Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3426/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79 b ust.2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 799
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skarg [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] i K. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej 1. oddala skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]; 2. oddala skargę K. B.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją nr [...], z [...] października 2018 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) w związku z art. 79b ust. 2 pkt 1 i art. 79d ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.), art. 246 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 992 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą pod adresem: ul. O. [...], [...] K., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2013 r., znak: [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, za gospodarowanie komunalnymi osadami ściekowymi wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymierzeniu [...] Sp. z o.o. z siedzibą pod adresem: ul. O. [...], [...] K., karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, za pozbywanie się odpadów ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, dalej jako "[...] WIOŚ", decyzją z [...] maja 2013 r., wymierzył [...] Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, za gospodarowanie komunalnymi osadami ściekowymi wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami.

Pismem z 15 maja 2013 r. odwołanie od ww. decyzji wniósł [...] Sp. z o.o.

Następnie K. B. wniósł odwołanie pismem z 20 maja 2013 r., twierdząc, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i wnosząc o jej zmianę. Zdaniem K. B. w sprawie nie uwzględniono całego materiału dowodowego, który był w posiadaniu [...] WIOŚ. Dodatkowo K. B. wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego o protokół z przesłuchania świadków S. B. oraz A. M. w celu doprecyzowania daty transportu kompostu na działki nr [...] i [...] w miejscowości S.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpoznając sprawę ustalił, że na wniosek Wójta Gminy R., [...] WIOŚ w dniach 20 i 31 sierpnia 2012 r. przeprowadził oględziny terenu działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości S., stanowiących własność K. B. W trakcie oględzin [...] WIOŚ ustalił, że na wskazanych działkach magazynowany był materiał o konsystencji, barwie i zapachu charakterystycznym dla zhigienizowanych komunalnych osadów ściekowych w 4 pryzmach umiejscowionych bezpośrednio na gruncie. Na działce nr [...] na jednej z pryzm znajdowały się osady koloru czarnego, a ich konsystencja była bardziej mazista, niż pozostałych osadów. Według wyjaśnień właściciela działek, osady dostarczyła strona w celu zastosowania do nawożenia lub ulepszenia gleby. K. B. nie wyjaśnił, kto jest wytwórcą osadów i kiedy zostały one przywiezione na jego grunty. Niemniej jednak według informacji udzielonych przez Radnego Gminy R. R. K., właściciela gruntów sąsiadujących z gruntami K. B., osady były magazynowane w pryzmach od 3 sierpnia 2012 r. Podczas oględzin właściciel gruntów rozpoczął prace związane z rozprowadzaniem odpadów na powierzchni gruntu oraz zaoraniem. Prowadzone prace spowodowały uciążliwość odorową. W trakcie oględzin [...] WIOŚ pobrał 5 prób nagromadzonych komunalnych osadów ściekowych do badań fizykochemicznych. Wyniki badań 4 prób potwierdziły, że nagromadzone odpady stanowią komunalne osady ściekowe spełniające wymagania określone dla komunalnych osadów ściekowych, przeznaczonych do odzysku metodą R10 - do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. Natomiast w jednej próbie stwierdzono obecność jaj pasożytów jelitowych w ilości 602 szt. Oznacza to, że zgromadzonego na pryzmie osadu o kolorze czarnym nie można było poddać procesowi odzysku metodą R10, poprzez zastosowanie do nawożenia lub ulepszenia gleby z uwagi na zagrożenie sanitarne.

W dniu 31 sierpnia 2012 r., [...] WIOŚ ponownie przeprowadził oględziny działek nr [...] i [...] w miejscowości S. W trakcie oględzin stwierdzono, że część działek była zaorana, natomiast na części działek (po obu stronach drogi gminnej) były widoczne wyschnięte grudki osadów rozprowadzonych po powierzchni gruntu, lecz niezaoranych.

W wyniku ustaleń poczynionych w trakcie oględzin, w dniach od 13 września do 25 października 2012 r. upoważnieni pracownicy [...] WIOŚ przeprowadzili kontrolę interwencyjną [...] Sp. z o.o. na terenie działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości S. gm. R. w celu ustalenia wytwórcy komunalnych osadów ściekowych, które zostały złożone bez żadnego zabezpieczenia na działkach w miejscowości S.

W dniu 13 września 2012 r., [...] WIOŚ przeprowadził oględziny działek o nr ew. [...] i [...] w miejscowości S. gm. R., w wyniku których stwierdzono, że część działek została zaorana, a na zaoranej powierzchni widoczny był wschodzący rzepak. Ponadto w czasie oględzin pobrano próbki gleby z terenu działek, na których zastosowano zgromadzone wcześniej osady. Na podstawie wyników badań nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych wartości metali ciężkich, określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że w toku kontroli strona, tj. [...] Sp. z o.o. okazała następujące dokumenty:

– umowę dzierżawy zawartą w dniu 16 czerwca 2012 r., zgodnie z którą p. K. B., wydzierżawił stronie grunty w miejscowości Szapsk w zamian za nawożenie komunalnymi osadami ściekowymi celem poprawy struktury rolnej, poprzez zastosowanie metody RIO. polegającej na rozprowadzaniu na powierzchni ziemi w celu nawożenia lub ulepszania gleby;

– kartę przekazania odpadów nr [...], z której wynika, że w okresie od 1 do 30 sierpnia 2012 r. [...] Sp. z o.o., [...]K., ul. L. [...], przekazała jej ustabilizowane komunalne osady ściekowe oznaczone kodem 19 08 05 w ilości 648 Mg do odzysku metodą R3 na działce o nr ew. [...] w miejscowości S. gm. R.;

– sprawozdanie z badań nr [...] "przekompostowanych osadów ściekowych o kodzie 19 08 05", pobranych do badań na działce nr [...] w miejscowości S. w dniu 14 maja 2012 r.;

– sprawozdania z badań nr [...], nr [...] próbek gleb pobranych z działek o nr ew. [...] i [...] w miejscowości S.;

– decyzję Starosty P. z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] udzielającą zezwolenia na prowadzenie odzysku odpadów, w tym komunalnych osadów ściekowych oznaczonych kodem 19 08 05 w procesie odzysku R3 poprzez kompostowanie w cyklu produkcyjnym trwającym około 3 miesiące z uwzględnieniem zbierania i magazynowania na działce nr [...] w miejscowości S., ważną do dnia 12 grudnia 2021 r.;

– oświadczenie złożone 14 września 2009 r. przez J. P.(upoważnionego przedstawiciela kontrolowanej Spółki do udzielania informacji w trakcie kontroli), z którego wynika, że na działkach o nr ew. [...] i [...] w miejscowości S. zastosowano osady ściekowe w ilości 648 Mg, pochodzące z [...] Sp. z o.o. w K. Zgodnie z oświadczeniem, osady te zostały poddane procesowi odzysku metodą R3 w instalacji w miejscowości S. i przekazane w dniach 17-20 sierpnia 2012 r. na grunty w miejscowości S. jako kompost.

[...] WIOŚ odrzucił oświadczenie J. P. z następujących przyczyn:

– zgodnie z kartą przekazania odpadów, komunalne osady ściekowe w ilości 648 Mg z [...] Sp. z o.o. w K. zostały odebrane przez kontrolowaną Spółkę w okresie od 1 do 30 sierpnia 2012 r. do odzysku metodą R3 poprzez kompostowanie na działce nr ewid. [...] w miejscowości S. Cykl kompostowania określony w decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2011 r. wynosi 3 miesiące. Z pisma Wójta Gminy R. z dnia 6 sierpnia 2012 r. (którym to pismem zgłoszony został wniosek o interwencję), wynikało, że na działki o nr ew. [...] i [...] w miejscowości S. odpady zostały przywiezione w dniu 3 sierpnia 2012 r., a oględziny działek przeprowadzone przez [...] WIOŚ w dniu 20 sierpnia 2012 r. potwierdziły magazynowanie komunalnych osadów ściekowych na tych działkach;

– kontrolowana Spółka przedłożyła wyniki badań zastosowanych na gruntach komunalnych osadów ściekowych - sprawozdanie z badań nr [...] "przekompostowanych osadów ściekowych o kodzie 19 08 05" pobranych do badań na działce nr ew. [...] w miejscowości S. w dniu 14 maja 2012 r. [...] WIOŚ odrzucił to sprawozdanie ponieważ, nie obejmuje badań komunalnych osadów ściekowych przyjętych przez stronę na podstawie karty przekazania odpadów nr [...] od [...] Sp. z o.o. w K. w sierpniu 2012 r.;

– z pisemnej informacji złożonej w dniu 14 września 2012 r. przez J. P. wynika, że ciemny osad, którego magazynowanie stwierdzono w czasie czynności rozpoznawczych w dniu 20 sierpnia 2012 r. został zebrany i przekazany do instalacji w miejscowości S.

Ustalenia z kontroli zostały odnotowane w protokole kontroli Nr [...] sygn. [...] podpisanym przez kontrolującego i kontrolowanego bez zastrzeżeń w dniu 19 listopada 2012 r.

W toku wszczętego postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia [...] Sp. z o.o. kary pieniężnej za pozbywanie się odpadów (komunalnych osadów ściekowych) wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami, strona pismem z 10 stycznia 2013 r. wyjaśniła, że:

– komunalne osady ściekowe ze względu na blokadę drogi przez Wójta Gminy były czasowo złożone na części działki w miejscowości S. i później po ustąpieniu sporu niezwłocznie zmieszane z gruntem i zagospodarowane,

– badania przekompostowanych osadów ściekowych, przekazane kontrolującym w toku kontroli, wykazały, że spełniały one wszelkie wymagania do ich zastosowania na gruncie.

– decyzja na odzysk osadów metodą R3 określa termin odzysku na około 3 miesiące,

– prowadzony przez Spółkę odzysk częściowo przez okres 1-2 miesiące był wystarczający do uzyskania efektu końcowego w postaci kompostu, o czym świadczą badania przekompostowanego osadu przekazane kontrolującemu w toku kontroli,

– produktem prowadzonego odzysku był przekompostowany osad ściekowy o właściwościach kompostu.

Na wniosek z 13 grudnia 2012 r. K. B. wniósł o dopuszczenie go do udziału w sprawie. Pismem z 18 stycznia 2013 r. [...] WIOŚ dopuścił K. B. do udziału w postępowaniu w charakterze strony.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że w decyzji organu I instancji błędnie zostało określone naruszenie, którego dopuściła się [...] Sp. z o.o. Zgodnie z art. 79b ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach, naruszenie to dotyczy pozbywania się odpadów wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami, a nie gospodarowania komunalnymi osadami ściekowymi wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami, jak określono w decyzji organu I instancji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, iż [...] Sp. z o.o. w sposób niewłaściwy pozbyła się odpadów o kodzie 19 08 05 ustabilizowane komunalne osady ściekowe pozostawiając je do zastosowania na terenie działki nr [...] i [...]położonej w miejscowości S., gm. R., należącej do K. B. Przywóz osadów ściekowych na teren działek nr [...] i [...] w S. miał miejsce już w dniu 3 sierpnia 2012 r. Przyjęta partia osadów ściekowych w dniu 1 sierpnia 2012 r. nie mogła z oczywistych względów być poddana procesowi odzysku w instalacji w S. przez okres 1-2 miesiące, jak podnosiła Spółka. Zatem przynajmniej część z 648 Mg przyjętych osadów ściekowych została złożona na gruntach należących do K. B. w S. bezpośrednio po odebraniu tych osadów z [...] Sp. z o.o. w K.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że stosowanie komunalnych osadów ściekowych regulują przepisy art. 43 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach, w myśl którego odzysk komunalnych osadów ściekowych, polegający na ich stosowaniu do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz, powinien się odbywać z zachowaniem warunków określonych w ust. 1a-7.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że [...] Sp. z o.o. nie była wytwórcą komunalnych osadów ściekowych, złożonych na gruntach w S. należących do K. B. Wytwórcą komunalnych osadów ściekowych zgodnie z kartą przekazania odpadów Nr [...] była [...] Sp. z o.o. w K., która przekazała komunalne osady ściekowe stronie do odzysku R3, a miejscem przeznaczenia odpadów miała być miejscowość S., gm. R., nr ew. działki [...]. Zatem, że nie będąc wytwórcą odpadów w postaci komunalnych osadów ściekowych, strona nie była uprawniona do przekazania tych osadów K. B. do zastosowania ich na gruncie w ramach odzysku R10. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska strona postąpiła niezgodnie ze wskazaniem wytwórcy omawianych komunalnych osadów ściekowych, doprowadzając tym samym do zastosowania komunalnych osadów ściekowych, które nie spełniały wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z 2010r., Nr 137, poz. 924) na nieprzebadanych gruntach w sposób niezgodny z art. 43 ust. 2 i 3 ustawy o odpadach. Ponadto K. B. nie otrzymał informacji o dawkach osadu, które może stosować na swoich gruntach, zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy o odpadach. Zgodnie z treścią Sprawozdania z Badań Nr [...], w czterech z pięciu prób stwierdzone zostały jaja pasożytów jelitowych ATT, a także w czterech z pięciu prób stwierdzono zawartość chromu ogólnego przekraczającą 100 mg/kg suchej masy. W toku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Ochrony Środowiska odrzucił dowody przekazane przez stronę w postaci Sprawozdań z badań Nr [...] przekompostowanych osadów ściekowych oraz Nr [...] i Nr [...] próbek gleb pobranych z działek o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości S. uznając, że pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ze Sprawozdania z badań Nr [...] wynika, że badaniu poddano osad ściekowy przekompostowany, tj. poddany procesowi odzysku R3 w kompostowni w miejscowości S., a badanie to zostało przeprowadzone w dniu 24 maja 2012 r. Oznacza to, że badaniu poddano inną partię osadów ściekowych, która nie jest objęta niniejszym postępowaniem. Należy bowiem podkreślić, że strona przyjęła komunalne osady ściekowe od [...] Sp. z o.o. w K. dopiero w dniu 1 sierpnia 2012 r. Z oczywistych względów osady ściekowe przyjęte przez stronę w sierpniu 2012 r. nie mogły być przedmiotem badań wykonanych w maju 2012 r., tym bardziej w formie po poddaniu ich procesowi kompostowania, trwającemu około 3 miesiące (zgodnie z decyzją Starosty P.).

Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że materiał dowodowy w postaci Protokołu kontroli Nr [...] wraz z dokumentacją fotograficzną wskazuje, że na kontrolowanych gruntach znajdowały się pryzmy osadów, nierozprowadzone na powierzchni gruntu, a K. B. rozpoczął rozprowadzanie po powierzchni dopiero wówczas, gdy teren był kontrolowany przez [...] WIOŚ., co stanowi naruszenie § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia w sprawie komunalnych osadów ściekowych.

[...] Sp. z o.o. przyjmując komunalne osady ściekowe od [...] Sp, z o.o. w K., zobowiązała się do poddania osadów ściekowych procesowi odzysku R3 w Strożęcinie na terenie działki nr [...]. Powyższe wynika z karty przekazania odpadów Nr [...]. W miejscowości S. na działce nr ewid. [...] strona prowadzi działalność w zakresie odzysku odpadów, m.in. w postaci ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych, który to proces polega na poddawaniu ww. osadów kompostowaniu. Proces kompostowania prowadzony jest w cyklach, a cykl produkcji kompostu to ok. 3 miesiące. Produktem wyjściowym procesu kompostowania jest kompost, który zgodnie z ustawą o nawozach i nawożeniu może zostać zakwalifikowany jako środek poprawiający właściwości gleby. Na prowadzenie procesu odzysku R3 strona uzyskała zezwolenie udzielone decyzją Starosty P. z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...]. Tymczasem przyjęte przez stronę komunalne osady ściekowe, przynajmniej w ilości odebranej od dnia 1 do 3 sierpnia 2012r., jak wykazano powyżej, zostały bezpośrednio złożone na gruntach K B, a następnie rozprowadzone na powierzchni i kolejno zmieszane z gruntem, co stanowi proces odzysku R10 - rozprowadzanie po powierzchni ziemi w celu nawożenia lub ulepszenia gleby.

W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska strona będąc zobowiązana do poddania przyjętych osadów ściekowych procesowi odzysku polegającemu na kompostowaniu, przekazał ww. osady ściekowe osobie fizycznej do bezpośredniego zastosowania na gruncie, do czego nie był uprawniony i w konsekwencji doprowadził do zastosowania komunalnych osadów ściekowych z naruszeniem przepisów art. 43 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska odrzucił natomiast wyjaśnienia K. B. zawarte w odwołaniu z 16 marca 2013 r., iż materiał złożony na jego działkach stanowił wapno palone, gdyż badania prób materiału pobranego z pryzm znajdujących się na terenie działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości S., jednoznacznie wskazały, że był to odpad o kodzie 19 08 05 ustabilizowane komunalne osady ściekowe. W opinii organu odwoławczego brak było również uzasadnienia dla przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osób wskazanych w odwołaniu K. B. Przesłuchanie wskazanych osób miało się odbyć na okoliczność ustalenia daty przywiezienia kompostu na działki. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kompost, lecz komunalne osady ściekowe nie poddane procesowi kompostowania, a nade wszystko w aktach sprawy wykazano okres w jakim doszło do przywiezienia osadów ściekowych na teren K. B., a ustalenia te były wystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia w granicach prowadzonego postępowania.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 9 października 2018 r. wnieśli: [...] z siedzibą w K. i K. B.

Skarżąca [...] Sp. z o.o. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego:

1. art. 138. § 1. pkt 2 k.p.a., w związku z wadliwym uchyleniem zaskarżoną decyzją orzeczenia WIOŚ w całości i w tym zakresie orzeczenie, co do istoty;

2. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., w związku z zaniechaniem umorzenia postępowania odwoławczego, pomimo wystąpienia przesłanki zawartej w art. 189g. § 1. K.p.a.,

3. art. 15 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a., w związku z naruszeniem fundamentalnej zasady procesu administracyjnego, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co wynika wprost z art. 15 k p a. i art. 78 Konstytucji RP;

4. art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, który nakłada na organ administracji obowiązek prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, co wyraża się ukaraniem przedsiębiorcy, pomimo upływu 5 lat od daty naruszenia prawa.

Skarżąca [...] Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postepowania administracyjnego ze względu na przedawnienie.

Natomiast skarżący K. B. w odwołaniu wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami decyzji, gdyż są dla niego niekorzystne. Wniósł o uchylenie decyzji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej jako P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Skoro postępowanie w sprawie wymierzenia [...] Sp. z o.o. kary pieniężną w wysokości 10 000 zł, za pozbywanie się odpadów ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami zostało wszczęte w dniu 29 listopada 2012 r., to zasadnie organ odwoławczy wskazał, że z dniem 23 stycznia 2013 r, weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 992 z późn. zm). Na mocy art. 252 ww. ustawy uchylona została dotychczas obowiązująca ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.). Art. 246 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach stanowi, iż w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, zatem organ II instancji obowiązany był do stosowania przepisów o karach pieniężnych uchylonej ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 79b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, zgodnie z którym jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady pozbywa się odpadów wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.

W przedmiotowej sprawie, co zostało wykazane, doszło do pozbycia się komunalnych osadów ściekowych. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach, odzysk komunalnych osadów ściekowych polegający na ich stosowaniu do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz powinien się odbywać z zachowaniem warunków określonych w ust. 1a-7. Z kolei art. 43 ust. 1a ustawy o odpadach stanowi, że komunalne osady ściekowe mogą być przekazywane właścicielowi, dzierżawcy lub innej osobie władającej nieruchomością, na której mają być stosowane, wyłącznie przez wytwórcę tych osadów. Stosownie do art. 43 ust. 1b ustawy o odpadach, odpowiedzialność za prawidłowe zastosowanie komunalnych osadów ściekowych do celów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 lub 5, spoczywa na wytwórcy tych osadów. Natomiast według art. 43 ust. 2 ustawy o odpadach, komunalne osady ściekowe mogą być stosowane, jeżeli są ustabilizowane oraz przygotowane odpowiednio do celu i sposobu ich stosowania, w szczególności przez poddanie ich obróbce biologicznej, chemicznej, termicznej lub innemu procesowi, który obniża podatność komunalnego osadu ściekowego na zagniwanie i eliminuje zagrożenie dla środowiska lub zdrowia ludzi.

Przed stosowaniem komunalne osady ściekowe oraz grunty, na których mają one być stosowane, powinny być poddane badaniom przez wytwórcę komunalnych osadów ściekowych – art. 43 ust. 3. Wytwórca komunalnych osadów ściekowych jest obowiązany do przekazywania właścicielowi, dzierżawcy lub innej osobie władającej nieruchomością, na której komunalne osady ściekowe mają być stosowane, wyników badań oraz informacji o dawkach tego osadu, które można stosować na poszczególnych gruntach – art. 43 ust. 4.

Z kolei zgodnie z § 4 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U nr 137, poz. 924), komunalne osady ściekowe stosuje się w postaci płynnej, mazistej lub ziemistej. Komunalne osady ściekowe w postaciach, o których mowa w ust. 1, miesza się z gruntem niezwłocznie po przetransportowaniu na nieruchomość gruntową, na której mają być one stosowane.

W ocenie Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny i szczegółowo opisanym w zaskarżonej decyzji, niezbicie wskazuje na to, że skarżąca [...] Sp. z o.o. w sposób niewłaściwy pozbyła się odpadów o kodzie 19 08 05 ustabilizowane komunalne osady ściekowe pozostawiając je do zastosowania na terenie działek nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości S., gm. R., należących do K. B. Skarżąca [...] Sp. z o.o. w okresie od 1 do 30 sierpnia 2012 r. odebrała komunalne osady ściekowe w ilości 648 Mg z [...] Sp. Z o.o. w K., które miały zostać poddane procesowi odzysku metodą R3 poprzez kompostowanie na działce nr ew. [...] w miejscowości S. Tymczasem zamiast do kompostowania, odpady zostały przeznaczone do wykorzystania w procesie odzysku R10 na ww. działkach.

Mimo, że skarżąca [...] Sp. z o.o. zobowiązana była do poddania przejętych osadów ściekowych procesowi odzysku polegającemu na kompostowaniu, nielegalnie przekazała osady ściekowe osobie fizycznej do bezpośredniego zastosowania na gruncie, do czego nie była uprawniona. Działanie to doprowadziło do naruszenia wyżej wskazanych przepisów art. 43 ustawy o odpadach oraz § 4 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych.

Tym samym skarżąca [...] Sp. z o.o. pozbyła się odpadów w postaci komunalnych osadów ściekowych wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami, czym wypełniła dyspozycję art. 79b ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach i zasadnie wymierzona została jej kara pieniężna w wysokości 10.000 zł.

Możliwość zastosowania w sprawie przepisów działu IVA k.p.a., w tym 189g § 1 k.p.a., dotyczących przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, na które powołała się w skardze [...] Sp. z o.o., w ocenie Sądu wywodzić należy z treści przepisów wprowadzających zmiany do k.p.a. Ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) zmieniono k.p.a. poprzez m.in. dodanie do ustawy k.p.a. Działu IVA Administracyjne kary pieniężne. Jednocześnie ustawa zmieniająca k.p.a zawiera przepisy przejściowe, w tym art. 16, który stanowi, że: do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1" (to ostatnie zastrzeżenie nie ma dla sprawy znaczenia). Ponieważ w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 29 listopada 2012 r., przepis art. 189g § 1 k.p.a. nie ma w niej zastosowania, na co wskazał Główny Inspektor Ochrony Środowiska w zaskarżonej decyzji.

Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 79d ust. 5 ustawy o odpadach w sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w art. 79b i 79c, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują odpowiednio wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska oraz marszałkowi województwa.

Art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, dotyczący przedawnienia prawa do wydania decyzji podatkowej stanowi, że zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, należy zauważyć, że do naruszenia przepisów ustawy o odpadach doszło w 2012 r., decyzja Mazowieckiego WIOŚ wymierzająca karę pieniężną skarżącej [...] Sp. z o.o. została wydana 6 maja 2013 r. i doręczona stronie 9 maja 2013 r., a zatem w terminie 3 lat od kończ roku, w którym doszło do naruszenia prawa. Natomiast bez znaczenia, w kontekście przedawnienia, jest termin wydania decyzji organu odwoławczego. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I FSK 743/14, CBOSA "dopuszczalne jest uchylenie przez organ odwoławczy pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia ustalającego zobowiązanie podatkowe osoby trzeciej i orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., nawet po upływie terminu wymienionego w art. 118 § 1 O.p., jeżeli decyzja organu I instancji została wydana przed jego upływem, a organ odwoławczy - orzekając co do istoty sprawy - nie zwiększy zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją.

Wobec powyższego nietrafny jest zarzut naruszenia przez organ zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażonych w art. 6 i art. 8 k.p.a.

W ocenie Sądu, całkowicie niezasadne są również zarzuty skargi [...] Sp. z o.o., co do naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a., jak również art. 15 k.p.a.

Odnosząc się do skargi K. B., Sąd uznał, że ma on jedynie interes faktyczny w przedmiotowej sprawie a nie swój interes prawny. Decyzje będące przedmiotem niniejszego postępowania skierowane były jedynie do [...] Sp. z o.o. i tylko tego podmiotu kształtują prawa. W piśmie z 19 czerwca 2019 r. K. B. wskazuje na inne toczące się z jego udziałem postępowania przed Agencją [...] w P. co do jego działek [...], [...], [...], [...] położonych w S., które jednak nie są objęte przedmiotem niniejszej sprawy. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, K. B. nie jest uprawniony do wniesienia skargi, skoro nie ma interesu prawnego w postepowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.