Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt SA/Kr 58/83
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 1983-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 1 par. 1 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Właściciel nieruchomości jest stroną w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego inwestycji na jego nieruchomości, niezależnie od tego, kto jest wnioskodawcą w sprawie wydania takich decyzji.

2. Jeśli właściciel nieruchomości, który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego, wystąpił w toku postępowania wywłaszczeniowego z wnioskiem o wznowienie wcześniejszego postępowania, organ administracji jest obowiązany zawiesić postępowanie w sprawie wywłaszczeniowej do czasu rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

3. Organem administracji jest wojewoda /lub naczelnik/, a struktura urzędu nie może wpływać negatywnie na realizację uprawnień obywateli. Fakt zatem, że z upoważnienia organu administracji różne osoby wydają poszczególne rodzaje decyzji, nie zwalnia ich od obowiązku działania tak, jakby działał jednoosobowy organ administracji państwowej.

TEZY

1. Właściciel nieruchomości jest stroną w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego inwestycji na jego nieruchomości, niezależnie od tego, kto jest wnioskodawcą w sprawie wydania takich decyzji.

2. Jeśli właściciel nieruchomości, który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego, wystąpił w toku postępowania wywłaszczeniowego z wnioskiem o wznowienie wcześniejszego postępowania, organ administracji jest obowiązany zawiesić postępowanie w sprawie wywłaszczeniowej do czasu rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

3. Organem administracji jest wojewoda /lub naczelnik/, a struktura urzędu nie może wpływać negatywnie na realizację uprawnień obywateli. Fakt zatem, że z upoważnienia organu administracji różne osoby wydają poszczególne rodzaje decyzji, nie zwalnia ich od obowiązku działania tak, jakby działał jednoosobowy organ administracji państwowej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Danuty L. na decyzję Wojewody Krośnieńskiego z dnia 14 października 1982 r. w przedmiocie wywłaszczenia w trybie szczególnym i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Gminy W. z dnia 1 sierpnia 1982 r., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody Krośnieńskiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 września 1981 r. Wojewoda Krośnieński zatwierdził plan realizacyjny budowy i modernizacji linii energetycznej oraz stacji trafo we wsi P. Danuta L. nie była powiadomiona o wszczęciu postępowania ani o wydaniu decyzji, niewątpliwie dotyczącej jej interesów.

Przed upływem terminu do wniesienia odwołania, a więc w czasie, gdy decyzja nie podlegała wykonaniu - w dniu 9 września 1981 r. - Naczelnik Gminy W. wydał decyzję zezwalającą Przedsiębiorstwu Elektryfikacji i Technicznej Obsługi Rolnictwa na wejście na teren, z powołaniem się na zatwierdzenie planu realizacyjnego. W decyzji nie skonkretyzowano adresatów decyzji, ani nie wskazano nieruchomości, przez które ma przebiegać linia. W ogóle nie przewidziano doręczenia decyzji stronom, ograniczając się jedynie do doręczenia jej sołtysowi wsi. W związku z tym Danuta L. dowiedziała się o sprawie dopiero po przystąpieniu przez Przedsiębiorstwo do robót.

We wniesionym odwołaniu Danuta L. zażądała usunięcia urządzeń energetycznych z jej nieruchomości, ponieważ ich zbudowanie uniemożliwia jej pełne wykorzystanie gruntu IV klasy. Poniosła także, że "istniały inne rozwiązania projektowe, gdyby tylko nie zabrakło dobrej woli i gospodarności ze strony organów, na których ciążył obowiązek wstępnych i roboczych uzgodnień. Brak informacji o zamierzonej inwestycji spowodował właśnie to, że w sąsiedztwie są nieużytki, na których to bez żadnych strat można by było te urządzenia usytuować".

Wojewoda Krośnieński decyzją z dnia 18 lutego 1982 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu powołał się na brak oznaczenia adresatów i działek, a także na niedoręczenie decyzji stronie odwołującej się. Nie ustosunkował się natomiast do meritum sprawy, a mianowicie zlokalizowania urządzeń energetycznych na działce Danuty L., chociaż z odwołania wyraźnie wynika, że kwestionuje ona zlokalizowanie na jej gruntach urządzeń energetycznych.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Gminy W. wydał w dniu 11 sierpnia 1982 r. decyzję nr 8221/5/82, zezwalającą Przedsiębiorstwu na wejście w teren, ograniczając się do usunięcia braków formalnych, wytkniętych w decyzji organu odwoławczego.

Także od tej decyzji odwołała się Danuta L., podnosząc te same zarzuty, co w poprzednim odwołaniu.

Wojewoda Krośnieński, decyzją z dnia 14 października 1982 r. nr GKM-IV-81213/2/82 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując się na zatwierdzony plan realizacyjny, a także na to, że "ustanowienie zaskarżoną decyzją Naczelnika Gminy w W. ograniczonego prawa rzeczowego na ww. działkach położonych we wsi P. było celowe i dopuszczalne (...)".

Skarżąc decyzję Wojewody Krośnieńskiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Danuta L. zarzuciła, że nikt nie uzgodnił z nią wejścia na teren, mimo że jest jego właścicielką. Podtrzymała swoje stanowisko co do usunięcia wybudowanych konstrukcji lub wykupienia zajętej trwale części nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Krośnieński wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./ przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem organu administracji państwowej zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach, zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym, m.in. przewody służące do przesyłania elektryczności, a także inne naziemne urządzenia techniczne, niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Oznacza to, że wydanie zezwolenia, o którym mowa w tym przepisie, poprzedzone musi być istnieniem ostatecznej decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny.

Decyzja, na podstawie której Naczelnik Gminy wydał zezwolenie na wejście w teren, nie była jeszcze w tym czasie ostateczna, przy czym zawiera sprzeczne informacje: stwierdza, że jest ostateczna /w druku/ i jednocześnie poucza, że służy od niej odwołanie. Wydając zezwolenie na wejście w teren, organ powinien także zwrócić uwagę na to, że w rozdzielniku, według którego doręczono decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny, znajduje się tylko inwestor, natomiast brak jest właścicieli nieruchomości, na których ma być zlokalizowana inwestycja. Brak ten powinien w organie wzbudzić wątpliwości, czy decyzję tę doręczono właścicielom nieruchomości, wobec czego należało przed wydaniem decyzji o wejściu w teren wyjaśnić tę kwestię.

Także organ odwoławczy, mimo że z odwołania wynikało żądanie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego, przeszedł nad tym do porządku i nie tylko nie wznowił postępowania w trybie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, lecz ograniczył rozpoznanie odwołania do kwestii formalnych braków decyzji, bez rozpatrzenia istoty sprawy, to jest kwestionowanej przez skarżącą lokalizacji linii energetycznej, a zwłaszcza stacji trafo. Wobec tego należy przypomnieć, że właściciel nieruchomości jest stroną w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego inwestycji na jego nieruchomości, niezależnie od tego, kto jest wnioskodawcą w sprawie wydania takich decyzji. Jeśli zatem właściciel takiej nieruchomości, który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego, wystąpił w toku postępowania wywłaszczeniowego z wnioskiem o wznowienie wcześniejszego postępowania, organ administracji państwowej obowiązany jest zawiesić postępowanie w sprawie wywłaszczeniowej do czasu rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

Skarżąca kwestionowała nie tylko zezwolenie na wejście w teren, lecz przede wszystkim zlokalizowanie na jej nieruchomości inwestycji. Dlatego nierozpoznanie przez Wojewodę Krośnieńskiego całości żądania odwołującej się stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. zwrócić przy tym należy uwagę, że organem administracji państwowej jest wojewoda /lub naczelnik/, a struktura wewnętrzna urzędu nie może wpływać negatywnie na realizację uprawnień obywateli, zatem fakt, że z upoważnienia organu administracji różne osoby wydają poszczególne rodzaje decyzji, nie zwalnia ich od obowiązku działania tak, jakby działał jednoosobowy organ administracji państwowej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa orzekł, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.