Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 855/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 10  ust. 1, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2022 r. sprawy ze skargi H. O., L. O. na uchwałę Rady Gminy w Z. z dnia 27 czerwca 2013 r. nr XXVII/271/13 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 27 czerwca 2013 r., Nr [...] , Rada Gminy Z. (dalej: "Rada Gminy"), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 – dalej "u.s.g.") oraz art. 12 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 z ze zm.) – dalej: "u.p.z.p.", uchwaliła zmianę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Z. . Załącznikami do uchwały są: 1) część tekstowa - załącznik nr 1 do uchwały, 2) rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Z. - załącznik nr 2 do uchwały, 3) część graficzna. Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy Z. .

H. O. i L. O. ( dalej: "strony" lub "skarżący"), po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, działając przez pełnomocnika, złożyli skargę na ww. uchwałę w części obejmującej działkę nr [...], obręb Z. . Zarzucili naruszenie - co do działki stron - art. 10 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 7, art. 11 pkt 4, art. 12 ust. 1 u.p.z.p. (według stanu prawnego z dnia podejmowania kontrolowanej uchwały) w zw. z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32, art. 64 Konstytucji RP, poprzez prowadzenie czynności planistycznych z całkowitym pominięciem wielokrotnie składanych wniosków, zgłaszanych przez strony, bez dokonania rzetelnej analizy wobec nieruchomości jw. w zakresie jej położenia oraz otoczenia, a dalej poprzez pozorne rozpoznanie uwag zgłaszanych w toku procedury planistycznej - a wszystko to poprzez tzw. nadużycie władztwa pianistycznego Rady Gminy w formie nieuzasadnionego i arbitralnego ograniczenia prawa własności stron, poprzez przeznaczenie nieruchomości do obszaru OR - z wyłączeniem zabudowy. Zarzucono także bezpodstawne zróżnicowanie sytuacji prawnej skarżących w odniesieniu do właścicieli pozostałych nieruchomości znajdujących się w najbliższym sąsiedztwie, gdzie umożliwiono wzniesienie zabudowy mieszkalnej.

Mając na uwadze powyższe strony wniosły o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały w części obejmującej działkę nr [...], obręb Z. , ewentualnie stwierdzenie wydania uchwały z naruszeniem prawa; zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych; przeprowadzenie na rozprawie uzupełniających dowodów z dokumentów - według ich opisu w uzasadnieniu skargi.

W uzasadnieniu skargi strony podniosły m. in., że są właścicielami ww. nieruchomości. Uzasadnienie negatywnego rozpatrzenia ich uwag (wyrażone w załączniku nr 2 do Studium) wskazuje, że rozstrzygnięcie Rady Gminy pozbawione było jakiejkolwiek faktycznej analizy merytorycznej. Powody odmowy uwzględnienia uwag były nieracjonalne: "W celu przeciwdziałania dalszemu rozpraszaniu się zabudowy wnioskowany rejon został wyłączony z możliwości zabudowy’’. W ich ocenie uzasadnienie negatywnego rozpatrzenia uwag było nietrafne, ponieważ ich wniosek i uwaga prowadziły wręcz do utrzymania zabudowy zwartej, istniejącej w całym otoczeniu nieruchomości. W niniejszej sprawie strony wykazywały się aktywnością na przestrzeni wielu lat przed podjęciem skarżonej uchwały. Oczekiwania ich - wyrażane w m. in. w 2012 r., w 2013 roku oraz obecnie, a dotyczące możliwości zabudowy, nie są oderwane od charakterystyki nieruchomości. Jest ona (i była w 2013 roku) uzbrojona, położona przy drodze publicznej ze zorganizowanym zjazdem, a przy tym położona pośród zwartej zabudowy jednorodzinnej. Jak przedstawia to załączona dokumentacja, do najbliższych budynków (od samej granicy działki stron) jest odpowiednio 30 metrów, 51 metrów, 65 metrów oraz 45 metrów. Strony, nabywając pierwotnie nieruchomość wiedziały, że mogła być zabudowywana. Zatem działania organu uchwałodawczego wprowadziły istotne ograniczenie możliwości wykonywania prawa własności, poprzez zakwalifikowanie opisywanej nieruchomości do obszaru OR z wyłączeniem zabudowy.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Podano m. in., że strony zwracały się z prośbą o zmianę przeznaczenia działki na budowlaną. Zgodnie z poprzednim planem miejscowym działka stron położona była w terenach o funkcji wiodącej - uprawy polowe, łąki i pastwiska uprawy sadownicze i ogrodnicze. Część działki znajdowała się w terenach zalewowych, które zostały wyznaczone w tym planie w związku z występowaniem powodzi w końcu lat 90 ubiegłego wieku i później. W obrębie terenów rolniczych dopuszczona była jedynie realizacja siedlisk gospodarstw rolnych - w przypadku gospodarstwa tradycyjnego - na powierzchni 6 ha przeliczeniowych, w przypadku gospodarstwa specjalistycznego - 1 ha przeliczeniowy. Tereny położone w obszarze zalewowym były wyłączone z jakiejkolwiek zabudowy. Zgodnie z wówczas obowiązującym miejscowym planem działka ta znajdowała się częściowo w terenach układu komunikacyjnego o symbolu Zt (ok. 340 m2), a częściowo w obrębie strefy E3 - ekologicznej z warunkowym dopuszczeniem zabudowy (z analizy wynika że jest to powierzchnia ok. 2238 m2 powierzchni działki). Dopuszczono budynki mieszkalne pod warunkiem nieprzekroczenia ustalonych w planie współczynników zagospodarowania terenu oraz spełnienia dalszych wymogów. Tak więc przedmiotowa działka nie była działką budowlaną, albowiem nie była położona w terenach budowlanych. Działka stron położona jest bezpośrednio przy drodze wojewódzkiej ze spadkiem w kierunku drogi, w bliskiej odległości od rzeki [...] , która wylewała w trakcie powodzi. Działka znajduje się w obrębie terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi - osuwiska aktywne. Biorąc pod uwagę zdiagnozowane zagrożenia, zdaniem organów gminy nie byłaby zasadna zmiana przeznaczenia terenów z rolnych na budowlane, jak również wprowadzenie indywidualnej zmiany przeznaczenia wyłącznie w obrębie działki stron.

Wyrokiem z dnia 16 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 477/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę skarżących za uzasadnioną i stwierdził, że zaskarżona uchwała w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb Z. , jest niezgodna z prawem oraz zasądził od Gminy Z. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 814 (osiemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach wywiodła Gmina Z. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 2599/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

W uzasadnieniu wyroku NSA omówił stan faktyczny sprawy a następnie odniósł się do zarzutów sformułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

W ocenie NSA zarzut kasacyjny naruszenia art. 151 w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g, w związku z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. był przedwczesny.

Za przedwczesny uznał również NSA zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 28 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. , w sytuacji, kiedy Gmina Z. dopełniła wszystkich procedur związanych z uchwaleniem studium, jak również miała materialne podstawy do nieuwzględnienia zgłoszonych przez skarżących uwag.

Za zasadny został natomiast uznany zarzut naruszenia przepisów postępowania to jest: art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie ustrojowego obowiązku sądu w zakresie kontroli aktów organów jednostek samorządu terytorialnego pod względem ich zgodności z prawem, w związku z naruszeniem przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. wyrażającym się w przyjęciu przez sąd, jako podstawy rozstrzygnięcia wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oraz niewyjaśnieniem na czym polegało samo naruszenie zasad sporządzania studium lub trybu jego sporządzenia oraz niewyjaśnienie na czym polegała "istotność" tego naruszenia.

Zdaniem NSA obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było zbadanie istotnych okoliczności faktycznych, tzn. okoliczności przydatnych w procesie oceny, czy zakwestionowane przez skarżących ustalenia Studium stanowią wyraz nadużycia władztwa planistycznego.

NSA zwrócił uwagę, że szczegółowy zakres badań faktycznych w sprawie ze skargi na uchwałę w przedmiocie studium, zależy w każdej sprawie od indywidualnych okoliczności. W każdej jednak sprawie powinny to być ustalenia, pozwalające na ocenę, czy doszło do przekroczenia władztwa planistycznego. O działaniu gminy nienaruszającym art. 3 ust. 1, świadczy m.in. to, czy studium sporządzono i uchwalono w zgodzie z dyspozycjami określającymi czynniki, które należy uwzględniać w studium.

NSA zauważył, że zaskarżona uchwała została podjęta przed wejściem w życie, z dniem 18 listopada 2015 r., przepisu art. 1 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dodanego na mocy ustawy z dnia 9 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1777). W ocenie NSA oczywistym jest, że dodany przepis nie ma w sprawie zastosowania przy ocenie legalności uchwały. Z pewnością jednak wskazane w nim kryteria ładu przestrzennego, efektywnego gospodarowania przestrzenią oraz walorów ekonomicznych przestrzeni, stanowiły także w dacie uchwalenia uchwały obiektywny miernik ładu przestrzennego, w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 1 u.p.z.p.

W ocenie NSA kontrowersje między skarżącymi a Gminą dotyczą dwóch okoliczności stanowiących uwarunkowania, które należy uwzględnić w studium. Pierwsza z nich to dotychczasowe przeznaczenie terenu, a druga to stan ładu przestrzennego.

Według skarżących należało uwzględnić warunkowe dopuszczenie zabudowy wynikające z unormowań planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. , zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Z. nr [...], z dnia 23 marca 1994 r., ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa K. nr 6 z dnia 21 maja 1994 r. Natomiast w ocenie Gminy, wyłączenie wnioskowanego rejonu (działka nr [...]) z możliwości zabudowy, nastąpiło w celu przeciwdziałania dalszemu rozpraszaniu się zabudowy.

NSA uznał, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważono obie te okoliczności, jednak zdaniem NSA ustalenia, w oparciu o które Sąd pierwszej instancji ocenił, że organ nie uwzględnił uwarunkowań studium, w zakresie działki nr [...], są niewystarczające.

W ocenie NSA jest oczywiste, że plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. , zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Z. nr [...], z dnia 23 marca 1994 r., ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa K. nr 6 z dnia 21 maja 1994 r., nie obowiązywał do czasu uchwalenia zaskarżonego Studium. Na mocy art. 87 ust. 3 u.p.z.p., mógł zachować moc do czasu uchwalenia nowego planu, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie można zatem mówić, że przeznaczenie określone w tym planie, stanowiło dotychczasowe przeznaczenie, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Zdaniem NSA sąd pierwszej instancji nawiązał błędnie w rozważaniach prawnych do przeznaczenia spornej działki określonego w tym planie z 1994 r., gdy tym czasem niezależnie od planu z 1994 r., w trakcie procedury uchwalania zaskarżonego Studium (w latach 2011-2013) nieruchomość skarżących objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym w sierpniu 2004 r.

Zdaniem NSA kierunki zagospodarowania przestrzennego określone w studium, powinny być konfrontowane nie tylko z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza planie obowiązującym, ale także z kierunkami zagospodarowania terenu w dotychczas obowiązującym studium. Ustalenia w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zabrakło.

Odnosząc się do kwestii uzasadnienia nieuwzględnienia uwagi dotyczącej działki nr [...], skutkujące zaliczeniem tego terenu w Studium do obszarów rolnych wyłączonych z zabudowy (symbol OR) NSA stwierdził, że jest to zagadnienie z zakresu ładu przestrzennego i jego ocena powinna być dokonana po ustaleniu, jakie jest przeznaczenie w Studium terenów położonych w otoczeniu działki nr [...].

NSA wskazał, że po zgromadzeniu pełnych danych w tym zakresie, możliwe i konieczne jest rozważenie - z uwzględnieniem zasady wyważania interesu ogólnego (społecznego) i interesów indywidualnych - czy w danej, konkretnej sytuacji, należy dać pierwszeństwo stanowi zastanemu na danym terenie, prawu własności i mieszczącemu się w nim prawu zabudowy, czy też założeniom planistycznym, tj. planowanemu kierunkowi przyszłego zagospodarowania terenu. W jego cenie Sąd pierwszej instancji przedwcześnie jednak, jak to wyżej wskazano, uznał, że w odniesieniu do działki skarżącego nie zachodziła okoliczność uzasadniająca wyłączenie terenu spod zabudowy z powodu wskazywanego w rozstrzygnięciu uwagi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.- określanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tj. inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Przedmiotem zaskarżenia, jest uchwała z dnia 27 czerwca 2013 r. Rady Gminy Z. Nr [...] , w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Z. , zwana dalej uchwałą lub Studium.

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Uchwałę w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego niewątpliwie należy zaliczyć do uchwał z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Zgodnie art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Orzekając ponownie w sprawie Sąd wziął pod uwagę wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 6 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 2599/21 Naczelny Sąd Administracyjny i dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.p.z.p. w studium należy uwzględniać uwarunkowania wynikające m.in. z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu, stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony, stanu środowiska, w tym stanu rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości i jakości zasobów wodnych oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, potrzeb i możliwości rozwoju gminy. W związku z powyższym, zarówno organ sporządzający projekt studium i rozpatrujący złożone wnioski i późniejsze uwagi (wójt gminy) jak i organ stanowiący gminy uchwalający studium i rozstrzygający o sposobie rozpatrzenia uwag nieuwzględnionych przez wójta (rada gminy) nie działają dowolnie, albowiem rozpatrując złożone uwagi również muszą uwzględniać powyższe uwarunkowania.

Sąd orzekający w sprawie zbadał jakie przeznaczenie w dokumentach planistycznych Gminy Z. posiadała nieruchomość skarżących. Plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. , zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Z. nr [...], z dnia 23 marca 1994 r., ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa K. nr 6 z dnia 21 maja 1994 r., obowiązywał na mocy art. 87 ust. 3 u.p.z.p., do dnia 31 grudnia 2003 r. Zgodnie z tym planem miejscowym działka skarżących znajdowała się częściowo w terenach układu komunikacyjnego o symbolu Zt (pow. ok. 340 m²), a częściowo w obrębie strefy E3 – ekologicznej z warunkowym dopuszczeniem zabudowy (pow. ok. 2238 m²).

W okresie od 1 stycznia 2004 r. do 3 listopada 2004 r. nie obowiązywał w Gminie Z. miejscowy plan zagospodarowywania przestrzennego. W tym okresie działka Skarżących nie była objęta miejscowym planem, miała charakter rolniczy i zgodnie z ewidencją gruntów i budynków stanowiła grunty rolne.

W sierpniu 2004 r. Gmina Z. objęta została nowym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uchwalony plan zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. został uchwalony przy założeniu, że ustalenia studium są wiążące dla organu gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

Dysponując władztwem planistycznym gmina może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów gminy, ale jedynie w granicach zakreślonych ustaleniami studium. Tym samym istnieje ścisły związek pomiędzy studium i planem miejscowym, który sprawia, że nie można zasadnie twierdzić, iż studium nie ma żadnego znaczenia dla właściciela nieruchomości. Wręcz przeciwnie, studium, mimo że nie jest aktem prawa miejscowego, poprzez to, że wiąże organy gminy przy uchwalaniu planu miejscowego, ma istotne znaczenie dla kształtowania sytuacji prawnej właściciela nieruchomości położonej na terenie gminy. Przy modelu zależności pomiędzy studium i planem miejscowym, przyjętym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie sposób w związku z tym uciec od stwierdzenia, że studium może bezpośrednio i konkretnie naruszać interes prawny lub uprawnienie właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy.

W momencie uchwalania m.p.z.p. w 2004 r. na terenie Gminy Z. obowiązywało studium uwarunkowań i zagospodarowania terenu przyjęte uchwałą Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia 18 maja 2000 r. (zmienioną następnie uchwałą Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia 26 sierpnia 2010 r.) Zgodnie z uchwalonym planem i w zgodności z obowiązującym studium, działka skarżących położona była w terenach o funkcji wiodącej - uprawy polowe, łąki i pastwiska uprawy sadownicze i ogrodnicze. Część działki znajdowała się w terenach zalewowych, które zostały wyznaczone w tym planie w związku z występowaniem powodzi w latach 90-tych i później. W obrębie terenów rolniczych dopuszczona była jedynie realizacja siedlisk gospodarstw rolnych - w przypadku gospodarstwa tradycyjnego na powierzchni 6 ha przeliczeniowych, w przypadku gospodarstwa specjalistycznego - 1 ha przeliczeniowy. Tereny położone w terenach zalewowych w ogóle były wyłączone z jakiejkolwiek zabudowy. Zgodnie z dopuszczalnymi sposobami zagospodarowania i użytkowania terenów, w obrębie tej strefy dopuszczona była tylko warunkowa realizacja zabudowy.

W konsekwencji analizy zapisów dokumentów planistycznych obowiązujących na terenie Gminy Z. Sąd doszedł do wniosku, że Gmina Z. konsekwentnie – począwszy od planu miejscowego z 1994 r. - dla terenu, na którym znajduje się działka skarżących, określała podstawowe jego przeznaczenie jako terenu "zielonego" (ekologicznego, upraw polowych, łąk i pastwisk, upraw sadowniczych i ogrodniczych) z ewentualną warunkową zabudową. W relacji do zaskarżonego studium podstawowe znaczenie co do dotychczasowego przeznaczenia terenu mają jednak zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2004 r. W świetle zapisów tego planu, Sąd nie ma wątpliwości, że podstawowym przeznaczeniem spornego terenu było przeznaczenie rolnicze. Zapisy zaskarżonego studium są więc wynikiem konsekwentnego, wieloletniego działania organów gminy co do przeznaczenia obszaru gminy, na którym znajduje się działka skarżących. Nie bez znaczenia dla utrzymania tego przeznaczenia terenu pozostaje bliskość cieku wodnego i możliwość występowania na tym obszarze okresowych podtopień jakie już na tym terenie wystąpiły. Fakt, że już w latach 90-tych ubiegłego wieku doszło do częściowego zalania tego obszaru, potwierdzają zapisy m.p.z.p. z 1994 r. Sąd stoi na stanowisku, iż argument skarżących o znajdującej się wokół spornego terenu zabudowie i tworzeniu specyficznej enklawy z działki skarżących, nie musi oznaczać w działaniach planistycznych gminy tworzenia kolejnej zabudowy mieszkaniowej, która w przyszłości mogłaby być zalewana przez wody znajdującego się obok potoku. Doświadczenia wielkich powodzi z roku 1997 czy 2010 w Polsce pokazały, jak ogromnym błędem jest lokalizacja zabudowy mieszkaniowej na terenach zalewowych. W odpowiedzi na skargę organ gminy podniósł dodatkowo, co uwzględnił również Sąd, że działka skarżących znajduje się w obrębie terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi tzw. osuwisk aktywnych. Z uwagi na zdiagnozowane zagrożenia, zdaniem organów gminy, nie byłaby zasadna zmiana przeznaczenia terenów z rolnych na budowlane, jak również wprowadzenie indywidualnej zmiany przeznaczenia wyłącznie w obrębie działki stron. W ocenie Sądu, kupując działkę nr [...], obręb Z. w 1997 r. skarżący mieli świadomość, że podstawnym przeznaczeniem tego terenu nie była zabudowa mieszkaniowa. Do chwili podjęcia zaskarżonej uchwały, również żadne inne wcześniejsze akt planistyczne Gminy Z. (studia lub m.p.z.p.) nie były kwestionowane przez skarżących pomimo niekorzystnych dla nich zapisów w tych aktach.

W ocenie Sądu kierunki zagospodarowania przestrzennego określone w zaskarżonym studium dla spornego terenu są zgodne z dotychczasowym przeznaczeniem terenu, jego dotychczasowym zagospodarowaniem i uzbrojeniem. Fakt, iż działka graniczy z drogą publiczną nie oznacza automatycznie konieczności zmiany przeznaczenia tej działki na tereny zabudowy mieszkaniowej. Ustalony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy kierunek zagospodarowania, co do zasady, powinien być wyrazem koncepcji planistycznej dotyczącej obszarów charakteryzujących się pewnymi cechami wspólnymi, wynikającymi z podobnych uwarunkowań wskazanych w art. 10 ust. 1 oraz wywodzonych z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Dokonując oceny zaskarżonej uchwały Sąd nie dostrzegł w działaniach gminy w ramach jej władztwa planistycznego działań mogących nosić cechę nadużycia tego władztwa, nierównego traktowania skarżących lub działania ich dyskryminującego. Ustalony stan przestrzenny istnieje na tym obszarze od lat 90-tych ubiegłego wieku.

Okoliczność, że Rada Gminy, nie uwzględniając uwag stron zgłoszonej do studium, uzasadniła to chęcią zapobiegania rozproszeniu zabudowy a więc argumentem niekoniecznie trafnym biorąc pod uwagę stan zagospodarowania przestrzennego w bliskiej odległości od działki stron, nie z oznacza w ocenie Sądu, że w trakcie procedury uchwalania studiu doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania studium lub istotnego naruszenia trybu jego sporządzania. Zarówno w przypadku naruszenia zasad studium lub planu przestrzennego, jak i naruszenia trybu ustawodawca wymaga w aktualnym stanie prawnym, aby przedmiotowe naruszenia miały charakter istotny. Oznacza to, że nie każde naruszenie zasad i trybu sporządzania aktu studium lub planu przestrzennego skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części, ale tylko takie, które prowadzi do stwierdzenia, że przyjęte ustalenia są odmienne od tych, które byłyby podjęte, gdyby do stwierdzonego uchybienia nie doszło (vide wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 lutego 2022 r. II SA/Go 745/21 – Lex nr 3328043). Sąd dokonując oceny zarzutu skargi dotyczącego uzasadnienia rozpatrzenia uwagi skarżących do studium uwzględnił wyjaśnienia Gminy oparte zarówno na kontynuacji przeznaczenia spornego terenu na cele rolnicze jak i na możliwości wystąpienia na tym terenie zagrożeń środowiskowych (zlewania lub możliwości wystąpienia osuwiska) i uznał, że Rada Gminy nie dopuściła się istotnego naruszenia zasad sporządzania studium czy istotnego naruszenia trybu sporządzania studium w rozumieniu art. 28 ust.1 u.p.z.p.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.