Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 189/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. M. i P. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia punktu 1 decyzji Starosty P. z dnia [...] 2010 roku Nr [...] stwierdzającego zwrot na rzecz skarżących nieruchomości położonej w P. obręb C. działki: nr [...], II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 440,- zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie I nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 606/11 tutejszy Sąd uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...]2011 r. Nr [...], którą uchylono w całości decyzję Starosty P. z dnia [...] 2010 r. znak [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wyjaśnić należy, iż decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Starosta P.:

I. orzekł o zwrocie na rzecz P. M. w 1/2 części i B. M. w 1/2 części, nieruchomości położonych w P., przy ul. S., obręb C., ark. mapy [...], działka nr [...] o pow. 2700 m2 i działka nr [...] o pow. 177 m2, działka nr [...] o pow. 11 272 m², stanowiących własność Miasta P.,

II. odmówił zwrotu P. M. i B. M. nieruchomości położonych w P., obr. C., arkusz mapy [...], działki nr [...], oraz części działek nr [...], stanowiących własność Miasta P. oraz

III. orzekł nie zobowiązywać osób wymienionych w punkcie I decyzji do zwrotu na rzecz Miasta P. zwaloryzowanego odszkodowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż na wniosek B. M. i P. M. wszczęto postępowanie o zwrot nieruchomości położonej w P., stanowiącej dawniej działki nr [...] z arkusza mapy [...] oraz działkę nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu C. nabytych na rzecz Skarbu Państwa. Stwierdzono, że nieruchomość o pow. 96.606 m2 z dawnej księgi wieczystej Kw nr [...], położona w P. przy ul. R., stanowiąca działki nr [...] z arkusza mapy [...] i działkę nr [...] z arkusza mapy [...] obręb C., zbyła Skarbowi Państwa I. M.. Nieruchomość nabyto pod budowę Górnego Tarasu R., którego plan realizacyjny zatwierdzony został decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] 1972 r. nr [...]. I. M. zmarła, a spadek po niej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w P[...] z dnia [...] 1989r. sygn. akt [...], nabyli B. M. i P. M. w 1/2 części każdy z nich. Nieruchomości będące przedmiotem postępowania o zwrot oznaczone są jako: obr. C., ark. mapy [...], działki nr [...] oraz części działek nr [...] w granicach dawnej działki nr [...] i nr [...]. W stosunku do działek nr [...] Starosta P. postanowieniem z dnia [...] 2008 r. zawiesił postępowanie z uwagi na toczące się postępowania komunalizacyjne. W stosunku do dawnej działki nr [...], którą obejmował wniosek o zwrot ZGiKM Geopoz wydał w dniu [...] 2004 r. decyzję, która stała się ostateczna i prawomocna z dniem 4 marca 2004 r.

Wobec powyższego niniejsze postępowanie dotyczy działek nr [...] oraz części działek nr [...] w granicach dawnej działki nr [...] i nr [...]. Oględziny przedmiotowych nieruchomości wykazały, że na działce nr [...] znajdują się krzewy, drzewa luźno rosnące do 15 m wysokości, trawnik pielęgnowany. Wg oświadczenia M. M. - żony wnioskodawcy P. M. teren stanowi nieużytek, w 2010 r. został pierwszy raz skoszony trawnik. Uzbrojenie wg mapy zasadniczej - cieplik plus komora cieplna. Działka nr [...] stanowi teren niezagospodarowany. Trawa, krzewy, drzewa dziko rosnące. Teren nie jest użytkowany. Działka nr [...] stanowi teren porośnięty trawą, krzewami dziko rosnącymi, nie pielęgnowany. W poprzek działki biegnie cieplik. Urząd Miasta P. Wydział Gospodarki Nieruchomościami poinformował, że w stosunku do działek nr [...] nie posiada zawartych umów dzierżawy i użyczenia oraz, że dla przedmiotowych działek nie są prowadzone żadne postępowania o zawarcie umów dzierżawy oraz działki te nie są obciążone za bezumowne użytkowanie. Wielkopolska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. poinformowała, że na działkach nr [...] ułożony jest gazociąg wybudowany w styczniu 1990 r. w oparciu o pozwolenie na budowę. Na działkach [...] ułożony jest gazociąg wybudowany w listopadzie 1990 r. w oparciu o pozwolenie na budowę. A. S.A. poinformowała, że na działkach nr [...] znajdują się urządzenia wodociągowe wraz z urządzeniami towarzyszącymi zasilające m.in. Osiedle R.. Urządzenia te wybudowane zostały w latach 1977-1978. A. S.A nie posiada protokołu odbioru, przekazania, przejęcia dla tych inwestycji. W dokumentach archiwalnych Spółki brak decyzji o pozwoleniu na budowę lub równorzędnej decyzji dotyczącej zadań inwestycyjnych, brak również informacji o sygnaturze takiej decyzji. B. S.A poinformowała, że na działkach nr [...] zlokalizowana jest sieć cieplna oraz komora cieplna. Spółka nie posiada żadnych decyzji administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji. Na działkach nr [...] nie zlokalizowano sieci cieplnej będącej własnością B. S.A. Urząd Miasta P, poinformował, że w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P, z 1966 r. (uchwała Nr , Prezydium Rady Narodowej Miasta P, z dnia , 1966 r.), który obowiązywał w latach 1966-1975 działki [...], ark. [...], obręb C., znajdowały się na styku: terenu położonego w jednostce bilansowej H, terenie nr 1 oznaczonym na rysunku planu symbolem U2 - szpital, terenu położonego w jednostce bilansowej O, terenie nr 41, oznaczonym na rysunku planu symbolem KP II - ul. K. (odcinek obwodnicy), terenu oznaczonego na rysunku planu jako tereny lasów, parków i zadrzewień. Ze względu na małą skalę i nieczytelny podkład niemożliwe jest precyzyjne określenie przeznaczenia w/w działek. W planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1975 r., który obowiązywał w latach 1975-1994 (uchwała Nr [...] WRN w P. w dniu [...] 1977 r.) w/w działki należały do jednostki strukturalnej D II, dla której funkcją podstawową był przemysł, natomiast funkcją uzupełniającą zdrowie. Zgodnie z rysunkiem planu działki nr [...] znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem U - tereny intensywnego zainwestowania z przewagą funkcji koncentracji usług specjalistycznego użytkowania. Jednocześnie poinformowano, że w archiwum Urzędu Miasta P. nie odnaleziono decyzji pozwoleń na budowę wydanych dla nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...]. C. Sp. z o.o. poinformowała, że na działkach nr [...] nie znajdują się urządzenia elektroenergetyczne będące na majątku i w eksploatacji C. Sp. z o.o. Zarząd Zieleni Miejskiej poinformował, że działki nr [...] nie znajdują się w administracji Zarządu oraz nie graniczą z terenami przez niego administrowanymi. Zarząd oświadczył, że nie podejmował żadnych inwestycji związanych z zagospodarowaniem przedmiotowych działek. Świadkowie S. B. oraz S. O. wskazali na okoliczność sposobu zagospodarowania działek nr [...], że w okresie 10 lat od ich przejęcia na rzecz Skarbu Państwa tj. od 1973 r. do 1983 r. na działkach tych były ugory i nie prowadzono na nich żadnych budów.

Starosta wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów, nie mogą podlegać zwrotowi nieruchomości wywłaszczone, jeżeli ustanowione zostało na nich prawo użytkowania wieczystego (wyrok NSA z 17 sierpnia 1998r. sygn. akt IV SA 1976/97). Oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej oznacza, że nastąpił nieodwracalny skutek prawny, nieruchomość nie jest we władaniu gminy lub Skarbu Państwa. W przedmiotowym postępowaniu dotyczy to nieruchomości nr [...]. W toku postępowania przeprowadzono badanie księgi wieczystej i ustalono, że nieruchomości nr [...] są zapisane jako własność Miasta P. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w P.. Wpisu użytkowania wieczystego w księdze wieczystej dokonano dla działek nr [...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1995r. na okres użytkowania do 20 marca 2095 r. Chwila wpływu wniosku -12 grudnia 2002 r. chwila wpisu do księgi wieczystej – 17 czerwca 2004 r.

Następnie zaznaczył, że stosownie do art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej: ugn, przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się również do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94). Przeprowadzone postępowanie wykazało, że działka nr [...] została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem w w/w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1975 r. Potwierdzają to zarówno oględziny nieruchomości przeprowadzone przez Starostwo Powiatowe w P. jak i przez rzeczoznawcę majątkowego oraz pismo z dnia 24 sierpnia 2010 r., w którym Szpital Miejski, poinformował, że na działce nr [...] znajduje się fragment użytkowanych przez szpital parkingów, które zostały wybudowane w ramach inwestycji wieloletniej pn. "Budowa Szpitala ZOZ P.". W tych okolicznościach odmówiono B. M. i . M. zwrotu nieruchomości położonych w P. oznaczonych w ewidencji: obręb C., ark. mapy [...], działki nr [...] oraz części działek nr [...]. Na pozostałych nieruchomościach objętych wnioskiem o zwrot tj. działkach nr [...] nie zrealizowano celu określonego w akcie notarialnym z dnia [...] 1973 r., będącym podstawą wywłaszczenia w/w działek, ani też celu określonego zarówno w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1966 r. jak i w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1975 r. Na działkach nr [...]nie powstał Górny Taras R.. Przedmiotowego terenu nigdy nie wykorzystano na budowę szpitala lub innych inwestycji związanych ze zdrowiem. Na działkach nigdy nie powstała ul. K. (fragment obwodnicy), nie skoncentrowano na nich również żadnych inwestycji związanych z przemysłem. Działka nr [...] stanowi grunt niezabudowany, nieużytkowany, przylegający bezpośrednio do terenu parkingu przyszpitalnego. Pozostałe działki nr [...] są niezagospodarowane, porośnięte niepielęgnowaną roślinnością drzewiastą, krzewiastą oraz trawami. Wszystkie działki obciążone są przebiegiem infrastruktury. W stosunku do działek nr [...] spełnione zostały obie przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ugn, bowiem w terminach przewidzianych w ww. przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia ani celu tego nie zrealizowano. Powołując przepisy art. 139, art. 140 ust. 1, 3, 4 art. 227 ugn Starosta wskazał, iż zgodnie z umową sprzedaży z dnia [...] 1973 r. za nabytą nieruchomość nr [...] o powierzchni 84 454 m2, stanowiącą grunt niezabudowany, ustalono cenę na kwotę 781 200,20 zł - w tym za grunt 772.737,00 zł, za składniki roślinne 8.463,20 zł. Proporcjonalnie odszkodowanie za działki nr [...] przeznaczone do zwrotu o powierzchni 1 4149 m² wyniosłoby 130 878,25 zł. W celu ustalenia, czy wartość zwracanej nieruchomości uległa zmianie zlecono wykonanie operatu szacunkowego. W przyjętym za podstawę rozliczeń operacie szacunkowym, sporządzonym w dniu 22 grudnia 2009 r. aktualna wartość nieruchomości wyniosła 19.835.789,00 zł. Wypłacone odszkodowanie podlegało waloryzacji przy zastosowaniu wskaźnika za okres od 1974 r. do końca października 2010 r. Ponadto nastąpiło zmniejszenie wartości nieruchomości. Różnica między wartością nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny -18.138.939,00 zł, a wartością nieruchomości wg stanu z dnia zwrotu i na dzień wyceny 16 868 579,00 zł, wynosi 1.270.360,00 zł. Różnica ta wynika m.in. z obciążenia gruntu przebiegiem infrastruktury technicznej z wymaganymi pasami ochronnymi oraz zapisu w studium, które przewiduje przedmiotowe działki pod rozbudowę szpitala miejskiego. Zatem różnica kwoty zwaloryzowanego odszkodowania, a kwoty zmniejszającej wartość nieruchomości jest wartością ujemną. Aktualna wartość rynkowa nieruchomości, zgodnie z operatem szacunkowym, określona została na kwotę 19.835.789,00 zł, Wobec powyższego zwaloryzowana kwota odszkodowania nie jest większa niż 50% aktualnej wartości nieruchomości. Osoby, na rzecz których następuje zwrot nieruchomości tj. B. M., P. M. nie są zobowiązani do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.

P. M. i B. M. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty P. z dnia [...] 2010 r. w części dotyczącej pkt II tj. odmowy zwrotu nieruchomości nr [...] oraz części działek nr [...].

Odwołanie wniosło także Miasto P. w zakresie punktu I i III, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości nr [...], ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podzielił w części stanowisko Starosty dotyczące ustalania celu wywłaszczenia. Wskazał, że w aktach sprawy nie znajduje się decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z [...] 1972 r., która mogłaby pomóc w dookreśleniu celu na jaki zostały wywłaszczone wskazane działki, w szczególności w sytuacji, gdy organ nie może jednoznacznie stwierdzić na jaką konkretną inwestycję je przeznaczono. Znajdujące się w dokumentacji sprawy decyzje zatwierdzające plany realizacyjne osiedli: C. i R. również nie dają podstawy do ustalenia rodzaju inwestycji na jaki przeznaczono wywłaszczone działki. W dacie wywłaszczenia nieruchomości obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego z 1966 r., na podstawie którego nie można było w toku postępowania dokładnie określić celu wywłaszczenia ze względu na nieczytelność planu. Wskazano, że przedmiotowe działki znajdują się na styku trzech obszarów o rozmaitym przeznaczeniu: szpital, ulica oraz zieleń. Wojewoda przyznał rację organowi I instancji, że w stosunku do zwracanych działek nie zostały zrealizowane żadne inwestycje w zakresie wyżej wskazanych przeznaczeń, gdyż działki te nie są obecnie zagospodarowane i zgodnie z zeznaniami świadków również w przeszłości stanowiły niezadbane tereny zielone, które nie są i nie były administrowane przez ZDM w P.. Wnioskowanie takie może stanowić podstawę do uznania, że nie został zrealizowany żaden z możliwych celów wywłaszczenia jedynie przy stwierdzeniu, że decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny Górnego Tarasu R. musiała być oparta i zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego Poznania obowiązującego w dacie wydania decyzji i w dacie wywłaszczenia nieruchomości. Wobec zaś braku decyzji z [...] 1972 r. nie ma możliwości uznania rozstrzygnięcia Starosty za pełne i uzasadnione. Wojewoda uznał, że istniejąca na przedmiotowych działkach infrastruktura techniczna nie stanowi przeszkody do ich zwrotu dawnemu właścicielowi. Jako własność przedsiębiorstwa mogą być one objęte służebnością przesyłu uregulowaną w przepisach prawa cywilnego. Obciążenie nieruchomości siecią infrastrukturalną oraz niekorzystne zapisy dotyczące przeznaczenia jej pod rozbudowę szpitala (działka nr [...]) były również przesłanką do zmniejszenia wartości zwracanych działek ustalonej w operacie szacunkowym, co wiązało się także z brakiem konieczności zwrócenia na rzecz Miasta P. zwaloryzowanego odszkodowania. W zakresie orzeczenia o odmowie zwrotu działki nr [...] Wojewoda wskazał, że uwagi poczynione odnośnie ustalenia celu wywłaszczenia są również aktualnie w stosunku do tej nieruchomości. Podkreślił jednak kilka kwestii dotyczących wyłącznie działki nr [...]. Szpital Miejski wskazał, że parking położony na części działki nr [...] realizowany był w ramach inwestycji wieloletniej - Budowa Szpitala ZOZ P.- w latach 80-tych i 90-tych na podstawie decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z [...] 1981 r., zaś w latach 1999-2006 w oparciu o decyzję z [...] 1999 r. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie jest możliwe stwierdzenie zasięgu planowanej inwestycji służby zdrowia w odniesieniu do działki nr [...]. Nie zbadano, czy istnieją załączniki do wskazanej decyzji realizacyjnej oraz czy można z nich określić dokładnie, które działki i o jakiej powierzchni były przeznaczone w ramach inwestycji wieloletniej pod budowę parkingu. W rzeczywistości część zajęta pod parking, jak wynika z powołanego pisma, zajmuje obszar ok. 425 m², natomiast cała działka ma powierzchnię 1257 m². Zatem nawet w przypadku uznania, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, zasadnym byłoby dokonanie podziału nieruchomości i zwrot niezagospodarowanych części wnioskodawcom. Rozważenia wymaga również kwestia zbadania przesłanek zwrotu nieruchomości, także w kontekście zachowania terminów wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami, czego w przedmiotowym stanie faktycznym organ I instancji nie uczynił. Akt notarialny został sporządzony [...] 1973 r., zaś decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego szpitala wydana została [...] 1981 r. Przyjęcie takich dat winno rodzić inne skutki, w odniesieniu do art. 137 ust. 1 pkt 1 usg, niż wyrażone w zaskarżonej decyzji. Termin realizacji celu wywłaszczenia powinien biec od daty sporządzenia umowy sprzedaży nieruchomości nie zaś, jak przyjął Starosta P., od daty obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego, czyli dopiero od 1975 r. Przyjęcie takiego stanowiska jest niedopuszczalne, bowiem wiązałoby się z wydłużeniem ustawowych przesłanek zbędności o około 2 lata. Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na brak dostatecznej dokumentacji, nie sposób ocenić czy nie została również spełniona przesłanka określona w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn. Nieznane są bowiem terminy realizacji inwestycji służby zdrowia, w szczególności dotyczące budowy parkingu położonego na działce nr [...]. Obarczona wadą jest także pozostała część rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu działki nr [...] i części działek nr: [...]. Starosta P. słusznie wskazał, że w stosunku do części powyższych działek decyzją Zarządu Miasta P. z [...] 1995 r. ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na okres 99 lat. Jednakże dalsze ustalenia w zakresie wpisu do księgi wieczystej oraz wynikających z tego tytułu skutków prawnych są błędne. Po zbadaniu księgi wieczystej organ II instancji stwierdził, iż wniosek o wpis prawa użytkowania wieczystego nie wpłynął do Sądu Rejonowego w P. nie [...] 2002 r., jak uznał Starosta P., lecz [...] 1996 r., zaś samo prawo zostało wpisane z dniem [...] 2001 r. W myśl art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu. Zatem organ wychodząc z prawidłowego założenia, że wpis prawa użytkowania wieczystego wpływa w przedmiotowej sprawie na rozpatrzenie roszczenia o zwrot nieruchomości, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, wydał niewłaściwe rozstrzygnięcie. Ponadto wpis prawa użytkowania wieczystego obejmował również części działek nr [...], które następnie w wyniku zawarcia umowy sprzedaży z [...] 2008 r. stały się własnością Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w P.. Wobec powyższego zwrot wskazanych działek jest nieuzasadniony nie z powodu ich sprzedaży, lecz wcześniejszego ustanowienia na nich prawa użytkowania wieczystego.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w P. wniosła skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011 r. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o utrzymanie w mocy pkt II decyzji Starosty P. z dnia [...] 2010 r.

Mając na względzie przedstawiony powyżej stan faktyczny i prawny sprawy tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 14 września 2011 r. IV SA/Po 660/11 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa), art. 138 § 2 kpa i innych przepisów postępowania. Stwierdził, że Wojewoda uchylając zaskarżoną decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji organ II instancji wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta P. winien uzupełnić materiał dowodowy związany z ustaleniem celu wywłaszczenia, w szczególności poprzez pozyskanie decyzji będącej podstawą wywłaszczenia nieruchomości, oraz dokumentacji związanej z realizacją wieloletniej inwestycji w postaci budowy szpitala. Ponownie należy również zbadać księgi wieczyste prowadzone dla przedmiotowych działek. Tymczasem brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji tylko i wyłącznie dlatego, że zachodzi konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów. Zgodnie bowiem z art. 136 kpa organ odwoławczy ma możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego lub zlecenie jego przeprowadzenia organowi I instancji. Ponadto organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa, powinien wskazać w swojej decyzji okoliczności uniemożliwiające jej uzupełnienie w trybie art. 136 kpa Organ odwoławczy w niniejszej sprawie powyższego nie uczynił. Sąd wskazał, iż rozpoznając ponownie odwołania Miasta P. oraz P. M. i B. M. od decyzji Starosty z dnia [...] 2010r., organ odwoławczy jeszcze raz rozważy, czy istnieją w sprawie przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa, czy też należy wydać decyzję reformatoryjną. Jednocześnie będzie miał na uwadze, że sposób rozstrzygnięcia musi mieć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Wydając decyzję kasacyjną organ odwoławczy winien ograniczyć się do wskazania organowi I instancji, jakie okoliczności wymagają wyjaśnienia i jakimi środkami dowodowymi. Natomiast jeżeli uzna, że postępowanie dowodowe może być uzupełnione w trybie art. 136 kpa powinien załatwić sprawę, co do jej istoty. Sąd zaznaczył, że zgodnie z art. 229 ugn roszczenie byłego właściciela nieruchomości o jej zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (1 styczeń 1998r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W myśl art. 27 ugn oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną t.j. działa od daty złożenia wniosku o jego dokonanie - art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Wskutek powyższego wyroku Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty P. z dnia [...] 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W motywach rozstrzygnięcia stwierdził ponownie, że podziela w części stanowisko Miasta P. dotyczące ustalenia przez Starostę celu wywłaszczenia. W aktach sprawy brak jest decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z [...] 1972 r., która mogłaby pomóc w dookreśleniu celu na jaki zostały wywłaszczone przedmiotowe działki, w szczególności w sytuacji, gdy organ nie może jednoznacznie stwierdzić na jaką konkretną inwestycję je przeznaczono. Znajdujące się w aktach sprawy decyzje zatwierdzające plany realizacyjne osiedli C. i R. również nie dają podstawy do ustalenia rodzaju inwestycji na jaki przeznaczono wywłaszczone działki.

Wojewoda wskazał, że w dacie wywłaszczenia nieruchomości obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego z 1966 r., na podstawie którego nie można dokładnie określić celu wywłaszczenia ze względu na nieczytelność planu. Przedmiotowe działki znajdują się na styku trzech obszarów o przeznaczeniu pod szpital, ulicę oraz zieleń. Organ II instancji przyznał rację Staroście, że w stosunku do zwracanych działek nie zostały zrealizowane żadne inwestycje w zakresie wskazanych przeznaczeń, gdyż działki te nie są obecnie zagospodarowane i zgodnie z zeznaniami świadków również w przeszłości stanowiły zaniedbane tereny zielone, niezagospodarowane przez Zarząd Zieleni Miejskiej w P.. Tym samym można uznać, że nie został zrealizowany żaden z możliwych celów wywłaszczenia przy stwierdzeniu, że decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny górnego tarasu R. musiała być oparta i zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego Poznania obowiązującego w dacie wydania decyzji i w dacie wywłaszczenia nieruchomości. Zdaniem Wojewody wobec braku decyzji z [...] 1972 r. nie ma możliwości uznania rozstrzygnięcia Starosty za pełne i uzasadnione.

Wojewoda powtórzył stanowisko Sądu i swoje zawarte w uprzednio wydanej decyzji, iż istniejąca na przedmiotowych działkach infrastruktura techniczna nie stanowi przeszkody do ich zwrotu. Jako własność przedsiębiorstwa może ona być objęta służebnością przesyłu. Obciążenie za nieruchomości siecią infrastruktury oraz niekorzystne zapisy dotyczące przeznaczenia jej pod rozbudowę szpitala (działka nr [...]) były przesłanką do zmniejszenia wartości zwracanych działek ustalonej w operacie szacunkowym, co wiązało się z brakiem konieczności zwrotu na rzecz Miasta P. zwaloryzowanego odszkodowania.

Wojewoda stwierdził m.in., powołując się na przepis art. 138 § 2 kpa, że zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, bowiem organ I instancji nie ustalił dokładnie jaki jest cel wywłaszczenia działek nr [...]. Starosta nie ustalając konkretnego przeznaczenia ograniczył się do stwierdzenia, że nie zrealizowano celu wywłaszczenia określonego w akcie notarialnym oraz w planach zagospodarowania przestrzennego z 1996 r. i 1975 r. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na precyzyjne określenie przeznaczenia przejętych działek, gdyż nie wynika ono ani z aktu notarialnego ani z planów zagospodarowania przestrzennego. Tym samym Starosta nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych prowadzących do załatwienia sprawy, a zebrany w sprawie materiał dowodowy został przez organ błędnie zinterpretowany. Przede wszystkim należało określić przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości. W tej sytuacji w ocenie Wojewody należało zastosować art. 138 § 2 kpa, bowiem konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części. Niezasadne było zastosowanie art. 136 kpa, bowiem zakres wymaganego do przeprowadzenia postępowania dowodowego był znaczny. Ponadto odmienna decyzja w kwestii zwrotu nieruchomości skutkowałaby koniecznością sporządzenia nowej opinii biegłego, a dowód z niej przeprowadzony nie mógłby być zweryfikowany w administracyjnym toku instancji (art. 15 kpa).

B. M. i P. M. wnieśli skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego, zaskarżając ją w części dotyczącej uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia decyzji Starosty P. z dnia [...] 2010 r. stwierdzającej zwrot na rzecz skarżących nieruchomości położonych w P., obręb C., działki nr [...]. Zarzucili naruszenie art. 138 § 2 kpa. Ich zdaniem Starosta rozważył wszystkie przesłanki zwrotu nieruchomości i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i dokonał właściwych ustaleń, w tym jednoznacznego ustalenia celu nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa. Celem tym była budowa górnego tarasu R.. Cel ten był zgodny z obowiązującym w tym czasie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto w aktach sprawy znajdują się decyzje zatwierdzające plany realizacyjne osiedla C. i R., co daje podstawę do ustalenia celu inwestycji w zakresie wywłaszczonych działek.

Skarżący wskazali, że działki nr [...] są porośnięte dziko rosnącymi krzewami, drzewami i trawą, która nie jest pielęgnowana. Już ten fakt wskazuje na to, że na wskazanym terenie nie został zrealizowany cel tj. budowa górnego Tarasu R.. Do stwierdzenia tego nie jest konieczne szczegółowe ustalenie co zawierała decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z [...] 1972 r., która miałaby dookreślić cel wywłaszczenia. Działki te od dnia wywłaszczenia nie zostały w żaden sposób zagospodarowane. Skarżący podkreślili, że wydanie decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 kpa stanowi wyjątek od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy i może nastąpić tylko wtedy, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Starosta prowadził postępowanie prawidłowo, wyjaśnił wszystkie istotne kwestie, a każda ze stron miała zapewnioną możliwość uczestnictwa w postępowaniu i wypowiedzenia się na temat faktów o dowodów. Z ostrożności procesowej skarżący wskazali, że Wojewoda w żaden sposób nie wykazał, by nie mógł samodzielnie przeprowadzić postępowania dowodowego uzupełniającego we własnym zakresie, bądź powierzyć je organowi I instancji.

W odpowiedzi Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodał, że cel wywłaszczenia jako budowa górnego tarasu R. obejmował wybudowanie na ogromnej przestrzeni kompleksu mieszkaniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą (instytucje oświatowe, usługowe, komunalne, rekreacyjne, służba zdrowia, urządzenia techniczne, zieleń miejska). Tak sformułowane przeznaczenie wywłaszczonego gruntu nie może stanowić podstawy do oceny zasadności wniosku zwrotowego i stwierdzenia, że cel ten został bądź nie został zrealizowany. Co więcej, w stanie faktycznym niniejszej sprawy ustalenie, że celem wywłaszczenia była budowa górnego tarasu R. bez jego uszczegóławiania prowadzić mogłoby o nieuzasadnionych wniosków nakazujących odmówić zwrotu jakiejkolwiek części wywłaszczonej nieruchomości, z tej przyczyny, że przecież w zasadzie wybudowano osiedla mieszkaniowe wraz z infrastrukturą towarzyszącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, bowiem jak trafnie podnieśli skarżący organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.).

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Granice orzekania sądu I instancji wyznacza zatem sprawa administracyjna, przy czym pojęcie sprawy występuje tutaj w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Skarżący przedmiotem skargi może uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części. Określony w ten sposób w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Nie może sąd uczynić przedmiotem swego rozpoznania działania lub bezczynności organu administracji w zakresie, w jakim nie zostało ono zaskarżone (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., I OSK 73/10, Lex nr 745304).

Wnosząc skargę w niniejszej sprawie skarżący zakreślili granice niniejszej sprawy żądając uchylenia decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2012 r. jedynie w części dotyczącej uchylenia decyzji Starosty P. z dnia [...] 2010 r. i przekazania do ponownego rozpatrzenia w zakresie stwierdzenia zwrotu na rzecz skarżących nieruchomości oznaczonych nr [...]. Tym samym decyzja zaskarżona w pozostałym zakresie dotyczącym działek nr [...], oraz części działek nr [...] stała się zgodnie z art. 269 kpa prawomocna.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji w części dotyczącej działek nr [...] zważyć, iż Wojewoda Wielkopolski wydając zaskarżoną decyzję, jak również Sąd orzekając w niniejszej sprawie związani są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 606/11 (art. 153 p.p.s.a.). Przypomnieć należy, iż Sąd wyrokiem tym uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] 2011 r. (uchylającą decyzję Starosty P. z dnia [...] 2010 r.) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd stanął wówczas na stanowisku, iż nowa konstrukcja prawna decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa opiera się na wystąpieniu dwóch przesłanek łącznie. Po pierwsze postępowanie przed organem I instancji, w którym została wydana decyzja, prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania. Po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Organ odwoławczy stosując przepis art. 138 § 2 kpa powinien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. Ponadto w świetle zd. 2 art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy obligatoryjnie, przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia, obowiązany jest wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Uchylając zaskarżoną decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji organ II instancji wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta P. winien uzupełnić materiał dowodowy związany z ustaleniem celu wywłaszczenia, w szczególności poprzez pozyskanie decyzji będącej podstawą wywłaszczenia nieruchomości, oraz dokumentacji związanej z realizacją wieloletniej inwestycji w postaci budowy szpitala. Ponownie należy również zbadać księgi wieczyste prowadzone dla przedmiotowych działek. Sąd uznał, że brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji tylko i wyłącznie dlatego, że zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów. Zgodnie bowiem z art. 136 kpa organ odwoławczy ma możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego lub zlecenie jego przeprowadzenia organowi I instancji. Ponadto organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa, powinien wskazać w swojej decyzji okoliczności uniemożliwiające jej uzupełnienie w trybie art. 136 kpa Organ odwoławczy w niniejszej sprawie powyższego nie uczynił.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie Wojewoda ponownie rozpoznając sprawę dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 kpa.

Stosownie do powołanego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Dokonując wykładni tego przepisu trzeba mieć na względzie także treść art. 136 k.p.a. co oznacza, iż należy przyjąć, że organ odwoławczy może powołać się na art. 138 § 2 zd. pierwsze kpa tylko wówczas gdy wykaże, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 kpa nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z treścią art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Mając to na uwadze należy uznać, że w sytuacji gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 kpa umożliwiałoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy podjęcie przez niego decyzji kasacyjnej byłoby zdaniem Sądu równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów.

Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 kpa. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy; nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do Kpa, Warszawa 2011, s. 519).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że decyzją z dnia [...] 2010 r. Starosta P. m.in. orzekł o zwrocie na rzecz P. M. w 1/2 części i B. M. w 1/2 części, nieruchomości położonych w P., przy ul. S., obręb C., ark. mapy [...], działka nr [...] o pow. 2700 m2 i działka nr . o pow. 177 m2, działka nr [...] o pow. 11 272 m², stanowiących własność Miasta P..

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ugn poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z powołanych przepisów wynika, że wniosek poprzedniego właściciela lub właścicieli, względnie spadkobierców uruchamia postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości uzależniony jest od stwierdzenia, czy został zrealizowany cel wywłaszczenia. Przy czym ustawodawca określił precyzyjnie w jakim okresie powinny zostać podjęte, względnie zrealizowane działania związane z celem wywłaszczenia, by uznać, że cel ten został zrealizowany.

Zaznaczyć należy, że "cel wywłaszczenia", o jakim mowa w art. 136 ust. 3 ugn należy rozumieć bardzo ściśle, wiąże się bowiem z nim zakaz przeznaczania wywłaszczonych nieruchomości na inne cele, w tym także inne cele publiczne. Zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu należy oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości (por. wyrok NSA 12 stycznia 2012 r., I OSK 820/11, Lex nr 1120687).

W niniejszej sprawie ustalono, że nieruchomość o pow. 96.606 m2 położoną w P. przy ul. R., stanowiącą działki nr [...] z arkusza mapy [...] i działkę nr [...] z arkusza mapy [...] obręb C., zbyła w drodze aktu notarialnego z dnia [...] 1973 r. Skarbowi Państwa I. M. w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Zgodnie zaś z art. 216 ust. 1 ugn przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się również do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa w tym trybie. W umowie tej wskazano, że przedmiotowe działki znajdują się na terenie inwestycji objętej decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] 1972 r. nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny budowy górnego tarasu R.. W aktach sprawy znajdują się decyzje lokalizacyjne - z dnia [...] 1977 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego Osiedla R. w P. na terenie górnego tarasu R. (k. 72 akt adm. I t.) oraz z dnia [...] 1973 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy osiedla mieszkaniowego jednostki C – R. – Górny Taras – jednostka C (k. 172 akt adm. I t.). Reasumując, stwierdzić należy, że działki nr [...] przeznaczone były pod budowę osiedli górnego tarasu R..

Jednocześnie bezsporne jest, co ustalił organ I instancji, nie kwestionowały tego strony i podzielił organ odwoławczy, że działki nr [...], obręb C. w P. nie zostały w okresie, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 lub 2 ugn w żaden sposób zainwestowane w sposób uniemożliwiający ich zwrot. Na działkach nr [...] ułożony jest gazociąg stalowy, wybudowany w styczniu i listopadzie 1990 r. w oparciu o pozwolenia na budowę nr [...] i [...]. Na działce nr [...] znajduje się też magistrala z rur żeliwnych oraz komora zasuw, odwodnienie magistrali z rur żeliwnych, kolektor deszczowy z rur żelbetowych, kolektor sanitarny z rur żelbetowych oraz drenaż z rr kamionkowych perforowanych. Na działce nr [...] również znajduje się magistrala oraz komora zasuw, magistrala z rur żeliwnych (zasilanie os. R.) w tunelu z łupin betonowych, odwodnienie tunelu z rur żeliwnych. Magistrale te zostały wybudowane w 1977-1978, zaś kanały sanitarne i deszczowe w latach 1975-1976. Na działkach [...] znajduje się też sieć cieplna (podziemna i napowietrzna) oraz komora cieplna. Również działka nr [...] uzbrojona jest w cieplik i komorę cieplną.

W tym miejscu podzielić należy stanowisko Wojewody, że istniejąca na przedmiotowych działkach infrastruktura techniczna nie stanowi przeszkody do ich zwrotu spadkobiercom właściciela. Infrastruktura ta może być bowiem objęta służebnością przesyłu (art. 3051-4 Kodeksu cywilnego). Trzeba mieć bowiem na uwadze, że urządzenia służące do doprowadzania i odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości , jeśli wchodzą w skład przedsiębiorstwa (art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego).

Jeśli chodzi o sposób zagospodarowania przedmiotowych działek to ustalono, iż na działce nr [...] znajdują się krzewy, drzewa luźno rosnące do 15 m wysokości i pielęgnowany trawnik (według oświadczenia M. M. – żony P. M. od 2010 r.). Z kolei działka nr [...] stanowi teren niezagospodarowany i nieużytkowany (trawa, krzewy, dziko rosnące drzewa). Działka nr [...] jest również porośnięta trawą, dziko rosnącymi krzewami i nie jest pielęgnowana. W poprzek tej działki biegnie cieplik. Z akt sprawy wynika również, że w stosunku do tych działek Urząd Miasta P. Wydział Gospodarki Nieruchomościami nie posiada zawartych umów dzierżawy i użyczenia oraz nie prowadzi postępowań o zawarcie takich umów.

Ustalony sposób zagospodarowania przedmiotowych działek jako nieużytki pozwala stwierdzić, że nieuzasadnione było postępowanie organu odwoławczego zmierzające do nakazania organowi I instancji ściślejszego określenia przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, znanego jako budowa osiedli mieszkaniowych górnego tarasu R. w P.. Skoro bowiem stwierdzono, że na przedmiotowych nieruchomości nie poczyniono żadnych inwestycji publicznych, które mogłyby wypełniać cel wywłaszczenia rozumiany tak ogólnikowo jak budowa osiedli mieszkaniowych górnego tarasu R., cel, który udaremniałby możliwość zwrotu nieruchomości, to brak było podstaw do tego, by Wojewoda uchylał decyzję Starosty P. z dnia [...] 2010 r. w zakresie w jakim ten orzekł o zwrocie działek nr [...], nakazując organowi ustalenie konkretnego celu wywłaszczenia. W razie pozostawienia nieruchomości w stanie niezmienionym, a więc takim jak w czasie wywłaszczenia, zachodzi przesłanka określona w art. 137 ust. 1 pkt 1 ugn.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia punktu 1 decyzji Starosty P. z dnia [...] 2010 r. (p-kt I sentencji wyroku).

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i §2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

O wykonalności zaskarżonej decyzji w części zaskarżonej w niniejszej sprawie Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.