Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1167/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2 , art. 108 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skarg G. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2012 r. nr [...] nr [...] z dnia 28 maja 2012 r. nr [...] nr [...] z dnia 4 czerwca 2012 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. przyznaje adwokatowi P. K. – Kancelaria Adwokacka, ul. [...] - od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 1440, 00 zł (słownie tysiąc czterysta czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta, rozpatrując wnioski skarżącego G. P. o przyznanie zasiłków celowych, decyzjami z dnia:

- [...] 2012 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na częściowe uregulowanie opłat za hotel, za luty 2012 r.;

- [...] 2012 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup środków czystości, za luty 2012 r.;

- [...] 2012 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na częściowe uregulowanie opłat za hotel, za marzec 2012 r.;

- [...] 2012 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup środków czystości, za marzec 2012 r.;

- [...] 2012 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na częściowe uregulowanie opłat za hotel, za kwiecień 2012 r.;

- [...] 2012 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup środków czystości, za kwiecień 2012 r.

Jako podstawę ww. decyzji organ wskazał art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) – dalej "K.p.a." oraz art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 4, art. 8, art. 11, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39, art. 102, art. 104, art. 106, art. 108, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 127, poz. 1055).

W uzasadnieniach decyzji wskazano, że skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskami o przyznanie zasiłku na uregulowanie opłat za hotel oraz środków czystości, za miesiące luty, marzec i kwiecień 2012 r.

Ustalono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na stałe, a zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jest zdolny do pracy w warunkach chronionych.

Odnośnie decyzji dotyczących przyznania zasiłku celowego za częściowe uregulowanie należności za hotel oraz środków czystości na luty 2012 r. ustalono, że dochód skarżącego (wynoszący 477 zł) jest na granicy ustawowego kryterium dochodowego przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, jednak nie stwierdzono żadnych szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Organ ustalił, że na dochód skarżącego składa się zasiłek w kwocie 417 zł oraz 60 zł wpłacane na fundusz remontowy przez M. B., wynajmującą lokal należący do skarżącego. Zdaniem organu ww. kwota pomniejsza zobowiązania skarżącego z tytułu kosztów remontowych, a zatem stanowi jego dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

Odnośnie decyzji dotyczących przyznania zasiłku celowego za częściowe uregulowanie należności za hotel oraz środków czystości na marzec 2012 r. ustalono, że na dochód skarżącego składa się tylko kwota zasiłku stałego w wys. 417 zł, a na miesiąc kwiecień kwota zasiłku stałego w wys. 417 zł oraz zasiłku okresowego w wys. 30 zł.

Ponadto ustalono, że skarżący jest właścicielem kamienicy w L o powierzchni 100 m2, stanowiącej trzy odrębne lokale mieszkalne, dzięki którym zdaniem organu byłby w stanie przezwyciężyć swoje trudności życiowe. Organ podkreślił, że skarżący nie współdziała z instytucją pomocowa w kierunku wykorzystania przedmiotowej nieruchomości, a także w kierunku polepszenia swojej sytuacji życiowej.

Organ wyjaśnił, że organy pomocy społecznej, wydając decyzje, biorą pod uwagę okoliczności przemawiające za przyznaniem pomocy, oceniają sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia oraz jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Organ następnie wskazał, że bierne oczekiwanie na świadczenie z pomocy społecznej, bez wykazania aktywności, w tym poszukiwania źródeł dochodu, nie uprawnia do otrzymania świadczenia.

Odnośnie odmowy przyznania zasiłku celowego na uregulowanie opłat za hotel, dodatkowo wskazano, że na terenie K znajduje się zarówno noclegownia, jak i przytuliska dla mężczyzn, a ponadto istnieje możliwość najmu lokalu mieszkalnego na wolnym rynku, np. przy wykorzystaniu środków pozyskanych dzięki nieruchomości w L.

Od powyższych decyzji skarżący wniósł odwołania domagając się ich uchylenia w całości oraz orzeczenia zgodnie z jego wnioskami. W odwołaniach, skarżący przede wszystkim zakwestionował zaliczenie do jego dochodu w decyzjach dotyczących lutego 2012 r. kwoty 60 zł płaconej przez M. B. Zdaniem odwołującego się organ I instancji błędnie uznał, iż wpłacanie na fundusz remontowy należy do obowiązków właściciela lokalu. Odwołujący się podniósł, że ustawa o własności lokali w art. 6 nie przewiduje obowiązku członków wspólnoty mieszkaniowej tworzenia funduszu remontowego, a zatem opłaty na ten cel nie mieszczą się również w ustawowym obowiązku właściciela lokalu. Ponadto wspólnota mieszkaniowa budynku w L przy ul. Ł nie podejmowała żadnych decyzji o utworzeniu funduszu remontowego, zatem nie istnieje żaden prawny obowiązek wpłat na fundusz remontowy. Odnośnie kwestii zawarcia kontraktu socjalnego odwołujący się zarzucił, iż proponowane przez MOPS warunki są nie do zaakceptowania, skoro jedynym wyjściem dla organu jest sprzedaż nieruchomości w L. Wyjaśnił, że sprzedaż lokalu w L jest niemożliwa z uwagi na istniejący dług alimentacyjny wobec synów. Dlatego kwota uzyskana ze sprzedaży nie pokryłaby w całości zadłużenia alimentacyjnego, a odwołującego się byłby pozbawiony jedynego stałego dochodu, z którego uiszczane są zobowiązania alimentacyjne.

Decyzjami z dnia 31 maja 2012 r., o nr: [...] i [...], z dnia 28 maja 2012 r. nr [...] i [...], z dnia 4 czerwca 2012 r. [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięć SKO wskazało art.2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071).

W uzasadnieniach decyzji odmawiających przyznania zasiłku celowego SKO podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, stwierdziło, że samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia. Uznano, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone rzetelnie, a dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego jest prawidłowa. Zaskarżone decyzje wyraźnie wskazują, dlaczego wnioskowane świadczenia nie mogły być przyznane i jakimi kryteriami kierował się organ odwoławczy przy ich wydaniu. Przedstawiony opis stanu faktycznego sprawy znajduje pełne pokrycie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Podkreślono brak chęci współdziałania skarżącego z organami pomocy społecznej w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej oraz podjęcia negocjacji w celu zawarcia kontraktu socjalnego. Wskazano, że skarżący nie jest zainteresowany ani sprzedażą nieruchomości, ani wynajmem, ani remontem, ani przeprowadzką. Skarżący odmawia również przyjęcia wsparcia ze strony organu pomocy społecznej w zakresie aktywizacji zawodowej, nie chce skorzystać z doradztwa zawodowego, aby ułatwić sobie wejście na rynek pracy osób niepełnosprawnych. Podkreślono, że zasiłek celowy nie może być traktowany jako comiesięczne, stałe źródło utrzymania osoby objętej systemem pomocy społecznej. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu skarżącego odnośnie niewłaściwego obliczenia jego dochodu.

Na powyższe decyzje skarżący wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skargach skarżący przedstawił swoją złą sytuację materialną i zdrowotną. Podniósł, że nie posiada uprawnień do renty i jest pozbawiony środków do życia. Leczy się przewlekle u kilku specjalistów, cierpi na cukrzycę i legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Skarżący zarzucił, że MOPS w decyzjach dotyczących zasiłku celowego na częściowe uregulowanie opłat za hotel oraz na środki czystości za luty 2012 r. błędnie oblicza jego dochód wliczając do niego kwotę 60 zł uiszczaną z tytułu funduszu remontowego przez osobę wynajmującą lokal w należącym do skarżącego budynku. Skarżący podniósł, że wspólnota mieszkaniowa nieruchomości w L nie ustaliła funduszu remontowego i nie ma tej opłaty w umowie najmu lokalu. Skarżący zakwestionował stanowisko organu jakoby nie podejmował działań celem uzyskania korzyści z posiadanej nieruchomości w L. Podniósł, że chciał tę nieruchomość przepisać dzieciom w zamian za umorzenie należności alimentacyjnych. Nie zgodził się też ze stwierdzeniem, że odmawia współpracy z MOPS, a także podniósł zarzut niewłaściwego uzasadniania zaskarżonych rozstrzygnięć. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Sprawy ze skarg na ww. decyzje zostały zarejestrowane pod sygn. akt od III SA/Kr 1167/12 do III SA/Kr 1172/12. Postanowieniami z dnia 13 grudnia 2012 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ww. sprawy oraz postanowił prowadzić je dalej pod sygn. akt III SA/Kr 1167/12.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Skargi skutkują uchyleniem zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji z przyczyn wskazanych w poniższych wywodach.

Na wstępie zaznaczyć należy, że dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych.

Przyznanie pomocy społecznej, m.in. w formie zasiłku celowego następuje w trybie i na zasadach określonych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy, a także na podstawie stosowanych odpowiednio w oparciu art. 14 tej ustawy - przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej "K.p.a.". W postępowaniu tym znajdują zatem odpowiednie zastosowanie przepisy art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Z przepisów tych wynika, iż organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozstrzygnięciu organy powinny wyjaśnić stronie przesłanki, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy oraz wskazać fakty, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej.

Dokonując kontroli Sąd uznał, że w toku postępowania doszło do naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji, jak i poprzedzających je decyzji organu I instancji.

Przepis art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej definiuje pomoc społeczną jako instytucję polityki społecznej mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ust. 1 cyt. ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z uwagi na ten, cel przepis art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nakłada na organy udzielające pomocy społecznej zadanie podejmowania działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Już te regulacje wskazują, iż ustawową przesłanką korzystania z pomocy społecznej, bez względu na rodzaj świadczenia jest nie tylko pozostawanie osoby czy rodziny w trudnej sytuacji życiowej, ale i wykazanie przez starających się o taką pomoc, że ze swej strony podjęli starania, które przy uwzględnieniu ich możliwości, zasobów i uprawnień nie pozwoliły jednak na przezwyciężenie tych trudności. Bierne oczekiwanie na świadczenie pomocy społecznej, bez wykazania w ramach możliwej u danej osoby aktywności w rozwiązaniu swej trudnej sytuacji nie uprawnia do świadczenia.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy stwierdzić, że w sprawie nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób kompleksowy materiału dowodowego, co uniemożliwiło Sądowi pełną ocenę stanu faktycznego i stanu prawnego co do rozstrzygnięć dotyczących odmowy przyznania wnioskowanych przez skarżącego zasiłków celowych.

Organy odmawiające skarżącemu przyznania zasiłku, badając jego miesięczne dochody podniosły, że na dochód skarżącego składa się zasiłek stały w wysokości 417 zł oraz kwota 60 zł wpłaca przez M. B. na fundusz remontowy na rzecz należącego do skarżącego lokalu w L. Przyjmując, że kwota 60 zł zalicza się do dochodu skarżącego organy powołały się na pismo MOPS z dnia 16 kwietnia 2009 r., z którego wynika, że podczas rozmowy z M. B. ustalono, że płaci ona czynsz w wysokości 160 zł, w tym 100 zł komornikowi i 60 zł na tak zwany fundusz remontowy. Z pisma tego nie wynika natomiast, że funduszem remontowym dysponuje skarżący i że pieniądze te zwiększają jego miesięczny dochód. Również z pisma z dnia 15 lutego 2010 r. pochodzącego od J. K., nie wynika czy i w jakim celu został powołany fundusz remontowy, a także czy 60 zł od M. B. trafia w rzeczywistości do skarżącego. Ponadto w odwołaniu i skardze, skarżący kwestionując wliczenia do jego miesięcznych dochodów kwoty 60 zł podniósł, że wspólnota mieszkaniowa nieruchomości w L nie ustaliła funduszu remontowego i nie ma tej opłaty w umowie najmu lokalu. Tymczasem organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w tym zakresie. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika także aby organy badały powołaną przez skarżącego umowę najmu.

Decyzja wydana na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy. Oznacza to jednak, że na organach administracji rozpoznających sprawę o zasiłek celowy ciąży obowiązek szczególnej dbałości o ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz dokładne wyjaśnienie stronie przyczyn, które legły u podstaw rozstrzygnięcia. Dotyczy to również kwestii kryterium dochodowego, które w przypadku zasiłku celowego brane jest pod uwagę w ramach kompleksowego zbadania sytuacji wnioskodawcy.

Z powyższego wynika, że w przypadku zasiłku celowego, prawidłowe ustalenie kryterium dochodowego ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu ustalenie, że kwota 60 zł uiszczana przez najemcę lokalu należącego do skarżącego z tytułu funduszu remontowego stanowi jego dochód nie zostało dokładnie zbadane i w tym zakresie wymaga uzupełnienia.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego - organ odwoławczy, w ramach swych uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy jest bowiem tym, który merytorycznie rozpatruje sprawę, co oznacza, że jest powołany do oceny poprawności decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Dlatego musi on dokonać samodzielnej oceny wiarygodności zebranych w sprawie dowodów, ewentualnie po ich uzupełnieniu, poczynić stosowne rozważania prawne w oparciu o prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne.

Tymczasem w zaskarżonych decyzjach ograniczono się jedynie do stwierdzenia, że materiał dowodowy został właściwie zgromadzony i prawidłowo oceniony. Nie odniesiono się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji I instancji odnośnie ustalania jego miesięcznego dochodu.

Odnośnie ustalenia statusu materialnego skarżącego we wszystkich zaskarżonych decyzjach, Sad stwierdza też, że na żadnym etapie postępowania organy nie podjęły próby chociażby szacunkowego określenia wartości majątku nieruchomego skarżącego. W ocenie Sądu ustalenie takie ma kluczowe znaczenie dla stworzenia pełnego obrazu sytuacji życiowej skarżącego, a tym samym oceny czy udzielanie mu świadczeń z pomocy społecznej mieści się w ramach prawnych dotyczących pomocy społecznej.

Przechodząc do zarzutu bezpodstawnego przyjęcia przez organy, że skarżący odmawiał współdziałania z organami pomocowym w zakresie rozwiązania jego trudnej sytuacji życiowej, stwierdzić należy, że organy uznały, iż podstawą do odmowy przyznania zasiłków celowych jest nieprzyjęcie przez skarżącego propozycji współdziałania wynikającego z art. 4 ustawy o pomocy społecznej i odmowa zawarcia kontraktu socjalnego. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego (...) mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymaniu świadczeń z pomocy społecznej.

Skarżący twierdził, że nieprawdą jest, że odmówił podpisania kontraktu socjalnego, gdyż nawet w zarysie nikt mu go nie przedstawił.

Zgodnie z art. 6 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej użyte w tej ustawie określenie "kontrakt socjalny" oznacza umowę zawartą z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą uprawnienia i zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny. Umowa ta, której celem jest wzmocnienie osoby ubiegającej się o pomoc w zakresie aktywności i samodzielności życiowej i zawodowej lub przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, musi uwzględniać zasady wynikające z ustawy o pomocy społecznej oraz warunki, na jakich ustala się poszczególne świadczenia. Istotne jest, że ustawa o pomocy społecznej nie odsyła do uregulowań Kodeksu cywilnego i nie przewiduje równości kontrahentów, w tym także w określaniu jej treści.

W myśl art. 108 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w celu określenia sposobu współdziałania w rozwiązywaniu problemów osoby lub rodziny znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej pracownik socjalny może zawrzeć kontrakt socjalny z tą osobą lub rodziną, w celu wzmocnienia aktywności i samodzielności życiowej, zawodowej lub przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Ostateczny kształt kontraktu socjalnego co do jego treści należy do organu pomocy społecznej, co wynika także z przepisów wykonawczych, a więc z obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie wzoru kontraktu socjalnego (Dz. U. Nr 218, poz. 1439) - por. wyrok NSA z dnia 22 września 2011r., sygn. akt I OSK 675/11 Lex Omega nr 1068526).

Zauważyć trzeba, że z akt sprawy wynika, że dokument, który byłby takim projektem kontraktu socjalnego, o którym jest mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, nie został sporządzony. Natomiast, na poparcie ustalenia o braku woli podpisania kontraktu socjalnego nie jest wystarczającym przywołanie przez organ negatywnego stanowiska w tej kwestii przez osobę ubiegającą się o świadczenie, czy też przesyłanie tej osobie niewypełnionego druku kontraktu. Zatem zdaniem Sądu w kontrolowanych postępowaniach postawiony skarżącemu zarzut braku współdziałania nie został prawidłowo wykazany przez organy.

Reasumując, w zakresie ustalenia kryterium dochodowego i statusu materialnego skarżącego Sąd uznał, że organy swoim postępowaniem dopuściły się naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 i art. 107 K.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy powinny podjąć zatem wszelkie niezbędne działania w celu pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie statusu materialnego skarżącego. Niezbędne jest podjęcie działań w celu ustalenia chociażby orientacyjnej wartości majątku skarżącego. Istnieje także potrzeba przedstawienia skarżącemu sporządzonego projektu kontraktu socjalnego. Konieczne jest także dokładne zweryfikowanie informacji, czy w istocie można wliczyć do miesięcznego dochodu skarżącego kwotę 60 zł rzekomo uiszczaną przez najemcę lokalu należącego do skarżącego z tytułu funduszu remontowego. Ponadto organy powinny ustosunkować się do twierdzeń skarżącego do tyczących braku w umowach najmu obowiązku uiszczania opłaty na fundusz remontowy, a także braku uchwały wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości należącej do skarżącego odnośnie powołania funduszu remontowego. Dopiero tak ustalony stan faktyczny sprawy powinien stanowić podstawę rozważań o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłków celowych.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" P.p.s.a. w związku z art. 135.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 250 P.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na w/w. zaskarżone decyzje, Sąd działał w trybie art. 111 § 2 P.p.s.a., który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach skarga opiera się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów postępowania przy identycznym stanie faktycznym – stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy w/w sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111 § 2 P.p.s.a., a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, a strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do ich połączenia.