Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 90/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. (dalej: SKO w O., Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy, SKO) znak: [...] z [...] października 2014 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 28, art. 127 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i S. S. (dalej: odwołujący, skarżący) od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O. (dalej; organ I instancji) nr [...] znak: [...] z [...] sierpnia 2014 r. określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbiórce i budowie [...] na dz. o nr ew. [...] przy ul. [...] w O.

W decyzji z [...] października SKO w O. umorzyło postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W decyzji nr [...] (dalej: decyzja środowiskowa) organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku z [...] stycznia 2013 r. [...] S.A. (dalej: inwestor), określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbiórce i budowie [...] na dz. o nr ew. [...] przy ul. [...] w O. W decyzji środowiskowej określono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Organ I instancji nakazał m.in. prace odwodnieniowe prowadzić w taki sposób, aby zasięg oddziaływania nie wykraczał poza teren, do którego inwestor ma tytuł prawny, a wodę z odwodnienia wykopów odprowadzić do sieci kanalizacyjnej, obowiązek, po demontażu starej instalacji, zbadania próbek gruntu, magazynować we wskazany sposób powstałe odpady, prowadzić monitoring szczelności zbiorników, pracę [...] prowadzić wyłącznie w ciągu dnia tj. w godzinach od 6.00 do 22.00, ścieki bytowe odprowadzać do kanalizacji sanitarnej, wody opadowe i roztopowe odprowadzać do kanalizacji deszczowej (część po podczyszczeniu w separatorze koalescencyjnym zintegrowanym z odszlamiaczem), dokonywać systematycznych przeglądów oraz konserwacji wewnętrznej sieci kanalizacyjnej oraz urządzeń podczyszczających ścieki.

Odnośnie wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym to zezwolono na zaprojektowanie maksymalnie dwóch zbiorników do magazynowania [...] o pojemności do 50 m3 każdy, 1 podziemnego zbiornika do [...] o pojemności maksymalnej 10 m3, [...] o poziomie mocy akustycznej nie większej niż 67,4 dB każdy, zaprojektowanie monitoringu wód podziemnych.

W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania, toczącego się od momentu złożenia wniosku w dniu 10 stycznia 2013 r. Przeprowadzono, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, procedurę udziału społeczeństwa i dokonano oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uzyskano odpowiednie uzgodnienia z innymi organami. Odnośnie uwag i wniosków wniesionych w ramach konsultacji społecznych to organ odniósł się do nich w decyzji.

Organ I instancji stwierdził też, że przedłożony raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia przeszedł pozytywną weryfikację w organach niezależnych od inwestora. W decyzji zawarto również ustosunkowanie się do uwag i wniosków zgłoszonych przez społeczeństwo. Finalnie organ stwierdził, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że realizacja przedsięwzięcia wiązać się będzie z emisją hałasu i substancji do powietrza, powstawaniem ścieków oraz odpadów, nie będzie jednak źródłem ponadnormatywnego oddziaływania na otoczenie w zakresie żadnego z omówionych w raporcie komponentów środowiska, a ewentualna uciążliwość przez zastosowanie odpowiednich zabezpieczeń zamknie się w granicach działki do której inwestor posiada tytuł prawny.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli A. i S. S.

W decyzji z [...] października SKO w O. umorzyło postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że skarżącym nie przysługuje prawo własności nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji - ani leżącej w obszarze realizacji inwestycji, ani też leżącej na przewidywanym obszarze oddziaływania inwestycji, polegającej na rozbiórce i budowie [...] na dz. o nr ew. [...] przy ul. [...] w O., a określonym na podstawie mapy załączonej do wniosku.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji podniósł, że skarżący zamieszkują w niedalekiej odległości od planowanej inwestycji, ale postępowanie w sprawie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko dowiodło, że realizacja przedsięwzięcia przez inwestora wiązać się będzie co prawda z emisją hałasu i substancji do powietrza, powstawaniem ścieków oraz odpadów, nie będzie jednak źródłem ponadnormatywnego oddziaływania na otoczenie w zakresie żadnego z omówionych w raporcie komponentów środowiska, a ewentualna uciążliwość przez zastosowanie odpowiednich zabezpieczeń zamknie się w granicach działki do której inwestor posiada tytuł prawny. Zdaniem organu odwoławczego, chybione jest zatem opieranie swojego interesu prawnego przez skarżących na art. 23 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121, dalej: k.c.).

Według Kolegium, również zarzut, że funkcjonowanie [...] będzie powodowało ograniczenia w wykonywaniu prawa własności przez skarżących, co wiąże się z interesem prawnym wywodzonym z art. 140 k.c., po części z tych samych powodów nie zasługuje na uwzględnienie. Ewentualne utrudnienia w ruchu związane z oczekującymi [...] pojazdami, również nie nadają im statusu strony w postępowaniu, gdyż potencjalne nieprzestrzeganie przez użytkowników drogi publicznej zasad ruchu drogowego, nie daje właścicielom nieruchomości położnych przy tych drogach publicznych dodatkowych uprawnień, a upoważnia jedynie do zawiadomienia odpowiednich służb.

Organ II instancji stwierdził, że po stronie wnoszących odwołanie nie istnieje regulowany przepisami prawa własny interes prawny dający prawo do udziału w postępowaniu w przedmiotowej sprawie. Skarżący mają jedynie interes faktyczny, mogą bowiem być zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie mogą tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa materialnego, mogącego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności do organu administracyjnego. Dlatego też w ocenie organu II instancji, legitymacja strony w niniejszym postępowaniu skarżącym nie przysługuje.

Skarżący w skardze wnoszą o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji, 2) zasądzenie dla strony kosztów postępowania według norm przepisanych, 3) wstrzymanie wykonania decyzji SKO z [...] października 2014 r., znak: [...] oraz decyzji organu I instancji z uwagi, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie niemożliwych do odwrócenia skutków.

Skarżący w skardze zarzucają decyzji organu II instancji naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz naruszenia art. 66 ust 1 w zw. z art. 80 ust 1 pkt 2 u.u.i.ś., gdyż organy prowadzące postępowanie nie przeprowadziły postępowania w jego zakresie przedmiotowym zgodnie z powołanymi zasadami wynikającymi z ww. przepisów k.p.a. oraz wadliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i przedstawianych przez strony i uczestników braków i występujących nieścisłości w raporcie oddziaływania na środowisko. Nie zgadzają się z odmową przyznania im statusu strony w postępowaniu, gdyż swój interes prawny wywodzą z art. 23 k.c. oraz z art. 140 i art. 144 k.c., z tej przyczyny, że funkcjonowanie [...] będzie powodowało ograniczenia w wykonywaniu ich prawa własności. Zatem, jak twierdzą, ich interes prawny jest jak najbardziej realny i skonkretyzowany, a między wydaniem decyzji, a naruszeniem uprawnień właścicielskich oraz ochroną dóbr osobistych zachodzi związek przyczynowo-skutkowy. Wskazują, że w wyniku rozbudowy [...] będą mieli ograniczony dostęp do ich posesji poprzez jej blokowanie przez pojazdy oczekujące na [...]. Wzmożony ruch samochodów spowoduje też zwiększenie emisji spalin i hałasu, a niebezpieczne substancje będą się przedostawały na ich nieruchomość, gdyż ich nieruchomość od posesji inwestora odgradza zaledwie pas drogowy o szerokości 6 m. Co za tym idzie ich nieruchomość jak najbardziej znajduje się na obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Ponadto na ich nieruchomość będą emitowane różnego rodzaju substancje chemiczne, co potwierdza dokumentacja graficzna zawarta w raporcie oraz będzie emitowany nadmierny hałas.

Skarżący nie zgadzają się z twierdzeniem, że funkcjonowanie [...] zamknie się w granicach działki, do której inwestor posiada, tytuł prawny, gdyż pod ich domem i wjazdem będą się ustawiały kolejki chętnych do [...], co utrudni im korzystanie z prawa własności. Strona skarżąca podnosi, że wzmożony ruch samochodów, na [...] leżącej przy – [...] drodze krajowej nr [...], spowoduje uszkodzenia ścian ich budynku.

Dodatkowy hałas spowodują klimatyzatory, wentylatory i inne urządzenia. Podkreślają też, że nie odniesiono się do kwestii lokalizacji obiektów na działce i zachowania odpowiednich odległości, które wynikają wprost z przepisów prawa - rozporządzenia Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005 r. w sprawie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. 2005 r. nr 243 poz. 2063 ze zm.). Skarżący wskazują na nieścisłości dotyczące badań związanych z emisją substancji i zanieczyszczeń emitowanych do powietrza, związanych z błędnym przyjęciem ilości pojazdów korzystających dziennie [...]. Wytykają też stale pojawiające się omyłki pisarskie. Skarżący podnoszą, że mimo ograniczenia tonażowego obowiązującego na ulicy [...] do 5 t., i tak często na [...] autobusy i ciężarówki. Finalnie domagają się aby uznać, że posiadają w sprawie interes prawny określony w art. 28 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając na względzie kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niesporne bowiem jest, że istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności zostały prawidłowo ustalone przez organy obu instancji na podstawie dokumentów zgromadzonych w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbiórce i budowie [...] na działkach o nr ew. [...] przy ul. [...] w O. W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie miała ocena legalności zastosowania przez SKO w zaskarżonej decyzji art. 28 k.p.a.

Przedmiotem oceny Sądu była decyzja SKO z [...] października 2014 r., znak: [...] z [...] maja 2015 r. umarzająca postępowanie odowoławcze w przedmiotowej sprawie.

W przedmiotowej sprawie należy bowiem przesądzić czy prawidłowo organ ocenił, że odwołanie skarżących było niedopuszczalne z przyczyny podmiotowej. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy jedynie stronie, zaś stroną na podstawie art. 28 k.p.a., jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego jest rozumiane, jako przyznanie podmiotowi przez przepis prawa materialnego, określonych korzyści lub nałożenie na niego określonych obowiązków. Ustalenie interesu prawnego wnoszącego odwołanie, wynikającego z prawa materialnego, nie zawsze jest możliwe już na etapie postępowania wstępnego. Wówczas, gdy konieczne jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, to w przypadku wyniku negatywnego, tj. w razie braku legitymacji odwołującego się - postępowanie odwoławcze umarza się na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007/2/50, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1609/05, LEX nr 307511, wyrok NSA z 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1192/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 597).

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze wskazać należy, że przed rozpatrzeniem merytorycznych zarzutów w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów u.u.i.ś., badaniu podlega kwestia posiadania przez wnoszących odwołanie statusu strony w rozumieniu przepisów k.p.a.

Po dokonaniu analizy akt sprawy organ II instancji prawidłowo stwierdził, że skarżącym w postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbiórce i budowie [...] na dz. o nr ew. [...] przy ul. [...] w O., toczącego się w trybie przepisów u.u.i.ś. nie przysługuje prawo własności nieruchomości znajdującej się w i bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji - ani leżącej na obszarze realizacji inwestycji, ani też leżącej na przewidywanym obszarze oddziaływania inwestycji. W skardze skarżący podnoszą, że ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji oraz wskazują, że [...] jest niebezpieczna poprzez wytwarzane immisje.

W literaturze zwrócono uwagę, że immisje w rozumieniu przepisów prawa sąsiedzkiego nie można uznać jedynie oddziaływań wynikających ze zdarzeń losowych lub siły wyższej. Wszelkie inne zachowania, które pochodzą z jednej nieruchomości, a dotyczą bezpośrednio lub pośrednio innej nieruchomości są immisjami. W doktrynie prawniczej przeprowadza się różne podziały immisji. Odpowiednie rozróżnienia są dokonywane z trojakiego punktu widzenia: 1) sposobu oddziaływania na nieruchomość sąsiednią, 2) szkodliwości przenikania lub szkodliwego braku przenikania oddziaływań na nieruchomość sąsiednią, 3) charakteru przenikania czynników oddziałujących (zob. W.J. Katner, Ochrona własności nieruchomości przed naruszeniami pośrednimi, Warszawa 1982, s. 29).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych, niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 u.u.i.ś.), konieczne jest zatem ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Z przywołanych przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.ś. wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. Krzysztof Gruszecki "Komentarz do art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko", LEX/el 2013, teza 4 i 5). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Stroną takiego postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 108/12).

W niniejszej sprawie skarżący zamieszkują w niedalekiej odległości od planowanej inwestycji, ale postępowanie w sprawie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko dowiodło, że realizacja przedsięwzięcia wiązać się będzie co prawda z emisją hałasu i substancji do powietrza, powstawaniem ścieków oraz odpadów, nie będzie jednak źródłem ponadnormatywnego oddziaływania na otoczenie w zakresie żadnego z omówionych w raporcie komponentów środowiska, a ewentualna uciążliwość przez zastosowanie odpowiednich zabezpieczeń zamknie się w granicach działki do której inwestor posiada tytuł prawny.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, który Sąd w tym składzie w pełni podziela, według którego "1. W celu wykazania legitymacji procesowej w konkretnym postępowaniu administracyjnym dany podmiot powinien wykazać, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej. 2. Kwestia oceny oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie jest związana wyłącznie z przekroczeniem dopuszczalnych prawem norm. Obowiązujące przepisy prawa nie wiążą bowiem kwestii oddziaływania inwestycji wyłącznie z przekroczeniem dopuszczalnych prawem norm. Nawet wystąpienie nieponadnormatywnego oddziaływania może mieć wpływ na sposób wykonywania prawa własności, w szczególności gdy chodzi o realizację obiektu [...] emitującego szkodliwe dla środowiska czynniki czy uciążliwe związki zapachowe. W tym zakresie strona, powołująca się na interes prawny wynikający z przysługującego jej prawa własności, powinna wykazać, w jaki konkretnie sposób planowana inwestycja będzie oddziaływała na jej nieruchomości" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 86/13, LEX nr 1481954).

W ocenie Sądu, chybione jest zatem opieranie swojego interesu prawnego przez skarżących na wskazanych przepisach ustawy k.c., a ewentualne utrudnienia w ruchu związane z oczekującymi [...] pojazdami również nie nadają im statusu strony w postępowaniu, gdyż potencjalne nieprzestrzeganie przez użytkowników drogi publicznej zasad ruchu drogowego, nie daje właścicielom nieruchomości położnych przy tych drogach publicznych dodatkowych uprawnień, a upoważnia jedynie do zawiadomienia odpowiednich służb.

Odnosząc się do kwestii wywodzenia przez skarżących interesu prawnego z wskazanych w skardze przepisów k.c., należy wyjaśnić, że przepisy prawa nie określają pojęcia sąsiedztwa nieruchomości. Poglądy w tym zakresie zostały wypracowane przez orzecznictwo i doktrynę. Spotykamy tam rozróżnienie nieruchomości sąsiednich i sąsiadujących. Do pierwszych zaliczamy te, które ze sobą bezpośrednio graniczą, oraz te, które oddziałują na siebie w taki sposób, że działania lub zdarzenia występujące na jednej nieruchomości wywierają określone skutki na innej. Poza odległością istotne znaczenie ma możliwość oddziaływania jednej nieruchomości na drugą (zob. A. Szpunar, Glosa do orzeczenia SN z 14 listopada 1962 r., III CR 66/62, OSPiKA 1964, nr 10, s. 411). Pojęcie "nieruchomości sąsiednie" nie ma jednakowej treści we wszystkich przepisach k.c., szczególnie w art. 144 k.c.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, według którego "Właściciel nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, może mieć interes prawny w sprawie decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, jednakże nie oznacza to, że taki przymiot posiada każdy właściciel nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie lub nieruchomości sąsiedniej i w każdych okolicznościach faktycznych. Decydujące znaczenie w tym przypadku ma wnioskowanie wynikające z rodzaju i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji z jednej strony oraz położenia nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja względem nieruchomości osoby ubiegającej się o status strony" (zob. wyrok NSA z 11 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 804/10, LEX nr 1081908).

Należy podzielić stanowisko organu II instancji, że odwołanie od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O. nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. wniesione zostało przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, przez co zaszła przesłanka do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art 105 § 1 k.p.a.

Z przepisu art. 28 k.p.a. wynika, że warunkiem uzyskania statusu procesowego strony postępowania administracyjnego jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie lub na którym opiera się kierowane do organu żądanie dokonania czynności. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalić według norm prawa materialnego. Warto przypomnieć tu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego: "mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamierzeniem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę stosownych czynności organu administracji". (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83).

W judykaturze interes prawny utożsamia się też z obiektywną, czyli rzeczywiście istniejącą potrzebą ochrony prawnej. Interes prawny tak pojmowany cechuje się tym, że jest osobisty, własny, indywidualny i realny. Musi więc istnieć rzeczywiście w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego, a nie może być tylko przewidywany w przyszłości, ani hipotetyczny (zob. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r. I SA/Gd 922/99. LEX 44317, z dnia 19 marca 2003 r., IV SA 1132/00, LEX 81670).

Nie może zatem budzić jakichkolwiek wątpliwości, że w celu wykazania legitymacji procesowej w konkretnym postępowaniu administracyjnym dany podmiot powinien wykazać, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej. W trafnej ocenie organów obu instancji, skarżący nie wykazali wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości należącej do nich, jak również nie wykazali, że to przedsięwzięcie inwestycyjne może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości stanowiącej ich własność, tym samym więc nie wykazali interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Prezydenta Miasta O. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Ustalenia organów w tym zakresie poprzedzone zostały czynnościami wyjaśniającymi przeprowadzonymi zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 k.p.a., znajdując wsparcie w materiale dowodowym zebranym w sprawie.

Trzeba także podkreślić, że ustalenie stron postępowania, w którym podejmowana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w zasadzie dokonywane jest na podstawie dołączonej do wniosku inwestora mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Istotne znaczenie dla prawidłowych ustaleń w tym zakresie mają również informacje i dane zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z ustaleń będącego w aktach sprawy raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko wynika w szczególności, że przedsięwzięcie to nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń na sąsiednich działkach, a oddziaływanie ponadnormatywne zamknie się w granicach własności inwestora. Jego realizacja (w miejscu starej [...]) nie spowoduje ograniczeń w korzystaniu z sąsiednich nieruchomości, nie pogorszy warunków środowiskowych, zaś o klimacie akustycznym terenu decydował będzie status związany z ruchem pojazdów na przyległych ulicach. W takim stanie rzeczy ustalenia organów obu instancji, że skarżącym w postępowaniu zakończonym decyzją "środowiskową" z dnia [...] sierpnia 2014 r. - wbrew ich twierdzeniom - nie posiadają interesu prawnego, w konsekwencji więc przymiotu strony, są prawidłowe i odpowiadają prawu.

Sąd nie stwierdził także naruszenia prawa materialnego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Wszystkie te okoliczności ujmowane łącznie świadczą o niezasadności zarzutów skargi.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.