Wyrok NSA, sygn. akt III SA 5205/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "c"
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz. 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana Z. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 17.02.1998 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10.10.1997 r. Drugi Urząd Skarbowy W.-Ś. odmówił zwrotu zapłaconego podatku dochodowego w wysokości 178.591,00 zł należnego od dochodu uzyskanego z tytułu przeniesienia prawa wieczystego użytkowania.

Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że sprzedaż ww. prawa nastąpiła przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i dlatego podlegała ona opodatkowaniu zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dnia 16.10.1997 r. od ww. decyzji złożono odwołanie do Izby Skarbowej wnosząc o zwrot kwoty zryczałtowanego 10 procent podatku dochodowego, który został zapłacony nienależnie.

Izba Skarbowa decyzją z dnia 17.02.1998 r. utrzymała w mocy decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podała, że dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy zezwalał wyłącznie na objęcie przejętych nieruchomości przez poprzednich właścicieli w formie użytkowania wieczystego.

Z prawnego punktu widzenia nie jest to prawo własności, a, jedynie prawo użytkowania rzeczy, nie można więc stwierdzić iż stosunki własnościowe zostały przywrócone.

Prawo użytkowania wieczystego zostało sprzedane w dniu 4.09.1997 r. - akt notarialny repertorium A Nr 7633/97. A zatem zasadnie - zdaniem Izby Skarbowej opodatkowany został przychód uzyskany z ww. sprzedaży.

Dnia 18.03.1998 r. złożono skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając decyzji Izby naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "c" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz naruszenie art. 64 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawiając stan sprawy skarżący stanął na stanowisku, iż ustanowienie użytkowania wieczystego na przedmiotowej działce miało charakter zwrotu nieruchomości i w zaistniałym stanie, faktycznym nie nastąpiło takie nabycie prawa do nieruchomości którego zbycie przed upływem 5 letniego okresu rodziłoby obowiązek uiszczenia 10 procent zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie było nabyciem nowego prawa, lecz miało na celu przywrócenie stosunków sprzed 21.11.1945 r. w postaci zwrotu nieruchomości. Nie nastąpiło więc przysporzenie na skutek nabycia nowego prawa, a jedynie zwrot prawa, które wcześniej przysługiwało.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "c" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/ źródłem przychodów jest sprzedaż lub zamiana prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli sprzedaż lub zamiana nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i została dokonana przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

W sprawie niniejszej bezspornym jest, że decyzją z dnia 29.09.1995 r. na rzecz Jana Z. i Marii W. ustanowiono na 99 lat prawo użytkowania wieczystego nieruchomości o pow. 1.994 m2 położonej w W. przy ul. T. 27 w 1/2 części każdemu z nich, zaś w dniu 4.09.1997 r. prawo to Maria W. i Jan Z. sprzedali aktem notarialnym /Rep. A Nr 7633/97/.

Odnosząc powołany stan faktyczny do treści zacytowanego art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "c" należało przyjąć, iż prawidłowo organy podatkowe uznały sprzedaż prawa użytkowania wieczystego za źródło przychodów.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej decyzja z dnia 29.09. 1995 r. nie przywracała stosunków sprzed 21.11.1945 r. w postaci zwrotu nieruchomości.

Mając za podstawę dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/ - który to dekret stanowił podstawę przyjęcia na własność gminy m.st. Warszawy przedmiotowej nieruchomości - Kierownik Urzędu Rejonowego w W. ustanowił prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 7 powołanego wyżej dekretu uwzględnienie wniosku o jakim mowa w ust. 1 następuje, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.

Powyższe uwagi wskazują, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przywrócenie prawa sprzed wejście w życie dekretu, a jedynie nabycie ograniczonego prawa rzeczowego jako jedynego możliwego do ustanowienia na podstawie tego dekretu.

Skład orzekający w sprawie niniejszej nie podzielił poglądu skarżącego, że w sprawie winna, mieć zastosowanie uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 1996 r. /FPS 7/96/. Uchwała ta bowiem dotyczy sprzedaży nieruchomości lub jej części, zwróconej w trybie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./.

W stanie faktycznym w oparciu o który była podejmowana uchwała, nieruchomość została zwrócona i stan prawny został przywrócony w całości sprzed wywłaszczenia. W takim przypadku decyzja miała charakter restytucyjny, czego nie można powiedzieć o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia 29.09.1995 r.

Wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, organy podatkowe nie dokonały interpretacji rozszerzającej przepisy art. 10 ust. 1 pkt 8. Wprost przeciwnie, należy przyjąć, iż wykładnia gramatyczna treści przepisu pozwalała na przyjęcie ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji. Zgodzić się natomiast należy że skarżącym, iż opieszałość organów administracji państwowej doprowadziła do tak późno wydanej decyzji, a w konsekwencji do obciążenia podatnika określoną kwotą podatku. Okoliczności te jednak będące w sferze zasad słuszności i sprawiedliwości winny być jednak rozpatrywane w innym postępowaniu, np. o umorzenie zaległości podatkowych.

Z tych względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.