Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 433/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48 ust. 1 i 4, art. 3 pkt 1, art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a, , art. 28, art. 30, art. 3 pkt 4 lit. c, art. 3 pkt 3, art. 48 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. B.-Ś. i A. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 kwietnia 2009r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.), nakazał K. B. - Ś. i A. Ś. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (w.c), wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K. B. II gmina K..

Organ I instancji ustalił w toku postępowania administracyjnego, m. in. na podstawie oświadczenia K. B. - Ś. i A. Ś. z dnia 7 maja 2008 r., że pobudowali oni wspólnie bez wymaganego pozwolenia na budowę na opisanej działce w lipcu 2003 r. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję sanitariatu (w.c). Odnosząc się do pisma A. Ś. złożonego w postępowaniu administracyjnym organ wyjaśnił, że ustawodawca zdefiniował pojęcie obiektu budowlanego poprzez wyliczenie zawarte w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, które ma charakter wyczerpujący, każdy bowiem obiekt można zaliczyć do jednej z trzech wymienionych w tym przepisie kategorii. Organ ocenił, że przedmiotowe obiekty nie mieszczą się w definicji budynku, ponieważ nie spełniają przesłanki trwałego związania z gruntem. Trudno także zakwalifikować je w świetle art. 3 pkt 4 prawa budowlanego do kategorii obiektu małej architektury, albowiem pod pojęciem obiektu małej architektury - należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Według organu żaden z obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania nie mieści się w pojęciu "obiektu małej architektury", bowiem definicja tego pojęcia określa jedną cechę wspólną tej kategorii obiektów budowlanych, poprzez użycie w stosunku do nich pojęcia "niewielkie obiekty". Jest to pojęcie nieostre, jednakże przykładowe wyliczenie zawarte w tejże definicji obiektów budowlanych będących obiektami małej architektury wraz z określeniem ich funkcji, pozwala ocenić w konkretnym stanie faktycznym charakter obiektu budowlanego. Wśród obiektów małej architektury wyróżnia się niewielkie obiekty w następujących kategoriach: obiekty kultu religijnego, obiekty architektury ogrodowej oraz obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku. W niniejszej sprawie rozmiary obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej nie pozwalają na zaliczenie go do obiektów niewielkich, albowiem powyższa definicja jako obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej wymienia obiekty o znacznie mniejszych gabarytach (piaskownice, huśtawki, drabinki, itp.). Wyliczenie to wskazuje ponadto na cel, jakiemu ma służyć użytkowanie tego typu obiektów, a jest nim rekreacja codzienna. Celem tego typu obiektów nie jest natomiast użytkowanie w ramach rekreacji indywidualnej, polegającej na sezonowym użytkowaniu obiektu przystosowanego do zamieszkania ludzi. Te same uwagi należy również odnieść do obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu (w.c), albowiem zarówno jego gabaryty jak i funkcję jaką spełnia wyłączają go z zakresu pojęcia obiektu małej architektury. Nie można bowiem uznać, że sanitariat (w.c.) odpowiada swymi gabarytami takim obiektom jak piaskownica, huśtawka czy drabinka. Ponadto pełni on funkcję towarzyszącą wobec obiektu głównego. Nadto za uznaniem sanitariatu (w.c.) jako obiektu objętego dyspozycją przepisu art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane przemawia jego podobieństwo konstrukcyjno-architektoniczne i funkcjonalne do zbiornika i składowiska odpadów, a więc obiektów wymienionych w art. 3 pkt 3 powyżej wymienionej ustawy. W omawianym przypadku należy odwołać się do kategorii tymczasowego obiektu budowlanego jako swoistej odmiany obiektu budowlanego (budowli), wyróżnionej z uwagi na dwa zespoły cech. Co istotne, tymczasowy obiekt budowlany nie stanowi odrębnego - oprócz wymienionych w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego - podtypu obiektu budowlanego, bowiem co do zasady za obiekt tymczasowy uznać można zarówno budynek, jak i budowlę, a nawet obiekt małej architektury. Jest to więc pewna odmiana wszystkich typów obiektów. Pierwszy zespół cech wyróżnia tymczasowe obiekty budowlane z punktu widzenia przeznaczenia do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, z jednoczesnym przewidzeniem ich do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Z kolei druga grupa tymczasowych obiektów budowlanych dotyczy takich obiektów, które nie są trwale związane z gruntem. Ustawodawca w art. 3 pkt 5 jedynie przykładowo wymienia rodzaje takich obiektów. W konsekwencji zaliczyć będzie tu można również obiekty będące przedmiotem postępowania z uwagi na posiadanie podobnych właściwości do tych, które zostały wymienione w powyższym przepisie. Z kolei obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, rozumianego jako decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektów budowlanych, to jedna z naczelnych zasad Prawa budowlanego. Ustawodawca wprowadza od niej wyjątki, a wynikają one z art. 29, w którym wskazano typy budów oraz robót budowlanych niewymagające uzyskania powyższej decyzji. Ustawodawca w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego jako niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę wymienia tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa tych obiektów wymaga zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 powyżej przywołanej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi. Jednakże w przedmiotowym przypadku opisane obiekty istnieją dłużej niż 120 dni i tym samym na ich budowę wymagane jest pozwolenie bez względu na powierzchnię zabudowy i rodzaj materiałów, z których są wykonane (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 184/08). Natomiast, jeżeli chodzi o określenie funkcji, jaką pełni większy z obiektów budowlanych, nie można zgodzić się z opinią strony, iż pełni on funkcję "trwałego szałasu". Znajdująca się aktach sprawy dokumentacja fotograficzna obrazująca stan zainwestowania i charakter przedmiotowej nieruchomości wskazuje, że obiekt ten pełni funkcje rekreacyjną.

Organ I instancji wskazał również, że postanowieniem nr [...] z dnia 4 lipca 2008 r. wstrzymano prowadzenie robót przy budowie przedmiotowych obiektów budowlanych, jednocześnie nakładając na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do 31 stycznia 2009 r. dokumentów określonych w sentencji tego postanowienia. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji zobowiązani nie wykonali nałożonego obowiązku, wobec czego w oparciu o posiadane kompetencje wymienione w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 tej ustawy powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli K. B. - Ś. oraz A. Ś., podnosząc zarzut błędnego zakwalifikowania rozpatrywanych robót budowlanych jako obiektów budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem odwołujących się, na działce nr [...] w K. B. II znajduje się parterowy obiekt gospodarczy o powierzchni nieprzekraczającej 35 m2, w którym przechowywane są narzędzia ogrodnicze służące utrzymaniu porządku na działce oraz prowadzeniu gospodarki terenu, co spełnia kryteria zawarte w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, ponieważ rozpiętość konstrukcji obiektu nie przekracza 4,80 m oraz obiekt malej architektury w postaci sanitariatu spełniający definicję zawartą w art. 3 pkt 4 ustawy, co skutkuje zastosowaniem art. 29 ust. 1 pkt 22 tej ustawy.

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzją z dnia 10 czerwca 2009 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy opisana wyżej decyzję organu I instancji. Ustalił organ odwoławczy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem nr [...] z dnia 8 stycznia 2008 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie zabudowy działki nr [...] położonej w K. B. II gmina K.. W dniu 28 kwietnia 2008 r. dokonano bez udziału strony oględzin działki nr [...] w K. B. II gmina K., podczas których stwierdzono wzniesienie bez wymaganego pozwolenia na budowę po dniu 1 stycznia 2004 r. (była to data znana organowi z urzędu, ze względu na przeprowadzoną w roku 2003 inwentaryzację działek na tym terenie i wówczas jak stwierdzono przedmiotowa działka nie była zabudowana) obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz obiektu nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (w.c). Następnie organ I instancji pismem nr [...] z dnia 28 kwietnia 2008 r. na podstawie art. 50 kpa wezwał współwłaścicieli przedmiotowej działki do złożenia oświadczenia - ustosunkowania się do załączonego protokołu oględzin z dnia 28 kwietnia 2008 r. Właściciele złożyli pisemne oświadczenie z dnia 7 maja 2008 r. zawierające informację, że obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem został postawiony w lipcu 2003 r., co zostało udokumentowane kserokopią polisy PZU SA seria [...] Nr [...] z dnia 19 lipca 2003 r. ubezpieczenia domu letniskowego oraz mienia ruchomego, wystawioną na wniosek K. B. - Ś. i dotyczącą ubezpieczenia budynku letniskowego usytuowanego na działce nr [...] w K. B. II oraz kserokopią umowy na wykonanie przedmiotowego domku letniskowego z terminem realizacji robót od 01 lipca 2003 r. do 20 lipca 2003 r., zawartą pomiędzy A. Ś., a wykonawcą M. M., D., [...] L. W oświadczeniu także stwierdzono, że zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego obiekt nietrwale związany z gruntem o powierzchni zabudowy do 35 m" nie wymaga pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr [...] z dnia 4 lipca 2008 r. o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane i jednocześnie nałożył na K. B. - Ś. oraz A. Ś. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2009 r.:

- ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwagi na to, iż obecnie dla terenu K. B. brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

- 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowych obiektów budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (zaświadczenie), do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele, budowlane.

Ustalił organ odwoławczy również, że w dniu 15 grudnia 2008 r. do organu nadzoru budowlanego wpłynęło pismo A. Ś. z dnia 10 grudnia 2008 r., w którym zakwestionował zasadność wydania wskazanego postanowienia. Nadto zobowiązani nie wywiązali się z nałożonych obowiązków.

Organ odwoławczy ustalił jako bezsporne, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały wzniesione bez stosownego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 31 (które nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie). Ponieważ organ I instancji ustalił naruszenie tego przepisu przez fakt budowy obiektów bez takiego pozwolenia, był zobowiązany przeprowadzić postępowanie w oparciu o przepisy art. 48 Prawa budowlanego. W trakcie tego postępowania zostało wydane postanowienie w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy, wstrzymujące roboty budowlane i nakładające określone obowiązki. Dopiero niewykonanie obowiązków zawartych w tym postanowieniu, nieuzupełnienie złożonej dokumentacji bądź nieuiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej daje możliwość zastosowania przepisu art. 48 ust. 1, to jest wydania przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego bądź jego części. Ponieważ zobowiązani nie wykonali w terminie obowiązków określonych w opisanym wyżej postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , podjęta przez ten organ decyzja nr [...] z dnia 1 kwietnia 2009 r. była uzasadniona. Odnosząc się do treści odwołania zarzucającego błędną kwalifikację wykonanych robót budowlanych, które zdaniem skarżących wypełniają dyspozycje art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo budowlane wskazał organ odwoławczy, iż działka nr [...] w K. B. II o powierzchni 600 m2 leży na terenie oznaczonym Ł- łąki kl.IV i nie stanowi istniejącej działki siedliskowej w rozumieniu przepisów art.29 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgromadzona dokumentacja zdjęciowa i dokonane ustalenia świadczą, iż przedmiotowe obiekty nie są budynkami, ponieważ nie są trwale powiązane z gruntem. Odwołując się do art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, w którym zdefiniowano obiekty małej architektury jako niewielkie obiekty, wymieniając je przykładowo, organ odwoławczy stwierdził, iż żaden z rozpatrywanych obiektów nie jest obiektem małej architektury. Również zgromadzona dokumentacja świadczy, iż drewniany obiekt z tarasem nie pełni funkcji gospodarczej, lecz rekreacji indywidualnej, polegającej na sezonowym użytkowaniu obiektu przystosowanego do zamieszkania ludzi. Znajduje to potwierdzenie w oświadczeniu skarżących z dnia 7 maja 2008 r. Budynek gospodarczy to zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.) budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. W zestawieniu z faktami dotyczącymi charakteru działki, rodzajem zrealizowanej zabudowy i miejscem zamieszkania właścicieli działki nie daje podstaw do przyjęcia, iż obiekt ten jest obiektem o funkcji gospodarczej. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2009 r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 184/08 "nie można uznać, że schowek na narzędzia, czy też sanitariat odpowiadają swymi gabarytami takim obiektom jak piaskownica, huśtawka, czy drabinka. Ponadto pełnią one funkcje towarzyszącą wobec funkcji obiektu głównego, to jest funkcji rekreacji indywidualnej polegającej na sezonowym zamieszkiwaniu obiektu przez ludzi. Nie można także schowka na narzędzia oraz sanitariatu uznać za obiekty służące rekreacji codziennej lub utrzymaniu porządku, albowiem nie odpowiadają swymi funkcjami takim obiektom jak piaskownice, huśtawki lub śmietniki. Za uznaniem sanitariatu za obiekt objęty dyspozycja przepisu art. 28 ust. 1 prawa budowlanego przemawia ponadto jego podobieństwo konstrukcyjno-architektoniczne i funkcjonalne do zbiornika i składowiska odpadów, a wiec obiektów wymienionych w art.3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane".

W skardze na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego małżonkowie Ś. domagają się jej uchylenia obu opisanych decyzji. Wskazują na niemożliwość uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położonej w K. B. II gmina K.. Podają, że z podziału nieruchomości rolnej stanowiącej działkę o nr 104/3 na działki o powierzchni 600 m2 dokonanego w 1992 r. za zgodą Gminy K. wynika, iż stanowiło to przygotowanie do przekształcenia powstałych działek rolnych na działki o charakterze rekreacyjnym. Przemawia za tym fakt, iż zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami działki o powierzchni 600 m2 nie mogły stanowić samodzielnego gospodarstwa. Za powyższym przemawia również wydzielenie dróg dojazdowych do działek, co wynika z mapy zasobu geodezyjnego. Skarżący podnieśli, iż przez 17 lata Gmina nie opracowała miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie przekształciła terenów w działki rekreacyjne mimo tworzonej tam infrastruktury.

Podobna argumentacja znalazła się w piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r., w którym powtórzone zostały również argumenty dotyczące braku obowiązku uzyskania na budowę przedmiotowych obiektów pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenia, iż nie narusza ona prawa.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem z dnia 4 lipca 2008 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 27/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844), a zatem w szczególności nakładającym obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 stycznia 2009 r., ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak bowiem ustalono i jest to niesporne, dla terenu K. B. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Ustalony przez organ II instancji stan faktyczny należy uznać w znacznym stopniu za niesporny. Strona skarżąca nie zakwestionowała w toku postępowania administracyjnego braku pozwolenia na budowę spornych obiektów, jak również ich opisu oraz parametrów ustalonych na podstawie dowodu z oględzin. Nie budzi wątpliwości również data budowy obiektów (lipiec 2003 r.), przyznana przez stronę, uzasadniająca zastosowanie wskazanych przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. jak i okoliczność, że obowiązek określony postanowieniem organu I instancji z dnia 4 lipca 2008 r. Nr [...] nie został wykonany. Tym samym prawidłowość ustaleń dokonanych w opisanym zakresie przez organy nie może budzić wątpliwości. W postępowaniu administracyjnym zasadniczym zarzutem, powtórzonym następnie przed Sądem w piśmie uzupełniającym skargę, złożonym na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. (vide: k. 18-20)., kwestionowanie przez skarżących obowiązku uzyskania na budowę przedmiotowych obiektów pozwolenia na budowę i twierdzenie, że "drewniana konstrukcja z desek nietrwale związana z gruntem" jest parterowym obiektem gospodarczym o powierzchni do 35 m2, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a, służącym do przechowywania narzędzi ogrodniczych, natomiast obiekt pełniący funkcję sanitariatu stanowi obiekt małej architektury, niewymagający pozwolenia na budowę w myśl art. 29 pkt 22 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, opisane wyżej obiekty budowlane, oba nietrwale związane z gruntem, prawidłowo zostały przez organy zakwalifikowane jako wymagające pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Katalog obiektów budowlanych oraz prac budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, w tym wymagających zgłoszenia (art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego) nie obejmuje takich obiektów, jakie zostały usytuowane na działce nr [...]. Trafnie i wyczerpująco odniósł się organ II instancji do zarzutów odwołania, zasadnie zwracając uwagę, że działka skarżących nie jest działką siedliskową a obiekt budowlany drewniany wraz z tarasem, nietrwale związany z gruntem nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2008 r., w sprawie sygn. akt II OSK 502/2007 (Baza orzeczeń LexPolonica nr 1968602) "by możliwe było zaliczenie określonego obiektu do budowli, o jakich mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, nie można ograniczyć się tylko do eksponowania rozmiarów budynku, ale koniecznym jest też wykazanie, że jest to obiekt gospodarczy związany z produkcją rolną i stanowi uzupełniającą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej". Nie ma zatem pierwszorzędnego znaczenia podnoszona przez skarżących okoliczność, że drewniany obiekt liczy mniej niż 35 m2. W tak ustalonych jak powyżej okolicznościach, w związku z tym, że opisany wyżej obiekt budowlany z tarasem, nieodpowiada legalnej definicji budynku jako nietrwale związany z gruntem, uprawnione było stanowisko organu, że z pewnością nie jest to obiekt, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Prawidłowe jest również w ocenie Sądu ustalenie, że większy z obiektów pełni funkcję rekreacyjną. Zasadnie organ odwoławczy zauważa, że świadczą o tym zgromadzone dowody, w szczególności pismo skarżących z dnia 7 maja 2008 r. odwołujące się do rekreacyjnego charakteru terenu jak i dołączone do pisma dokumenty w postaci fotokopii polisy ubezpieczeniowej, która określa przedmiot ubezpieczenia jako "budynek letniskowy (altana)" oraz umowy "na wykonanie domku letniskowego" (vide: pismo z załącznikami k. 6 akt administracyjnych I instancji). Co do drugiego obiektu, pełniącego funkcję sanitariatu, również słuszne jest stanowisko organów, iż nie jest to obiekt małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Sąd podziela przy tym, przytoczony również przez organ odwoławczy, pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 184/08 (niepubl.), według którego obiekt sanitariatu nie odpowiada takiej funkcji jak obiekty wymienione w art. 3 pkt 4 lit. c (piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki), natomiast wykazuje podobieństwo konstrukcyjno-architektoniczne i funkcjonalne do zbiornika i składowiska odpadów (art. 3 pkt 3), to zaś przemawia za oceną, iż jest on objęty dyspozycją art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu ustalenia organu odwoławczego są kompletne i wyczerpujące, dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 kpa, ocena dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 kpa.

W tym kontekście uprawnione było stanowisko organu, że skarżący wybudowali sporne obiekty niezachowując obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem normy wynikającej z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Tym samym zabudowa działki nr [...], położonej w K. B. i stanowiącej własność skarżących stanowiła samowolę budowlaną, którą w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. jest między innymi wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak stanowi o tym przepis art. 48 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie obu decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Zasadą jest, według treści przytoczonej wyżej regulacji, poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, Baza orzeczeń LEX nr 478287).

Podkreślić należy, że możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie wybudowany obiekt budowlany, dopuszcza art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu po zmianie tego przepisu dokonanej nowelą z dnia 8 października 2008 r. (Dz. U. Nr 206, poz. 1287), obowiązującej od dnia 6 grudnia 2008 r. Z kolei przepis art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) określa wymagania, jakie należy spełnić, aby możliwe było wydanie dla zamierzonej inwestycji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wymagania te zostały wymienione w pkt 1-5 z jednoznacznie sformułowanym zastrzeżeniem, że tylko łączne ich spełnienie stwarza możliwość wydania przedmiotowej decyzji. Nadto z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę lub pod zabudowę określonego rodzaju przeznaczone są tylko te tereny, których taki sposób zagospodarowania został określony w decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że w przypadku braku w dacie rozstrzygnięcia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jak w okolicznościach niniejszej sprawy) decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw. Nietrafne są w tym kontekście zarzuty skarżących odnoszące się do konsekwencji dokonanego w 1992 r. podziału nieruchomości rolnej – działki nr 104/3 obręb K. B. II na mniejsze działki, o powierzchni 600 m2, wśród których znajduje się również działka skarżących. Z faktu tego podziału oraz wydzielenia dróg dojazdowych strona wywodzi, że Gmina K. przygotowała się do przekształcenia terenu w działki rekreacyjne. Przytoczone argumenty nie mają w niniejszej sprawie rozstrzygającego znaczenia prawnego, bowiem geodezyjny podział nieruchomości rolnej nie jest równoznaczny z prawem do zabudowy na wydzielonych w ten sposób działkach, bo o prawie do zabudowy decydują okoliczności ustalone na podstawie wskazanych wyżej przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odwoływanie się do ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79, ze zm.) jest nietrafne, ponieważ ani przepisy tej ustawy ani aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266) nie stanowią materialnoprawnej podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, co jest nie mniej istotne, poza kontrolą Sądu w niniejszym postępowaniu, stosownie do treści art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), pozostają decyzje administracyjne podjęte w sprawie, której przedmiotem mógł być podział wskazanej wyżej nieruchomości.

Nieistotna jest także podnoszona przez skarżących okoliczność, jakoby Gmina K. przystąpiła do opracowywania Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, ponieważ rozpoczęcie procedury planistycznej nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej, uzasadniającego jego zawieszenie. Możliwość zawieszenia dotyczy natomiast postępowania administracyjnego w sprawie decyzji o warunkach zabudowy, stosownie bowiem do treści art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli: w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego (pkt 1) albo w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany (pkt 2). Podkreślenia nadto wymaga, że uchwała o studium nie jest przepisem prawa miejscowego, o prawie zabudowy rozstrzyga dopiero plan, będący aktem prawa miejscowego (patrz art. 9 ust. 5 i art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Niewątpliwie zaś w dacie zaskarżonego rozstrzygnięcia (oraz na dzień wyrokowania) nie obowiązywał miejscowy plan, który dopuszczałby zabudowę na przedmiotowym terenie, jak również strona w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.

W rezultacie powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 1 kwietnia 2009 r. Nr [...] odpowiada prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do tego, że warunki określone w postanowieniu z dnia 4 lipca 2008 r. Nr [...] nie zostały spełnione, dotyczy to w szczególności braku ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, co uzasadnia w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane nakaz rozbiórki. Zauważyć trzeba przy tym, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestorzy zostali pouczeni w opisanym wyżej postanowieniu organu I instancji. Jak już zaznaczono wyżej, od woli inwestora zależy, czy podda się procesowi legalizacyjnemu poprzedzającemu nakaz rozbiórki w trybie określonym w art. 48 Prawa budowlanego, poprzez wykonywanie obowiązków przewidzianych prawem i nałożonych przez organ nadzoru budowlanego. Jeśli zatem strona skarżąca wiedząc, że nie obowiązuje plan nie wystąpiła, jak wynika z okoliczności sprawy, do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, twierdzenie, że decyzji takiej nie uzyskałaby, gdyż nie uzyskał jej nikt z właścicieli działek w K. B., nie jest wystarczające dla legalizacji samowoli budowlanej w świetle brzmienia przytoczonego wyżej przepisu art. 48. Treść tego przepisu jednoznacznie określa warunki legalizacji poprzedzające rozbiórkę, przy czym nakaz rozbiórki ma charakter bezwzględny w razie niespełnienia tych warunków.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.