Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 220/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem K. G. z dnia [...] r.

o wpisanie do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż K. G. nie został wpisany do prowadzonej przez pracodawcę ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Organ powołał

art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656), zgodnie z którym składkę na ten Fundusz opłaca się za pracownika, który spełnia łącznie dwa warunki - urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r. i wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 3 ust. 1

i 3. Następnie organ przytaczając treść art. 3 ust. 1 i 3 ustawy wskazał, że dla zakwalifikowania pracy wykonywanej przez pracownika, jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, konieczne jest by w przypadku prac

w szczególnych warunkach - była to praca mieszcząca się w wykazie prac w szczególnych warunkach (wykaz tych prac określa załącznik nr 1 do ustawy) i jednocześnie pracy tej towarzyszyły czynniki ryzyka, które w rozumieniu ustawy związane są z określonymi rodzajami prac, takim jak m. in. bardzo ciężkie prace fizyczne (prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ,

a u kobiet - powyżej 4.600 kJ) czy ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała, przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kg dla mężczyzn i 5 kg dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej

50 % zmiany roboczej.

Natomiast praca o szczególnym charakterze to praca mieszcząca się w wykazie prac o szczególnym charakterze (wykaz tych prac określa załącznik nr 2 do ustawy)

i jednocześnie wymagająca szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, której możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanej z procesem starzenia się.

Organ I instancji podniósł, że K. G. był zatrudniony na podstawie umowy z dnia [...] r. na stanowisku dozorcy oddziału sortowni, a następnie od dnia [...] r. pracował jako sztygar oddziałowy JMZ w pełnym wymiarze czasu pracy. Z opisu czynności zawartego w dokumentacji z oceny ryzyka zawodowego dla pracowników na stanowiskach dozoru ruchu ZPMW wynika, że pracownicy zatrudnieni na tych stanowiskach wykonują czynności związane z kierowaniem ruchem technologicznym, nadzorowaniem i kierowaniem wszelkimi pracami oraz prowadzeniem dokumentacji. Organ wskazał, że punkt 1 załącznika do ustawy o emeryturach pomostowych odnosi się do pracowników zakładów przeróbczych i definiuje prace w szczególnych warunkach jako prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu. Określenie "prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla" należy rozumieć jako wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny. Do prac wykonywanych bezpośrednio przy przeróbce można zaliczyć dostarczanie materiałów lub półproduktów do stref obróbki, ich przetwarzanie ręczne lub z użyciem narzędzi, odbieranie wyrobów ze stref obróbki itp. W ocenie organu praca wykonywana przez K. G. nie spełniała określonych w ustawie o emeryturach pomostowych kryteriów pozwalających na umieszczenie w wykazie prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Jednocześnie organ wskazał, że z przedstawionych wyników pomiaru wydatku energetycznego przeprowadzonych w listopadzie 2009 r. wynika, że wydatek energetyczny efektywny na stanowisku dozór niższy ( mężczyzna) na zmianę roboczą wynosi 1 514 kcal/480 min, 6337,3 kJ/480 min – praca ciężka, a na stanowisku dozór średni ( mężczyzna) wydatek energetyczny efektywny na zmianę roboczą wynosi 1467,3 kcal/480 min, 6141,4 kJ/480 min – praca średnio ciężka.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. wniósł o jej uchylenie

w całości wskazując, że decyzja ta jest błędna zarówno ze względów formalnych jak

i merytorycznych. W uzasadnieniu powołał się na stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1358/09, zgodnie z którym bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie od bezprzedmiotowości postępowania bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Jest to bowiem niezgodne z prawem uchylanie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto K. G. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że wykonywana przez niego praca nie spełnia kryteriów określonych w ustawie o emeryturach pomostowych.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.

o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), Okręgowy Inspektor Pracy w K., uchylił zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy odmówił nakazania umieszczenia pracownika K. G. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W uzasadnieniu przedstawił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji oraz zarzuty zawarte w odwołaniu. Następnie podniósł, że z opisu stanowiska pracy K. G. tj. pracownika dozoru oddziałowego (średniego) wynika,

że pracownicy zatrudnieni na stanowiskach dozoru ruchu w ZPMW wykonują czynności związane z kierowaniem ruchem technologicznym, nadzorowaniem i kierowaniem wszelkimi pracami oraz prowadzeniem dokumentacji. Praca wykonywana przez K. G. nie może być zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu, a zatem nie mieści się w wykazie prac ujętym w załączniku do ustawy. W świetle powyższych ustaleń nie ma znaczenia wydatek energetyczny związany z wykonywaniem przez odwołującego tej pracy.

Organ II instancji zwrócił również uwagę, że przepisy ustawy o emeryturach pomostowych określają jedynie rodzaje prac w szczególnych warunkach lub

o szczególnym charakterze, a nie wskazują na konkretne stanowiska pracy. W związku

z powyższym, o tym czy określona praca powinna zostać uznana za pracę

w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze winna decydować nie nazwa stanowiska pracy lecz jego charakterystyka zgodna kryteriami zawartymi w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz załącznikach nr 1 i 2 do tej ustawy, a także innymi przepisami prawa nierozerwalnie z tymi kryteriami związanymi. Okręgowy Inspektor Pracy podkreślił także, że jedynym podmiotem uprawnionym do kwalifikowania danego rodzaju pracy jako pracy w szczególnych warunkach jest pracodawca ( płatnik składek ). To on tworzy wykaz stanowisk na których wykonywana jest praca, o której mowa

w ustawie o emeryturach pomostowych. Organ II instancji wskazał także, że zastosowane przez organ I instancji rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania było niewłaściwe, gdyż w razie stwierdzenia braku podstaw do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości

i organ winien dokonując merytorycznej oceny wniosku wydać decyzję o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji.

Okręgowy Inspektor Pracy zgodził się z ustaleniami organu I instancji przyznając, że prace wykonywane przez stronę nie mieszczą się w grupach prac wymienionych

w wykazach prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub prac o szczególnym charakterze, stanowiących załączniki nr 1 i 2 do ustawy. W ocenie organu nie został spełniony żaden z warunków koniecznych do uznania wykonywanej przez stronę pracy jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. G. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem praca na stanowisku sztygara oddziałowego przeróbki mechanicznej węgla ze względu na charakter wykonywanych czynności powinna być zaliczona do katalogu prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Była to bowiem praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla i ściśle związana z tą przeróbką. W ocenie skarżącego bez pracy przy dozorze nie mógłby dokonywać się proces technologiczny polegający na przeróbce węgla. Również pracodawca zlecając przeprowadzenie kosztownych badań wydatku energetycznego także dla osób dozoru przyjął, że była to praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla. Wreszcie skarżący wskazywał, że zajmowane przez niego stanowisko pracy było dotychczas zaliczane do pracy w warunkach szczególnych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Skarżący podnosił, że jego praca wiąże się z kontrolowaniem pracy innych pracowników, co wymaga ciągłego przemieszczania się. Na zakładzie przeróbczym występują znaczne różnice w wysokości obiektów, w których znajdują się oddalone od siebie urządzenia technologiczne. Przemieszczenie odbywa się w zapyleniu i wysokich temperaturach, co wiąże się z bardzo znacznym wysiłkiem fizycznym. Wysiłek fizyczny na stanowisku pracy skarżącego został zbadany na zlecenie [...] S.A.

i wykazał wartość wydatku energetycznego dla osób dozoru średniego i niższego

w wysokości 9620,7kJ. Zatem wydatek ten jest znacznie wyższy od wartości granicznej określonej w art. 3 ust. 2 pkt c ustawy o emeryturach pomostowych określonej jako 8400kJ w odniesieniu do mężczyzn. Zdaniem skarżącego jego pracę należy zakwalifikować do prac o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż prace przy kontroli i zapewnieniu ciągłości procesu technologicznego mogą być kwalifikowane jako prace w szczególnych warunkach tylko i wyłącznie

w przypadku uznania, że są to prace bezpośrednio przy przeróbce surowców rozumianej jako wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny, a także dostarczanie materiałów ( surowców) lub półproduktów do stref obróbki. Pomimo, iż na stanowisku pracy skarżącego występują zagrożenia związane z możliwością zetknięcia z urządzeniami mechanicznymi w ruchu, odpryskami, spadającymi elementami czy porażeniem prądem elektrycznym, to jednak nie mają one wpływu na charakter wykonywanych przez skarżącego czynności. Zagrożenia te winny być eliminowane lub ograniczane przez odpowiednie działania techniczne

i organizacyjne, a także przez wyposażanie pracowników w środki ochrony indywidualnej. Organ odwoławczy podkreślił, że praca wykonywana przez skarżącego nie może zostać zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla, a zatem nie mieści się w wykazie prac ujętych w załączniku nr 1 do ustawy. W konsekwencji nie ma znaczenia wydatek energetyczny związany z wykonywaniem przez skarżącego swojej pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto, stosownie do treści art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Decyzją z dnia [...] r. Okręgowy Inspektor Pracy w K., uchylił zaskarżoną decyzję Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Inspektoratu Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] i orzekając co do istoty sprawy odmówił nakazania umieszczenia pracownika K. G. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że praca wykonywana przez K. G. nie może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, gdyż nie była wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu, tym samym nie mieści się ona w wykazie prac ujętym w załączniku do ustawy. Organ II Instancji przyznał, że wydatek energetyczny związany z wykonywaniem przez odwołującego pracy uzasadniał zaliczenie tej pracy do ciężkiej pracy fizycznej ( praca powodująca w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny

u mężczyzn powyżej 6.300 kJ ). Organ podkreślił jednak, że ustawodawca do zakwalifikowania pracownika do grupy osób zatrudnionych w szczególnych warunkach wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków tj. wykonywania pracy wymienionej w wykazach stanowiących załączniki do ustawy oraz określonego wydatku energetycznego związanego ze świadczoną pracą. Tymczasem praca wykonywana przez K. G. nie została ujęta w załączniku do ustawy, a zatem nie ma znaczenia wydatek energetyczny związany z wykonywaniem przez niego tej pracy.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Ustawodawca w ustępie 2 ww. artykułu określił jednocześnie czynniki ryzyka, które są związane z następującymi rodzajami prac, a mianowicie po pierwsze wykonywane w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury. Są to prace pod ziemią, prace na wodzie, prace pod wodą, prace w powietrzu. Poza sporem jest, że skarżący nie wykonuje tego rodzaju prac i w tym zakresie stanowisko organu nie budzi żadnych wątpliwości. Po drugie czynnikami ryzyka, o których mowa w ust. 1 art. 3 ustawy są prace wykonywane w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi:

a) prace w warunkach gorącego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28 °C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2,

b) prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0 °C,

c) bardzo ciężkie prace fizyczne - prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ, a u kobiet - powyżej 4.600 kJ,

d) prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,

e) ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców pry jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kg dla mężczyzn i 5 kg dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ I instancji uznając tym samym, że doszło do dokładnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie istnieje potrzeba, ani konieczność przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Takie stanowisko organu odwoławczego znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przed organem I instancji. Organ przyjął, że praca wykonywana przez K. G. nie może zostać zakwalifikowana do prac wykonywanych bezpośrednio przy przeróbce węgla i tym samym nie mieści się ona w grupach prac wymienionych w wykazach prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub prac o szczególnym charakterze, stanowiących załączniki nr 1 i 2 do ustawy.

Zgodnie z pkt 1 wykazu prac w szczególnych warunkach załącznika nr 1 do ustawy, za pracę w szczególnych warunkach uznaje się pracę bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu. W ocenie Sądu, po dokonaniu szczegółowej oceny oraz analizy warunków pracy skarżącego i zakresu jego obowiązków, należy zaaprobować stanowisko organów administracji, że skarżący nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy. Skarżący wykonywał pracę na stanowisku sztygar oddziałowy, była to praca na stanowisku dozoru ruchu. Z opisu czynności zawartych w dokumentacji z oceny ryzyka zawodowego dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach dozoru ruchu wynika, że wykonują oni czynności związane z kierowaniem ruchem technologicznym, nadzorowaniem i kierowaniem wszelkimi pracami oraz prowadzeniem dokumentacji. Praca wykonywana przez K. G. nie może być w związku z tym zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu, a które determinowane są procesami technologicznymi. Szczególne znaczenie ma bowiem w tej sytuacji pojęcie wykonywania pracy "bezpośrednio" przy przeróbce węgla, a zdaniem Sądu pracy wykonywanej przez skarżącego nie można przypisać tego przymiotu.

W skardze K. G. podnosił, że zajmowane przez niego stanowisko było dotychczas zaliczane do pracy w warunkach szczególnych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Ponadto na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 7 lutego 1995 r. jego stanowisko pracy było zaliczone do stanowisk, które pozwalały przejść na wcześniejszą emeryturę. Zmiana przepisów wprowadzona ustawą o emeryturach pomostowych spowodowała utratę praw nabytych, a w efekcie powoduje, że skarżący uprawnienia emerytalne nabędzie na zasadach ogólnych. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że Sąd dokonuje oceny stanu faktycznego i prawnego z daty wydania decyzji w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne, a organ ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji. K. G. domagał się wpisania do wykazu stanowisk pracy wykonywanych w szczególnych warunkach na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Okoliczność, że wykonywana przez niego praca, którą skarżący określał jako pracę przy przeróbce mechanicznej węgla, była zaliczana do pracy w szczególnych warunkach wymienionej w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, a zarzut skarżącego należy uznać za nieuzasadniony. Należy w tym miejscu wskazać, że Trybunał Konstytucyjny odnosząc się do ustawy o emeryturach pomostowych w wyrokach z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09; z dnia 25 listopada 2010 r., K 27/09; z dnia 3 marca 2011 r., K 23/09. porównując uregulowania dotychczasowe i obecne, wskazał, że w ustawie o emeryturach pomostowych przyjęto inną konstrukcję określenia wykazów prac szczególnych. Prawo do emerytur pomostowych określone zostało przede wszystkim w relacji do rodzajów prac, natomiast prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wyznaczane było w relacji do wykazu stanowisk, ustalanych w poszczególnych zakładach przez uprawnione podmioty, zgodnie z rozporządzeniem z 1983 r. Trybunał podkreślił też, że celem takiego rozwiązania było wyeliminowanie sytuacji, gdzie formalnie zajmowane stanowisko nie odpowiadało rodzajowi wykonywanej pracy. Taka sytuacja mogła powodować, ze pracownicy wykonujący ten sam zawód w różnych zakładach mogli wykonywać prace o różnej intensywności i w różnych warunkach środowiska. Natomiast w wykazach stanowisk stanowiących załącznik do ustawy pomostowej zostały wskazane jedynie te rodzaje prac w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze, które spełniają kryteria definicji prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze zawarte w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Należy także wskazać, że na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. Sąd postanowił odmówić dopuszczenia do udziału J. K. – pracownika [...] Związków Zawodowych "[...]" w charakterze pełnomocnika skarżącego. Zgodnie bowiem z treścią art. 35 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Zawarte

w tym przepisie wyliczenie ma charakter wyczerpujący i może być rozszerzone jedynie w drodze przepisów szczególnych, do których należy zaliczyć ustawę z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych ( Dz. U. z 2011 r. nr 155 poz. 925 tj. ) oraz ustawę

z 7 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym ( Dz. U. z 2011 r. nr 41 poz. 213 tj. ), a także w świetle postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt II GZ 27/06, przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. nr 126, poz. 1069 z późn. zm. ). Osoby, które nie zostały wymienione w art. 35 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych nie mogą reprezentować strony przed sądami administracyjnymi.

Podnieść wreszcie należy, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Stosownie do treści art. 138 § 1 K.p.a., merytoryczne rozstrzygnięcie organu odwoławczego może polegać na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, jej uchyleniu w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Celem, bowiem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją, co do istoty, czyli orzeczenia, co do tych interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określone osoby i podmioty prawa do udziału w postępowaniu jako strony (art. 104 K.p.a.). Stąd organ odwoławczy zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne i orzekł o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze pracownika K. G., gdyż w przypadku stwierdzenia braku podstaw do nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy w wykazie stanowisk uprawniających do wcześniejszej emerytury organ winien wydać decyzję rozstrzygającą sprawę merytorycznie, a więc co do istoty sprawy.

W sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, prawidłowo zastosowano przepisy art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz dokonano właściwej ich wykładni.

Z tych wszystkich względów nie dopatrując się naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.