Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 435/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.7, art.77 par.1, art.138 par.1 pkt.1, art 104, art.107 par.1 par.3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.145 par.1, art.153, art.135, art. 145 par.1 pkt1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.50 ust.1,  art. 50 ust.2, art. 50 ust. 4, art. 50 ust.7, art.2 ust.1,
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art.1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: par. 2, par. 3, par.6 pkt.1,
journal: Dz.U. 2005 nr 189 poz 1598
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych
journal: Dz.U. 2011 nr 231 poz 1375
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [..] r., Nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwaną dalej "K.p.a.", oraz art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r., Nr [...] odmawiającą K. C. przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna F. C.

Stan faktyczny sprawy wynikający z uzasadnienia powołanej decyzji organu odwoławczego, przedstawia się następująco.

K. C. w dniu [...] r. zwróciła się z wnioskiem do Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o udzielenie pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna F. C. cierpiącego na [...]. Do wniosku załączyła, zaświadczenie lekarskie wskazujące potrzebę zapewnienia dziecku specjalistycznych usług opiekuńczych w ilości [...] godzin tygodniowo, w formie terapii: [...] w celu poprawy funkcjonowania dziecka w okresie od [...] r. do [...] r. Wnioskująca dołączyła zaświadczenie o dochodach członków rodziny. Na wezwanie organu K. C. przedstawiła zaświadczenie z Ośrodka Rehabilitacyjno – Edukacyjno – Wychowawczego o ilości godzin w łącznej liczbie [...] świadczonych zajęć specjalistycznych w zakresie terapii [...] na rzecz F. C.

Z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu [...] r., wynikało, że K. C. jest osobą nieaktywną zawodowo. Sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem, który wymaga całodobowej opieki oraz pomocy, rehabilitacji specjalistycznej i edukacji, celem poprawy funkcjonowania dziecka w otoczeniu, zgodnie z potrzebami chłopca oraz zgodnie z zaświadczeniem lekarskim. Placówka, w której chłopiec przebywa nie jest w stanie zapewnić mu wszystkich oddziałów terapeutycznych w wymaganej i potrzebnej ilości godzin.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną

na podstawie art. 104, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 14, art. 36 pkt 2 lit. l, art. 50 ust. 1 i 7, art. 106 ust. 1 i 4, art. 107, art. 110 ust. 1 i 7 ustawy o pomocy społecznej, § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. Nr 189, poz. 1598 ze zm.), Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił K. C. przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna F. C.

W ocenie organu, skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w rozumieniu § 2 pkt 3 i 5 ww. rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej. Powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, organ uznał, że strona nie spełniła warunków do przyznania wnioskowanej pomocy, gdyż nie wykorzystała wszystkich możliwości i uprawnień jakie stwarzają inne systemy. Organ wskazał na przepisy ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1375 ze zm.); ustawy z dnia 27 sierpnia 2008 r. o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.); ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.).

Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w ramach dostępnych systemów wsparcia skarżąca udokumentowała jedynie [...] przygotowanie przedszkolne dziecka w Ośrodku Rehabilitacyjno - Edukacyjno – [...], w związku z powyższym organ poinformował stronę, że może ubiegać się o świadczenia specjalistyczne z zakresu [...] realizowane przez Miejską Poradnię Psychologiczno – Pedagogiczną. Dodatkowo organ wskazał, że w kategorii zajęć fizykoterapii jednostką kierującą i realizującą zadanie pozostaje Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej właściwy dla syna F. Jednocześnie organ podał, że specjalistyczne wsparcie dla rodzin wychowujących dzieci niepełnosprawne świadczy także Gminny Program Działań Na Rzecz Osób Niepełnosprawnych.

Organ wskazał, że w celu wydania decyzji zbierał niezbędne dowody w sprawie. Wysokość dochodu rodziny, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jednak – jak zauważył organ - stanowiłoby podstawę do ustalenia odpłatności za świadczone usługi lub zwolnienia z opłat w przypadku decyzji przyznającej specjalistyczne usługi opiekuńcze. Reasumując organ stwierdził, że prawo do świadczeń specjalistycznych zostało zagwarantowane aktami prawnymi wskazanymi w uzasadnieniu decyzji na poziomie potrzeb określonych w zaleceniu lekarskim.

K. C. skierowała odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu, zarzucając mu niewskazanie jasnych powodów odmowy przyznania świadczenia. Organ z niewiadomych powodów uznał jej wniosek za skomplikowany i przedłużył termin jego rozpatrzenia. Stwierdziła, że organ nie podał konkretnych powodów odmowy przyznania pomocy. Według strony, organizacja specjalistycznych usług opiekuńczych leży wyłącznie w gestii ośrodka pomocy społecznej i nie mogą tego uczynić inne instytucje wskazane przez organ. W odpowiedzi na zarzut, iż nie udokumentowała starań o specjalistyczne usługi opiekuńcze w innych instytucjach, K. C. zauważyła, że w świetle obowiązujących przepisów nie wymaga się takiej dokumentacji od składających o przedmiotową pomoc. Dodała, że gdyby dziecko miało zapewnione zajęcia pomagające pokonać jego problemy, nie zwracałby się o takie zajęcia do opieki społecznej. Strona stwierdziła, że organ nie respektuje przepisów wskazanych w uzasadnieniu decyzji, które gwarantują prawo do świadczeń.

Strona podała, że oczekuje weryfikacji decyzji, a nadto zauważyła, iż przyznanie wnioskowanych zajęć choć fakultatywne, nie oznacza, że decyzje w tym przedmiocie mogą być podejmowane z pominięciem prawa, według niejasnych, nieznanych kryteriów.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania K. C. specjalistycznych usług opiekuńczych, wskazując, że nie znalazło podstaw do jej zmiany.

Uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, iż podziela poglądy organu pierwszej instancji, że strona nie wykorzystała wszystkich możliwości i uprawnień jakie stwarzają inne systemy wskazując, że powinna ubiegać się o świadczenia specjalistyczne zapewniane przez logopedę, pedagoga, psychologa realizowane przez Miejską Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną , jak i również w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej lub skorzystać ze wsparcia finansowego ofiarowanego przez Gminny Program Działań na rzecz Osób Niepełnosprawnych. W przypadku nieuzyskania pomocy z ww. jednostek, względnie uzyskania, ale nie w wymiarze godzin zalecanych przez lekarza, można – zdaniem Kolegium – ponowić starania o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych.

K. C. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Ponadto wniosła o nakazanie przyznania przedmiotowej pomocy specjalistycznej dla F. C.

Zaskarżonej decyzji, K. C. zarzuciła naruszenie ogólnie obowiązujących praw człowieka i obywatela praworządnego Państwa Polskiego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącej, organy obu instancji nie dostrzegły zawiłości prawa w zakresie uprawnień dla otrzymania specjalistycznej pomocy w formie usługi opiekuńczej dla dziecka chorego na [...].

W uzasadnieniu skargi, K. C. podniosła, że w niniejszym przypadku nie ma żadnych podstaw do uznania, że rodzina schorowanego dziecka może w pełni zapewnić samodzielnie specjalistyczną pomoc, jakiej wymaga w pełni jej syn, co wynika jasno z wywiadu środowiskowego i zgromadzonych w sprawie dokumentów. Odmowa przyznania specjalistycznej pomocy, wobec sytuacji faktycznej opisanej w aktach sprawy, stoi w sprzeczności z ogólnie obowiązującymi przepisami prawa, które mówią o tym, że osoby wymagające pomocy winny ją bezwarunkowo otrzymać, po spełnieniu odpowiednich przesłanek, które – zdaniem skarżącej - wyczerpująco zostały wykazane. Według strony, taki stan rzeczy stoi w znaczącej sprzeczności z przepisami konstytucyjnymi, gwarantującymi równouprawnienie obywateli. Wniosła o szczegółową analizę przepisów prawa, będących podstawą dla rozstrzygnięć zapadłych w sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę K.C., wniosło o jej oddalenie, wskazując, że w całej rozciągłości podtrzymuje rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji i stanowisko zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z uwagi na sformułowane w skardze żądanie K. C. o nakazanie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych wyjaśnić, należy, że powołana norma ustrojowa nie daje kompetencji sądowi administracyjnemu do nakazania organowi załatwienia sprawy w określony sposób. Sąd uznając, iż doszło do naruszenia prawa, wydaną decyzją administracyjną, w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi, stosuje środki przewidziane w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a.". Środki te mają charakter kasatoryjny, tzn. eliminujący kwestionowany akt administracyjny, zaś sprawa zostaje przekazana organowi do ponownego rozpoznania. Organ związany jest oceną prawną oraz wskazaniami sądu co do dalszego postępowania (art. 153 P.p.s.a.). W zakresie wskazań rzecz dotyczy stosowania przepisów prawa procesowego i materialnego. W pierwszym przypadku, Sąd wskazuje dlaczego dany przepis powinien mieć w sprawie zastosowanie, bądź w jaki sposób powinien być prawidłowo zastosowany. W przypadku uchybień dowodowych sąd wskazuje kierunki określonego postępowania dowodowego, wraz z wytycznymi co do przeprowadzenia określonych dowodów lub ich ponowienia. W przypadku uchybień natury materialnoprawnej wskazania mogą dotyczyć prawidłowego zastosowania przepisu, bądź jego wykładni. Nie mogą one jednak z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto sąd treścią swojego uzasadnienia nie może zastępować organów w ich ustawowych funkcjach wykonywania administracji publicznej (B. Dauter. Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Wydanie 4. Warszawa 2012 r., s. 467).

Skargę niniejszą, analizowaną pod kątem legalności działań administracji publicznej, należy uznać za uzasadnioną, ponieważ zachodzą podstawy do przyjęcia, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają przepisom prawa.

Przedmiotem skargi w sprawie jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] wydana w postępowaniu odwoławczym w sprawie z wniosku K. C. o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna F. C..

Podstawę materialnoprawną omawianego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013r., poz. 182 ze zm.). Zgodnie z art. 50 ust. 1 wskazanej ustawy, osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Powołany artykuł w ust. 2 stanowi, że usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. W ust. 4 wskazano, że specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. Zgodnie natomiast z ust. 5 art. 50, ośrodek pomocy społecznej, przyznający usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia.

Rodzaje tych usług określone są szczegółowo w przepisach § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. Nr 189, poz. 1598 ze zm.).

Analiza przepisu art. 50 ust. 2 wskazuje, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie organu ma charakter decyzji wydawanej w ramach uznania administracyjnego. Odnosząc się do decyzji uznaniowej w kontekście kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, trzeba stwierdzić, że sądowej kontroli nie podlegają oceny wartościujące na których organ opiera swoje rozstrzygnięcie. Uchylanie decyzji z takich powodów byłoby ingerencją w kompetencje organów administracji i jawnym przejęciem funkcji administracji przez sąd. Zadaniem sądów administracyjnych w takiej sprawie jest konieczność kontroli tego rodzaju decyzji pod względem przestrzegania przepisów postępowania administracyjnego, prawidłowości ustaleń faktycznych w świetle zgromadzonych dowodów, prawidłowości oceny przesłanek załatwienia sprawy, dopuszczalności stosowania danej instytucji prawnej, dokonania wyboru w ramach przepisów stosowanych w sprawie oraz adekwatności zastosowanego środka do okoliczności sprawy indywidualnej. Wskazane kompetencje odnoszą się do ustalenia, czy organ w toku postępowania w sprawie w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, czy należycie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności w sprawie, a tym samym, czy prowadząc postępowanie organ nie uchybił dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

W wyroku z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 777/05 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że obowiązkiem organów orzekających w ramach uznania administracyjnego jest rozważenie obu wskazanych w art. 7 K.p.a. interesów - słusznego interesu skarżącego i interesu społecznego. Z kolei w wyroku z dnia 20 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 820/81 (ONSA 1981, z. 1, poz. 57) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Zgodnie z tym orzeczeniem można przyjąć pewne domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego organ może odstąpić jedynie wykazując w uzasadnieniu, że załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu.

W rozpoznawanej sprawie, zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, w ocenie Sądu, powyższym obowiązkom uchybiły.

Uzasadniając odmowę wnioskowanych specjalistycznych usług opiekuńczych organy orzekające w sprawie wskazały, że F. C. korzysta z zajęć w Ośrodku Rehabilitacyjno - Edukacyjno - Wychowawczym [...] w wymiarze [...] godzin tygodniowo. Organ mając na względzie art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wskazał, że specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga takich usług w sytuacji gdy rodzina takiej pomocy nie może zapewnić, ponieważ celem pomocy społecznej zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest umożliwienie rodzicom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie mogą pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ponadto organ wskazał, że strona nie wykorzystała wszystkich możliwości i uprawnień jakie stwarzają inne systemy wynikających z przepisów o ochronie zdrowia psychicznego, o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych oraz o systemie oświaty.

Odnosząc się do powyższych argumentów organu administracji, podkreślenia wymaga, że z art. 50 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, wynika konieczność wykonywania specjalistycznych usług opiekuńczych przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje. Chodzi tu w szczególności o osoby wykonujące zawód: pracownika socjalnego, psychologa, pedagoga, logopedy, terapeuty zajęciowego, pielęgniarki, asystenta osoby niepełnosprawnej, specjalisty w zakresie rehabilitacji medycznej, fizjoterapeuty, opiekunki środowiskowej. Osoby świadczące specjalistyczne usługi opiekuńcze muszą mieć odpowiedni staż pracy, przeszkolenie i doświadczenie zawodowe, które szczegółowo określa rozporządzenie wypełniające delegację zawartą w ust. 7.

Jak trafnie wskazano w skardze, organy obu instancji w swoich rozważaniach pominęły kwestię oceny zdolności osób bliskich chorego do zapewnienia mu właściwej pomocy. W przypadku choroby F. C. nie chodzi o zwykłą opiekę, którą otacza się osoby upośledzone fizycznie, ale o opiekę specjalistyczną. Rodzice ze względu na brak środków i odpowiednich kwalifikacji z zakresu psychologii, pedagogiki czy rehabilitacji nie zawsze będą w stanie samodzielnie sprostać wymaganiom koniecznym dla prawidłowego rozwoju dziecka cierpiącego na[...]

Uwypuklenia wymaga fakt, że organy orzekające w sprawie nie ustaliły, potrzebę jakich świadczeń i w jakim zakresie czasowym przewidywał lekarz wypisujący zaświadczenie z dnia [...] r.

W ocenie Sądu jest to o tyle istotne, że postępowanie toczyło się w sprawie o udzielenie pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, których rodzaj i charakter powinien być precyzowany w oparciu o potrzeby osób wymagających pomocy, nie zaś opierać się na uznaniu organu administracji prowadzącego postępowanie.

Sąd nie podziela również argumentacji dotyczącej niemożności udzielenia wnioskowanej pomocy z uwagi na konieczność skorzystania w pierwszej kolejności przez skarżącą z przysługującego jej uprawnienia do określonych usług i świadczeń na rzecz syna, wynikających z przepisów o ochronie zdrowia psychicznego, o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz o systemie oświaty.

Jedną z nadrzędnych zasad administracji publicznej jest zasada subsydiarności, zgodnie z którą organy administracji publicznej, wykonując zadania z zakresu administracji, powinny być zlokalizowane jak najbliżej obywatela. W doktrynie wskazuje się, że powyższa zasada oznacza, iż na organy został nałożony obowiązek pomocy obywatelom przez państwo. Zasada ta ma szczególne znaczenie przy wykładni i stosowaniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Należy mieć bowiem na względzie, iż art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wskazuje, że jej celem jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Obowiązkiem administracji publicznej jest więc konieczność działania w sytuacjach gdzie przyznawanie pomocy jest nie tylko konieczne, ale wręcz niezbędne z uwagi na trudne położenie życiowe osoby wnioskującej o przyznanie pomocy. Mając powyższe na względzie niedopuszczalne jest więc stosowanie wykładni zawężającej, skutkującej ograniczeniem możliwości przyznania świadczeń przewidzianych ustawą o pomocy społecznej. Z treści § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych wynika jedynie, że zakres specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych w formie rehabilitacji fizycznej i usprawniania zaburzonych funkcji organizmu , nie może pokrywać się z zakresem świadczeń objętych przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Redakcja powyższego artykułu nie przesądza o niemożności uzyskania świadczeń w postaci rehabilitacji fizycznej i usprawniania zaburzonych funkcji organizmu, w sytuacji w której pomimo korzystania ze świadczeń objętych przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie zostały zrealizowane wszystkie niezbędne potrzeby wnioskującego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 117/13, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto należy zauważyć, iż nawet jeżeli dziecko ma zapewnione zajęcia, o których mowa w § 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, nie jest to przesłanka wyłączająca możliwość przyznania innego rodzaju specjalistycznej usługi opiekuńczej, jeżeli taka usługa byłaby konieczna (na taki przypadek wskazuje przepis § 6 pkt 1 rozporządzenia). Konieczne jest w takim przypadku także ustalenie, czy w rzeczywistości wszystkie świadczenia lecznicze, jakie okażą się niezbędne dla dziecka, objęte są listą świadczeń finansowanych na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Jak zostało to już wyżej podniesione, ośrodek pomocy społecznej ma obowiązek ustalenia zarówno zakresu usług opiekuńczych, ale również okresu i miejsca ich świadczenia (art. 50 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej). Obowiązkiem organów było zatem ustalenie, czy powołane przez nie instytucje mogą wykonywać potrzebne dziecku usługi medyczne oraz ustalić zakres czasowy i przedmiotowy, także w kontekście dojazdu dziecka do jednostki leczniczej oraz pogodzenia wyżej wymienionych uwarunkowań z dotychczas realizowanym dla dziecka programem leczniczo - wychowawczym. Powyższe ustalenia winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Intencją ustawodawcy nie było przyznanie osobie kwalifikującej się do specjalistycznych usług opiekuńczych jakichkolwiek usług, lecz poprzedzonych bardzo dokładnym rozeznaniem usług dostosowanych do rodzaju choroby, stanu zdrowia tej osoby oraz jej sytuacji rodzinnej.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy zobowiązane będą do usunięcia opisanych powyżej braków w materiale dowodowym oraz dokonać oceny ich wpływu na treść rozstrzygnięcia. W szczególności organ winien ustalić, konkretnie jakiego rodzaju specjalistycznych usług opiekuńczych wymaga syn skarżącej i w jakim zakresie czasowym są one niezbędne. Różne są bowiem formy i rodzaje terapii leczniczych. Dla przykładu w piśmie kierowanym do organu pierwszej instancji z dnia [...] r., skarżąca zwracała uwagę na potrzebę zapewnienia dziecku świadczeń w formie terapii integracji sensorycznej, logopedycznej czy behawioralnej, które jej zdaniem zaliczane są do usług leczniczych specjalistycznych. Mając na uwadze rodzaj choroby dziecka, stan jego zdrowia, konkretne wskazania lekarskie i dotychczasowy zakres leczenia dziecka, konieczne będzie zweryfikowanie tychże danych z zakresem usług leczniczych (i ich wymiaru czasowego), oferowanych przez podmioty, które organ powołał w treści decyzji. Organ winien mieć przy tym na względzie, stanowisko Sądu, że pomimo korzystania ze świadczeń leczniczych gwarantowanych ze środków publicznych, niewykluczone jest przyznanie wnioskowanej pomocy, jeżeli nie będą zrealizowane wszystkie niezbędne potrzeby dziecka. Ponadto organ winien rozważyć, w aspekcie praktycznym realną możliwość skorzystania przez syna skarżącej z usług wskazanych przezeń podmiotów, choćby z uwagi na ich zsynchronizowanie z godzinami pobytu dziecka w placówce dziennej Ośrodku Rehabilitacyjno – Wychowawczym, nie tracąc z pola widzenia, że zgodnie z zasadą subsydiarności, wykonanie zadania z zakresu administracji publicznej powinno być zlokalizowane jak najbliżej obywatela. Z uwagi na zakres dostrzeżonych wadliwości w postępowaniu dotychczas prowadzonym w tejże sprawie, dla końcowego jej załatwienia, konieczne okazało się uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji (art. 135 P.p.s.a.), w celu usunięcia uchybień w zakresie prowadzonego postępowania wyjaśniającego i oceny w pełni zebranego materiału dowodowego, w kontekście sytuacji strony oraz rozstrzygnięcia zgodnie z podstawą materialnoprawną, w granicach uznania administracyjnego.

Wobec powyższego, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.