Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1214/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 71 ust.1 i 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego2014 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z s. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ż. z dnia [...] lipca 2013r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Ż. decyzją z dnia [...].07.2013r. nr [...] na podstawie art. 71 ust.1 i 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 03.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz.1227 ze zm. - zwana dalej ustawą), w związku z §3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010r. Nr 213 ze zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013r., poz. 267 – dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Elektrowni wiatrowej "N." składającej się z dwóch siłowni wiatrowych PoweWind 56 o mocy całkowitej 2 x 900 kW zlokalizowanych na terenie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] obręb K. w m. N. [...], Gm. Ż.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust.1 pkt 6 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09.11.2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010r., Nr 213, poz.1397 – dalej rozporządzenie) zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (dalej RDOŚ) postanowieniem z dnia [...].08.2010r. Nr [...] wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu. Także Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (dalej PPIS) w piśmie z dnia [...].08.2010r. nr [...] wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia wymagany jest raport. W związku z powyższym Wójt Gminy Ż. postanowieniem z dnia [...].09.2010r. nr [...] zobligował inwestora do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu. W sierpniu i wrześniu 2010r. protest dotyczący planowanej inwestycji złożyło 112 mieszkańców.

Wójt Gminy Ż. po złożeniu przez inwestora w dniu 08.11.2010r. raportu sporządzonego przez mgr. inż. A. S. wystąpił do RDOŚ i PPIS z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. Wójt obwieszczeniem z dnia 10.11.2010r. poinformował również strony oraz społeczeństwo o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o możliwości zapoznania się z raportem i składania uwag i wniosków. W dniu 16.12.2010r. wpłynął protest PZŁ w K. ze względu na lokalizacje planowanej inwestycji na trasie przelotów różnych gatunków ptaków. PPIS wezwał inwestora do uzupełnienia raportu. Po jego uzupełnieniu postanowieniem z dnia [...].01.2011r. pozytywnie uzgodnił warunki realizacji inwestycji. Również RDOŚ wzywał inwestora do uzupełnienia raportu. W dniu 16.03.2011r. wpłynął protest zbiorowy 37 mieszkańców.

RDOŚ w P. w dniu [...].12.2011r. postanowieniem nr [...] pozytywnie uzgodnił planowane przedsięwzięcie.

W związku z licznymi protestami Wójt Gminy Ż. wystąpił do RDOŚ w P. i PPIS w K. o ponowne uzgodnienie przedsięwzięcia. PPIS w K. pismem nr [...] z dnia [...].03.2012r. podtrzymał uzgodnienie warunków w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które uzgodnione zostały w piśmie z dnia [...].01.2011r. Również RDOŚ postanowieniem z dnia [...].01.2013r. nr [...] ponownie pozytywnie uzgodnił warunki przedmiotowego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości mieszkańców przeprowadzono rozprawę administracyjną oraz dwukrotnie zwracano się do organów uzgadniających, co jednak nie rozwiało wspomnianych wątpliwości. Planowana inwestycja zlokalizowana jest w odległości ok.100 m od terenów objętych ochroną akustyczną. Na tych terenach przewidywany poziom hałasu wynosi 44 dBA w porze dziennej i 39,5 dBa w porze nocnej. Uwzględniając to RDOŚ w P. zobowiązał inwestora do takiego ustawienia parametrów pracy siłowni, aby w porze nocnej poziom akustyczny każdej z siłowni wynosił nie więcej niż 99 dBa. Organ wskazał, że w praktyce oznacza to brak możliwości szczegółowego i skutecznego monitorowania wyników pomiarów. Obawy protestujących dotyczyły głównie wpływu infradźwięków i "migającego cienia" na zdrowie mieszkańców. Wydając decyzje organ wziął pod uwagę niewyjaśnione fakty dotyczące poziomu hałasu mierzonego przy najniższych prędkościach wiatru do najbliższego budynku i granicy działki. Wskazał także, że badania ornitologiczne nie potwierdzają okresu obserwacji obejmującego roczny cykl życiowy ptaków. Ponadto mieszkańcy twierdzą, że w okolicy występuje znacznie więcej gatunków ptaków niż twierdzi inwestor. Organ I instancji wskazał, że nie bez znaczenia jest negatywny stosunek mieszkańców do planowanego przedsięwzięcia. Podkreślił też, iż brak jest przekonujących przesłanek by twierdzić, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać negatywnie na środowisko.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor [...] sp. z o.o. w K. wnosząc o jej uchylenie i ustalenie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Odwołująca zarzuciła naruszenie:

1/ art.6 k.p.a. w zw. z art.71 ust.1 i 2 pkt 2 oraz art.80 ust.1 pkt 1-3 ustawy polegające na odmowie udzielenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia w oparciu o przesłanki nie występujące w przepisach prawa i to w sytuacji, gdy z przepisów prawa wynika konieczność ustalenia tych uwarunkowań,

2/ naruszenie art.85 ust.2 pkt 1 lit.b tiret 1 i 2 ustawy poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jaki sposób zostały uwzględnione:

- ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko,

- uzgodnienia RDOŚ w P. ,

3/ naruszenie art.107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W uzasadnieniu odwołująca m.in. wskazała, że ustawodawca precyzyjnie określił katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Według ustawy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie spełnienia warunków wymienionych w art.81 ust. 3 ustawy. W niniejszej sprawie w ocenie odwołującej nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w w/w przepisie. Odwołująca zaakcentowała, że skoro nie zachodziła żadna z przesłanek negatywnych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to niedopuszczalna była odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizacje przedmiotowego przedsięwzięcia. W zaistniałej sytuacji Wójt zobligowany był wydać decyzję pozytywną. Ponadto Wójt powinien był wskazać w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione pozytywne uzgodnienia RDOŚ w P. i PPIS w K., czego nie uczynił. To samo dotyczy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wójt jednak nie dokonał prawidłowej weryfikacji raportu i nie wskazał w uzasadnieniu decyzji czy i w jakim zakresie uwzględnił raport. Wójt zapewnił udział społeczeństwa w niniejszym postępowaniu. Osoby zainteresowane miały możliwość wnoszenia uwag i wniosków do raportu i jego uzupełnień i brały udział w rozprawie administracyjnej. Inwestor na każde żądanie udzielał wyjaśnień.

Odwołująca podkreśliła, że organ I instancji po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu nie potrafił go zakończyć słuszną i prawidłowo uzasadnioną decyzją. W uzasadnieniu organ przedstawił jedynie chronologiczny przebieg postępowania i przedstawił obawy mieszkańców, lecz nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, przyczyn dla których nie dał wiary innym dowodom oraz nie wyjaśnił podstawy prawnej decyzji ze wskazaniem podstawy prawnej. Nie została więc wypełniona dyspozycja art.107 § 3 k.p.a. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna się opierać na jednoznacznie ustalonych faktach, a nie na przypuszczeniach i obawach. Wszystkie zgłaszane zastrzeżenia zostały naukowo wyjaśnione, a jeśli Wójt uważał inaczej, to mógł zażądać dalszych wyjaśnień. Stwierdzenie organu I instancji, że brak jest przekonujących przesłanek, aby jednoznacznie stwierdzić, iż planowana inwestycja nie będzie oddziaływać negatywnie na środowisko świadczy o niezrozumieniu konstrukcji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest decyzją związaną, a nie uznaniową i przy wydaniu której organ administracji ma się opierać na konkretnych ustaleniach faktycznych. Innymi słowy tylko poparte faktami twierdzenia o negatywnym oddziaływaniu inwestycji na środowisko mogą być czynnikiem wpływającym na treść decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].08.2013r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie Kolegium wskazało, że w świetle treści art.80 ust.1 ustawy organ wydający decyzję środowiskową musi mieć na uwadze treść uzgodnień i opinii jednak nie jest wyłączona możliwość ich merytorycznej oceny. Dalej SKO podkreśliło, że w raporcie i jego uzupełnieniach stwierdza się, że przewidywane normy hałasu na granicach najbliżej położonych terenów objętych ochroną nie będą przekraczać 44 dB w porze dziennej oraz 39,5 dB w porze nocnej. Wskazane poziomy są niemal równe poziomom dopuszczalnym. Mając zatem na względzie, że najbliższa zabudowa usytuowana będzie w odległości 100 m od wiatraka nie można podzielić stanowiska organów uzgadniających, że dopuszczalne normy hałasu zostaną zachowane. Z raportu wynika, że inwestycja zostanie zlokalizowana w terenie niezabudowanym, a więc nie podlegającym prawnej ochronie akustycznej. Autor raportu stwierdza, że najbliższe zabudowania są zlokalizowane w odległości 250 m od proponowanej lokalizacji wiatraków. Jednak uwzględniając decyzję Wójta Gminy Ż. z dnia [...].10.2010r. nr [...] o warunkach zabudowy dla działki nr [...] (uzupełnienie raportu) najbliższy teren podlegający ochronie akustycznej będzie w odległości ok. 100m od planowanych wiatraków. W świetle tegoż nie można podzielić stanowiska prezentowanego w raporcie, że wiatraki usytuowane będą w terenie niezabudowanym. Organ odwoławczy zauważył, że wprawdzie w polskim prawodawstwie brak jest zapisów regulujących minimalną odległość lokalizacji elektrowni wiatrowych od terenów zamieszkałych, to jednak nie oznacza to całkowitej dowolności przy lokalizacji turbin wiatrowych. W świetle publikowanych badań przyjmuje się, że odległość ok. 500 m od turbiny wiatrowej zapewnia nieprzekroczenie dopuszczalnych norm emitowanego hałasu.

Ponadto SKO nie zgodziło się ze stanowiskiem prezentowanym w raporcie, że ewentualne przewrócenie się elektrowni wiatrowej nie stwarza zagrożenia dla ludzi ponieważ w pobliżu nie występują zabudowania mieszkalne. Jeden z planowanych wiatraków ma być usytuowany w odległości ok. 100 m od planowanej zabudowy. Biorąc pod uwagę, że całkowita wysokość wiatraka (maszt + śmigło) wynosi 99 m zagrożenie w razie przewrócenia się wiatraka lub oderwania śmigła jest realne. Zagrożeniem są także odłamki lodu, które mogą się oderwać od śmigła, co całkowicie pominięto w raporcie.

Wątpliwości organu odwoławczego budzi także ekspertyza w zakresie ewentualnych zagrożeń dla ptaków sporządzona przez P.D. Oparto ją na 7 obserwacjach przeprowadzonych w okresie od lipca do października 2011r., a takie badanie zgodnie z przyjętymi zasadami winny trwać co najmniej rok i obejmować okres migracji wiosennej, okres lęgowy, okres po lęgowy, okres migracji jesiennej oraz zimowanie ptaków. Inne przytoczone przez inwestora badania w tym zakresie miały miejsce w dość odległym okresie czasu (lata 2007-2011, 1983).

Reasumując Kolegium stanęło na stanowisku, że brak pewności co do określonych skutków uzasadnia odmowę ustalenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia. Za takim stanowiskiem przemawia także sprzeciw lokalnej społeczności. Zrealizowanie inwestycji w odległości 100 m od terenu podlegającego ochronie akustycznej nie gwarantuje, że klimat akustyczny zostanie zachowany.

Skargę na powyższą decyzje do WSA w Poznaniu w ustawowym terminie wniosła [...] sp. z o.o. w K. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości jako wydanej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa tj. art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art.6 k.p.a. w zw. z art.71 ust.1 i 2 pkt 2 oraz art.80 ust.1 pkt 1-3 ustawy polegającym na utrzymaniu w mocy decyzji odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia w oparciu o przesłanki nie występujące w przepisach prawa i w sytuacji gdy z przepisów prawa wynika konieczność ustalenia tych uwarunkowań. Zdaniem skarżącej decyzję wydano również z rażącym naruszeniem art.115 w zw. z art.113 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 27.04.2001 Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm. – dalej u.p.o.ś.) polegającym na przyjęciu, że oceny, czy teren należy do rodzajów terenów o których mowa w art. 113 ust.2 pkt 1 u.p.o.ś. właściwy organ może dokonać na podstawie wydanej dla tego terenu decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem skarżącej zaskarżoną decyzję wydano również z naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret 1 i 2 ustawy polegającym na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jaki sposób zostały uwzględnione:

• ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko,

• uzgodnienia RDOŚ w P. oraz opinia PPIS w K.,

2. art.107 §1 i §3 k.p.a. a polegającym na zaniechaniu wskazania podstawy prawnej, wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa i ustosunkowania się zarzutów odwołania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu, iż w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek negatywnych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w związku z czym Wójt zobligowany był wydać decyzję pozytywną. Skoro tego nie uczynił rażąco sprzeczna z prawem była jego decyzja odmowna, a także decyzja SKO utrzymująca decyzję Wójta w mocy. Oba w/w organy powinny wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.

Dalej skarżąca zarzuciła, że SKO przytacza stwierdzenia oderwane od norm prawnych, np. w zakresie zagrożenia w związku z wysokością elektrowni i jej odległością od zabudowań mieszkalnych, czasokresu badań i obserwacji ornitologicznych. Organ odwoławczy powołuje częściowo źródła badań i ekspertyz w sposób uniemożliwiający dotarcie do nich i ich weryfikację. Również Wójt w swej decyzji posługuje się ogólnikowymi stwierdzeniami, które przytoczono, a nie konkretnymi faktami i dowodami.

Stwierdzenie organu I instancji, że brak jest przekonujących przesłanek, aby jednoznacznie stwierdzić, iż planowana inwestycja nie będzie oddziaływać negatywnie na środowisko świadczy o niezrozumieniu konstrukcji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest decyzją związaną, a nie uznaniową i przy wydaniu której organ administracji ma się opierać na konkretnych ustaleniach faktycznych. Innymi słowy tylko poparte faktami twierdzenia o negatywnym oddziaływaniu inwestycji na środowisko mogą być czynnikiem wpływającym na treść decyzji. Nie mogły być natomiast takim czynnikiem przeczucia, obawy, czy spekulacje. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna się opierać na jednoznacznie ustalonych faktach, a nie na przypuszczeniach i obawach, ani na danych znanych jedynie organowi wydającemu decyzję.

Skarżąca podniosła także, że SKO dopuściło się rażącego naruszenia art. 115 w zw. z art.113 ust. 2 pkt 1 u.p.o.ś. polegającego na błędnym przyjęciu, że oceny, czy teren należy do rodzajów terenów o których mowa w art.113 ust.2 pkt 1 u.p.o.ś. właściwy organ może dokonać na podstawie wydanej dla tego terenu decyzji o warunkach zabudowy. Art.115 u.p.o.ś. jednoznacznie stwierdza, że w razie braku m.p.z.p. oceny, czy teren należy do rodzaju terenów o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 u.p.o.ś. właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania tych terenów. Ponieważ więc na działce nr [...] nie wzniesiono żadnego budynku, to nie sposób zakwalifikować tego terenu jako podlegającego ochronie akustycznej. Potwierdza to brzmienie § 1 pkt 1 lit.a rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14.06.2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu oraz a contrario treść art.4 ust.1 i 2 u.p.z.p. Stąd wywody organu odwoławczego dotyczące odległości 100 m są bez znaczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Ż. odmawiająca [...] sp. z o.o. ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Elektrowni wiatrowej "N." składającej się z dwóch siłowni wiatrowych PoweWind 56 o mocy całkowitej 2 x 900 kW zlokalizowanych na terenie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] obręb K. w m. N. [...], Gm. Ż. Jak wynika z akt sprawy RDOŚ postanowieniem z dnia [...].08.2010r. Nr [...] wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku; nie dotyczy to uzgodnień i opinii dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (art. 77 ust. 2 ustawy).

Z powyższego wynika, że przepis art. 77 ust. 1 ustawy wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem, a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest zatem rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. W tej materii już wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne wskazując, że uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Należy podkreślić, że postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szerokorozumianego postępowania w sprawie głównej; przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06 - LEX nr 340121, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 625/10 – Lex nr 754651, w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 742/07 – Lex nr 489196).

Zdaniem Sądu literalne brzmienie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy nie pozostawia jednak wątpliwości co do tego, iż zawarty w nim wymóg "uzgodnienia" – czyli osiągnięcie przez organy współdziałające konsensusu dotyczy wyłącznie przypadku wydania decyzji pozytywnej, określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Powyższy wymóg nie dotyczy natomiast decyzji negatywnej. Organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie (...), Wrocław 2009 r., str. 229 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2010 r., II SA/Po 411/2010).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielając powyższy pogląd, odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze wskazującej na brak możliwości wydania decyzji negatywnej w przypadku pozytywnego uzgodnienia przez RDOŚ wskazuje, iż wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 marca 2011 r., IV SA/Po 751/2010). Oznacza to, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może przy spełnieniu określonych warunków wydać decyzję negatywną. Musi to jednak szczegółowo uzasadnić odnosząc się do całego zgromadzonego materiału dowodowego w tym w szczególności do raportu i postanowienia organu uzgadniającego.

Mając powyższe na uwadze wskazać, należy, iż organy administracyjne prowadzące postępowanie w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie uwzględniły ustaleń zawartych w uzgodnieniu RDOŚ i opinii PPIS pomimo, iż winny one być elementem uzasadnienia decyzji środowiskowej. Organy administracyjne wydając decyzje skupiły się na negatywnych dla inwestora ustaleniach nie konfrontując ich w żaden sposób z ustaleniami zawartymi w raporcie i postanowieniu RDOŚ.

Ma to tyle istotne znaczenie, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym, podlegającym ocenie właściwego organu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.2.2007 r., II OSK 363/06, Nieruchomości 2007, nr 7, s. 15, akceptowany przez K. Gruszeckiego "Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz" Pressom sp. z o.o. Wrocław 2009 s. 179 uw. 2). Tym samym raport nie jest w istocie opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., a jedynie ma status dokumentu prywatnego będącego ekspertyzą rzeczoznawcy, będący w istocie przedstawieniem własnego poglądu przez daną stronę przy zaakcentowaniu, że pogląd ów odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 s. 107- 108; T. Ereciński w: "Kpc. Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 712 uw. 15, s. 758 uw. 18). Tym niemniej raport sporządzany przez inwestora wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a także art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie bez wszechstronnej oceny materiału dowodowego, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a także na podstawie obarczonego istotnymi brakami raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Ponadto zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie spełniają wymagań w zakresie kompletności uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynikających z art. 85 ust. 2 ustawy. Żaden z organów orzekających w sprawie (I i II instancji), nie zawarł w uzasadnieniu wydanych decyzji stanowiska z uwzględnieniem wymagań uzasadnienia decyzji wynikającym z art. 85 ust. 2 ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji publicznej obowiązane więc będą poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zwłaszcza pod kątem spełnienia wymogów z art. 66 ust. 1 ustawy oraz uzasadnić orzeczenie wyjaśnić wskazane wyżej wątpliwości w sprawie z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 107 § 3 kpa oraz z art. 85 ustawy. Ustawa bardzo rygorystycznie traktuje bowiem obowiązek uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie zawarcie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadnienia odpowiadającego art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy, czyni decyzję wadliwą, a naruszenie to ma wpływ na jej treść.

Prowadząc ponownie postępowanie organ uwzględni decyzję Wójta Gminy Ż. z dnia [...].10.2010r. nr [...] o warunkach zabudowy dla działki nr [...]. Wbrew bowiem zarzutom skargi wskazującym na naruszenie art. 115 w zw. z art. 13 ust. 2 pkt 1 u.p.o.ś. oznaczenia terenu w ewidencji gruntów nie tworzą prawa do określonego zagospodarowania terenu. Wskazują wyłącznie na faktyczne przeznaczenie takiego terenu. O prawnym przeznaczeniu gruntu w obowiązującym porządku prawnym decydują przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że jeżeli dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania, to takie prawo do zabudowy może zostać określone w decyzji o warunkach zabudowy. W takiej sytuacji należy więc przyjąć zabudowę określoną decyzją o warunkach zabudowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 26.049.2013r. sygn. akt II OSK 1568/12 www.orzeczenia.nsa.gov.pl)

Końcowo odnosząc się do żądania sformułowanego w skardze stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji uznać trzeba, że nie jest ono uprawnione. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tylko wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie żadnej z tych przesłanek nie wypełniają wydane w sprawie orzeczenia, a stwierdzone uchybienia mają charakter naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną i wskazania Sądu, co do dalszego postępowania. Na podstawie art. 200 P.p.s.a orzeczono o kosztach postępowania