Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 862/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1 i 4, art. 34 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 44 i art. 58
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1, art. 13f oraz art. 40d ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Bożena Pindel (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) – po rozpoznaniu zażalenia B.P. (dalej: zobowiązany lub skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (dalej: organ egzekucyjny) z [...] nr [...], w którym uznano za nieuzasadnione wniesione zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego oraz przedawnienia ‒ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Prezydent W. ‒ Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we W. (dalej: wierzyciel) wystawił w dniu [...] tytuł wykonawczy o nr [...], który obejmował opłatę dodatkową za nieuiszczoną opłatę za parkowanie przez zobowiązanego samochodem osobowym o nr rej. [...]. Po przekazaniu tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu, jego odpis w dniu 2 sierpnia 2016 r. doręczono zobowiązanemu wraz z zawiadomieniem z [...] o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w ZUS Oddział w R.

Zobowiązany w dniu 6 sierpnia 2016 r. złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, do których dołączył wniosek o uchylenie zajęcia.

Organ egzekucyjny po przekazaniu zarzutów wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska, postanowieniami z [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne oraz uchylił zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.

Wierzyciel w postanowieniu z [...] uznał zarzut nieistnienia obowiązku za bezzasadny. Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, po rozpatrzeniu którego organ II instancji tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wierzyciel po ponownym rozpatrzeniu zarzutów zobowiązanego wydał postanowienie z [...], w którym uznał za bezzasadne zarzuty: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego oraz przedawnienia obowiązku.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne dotyczy nieuiszczonej przez zobowiązanego opłaty dodatkowej za brak opłaty za postój samochodu marki Ford nr rej. [...] w dniu 11 października 2013 r. w strefie płatnego parkowania we W. przy ul. [...]. Obowiązek jej dokonania określa art. 13f oraz art. 13 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1440; dalej: u.d.p.). Natomiast jej wysokość została określona w Uchwale nr XLIX/1437/10 Rady Miasta Wrocławia z 22 kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłat abonamentowych i zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi, sposobu pobierania tych opłat i określenia wysokości opłaty dodatkowej (j.t. Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z dnia 4 lipca 2017 r., poz.3066).

Ustalił, że właścicielami ww. pojazdu są zobowiązany i K.P. Wystosowane przez wierzyciela upomnienie nr [...] z [...] zostało odebrane przez zobowiązanego w dniu 16 grudnia 2013 r. Natomiast brak wpłaty spowodował wystawienie w dniu [...] tytułu wykonawczego.

Podał, że zobowiązany jako współwłaściciel pojazdu nie podał kto korzystał z pojazdu w dniu 13 października 2013 r. w związku z tym wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia powołał się na art. 40d ust. 3 u.d.p., z którego wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostań uiszczone i w tym czasie wierzyciel ma prawo dochodzić swoich roszczeń; termin ten upływa z końcem 2018 r.

Kontynuując podał, że w piśmie z 1 września 2016 r. poinformował zobowiązanego o zdarzeniu z podaniem danych pojazdu, miejscu i czasie zdarzenia oraz doręczył kserokopię zawiadomienia i upomnienia oraz dokumentację zdjęciową. W toku dalszej korespondencji wyjaśnił zobowiązanemu podstawę prawną dochodzonej należności, zaś w piśmie z 16 listopada 2016 r. wskazał na możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy.

W odpowiedzi (pismo z 16 grudnia 2016 r.) zobowiązany domagał się przekazania zgromadzonych w sprawie dowodów. W dalszej korespondencji organ wyjaśnił, że nie jest to możliwe powołując art. 10 § 1 K.p.a.

Wierzyciel podkreślił, że pismem z 24 lipca 2017 r. wezwał zobowiązanego do wskazania użytkownika pojazdu nr rej. [...] w dniu zdarzenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania korespondencji na adres wierzyciela, które otrzymał 10 sierpnia 2017 r. Korespondencja pozostała bez odpowiedzi, dlatego "wierzyciel zakończył postępowania dowodowe pismem z dnia 24.08.2017 r. Ww. pismo zostało uznane za doręczone w dniu 14.09.2017 r. na podstawie art. 44 kpa (fikcja doręczenia)".

Wierzyciel uznał zarzuty za bezzasadne na podstawie art. 33 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a.

Wierzyciel w piśmie z 14 listopada 2017 r. poinformował organ egzekucyjny, że postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutu jest ostateczne (doręczenie zastępcze w trybie art. 44 K.p.a. - w dniu 25 października 2017 r.).

Organ egzekucyjny w postanowieniu z [...] uznał zarzuty: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego oraz przedawnienia obowiązku za bezzasadne.

W zażaleniu zobowiązany podniósł zarzuty przeciwko postanowieniu wierzyciela z wnioskiem o jego uchylenie, wskazując zarazem, że dotyczyć to powinno wszelkich wydanych na jego podstawie postanowień innych organów, w tym postanowienia organu egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu powołał przepisy art. 33 § 1 oraz art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Zaznaczył, że w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. uzyskano stanowisko wierzyciela, które dla organu egzekucyjnego było wiążące, a na które zobowiązany nie złożył zażalenia.

W jego ocenie oznacza to, że w postępowaniu przed organem egzekucyjnym nie bada się merytorycznej zasadności stwierdzenia obowiązku, a tym samym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, przedawnienia należności czy błędu co do osoby zobowiązanego. Odpowiadając na zarzuty zawarte w zażaleniu wyjaśnił, że nie jest organem nadzoru nad wierzycielem i w stanie badanej sprawy nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia.

W skardze zobowiązany wniósł o:

1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia,

2) uchylenie w całości postanowienia organu I instancji,

3) uchylenie w całości poprzez stwierdzenie nieważności i wyprowadzenie z obrotu prawnego postanowienia wierzyciela,

4) zwolnienie z kosztów prowadzenia postępowania w związku z pobieraniem emerytury.

5) zasądzenie na rzecz skarżącego od Prezydenta Miasta W.:

a) odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł z tytułu naruszenia dóbr osobistych poprzez naruszenie dobrego imienia na skutek bezprawnego przeprowadzenia egzekucji z jego emerytury w sierpniu 2016 r.,

b) wszelkich kosztów poniesionych przez stronę w związku z prowadzonym przeciwko Zobowiązanemu postępowaniem od samego początku a w tym kosztów procesowych oraz kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu, podtrzymał w całości argumentację oraz dowody złożone i przedstawione w pismach kierowanych do organów obu instancji. Podniósł, że "rzekomy wierzyciel" wysłał na jego adres jedynie pismo z 24 lipca 2017 r. Uznał, że wierzyciel działa "na skróty" i wbrew zaleceniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z [...]. Jednocześnie podkreślił, że dotąd nie otrzymał postanowienia wierzyciela, a po raz pierwszy dowiedział się o jego wydaniu z postanowienia organu egzekucyjnego z [...].

Zarzucił, że prowadzona była z nim korespondencja przez ZDiUM we W.a nie przez organy administracji.

Zakwestionował pobieranie opłat parkingowych przez zewnętrzną firmę, która nie udowodniła, że posiada prawo do przetwarzania jego danych osobowych.

W końcowej części uzasadnienia odniósł się do kwestii braku doręczenia postanowienia wierzyciela z [...] wyjaśniając, że przez wiele lat dwa różne mieszkania posiadały oznaczenie nr [...], dopiero po interwencji przypadł mu nr [...] (zamiast [...]).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego uznające za nieuzasadnione zarzuty skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...].

Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a., podnosząc nieistnienie egzekwowanego obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego oraz przedawnienie.

Przechodząc do oceny zasadności skargi, na wstępie należy podkreślić, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego i w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów, organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 czerwca 2017 r., I SA/Gl 424/17 i przywołane tam orzecznictwo; dostępny, podobnie jak wszystkie powoływane orzeczenia sądów administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiot wniesienia zarzutów został enumeratywnie określony przez ustawodawcę w art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z powyższego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym – jak podkreślono ‒ podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

W realiach rozpoznawanej sprawy wierzyciel, tj. Prezydent Miasta W. (działający przez Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we W. [ZDiUM] - uprawniony także do odbioru należności) wystawił w dniu [...] tytuł wykonawczy przeciwko skarżącemu obejmujący należność z tytułu nieuiszczonej opłaty dodatkowej za parkowanie we W. przy ul. [...] w dniu 11 października 2013 r. samochodem marki Ford. Wystawienie tytułu wykonawczego poprzedziło wystosowanie do skarżącego upomnienia z 10 grudnia 2014 r., w którym zawarto wysokość dochodzonej należności jak i podstawę jej dochodzenia. Tytuł wykonawczy doręczono skarżącemu wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w dniu 2 sierpnia 2016 r. Skarżący zarzuty wniósł w terminie.

Skarżący kwestionował podstawę do podejmowania czynności w sprawie przez ZDiUM. Wyjaśnić zatem należy, że Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we W. jest jednostką organizacyjną Gminy W. będącym zarządem drogi, nie posiada osobowości prawnej i działa na zasadach określonych dla jednostek budżetowych. Jednostka została powołana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 994) a uchwałą Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 października 2012 r., nr XXXII/742/12 został jej nadany statut - dane te można ustalić np. poprzez stronę http://bip.zdium.wroc.pl. Okoliczność tę należy uznać za fakt powszechnie znany i nie wymagający przeprowadzenia dowodu. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 16 Statutu ZDiUM przedmiotem jego działalności podstawowej jest zarządzanie drogami publicznymi i przekazanymi drogami wewnętrznymi, miejscami wyznaczonymi do parkowania pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania oraz kanałami technologicznymi, w ramach którego do zadań Zarządu należy pobieranie opłat i kar pieniężnych przewidzianych ustawą o drogach publicznych oraz windykacja tych opłat i kar. Zatem przedmiot działalności ZDiUM posiada umocowanie we wskazanych regulacjach, zaś zarzuty skarżącego ‒ zmierzające do wykazania braku legitymacji tego podmiotu do podejmowania czynności w sprawie ‒ należy uznać za bezzasadne.

Wierzyciel ‒ w związku z wniesionymi zarzutami ‒ postanowieniem z [...] uznał za bezzasadny zarzut zobowiązanego nieistnienia obowiązku. Na skutek wniesionego przez skarżącego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania wierzycielowi. W uzasadnieniu SKO wskazało, że wierzyciel nie odniósł się do dwóch zarzutów podniesionych przez skarżącego, tj. przedawnienia i błędu co do osoby zobowiązanego, ograniczając wypowiedź jedynie do zarzutu nieistnienia obowiązku.

W ponownie wydanym postanowieniu z [...] wierzyciel uznał za bezzasadne zarzuty nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego oraz przedawnienia. Z pisma ZDiUM z 14 listopada 2017 r. wynika, że postanowienie wierzyciela zostało uznane za doręczone skarżącemu w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 25 października 2017 r. (karta 13 akt administracyjnych). Na żądanie Sądu organ odwoławczy przy piśmie z 7 lutego 2019 r. nadesłał ponownie dokumenty zawarte w aktach administracyjnych a nadto dowód doręczenia skarżącemu postanowienia wierzyciela z [...] stanowiący kserokopię koperty potwierdzoną za zgodność z oryginałem (z upoważnienia Prezydenta, karta 52 akt sądowych). Wynika z niego, że postanowienie wierzyciela:

- zostało wysłane na adres: [...] R., ul. [...],

- zostało nadane w Urzędzie Pocztowym we W. w dniu 4 października 2017 r. a z adnotacji doręczyciela wynika, że przesyłka była pierwszy raz awizowana w dniu 9 października 2017 r., pozostawiono zawiadomienie o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, termin do odbioru upłynął 16 października 2017 r.,

- korespondencja była powtórnie awizowana w dniu 17 października 2017 r. (adnotacja poczty) - termin do odbioru upłynął 24 października 2017 r.,

- korespondencja została uznana za doręczoną w dniu 25 października 2017 r. (adnotacje poczty: "zwrot nie podjęto w terminie" z datą "25 10 2017").

Doręczenie zostało dokonane w trybie, tzw. doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 K.p.a., zgodnie z § 1 tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Sąd stwierdza, że załączone do akt dokumenty potwierdzają, że postanowienie wierzyciela z [...] zostało doręczone skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego w dniu 25 października 2017 r.

Skarżący podał w skardze, że o wydanym przez wierzyciela postanowieniu z [...] powziął wiedzę dopiero z postanowienia organu egzekucyjnego z [...]. Wskazał również na błędy w oznaczeniu numeru jego mieszkania i podejmowane w związku z tym działania.

Okoliczności związane z brakiem doręczenia skarżącemu postanowienia wierzyciela nie mogą być badane w niniejszym postępowaniu, w związku z uznaniem, że zostało ono doręczone prawidłowo (doręczenie zastępcze). Przepis art. 58 K.p.a. przewiduje instytucję przywrócenia terminu, która została przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Zatem uprawnionym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest "zainteresowany", czyli wyłącznie osoba uczestnicząca w postępowaniu administracyjnym, tj. uprawniona bądź zobowiązana do dokonania czynności procesowej. W tym postępowaniu niewątpliwie był nim skarżący, bowiem możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył postanowienie (tu: w trybie doręczenia zastępczego). Skoro skarżący nie skorzystał z tej możliwości, to uznać należy rację organów obu instancji, że postanowienie z [...] zawierające stanowisko wierzyciela weszło do obrotu prawnego, stało się ostateczne i wywiera określone konsekwencje.

Powyższe stanowisko wierzyciela w zakresie odnoszącym się do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. ‒ stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. ‒ wiązało organy egzekucyjne przy rozpoznaniu zarzutów skarżącego. Zgodnie bowiem z tym przepisem, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Należy podkreślić, że w dacie wydawania przez wierzyciela wskazanego wyżej postanowienia (z [...]), skarżącemu nie przysługiwała możliwość jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., w brzmieniu nadanym nowelą z kwietnia 2015 r., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Niemniej jednak ochrona praw zobowiązanego zapewniona jest przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, tj. postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.Komentarz.CH BECK, W-wa 2015, s. 61). W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w której organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, natomiast sąd administracyjny nie jest nim związany i postanowienie to kontroluje.

Zatem zawężenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych poprzez wykluczenie możliwości sądowej kontroli m.in. postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, nie pozbawia strony możliwości skutecznej obrony jej praw, lecz możliwość uzyskania tej obrony przenosi na późniejszy etap postępowania. Incydentalny charakter postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zadecydował o uznaniu zasadności kontroli tego rodzaju aktu w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. W obowiązującym stanie prawnym strona nie traci zatem definitywnie uprawnienia do sądowej kontroli postanowienia w sprawie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezpodstawne, lecz uprawnienie to może realizować poprzez wniesienie skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jako rozstrzygnięcia wydanego w sprawie głównej. Stanowisko takie jest prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w postanowieniach: z 25 kwietnia 2016 r., II FSK 953/16; z 22 grudnia 2016 r., II FSK 3287/16; z 4 stycznia 2017 r., II FSK 2378/16 czy z 31 stycznia 2017 r., II FSK 3246/16).

Podsumowując w razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, sąd administracyjny poddaje kontroli zarówno stanowisko wierzyciela jak i odwołujące się do tego stanowiska postanowienie organu egzekucyjnego.

Zauważyć przy tym trzeba, że Sąd zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale zawsze związany jest granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą sprawy innej, niż ta która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10).

W badanej sprawie powyższe wskazania mają szczególne znaczenie albowiem zarzut, który wyznacza granice sprawy, zgłoszony został przez stronę na podstawie art. 33 pkt 1 i 4 u.p.e.a. Zarówno ze skargi jak i poprzedzających je pism nie wynika, że skarżący nie parkował we wskazanym miejscu. W piśmie z 6 sierpnia 2016 r. podniósł jedynie, że nie przypomina sobie, iż we wskazanej dacie parkował swój pojazd. Jednocześnie podał, że w związku z prowadzoną przez niego działalnością samochód mogła także parkować jego żona bądź pracownik. Ostatecznie jednak nie podał, kto mógł parkować pojazd w dniu i miejscu objętym postępowaniem.

Skarżący przy tym nie kwestionował ustaleń organów, że współwłaścicielami samochodu marki Ford o nr rej. [...] jest skarżący oraz K.P. W sytuacji, gdy zobowiązanymi do uiszczenia opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f u.d.p., są współwłaściciele pojazdu samochodowego, egzekucja może być skutecznie skierowana do jednego z nich. Odnośnie stosunków publicznoprawnych przyjąć należy, że zobowiązanie współwłaścicieli powstające z mocy prawa należy traktować tak jak zobowiązanie zaciągnięte przez wszystkich współwłaścicieli. A zatem ‒ stosownie do treści art. 370 Kodeksu cywilnego ‒ jako zobowiązanie, za które współwłaściciele ponoszą odpowiedzialność solidarnie (por. wskazany przez wierzyciela wyrok NSA z 21 listopada 2012 r., II GSK 1702/11; LEX nr 1376775).

Ustalenia poczynione przez organy w tej części pozwalają na uznanie zarzutu skarżącego dotyczącego błędu, co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) za niezasadny.

W związku z charakterem obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania wskazać trzeba, że obowiązek poniesienia takich opłat określony został w przepisach ustawy o drogach publicznych (u.d.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się - jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy - za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 cyt. ustawy wskazał również cel ustalania stref płatnego parkowania. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość i sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3 u.d.p.), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5 u.d.p.).

Jak wynika z przytoczonych wyżej regulacji, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej ‒ w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ‒ akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. W niniejszej sprawie była to uchwała Rady Miasta Wrocławia nr XLIX/1437/10 z dnia 22 kwietnia 2010 r. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty nie jest zatem konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji czy postanowienia, zaś ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Co więcej przepisy ustawy o drogach publicznych stwierdzające, że przedmiotowe opłaty są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane lub określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. Stwierdzenie okoliczności faktycznej, polegającej na nieuiszczeniu opłaty parkingowej jest wystarczające dla ustalenia treści stosunku prawnego - obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w określonej wysokości (por. np. wyroki NSA: z 9 września 201 r., II GSK 1219/14 i z 9 marca 2017 r., II GSK 1682/15).

Stąd też stwierdzić należy, że sporządzane przez służby kontrolne zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania w dniu 11 października 2013 r. było prawidłowe. W samochodzie skarżącego nie umieszczono oryginału poświadczenia uiszczenia opłaty postojowej, stanowiący dokument (dowód) potwierdzający jej uiszczenie. Obowiązek poniesienia opłaty powstał więc z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w strefie. Z kolei zgodnie z art. 40d ust. 2 u.d.p. opłaty, o których mowa w art. 13f ust. 1 podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawę prawną działania organu egzekucyjnego stanowi w takim przypadku art. 13f ust. 1 u.d.p. w zw. z art. 40d ust. 2 u.d.p. z tych względów za nieuprawniony uznać należy sformułowany przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) w rozumieniu wskazanym przez skarżącego. Będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego kontrolerów braku poniesienia opłaty za parkowanie należącego do skarżącego samochodu osobowego w strefie płatnego parkowania.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że skarżący w toku postępowania wielokrotnie sygnalizował, że nie kojarzy parkowania swego pojazdu w czasie i miejscu objętym postępowaniem, a pomiędzy nim i organami była prowadzona liczna korespondencja. Wierzyciel przekazał skarżącemu w dniu 20 września 2016 r. posiadany materiał dotyczący parkowania w dniu 11 października 2013 r. wraz ze zdjęciami z miejsca zdarzenia oraz kopią zawiadomienia i upomnienia (pismo wierzyciela z 10 stycznia 2017 r. - w aktach sądowych, karta 69), wyjaśniając zarazem motywy prowadzenia postępowania.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), to również w tej kwestii organ przedstawił prawidłowe stanowisko powołując art. 40d ust. 3 u.p.d., zgodnie z którym obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3, oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Przepis stanowi samodzielną podstawę do uznania, że z upływem pięcioletniego terminu w tym przepisie wskazanego, przedawnia się obowiązek zapłaty m.in. opłaty z art. 13f tej ustawy. Trafnie zatem wskazał organ II instancji, że okres ten upływał z końcem 2018 r. Oznacza to, że do tej daty organ egzekucyjny mógł podejmować czynności egzekucyjne mające na celu realizację obowiązku wynikającego z wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia organu II instancji, tj. 16 maja 2018 r. obowiązek uiszczenia opłaty nie uległ przedawnieniu.

Sądowi wiadomo z urzędu, że przed tut. Sądem zawisła kolejna sprawa ze skargi B.P., pod sygn. akt I SA/Gl 230/19, którą zakwalifikowano jako skargę na czynności organu egzekucyjnego (pismo z 7 lutego 2019 r.). W piśmie tym skarżący podał, że organ egzekucyjny przeprowadził z jego rachunku bankowego skuteczną egzekucję kwoty [...] zł w dniu 23 października 2018 r., o czym powziął wiedzę z pisma organu, które otrzymał 6 listopada 2018 r.

Z wyżej wskazanych względów Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie organu nadzoru jak i poprzedzające je postanowienia wierzyciela nie naruszają ani przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Wykazana legalność zaskarżonego postanowienia, w którym organ nadzoru zasadnie zaaprobował stanowisko organu egzekucyjnego o odmowie uwzględnienia zarzutów zobowiązanego na prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania opłat dodatkowych za pozostawianie pojazdu w strefie płatnego parkowania, nakazywała oddalić skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a