarczą i nie zna wysokości dochodów za 2007 r., nie podejmuje się prac dorywczych, zwróciła się do właściwego organu o zaświadczenie o sytuacji rodzinnej, rachunek bankowy został zlikwidowany przez bank. Skarżąca jest zobowiązana do zapłaty za gaz 17000,- zł, za prąd 5000 zł i inne zobowiązania 25000 zł. Poinformowała, że jest chora.

Skarżąca nie nadesłała dokumentów wskazanych w wezwaniu referendarza sądowego WSA w Warszawie, tj. zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, informacji o dochodach uzyskiwanych przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, zestawienia należności i zobowiązań, zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wystawione przez jednostkę organizacyjna gminy.

Referendarz sądowy zauważa, że na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 u.p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

G. O. wniosła o adwokata. Dlatego analizie poddać należy jedynie zasadność ustanowienia dla skarżącej pełnomocnika, czyli ocenić wniosek pod kątem przyznania prawa pomocy w części.

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 u.p.p.s.a.). Jej celem jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Mając na uwadze stan faktyczny sprawy, obowiązujące regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy nie widzi podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przede wszystkim to na skarżącej spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do referendarza należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. W niniejszej sprawie skarżąca nie dopełniła, w sposób należyty, ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej nie odpowiedziała bowiem – w sposób rzetelny – na wezwanie referendarza sądowego dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego, do czego była obowiązana na podstawie art. 255 u.p.p.s.a. W szczególności nie nadesłane zostały dokumenty, o które skarżąca została wezwana, tj. zeznania podatkowe, zestawienie należności i zobowiązań, zaświadczenie z jednostki organizacyjnej gminy, wskazanie wszystkich dochodów, wskazanie źródeł utrzymania pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem i dlatego to skarżąca musi wykazać brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Sąd natomiast ocenia powołane informacje. W sytuacji, kiedy skarżąca nie wykazała należycie swojej sytuacji majątkowej przyznanie prawa pomocy byłoby nadużyciem uprawnień referendarza sądowego do stosowania tej instytucji, ponieważ nie istnieją podstawy o dokonania pozytywnej dla skarżącej oceny jej zdolności do ponoszenia kosztów postępowania.

W ocenie referendarza sądowego, informacje przedstawione przez skarżącą w formularzu PPF nie pozwalają na zastosowanie wobec niej wyjątku od zasady ponoszenia kosztów postępowania, ponieważ są to informacje bardzo ogólne. Skarżąca uzyskuje dochód w kwocie 600 zł (netto). Zgodnie z jej oświadczeniem prowadzona działalność nie przynosi jej dochodów, ale pomimo powyższego skarżąca nie zdecydowała o zakończeniu działalności gospodarczej. Ponadto skarżąca nie przedstawiła informacji na temat rozmiarów prowadzonej działalności i uzyskiwanych przychodów. Jednocześnie referendarz sądowy zauważa, że nie jest możliwe utrzymanie trzech wskazanych w treści formularza PPF osób, uregulowania wskazanych należności (tylko za miesiąc listopad ok. 30 tys zł), z zadeklarowanych przez skarżącą środków, ponieważ przyjęciu tego poglądu sprzeciwiają się zasady racjonalnego myślenia, do przestrzegania których referendarz sądowy jest zobowiązany. Do oceny tej skłania także zestawienie przeciętnych cen towarów pierwszej potrzeby, wielkości potrzeb przeciętnego człowieka oraz uzyskiwanych środków pieniężnych, co wskazuje na niepełne wykazanie sytuacji majątkowej przez stronę. Fakt ten nie uprawnia skarżącej do przyznania jej prawa pomocy – w jakimkolwiek zakresie – o czym wyżej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., referendarz sądowy uznał, jak w sentencji.