Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2137/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2017 poz 2365 art. 135 ust 1, art. 135 ust 2 pkt 3
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. G. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: "KGSG", "organ odwoławczy") orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] września 2018 r., działając na podstawie art. 136b ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2365 ze zm.) oraz § 33 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 877 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r.", utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej: "K[...]OSG", "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. o uznaniu [...]. Straży Granicznej P. G. (dalej: "obwiniony", "skarżący") winnym naruszenia dyscypliny służbowej oraz wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia.

W uzasadnieniu ww. orzeczenia KGSG przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. K[...]OSG wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...]P. G., obwiniając go o to, że naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej w zw. z art. 8 ust. 3 w związku z art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granicę (Kodeks Graniczny Schengen) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 77, poz. 1 ze zm.) poprzez to, że w dniu [...] października 2017 r. pełniąc służbę na kierunku wjazdowym do RP w drogowym przejściu granicznym w D. w sposób niedbały realizował czynności służbowe związane z dokonywaniem odprawy pasażerów autokaru [...] nr rej. [...] w ramach pilotażowego programu odprawy autokarów, tj. nie dokonał szczegółowej odprawy obywatelki [...] S. B. oraz nie zamieścił w jej paszporcie stempla kontroli granicznej.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. K[...]OSG uznał obwinionego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną upomnienia.

W odwołaniu od ww. orzeczenia obwiniony, działając za pośrednictwem pełnomocnika, zarzucił organowi I instancji naruszenie:

- art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej w zw. z art. 8 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice poprzez błędne przyjęcie, że obwiniony naruszył dyscyplinę służbową i w sposób niedbały realizował obowiązki służbowe;

- § 8 ust. 2, § 16 ust. 1, § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie w sposób dowolny i wybiórczy, bez właściwej oceny zeznań świadków i wyjaśnień obwinionego, oraz odmowę uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego i uznanie, że okoliczności wskazane we wniosku dowodowym obwinionego z dnia [...] czerwca 2018 r. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy,

- § 28 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia poprzez nierozważenie wszystkich przesłanek uzasadniających wymierzenie kary,

- § 29 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez sporządzenie orzeczenia dyscyplinarnego bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także bez właściwego wyjaśnienia okoliczności, które wpłynęły na rodzaj i wymiar kary.

W związku z powyższymi zarzutami obwiniony wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i wydanie przez K[...]OSG nowego orzeczenia, w którym zmieni zaskarżone orzeczenie i orzeknie o uniewinnieniu obwinionego. W przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku, obwiniony wniósł o wydanie przez KGSG orzeczenia dyscyplinarnego o uchyleniu w całości orzeczenia K[...]OSG i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie, alternatywnie o wydanie przez KGSG orzeczenia dyscyplinarnego o uchyleniu orzeczenia wydanego przez K[...]OSG i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

KGSG nie stwierdził podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołane na wstępie orzeczenie wskazał na poczynione przez K[...]OSG ustalenia faktyczne, z których wynika, że w dniach [...]października 2017 r. w godz. 20.00 - 08.00 [...] P. G. pełnił służbę w drogowym przejściu granicznym w D. z zadaniem odprawy granicznej pasażerów autobusu. Zadanie było realizowane w budynku odpraw pasażerów, będącym w dyspozycji [...] KAS w D.. Razem z obwinionym służbę pełnił [...] K. K., który miał postawione takie samo zadanie do służby.

W dniu [...] października 2017 r. od godz. 08.00 w ww. przejściu wprowadzono pilotażowy program odprawy pasażerów autokarów, polegający na tym, że czynności odprawy granicznej dokonywane były w terminalu przylegającym do pasa odpraw, tj. w budynku będącym w dyspozycji KAS. Zmiana, w której służbę pełnił ww. funkcjonariusz była drugą zmianą, w trakcie której kontrolerzy dokonywali odpraw według zmienionych zasad. Około godz. 22.13 pod budynek odprawy granicznej podjechał autokar marki [...] nr rej. [...], którym podróżowało 13 osób, w tym obywatelka [...] S. B. Około godz. 22.21 wymieniona podróżna po wejściu do pomieszczenia, w którym dokonywana była odprawa graniczna przez funkcjonariuszy SG oraz odprawa celna przez funkcjonariuszy KAS, nie czekając w kolejce do kontroli paszportowej przeszła do kontroli celnej. Ominęła w ten sposób kontrolę graniczną realizowaną przez funkcjonariuszy SG. Nie została zatrzymana przez [...] P. G. i [...] K. K., którzy pełnili w tym czasie służbę w ww. pomieszczeniu. Wskazani funkcjonariusze SG nie dokonali odprawy granicznej tej podróżnej, nie wprowadzili jej danych do systemów SG oraz nie zamieścili odbitki stempla kontrolerskiego w dokumencie podróży.

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o szeroki materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków - funkcjonariuszy pełniących służbę w tym samym dniu w drogowym przejściu granicznym w D. oraz funkcjonariuszy z kierownictwa placówki, a także materiały z przeprowadzonych czynności wyjaśniających zdarzenie ominięcia kontroli granicznej przez podróżną. Przebieg zdarzenia został utrwalony w postaci nagrania z monitoringu znajdującego się w pomieszczeniu wspólnych odpraw granicznych i celnych. Organ zgromadził również inne dowody rzeczowe: kopię zaświadczenia z dnia [...] listopada 2017 r. wydanego przez Komendanta Placówki SG w D. potwierdzającego przekroczenie granicy państwowej przez S. B. w dniu [...] października 2017 r. w drogowym przejściu granicznym w D., kopię technologii odpraw ww. przejścia granicznego z dnia [...] maja 2013 r., kopie pism z dnia [...] lutego 2018r. i [...] kwietnia 2018 r. Komendanta PSG w D. o zadaniach postawionych do służby obwinionemu w dniu [...] października 2017 r. oraz informacji o tym kto pełnił służbę kierownika ekipy kontrolerskiej w dniu [...] października 2018 r. w ww. przejściu granicznym. Do akt sprawy dołączono również opinię przełożonego o obwinionym.

Dalej organ odwoławczy powołał, mające w sprawie zastosowanie, przepisy art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej, a także art. 8 ust. 3 i 11 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granicę. Wskazał również na pkt III ppkt. 5 dokumentu "Technologia odpraw w drogowym przejściu granicznym w D." z dnia [...] maja 2013 r. Podniósł, że zgodnie z zadaniami stałymi Placówki SG w D., w dniu objętym zarzutem obwiniony miał postawione do służby zadanie polegające m.in. na "niedopuszczeniu do przekroczenia granicy państwowej z pominięciem kontroli granicznej". Szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień specjalisty zespołu kontroli ruchu granicznego grupy granicznej Placówki SG kat I. w D. zawiera w pkt 5 obowiązek ochrony granicy państwowej na odcinku powierzonym placówce do ochrony, w tym dokonywania kontroli ruchu granicznego w terytorialnym zasięgu drogowego i kolejowego przejścia granicznego w D. w celu niedopuszczenia do przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom. Obwiniony został zapoznany ze szczegółowym zakresem obowiązków w dniu [...] czerwca 2014 r.

W świetle powyższego, jak wskazał KGSG, nieuzasadniony jest zarzut odwołania, iż K[...]OSG dokonując oceny popełnienia przez obwinionego czynu polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedbałe wykonywanie obowiązków służbowych, nie określił obowiązków, którym obwiniony uchybił. Obowiązek obwinionego polegający na przeprowadzaniu kontroli granicznej wobec podróżnych przekraczających granicę, jak i zabezpieczenie granicy państwowej przed jej przekroczeniem wbrew przepisom prawa, wynikał bowiem z ww. aktów prawnych, z którymi funkcjonariusz został zaznajomiony jako [...].

Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż bezzasadne jest powoływanie się przez obwinionego na brak przeszkolenia funkcjonariuszy w zakresie nowego, pilotażowego sposobu odprawy osób podróżujących autobusami przez drogowe przejście w graniczne w D. oraz brak pisemnych procedur dotyczących wprowadzanego programu odprawy autokarów. Dokonywanie odpraw granicznych w terminalu celnym nie różni się bowiem zasadniczo, poza miejscem ich przeprowadzania, od odpraw dokonywanych na co dzień przez funkcjonariuszy w drogowym przejściu granicznym w D. Czynności kontroli granicznej w ramach pilotażu były zgodne z technologią odpraw w drogowym przejściu granicznym w D. z dnia [...] maja 2013 r. Dokument ten jest znany obwinionemu. Ponadto, funkcjonariusz SG w trakcie realizacji obowiązków służbowych musi uwzględniać zmieniające się warunki służby i dostosować swoje działania do panujących okoliczności. Tym samym, zmiana tylko miejsca przeprowadzania czynności kontroli granicznej podróżnych nie może stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność funkcjonariusza za popełnione błędy w skutecznym zabezpieczeniu granicy państwowej.

Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, iż [...] A. S. - [...] Placówki SG w D. potwierdził, że funkcjonariusze tej Placówki byli informowani o wprowadzeniu pilotażu w trakcie przeprowadzanych comiesięcznych szkoleń. Potwierdza to również informacja pochodząca od [...] P. S. - kierownika grupy granicznej tej Placówki, że funkcjonariusze wyznaczeni do służby w dniach [...] i [...] października 2017 r. posiadali niezbędną wiedzę dotyczącą realizacji odpraw autokarów. Powyższe znajduje również potwierdzenie w zeznaniach [...] E. B. Zeznania innych funkcjonariuszy, pełniących służbę w dniach [...] i [...] października 2017 r. w tym zakresie są niejednoznaczne. Obwiniony z całą stanowczością stwierdził, że takiego szkolenia nie było i nikt mu informacji o pilotażu nie przekazał. Natomiast [...] K. K. zasłaniał się niepamięcią. Z tych względów organ dyscyplinarny przyjął informacje przekazane przez [...] A. S., [...]P.S. oraz [...]E. B. za wiarygodne. Podkreślił jednocześnie, że tematyka szkolenia, przeprowadzonego w dniu [...] października 2017 r., dotyczyła wytycznych K[...]OSG do ochrony granicy państwowej oraz kontroli ruchu drogowego, a więc wiązała się bezpośrednio z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariuszy SG w trakcie odprawy granicznej podróżnych.

Organ odwoławczy podkreślił, iż obwiniony nie kwestionował wiedzy co do zadań, jakie zostały mu postawione do służby w dniach [...] i [...] października 2017 r. Miał pełną świadomość, że czynności odprawy granicznej podróżnych wiążą się nierozerwalnie z koniecznością zabezpieczenia odcinka granicy państwowej przed jej przekroczeniem wbrew przepisom lub ominięciem kontroli granicznej, sprawdzeniem dokumentu paszportowego i wizy oraz ich ostemplowaniem. Powyższe zostało ustalone w oparciu o zeznania świadków jak i obwinionego, który potwierdził, że odprawa do służby zwierała te zadania, bez podania jednak konkretnych szczegółów.

Odnośnie podnoszonej w odwołaniu kwestii utrudnień organizacyjnych wynikających z braku odpowiedniego przygotowania stanowisk pracy przed wprowadzeniem pilotażowego programu (braki sprzętowe, zaniki łączności), KGSG wskazał, iż w rozpatrywanym przypadku warunki techniczne i sprzętowe w żaden sposób nie odbiegały od warunków zapewnionych dla stanowisk kontrolerskich usytuowanych w pawilonach kontrolerskich znajdujących się bezpośrednio na pasach ruchu pojazdów osobowych. Umiejscowienie stanowisk kontrolerskich bezpośrednio przy drzwiach wejściowych do pawilonu zapewniało funkcjonariuszom SG właściwy nadzór wzrokowy nad osobami, które przystępowały do odprawy granicznej. Funkcjonariusze SG mogli sterować przepływem osób oczekujących na odprawę paszportową poprzez wydawanie im poleceń porządkowych dotyczących oczekiwania w określonym miejscu, podchodzenia do stolika kontrolerskiego oraz przechodzenia dalej do stanowisk funkcjonariuszy KAS. Natomiast w przypadku wątpliwości co do możliwości skutecznego zabezpieczenia stanowiska przed ominięciem kontroli granicznej, funkcjonariusz SG miał obowiązek postępować zgodnie z przyjętymi procedurami, tj. powinien przerwać odprawę, uporządkować kolejkę osób oczekujących, wydając im polecenia porządkowe oraz poinformować o ww. okolicznościach kierownika zmiany.

Organ odwoławczy podkreślił, iż w analizowanej sprawie to na funkcjonariuszach dokonujących odprawy podróżnych spoczywało zadanie zabezpieczenia rejonu swojego działania w taki sposób, aby nie dopuścić do ominięcia kontroli granicznej oraz przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom. Wynika to zarówno z zeznań świadków, dowodów rzeczowych - dokumentów dotyczących przyjętej procedury odprawy granicznej, zakresu czynności funkcjonariuszy SG na poszczególnych stanowiskach kontrolerskich jak i opisu zadań stałych Placówki SG w D.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przyjęcia za główny dowód w sprawie nagrania z monitoringu wnętrza pomieszczenia, w którym wykonywane były czynności odprawy granicznej, na którym to nagraniu nie został uwidoczniony obwiniony, organ odwoławczy wskazał, iż zabezpieczone nagranie pozwala na ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, kiedy i w jakich okolicznościach obywatelka [...] – S. B. ominęła kontrolę graniczną i udała się do stanowiska zajmowanego przez funkcjonariuszy KAS. Nagranie to nie obejmuje stanowiska, na którym pracował obwiniony, jednak z relacji świadków oraz jego samego wynika, iż w tym czasie przebywał w tym pomieszczeniu i wykonywał swoje obowiązki - związane z kontrolą graniczną podróżnych. Nie zauważył i nie zatrzymał podróżnej przechodzącej obok jego stanowiska służby. Nie potrafił również wytłumaczyć tego stanu rzeczy wskazując jedynie, że nie zauważył tej podróżnej z powodu wykonywania czynności wobec innej osoby

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuwzględnienia składanych przez obronę wniosków dowodowych dotyczących przesłuchania funkcjonariuszy SG pełniących służbę w różnych dniach, KGSG wskazał, że posiadali oni wiedzę na temat przebiegu służby realizowanej w innych dniach i innych terminach. Postępowanie dotyczyło zdarzenia jakie miało miejsce w dniu [...] października 2017r. około godz. 22:21. Wobec czego przeprowadzono dowody z zeznań funkcjonariuszy - świadków wydarzeń z tego właśnie dnia i z tej zmiany. Odrzucono natomiast wniosek o ustalenie okoliczności posiadania przez innych funkcjonariuszy wiedzy na temat programu pilotażowego oraz przeszkolenia w tym zakresie. Zdaniem KGSG, organ I instancji prawidłowo ocenił, że ww. materiał dowodowy nie przyczyni się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych zdarzenia zaistniałego w dniu pełnienia służby przez obwinionego, a dodatkowo mógłby spowodować nadmierne i nieuzasadnione przedłużenie toku postępowania.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, iż obwiniony miał pełną świadomość i wiedzę na temat zadań, jakie zostały mu postawione do służby. W trakcie jej pełnienia nie zgłaszał żadnych uwag i zastrzeżeń, nie kontaktował się z przełożonymi w tym celu ani z innymi funkcjonariuszami. Dokonując odprawy granicznej nie wydawał podróżnym oczekującym na swoją kolej żadnych poleceń porządkowych przyjmując tym samym, że nie ma zagrożenia ominięcia granicy państwowej bez kontroli. Wszystko zatem - według niego - odbywało się w pełnym porządku, panował nad sytuacją. Pomimo, iż autokarem podróżowało zaledwie 13 osób, obwiniony nie dokonał weryfikacji liczby podróżnych z liczbą osób, jakie zostały poddane odprawie. Dokonanie takiej szybkiej weryfikacji było możliwe, co zapobiegłoby negatywnemu zdarzeniu. Obwiniony nie dołożył więc należytych starań aby podejmowane czynności wykonywać prawidłowo, przewidując możliwość wystąpienia zagrożenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie KGSG nr [...] z dnia [...] września 2018 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie:

- § 8 ust. 2, § 16 ust. 1, § 18 ust. 2 pkt 3, § 42 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie w sposób dowolny i wybiórczy, bez właściwej oceny zeznań świadków oraz wyjaśnień obwinionego, bez odniesienia się do wykazanych w odwołaniu sprzeczności w zeznaniach świadków oraz uznanie, że odmowa uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego przez K[...]OSG była zasadna, a okoliczności wskazane we wniosku dowodowym z dnia [...] czerwca 2018 r. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż dotyczą innego okresu, a nie zdarzenia objętego zarzutem stawianym skarżącemu,

- § 28 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia poprzez uznanie przez organ odwoławczy, iż organ I instancji właściwie rozważył i uzasadnił wszystkie przesłanki wymierzenia skarżącemu kary,

- § 33 pkt 6 ww. rozporządzenia poprzez sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia dyscyplinarnego bez odniesienia się do części zarzutów wskazanych w odwołaniu oraz braku wyjaśnienia, dlaczego organ odwoławczy przyjął, że zostało przeprowadzone szkolenie w ramach pilotażowego programu odpraw pomimo dowodów przeciwnych potwierdzających brak takiego szkolenia, oraz jakie działania funkcjonariusza lub też zaniechanie jakich działań doprowadziło do naruszenia dyscypliny służbowej,

- art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej w związku z art. 8 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. poprzez błędne przyjęcie, że obwiniony naruszył dyscyplinę służbową i w sposób niedbały realizował czynności służbowe.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji; orzeczenie przez Sąd, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie podlega wykonaniu w całości; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.

W motywach skargi skarżący podniósł w szczególności, iż KGSG nie wskazał jakie jego zachowanie spowodowało naruszenie obowiązków służbowych. Skarżący wykonywał swoje obowiązki zgodnie z obowiązującymi przepisami, natomiast w przedmiotowej sprawie należało zbadać, czy miał on obiektywną możliwość zapobieżenia ominięciu odprawy przez obywatelkę [...] oraz jakim swoim działaniem, bądź zaniechaniem, doprowadził do wskazanego skutku. Ustaleń w tym zakresie nie poczynił organ I instancji, ani organ odwoławczy.

Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie istotne jest ustalenie czy wprowadzony w dniu [...] października 2017 r. od godziny 8:00 w drogowym przejściu granicznym w D. pilotażowy program odprawy pasażerów autokarów był właściwie wdrożony do realizacji. Poza sporem jest to, iż nie było żadnych pisemnych procedur dotyczących wprowadzanego programu, natomiast twierdzenia odnośnie przekazywania w formie ustnej zasad jego funkcjonowania nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ogólny zapis w programie szkolenia "Wytyczne Komendanta [...]OSG w C. do ochrony granicy państwowej na rok 2018" w żaden sposób nie potwierdza przeprowadzenia szkolenia na temat pilotażu.

Funkcjonariusze dokonujący odpraw nie posiadali więc wiedzy w ww. zakresie, dysponowali jedynie informacjami przekazywanymi im przez funkcjonariuszy z poprzedniej zmiany. Świadkowie przesłuchani w sprawie nie potwierdzili, że na szkoleniu w dniu [...] października 2017 r. były omawiane zasady odpraw pasażerów w ramach pilotażowego programu odpraw. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających, jakie były założenia pilotażu oraz jaki miał być podział obowiązków między funkcjonariuszami dokonującymi odpraw w ramach pilotażu.

Zdaniem skarżącego, organ I instancji błędnie oddalił wniosek z dnia [...] czerwca 2018 r. o przeprowadzenie dowodu z zeznań funkcjonariuszy, którzy zgłaszali zastrzeżenia do funkcjonowania programu pilotażowego już na wstępnym etapie jego wprowadzenia. Przedmiotowy dowód miał na celu wyjaśnienie, czy skarżący realizował czynności służbowe w sposób niedbały, czy też zaistniałe zdarzenie było wynikiem utrudnień związanych z dokonywaniem odpraw według pilotażowego programu odpraw. Uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego w ww. zakresie miało przyczynić się do wyjaśnienia tych kwestii.

Skarżący podniósł również, iż przyjęcie jego odpowiedzialności na zasadzie niedbalstwa jest w niniejszej sprawie nieuprawnione. Niedbalstwo, zdaniem organu, miało polegać na niezachowaniu przez funkcjonariusza pewnego stopnia ostrożności w ramach wykonywanych przez niego czynności służbowych. Taka ocena zachowania skarżącego jest bardzo ogólna i nie zawiera żadnych konkretnych uchybień, których miałby się on dopuścić podczas pełnienia służby. Organy obu instancji nie wskazały żadnych możliwych działań, które powinny być podjęte przez funkcjonariusza, a których podjęcia zaniechał.

W odpowiedzi na skargę KGSG wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Sąd dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia w świetle powyższych kryteriów nie stwierdził, aby Komendant Główny Straży Granicznej, wydając zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne utrzymujące w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko [...]. P. G. zarzucono, iż w dniach [...] października 2017 r., pełniąc służbę na kierunku wjazdowym do RP w drogowym przejściu granicznym w D., w sposób niedbały realizował czynności służbowe związane z dokonywaniem odprawy pasażerów autokaru [...] nr rej. [...] w ramach pilotażowego programu odprawy autokarów, tj. nie dokonał szczegółowej odprawy obywatelki [...] S. B. oraz nie zamieścił w jej paszporcie stempla kontroli granicznej - czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej w związku z art. 8 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granicę (Kodeks Graniczny Schengen).

Orzekający w sprawie K[...]OSG uznał obwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną upomnienia.

Na wstępie zauważyć należy, że odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą funkcjonariusze SG związana jest ze szczególnym charakterem służby w tej formacji. Specyfika pracy w służbach mundurowych stanowi przesłankę uzasadniającą dopuszczalność wprowadzania z jednej strony wyższych wymagań personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych wobec kandydatów do służby, z drugiej zaś - odmiennego i bardziej rygorystycznego niż w wypadku pozostałych profesji, ukształtowania zasad utraty statusu pracowniczego. Szczególna rola tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania przepisów obowiązującego prawa i innych zasad. Objęcie funkcjonariuszy SG odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji oraz charakter powierzonych zadań i kompetencji. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej.

W myśl art. 135 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. Stosownie natomiast do art. 135 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy.

Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granicę (Kodeks Graniczny Schengen), obywatele państw trzecich podlegają szczegółowej odprawie przy wjeździe i wyjeździe przez granicę zewnętrzną. Przepis art. 11 ust. 1 Rozporządzenia stanowi, że dokumenty podróży obywateli państw trzecich są systematycznie stemplowane przy wjeździe i wyjeździe. W szczególności stempel wjazdowy lub wyjazdowy zamieszcza się w dokumentach zawierających ważną wizę, umożliwiających obywatelom państw trzecich przekroczenie granicy, dokumentach umożliwiających przekraczanie granicy obywatelom państw trzecich, którym państwo członkowskie wydaje wizę na granicy oraz dokumentach umożliwiających przekraczanie granicy obywatelom państw trzecich niepodlegającym obowiązkowi wizowemu.

Stosownie do treści pkt III (5) "Technologii odpraw w drogowym przejściu granicznym w D." z dnia [...] maja 2013 r. (k. 127 i nast. akt admin.) w miejscu odpraw granicznych funkcjonariusz Straży Granicznej dokonuje w odniesieniu do osób i środków transportu odprawy granicznej wjazdowej.

Zgodnie natomiast z zadaniami stałymi Placówki Straży Granicznej w D., obowiązującymi w dniach [...] - [...] października 2017 r., w dniu objętym zarzutem obwiniony miał postawione do służby zadanie polegające m.in. na "niedopuszczeniu do przekroczenia granicy państwowej z pominięciem kontroli granicznej" (k. 163 akt admin.).

Jak wynika z kolei z pkt 5 dokumentu "Szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień specjalisty zespołu kontroli ruchu granicznego grupy granicznej Placówki SG kat I. w D.", do podstawowych obowiązków specjalisty - kontrolera należy ochrona granicy państwowej na odcinku powierzonym placówce do ochrony, kontrola ruchu granicznego w terytorialnym zasięgu drogowego i kolejowego przejścia granicznego w D., w celu niedopuszczenia do przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom. Obwiniony został zapoznany ze szczegółowym zakresem obowiązków w dniu [...]czerwca 2014 r. (k. 31 akt admin.).

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, odzwierciedlający przebieg zdarzeń w dniu [...] października 2017 r. oraz powołane wyżej przepisy prawa potwierdzają stanowisko organów orzekających, że skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne.

Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika bowiem jednoznacznie, że w ww. dacie w godz. 20:00 - 08:00 [...] P. G. (wraz [...] K. K.) pełnił służbę na kierunku wjazdowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w drogowym przejściu granicznym w D., w budynku odpraw pasażerów autobusów z zadaniem dokonywania odprawy granicznej pasażerów autobusów. W dniu [...] października 2017 r. od godziny 08:00 w drogowym przejściu granicznym w D. wprowadzono pilotażowy program odprawy pasażerów autokarów polegający na tym, iż odprawa graniczna pasażerów autobusów dokonywana była w terminalu przylegającym do pasa odpraw, będącym w dyspozycji [...] KAS w D. Zmiana, w której pełnili służbę ww. funkcjonariusze była drugą zmianą, w trakcie której kontrolerzy dokonywali odpraw według ww. zasad. W dniu [...] października 2017 r. o godzinie 22:13 pod budynek odpraw pasażerów autobusów w drogowym przejściu granicznym w D. podjechał autobus marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym podróżowało 13 obywateli [...] w tym S. B. Obwiniony nie dokonał odprawy granicznej ww. obywatelki [...], nie dokonał wprowadzenia jej danych do systemów SG oraz nie zamieścił odbitki stempla w dokumencie podróży.

Przełożony dyscyplinarny trafnie oparł swoje orzeczenie m.in. na dowodzie w postaci zabezpieczonego w sprawie nagrania z monitoringu z dnia [...] października 2017 r. Na nagraniu zaobserwować bowiem można jak o godzinie 22:19:20 do stanowiska zajmowanego przez obwinionego podchodzi kobieta i podaje mu paszport. O godz. 22:19:49 kolejna cudzoziemka podchodzi do kontroli granicznej i podaje paszport [...] K. K. O godz. 22:19:51 do pomieszczenia wchodzi kobieta ubrana w jasną kurtkę (koloru żółtego lub jasnozielonego), która zidentyfikowana została jako obywatelka [...] S. B. Wymieniona ustawia się bezpośrednio za drzwiami wejściowymi, za dwiema kobietami odprawianymi przez ww. funkcjonariuszy SG. O godz. 22:21:10 wymieniona, nie czekając na odprawę graniczną przeprowadzaną na stanowiskach zajmowanych przez funkcjonariuszy SG, podchodzi do stanowiska kontroli celnej i podaje paszport funkcjonariuszowi KAS.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem obrońcy obwinionego, iż ze względu na sposób usytuowania kamery w pomieszczeniu odprawy, obwiniony nie został uwidoczniony na nagraniu. Pozostaje to jednak bez wpływu na wartość nagrania jako materiału dowodowego w przedmiotowym postępowaniu. Jak trafnie bowiem wskazał organ odwoławczy, zabezpieczone nagranie pozwala na ustalenie w sposób jednoznaczny kiedy i w jakich okolicznościach ww. obywatelka [...] ominęła kontrolę graniczną i udała się do stanowiska funkcjonariuszy służby celnej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby obwiniony nie był obecny w tym czasie w pomieszczeniu odpraw i nie wykonywał obowiązków służbowych. Przeciwnie, z zeznań świadków oraz samego obwinionego wynika, że obwiniony przebywał w ww. pomieszczeniu i realizował obowiązki służbowe związane z kontrolą podróżnych, jednak nie zauważył i nie zatrzymał podróżnej, bowiem wykonywał w tym czasie czynności wobec innej osoby (k. 24 i 25 akt admin.).

Orzekając w sprawie przełożony dyscyplinarny powołał się również na stanowisko Wydziału Granicznego z dnia [...] stycznia 2018 r. odnoszące się do przedmiotowego nagrania, w którym wyraźnie podkreślono, iż autokarem [...] nr rej. [...], którym podróżowała ww. obywatelka [...], podróżowało zaledwie 13 osób (razem z kierowcą). Do kontroli granicznej podróżnych kierowano w grupach 4 lub 5 osobowych. We wskazanym przypadku dwóch funkcjonariuszy SG nie było w stanie zapanować nad niewielką grupą podróżnych, wskutek czego jedna osoba nie została poddana procedurze pełnej kontroli granicznej. Podróżna ubrana w kurtkę jaskrawego koloru weszła do terminala. W tym czasie przy stanowisku odpraw SG znajdowało się dwóch podróżnych, natomiast przy stanowisku odpraw celnych jeden podróżny i przy stanowisku do prześwietlania bagażu również jeden. Na nagraniu uwidoczniono, jak podróżna obserwuje stanowisko odprawy granicznej i stanowisko odprawy celnej. W czasie gdy przy stanowisku odprawy granicznej znajdują się dwie osoby o godz. 22:21:10 podróżna przechodzi niezauważona wprost do stanowiska odprawy celnej. Funkcjonariusze SG dokonujący odprawy granicznej nie reagują na zaistniałą sytuację kontynuując czynności wobec innych podróżnych. Obywatelka [...] przez cały czas zdarzenia pozostawała w zasięgu wzroku funkcjonariuszy SG i w bezpośredniej odległości ok. 1-1,5 m od stanowiska odprawy granicznej (k. 89 i nast. akt admin.).

W treści ww. stanowiska Wydziału Granicznego wskazano, iż funkcjonariusze powoływali się na konieczność wykonywania innych czynności służbowych związanych m.in. z rejestracją dokumentów uzupełniających, potwierdzających cel i warunki planowanego pobytu, wskazywali, iż ta konkretna czynność w chwili zdarzenia w pełni zaabsorbowała ich uwagę. Jak wskazał jednak organ dyscyplinarny, obowiązek wprowadzania dokumentów uzupełniających do Bazy Dokumentów Uzupełniających [...]SG istnieje od kwietnia 2017 r. W wyniku analizy baz danych ustalono, iż obwiniony oraz [...] K. K. w trakcie odprawy ww. autokaru [...] zarejestrowali łącznie 5 dokumentów uzupełniających, a w czasie zdarzenia do systemu [...] wprowadzili odpowiednio po jednym dokumencie uzupełniającym.

Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, iż obowiązkiem funkcjonariusza, który ma postawione zadanie związane z dokonywaniem odprawy granicznej, jest kontrola wszystkich podróżnych bez wyjątku i weryfikacja warunków wjazdu, w tym sprawdzenia posiadanych dokumentów, tj. dokumentów podróży oraz wizy, jeżeli jest wymagana. Dokonywanie kontroli granicznej nie jest jedynym zadaniem, które funkcjonariusz powinien realizować w trakcie służby. Obowiązkiem funkcjonariusza jest również prawidłowe zabezpieczenie miejsca pełnienia służby, tj. miejsca, w którym następuje fizyczne przekroczenie granicy przez podróżnego i gdzie zostaje udzielona zgoda na jej przekroczenie. Funkcjonariusz dokonujący kontroli granicznej jest gwarantem zabezpieczenia granicy państwa i jej nienaruszalności. Nie ulega wątpliwości, że miejsce realizacji czynności kontrolnych nie zostało przez funkcjonariuszy właściwie zabezpieczone, wskutek czego doszło do ominięcia kontroli granicznej przez ww. podróżną, bowiem osoba oraz dokumenty wymagane do przekroczenia granicy zgodnie z obowiązującymi przepisami nie zostały sprawdzone pod kątem ważności i autentyczności, a warunki wjazdu nie zostały zweryfikowane. Przy czym przeniesienie odprawy granicznej do terminala odpraw celnych nie spowodowało zasadniczych zmian w zakresie organizacji i technologii odpraw w drogowym przejściu granicznym w D. Warunki, w jakich dokonywano odprawy w dniach [...] października 2017 r. nie miały charakteru szczególnych (nadzwyczajnych) i nie odbiegały od warunków ustanowionych dla stanowisk usytuowanych w pawilonach kontrolerskich.

W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż przełożony dyscyplinarny nie określił jakie działania funkcjonariusza lub zaniechanie jakich działań doprowadziło do naruszenia przez obwinionego obowiązków służbowych. Skarżącemu zarzucono, iż realizował czynności służbowe związane z dokonywaniem odprawy pasażerów autokaru w sposób niedbały. Jak wskazał organ I instancji, niedbalstwo polegało w tym wypadku na niezachowaniu przez doświadczonego funkcjonariusza SG odpowiedniego stopnia ostrożności w ramach wykonywanych przez niego czynności służbowych i winno być oceniane przez pryzmat zwykłej wiedzy, jaką powinien on posiadać w ramach pełnionej służby w Straży Granicznej. Podkreślił również, że obwiniony nie dokonał prawidłowego zabezpieczenia miejsca pełnienia służby, nadto nie dokonał sprawdzenia liczby podróżujących danym autobusem, którą mógł uzyskać od funkcjonariusza pełniącego służbę na moście granicznym, kierowcy autobusu, lub osoby która zabezpieczała rejon odpraw na zewnątrz budynku, z liczbą osób odprawionych przez funkcjonariuszy KAS. Nie ulega zatem wątpliwości, że obwiniony niedbale realizował czynności służbowe, wynikające z ww. przepisów unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granicę.

Odnośnie zarzutu skargi niepostawienia skarżącemu zadań do służby i nieudzielenia mu instruktażu wskazać należy, iż - jak wynika z materiału dowodowego - zadania te stawiał obwinionemu [...] P. L. pełniący funkcję kierownika zmiany, który w dniu [...] lutego 2018 r. zeznał: "Ja stawiałem im (P. G. i K. K.) zadania do służby i przeprowadziłem instruktaż do służby. Na pewno przekazywałem im informacje na temat ilości osób wypuszczanych z autobusu do budynku odprawy. Przekazałem im informację, że osoba zabezpieczająca, będzie wyprowadzać z autobusu po pięciu cudzoziemców, którzy następnie będą podchodzić bezpośrednio do stanowisk kontroli granicznej, a po jej zakończeniu powinni być kierowani do stanowiska funkcjonariusza KAS (....). Przekazałem także, że powinni zachować płynność odprawy. Przekazałem również, że kontrolerzy powinni współpracować z osobą zabezpieczającą autobus na zewnątrz w celu zapewnienia płynności odprawy. W trakcie odprawy granicznej postawiłem im również zadanie polegające na nie dopuszczeniu do przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom przez cudzoziemców w budynku odprawy granicznej autobusów" (k. 123 - 124 akt admin).

Sam obwiniony w dniu [...] marca 2018 r. (k. 166 i nast. akt admin.) wyjaśnił, że "zadanie do służby postawił mi kierownik zmiany P.L. On też udzielił mi ogólnego instruktażu do służby". Na pytanie przesłuchującego "jakie zadanie do służby zostało Panu postawione", obwiniony odpowiedział, że "zadanie odprawy autobusów na kierunku wjazdowym do Polski (...)". Na pytanie "czy w trakcie odprawy do służby lub bezpośrednio po odprawie do służby, w związku ze wskazanym przez Pana brakiem odpowiedzi kierownika zmiany P. L. jak dokonywać odprawy pasażerów autobusów, wskazał mu Pan, że nie wie Pan jak realizować odprawę graniczną pasażerów w ramach pilotażowego programu odprawy autobusów, obwiniony odpowiedział: "takiego problemu kierownikowi nie zgłaszałem, ponieważ obowiązywał dokument "Technologia odpraw pojazdów w drogowym przejściu granicznym w D." (...)". Z kolei na pytanie "czy stałe zadanie do służby kontrolera w PSG D. obowiązujące w dniu [...] października 2017 r. obejmowało zadanie polegające na niedopuszczeniu do przekroczenia granicy państwowej przez cudzoziemca z pominięciem kontroli granicznej" obwiniony odpowiedział: "Tak, takie zadanie do służby było tam zawarte (...). Na pytanie "czy podczas odprawy pasażerów autobusu [...] (...) zwracał się Pan o pomoc do [...] A. M. odnośnie uporządkowania cudzoziemców oczekujących w kolejce do odprawy granicznej, pasażerów tego autobusu", obwiniony odpowiedział: "nie pamiętam tego".

Wskazać jednak należy, iż nawet nieudzielenie instruktażu do służby, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, w żaden sposób nie zwalnia funkcjonariusza z prawidłowej realizacji postawionych do służby zadań, zwłaszcza gdy chodzi o zabezpieczenie miejsca pełnienia służby i wykonywanie czynności służbowych zgodnie z określonym zakresem obowiązków. Podkreślał to również organ I instancji powołując się na ww. stanowisko Wydziału Granicznego z dnia [...] stycznia 2018 r.

Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia szkolenia

funkcjonariuszy w zakresie wprowadzanego programu pilotażowego wskazać należy, że organ odwoławczy prawidłowo oparł się w tym zakresie na zeznaniach świadka [...] E. B. (k. 113 - 114 akt admin.), informacji z dnia [...] listopada 2017 r. przekazanej przez [...] P. S. (k. 58 akt admin.) oraz informacji zawartych w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. Zastępcy Komendanta Placówki w D. [...]A. S. (k. 57 akt admin.) i na tej podstawie przyjął, że funkcjonariusze PSG w D., w tym również obwiniony, byli informowani o wprowadzeniu pilotażu w trakcie szkoleń miesięcznych, które odbywały się w każdy wtorek miesiąca. Z zawartych w aktach sprawy imiennych wykazach osób uczestniczących w szkoleniach w dniu [...] października 2017 r. wynika, iż uczestniczył w nich również obwiniony. Tematami szkoleń były m. in.: "Wytyczne Komendanta [...]OSG do ochrony granicy państwowej na rok 2017", "Kontrola ruchu drogowego". Uwzględniając powyższe, a w szczególności termin szkoleń i ich tematów, organ zasadnie przyjął, iż obwiniony był przeszkolony w zakresie dokonywania odprawy w pomieszczeniu odprawy celnej.

Jak trafnie jednak zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nawet brak przeszkolenia nie zwalniał funkcjonariusza z obowiązku realizacji jego podstawowego zadania, bez względu na miejsce jego wykonywania. W tym kontekście również powoływanie się przez obwinionego na brak pisemnych wytycznych, w zakresie nowego sposobu dokonywania odprawy granicznej, nie może odnieść zamierzonego skutku. Dokonywanie odpraw granicznych w terminalu celnym, zasadniczo nie różniło się poza miejscem ich wykonywania od odpraw dokonywanych na co dzień w drogowym przejściu granicznym w D. Ponadto funkcjonariusz SG w trakcie realizacji obowiązków służbowych winien uwzględniać zmieniające się warunki służby i dostosowywać swoje działania do panujących okoliczności. Tym samym, zmiana miejsca pełnienia służby, ewentualny brak szczegółowego instruktażu co do sposobu pełnienia służby w nowym miejscu, czy też brak przeszkolenia, nie może stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność funkcjonariusza za skuteczne zabezpieczenie granicy państwowej, co jest podstawowym jego obowiązkiem, bez względu na miejsce wykonywania odpraw.

Funkcjonariusz SG realizujący zadania służbowe jako kontroler, bez względu na usytuowanie stanowiska pracy, jest zobowiązany do zwracania szczególnej uwagi na podróżnych pod kątem realizacji podstawowego obowiązku, tj. niedopuszczenia do przekroczenia granicy państwowej z pominięciem kontroli granicznej. W niniejszym przypadku, gdy do kontroli stawiło się zaledwie 13 osób, uporządkowanie kolejki oczekujących (także, przy użyciu znajdującej się w pomieszczeniu odpraw zapory) dla dwóch (a faktycznie trzech funkcjonariuszy pełniących służbę, uwzględniając osobę pozostającą na zewnątrz hali), nie było zadaniem trudnym ani skomplikowanym. Ponadto, w przypadku jakichkolwiek wątpliwości, w zakresie możliwości skutecznego zabezpieczenia stanowiska przed ominięciem kontroli granicznej, funkcjonariusz SG powinien przerwać odprawę graniczną, uporządkować kolejkę oraz poinformować o wszystkim kierownika zmiany. Tego jednak obwiniony nie uczynił. Nie zgłaszał również żadnych innych problemów związanych z realizacją zadań. Należy więc przyjąć, iż uznał, że w istniejących warunkach może zrealizować powierzone mu czynności służbowe.

Odnośnie zarzutu skargi nieuwzględnienia wniosków dowodowych obrońcy obwinionego, składanych w toku postępowania dyscyplinarnego, stwierdzić należy, że dotyczyły one przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków - osób, które w dniu zdarzenia nie pełniły służby. W tym stanie rzeczy organ dyscyplinarny zasadnie uznał, iż przesłuchania tychże osób niczego nie wniosą do sprawy, a kilkukrotne składanie wniosków i zażaleń na postanowienia odmowne może mieć na celu nieuzasadnione przedłużanie postępowania dyscyplinarnego, które mogłoby prowadzić do konieczności umorzenia postępowania wobec przedawnienia wymierzenia kary. Należy przy tym podkreślić, że ewentualne niedogodności przy dokonywaniu odpraw podróżnych, spowodowane wprowadzeniem programu pilotażowego (a tym właśnie kwestiom - jak wynika z wniosków dowodowych - miały służyć przesłuchania wnioskowanych świadków), nie zwalniały funkcjonariusza z obowiązku realizacji podstawowego zadania służbowego.

W świetle powyższego nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy orzekające przepisów § 8 ust. 2, § 16 ust. 1, § 18 ust. 2 pkt 3, § 42 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. oraz wymienionych przepisów k.p.a. W szczególności nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż ustalenia w sprawie zostały dokonane w sposób dowolny i wybiórczy. Organ dyscyplinarny zgromadził w sprawie obszerny materiał dowodowy, który następnie rozpatrzył w sposób pełny i wszechstronny. Wyjaśnił również z jakich względów przyjął za wiarygodne zeznania poszczególnych świadków, a z jakich powodów innym zeznaniom odmówił wiarygodności. Wskazał przy tym, że szereg zeznań świadków było niekompletnych z uwagi na ich niewiedzę lub niepamięć. Organ zważył przy tym, że nieścisłości i rozbieżności w zeznaniach niektórych świadków, wynikają z okoliczności, iż ponieśli odpowiedzialność dyscyplinarną za ten sam czyn (jak K. K.), czy też realizowali odprawę w tym samym przejściu granicznym w tym samym dniu (jak A. M.). Wskazał, że w przypadku innych świadków - funkcjonariuszy, artykułowana niepamięć lub niewiedza może stanowić wyraz solidarności z obwinionym. Natomiast treść wyjaśnień obwinionego z oczywistych względów uwarunkowana jest jego linią obrony. Niemniej jednak zeznania pozostałych świadków - powołane wyżej, jak również wskazane dowody rzeczowe pozwoliły na ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia organu I i II instancji.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ dyscyplinarny § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. wskazać należy, że sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ przestrzegał reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 709/13, z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1134/14, publ. CBOSA).

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organ dyscyplinarny miały podstawy do wymierzenia skarżącemu kary upomnienia, zaś wybór kary nie nosi znamion dowolności. Organ prawidłowo bowiem ocenił całokształt okoliczności oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a orzekając o karze uwzględnił ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przyczyny wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej - upomnienia.

Wskazał przy tym, iż okoliczności naruszenia dyscypliny służbowej, jak i wina funkcjonariusza w przedmiotowej sprawie, nie budzą wątpliwości. Jako okoliczność łagodzącą organ powołał pozytywną opinię służbową skarżącego oraz osiągane wymierne wyniki w służbie. Wziął również pod uwagę organizację odprawy granicznej. Jako okoliczność obciążającą wskazał na obowiązki funkcjonariusza, których realizacja wymagała dołożenia należytej staranności. Podkreślił, iż niedopuszczalnym jest, aby funkcjonariusz SG realizował czynności służbowe w sposób niedbały, skutkujący naruszeniem interesów publicznych, objętych ochroną.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie K[...]OSG z dnia [...] sierpnia 2018 r. nie naruszają przepisów obowiązującego prawa. Organ orzekający zasadnie uznał, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne, o którym mowa w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej w związku z art. 8 ust. 3 i art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granicę (Kodeks Graniczny Schengen), zaś wymierzając karę uwzględnił ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz wyjaśnił przyczyny zastosowania.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.