Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1965/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11 ust.4
journal: Dz.U. 1993 nr 47 poz 211
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r., 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Wa 1965/15

UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa, decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku art. 16 ust. 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. 2014, poz. 782 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku K., reprezentowanej przez Przewodniczącego Z. P. z dnia [...] września 2015 r. znak [...] (wpływ do Ministerstwa Skarbu Państwa w dniu [...] września 2015 r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy w której Minister Skarbu Państwa wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] Z.P., Przewodniczący K. zwrócił się do Ministra Skarbu Państwa o udostępnienie informacji publicznej, wskazując jako podstawę prawną art. 61 Konstytucji RP, w postaci "kopii pism M.Z." przesłanych do Ministerstwa Skarbu Państwa, celem wyjaśnienia, iż Uniwersytet Medyczny [...] nie miał obowiązku wystąpienia do Ministra Skarbu Państwa w trybie art. 5a ust. 1 ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa oraz art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - Dz. U. 2012.572 j.t. o zgodę na rozporządzenia przez Uniwersytet Medyczny [....] udziałami w spółce D. [...] Sp. z o.o. z/s [...]. poprzez ich umorzenie.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy oraz w związku z podjętymi przez Uczelnię działaniami mającymi na celu zachowanie poufności informacji. W przedmiotowej sprawie Rektor Uczelni wyraził bowiem wolę zachowania informacji jako niepoznawalnych dla osób trzecich, stwierdzając, iż wynikają one z analizy dokumentów i danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa D. Sp. z o.o. z/s [...].

W dniu [...] września 2015 r. wpłynął do Ministra Skarbu Państwa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony przez K., reprezentowaną przez Przewodniczącego Z.P. Wnioskodawca nie podzielił poglądu, iż udostępnienie przedmiotowych dokumentów podlega ograniczeniu ze względu na zawarte w nich informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa.

Minister Skarbu Państwa po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, że zasady i tryb dostępu do informacji publicznych regulowane są przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, które wskazują również przypadki gdy dostęp ten podlega ograniczeniu. W przedmiotowej sprawie kluczowe wydaje się więc ustalenie zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej tj. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, zwłaszcza w świetle stanowiska Rektora Uczelni, który pismem z dnia [...] lipca 2015 r. wyraził wolę zachowania wnioskowanych informacji jako niepoznawalnych dla osób trzecich, stwierdzając, iż zawierają one dane niedostępne w aktach rejestrowych i publicznych komunikatach a wynikają z analizy dokumentów i danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, którą stanowią dane dotyczące wyceny udziałów w spółce D. Sp. z o.o. [...], której Uniwersytet Medyczny [...] jest udziałowcem.

W rozpatrywanej sprawie Minister Skarbu Państwa wyprowadził pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy z pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa, którego definicja legalna zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U z 2003 r. Nr 153, poz.1503 z póżn. zm.) w myśl którego przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się m.in. nieujawnione do wiadomości publicznej informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Odnośnie pojęcia informacji posiadającej wartość gospodarczą zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie obowiązuje jego liberalna wykładnia, zgodnie z którą za całkowicie wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji o której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu (tak: wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.10.2012 r. sygn. akt IISA/Wa 1599/12). Nie budzi wątpliwości fakt, który został potwierdzony również przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13, iż: "Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej(...). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa)". W przedmiotowej sprawie Rektor Uczelni wyraził wolę utrzymania wnioskowanych informacji jako tajemnicy, co miało na celu wyeliminowanie możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

Dodatkowo Minister Skarbu Państwa zauważył, iż zgromadzone w sprawie dokumenty stanowią zbiór różnorodnych materiałów, które obok dokumentów stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy zawierają informacje ogólnodostępne i odnoszące się jednocześnie do uczestnictwa Uczelni w Spółce D. Sp. z o.o. z/s [...], jak np. Umowa Spółki z dnia 23 sierpnia 2005 r. czy też postanowienia wspólników odnośnie umorzenia udziałów Uczelni w Spółce, znajdujące się w dokumentacji Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. 2013.1203 ze zm.) Rejestr jest jawny. W odniesieniu do powyższego należy jednoznacznie stwierdzić, iż obowiązek udostępniania informacji publicznej przez władze publiczne nie dotyczy informacji ogólnodostępnej. Powyższy pogląd potwierdził NSA w wyroku z dnia 20 listopada 2003 r. sygn. akt II SAB 372/03, wskazując, iż (... ) wniosek zainteresowanego rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu, a więc zainteresowany nie może się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji do organu władzy publicznej."

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K., reprezentowanej przez Przewodniczącego Z.P. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na ważny interes prawny i społeczny.

Skarżący podkreślił, że chce dowieść, że Rektor uczelni M. Z. wraz ze swoim asystentem M.G. działali w zmowie w celu uzyskania nienależnej korzyści majątkowej kosztem Skarbu Państwa, bowiem zarządzali majątkiem Skarbu Państwa bez wymaganej zgody zgodnie z trybem art. 90 ust 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że podstawą wydania decyzji odmownej jest art. 5 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Wskazał, że dokumenty wnioskowane przez skarżącego stanowią w znacznej części dokumentację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorcy tj. spółki D. sp. z o. o. z siedzibą [...]. Dotyczy to zwłaszcza pisma Rektora Uniwersytetu Medycznego im [...] l.dz R-[...] z załącznikami oraz wycen powyższej spółki i jej udziałów. Informacje zawarte w tym dokumencie nie są powszechnie dostępne, a ich ujawnienie mogłoby wyrządzić szkodę przedsiębiorcy osłabiając jego pozycję rynkową. Niezależnie od powyższego wnioskowane przez skarżącego dokumenty stanowią również częściowo informacje ogólnodostępne, udostępnione w trybie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U z 2013 r , poz. 1203 ze zm.). Na zakończenie organ podał, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy informacji ogólnodostępnej bądź informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga F. analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.). służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W rozpoznawanej sprawie spełniony został zarówno zakres podmiotowy jak i przedmiotowy stosowania ustawy. Minister Skarbu Państwa jest więc podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądane informacje mają charakter informacji publicznych. Powyższego faktu nie kwestionują też strony niniejszego postępowania.

Sporna natomiast jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej.

W myśl art. 5 cytowanej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).

W niniejszej sprawie Minister Skarbu Państwa odmawiając udostępnienia wnioskodawcy żądanych informacji, powołał się na tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Z powyższego powyżej przepisu wynika, że aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie art. 11 ustawy - stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji. Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności; informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, takiej kontroli nie ma, ergo informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa.

Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności.

W rezultacie, interpretując cytowany art. 11, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., sygn. I CKN 89/01 (publ. LEX nr 58371).

W rozpoznawanej sprawie, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż w ocenie Sądu, Minister Skarbu Państwa nie przedstawił wystarczających argumentów i dowodów uzasadniających odmowę udostępnienia żądanych informacji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że informacje, których domaga się skarżąca, zawierają dane techniczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Zatem Minister Skarbu Państwa, nie wykazał przesłanki określonej w art. 11 ust. 4 ustawy zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Stwierdzenie zaś organu, że Rektor Uczelni w piśmie z [...] lipca 2015 r. wyraził wolę zachowania wnioskowanych informacji jako niepoznawalnych dla osób trzecich, stwierdzając, że zawierają one dane niedostępne w aktach rejestrowych i publicznych komunikatach, a wynikają z analizy dokumentów i danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, które stanowią dane dotyczące wyceny udziałów w spółce D. sp. z o. o. [...] której Uniwersytet Medyczny [...] jest udziałowcem nie przesądza, że te podjęte czynności spełniają przesłanki sformułowane na gruncie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji do uznania, iż spełniony został warunek objęcia ochroną informacji zawartych w ugodzie jako tajemnicy przedsiębiorstwa z uwagi na jej poufność, jest niewystarczające.

Zaakcentować należy, że zasadą pozostaje obowiązek udzielenia informacji publicznej. Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ww. ustawy) ma charakter wyjątku od zasady i nie może być on wykładany rozszerzająco. W konsekwencji więc przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być przez podmiot dokonujący odmowy wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie.

Przywołać w tym miejscu należy stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroki z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 192/13, iż wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. NSA jednoznacznie stwierdził, że kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna. W związku z tym musi być ona w zasadzie prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji.

W powołanym wyroku NSA stwierdził, iż w ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy - konieczne jest badanie przesłanek materialnych i formalnych tajemnicy przedsiębiorcy.

Podlegający badaniu element materialny to np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń, stosowane rozwiązanie organizacyjne, nazwa kontrahenta, warunki umowy, zaś element formalny - wola utajnienia danych informacji to podjęte w tym zakresie działania np. w postaci zapisu umowy, zawierającego "klauzulę poufności", zobowiązanie pracowników do zachowania tajemnicy

Wskazał też NSA na konieczność dołożenia przez podmiot, do którego skierowano zapytanie o informację, należytej staranności przy ocenie, czy w danej sprawie można zastosować procedurę odmowy udostępnienia informacji z uwagi na ochronę przedmiotowej tajemnicy. Nie wystarczy więc ogólnikowe wskazanie przez ten podmiot, iż żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorcy.

Należy zwrócić uwagę, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej przepisie art. 5 ust. 2 posługuje się terminem "tajemnica przedsiębiorcy" zaś w ustawie na którą powołuje się organ tj. w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) mowa jest o "tajemnicy przedsiębiorstwa". Zgodnie z przepisem jej art. 11 ust. 4 "tajemnicę przedsiębiorstwa" stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

W powołanym już wyroku NSA wyjaśnił, iż oba terminy aczkolwiek zbliżone nie są tożsame. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji, jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi rzeczywistą wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Wśród tych działań wymienia się np. konieczność poinformowania pracownika o poufnym charakterze wiedzy, techniki, urządzenia ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2003 r. IV CKN 211/01, Lex nr 585877 ).

Dla dokonania przez podmiot zobowiązany odmowy udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy zastrzeżona jest forma decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy o dip). Konsekwencją takiej formy załatwienia wniosku jest obowiązek stosowania do decyzji odmownej rygorów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, co jednoznacznie potwierdza przepis art. 16 ust. 2 ustawy o dip, wskazując przy tym dodatkowe wymogi jej uzasadnienia (art. 16 ust. 2 pkt 2 ).

Zaakcentowania wymaga, iż w ramach kontroli sądowej wskazanej decyzji odmownej tajemnica przedsiębiorcy jest oceniana przez sąd administracyjny w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. W innym przypadku, tajemnicą przedsiębiorcy byłoby wszystko, co arbitralnie on za nią uzna, i w każdym przypadku mógłby zatem odmówić udzielenia informacji publicznej, zasłaniając się tajemnicą przedsiębiorstwa.

W powoływanym już uprzednio wyroku z 5 kwietnia 2013 r. NSA, wskazując na konieczność badania w postępowaniu sądowym, przesłanek materialnych i formalnych tajemnicy przedsiębiorcy, stwierdził, iż w celu zapewnienia rzeczywistego charakteru kontroli, istnieje konieczność przekazywania sądowi wraz ze skargą dokumentów źródłowych, w oparciu o które możliwe będzie dopiero zweryfikowanie zasadności odmowy (czyli uznanie rzeczywistego istnienia tajemnicy przedsiębiorcy tj. w aspekcie . materialnym i formalnym). Przedstawił również sposób w jaki powinno to być dokonane, by zapewnić rzeczywisty charakter kontroli sądowej, nie niwecząc przedmiotu sporu. Wskazał, iż w postępowaniu skargowym, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), podmiot, który dokonał odmowy, przekazują skargę i dokumentację do sądu administracyjnego, powinien zastrzec, iż zawiera ona dane objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, co do których nastąpiła odmowa ich udostępnienia i drodze decyzji administracyjnej. Pozwoli to zagwarantować, iż przekazane dokumenty nie zostaną udostępnione zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego. Działanie takie czyniłoby bowiem sądową kontrolę zbędną w sensie faktycznym (zainteresowany uzyskałby bowiem dostęp do dokumentów przed rozstrzygnięciem zasadności swojej skargi).

W kontekście poczynionych rozważań stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze względu na naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 2 w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. w zakresie o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa.

W rozpoznawanej sprawie, organ odmawiając udostępnienia żądanych informacji odniósł się jedynie do istnienia aspektu tajemnicy przedsiębiorcy w sensie formalnym, pomijając całkowicie jej aspekt materialny tego zagadnienia. Co zostało już wyżej wskazane, z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy - konieczne jest badanie przesłanek nie tylko formalnych tajemnicy przedsiębiorcy ale również materialnych.

Podlegający badaniu element materialny to np. szczegółowy opis stosowanych, warunki umowy, zaś element formalny - wola utajnienia danych informacji to podjęte w tym zakresie działania np. w postaci zapisu umowy zawierającego "klauzulę poufności", zobowiązanie pracowników do zachowania tajemnicy.

Należy zauważyć, iż uzasadnienie decyzji odmawiającej powinno odnosić się już do konkretnych okoliczności wskazujących na istnienie tajemnicy przedsiębiorcy i wskazywać jakie, w sposób wysoce prawdopodobny, zaistniałyby negatywne konsekwencje i skutki w wyniku udzielenia żądanej informacji.

Okoliczności te w decyzji administracyjnej muszą być wskazane w sposób nie tylko szczegółowy, ale i oparty na konkretnych, racjonalnych i weryfikowalnych argumentach. Tylko bowiem w takiej sytuacji rzeczywista kontrola sądowa, obejmująca zarówno aspekt formalny jak i materialny, składający się na obiektywne pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy, będzie możliwa.

Wskazanych wymogów weryfikowane decyzje, wydane w sprawie kontrolowanej w zakresie wynikającym z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie realizują. Zawarta w nich argumentacja dla wykazania zasadności odmowy udzielenia informacji ma charakter wysoce ogólnikowy i hipotetyczny, nie realizując wymogu z art. 107 § 3 , 7 i 77 § 1 oraz art. 8 i 11 Kpa.

Tym samym uzasadnione pozostawały zarzuty skargi nakierowane na wykazanie w istocie pozorności uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Reasumując, w ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji nie odpowiadają prawu, dlatego też organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę powyższe wytyczne Sądu. Zatem organ zbadać tajemnicę przedsiębiorcy w aspekcie przesłanek nie tylko formalnych , ale również pod kątem istnienia przesłanek merytorycznych.

Sąd ponadto zwraca uwagę że w odpowiedzi na skargę znalazły się okoliczności , które nie zostały omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , a to:

1. jawność części wnioskowanej informacji i możliwość jej udostępnienia w trybie innej ustawy;

2. brak konieczności udostępnienia informacji ogólnodostępnej bądź informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego

Ponownie rozpatrując sprawę także te dwie wskazane wyżej okoliczności będą wymagały wyjaśnienia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji