Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 746/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant ref. staż. Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. skarg kasacyjnych A. B. i K. B., J. B. oraz Ministra [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 746/16 w sprawie ze skargi Dyrektora [...] na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 746/16; 2. uchyla zaskarżone postanowienie; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego Dyrektora [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 4. stwierdza, że strony ponoszą koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] marca 2016 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania z dnia 13 listopada 2015 r. [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawił następujące ustalenia i ocenę prawną sprawy.

Decyzją z [...] października 2015 r., Wojewoda [...] stwierdził, że część nieruchomości ziemskiej pod nazwą "[...]", stanowiąca zespół pałacowo- parkowy, nie podlegała pod działanie dekretu z dnia 6 września 1944 r o reformie rolnej.

Odwołanie z dnia 13 listopada 2015 r. od powyższej decyzji pełnomocnik strony r. pr. J. R. złożył w dniu 16 listopada 2016 r.

Organ odwoławczy wskazał, że stroną tego postępowania był Dyrektora [...], reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. J. R.. Decyzja z dnia [...] października 2015 r. została skierowana do r.pr. J. R.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje pieczątka Biura Prawnego [...] oraz pieczątką r.pr. J. R. wraz z jego podpisem i datą 2 listopada 2015 r. Na skutek informacji adw. K. B. o rozbieżnościach co do daty doręczenia zaskarżonej decyzji r.pr. J. R., wynikających z porównania informacji zamieszczonej na stronie internetowej śledzenia przesyłek z treścią zwrotnego potwierdzenia wezwania, organ poczynił ustalenia co do daty doręczenia przesyłki. Z ustaleń organu, dokonanych na podstawie pisma Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności Poczty Polskiej SA z dnia 11 marca 2016 r. wynika, że przesyłka adresowana "J. R. ul. [...]" została w dniu 26 października 2015 r. wydana do doręczenia. W tym samym dniu jej odbiór pokwitowała K. K. - osoba uprawniona. Operator podał również, że w chwili doręczenia przesyłki nie uzyskano potwierdzenia jej odbioru na dołączonym blankiecie potwierdzenia odbioru. Blankiet ten został prawdopodobnie pozostawiony w dniu 26 października 2015 r. wraz z przesyłką u adresata, a w dniu 2 listopada 2015 r. odebrany. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że skuteczne doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 26 października 2015 r. W tym stanie rzeczy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 134 k.p.a., postanowieniem z [...] marca 2016 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania z dnia 13 listopada 2015 r. Dyrektora [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Organ zauważył, iż przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji Wojewody [...], upłynął skarżącemu 9 listopada 2015 r. Odwołanie zaś wniesiono 16 listopada 2015 r., tym samym nie został zachowany 14-dniowy termin wymagany art. 129 § 2 kpa

Na postanowienie to Dyrektor [...], reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J. R., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jego uchylenia. W skardze zarzucił naruszenie art. 10 §1 w zw. z art. 81 kpa oraz art. 134 kpa w zw. 40 § 2 kpa i art. 129 § 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 16 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Ministra i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z uzasadnienia wyroku wynika, że istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2015 r. została doręczona w dniu 2 listopada 2015 r., czy też w dniu 26 października 2015 r. jak twierdzi organ, a tym samym do ustalenia czy skarżący wniósł w terminie odwołanie. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2015 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego radcy prawnemu J. R. pod adresem Dyrektora [...] w dniu 2 listopada 2015 r. i to on podpisał odbiór przesyłki. Z ustaleń organu, dokonanych na podstawie pisma Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności Poczty Polskiej SA z dnia 11 marca 2016 r. wynika, że przesyłka adresowana "J. R. ul. [...]" została w dniu 26 października 2015 r. wydana do doręczenia. W tym samym dniu jej odbiór pokwitowała K. K. - osoba uprawniona. Operator podał również, że w chwili doręczenia przesyłki nie uzyskano potwierdzenia jej odbioru na dołączonym blankiecie potwierdzenia odbioru. Blankiet ten został prawdopodobnie pozostawiony w dniu 26 października 2015 r. wraz z przesyłką u adresata, a w dniu 2 listopada 2015 r. odebrany. Te ustalenia pozwoliły organowi na stwierdzenie, że skuteczne doręczenie przesyłki pełnomocnikowi miało miejsce w dniu 26 października 2015 r. Z takimi ustaleniami organu nie zgodził się Sąd w ww. wyroku podnosząc, że skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji z dnia [...] października 2015 r. nastąpiło w dniu 2 listopada 2015 r. W konsekwencji termin wniesienia odwołania upływał w dniu 16 listopada 2015 r. (poniedziałek) i w tej dacie środek zaskarżenia wpłynął do organu pierwszej instancji. W rezultacie na skutek naruszenia art. 134 K.p.a, prowadzącego do nieprawidłowego stwierdzenia, że odwołanie było spóźnione i w związku z tym należało stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia, zaskarżone postanowienie należało uchylić.

Od powyższego wyroku zostały wniesione skargi kasacyjne przez A. B. i K. B., J. B. oraz przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

A. B. i K. B. zaskarżyli w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2016 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili na podstawie art. 174 pkt. 2) p.p.s.a, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na naruszeniu art. 91 § 2 p.p.s.a. oraz art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez przesłanie pełnomocnikowi skarżących przesyłki zawierającej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie oraz zawiadomienie o terminie posiedzenia na nieprawidłowy adres, a tym samym brak zawiadomienia skarżących o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, o wyrażonym w skardze do WSA stanowisku Dyrektora [...] oraz o terminie posiedzenia w tej sprawie, pozbawiające skarżących możności obrony swoich praw, stanowiące zatem także przesłankę nieważności postępowania, określoną w art. 183 § 2 pkt. 6) p.p.s. oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niezastosowanie art. 151 p.p.s.a. i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuzasadnione uwzględnienie skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2016 r. [...], oparte na niewłaściwym uznaniu, że w wyniku postępowania przed Organem administracyjnym II instancji nie podważono treści dokumentu zwrotnego potwierdzenia doręczenia przesyłki pocztowej pełnomocnikowi Dyrektora [...], podczas gdy w rzeczywistości dokumentacja zgromadzona w sprawie jednoznacznie świadczy o wskazaniu na tym potwierdzeniu nieprawidłowej daty doręczenia przesyłki, co rodziło konieczność oddalenia skargi. Wskazując na powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2016 roku (sygn. akt I SA/Wa 746/16) w całości i przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania przez ten sąd na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a..

J. B. zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 746/16.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: naruszenie prawa procesowego w postaci art. 145 § 1 pkt. 1 lit. cj i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst j. Dz. U. 2016.23, dalej powoływanej w skrócie jako "kpa"] w sposób mający istotny wpływ na wynik spraw poprzez niezastosowanie art. 45 kpa i 134 kpa; prawidłowe zastosowanie prawa procesowego prowadzi do wniosku, że osobą uprawnioną do odbioru pism, zgodnie z art. 45 kpa, u adresata przesyłki była p. K. K. a nie radca prawny J.R.; z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że p. K. K. odebrała pismo w dniu 26 października 2015 r.; prawidłowe zastosowanie prawa procesowego powinno prowadzić do wniosku, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania i słusznie zastosował art. 134 kpa;

W przypadku gdy Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą skargę kasacyjną nie podzieli zarzutu zawartego w pkt 1, zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa procesowego w postaci art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w związku z art.7, art. 76 , art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zanegowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji, w zakresie momentu doręczenia przesyłki pocztowej na dzień 2 listopada 2015 r., podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że przesyłka została doręczona w dniu 26 października 2015 r.; błędne zanegowanie ustaleń faktycznych wynikało z naruszenia art.7, art. 76, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez przyjęcie, że dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie pozwalają na obalenie domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego wskazującego na doręczenie przesyłki adresatowi w postaci decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. w dniu 2 listopada 2015 r.; prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala na przyjęcie, że doręczenie przesyłki nastąpiło w Kancelarii [...] a jej odbiór pokwitowała Pani K. K. - osoba uprawniona w dniu 26 października 2015 r.,

W przypadku gdy Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą skargę kasacyjną nie podzieli zarzutu zawartego w pkt. 2, zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa procesowego w postaci w postaci art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. oraz 153 p.p.s.a w związku z art. 10 kpa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 10 kpa; prawidłowe zastosowanie prawa procesowego prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny kontrolujący działanie administracji w przypadku w którym ustalił, że w sprawie istnieje szereg dowodów wskazujących na różne daty doręczenia powinien uchylić postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, celem zbadania tych dowodów w postępowaniu administracyjnym; sąd uchylając postanowienie i rozstrzygając sprawę merytorycznie w związku z art. 153 p.p.s.a uniemożliwił Skarżącej czynny udział w sprawie. Wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 746/16. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 76 § 1 i § 3 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustalając datę doręczenia skarżącemu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. wadliwie przyznał wyższą moc dowodową pismu operatora pocztowego z dnia 11 marca 2016 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało bezpodstawnym uchyleniem postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2016 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi przesłanka do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało bezpodstawnym uchyleniem postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2016 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi Dyrektora [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. - dalej powoływana jako p.p.s.a) , jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu sąd pierwszej instancji stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Przepis ten został wprowadzonym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Stosowanie do art. 2 tej ustawy ma on zastosowanie również do spraw wszczętych przed wejściem ustawy zmieniającej. W tym miejscu wypada zauważyć, że cytowany art. 179a zawiera dwie przesłanki. Sąd I instancji może bowiem stwierdzić, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Zatem przesłanki unormowane w art. 179a p.p.s.a. są od siebie niezależne i stosuje się je rozłącznie, wystarczy, aby ziściła się tylko jedna z nich.

W ocenie Sądu zachodzą przesłanki uzasadniające w niniejszej sprawie zastosowanie powyższego przepisu. W sprawie zachodzi bowiem przesłanka dotycząca nieważności postępowania. Zauważyć bowiem należało, iż pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa, stanowi również przesłankę nieważności postępowania sądowego wskazaną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Odnotować też trzeba i tę kwestię, że dla ziszczenia się ww. przesłanki nieważnościowej strona nie musi wykazywać związku przyczynowego między uchybieniem procesowym powodującym nieważność postępowania, a wynikiem sprawy. Odnosząc się do tak rozumianej podstawy zastosowania trybu określonego w art. 179 a ppsa, w warunkach rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, iż wskazane wyżej wymogi ziściły się. Jak zasadnie wywodzą uczestnicy postępowania A. B. i K. B. nie zostali oni prawidłowo zawiadomieni o terminie rozprawy wyznaczonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na dzień 16 września 2016 r. zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 34, 35 § 1 oraz 67§5 ppsa. Jej przeprowadzenie pod nieobecność ww. strony świadczyło o zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu o naruszenia art. 183 §2 ppsa. W konsekwencji, w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w niniejszej sprawie zaszła nieważność postępowania sądowego. W ocenie Sądu dokonaniu w rozpatrywanej sprawie autokontroli nie stoi na przeszkodzie fakt wniesienia trzech skarg kasacyjnych, z których tylko jedna – A. B. i K. B. zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy pozostałe skargi kasacyjne J. B. i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zasługiwały na uwzględnienie. Nie może budzić wątpliwości, iż w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności wojewódzki sąd administracyjny winien zawsze zastosować autokontrolę, niezależnie od tego czy od wyroku została wniesiona jedna czy więcej skarg kasacyjnych. Brak jest w tym zakresie wyraźnego zakazu, a za zastosowaniem autokontroli, także w takim przypadku, przemawia główny cel wprowadzenia instytucji autokontroli, a więc usprawnienie, uproszczenie i zapewnienie szybkości postępowania przed sądami administracyjnymi. W sytuacji gdy tylko jedna z wniesionych skarg kasacyjnych jest oczywiście uzasadniona, prawa strony, która wniosła drugą, nieuwzględnioną skargę kasacyjną, nie są naruszone, albowiem przysługuje jej skarga kasacyjna od wyroku, który zostaje wydany w następstwie rozpoznania sprawy w ramach autokontroli.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania należy wskazać, że przedmiotem kontroli jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym to przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie zaś do treści art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż zostało ono wydane z powodu uznania przez organ, że wniesione przez skarżącego odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 K.p.a. do jego wniesienia. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2015 r. została doręczona w dniu 2 listopada 2015 r., czy też w dniu 26 października 2015 r., jak twierdzi organ, a tym samym do ustalenia czy skarżący wniósł w terminie odwołanie.

Bezsporne jest to, że decyzja organu I instancji została wysłana do skarżącego pocztą. To oznacza, że jej doręczenie powinno nastąpić zgodnie z przepisami działu I rozdziału 8 K.p.a. regulującymi zasady doręczania przesyłek w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830 z zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzania Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. poz. 545 z 2013 r. z późń. zm.).Zgodnie z art. 3 pkt 23 ww. ustawy przesyłka rejestrowana jest to przesyłka przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczona za pokwitowaniem odbioru. Stosownie zaś do § 21 ust. 1 i 3 wspomnianego wyżej rozporządzenia przesyłki rejestrowane (...) doręcza się zgodnie z art. 37 ustawy za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej (...) powinno zawierać czytelny podpis odbioru i datę odbioru. Cytowane rozporządzenie normuje zasady doręczania przesyłek przez operatora publicznego. Powyższe regulacje mają na celu zapewnienie gwarancji poziomu jakości usług świadczonych przez operatora pocztowego i co do zasady określają obowiązki, do których stosowania zobligowany jest pracownik poczty dokonujący doręczenia, który wydając przesyłkę rejestrowaną powinien zadbać ojej prawidłowe podpisanie. Powyższy przepis wskazuje, iż elementem doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym jest pokwitowanie jego odbioru. Przez pokwitowanie należy rozumieć potwierdzenie doręczenia pisma przez odbierającego pismo swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (art. 46 § 1 K.p.a.). Własnoręczny podpis odbierającego pismo potwierdza nie tylko jego odbiór, ale i datę doręczenia; wskazanie przez odbierającego daty doręczenia jest najlepszą rękojmią, że data ta jest zgodna z rzeczywistością (patrz. A. Wróbel, M. Jaśkowiak, "Komentarz aktualizowany do art.39 Kodeksu postępowania administracyjnego" opubl. w Systemie Informacji Prawnej "Lex"). Zatem obligatoryjnym elementem prawidłowego doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym jest potwierdzenie w sposób określony w kpa jego przyjęcie przez adresata lub osoby upoważnione do odbioru pism. Nie może odnieść prawnego skutku doręczenie bez odpowiedniego pokwitowania (vide: wyrok WSA Warszawa z dnia 22 lipca 2004 r. II SA 1669/03).

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2015 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego radcy prawnemu J. R. pod adresem Dyrektora [...] w dniu 2 listopada 2015 r. i to on podpisał odbiór przesyłki. Z ustaleń organu, dokonanych na podstawie pisma Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności Poczty Polskiej SA z dnia 11 marca 2016 r. wynika, że przesyłka adresowana "J. R. ul. [...]" została w dniu 26 października 2015 r. wydana do doręczenia. W tym samym dniu jej odbiór pokwitowała K. K. - osoba uprawniona. Operator podał również, że w chwili doręczenia przesyłki nie uzyskano potwierdzenia jej odbioru na dołączonym blankiecie potwierdzenia odbioru. Blankiet ten został prawdopodobnie pozostawiony w dniu 26 października 2015 r. wraz z przesyłką u adresata, a w dniu 2 listopada 2015 r. odebrany. Te ustalenia organ poczynił po poinformowaniu przez adw. A. B. o rozbieżnościach co do daty doręczenia zaskarżonej decyzji r.pr. J. R., wynikających z porównania informacji zamieszczonej na stronie internetowej śledzenia przesyłek z treścią zwrotnego potwierdzenia wezwania. Pozwoliły one organowi na stwierdzenie, że skuteczne doręczenie przesyłki pełnomocnikowi miało miejsce w dniu 26 października 2015 r.

W orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela Poczty Polskiej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kpa, co oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (postanowienie NSA z 7.6.2011 r., II OSK 1037/11, Lex nr 1083493). Domniemanie to może być obalone, ale tylko w przypadku skutecznego przeprowadzenia dowodu przeciwko dowodowi z dokumentu (art. 76 § 1 kpa). Organ odwoławczy uznał, że tymi dowodami obalającymi prawdziwość dowodu doręczenia decyzji z dnia [...] października 2015 r. jest właśnie pismo Poczty Polskiej SA z dnia 11 marca 2016 r. oraz informacja wygenerowana z systemu śledzenia przesyłek znajdującego się na stronie internetowej Poczty Polskiej. Co do zasady takie dowody są dopuszczalne (art. 75 § 1 kpa). Jednak dowody te nie obaliły -zdaniem sądu - domniemania wynikającego z dowodu doręczenia decyzji z dnia [...] października 2015 r. podpisanego przez pełnomocnika skarżącego r.pr. J. R., na którym widnieje data doręczenia 2 listopada 2015 r. Pismo Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności Poczty Polskiej SA z dnia 11 marca 2016 r. z którego wynika, że przesyłka adresowana "[...]" została w dniu 26 października 2015 r. wydana do doręczenia, zaś blankiet odbioru przesyłki został prawdopodobnie pozostawiony w tym dniu u adresata, daje podstawę wyłącznie do wnioskowania na poziomie prawdopodobieństwa a więc domniemania a nie pewności. Jak już powyżej stwierdzono fakt doręczenia może być obalony dowodem przeciwnym, jednak obowiązują tu ogólne reguły dowodowe i nie można przyjmować w tym zakresie domniemań. Poza tym – zdaniem sądu - system śledzenia przesyłek dostępny na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. ma jedynie charakter wewnętrzny i daty tam umieszczane są datami wprowadzania danych do systemu, a nie danymi stanowiącymi dowód doręczenia przesyłki zgodnie z regułami zawartymi w art. 46 §1 kpa. Pismo Poczty Polskiej z dnia 11 marca 2016 r. nie wskazuje także, że K. K. potwierdziła odbiór decyzji z dnia [...] października 2015 r. w dniu 26 października 2015 r. W konsekwencji nie można uznać ( jak to uczynił organ odwoławczy), że skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji z dnia [...] października 2015 r. nastąpiło w dniu 26 października 2015 r., a nie jak wynika to ze zwrotnego odbioru tej decyzji- w dniu 2 listopada 2015 r. Tym samym termin wniesienia odwołania upływał w dniu 16 listopada 2015 r. (poniedziałek) i w tej dacie środek zaskarżenia wpłynął do organu pierwszej instancji. Podkreślić należy bowiem jeszcze raz, do uznania, że przesyłka została skutecznie doręczona należy dysponować dowodem doręczenia tj. zwrotnym poświadczeniem odbioru konkretnej przesyłki z podpisem adresata i datą doręczenia. Reasumując Sąd stwierdza, że w świetle opisanej powyżej argumentacji - wydruk elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty Polskiej oraz pismo Poczty Polskiej z dnia 11 marca 2016 r. nie może stanowić podstawy do oceny prawidłowości doręczenia, w sytuacji gdy w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 2 listopada 2015 r. W rezultacie na skutek naruszenia omówionych wyżej przepisów K.p.a., prowadzącego do nieprawidłowego stwierdzenia, że odwołanie było spóźnione i w związku z tym należało stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia, należało stwierdzić, ze zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 K.p.a orasz wyżej opisanych przepisów kpa.

Powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem w efekcie doprowadziły do formalnego zakończenia postępowania, bez merytorycznego rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącego. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skutkiem uchylenia zaskarżonego postanowienia jest powrót sprawy do etapu postępowania przed organem odwoławczym. Kierując się przedstawioną oceną prawną sądu, organ powinien rozpoznać odwołanie merytorycznie.

Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 179a p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 179a p.p.s.a.