Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 326/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. i I. L. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postępowania po wznowieniu postępowania administracyjnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. [...] oraz postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 326/04

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r.znak [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...], wskazując podstawę prawną art. 149 § 2 kpa, na wniosek K. i I. L. z dnia [...] sierpnia 2001r. wznowił postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] nr [...] z dnia [...] września 1998r. W postanowieniu nie zawarto uzasadnienia rozstrzygnięcia. Strony postępowania pouczono o " przysługującym im zażaleniu".

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. znak: [...] Komendant Miejski Powiatowej Straży Pożarnej w [...] odmówił uchylenia postanowienia Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] nr [...] z dnia [...] września 1998r. w sprawie stwierdzenia spełnienia, przez kotłownię olejową, zlokalizowaną w budynku administracyjno-produkcyjnym [...] SA w [...], przy ul. [...] - wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że wnioskodawca powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 kpa nie wskazał nowych okoliczności faktycznych ani dowodów istniejących w dniu wydania postanowienia przez Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] nr [...] z dnia [...] września 1998r., nie wykazał również, że postanowienie zostało wydane na podstawie dokumentu sfałszowanego lub poświadczającego nieprawdę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2004r. znak [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1991r. nr 88, poz. 400 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 kpa (tekst jednolity Dz. U. 2000 nr 98 poz. 1271 z późn. zm.) w związku z odwołaniem K. i I. L. – właścicieli [...] z dnia [...] lutego 2004r. od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] stycznia 2004r. znak: [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia spełnienia przez kotłownie olejową zlokalizowaną w budynku administracyjno-produkcyjnym [...] S.A. w [...] przy ul. [...] wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] stycznia 2004r. znak: [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że we wniosku K. i I. L. z dnia [...] sierpnia 2001r. nie ma okoliczności określonych w art. 145 § 1 kpa uzasadniających wznowienie. Organ drugiej instancji nie dopatrzył się potrzeby wznowienia postępowania z urzędu.

Dodatkowo należy wskazać, że początkowo wniosek z dnia [...] sierpnia 2001r. małżonków L. rozpoznano decyzją z dnia[...] lutego 2003r. z upoważnienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...], którą odmówiono wznowienia postępowania.

[...] Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] marca 2003r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania.

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego 2003r. IV SA 1111/03 uchylone zostały w/w decyzje obu instancji wobec, jak wskazał Sąd, istotnego naruszenia przepisu art. 149 § 2 i 3 kpa. Odmawiając wznowienia postępowania poddano bowiem merytorycznej ocenie postępowanie, którego wznowienia dochodzili małżonkowie L..

W skardze z dnia [...] marca 2004r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. i I. L. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących organ drugiej instancji nie wiedział, co jest przedmiotem niniejszego postępowania skoro w swojej decyzji przywołał decyzję organu pierwszej instancji jako dotyczącą " odmowy wznowienia postępowania" gdy tymczasem "odmawiała uchylenia postanowienia (...)". Skarżący podnieśli ponadto, że wyrok z dnia 17 kwietnia 2002r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (IV SA 3702/01), którym oddalono skargę na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, z dnia [...] października 2001r. nr [...] w przedmiocie odmowy postanowienia Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] września 1998r. o spełnieniu przez obiekt wymagań ochrony przeciwpożarowej – wydano po sfałszowaniu protokołu rozprawy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej Województwa [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Dodatkowo podniósł, że kwestia niewłaściwego określenia przez organ odwoławczy przedmiotu decyzji organu pierwszej instancji nie stanowi wady uzasadniającej uchylenie decyzji, gdyż decyzja organu pierwszej instancji przywołana została przez podanie jej numeru i daty wydania co ją identyfikuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądowa kontrolka działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż wskazane przez skarżących.

W tym miejscu należy powołać przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Zgodnie z zawartą w nim regulacją Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Zdaniem Sądu zaskarżonej decyzji, decyzji organu pierwszej instancji oraz postanowieniu o wznowieniu postępowania (wyżej szczegółowo opisanym) można postawić zarzut naruszenia prawa o charakterze kwalifikowanym tj. rażącego naruszenia prawa.

W ocenie Sądu o nieważności całego postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie przesądza wydanie postanowienia z dnia [...] grudnia 2003r. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] w przedmiocie wznowienia postępowania po rozpoznaniu wniosku K. i I. L. z dnia [...] sierpnia 2001r., z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 149 § 2 kpa.

W tym miejscu należy wskazać, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem ostatecznym można podzielić na dwie fazy. Pierwsza faza postępowania o wznowieniu polega na zbadaniu czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa, czy został zachowany termin przewidziany w art. 148 kpa, czy wniosek pochodzi od strony, czy dotyczy orzeczenia ostatecznego. Ten etap postępowania kończy wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania bądź decyzji o odmowie wznowienia postępowania w zależności od wyniku ustaleń wg wskazanych kryteriów.

Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania wskazać należy, że organ pierwszej instancji nie ustalił i nie wskazał, na jakie ustawowe przesłanki wymienione w zamkniętym katalogu art. 145 § 1 kpa powołują się małżonkowie L. we wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślenia wymaga to, że akta administracyjne przekazane sądowi nie zawierają w/w wniosku. Organ wydając postanowienie wyżej opisane nie ustalił czy wniosek o wznowienie postępowania jest dopuszczalny tj. czy opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Organ nie dokonał ustaleń i nie wykazał żeby dochodzący wznowienia postępowania dochowali terminu opisanego w art. 148 kpa. Stanowi to kolejną podstawową przesłankę, która przesądza o możliwości wznowienia postępowania bądź o braku takiej możliwości. Zgodnie z tą regulacją strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania a w razie, gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa od dnia, w którym odwołała się od decyzji.

Podkreślenia wymaga, że strona musi udowodnić, kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi je ocenić i co oczywiste przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu w trybie art. 148 § 1 kpa. Badanie wyżej wskazanej przesłanki, zachowania terminu, jest konieczne gdyż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa godzi, bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § kpa).

W ocenie Sądu wyżej wykazane uchybienia stanowią o rażącym naruszeniu prawa art. 149 kpa w związku z art. 148 kpa, którym dotknięte jest całe postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie.

O rażącym charakterze w/w naruszeń przesądza to, że doszło do oczywistego i bezspornego naruszenia konkretnego przepisu prawa, które prowadzi do skutków niemożliwych do zaaprobowania w praworządnym państwie.

Ponadto, z urzędu Sąd wskazuje, że na postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania nie przysługuje zażalenie (organ zawarł błędne pouczenie). Stosownie do art. 141 § 1 kpa na wydanie w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenia, gdy kodeks tak stanowi. Przepisy rozdziału 12 kpa o wznowieniu postępowania nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania.

Zdaniem Sądu zarzut zawarty w skardze o błędnym określeniu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji jest oczywiście słuszny, ale jak prawidłowo podniósł organ nie wpływa istotnie na wynik sprawy.

Zarzuty skarżącego zawarte w skardze a dotyczące wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2002r. w sprawie IV SA 3702/01 nie pozostają w związku z przedmiotową sprawą, która swoje źródło ma w pochodzącym z dnia [...] sierpnia 2001r. wniosku o wznowienie postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględnił szczegółowo wskazane przez Sąd zasady prowadzenia postępowania przedmiocie wznowienia postępowania. Dołączy do akt administracyjnych w/w wniosek o wznowienie postępowania.

Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).