Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1118/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62,64,65
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. M. i J. M. na decyzję Wojewody z dnia 7 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2008 r., znak: [...] Prezydent Miasta K. , na podstawie art. 63 ust. 2, ust. 3 , ust. 4, art. 64 i art. 4 pkt 9 i 9b1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1`997 r. o gospodarce nieruchomościami, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, orzekł w pkt 1 o ustaleniu dodatkowej opłaty rocznej za rok 2008 r. w kwocie [...] zł obciążającej J.M. i R.M. jako współużytkowników wieczystych nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa, obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,3248 ha, obr. [...] , jedn. ew. [...] , położonej w [...], z uwagi na niedochowanie terminów zagospodarowania tej nieruchomości określonych decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 28 maja 1998 r. znak: [...] oraz umową o zmianie terminu zagospodarowania nieruchomości z dnia 26 września 2002 r. (Repertorium.....) na 1 maja 2004 r. - termin rozpoczęcia i 1 maja 2007 r. - termin zakończenia zagospodarowania nieruchomości. W pkt 2 ww. decyzji określił termin zapłaty ustalonej opłaty rocznej oraz sposób jej uiszczenia. W pkt 3 tej decyzji orzekł, iż za każdy następny rok niedochowania terminów zagospodarowania nieruchomości opłata roczna podlega zwiększeniu o 10 % wartości nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła w imieniu mocodawców pełnomocnik J.M. i R.M. , radca prawny M.C. , żądając jej uchylenia. W odwołaniu zarzucono, iż Prezydent Miasta K. powołał te same fakty i okoliczności co we wcześniejszej decyzji z dnia 17 października 2007 r. i podobnie jak przy wydaniu wcześniejszej decyzji, również w przypadku niniejszej, organ l instancji nie odniósł się do przyczyn uzasadniających niemożność dotrzymania przez użytkowników wieczystych terminów zabudowy. W dalszym wywodzie Pełnomocnik zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 7 K.p.a. - przez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony,

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a. - przez nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym brak dokładnego wskazania i wyczerpującego omówienia przyczyn, dla których organ I instancji uznał za zasadne nałożenie dodatkowej opłaty rocznej na Spółkę, mające szczególne znaczenie w przypadku decyzji mieszczącej się w ramach uznania administracyjnego -przez co organ I instancji pozbawił stronę przekonania o trafności jego decyzji.

- art. 8 i art. 11 K.p.a. przez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy podjęciu decyzji, co nie pozwala stronie nie tylko na zrozumienie decyzji, ale i na jej zaakceptowanie - podważając zaufanie obywatela do organów państwa, a tym samym naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Ponadto Pełnomocnik zakwestionowała operat szacunkowy opracowany dla wnioskowanej nieruchomości, tak co do jego zakresu, jak i ustaleń, wskazując na jego wewnętrzną sprzeczność.

Po rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia 7 maja 2009 r. znak: [...] orzekł w pkt. I o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części objętej pkt. 3 i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pkt. II. Orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie. Organ ten ustalił następujący stan faktyczny.

Wojewoda K. , decyzją znak: [...] z dnia 6 grudnia 1994 r. stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe Kolejowe Zakłady [...] w K. , użytkowania wieczystego nieruchomości ozn. jako dz. nr [...] o pow. 1,2476 ha.

Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego, decyzją znak: [...] z dnia 28 maja 1998 r., ustalił dla PPKZN "[...] " terminy zagospodarowania dz. nr [...] w następujący sposób: termin rozpoczęcia zabudowy - 24 miesiące licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, tj. od 20 czerwca 1998 r. a termin zakończenia zabudowy - 5 lat licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, tj. od 20 czerwca 1998 r.

Umową przenoszącą prawo użytkowania wieczystego gruntu, zawartą w dniu 17 maja 2000 r.. Rep. [...] , Przedsiębiorstwo Państwowe Kolejowe Zakłady [...] w K. sprzedały małżonkom A.M. i J.M. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] , która powstała w wyniku podziału geodezyjnego z dz. nr [...] . Umową o zmianie terminu zagospodarowania nieruchomości zawartą dnia 26 września 2002 r. Rep. [...] Skarb Państwa wyznaczył dodatkowe terminy: rozpoczęcia zabudowy na dzień 1 maja 2004 r. i zakończenia zabudowy na dzień 1 maja 2007 r.

W dniu [...] października 2004 r. pracownicy Wydziału Skarbu Miasta UMK przeprowadzili oględziny dz. nr [...] i ustalili, że na przedmiotowej działce nie rozpoczęto żadnych prac budowlanych. Wydział Skarbu Miasta UMK pismem znak: [...] z 24 listopada 2004 r. przypomniał Państwu M. o obowiązku dotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości.

W dniu [...] 2007 r. pracownicy Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. przeprowadzili oględziny m.in. dz. nr [...]. W trakcie oględzin ustalono, że na ww. nieruchomościach nie rozpoczęto żadnych prac budowlanych.

W wyżej przedstawionej sytuacji Prezydent Miasta K. , wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, postanowieniem znak: [...] z dnia 10 sierpnia 2007 r. wszczął postępowanie zmierzające do ustalenia dodatkowej opłaty rocznej obciążającej użytkownika wieczystego dz. nr [...] .

W toku postępowania dowodowego ustalono, że użytkownik wieczysty dz. nr [...] nie dotrzymał terminów zagospodarowania nieruchomości zgodnie z postanowieniami zawartymi w umowie z dnia 26 września 2002 r.

Podstawę do naliczenia Spółce dodatkowej opłaty rocznej stanowił operat szacunkowy sporządzony [...] 2007 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J.B. , określający wartość przedmiotowej nieruchomości na kwotę [...] zł.

W świetle powyższego decyzją z dnia 17 października 2007 r., nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł o ustaleniu dodatkowej opłaty rocznej za rok 2008 w kwocie [...] zł. obciążającej J.M. i R.M.

W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji podał m.in., iż terminy zagospodarowania ww. nieruchomości nie zostały dotrzymane pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu. W związku z tym przyjęto, że zasadne jest ustalenie dodatkowej opłaty rocznej obciążającej Spółkę w oparciu o art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W wyniku złożonego odwołania Wojewoda [...] decyzją z 29 lutego 2008 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na brak prawidłowego i wystarczającego uzasadnienia przyczyn z uwagi na które uznano za zasadne nałożenie dodatkowej opłaty rocznej.

Wojewoda przyjął, że organ I instancji działając w ramach uznania administracyjnego powinien był dokładnie i wyczerpująco przedstawić uzasadnienie faktyczne decyzji, tj. wszechstronnie i wyczerpująco wyjaśnić przyczyny podjęcia decyzji o nałożeniu dodatkowej opłaty rocznej na Państwa M.

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2008 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. ponownie orzekł o ustaleniu dodatkowej opłaty rocznej powołując się na m.in. na takie okoliczności sprawy jak wyznaczenie dodatkowego długiego terminu zagospodarowania nieruchomości, wiedzę Państwa M. o obowiązujących ją terminach zagospodarowania działek oraz brak działań i ich strony zmierzających do zagospodarowania nieruchomości mimo uzyskania decyzji o warunkach zabudowy terenu.

Wojewoda [...] uznał, iż decyzją organu I instancji jest prawidłowa.

Organ odwoławczy podniósł, że Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją znak: [...] z dnia 28 maja 1998 r. wyznaczył dla nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako dz. nr [...] obj. terminy zabudowy nieruchomości. Nieruchomość ta ulegała dalszym podziałom w wyniku których z dz. nr [...] powstały m.in. dz. nr nr [...]. W chwili dokonania podziału dz. nr [...] , a następnie zbycia prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości - cel oddania nieruchomości nadal nie był zrealizowany na żadnej z wydzielonych działek, tzn. były one niezabudowane. Tym samym - zdaniem organu odwoławczego - ciężar zabudowy spoczywający na dz. nr [...] objętej decyzją o wyznaczeniu terminów zabudowy został "przejęty" przez działki powstałe w wyniku podziału i obciążał wszystkich nabywców prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na tych działkach.

Jak wynika z akt sprawy omawiana nieruchomość nie została przez użytkownika wieczystego zagospodarowana, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu jej zagospodarowania. Terminy te upłynęły odpowiednio: rozpoczęcia zabudowy - 1 maja 2004 r. i termin zakończenia - 1 maja 2007 r.

Wojewoda podniósł, iż w sytuacji, gdy miało miejsce przedłużenie terminów zabudowy, a użytkownik wieczysty nie zabudował nieruchomości, organ reprezentujący Skarb Państwa, kierując się zasadą prawidłowej gospodarki, określoną w art. 12 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz realizując dyspozycje przytoczonych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami winien był podjąć działania dyscyplinujące. Zatem istniała podstawa do zastosowania sankcji określonej w art. 63 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w postaci obciążenia użytkownika wieczystego dodatkowy opłatą roczną i to niezależnie od kwestii zawinienia, która ma znaczenie wyłącznie przy rozpatrywaniu wniosku o przedłużenie terminu pierwotnego zabudowy.

W niniejszej sprawie należy uznać, że organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji w sposób dostateczny uzasadnił nałożenie na użytkownika wieczystego dodatkowych opłat rocznych z tytułu nie zagospodarowania nieruchomości w terminie. Prezydent Miasta K. powołał się m.in. na takie okoliczności sprawy jak wyznaczenie dodatkowego długiego terminu zagospodarowania nieruchomości, wiedzę Spółki o obowiązujących ją terminach zagospodarowania działek oraz brak działań Spółki zmierzających do zagospodarowania nieruchomości mimo uzyskania decyzji o warunkach zabudowy terenu. Nie podzielił natomiast organ odwoławczy zapatrywania Prezydenta Miasta K. , iż wyznaczając opłaty dodatkowe za niezachowanie przez użytkownika wieczystego terminów zagospodarowania nieruchomości organ nie działa w ramach uznania administracyjnego. Takie stanowisko nie znajduje potwierdzenia ani w głównej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, ani w brzmieniu stosownych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do podniesionego przez pełnomocnika stron zarzutu, iż nie zagospodarowanie w terminie nieruchomości wynika z niemożności korzystania z najbliższej i najdogodniejszej drogi dojazdowej, jaką w rozpatrywanej sprawie stanowi ul. [...], Wojewoda zauważył, że użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości Państwo M. nabyli umową z dniał 7 maja 2000 r. Brak dostępu do drogi publicznej o uregulowanym stanie prawnym (podobnie jak i niekorzystne warunki gruntowe) istniał już w chwili zakupu nieruchomości o czym nabywcy prawa użytkowania wieczystego dochowując należytej staranności wini byli wiedzieć. Ponadto w aktach sprawy brak jest dowodów na podejmowanie przez użytkowników działań zmierzających do usunięcia wyżej opisanej przeszkody poprzez np. ustanowienie drogi koniecznej. W tym stanie rzeczy podjęcie przez J.M. i R.M. wstępnych działań zmierzających do zagospodarowania nieruchomości dopiero 9 grudnia 2004 r. i usprawiedliwienie zwłoki w zagospodarowaniu nieruchomości nieuregulowanym stanem prawnym istniejącej ul. [...] nie można uznać za działania całkowicie wykluczające odpowiedzialność użytkownika wieczystego. Przede wszystkim organ zwrócił uwagę, iż nałożenie opłaty dodatkowej jest niezależne od kwestii zawinienia użytkownika wieczystego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wyceny nieruchomości, organ podniósł że operat szacunkowy z 3 sierpnia 2007 r. nie zawiera uchybień. Jednakże rzeczoznawca majątkowy J.B. w piśmie z dnia [...] 2008 r. poinformował, iż zgodnie z art. 156 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z zaistniałymi na rynku nieruchomości w roku 2008 r. zmianami koniunktury i odzwierciedleniu tego w poziomie cen nieruchomości, przedmiotowy operat szacunkowy utracił ważność po upływie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia i nie może być użyty po tym terminie.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 maja 2009 r. nr [...] złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R.M. i J.M. , reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego J.C. .Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 25 kwietnia 2008 r. znak: [...] , tj. pkt. II decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucili kwestionowanej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego:, a to: art. 7 K.p.a. - przez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony (wyrok NSA z 21 lipca 1998 r., sygn. akt II SA 506/98), art. 107 § 1 i 3 K.p.a. - przez nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji administracyjnej, art. 8 i11K.p.a. - przez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy podjęciu decyzji, co nie pozwala stronie nie tylko na zrozumienie decyzji, ale i na jej zaakceptowanie - podważając zaufanie obywatela do organów państwa, a tym samym naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe Skarżący podnoszą, że ww. naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący podnieśli, iż pomimo nieuregulowanego stanu prawnego drogi podejmowali działania zmierzające do zapewnienia dojazdu do działki i podjęcia realizacji zamierzeń inwestycyjnych. Na wniosek skarżących oraz pozostałych użytkowników wydano dwie decyzje ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, z dnia 18 kwietnia 2001 r., dotyczące dojazdu ul. [...] (z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2003r., przedłużonym następnie do dnia 31 grudnia 2006 r.). W załączniku nr 2 do ww. decyzji w pkt. 4.2 wyraźnie zaznaczono, iż obsługę komunikacyjną działek zapewnia ulica [...] , "którą należy zmodernizować do odpowiednich parametrów dla przejęcia ruchu ciężarowego w porozumieniu z zarządcą lub właścicielem." W dniu 31 lipca 2002 r. wydano wprawdzie decyzję o modernizacji ww. ulicy, jednakże na skutek sprzeciwu mieszkańców okolicznych działek decyzja ta została uchylona. Nadto Skarżący wskazali, iż co prawda w dniu 16 marca 2009 r. wystąpili z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, jednakże z uwagi na fakt utrudnionego dojazdu do ww. działki nawet w przypadku uzyskania przez nich decyzji ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu realizacja celów na jakie została przeznaczona działka będzie w dalszym ciągu niemożliwa.

Skarżący podnieśli, iż niespornym w niniejszej sprawie jest, że wywiązanie się przez nich z nałożonego obowiązku zabudowy użytkowanego terenu nie było możliwe ze względu na niemożność korzystania z najbliższej i najdogodniejszej drogi dojazdu, którą w tym przypadku stanowi ulica [...]. Odnosi się to w szczególności do użycia ciężkiego sprzętu (samochody ciężarowe i inne urządzenia), niezbędnego przy wykonywaniu robót budowlanych.

Zdaniem skarżących, wbrew twierdzeniom Wojewody [...] , decyzja ta powinna być poprzedzona ustaleniem winy użytkownika wieczystego oraz zawierać ustosunkowanie się do jego wyjaśnień.

Skarżący podnieśli, iż organy wykazują się niekonsekwencją, gdyż wskazane wyżej okoliczności uznano za przyczyny niezależne od użytkowników, co wiązało się z nie naliczeniem opłat z tytułu nie rozpoczęcia zabudowy w terminie. Taką ocenę powyższych okoliczności zawarł Urząd Miasta K. w pismach z dnia [...] 2007 r. oraz [...] 2007 r. (tak samo w postanowieniu Prezydenta Miasta z dnia 10 sierpnia 2007 r.). Takie sformułowanie znalazło się także w decyzji z dnia 17 października 2007 r. Całkowicie błędnym i niezrozumiałym jest uznanie tych samych okoliczności za równocześnie uzasadniające i nie uzasadniające niedotrzymanie terminów, a co za tym idzie naliczenia opłat. Jeśli bowiem przyznano, że użytkownicy wieczyści z przyczyn niezależnych nie mogli rozpocząć zabudowy, a jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, przyczyny te trwają i są urzędowi znane, to nie zakończenie zagospodarowania nieruchomości w wyznaczonym terminie będące w istocie skutkiem tych samych okoliczności, również nie powinno podlegać pod sankcję z art. 63 ust 2. Zdaniem skarżących zamiast wymierzania opłaty organ winien rozważyć zaproponowanie wspólnego rozwiązania problemu, gdyż ani kary, ani zmiana podmiotów umowy nie zniwelują przyczyn niemożności dochowania terminów.

Skarżący podkreślili, iż osoby fizyczne i prawne nie mogą ponosić odpowiedzialności za zachowanie organów administracji, które jest całkowicie sprzeczne z zasadami przewidzianymi w art. 7 i 8 Kodeksie postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.".- sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, nie będąc jednocześnie - z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest nie uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, a w takim zakresie, tj. pod względem zgodności z prawem Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zarzuty skargi koncentrują właściwie wyłącznie na kwestii nieuwzględnienia przez organy administracyjny kwestii braku zawinienia po stronie skarżących oraz do nieustosunkowania się do niej przez organ w uzasadnieniu decyzji.

Stan prawny sprawy przedstawia się następująco. W art. 62 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - zwanej dalej "u.g.n." ustawodawca postanowił, iż w umowie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste ustala się sposób i termin jej zagospodarowania, w tym termin zabudowy zgodnie z celem, na który nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste. Jeżeli sposób zagospodarowania nieruchomości gruntowej polega na jej zabudowie, ustala się termin rozpoczęcia lub termin zakończenia zabudowy. Za rozpoczęcie zabudowy uważa się wybudowanie fundamentów, a za zakończenie zabudowy wybudowanie budynku w stanie surowym zamkniętym. Termin, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony na wniosek użytkownika wieczystego, jeżeli nie mógł być dotrzymany z przyczyn niezależnych od użytkownika.

Zgodnie z art. 63 u.g.n. w razie niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej, o których mowa w art. 62, właściwy organ może wyznaczyć termin dodatkowy. W przypadku niedotrzymania terminów, o których mowa w ust. 1 oraz w art. 62, mogą być ustalone dodatkowe opłaty roczne obciążające użytkownika wieczystego, niezależnie od opłat z tytułu użytkowania wieczystego, ustalonych stosownie do przepisów rozdziału 8 działu II. Wysokość dodatkowej opłaty rocznej, o której mowa w ust. 2, wynosi 10 % wartości nieruchomości gruntowej określonej na dzień ustalenia opłaty za pierwszy rok, po bezskutecznym upływie terminu jej zagospodarowania, ustalonego w umowie lub decyzji. Za każdy następny rok opłata podlega zwiększeniu o dalsze 10 % tej wartości. Opłaty, o których mowa w ust. 2, ustala właściwy organ w drodze decyzji.

W myśl art. 65 u.g.n. nie pobiera się dodatkowych opłat rocznych w przypadku: 1) nie wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej na obszarze, na którym nieruchomość gruntowa jest położona, jeżeli do wybudowania tych urządzeń był zobowiązany właściwy organ, a ich brak uniemożliwiałby korzystanie z obiektów, do których wybudowania został zobowiązany użytkownik wieczysty na podstawie umowy lub decyzji; oraz

2) złożenia do właściwego organu wniosku o rozwiązanie umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących, iż przy ustalaniu opłaty dodatkowej organ powinien badać czy użytkownik wieczysty ponosi winę w związku z niezrealizowaniem zabudowy działki. Jak wynika z powołanych wyżej przepisów zagadnienie winy użytkownika wieczystego w niedotrzymaniu terminu ma znaczenie wyłącznie przy rozpatrywaniu wniosku o przedłużenie terminu pierwotnego, gdyż tylko wówczas bada się, czy termin nie mógł być dotrzymany z przyczyn niezależnych od użytkowników (art. 62 ust. 4 u.d.n.). Wynika to wprost z przepisu. W sytuacji opisanej w art. 63 ust. 2 u.g.n. kwestia winy użytkownika nie ma znaczenia dla decyzji o ustaleniu dodatkowej opłaty. Warto przytoczyć w tym miejscu tezę do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. I OSK 1031/05 (publ. LEX nr 32155), w której Sąd ten tłumaczył poruszoną kwestię, Sąd orzekający w pełni podziela to stanowisko, zawarte w tezie ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego: "z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) wynika, że - właśnie przez oddzielne odniesienie do terminów, o których mowa w ust. 1 oraz w art. 62 - dodatkowe opłaty roczne można ustalić w każdym przypadku niedotrzymania terminu, czy to pierwotnego, czy też przedłużonego, wreszcie dodatkowego. Nie ma więc ustawowego obowiązku wyznaczenia terminu dodatkowego, natomiast zagadnienie winy użytkownika wieczystego w niedotrzymaniu terminu ma znaczenie wyłącznie przy rozpatrywaniu wniosku o przedłużenie terminu pierwotnego, gdyż tylko wówczas bada się, czy termin nie mógł być dotrzymany z przyczyn niezależnych od użytkowników (art. 62 ust. 4)."

Nadto należy zauważyć, iż art. 65 u.g.n. wymienia w jakich dwóch sytuacjach organ nie pobiera opłaty rocznej dodatkowej. Nie pobiera się opłaty dodatkowej w razie nie wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej na obszarze, na którym nieruchomość gruntowa jest położona, jeżeli do wybudowania tych urządzeń był zobowiązany właściwy organ, a ich brak uniemożliwiałby korzystanie z obiektów, do których wybudowania został zobowiązany użytkownik wieczysty na podstawie umowy lub decyzji oraz w razie złożenia do właściwego organu wniosku o rozwiązanie umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. Przepis ten nie wymienia tu sytuacji braku winy użytkownika w niedotrzymaniu termu do realizacji celu użytkowania wieczystego z innego powodu niż wyżej wskazany. Powołany przepis jasny i nie można interpretować go rozszerzająco W przedmiotowej sprawie żadna z sytuacji wymienionych w art. 65 ust.1 u.g.n. nie zachodzi, zatem istniała podstawa dla organu orzekającego do ustalenia dodatkowej opłaty rocznej wobec skarżących, którzy niewątpliwie nie wywiązali się ze swoich zobowiązań wynikających z umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że organy nie badając kwestii zawinienia użytkowników wieczystych, postąpiły zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zatem z tego punktu widzenia zarówno rozstrzygnięcie jak i jego uzasadnienie jest prawidłowe.

Należy przypomnieć, iż organ przedłużył już raz wyznaczony pierwotnie użytkownikom termin do zagospodarowania działki zgodnie z umową uznając, iż nie dotrzymanie go wyniknęło z przyczyn od nich niezależnych. Jak wyżej podano organ nie musi wyznaczać dodatkowego terminu, a może od razu, po stwierdzeniu niedotrzymania przez użytkownika wieczystego terminu, nałożyć na niego dodatkową opłatę roczną. W niniejszej sprawie organ wykorzystał najpierw możliwość przedłużenia terminu z art. 62 ust. 4 u.g.n. Zakończenie robót ustalono na 1 maja 2007 r. Termin ten został już znacznie przekroczony. W związku z tym prawidłowym postępowaniem organu administracji jest zdyscyplinowanie użytkownika wieczystego poprzez nałożenie na niego dodatkowej opłaty rocznej.

Należy również podnieść, iż z art. 64 u.g.n. wynika, iż obowiązek ponoszenia dodatkowych opłat rocznych powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po bezskutecznym upływie terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej ustalonych w umowie lub decyzji. Opłaty za dany rok wnosi się w terminie do dnia 31 marca każdego roku. W związku z tym wysokość opłaty ustala się wg. wartości nieruchomości na dzień 1 stycznia roku następującego po bezskutecznym upływie terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej ustalonych w umowie lub decyzji. Organ odwoławczy powinien orzekać zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym istniejącym w dacie wydawania przez niego decyzji w sprawie. Jednakże w tym przypadku datę powstania obowiązku ponoszenia dodatkowej opłaty rocznej wyznacza sam przepis prawa.

W aktach sprawy znajduje się również operat szacunkowy sporządzony na dzień 15 marca 2009 r., który określa wartość rynkową nieruchomości obejmującej działkę Ne [...] na dzień 1.01.2008 r. Wartość rynkowa określona w tym operacie wynosi [...] zł i jest znacznie większa niż wartość ustalona operatem z dnia [...] sierpnia 2007 r. (....zł). Organ odwoławczy zasadnie jednak nie uwzględnił nowej oceny szacowania, która jest znacznie większa niż poprzednia. W przeciwnym razie naruszyłby art. 139 K.p.a. zakazujący orzekania na niekorzyść tej strony, która wniosła odwołanie (czyli skarżących).

Sąd w zaskarżonej decyzji stwierdził uchybienie art. 138 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu organ odwoławczy może albo uchylić zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo uchylić zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Sentencja zaskarżonej decyzji zawiera zatem błędne wyrzeczenie.

Zgodnie jednak z art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w sytuacji naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest prawidłowe, a zatem fakt niewłaściwego wyrzeczenia w sentencji decyzji nie wpływa w żaden sposób na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę z nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 P.p.s.a.