Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2663/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia
article: art. 64 ust. 1-2, art. 64c, art. 140aa ust. 1-4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego – dalej jako GITD decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 2, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) – dalej jako p.r.d., § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262) utrzymał w mocy decyzję nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nakładającą na Z. B. wykonującego działalność gospodarcza po nazwą R. z siedzibą w S. – dalej jako strona lub skarżący, karę pieniężną w kwocie 5.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kat. V.

Decyzję wydano w następujących ustaleniach;

W dniu [...] stycznia 2013 r. na drodze krajowej nr [...], o wartości dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi na drogę do 10t, w miejscowości O. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] z naczepą marki [...] nr rej. [...], przewożący pszenicę, kierowany przez Z. B., który okazał do kontroli m.in. wypis nr [...] z licencji nr [...] wydanej dla Z. B. na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Przeprowadzono ważenie zespołu pojazdów na stacjonarnej wadze do pomiarów statycznych, znajdującej się na ul. [...] w O., posiadającej świadectwo zgodności Urzędu Miar, o nr. fabrycznym 107600. Kierujący pojazdem został poinformowany o sposobie przeprowadzania kontroli oraz o przysługujących mu uprawnieniach i wynikach ważenia. Z kontroli sporządzono protokół nr [...], którego podpisania kierujący odmówił bez podania przyczyny.

W wyniku kontroli ustalono masę całkowitą zespołu pojazdów po odjęciu możliwych błędów na 43.492kg, co przekraczało dopuszczalne parametry o 3.492kg. Stwierdzono naruszenie polegające na braku wymaganego zezwolenia kategorii VI. Kierowca został poinformowany o możliwości powtórzenia ważenia, lecz takiego wniosku nie zgłosił, jak i nie okazał odpowiedniego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Kierujący pojazdem przesłuchany w charakterze świadka podał, że pracuje w firmie od ok. 1,5 roku. Załadunek zboża odbywał się z silosów, tzw. załadunek szybki. Po załadunku podjechał na wagę, gdzie stwierdzono masę całkowitą pojazdu na 44 360kg. Nie było jednak możliwości odsypania nadmiaru ładunku. Zazwyczaj, jak zeznał, udaje się "trafić" w odpowiednią ilość ładowanego zboża, natomiast waga pszenicy zależy od jej parametrów jakościowych. Ze względów na warunki atmosferyczne kierowca nie był przy załadunku i najwyraźniej maszyna ładująca została za późno wyłączona. Protokół z przesłuchania kierowca podpisał.

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. poinformowano stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego i o przysługujących jej prawach.

Z. B. w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. złożył wyjaśnienia podnosząc, iż nie miał wpływu i nie godził się na powstanie jakichkolwiek naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Wskazał, że proces załadowczo – przejazdowy odbywał się z zachowaniem należytej staranności poprzez zastosowanie docelowego pomiaru wartości deklarowanej ładowanego towaru, a także wszelkiego rodzaju alternatywnych czynności kontrolno – nadzorczych w zakresie kontroli wagowej. Strona wyjaśniła, że z uwagi na zaniechanie kierowcy, nastąpiło zbagatelizowanie elementarnych zasad kontroli i nadzoru osoby odpowiedzialnej tj. kierowcy. Decyzja o transporcie z przekroczonymi paramentami została również samodzielnie podjęta przez kierowcę, który został za naruszenie ukarany mandatem karnym.

W toku prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego, informując stronę wielokrotnie, że z powodu skomplikowanej sprawy jej zakończenie może się przedłużyć, w dniu [...] grudnia 2013 r. przesłuchał świadka – insp. M. C., który zeznał, że pomiar nacisków na osie nie został wykonany ze względu na brak miejsc do wykonania takich pomiarów na obszarze kontroli. Zeznał również, że wymiary zewnętrzne pojazdu były normatywne.

W dniu [...] stycznia 2014 r organ powiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego i zmianie kwalifikacji prawnej czynu na naruszenie: przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii V, bez wymaganego zezwolenia.

Z. B. pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. zarzucił organowi naruszenie rzetelności procedury administracyjnej połączone z rażącym naruszeniem rzetelności procesu dowodowego przez zmianę kwalifikacji prawnej naruszenia.

W dniu [...] lutego 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, omawiając przebieg postępowania, warunki wymagane dla zezwolenia kat. V i zastosowane przepisy prawa, wydał decyzję nakładającą na Z. B. karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V w kwocie 5.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Wskazano, że strona jako profesjonalnie działający na podstawie udzielonego uprawnienia ponosi odpowiedzialność administracyjną za działanie osób, którymi posługuje się w wykonywanej działalności gospodarczej. Organ wyjaśnił również, że z uwagi na fakt, iż waga, którą dokonano pomiarów, służyła jedynie do określenia masy całkowitej pojazdu, należało naciski osi kontrolowanego pojazdu uznać za normatywne.

Od powyższej decyzji Z. B. złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie i wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego w odniesieniu do zasadności zastosowania klasyfikacji prawnej wymagalności posiadania zezwolenia kat. V jak również naruszenie rzetelności procedury administracyjnej połączone z rażącym naruszeniem rzetelności procesu dowodowego.

Skarżący powtórzy argumentację zawartą w wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] lutego 2013 r. w zakresie dochowania należytej staranności w działaniu, braku wpływu na zachowanie kierowcy, a także jego wyłącznej winy w zakresie zaniedbania i podjęciu późniejszej decyzji o transporcie z przekroczonymi paramentami. Kwestionował również rzetelność przeprowadzonego postępowania dowodowego i czas jego trwania. Zdaniem B. B. nie godził się na stwierdzone naruszenia ani nie miał wpływu na ich powstanie.

W tych ustaleniach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna.

Organ odwoławczy w treści uzasadnienia stwierdził, że kontroli poddano ciągnik siodłowy nr rej. [...] z naczepą nr. rej. [...] kierowanych przez M. R., określając miejsce ważenia zestawu pojazdów na wadze statycznej przy ul. [...] w gminie R. Powołał się również na następujące dokumenty: protokół w przesłuchania świadka M. R., dwa protokoły kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. i nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., zaświadczenie M. R., umowę o pracę pomiędzy "R." a M. R., wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, dowody rejestracyjne ww. pojazdów, dowód osobisty kierowcy M. R., prawo jazdy i karty tego kierowcy, wskazując w uzasadnieniu decyzji także na decyzję organu I instancji nr [...].

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przeprowadził proces dowodowy i dokonał prawidłowej kwalifikacji naruszenia jako wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V.

W ocenie GITD nie wystąpiły w niniejszej sprawie przesłanki z art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy do uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności (dochowanie należytej staranności i brak wpływu na powstanie naruszenia). Wyjaśniając rozumienie tych przesłanek organ odwoławczy szeroko odniósł się w tym zakresie do uregulowań z prawa cywilnego, wskazując także na rozumienie braku wpływu, wyjaśnione w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego. Uznał nadto, że pomiędzy zachowaniem skarżącej, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] sierpnia 2014 r. wydał postanowienie o wstrzymaniu z urzędu w całości wykonania ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r.

Od decyzji administracyjnej Z. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Decyzji zarzucono naruszenie prawa w odniesieniu do zasadności zastosowania klasyfikacji prawnej wymagalności posiadania zezwolenia kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego, w zakresie pomiaru dopuszczalnych wartości długości zespołu pojazdów. Skarżąca ponownie powołała się na dochowanie należytej staranności w działaniu i brak możliwości wpływu na zachowanie kierowcy i jego wyłączną winę w dokonaniu transportu z przekroczeniem norm. Kwestionowała również rzetelność przeprowadzonego postępowania dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podnoszonych.

Skargę oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem rozważyć należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Według ustaleń organu odwoławczego nasuwa się uprawniony wniosek, że ustalenia te dotyczą innej sprawy od rozpatrywanej przez ten organ. W swoich ustaleniach organ odwoławczy przyjął, że kontroli poddano zespół pojazdów o nr rej ciągnik siodłowy nr rej. [...] z naczepą nr. rej. [...]. Tymczasem zgodnie z protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., do kontroli zatrzymano zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego nr rej [...] i z naczepy nr rej [...]. Zatem z zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy odniósł się do kontroli przeprowadzonej w stosunku do innych pojazdów niż te, które kontrolowano.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał także na innego kierowcę od tego, który kierował pojazdem poddanym kontroli w sprawie, bowiem na M. R., a kontrolowanym w sprawie zespołem pojazdów kierował Z. B. W tym zakresie organ odwoławczy także odniósł się do dokumentów M. R. i do przesłuchania w charakterze świadka tej osoby, a nie do dokumentów i przesłuchania Z. B., który był kierowcą poddanym kontroli, wskazując na okazany podczas kontroli przez M. R. wypis nr [...] z licencji nr [...]. Jednakże w sprawie kontrolowano pojazd prowadzony przez Z. B., a ten kierowca okazał do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...], a nie wskazany w zaskarżonej decyzji.

W decyzji organ odwoławczy wskazał również, z przyczyn nieznanych Sądowi, na dwa protokoły kontroli z dnia [...] stycznia nr [...] i nr [...], podczas gdy z kontroli dokonanej w sprawie sporządzono jeden protokół nr [...].

Także z nieznanych Sądowi powodów organ odwoławczy wskazał w decyzji (s.5) na nr decyzji organu I instancji [...], natomiast w sprawie organ I instancji wydał tylko jedną decyzję o nr [...].

W świetle wymienionych uwag należy stwierdzić, że organ odwoławczy, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wydał zaskarżone rozstrzygnięcie odnosząc się do ustaleń nie wynikających z przeprowadzonej kontroli.

W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji publicznej dokona powtórnie prawidłowych ustaleń materialnoprawnych odnoszących się do przeprowadzonej kontroli, kontrolowanego zespołu pojazdów, decyzji wydanej w pierwszej instancji i osoby kierowcy.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 206 § 1 p.p.s.a.