Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1756/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6232 Miary i wagi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Miar
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] kwietnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Głównego Urzędu Miar na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez stronę skarżącą decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Miar utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], zmieniającą decyzję z dnia [...] listopada 1993 r., nr [...] z późniejszą zmianą nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie zatwierdzenia do produkcji seryjnej odmierzaczy paliw ciekłych z liczydłem mechanicznym, oznaczonych znakiem fabrycznym HOC-12.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 26 listopada 2002 r. Z. Sp. z o. o. z siedzibą w O. zwróciła się o wydanie zezwolenia na wymianę liczydeł w odmierzaczach z liczydłem mechanicznym na liczydło elektroniczne o znakach wskazanych w tym wniosku.

Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Miar zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 1993 r. z późniejszą zmianą nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Organ określił termin wprowadzania do obrotu lub użytkowania odmierzaczy do dnia [...] grudnia 2007 r.

Pismem z dnia 30 października 2006 r. Prezes Głównego Urzędu Miar poinformował M. Sp. z o.o., z siedzibą w Ż. będącą następcą prawnym Z. Sp. z o.o., z siedzibą w O. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...].

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Prezes Głównego Urzędu Miar wydał w dniu [...] kwietnia 2007 r. decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] z uwagi na zaistnienie w przedmiotowej sprawie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z ze zm.) – cytowany dalej jako k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 1993 r. przyznawała stronie uprawnienie do "wytwarzania" odmierzaczy paliw ciekłych. Natomiast decyzje zmieniające powyższą decyzję operowały określeniem "wprowadzania do obrotu i używania". W ocenie organu, terminy te są inne od ustalonych w przepisach, na podstawie których decyzja pierwotna została wydana.

Ponadto decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. potwierdzała, iż zatwierdzone przyrządy pomiarowe spełniają wymagania określone w przepisach z dnia 2 maja 1967 r. o przepływomierzach komorowych i odmierzaczach do pomiaru objętości cieczy innych niż woda (Dz. Urz. CUJiM Nr 37 poz. 3,731/2 ze zm.), podczas gdy powyższe przepisy w 2003 r. nie obowiązywały. Tym samym, w ocenie organu doszło do naruszenia art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Ponadto z wniosku strony skarżącej nie wynikało, aby zwróciła się z wnioskiem o zmianę terminu wprowadzania odmierzaczy do obrotu i tym samym postanowienia zawarte w pkt 3 unieważnionej decyzji zmieniające termin wprowadzenia do obrotu lub użytkowania zatwierdzonych przyrządów pomiarowych wykraczały poza żądanie strony, co jest ewidentnie sprzeczne z art. 61 § 2 k.p.a.

Od decyzji organu pierwszej instancji, strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym strona skarżąca zaznaczyła, iż zwracając się do organu o zgodę na wymianę liczydeł wnioskodawca kierował się wytycznymi samego organu zawartymi w piśmie z 28 stycznia 2000 roku, w którym ściśle określono wymogi jakim taki wniosek winien odpowiadać oraz obowiązki Głównego Urzędu Miar w tym zakresie. Sam wniosek o wymianę liczydeł mechanicznych na elektroniczne, wywodzi skarżący, był niezbędny z uwagi na ograniczone możliwości techniczne, jakie posiadały liczydła mechaniczne w zakresie współpracy z kasą fiskalną, przez co umożliwiały dokonywanie zmiany cen, ilości wydanego towaru, czy też sumy należności bez ich ewidencji, z ewidentną szkoda dla klienta i Skarbu Państwa. Tym samym odmierzacze wyposażone w liczydła mechaniczne stwarzałyby możność obrotu paliwami płynnymi poza jakąkolwiek kontrolą, przy czym niedogodności tych nie można było wyeliminować w drodze udoskonaleń technicznych, jedynie poprzez zastąpienie liczydeł mechanicznych elektronicznymi.

Odnosząc się do zarzutu wykroczenia w unieważnionej decyzji poza zakres żądania strony, skarżący podniósł, iż nie miał obowiązku zawrzeć we wniosku o zmianę decyzji żądania wyznaczenia terminu jej obowiązywania. Strona skarżąca wskazała, że to organ z urzędu na podstawie § 8 pkt 3 ppkt 11 Zarządzenia nr 78 Prezesa GUM z 29 czerwca 1995 r. wyznacza ten termin, przy czym jego wyznaczenie jest niezbędne, inaczej bowiem decyzja byłaby dotknięta wadą uniemożliwiającą wprowadzenie odmierzaczy do obrotu lub użytkowania. W ocenie strony skarżącej zarzut ten jest chybiony również ze względu na fakt, iż organ w piśmie z dnia 28 stycznia 2000 roku poinformował Z. w O., że zmieniona decyzja będzie zawierała nowy termin wprowadzenia odmierzaczy do obrotu lub użytkowania. Strona zwróciła zarazem uwagę na fakt, iż żaden wniosek kierowany do organu dotyczący zatwierdzenia typu odmierzaczy nie zawierał terminu, na jaki decyzja ta miałaby obowiązywać.

W ocenie strony skarżącej, za błędne uznała również stanowisko organu, zgodnie z którym unieważniona decyzja opierała się na przepisach nieobowiązujących w 2003 r. Podniosła, iż urządzenia pomiarowe, których decyzja dotyczyła były wprowadzone oddzielnymi decyzjami Prezesa Głównego Urzędu Miar do użytkowania a więc zatwierdzone zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami z dnia 2 maja 1967r. o przepływomierzach komorowych i odmierzaczach do pomiaru objętości cieczy innych niż woda (Dz.Urz. CUJiM Nr 37 poz. 3,731/2 ze zm). Tym samym występując o zmianę liczydeł w tych urządzeniach, nie można powoływać się na inne przepisy (np. obowiązujące w 2003 r.), bowiem tylko przepisy wymienione w tych decyzjach miały odniesienie do urządzeń, których zmiana miała dotyczyć. Co więcej, jak wywodzi skarżący, powołanie się na przepisy obowiązujące w 2003 r. stanowiłoby przytoczenie niewłaściwej podstawy prawnej dla sprawy i mogłoby skutkować zmianami konstrukcyjnymi stosowanych na rynku przedmiotowych odmierzaczy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. organ utrzymał wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. w mocy, ponawiając swoją argumentację. Organ podkreślił, że decyzja z dnia [...] lutego 2003 r. została wydana na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248 ze zmianami). Zgodnie z tym przepisem w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. W ocenie organu, obowiązujące przepisy nie dawały możliwości zmiany decyzji bez właściwego wniosku. Oznacza to, że organ nie mógł bez wniosku zmienić terminu wprowadzania do obrotu. W sprawie niniejszej, strona nie złożyła takiego wniosku, zatem pkt 3 decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. zmieniający termin wprowadzenia do obrotu wykraczał poza żądanie strony.

Ponadto organ wskazał, przywołując orzecznictwo sądów, że zmiana decyzji jest niedopuszczalna, w przypadku, gdy zmianie uległ stan prawny, na podstawie którego został on wydany. Konsekwencją zmiany decyzji jest branie pod uwagę aktualnego stanu faktycznego sprawy i obowiązujących przepisów na dzień zmiany decyzji. Dalej konkluduje, że zmiana regulacji prawnej, oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego, co prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej. Konsekwencją powyższego jest uznanie przez organ, że decyzja z dnia [...] lutego 2003 r. zawiera inną wadę prawną powodującą jej nieważność. Podkreślił, że decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 1993 r. przyznawała stronie uprawnienie do "wytwarzania" odmierzaczy paliw ciekłych, natomiast decyzje zmieniające powyższą decyzję operowały określeniem "wprowadzania do obrotu i używania", a więc termin inny niż ustalony w przepisach.

Dodatkowo organ podkreślił, że cytowane przez skarżącego pismo z dnia 28 stycznia 2000 r. skierowane do [...] w Z. S.A. z siedzibą w O., stanowiło jedynie informację, czy też zalecenia, ale nie miało charakteru normy prawnej. Organ zwrócił uwagę na fakt, iż w piśmie tym wskazano zarządzenie nr 78 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 29 czerwca 1995 r. w sprawie określenia przyrządów pomiarowych podlegających zatwierdzeniu typu oraz trybu postępowania przy wydawaniu decyzji dotyczących tych przyrządów, który to rodzaj aktu prawnego nie znalazł się w katalogu art. 87 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. jako źródło powszechnie obowiązującego prawa.

Ponadto organ zaznaczył, że bynajmniej nie kwestionuje faktu konieczności wymiany liczydeł, jak również innych argumentów powoływanych przez stronę, co nie zmienia faktu, iż decyzja z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] zawiera wadę, wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., której ujawnienie powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności.

Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 87 Konstytucji RP,

2. błędną wykładnię art. 16 § 1 zdanie drugie k.p.a., oraz art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach w związku z art. 28 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach,

3. przyjęcie, że zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 k.p.a.,

4. jak również naruszenie art. 7, 8, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i niewyjaśnienie postawy prawnej zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż organ stwierdzając nieważność decyzji administracyjnej z [...] lutego 2003 r. nie wykazał istnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie zawiera zdaniem strony skarżącej dokładnego wyjaśnienia, która z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. została uznana przez organ za podstawę stwierdzenia nieważności decyzji i dlaczego zdaniem organu naruszenie art. 6 k.p.a. i 61 § 2 k.p.a. miało postać rażącego naruszenia.

Zdaniem skarżącego zastosowanie przez organ art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest nadinterpretacją tegoż przepisu, a deprecjonowanie w następstwie tego zarządzeń, czy wytycznych wcześniej wydanych przez Prezesa Głównego Urzędu Miar jest dla strony niezrozumiałe i nie do zaakceptowania. Skarżący stoi na stanowisku, że podważanie po upływie lat przepisów wcześniej wydanych przez ten sam organ, nie może rodzić dla strony która prowadzi w oparciu o nie działalność gospodarczą, daleko idących negatywnych skutków. Co więcej, wywodzi skarżący, przy rozpatrywaniu wniosku pominięto obwieszczenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu uchwał Rady Ministrów, zarządzeń i innych aktów normatywnych Prezesa Rady Ministrów, ministrów i innych organów administracji rządowej, które utraciły moc z dniem 30 marca 2001 r. W obwieszczeniu tym enumeratywnie wyliczono wszelkie tracące moc akty prawne, jednak wśród nich nie ma zarządzeń Prezesa Głównego Urzędu Miar. Tak więc kierowanie się spornym zarządzeniem było w ocenie skarżącego ze wszech miar słuszne i zasadne.

Skarżący powtórzył również argumentację dotyczącą kwestii zastosowania do przedmiotowych urządzeń pomiarowych przepisów już w 2003 r. nieobowiązujących. Wskazując ponadto na fakt, iż w sytuacji, w której organ uznał, że decyzja wykraczała poza żądanie strony w kwestii terminu, który był tylko jednym z elementów tej decyzji, należało uchylić decyzję tylko w części dotyczącej zapisu wyznaczonego terminu wprowadzenia do obrotu lub użytkowania odmierzaczy, a nie unieważniać całą decyzję. Skarżący zwrócił bowiem uwagę na możliwość stwierdzenia przez organ administracji publicznej nieważności części decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy tylko jej część zawiera wady określone w art. 156 § 1 k.p.a., które jednak nie wywierają wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć decyzji, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym.

Ponadto strona skarżąca wskazała, że decyzja z dnia [...] grudnia 2001 r. wprowadziła zmianę do decyzji z dnia [...] listopada 1993 r. w postaci "wprowadzenia od obrotu lub użytkowania". Decyzja wprowadzająca tę zmianę, w ocenie strony skarżącej, nie jest przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną do sądu decyzją. Zatem unieważniona w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzja z dnia [...] lutego 2003 r. nie zawiera wady prawnej, na jaką organ się powołał.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nie podzielił ponadto argumentu skargi dotyczącego braku w obwieszczeniu Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu aktów, które utraciły moc z dniem 30 marca 2001 r. zarządzeń Prezesa Głównego Urzędu Miar, z uwagi na fakt, iż przepis Konstytucji ma w tym wypadku charakter nadrzędny.

Organ nie zgodził się również z zarzutem skarżącego, iż stwierdzając nieważność decyzji administracyjnej z dnia [...] lutego 2003 r. nie wykazał istnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przesłanki te bowiem zostały w ocenienie organu wyczerpująco wskazane w zaskarżonej decyzji tj.: brak wniosku strony o zmianę terminu wprowadzenia do obrotu lub użytkowania oraz potwierdzenie, iż zatwierdzone przyrządy pomiarowe spełniają wymagania określone w przepisach, które to przepisy w czasie wydania tej decyzji nie obowiązywały, jak również wprowadzenie do rozstrzygnięcia pierwotnej decyzji terminu "wprowadzenie do obrotu i użytkowania", a więc terminu innego niż ustalony w przepisach, na podstawie których decyzja pierwotna została wydana, powoduje, że decyzja z dnia [...] lutego 2003 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad sąd uznał skargę za zasadną. Na uwzględnienie zasługują zarzuty skargi.

W przedmiotowej sprawie Prezes Głównego Urzędu Miar działając jako organ I instancji stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], zmieniającą decyzję z dnia [...] listopada 1993 r., nr [...] z późniejszą zmianą nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie zatwierdzenia do produkcji seryjnej odmierzaczy paliw ciekłych z liczydłem mechanicznym, oznaczonych znakiem fabrycznym HOC-12, a po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podniósł, iż zaistniała przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w postaci: brak wniosku strony o zmianę terminu wprowadzenia do obrotu lub użytkowania, wprowadzenie do rozstrzygnięcia pierwotnej decyzji terminu "wprowadzenie do obrotu i użytkowania", a więc terminu innego niż ustalony w przepisach, na podstawie których decyzja pierwotna została wydana oraz potwierdzenie, iż zatwierdzone przyrządy pomiarowe spełniają wymagania określone w przepisach, które to przepisy w czasie wydania tej decyzji nie obowiązywały, powodująca, że decyzja z dnia [...] lutego 2003 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1, może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Jego redakcja, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej tego przepisu.

Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji stanowi potwierdzenie jej wydania z rażącym naruszeniem prawa.

W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Wreszcie w orzecznictwie wyrażono także pogląd, że o «rażącym» naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny; analogicznie wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., V SA 2998/99, Lex nr 51249: "Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa".

Działając w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a., w tym także na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracyjny staje wobec kwestii czysto prawnych. Odnajduje już istniejące uchybienia, tkwiące w samym materiale sprawy, a następnie je charakteryzuje. Naruszenia praw mogą być bowiem różnego rodzaju i wagi. Ocena, czy w konkretnym przypadku będziemy mieli do czynienia z rażącym naruszeniem prawa następuje w toku wykładni przepisu prawa, będącym jednym ze stadiów procesu stosowania prawa. Odzwierciedla je uzasadnienie decyzji administracyjnej. Jego rolą, wynikającą z brzmienia art. 107 § 3 k.p.a., jest wyjaśnienie toku myślenia.

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy za trafne należy uznać, podniesione w skardze, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 107 § 3 k.p.a., 7, 8 i 77 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewykazanie, że zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.

Organ wprawdzie wskazał w decyzji przesłanki, które w jego ocenie powodują, iż decyzja z dnia [...] lutego 2003 roku wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ale nie poddał je wystarczającej ocenie w aspekcie wystąpienia rażącego naruszenia prawa. Brak w niej, wymaganego art. 107 §3 k.p.a. toku rozumowania.

Organ twierdzi, iż instytucja zmiany decyzji jest niedopuszczalna, w wypadku, gdy uległ zmianie stan prawny, na podstawie którego został ten akt administracyjny wydany. Co do zasady organ ma rację. Potwierdził tę normę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2002 roku, który przywołuje Prezes Urzędu w zaskarżonej decyzji.

Wbrew jednak twierdzeniom organu decyzja z dnia [...] lutego 2003 roku nr [...] wcale nie potwierdzała, że zatwierdzone przyrządy pomiarowe spełniają wymagania określone w przepisach z dnia 2 maja 1967 roku o przepływomierzach komorowych i odmierzaczach do pomiaru objętości cieczy innych niż woda (Dz. Urz. CUJiM Nr 37, poz. 3,731/2). Przepisy te nie stanowiły bowiem podstawy prawnej decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku, a i jej treść nie dotyczy spełnienia wymagań zatwierdzonych przyrządów. Nadto organ ograniczył się tylko do stwierdzenia, że przepisy z dnia 2 maja 1967 roku nie obowiązują nie wskazując jakie obowiązywały w dacie wydania decyzji, której nieważność została stwierdzona.

Podstawę prawną decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku stanowił art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 roku Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 6 i art. 28 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku Prawo o miarach (Dz. U. nr 63, poz. 636 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 16 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 roku:

1. Obowiązkowi zatwierdzenia typu podlegają produkowane w kraju lub sprowadzane z zagranicy przyrządy pomiarowe, podlegające legalizacji lub obowiązkowi uwierzytelnienia.

2. Minister właściwy do spraw gospodarki może określić, w drodze rozporządzenia, przyrządy inne niż wymienione w ust. 1 jako podlegające obowiązkowi zatwierdzenia typu, ze względu na stosowanie ich do celów określonych w art. 10 ust. 1 lub w art. 11 ust. 1, a także ich znaczenie dla gospodarki.

3. Zatwierdzenie typu przyrządu pomiarowego jest decyzją Prezesa Urzędu dopuszczającą, z zastrzeżeniem art. 18, przyrządy pomiarowe danego typu do legalizacji, uwierzytelnienia lub użytkowania w kraju, podejmowaną na podstawie badań prototypów lub egzemplarzy produkcyjnych tych przyrządów, po stwierdzeniu, że spełniają wymagania, o których mowa w art. 10 ust. 2 lub art. 11 ust. 2.

4. Uzyskanie decyzji o zatwierdzeniu typu przyrządu pomiarowego jest obowiązkiem przedsiębiorcy, osoby fizycznej lub osoby prawnej, przed wprowadzeniem przyrządów do sprzedaży lub użytkowania w kraju.

5. Główny Urząd Miar prowadzi publicznie dostępny rejestr zatwierdzonych typów przyrządów pomiarowych.

Z analizy art. 16 w szczególności jego ust. 3 wynika, że decyzja Prezesa zatwierdzająca dany przyrząd jest decyzją dopuszczającą. Jest podejmowana po stwierdzeniu, że przyrząd ten spełnia wymagania z art. 10 ust. 2 lub 11 ust. 1 ustawy, a więc polegające legalizacji lub uwierzytelnieniu. Legalizacja jest sprawdzeniem, stwierdzeniem i poświadczeniem, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania techniczne i metrologiczne i może być stosowany.

Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku do zadań prezesa w sprawach miary należy zatwierdzanie typów przyrządów pomiarowych na podstawie wyników przeprowadzonych badań i nadawanie znaków zatwierdzenia typu, w drodze decyzji, jak również cofanie decyzji zatwierdzenia typu.

Ustawa z dnia 11 maja 2001 roku Prawo o miarach weszła w życie 1 stycznia 2003 roku. Zgodnie z jej art. 29, do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy.

Tak więc przyrządy pomiarowe po ich wyprodukowaniu musiały zostać poddane legalizacji lub obowiązkowi uwierzytelnienia. Ich wprowadzenie do sprzedaży lub użytkowania musiało zostać poprzedzone decyzją o zatwierdzeniu. Ta zaś zapadała po ich legalizacji, która stwierdzała, że dany przyrząd spełnia wymagania techniczne i metrologiczne. Tak więc legalizacja poprzedzająca zatwierdzenie danego typu przyrządu pomiarowego pełniła kluczową rolę, w świetle przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 roku w procesie wprowadzenia przyrządów do sprzedaży lub użytkowania.

W zaskarżonej decyzji brak jakichkolwiek rozważań i analizy art. 16 w związku z art. 29 ustawy, a przecież mających kluczowe znaczenie w sprawie niniejszej dla oceny czy decyzja z dnia [...] lutego 2003 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Szczególnego znaczenia w tym kontekście nabierają rozporządzenia wykonawcze w postaci zarządzeń, które mocą ustawy zostały wprowadzone do stosowania. Nie można więc przyjąć wprost, że dane zarządzenie nie obowiązywało bez głębszej jego analizy, w szczególności jaki charakter miało zarządzenie, czego dotyczyło. Istotnie zarządzenia nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie mogą stanowić podstawy prawnej wydawania przez organ administracji publicznej decyzji administracyjnych. Organy administracji publicznej działają bowiem, zgodnie z art. 6 k.p.a. na podstawie przepisów prawa, to jest prawa powszechnie obowiązującego, a takim nie są zarządzenia. Zarządzenia jako przepisy wykonawcze winny być traktowane jako "dotychczasowe przepisy" w rozumieniu przepisów art. 29 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach, innych bowiem nie było.

Powyższa materia nie była w ogóle przedmiotem rozważań organu. W szczególności organ nie rozważył, czy sama ustawa już bez rozporządzeń wykonawczych nie stanowiła wystarczającej podstawy prawnej decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku. Zawierała bowiem pełną regulację.

Także i dwie pozostałe przesłanki nie zostały wyjaśnione. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja zmieniająca decyzje z dnia [...] listopada 1993 roku wprowadziła do rozstrzygnięcia pierwotnej decyzji termin "wprowadzenie do obrotu i użytkowania" zatwierdzonych przyrządów, a więc inny niż ustalony w przepisach, na podstawie których decyzja została wydana. O które przepisy chodzi i o jaki inny termin organ już nie wyjaśnił. Tymczasem ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 roku używa terminu "wprowadzenie do obrotu lub użytkowania", a ta ustawa była przecież podstawą prawną decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku. Chodzi prawdopodobnie o termin "zatwierdzenie do produkcji". Należy w tej materii uwzględnić zmienioną rzeczywistość w porównaniu do ustawy poprzedzającej ustawę z dnia 3 kwietnia 1993 roku. Celem produkcji seryjnej odmierzaczy było przecież ich wprowadzenie do obrotu lub użytkowania.

Przedmiotem oceny organu nie były w ogóle zarzuty skarżącego podnoszone we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a dotyczące wniosku strony o zmianę terminu wprowadzenia do obrotu. Argumentacje w tym przedmiocie organ podjął dopiero w odpowiedzi na skargę. Kontroli sądu podlega decyzja, a nie odpowiedź na skargę.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.

O wykonalności uchylonych decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.