Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 950/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 171, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Juliusz Antosik (sprawozdawca), Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Po 122/07 w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 17 listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od H. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 marca 2007 r., I SA/Po 122/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 17 listopada 2006 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotyczącą odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r.

W uzasadnieniu wyroku, przedstawiając stan sprawy, Sąd podał, że H. S. pismem z 10 maja 2006 r. wystąpił do Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o zwrot kwoty 18.718 zł wraz z odsetkami tytułem niesłusznie pobranego od wnioskodawcy podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. Wnioskodawca wskazał, że w tym przedmiocie było już przeprowadzone postępowanie podatkowe zakończone decyzją z 21 listopada 2001 r., którą niesłusznie utrzymano w mocy decyzję organu podatkowego I instancji, odmawiającą zwrotu kwoty 18.718 zł tytułem pobranego podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. Wskazano, że w sprawie tej zapadł również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego przekazał powyższy wniosek na podstawie art. 170 Ordynacji podatkowej Dyrektorowi Izby Skarbowej w P., podkreślając, że wskazana we wniosku kwota, jako wynikająca z zobowiązania podatkowego za grudzień 2000 r., została wpłacona przez podatnika. Podkreślił, że postępowanie w tym przedmiocie zostało ostatecznie zakończone decyzją Izby Skarbowej w P. z 21 sierpnia 2002 r.

Na wezwanie organu o sprecyzowanie treści wniosku podatnik odpowiedział, że wniosek nie stanowi żądania wznowienia postępowania, lecz żądanie zwrotu podatku.

Decyzją z 19 września 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej w P. z 21 listopada 2001 r., powołując się na art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej.

Wnioskodawca odwołał się od tej decyzji, podkreślając, że jego wniosek nie był wnioskiem o wznowienie postępowania.

Decyzją z 17 listopada 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że prawidłowo rozpatrzono żądanie podatnika przez pryzmat dopuszczalności wznowienia postępowania, "wyznaczonego" w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyłączone po weryfikacji decyzji ostatecznej przez sąd administracyjny.

W skardze do sądu administracyjnego H. S. podniósł, że na dzień złożenia wniosku o zwrot VAT za grudzień 2000 r. nie było żadnej zaległości, lecz występowała nadpłata. Wskazał, że kluczowym elementem sprawy była nadpłata za marzec 2000 r. i ustalenie w związku z nią nadwyżki do przeniesienia na następny miesiąc, pozwalającej skorygować kwoty zobowiązań w sierpniu i październiku 2000 r., co z kolei przyniosło efekt w postaci braku zaległości w dniu 25 stycznia 2001 r. i uczyniło odmowę zwrotu wpłaconego podatku za grudzień 2000 r. bezzasadną i naruszającą uprawnienia podatnika, jako podmiotu prowadzącego zakład pracy chronionej, do zwrotu podatku wobec niewystępowania zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Skarżący podniósł, że na skutek jego skargi Izba Skarbowa w P. w dniu 26 lutego 2003 r. uwzględniła w całości żądanie podatnika i uchyliła swą wcześniejszą decyzję oraz decyzję organu I instancji i określiła wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2000 r., co miało istotny wpływ na treść decyzji dotyczącej zwrotu podatku za grudzień 2000 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że wpływ na rozstrzygnięcie miał fakt weryfikacji decyzji ostatecznej z 21 listopada 2001 r. przez WSA w Poznaniu, który wyrokiem z 26 sierpnia 2004 r., I SA/Po 1897/02, oddalił skargę H. S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoich rozważaniach zwrócił uwagę, że w badanej sprawie została już wydana decyzja z 21 listopada 2001 r. w przedmiocie odmowy zwrotu żądanej kwoty podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. Następnie WSA w Poznaniu wymienionym wyrokiem z 26 sierpnia 2004 r. oddalił skargę na tę decyzję. Orzeczenie to stało się prawomocne. Sąd wyjaśnił, powołując się na treść art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1270 ze zm.), że prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej. By zatem organy mogły rozpatrywać kolejny wniosek skarżącego o zwrot niesłusznie pobranego podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r., konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z 21 listopada 2001 r. Sąd wskazał, że jednym ze sposobów wzruszenia decyzji ostatecznej jest uchylenie jej w trybie wznowieniowym. Wyjaśnił również, że to Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując pismo strony z 10 maja 2006 r., działał w interesie podatnika, traktując wniesione pismo jako wniosek o wznowienie postępowania. Wskazał, że aby wyeliminować w trybie wznowienia postępowania podatkowego decyzję ostateczną, wnioskodawca winien wskazać na konkretną przesłankę z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie tylko ograniczać się do żądania zapłaty kwoty 18.718 zł tytułem niesłusznie pobranego podatku od towarów i usług.

Od tego wyroku H. S. wniósł skargę kasacyjną, wskazując na zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającą na przyjęciu, że wniosek skarżącego z 10 maja 2006 r. stanowił wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją i sprowadza się przez to do próby wzruszenia sprawy już rozpatrzonej przez sąd administracyjny we wcześniejszym postępowaniu, naruszając w ten sposób powagę rzeczy osądzonej, gdy w rzeczywistości było to wezwanie do zapłaty wskazanej kwoty 18.718 zł, które powinno być rozpatrzone jako wniosek o wszczęcie nowego postępowania administracyjnego z uwagi na wyraźne wskazanie przez stronę skarżącą charakteru jego wniosku. W oparciu o ten zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej omówiono przebieg postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. Zwrócono uwagę, że wniosek strony z 10 maja 2006 r. powinien skutkować wszczęciem w tej sprawie nowego postępowania podatkowego, a nie uprawniało organów podatkowych do dowolnego określenia charakteru tego pisma. Na poparcie swojej argumentacji skarżący powołał się na wyrok WSA w Poznaniu z 22 listopada 2005 r., I SA/Po 2837/03.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., odpowiadając na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał, że skarga kasacyjna nie zawiera prawidłowo sformułowanych podstaw kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W jedynym sformułowanym w skardze kasacyjnej zarzucie wskazano na naruszenie przepisu art. 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędną wykładnię. Uzasadniając swój zarzut, autor skargi kasacyjnej, nie wskazał jednak, na czym miała polegać nieprawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanego przepisu. Mało tego, uzasadniając ten zarzut, w ogóle nie zajął się oceną wykładni przepisów dokonaną przez Sąd I instancji. W istocie, argumentacja zaprezentowania w uzasadnieniu tego zarzutu wyraźnie dowodzi, że autor skargi kasacyjnej próbuje wzruszyć dokonaną przez Sąd I instancji ocenę pisma skarżącego z dnia 10 maja 2006 r. Jak wynika bowiem z wywodów zawartych w skardze kasacyjnej wadliwość zaskarżonego orzeczenia miałaby polegać na przyjęciu, że pismo z dnia 10 maja 2006 r. było wnioskiem o wznowienie postępowania. Sformułowany w ten właśnie sposób zarzut nie może jednak doprowadzić do podważenia przyjętego w sprawie stanu faktycznego, jak i dokonanej przez Sąd I instancji kwalifikacji tegoż pisma.

Należy bowiem wskazać, że przepis art. 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakreśla granice zastosowania zasady dotyczącej powagi rzeczy osądzonej. Strona zaś w trakcie trwającego postępowania, tak podatkowego jak i sądowoadministracyjnego, wcale nie kwestionowała faktu, że jej sprawa w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. była już uprzednio przedmiotem rozstrzygnięć tak organów podatkowych, jak i sądu administracyjnego. Mało tego, sama wskazywała na rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie. Jej działania, a następnie zarzuty wskazywały na chęć doprowadzenia do zwrotu wpłaconej kwota kwoty podatku.

Taka konstrukcja postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu uniemożliwia jednak Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie jego merytorycznego rozpatrzenia, a co za tym idzie również weryfikacji zaskarżonego orzeczenia. Należy bowiem zauważyć, że w istocie działania sądu kasacyjnego ograniczone są przez ramy nakreślone w skardze kasacyjnej, które to przekroczyć można wyłącznie w przypadku stwierdzenia określonych w § 2 art. 183 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchybień powodujących nieważność postępowania sądowego. W tej zaś sprawie tego typu uchybienia nie występowały. Przepis ten obliguje jednocześnie stronę wnoszącą skargę kasacyjną do pieczołowitego konstruowania tak zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, działający jako sąd kasacyjny, nie ma bowiem jakichkolwiek uprawnień do konkretyzowania, uściślania, korygowania, czy też uzupełniania zarzutów strony skarżącej; por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2004 r., GSK 10/04 (Monitor Prawniczy 2004 r., nr 9, s. 392), z dnia 7 września 2004 r., FSK 102/04 (powołany przez B. Gruszczyńskiego w: B. Dauter i inni: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa - Kraków 2006 r., s. 424).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tejże ustawy.