Wyrok NSA, sygn. akt FSK 394/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Powołane przepisy: article: art. 185
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Zakładowi pracy chronionej nie przysługuje zwrot podatku VAT, jeżeli ciążą na nim zaległości podatkowe, nawet jeżeli zostały rozłożone na raty.

TEZY

Zakładowi pracy chronionej nie przysługuje zwrot podatku VAT, jeżeli ciążą na nim zaległości podatkowe, nawet jeżeli zostały rozłożone na raty.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędziowie NSA Adam Bącal (spr.), Krystyna Nowak, Protokolant Teresa Świderska, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wniesionej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 04 lutego 2003r Sygn. akt I SA/Łd 809/01 wydanego w sprawie ze skargi Spółki z o.o. A. w Ł. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2000r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. 2) zasądza od A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. Zakład Pracy Chronionej na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 4.350,- zł ( cztery tysiące trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy L. odmówił Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "A." – Zakład Pracy Chronionej zwrotu podatku od towarów i usług za listopada 2000 r. w wysokości 54.551 zł.

Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].

Zdaniem orzekających organów podatkowych spółce nie przysługiwało określone w art. 14 a ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) prawo do zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług albowiem w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu tj. w dniu 28 grudnia 2000 r., miała ona zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za grudzień 1996 r. w kwocie 110.077 zł. Okoliczność taka wykluczała zaś w świetle przepisu art. 14a ust. 7 pkt 2 powołanej wyżej ustawy - dokonanie zwrotu.

Nie podzielono przy tym stanowiska strony, która argumentowała, że decyzją z dnia [...] płatność podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. została rozłożona na 10 miesięcznych rat, zaś zgodnie z harmonogramem spłaty rat wynikających z tej decyzji, pierwsza rata stawała się wymagalna w dniu 12 stycznia 2001 r. co powoduje, że z chwilą wydania decyzji o rozłożeniu zaległości na raty, zaległość ta przestaje istnieć, jeżeli zostanie zapłacona w ratach w terminach określonych decyzją

Zdaniem organów obu instancji okoliczność rozłożenia zaległości podatkowej na raty nie powoduje, że zaległość taka przestaje istnieć.

Wyrokiem z dnia 4 lutego 2003 r. sygn.akt I S.A./Łd 809/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w sytuacji, gdy istniejąca zaległość podatkowa została rozłożona na raty nie można mówić o jej istnieniu. W sprawie podatnik był obowiązany do zapłaty kwoty 110.077 zł z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za grudzień 1996 r. z odsetkami. Należność ta jednak, decyzją Urzędu Skarbowego L. z dnia [...] została rozłożona na raty, przy czym termin płatności pierwszej raty przypadał na dzień 12 stycznia 2001 r.

Zdaniem Sądu oznacza to, że w dacie rozpatrywania wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za listopad 2000 r. termin ten jeszcze nie upłynął, zaś istniejąca decyzja rozkładająca na raty zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. uchyliła skutki dotychczas obowiązującego terminu płatności wynikającego z art. 47 Ordynacji podatkowej. W związku z tym Sąd uznał, że w sprawie powstał stan prawny, zgodnie z którym w dacie złożenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług (28 grudnia 2000 r.) skarżący nie miał zaległości stanowiących dochody budżetu Państwa i był uprawniony do skorzystania z przywileju określonego w art. 14a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jego uchylenie lub zmianę w całości zarzucając, że narusza on prawo materialne przez błędną wykładnię art. 14a ust. 1 w związku z art. 14a ust. 7 pkt 2 powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez przyjęcie, że podatnik w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu podatku za listopad 2000 r. nie miał zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, skoro zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za grudzień 1996 r. uprzednio stwierdzona decyzją organu podatkowego, a następnie rozłożona na raty.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. udzielenie podatnikowi ulgi w postaci rozłożenia zaległości podatkowej na raty nie niweczy faktu, że zaległość ta nadal istnieje. Wydanie decyzji w sprawie rat powoduje bowiem stosownie do art. 49 § 1 Ordynacji podatkowej – jedynie ułatwienie podatnikowi wywiązania się z zadłużenia wobec budżetu Państwa.

Odpowiadając na skargę kasacyjną pełnomocnik A. Spółka z o.o. wniósł o jej oddalenie podzielając pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Trafny jest zarzut skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., że w zaskarżonym wyroku Sąd dokonał błędnej wykładni art. 14a ust. 1 w związku z art. 14 a ust. 7 pkt 2 powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz w związku z art. 51 § 1 i 2 i art. 48 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

Stosownie bowiem do art. 14a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym w 1000 r. prowadzący zakład pracy chronionej i zakład aktywności zawodowej miał prawo w zakresie działalności tego zakładu, do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług, według zasad określonych w art. 14a ust. 2- 6 tej ustawy. W przepisie art. 14a ust. 7 pkt 2 określono jednak warunek, że wskazanych wyżej zasad nie stosuje się do podatników, u których w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu podatku występowały zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu Państwa.

Samo pojęcie zaległości podatkowej zdefiniowane zostało w art. 51 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tymi przepisami za zaległość podatkową uznano zarówno podatek nie zapłacony w terminie płatności jak i nie zapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek lub ratę podatku.

Jak to się stwierdza w piśmiennictwie (zob. B.Brzeziński. M.Kalinowski, M.Masternak i A. Olesińska "Ordynacja podatkowa – Komentarz", Toruń, 2002r., str. 203) art. 51 Ordynacji podatkowej rozszerza więc formułę pojęciową pojęcia zaległości podatkowej i powoduje, że wszystkie trzy rodzaje wymienionych wyżej, nie uiszczonych w terminie należności, mają status zaległości podatkowej.

W tej sytuacji uzasadniony staje się wniosek, że rozłożenie – na podstawie art. 48 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej - zapłaty zaległości podatkowej na raty nie spowoduje skutku w postaci likwidacji samej zaległości podatkowej. Samo brzmienie powołanego wyżej przepisu wskazuje bowiem wyraźnie, że ulga podatkowa w nim określona dotyczyć może bądź to "zapłaty podatku" (art. 48 § 1 pkt 1) bądź "zapłaty zaległości podatkowej" (art. 48 § 1 pkt 2).

Nie można zatem zgodzić się z poglądem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, iż z chwilą rozłożenia na raty zaległości podatkowej nie zapłacony w terminie podatek przestaje być zaległością podatkową. Zaległość ta nadal bowiem istnieje, a wygaśnie ona dopiero z momentem zapłaty całości zaległego podatku wraz z odsetkami.

Zauważyć przy tym trzeba, że określona w art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zasada, że zwrotu wpłaconej kwoty podatku zakładom pracy chronionej lub zakładom aktywności zawodowej nie dokonuje się w odniesieniu do podatników, u których w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu wystepują zaległości podatkowe w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa uległa modyfikacji dopiero na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 153, poz. 1272)

Wprowadzona ta ustawą zmiana polegała na umożliwieniu zwrotu podatku tym podatnikom, u których w dniu złożenia wniosku zaległości podatkowe objęte były decyzją właściwego urzędu skarbowego o ich rozłożeniu na raty, pod warunkiem terminowej wpłaty poszczególnych rat przypadających do zapłaty w dniu złożenia wniosku.

Zmiana ta miała niewątpliwie charakter normatywny, a nie jedynie wyjaśniający.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec, jak w sentencji.

EL