Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1101/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2015a ust. 1, art. 200b ust.1
journal: Dz.U. 2002 nr 170 poz 1393
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury  oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i b
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia (...) marca 2014 r. znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia (...) marca 2014 r. znak: (...) po rozpatrzeniu wniosku (...) o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w (...) wydał w dniu (...) września 2013 r. decyzję znak: (...), którą, po rozpoznaniu wniosku (...) będących pasażerami lotu z dnia (...) lipca 2011 r. na trasie (...) o oznaczeniu kodowym (...), o stwierdzenie naruszenia przez (...) praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (...), którą stwierdził naruszenie przez przewoźnika (...) art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia (...) poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty każdemu z w/w pasażerów odszkodowania w wysokości €400, ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu (...) dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, nałożył na przewoźnika lotniczego (...) karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w łącznej wysokości 23 000 zł, - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie stwierdził brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 933 z póżn zm.) oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia (...) Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia (...) lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr (...) (Dz. Urz. WE L 46 s .1, 2004, s. 1).

2. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wszczętego na podstawie wniosku (...), będących pasażerami lotu z dnia (...) lipca 2011 r. na trasie (...) o oznaczeniu kodowym (...), o stwierdzenie naruszenia przez (...) praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (...), Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydał w dniu (...) września 2013 r. decyzję, którą stwierdził naruszenie przez przewoźnika (...) przepisu art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia (...) poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty każdemu z w/w pasażerów odszkodowania w wysokości €400, ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, nałożył na przewoźnika lotniczego (...) karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w łącznej wysokości 23.000 PLN. Motywem takiego rozstrzygnięcia było to, iż Prezes Urzędu nie uznał zarzutu przedawnienia prawa do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia przepisów rozporządzenia (...) i stwierdził, iż przewoźnik nie wypłacił żadnej ze stron skarżących odszkodowania.

W dniu (...) października 2013 r. wpłynął wniosek (...) ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucono, że decyzja nie uwzględnia faktu, iż do opóźnienia lotu doszło w następstwie ujawnienia się niespodziewanej usterki samolotu o znakach (...), która spowodowała konieczność podstawienia do wykonania tego lotu samolotu (...); przewoźnik podniósł, iż w lipcu 2011 r. jego flota liczyła 6 samolotów z czego w dniu (...) lipca 2011 r. dwa, tj. (...) oraz (...), zostały wyłączone z eksploatacji z uwagi na ujawnione usterki techniczne, natomiast dopełnienie czynności związanych z podnajęciem samolotu nie pozwoliłoby wykonać skarżonego lotu o czasie. Ponadto przewoźnik po raz kolejny podniósł zarzut przedawnienia prawa do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia przepisów rozporządzenia (...).

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego ustalił na podstawie danych załączonych do skargi odpisów rezerwacji, iż każda ze stron skarżących była pasażerem lotu z dnia (...) lipca 2011 r. na trasie (...) o oznaczeniu kodowym (...) z planowaną godz. startu 1900 (...), którego obsługującym przewoźnikiem była (...)

Organ drugiej instancji przyjął za własne ustalenia organu pierwszej instancji, zgodnie z którymi start jak i lądownie tego lotu zostały opóźnione o ponad trzy godziny, każdy ze skarżących pasażerów odbył podróż opóźnionym rejsem, a w trakcie oczekiwania na opóźniony lot pasażerowie mieli zapewniony dostęp do świadczeń w postaci posiłków oraz napojów, a także do informacji o przysługujących im prawach. Faktem powszechnie znanym jest, iż mierzona metodą trasy po ortodromie odległość pomiędzy (...) wynosi (...).

3. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, iż przepisy rozporządzenia (...) przewidują powinność przewoźnika spełnienia przymusowych świadczeń niepieniężnych i pieniężnych w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w przepisach tego rozporządzenia. Beneficjentem tych świadczeń są pasażerowie, których dotknęło to zdarzenie. O niewywiązaniu się przez przewoźnika z tej powinności orzeka się w drodze decyzji wydanej na wniosek beneficjenta tej powinności po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia można mówić jedynie wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 1999 r. IV SA 1118/97 oraz w wyroku z dnia 20 listopada 2008 r. I OSK 1588/07 wskazał, iż ,,brak wyraźnej regulacji w przepisach prawa administracyjnego prawa materialnego co do przedawnienia roszczeń w omawianym zakresie nie uzasadnia stososowania przepisów prawa cywilnego do zaistnienia tych skutków. (...) Nie można domniemywać utraty prawa, posiłkując się uregulowaniami innych dziedzin prawa, zaś stosunek administracyjnoprawny wskazuje daleko posunięte odrębności od stosunków cywilnoprawnych." Skoro zaś ani rozporządzenie (...), ani przepisy ustawy – Prawo lotnicze, ani żaden przepis prawa nie przewiduje, iż pasażer może wnieść skargę na naruszenie rozporządzenia (...) jedynie w określonym czasie od zdarzenia, albo też, nie przewiduje przedawnienia roszczenie o wypłatę odszkodowania, o którym mowa w art. 7 tego rozporządzenia – brak jest podstaw, aby uznać, że roszczenie to ulega przedawnieniu. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia braku naruszenia prawa.

Organ stwierdził, że start przedmiotowego lotu, na który rezerwację posiadał każdy ze skarżących pasażerów był opóźniony w stosunku do planowego startu o ponad trzy godziny, a zatem był to lot opóźniony w rozumieniu rozporządzenia; pasażerom przedmiotowego lotu zapewniono stosowną opiekę. Dlatego też organ stwierdził brak naruszenia przepisów rozporządzenia w tym zakresie.

Z akt sprawy wynika, iż żadna ze stron skarżących nie oczekiwała na opóźniony lot przez jedną lub więcej nocy, co oznacza, że przewoźnik nie był zobowiązany do świadczenia pomocy w powyższym zakresie. Dlatego też organ stwierdził brak naruszenia przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

Z uwagi na fakt, iż każdy ze skarżących pasażerów odbył podróż opóźnionym lotem, co oznacza, że dokonał wyboru jednego z dwóch przysługujących mu uprawnień, organ stwierdził brak naruszenia przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził również, że z uwagi na okoliczność, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentacji technicznej samolotu wymaga wiadomości specjalnych, dowód ten przeprowadził Dyrektor Departamentu Techniki Lotniczej Urzędu, a opinia została zawarta w piśmie z dnia (...) stycznia 2014 r. W opinii tej stwierdzono, iż w dniu (...) stycznia 2011 r. w przedmiotowym samolocie stwierdzono niesprawność zasilacza do akumulatora pokładowego oraz podciek płynu hydraulicznego z gondoli silnika nr 1. Usterki te zagrażały bezpieczeństwu, a ich wystąpienie nie było możliwe do przewidzenia i nastąpiło w trakcie rutynowej eksploatacji statku powietrznego. Przywrócenie statku do eksploatacji nastąpiło w dniu (...) lipca 2011 r. o godz. (...) po uprzedniej naprawie zasilacza akumulatora oraz po zastosowaniu procedury (...) (minimalna lista wyposażenia) w odniesieniu do podcieku płynu hydraulicznego z gondoli silnika nr 1. Dyrektor Departamentu Techniki Lotniczej zakwalifikował przedmiotowe usterki jako przedwczesny defekt serwisowanych zgodnie z programami przeglądowymi części statku powietrznego, które są zaprojektowane by służyć przez określony czas (można je znaleźć w różnego rodzaju dokumentach i instrukcjach przeglądowych, takich jak np. dokument planowania przeglądów (ang. Maintenance Planning Document) przedwczesny defekt niektórych serwisowanych zgodnie z programami przeglądowymi części statku powietrznego, które są zaprojektowane by służyć przez określony czas. W ocenie organu, nie jest racjonalnym przewidywanie przedwczesnego defektu serwisowanych zgodnie z programami przeglądowymi części statku powietrznego, które są zaprojektowane by służyć przez określony czas. Biorąc powyższe pod uwagę, oraz dodatkowe okoliczności, które spowodowały, iż nie można było uniknąć tego opóźnienia poprzez wcześniejsze podstawienie innego samolotu wchodzącego w skład floty przewoźnika lub strony trzeciej, organ uznał za dowiedzione, iż opóźnienie przedmiotowego lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego - tym samym organ stwierdził, iż w przedmiotowym przypadku na przewoźniku nie ciążył obowiązek wypłaty któremukolwiek z pasażerów skarżonego lotu odszkodowania, i uznał, że należało stwierdzić brak naruszenia rozporządzenia.

Zdaniem organu, z akt sprawy wynika, iż pasażerowie mieli zapewniony dostęp do stosownej informacji, dlatego też stwierdził brak naruszenia art. 14 ust. 2 rozporządzenia względem którejkolwiek ze stron skarżących.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, iż z uwagi na okoliczność, iż ponownie rozpatrując sprawę uznał, że w sprawie zostały ujawnione nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a które miały wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji - należało orzec jak na wstępie.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: (...); zaskarżonej decyzji zarzucając:

I. obrazę przepisów postępowania, tj.:

1) art. 10 § 1 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego zawiadomienia o zgromadzeniu całości materiału, a zatem z pominięciem zapewnienia stronie możliwości brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

2) art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

3) art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestnika do organu prowadzącego postępowanie, przejawiające się pomijaniem i ignorowaniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu,

4) art. 77 § 1 kpa poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego,

5) art. 80 kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez przekroczenie przez organ zasady swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego,

a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy;

II. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 5 ust. 1 lit. c oraz art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (...) poprzez ich niezastosowanie,

2) art. 205 b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze poprzez jego niezastosowanie,

3) art. 5 ust. 3 oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia (...)poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie -

- wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

2. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o odrzucenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego uchylił w całości własną decyzję z dnia (...) września 2013 r., którą stwierdził naruszenie przez przewoźnika (...). art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia ((...) poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty każdemu z pasażerów odszkodowania w wysokości 400 Euro, ustalił termin usunięcia nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, nałożył na przewoźnika lotniczego (...). karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w łącznej wysokości 23 000 zł, - i w tym zakresie stwierdził brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.

Sąd nie podziela stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.1 W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący byli pasażerami lotu z dnia (...) lipca 2011 r. na trasie (...) o oznaczeniu kodowym (...) z planowaną godziną startu (...), którego obsługującym przewoźnikiem była (...) oraz, że start i lądowanie tego lotu zostały opóźnione o ponad trzy godziny; odległość pomiędzy (...).

Z akt sprawy wynika, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego po zapoznaniu się z opinią Dyrektora Departamentu Techniki Lotniczej Urzędu Lotnictwa Cywilnego, który przeprowadził dowód z dokumentacji technicznej samolotu, zmienił stanowisko przedstawione w decyzji wydanej w pierwszej instancji, i zakwalifikował stwierdzoną niesprawność zasilacza do akumulatora pokładowego oraz podciek płynu hydraulicznego z gondoli silnika nr 1, jako zdarzenie nadzwyczajne, o którym mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia (...).

3.2 Trybunał Sprawiedliwości w pkt 2 wyroku z dnia z dnia 19 listopada 2009 r. C-402/07 stwierdził, że artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego.

W pkt 3 tego wyroku Trybunał Sprawiedliwości stwierdził zaś, że artykuł 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów należy interpretować w ten sposób, że problem techniczny, który wystąpił w statku powietrznym, skutkujący odwołaniem lotu, nie jest objęty 'nadzwyczajnymi okolicznościami' w rozumieniu tego przepisu, chyba że problem ten jest następstwem zdarzeń, które - ze względu na swój charakter lub źródło - nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostają poza zakresem jego skutecznej kontroli (www.eur-lex.europa.eu).

Należy stwierdzić zatem, że wyrok ten, wskazuje prawidłową i wiążącą wykładnię art. 6 (opóźnienie) w zw. z art. 7 (prawo do odszkodowania) rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, oraz podkreślić, że do chwili obecnej nie zostało wydane inne rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości, które wskazywałoby na zmianę interpretacji tych przepisów.

3.3 Zgodnie z art. 205a ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1393), Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego kontroluje przestrzeganie przepisów, m. in. rozporządzenia nr 261/2004/WE, a w szczególności rozpatruje skargi, o których mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE.

Zgodnie art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, w razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, m. in., naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE określa również obowiązek i termin jego usunięcia. Art. 209b ust. 1 tej ustawy stanowi zaś, że kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy.

3.4. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 tego rozporządzenia, przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli może on dowieść, że odwołanie lotu spowodowane było nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Podkreślić należy, że zobowiązania wynikające ze stosowania tego rozporządzenia powinny dotyczyć przewoźników lotniczych, bez względu na to, czy samoloty którymi wykonują lub zamierzają wykonać loty są ich własnością czy są przedmiotem dzierżawy lub na jakiejkolwiek innej podstawie, stosownie do pkt 7 preambuły do tego rozporządzenia, a zgodnie z pkt 15 preambuły, za nadzwyczajne okoliczności powinno się uważać sytuację, gdy decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego samolotu spowodowała danego dnia powstanie dużego opóźnienia, przełożenie lotu na następny dzień albo odwołanie jednego lub więcej lotów tego samolotu pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez zainteresowanego przewoźnika, by uniknąć tych opóźnień lub odwołań lotów.

Zasadnicze znaczenie zatem w niniejszej sprawie ma wyjaśnienie, czy niesprawność zasilacza do akumulatora pokładowego oraz podciek płynu hydraulicznego z gondoli silnika nr 1 samolotu spółki stanowiło zdarzenie nadzwyczajne, zwalniające przewoźnika lotniczego od obowiązku wypłaty odszkodowania za opóźnienie lotu, wymienione w art. 5 ust. 3 rozporządzenia.

W pkt 14 preambuły wskazano, że podobnie jak w konwencji montrealskiej, zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. Ze sformułowania tego wynika, że przedstawiony katalog nadzwyczajnych okoliczności nie jest zamknięty, co oznacza, że również inne okoliczności można uznać, w danych warunkach, za nadzwyczajne, jest to bowiem pojęcie, nieostre, ocenne.

W przypadku, gdy przyczyna opóźnienia lotu ma charakter zewnętrzny, to znaczy że nie wynika z normalnego sposobu funkcjonowania przewoźnika oraz nie mieści się w zakresie działań, których przewoźnik nie mógł usunąć, zachodzą przesłanki wymienione w art. 5 ust. 3 rozporządzenia. Jako nadzwyczajne okoliczności mogą być traktowane tylko takie okoliczności, które nie znajdują się pod kontrolą przewoźnika lotniczego, bez względu na ich charakter i wagę.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości w swoim orzecznictwie niejednokrotnie wskazywał, że problem techniczny statku powietrznego można zaliczyć do okoliczności nadzwyczajnych tylko wówczas, gdy dotyczy zdarzenia, które nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwala na skuteczne nad nim panowanie, ze względu na jego charakter lub źródło. Ujawnienie wady elementu wyposażenia samolotu nie może zostać zakwalifikowane jako nadzwyczajna okoliczność z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004, jeżeli leży w ramach normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego, jaką jest eksploatacja statków powietrznych. Przewoźnicy powietrzni są stale narażeni - w ramach prowadzonej działalności - na rozmaite problemy techniczne, co jest nieuchronnie związane z eksploatacją tych maszyn. Rozwiązanie problemu technicznego będącego wynikiem braku przeglądu maszyny musi więc zostać uznane za immanentny element normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego. Dodał przy tym, że częstotliwość występowania problemów technicznych u przewoźnika lotniczego sama w sobie nie stanowi czynnika przesądzającego o istnieniu lub braku "nadzwyczajnych okoliczności" w rozumieniu art. 5 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Okoliczność, iż przewoźnik lotniczy przestrzegał minimalnych wymogów w zakresie przeglądów statku powietrznego, nie może sama w sobie wystarczyć dla wykazania, że przewoźnik podjął "wszelkie racjonalne środki" w rozumieniu tego przepisu.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, stwierdzona w niniejszej sprawie niesprawność zasilacza do akumulatora pokładowego oraz podciek płynu hydraulicznego z gondoli silnika nr 1, nie może być uznana za nadzwyczajną okoliczność, uwalniającą przewoźnika lotniczego od wypłaty rekompensaty, o czym mowa w art. 5 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia. Zdaniem Sądu, podstawowym obowiązkiem przewoźnika lotniczego wykonującego przewozy lotnicze jest szczególna dbałość o stan techniczny samolotu poprzez sprawdzanie zdatności technicznej samolotu celem zapewnienia bezpieczeństwa korzystających z jego usług pasażerów, w tym bieżące wykonanie przeglądu sprawności urządzeń samolotu przed każdym startem, a w szczególności tych, które mają decydujące znaczenie dla bezpieczeństwa lotu. Problemy techniczne, które wystąpiły w trakcie normalnej eksploatacji samolotu nie są nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było przewidzieć.

3.5. Wskazać również należy, że Sąd Okręgowy w (...), w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia (...) lipca 2014 r. sygn. akt (...) w kwestii uprawnienia pasażerów – skarżących w sprawie niniejszej - do odszkodowania za opóźniony lot (w dniu (...) lipca 2011 r. realizowany przez przewoźnika (...) podzielił i przyjął za własne wywody Sądu Rejonowego (zawarte uzasadnieniu wyroku z dnia (...) grudnia 2013 r. sygn. akt (...)), iż bezsporność czasu opóźnienia lotu powodów i odległości pomiędzy miejscem wylotu i lądowania, jak i odpowiedzialność pozwanego w kontekście niewykazania w żaden sposób, że przyczyna opóźnienia była spowodowana zaistnieniem "nadzwyczajnych okoliczności" w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 wykazują wypełnienie przesłanek z art. 7 ust. 1 lit a uzasadniających uprawnienia pasażera do żądania od przewoźnika lotniczego odszkodowania. Sąd Rejonowy uznał, że powodom należy się zryczałtowane odszkodowanie w kwocie 400 Euro na podstawie art. 7 ust. 1 pkt b rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

IV. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej stanowisko Sądu, oraz dokładnie wyjaśni, czy przewoźnik zrealizował swoje obowiązki wynikające z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.