Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2526/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 97 ust. 1 pkt 2, art. 69 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 184 poz 1539
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nienależyte wykonywanie obowiązku informacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nakładającą na P. L. (dalej także jako skarżący) karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie obowiązków w zakresie zawiadomienia o zmianie przekroczenia procentowego progu ogólnej liczby głosów w spółce.

Do wydania niniejszego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 8 kwietnia 2010 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w celu ustalenia, czy skarżący dopuścił się naruszenia art. 69 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539 - ze zm., dalej "ustawa o ofercie") w związku z zawarciem w dniach [...] sierpnia 2009 r. transakcji sprzedaży akcji w spółce I. S.A. i zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów w tej spółce.

W dniu [...] września 2009 r. (data nadania [...] września 2009 r.) wpłynęło do Komisji Nadzoru Finansowego pismo P. L., w którym poinformował, iż w wyniku zawarcia w dniach [...] sierpnia 2009 r. transakcji sprzedaży 150.330 akcji w spółce I. S.A. uległ zmianie udział w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy tej Spółki z 5% do 3,07%. Ww. transakcje znalazły odzwierciedlenie w przekazanej do publicznej wiadomości w dniu [...] września 2009 r. korekcie raportu bieżącego Spółki z dnia [...] września 2009 r. nr [...], z której wynikało, że w dniu [...] września 2009 r. wpłynęło zawiadomienie P. L. o dokonaniu ww. transakcji. Przyczyną przekazania do publicznej wiadomości korekty raportu bieżącego było nie wskazanie w raporcie bieżącym nr [...] ilości zbytych przez skarżącego akcji oraz wynikającej z tego zmiany udziału w ogólnej liczbie głosów na WZA.

Skarżący potwierdził, iż opóźnienie przekazania zawiadomienia było spowodowane prośbą o jego wysłanie skierowaną do żony zaś roztargnienie żony wynikało z sytuacji rodzinnej (urodzeniem drugiego dziecka, u którego miesiąc później zdiagnozowano chorobę serca).

W dniu [...] maja 2010 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, podczas której skarżący potwierdził, iż przesłał zawiadomienie o dokonaniu transakcji do Komisji Nadzoru Finansowego oraz do Spółki z opóźnieniem spowodowanym powierzeniem tego obowiązku żonie, która nie wykonała go w terminie.

Organ dokonując analizy niniejszej sprawy uznał, że skarżący naruszył swoim działaniem art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, bowiem wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie zawiadomił organu o zmniejszeniu progu 5% ogólnej liczby głosów w Spółce na skutek zbycia akcji tej Spółki w przepisanym przez prawo terminie, tj. w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć. W ocenie organu, obowiązek poinformowania Komisji Nadzoru Finansowego oraz Spółki (emitenta) powstał w dniu [...] sierpnia 2009 r., tj. z chwilą rozliczenia transakcji z dnia [...] sierpnia 2009 r., w wyniku której poziom zaangażowania skarżącego w ogólnej liczbie głosów na WZA zmniejszył się poniżej progu 5%. Czterodniowy termin na dokonanie notyfikacji przez skarżącego upłynął w dniu [...] września 2009 r. Zawiadomienie w dniu [...] września 2009 r. oznacza 12-dniowe opóźnienie w zawiadomieniu KNF oraz emitenta.

Mając powyższe na uwadze, organ uznał, że skarżący naruszył prawo nie dokonując w terminie notyfikacji o zmniejszeniu udziału poniżej progu 5% w ogólnej liczbie głosów w Spółce i na mocy art. 97 ust. 5 ustawy o ofercie nałożył na niego karę w wysokości 10.000 zł.

Podkreślił, iż art. 69 ustawy o ofercie statuuje obowiązek poinformowania Spółki oraz KNF o zmianach dotyczących znacznych pakietów akcji spółki publicznej. Przejrzystość obrotu giełdowego ma służyć zapewnieniu równości w dostępie do informacji przez każdego uczestnika rynku. Informacje te mają umożliwić akcjonariuszom oraz potencjalnym inwestorom ocenę sytuacji właścicielskiej panującej w spółce.

Odnosząc się do okoliczności przytoczonych przez skarżącego o przyczynach uchybienia terminowi organ wskazał, iż nie mają wpływu na odpowiedzialność administracyjną strony. Ani art. 69 ani art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie nie zawierają okoliczności, które wyłączałyby czy też łagodziłyby odpowiedzialność za naruszenie obowiązków ujawnienia stanu posiadania w spółce publicznej.

Uzasadniając wysokość nałożonej kary organ stwierdził, iż uwzględnił sytuację rodzinną strony oraz fakt przyczynienia się do sprawnego zebrania materiału dowodowego i zdecydował o nałożeniu kary pieniężnej stanowiącej 1% maksymalnego zagrożenia sankcją za opisane naruszenie.

Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym nie kwestionując stwierdzonego naruszenia, wnosił o odstąpienie od nałożenia wysokiej w jego ocenie kary finansowej. Podnosił, iż kara nałożona na inwestora indywidualnego jest za wysoka, powtórzył okoliczności uchybienia terminowi. Zapewnił, iż z tytułu opóźnienia nie odniósł żadnych korzyści, ponadto analizując kurs spółki przed i po upublicznieniu informacji o zmniejszeniu jego zaangażowania domniemywał, iż żaden z pozostałych akcjonariuszy I. S.A. nie poniósł z tego tytułu żadnych strat. Stwierdził, iż nałożona kara pieniężna w wysokości 10.000 zł jest krzywdząca w stosunku do kar nakładanych przez KNF w podobnych stanach faktycznych. Do wniosku załączył oświadczenie żony oraz dokumentację lekarską swojego dziecka.

Rozpoznając niniejszy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy organ uznał, że zostały spełnione przesłanki z ustawy o ofercie i utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie w tej sprawie. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2010 r. wskazał na okoliczności faktyczne i prawne sprawy niniejszej. W związku z zaistniałym zdarzeniem, tj. zmniejszeniem w wyniku zbycia akcji z 5% do 3,07% w ogólnej liczbie głosów na WZA, skarżący był obowiązany, stosownie do treści art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, wykonać ciążący na nim obowiązek przekazania Komisji Nadzoru Finansowego i Spółce zawiadomienia o zmniejszeniu progu 5%, w przepisanym przez prawo terminie. Skarżący nie przekazał stosownej informacji we wskazanym terminie, bowiem poinformował o zmianie stanu posiadania Spółkę oraz Komisję dopiero w dniu [...] września 2009 r.

Organ wskazał, iż dyspozycja art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie o obowiązku zawiadomienia KNF oraz spółki publicznej o zmianie zaangażowania w spółce publicznej dotyczy osoby, której stan posiadania akcji emitenta uległ zmianie. Ustawa nie zawiera przesłanek ekskulpacyjnych odnoszących się do niewykonywania lub też nienależytego wykonania obowiązku z art. 69 ust. 1 ustawy. Skarżący nie dołożył należytej staranności w celu uniknięcia naruszenia.

Organ nie zgodził się z zarzutem o zbyt surowej karze podkreślając, iż w każdym postępowaniu sprawa administracyjna rozpatrywana jest stosownie do okoliczności występujących w danym stanie faktycznym. Kara wymierzana jest w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Podtrzymał swoje stanowisko co do spełniania przez karę administracyjną prewencji indywidualnej jak i ogólnej. Kara ma wymóc w przyszłości na stronie należyte przestrzeganie obowiązków ciążących na uczestnikach obrotu giełdowego oraz kształtować i ugruntowywać świadomość prawną podmiotów podejmujących działania na rynku kapitałowym. Podkreślił, iż wziął pod uwagę sytuację osobistą strony, nałożona kara pieniężna stanowi jedynie 1% maksymalnego ustawowego zagrożenia sankcją za opisane naruszenie i biorąc pod uwagę okoliczności sprawy jest najniższą z możliwych.

Komisja Nadzoru Finansowego wskazała, iż w związku z zarzutem skarżącego, że kara jest zbyt wysoka do jego możliwości finansowych, wystąpiła o przekazanie dokumentów potwierdzających powyższą okoliczność. W oparciu o otrzymane dokumenty w postaci kopii umowy ubezpieczenia na życie, wyciągów z rachunków papierów wartościowych i kopii zeznań podatkowych za rok 2008 i 2009 oraz wyjaśnień strony, KNF stwierdziła w uzasadnieniu decyzji, że ww. zarzut nie znajduje uzasadnienia. W wyjaśnieniach składanych w toku postępowania administracyjnego strona akcentowała wielkość ciążących na niej zobowiązań finansowych nie wspominając o swoim majątku, w tym akcjach spółek publicznych, których wartość na dzień 27 sierpnia 2010 r. wynosiła 260.806,80 zł. Powyższe wskazuje, iż stan majątkowy skarżącego pozwala na uznanie, że poniesienie wydatków w postaci zapłaty kary w wysokości 10.000 zł nie wpłynie na pogorszenie sytuacji majątkowej.

Odnosząc się do argumentu skarżącego o braku korzyści z tytułu naruszenia obowiązków informacyjnych oraz braku wystąpienia strat przez pozostałych akcjonariuszy emitenta, organ stwierdził, iż okoliczności te nie mają wpływu na zaistnienie lub wyłączenie odpowiedzialności strony.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie kwestionując stwierdzonego 12-dniowego opóźnienia poinformowania Spółki i KNF o przekroczeniu zmniejszenia swojego zaangażowania poniżej progu 5% nie zgadzał się z wysokością nałożonej kary pieniężnej. Podniósł, iż wymierzona kara jest sporym obciążeniem domowego budżetu jego rodziny. Wskazał, iż w innych sprawach z tytułu naruszenia art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie KNF wymierzała podobne kary za znacznie dłuższe opóźnienia lub też za całkowity brak przekazania komunikatu o zmniejszeniu zaangażowania. Podał trzy przykłady ilustrujące powyższe twierdzenie.

W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. nie naruszają prawa.

Podstawę materialnoprawną nałożonej na skarżącego kary stanowił art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie. Stanowi on, że na każdego kto nie dokonuje w terminie zawiadomienia, o którym mowa jest w art. 69, lub dokonuje takiego zawiadomienia z naruszeniem warunków określonych w tych przepisach, Komisja może w drodze decyzji nałożyć karę pieniężną do wysokości 1.000.000 zł. Z kolei zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, kto posiadał co najmniej 5% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej a w wyniku zmniejszenia tego udziału osiągnął poziom poniżej tego progu jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym Komisję oraz spółkę, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć, a w przypadku zmiany wynikającej z nabycia akcji spółki publicznej w transakcji zawartej na rynku regulowanym – nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji.

Celem przepisu art. 69 ustawy o ofercie nakazującym ujawnianie stanu posiadania akcjonariuszy jest zapewnienie jak najwyższego poziomu przejrzystości w zakresie informacji dotyczących struktury akcjonariatu w spółce. Obowiązek zawiadomienia Komisji Nadzoru Finansowego o zmianach w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej ma charakter bezwzględny. Zasada transparentności stanowi natomiast podwalinę rynku kapitałowego, bez której nie mógłby on prawidłowo funkcjonować. W myśl tej zasady całość infrastruktury rynku kapitałowego służyć ma równemu dostępowi do informacji. Zasada ta jest kardynalna z tego powodu, że rynek kapitałowy jest szczególnie wrażliwy na informacje dotyczące instrumentów finansowych. Treść informacji wpływać może na aktualny i przyszły kurs rynkowy papierów wartościowych. Dlatego też informacja jest jednym z najważniejszych aspektów rynku, wymagającym regulacji i nadzoru ze strony organów państwa (vide: Prawo papierów wartościowych pod red. prof. S. Włodyki, seria Prawo Gospodarcze i Handlowe, Tom 4 , wyd. CH Beck, Warszawa 2004).

Nakładana na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie kara pieniężna ma charakter represyjny, a jej celem jest dyscyplinowanie adresatów normy prawnej (art. 69) zagrożonych sankcją do przestrzegania obowiązującego prawa. Należy przy tym podkreślić, iż wysokość kary zakładanej na podstawie ww. przepisu nie jest uzależniona od wystąpienia realnej szkody na rynku papierów wartościowych.

W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. W wyniku zawarcia w dniu [...] sierpnia 2009 r. transakcji sprzedaży 67.965 akcji spółki I. S.A. uległ zmniejszeniu udział w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy Spółki poniżej progu 5%. W związku z tym P. L. zobowiązany był do dokonania notyfikacji do dnia [...] września 2009 r. Skarżący przekazał stosowną informację w dniu [...] września 2009 r., tj. z 12-dniowym opóźnieniem.

Niewątpliwie decyzja o nałożeniu kary pieniężnej jest decyzją uznaniową. Organ w zaskarżonej decyzji wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się nakładając na skarżącego karę pieniężną we wskazanej wysokości. Wskazał, iż kara ma spełniać funkcję zarówno prewencji indywidualnej jak i ogólnej. Ma wymóc w przyszłości na stronie należyte przestrzeganie obowiązków ciążących na uczestnikach obrotu giełdowego oraz spełniać funkcję prewencyjną ogólną, polegającą na kształtowaniu i ugruntowaniu świadomości prawnej podmiotów podejmujących działania na rynku kapitałowym, w ten sposób powstrzymując je od naruszania przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, decyzja w zakresie w jakim nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł nie narusza prawa. Zdaniem Sądu, organ działał w granicach prawa, uzasadnił wysokość wymierzonej kary wskazując przesłanki, którymi się kierował. Odniósł się do argumentów strony podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym do argumentu o zbyt wysokiej karze, ocenił przedłożone dokumenty obrazujące możliwości finansowe skarżącego. Wymierzając ją w podanej wyżej wysokości, odwołał się do stanu majątkowego skarżącego. Zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji w tym zakresie odpowiada wymogom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu o nieadekwatności wysokości nałożonej kary pieniężnej podniesionego w oparciu o inne decyzje organu, to zarzut ten nie może prowadzić do uwzględnienia skargi ponieważ w tej sprawie Sąd nie dokonuje oceny działalności Komisji Nadzoru Finansowego wobec innych podmiotów podlegających nadzorowi. Wysokość nakładanych przez Komisję kar w innych postępowaniach nie może mieć istotnego znaczenia w niniejszej sprawie. Jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, każda sprawa jest sprawą indywidualną, której zakres przedmiotowy i podmiotowy wyznacza konkretny stan faktyczny i prawny. W każdym z tych przypadków istniały inne okoliczności, które zadecydowały o treści decyzji organu.

W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielając słuszności zarzutów skargi na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.