Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 258/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 197 par.1, art. 122, art. 180, art. 187 par.1, art.191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 1 ust.2, art. 1a ust.1 pkt3, art.2 ust.1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 marca 2012 r. nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) 2012 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S.-K. z dnia (...) 2011 r. nr (...) ustalającą A. Z. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w wysokości (...) zł

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podniosło, że przedmiotem opodatkowania na podstawie art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych były: w miesiącach od stycznia do lipca 2008 r. grunt związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 9732 m2, w miesiącach od sierpnia do grudnia 2008 r. grunt związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 10108 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 751,36 m2 i budowle o wartości 1.000 zł. Właścicielką tej nieruchomości była w 2008 r. A. Z.. Nieruchomość ta, jak wynika z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę S., stanowi grunty oznaczone Ba – tereny przemysłowe, zaś budynki zostały opisane funkcjami magazynowa, biurowa i inne. Nieruchomości te wchodziły w skład przedsiębiorstwa A. w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, o czym świadczy dokonana przez organ analiza ewidencji księgowo-podatkowej, przedłożonych przez stronę faktur VAT i książki przychodów i rozchodów. Z dokumentów tych wynika, że A. Z. nabytą nieruchomość związała z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, zaliczając wydatki związane z energią elektryczną oraz monitoringiem tej nieruchomości w koszty działalności firmy A..

Organ wskazał, że skoro nieruchomości były w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą, to stanowią one nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dalej organ podkreślił, że to wpis w ewidencji gruntów i budynków decyduje o klasyfikacji budynków dla celów podatkowych.

Kolegium nie zgodziło się z podatniczką, która podniosła, że budynki nie powinny być opodatkowane najwyższą stawką, gdyż nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wskazywane przez stronę przeszkody nie uzasadniały przyjęcia braku możliwości wykorzystania spornych nieruchomości do działalności gospodarczej ze względów technicznych, skoro argumentem strony był zły stan techniczny budynku oraz konieczność przeprowadzenia remontu. Względy ekonomiczne pozostają bez wpływu na klasyfikację tych gruntów dla potrzeb podatku od nieruchomości.

Na decyzję Samorządowego Kolegium w K. A. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Decyzji zarzuciła naruszenie:

1/ przepisów postępowania podatkowego mającego wpływ na treść wydanej decyzji:

- art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. naruszenie prawdy obiektywnej poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych,

- art. 180 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,

- art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu technicznego budynków,

2/ prawa materialnego w postaci mającej wpływ na treść wydanej decyzji poprzez błędne zastosowanie art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu A. Z. zarzuciła organom naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, które polegało na braku ustaleń faktycznych w kwestii, czy ze względu na stan techniczny w przedmiotowych budynkach prowadzona jest działalność gospodarcza. Wyjaśniła, że działalność gospodarczą prowadzi w W.. W toku postępowania podatkowego podnosiła zaś, że od momentu zakupu gruntów nie prowadziła i nie zamierza prowadzić żadnej działalności w znajdujących się na tych nieruchomościach budynkach.

Organ pominął fakt, że w trakcie kontroli prowadzonej wobec męża skarżącej przez Urząd Skarbowy w W. organ ten stwierdził, że na nieruchomości w S. – K. nie była prowadzona działalność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w ogóle nie rozważyło zarzutu podatniczki o niemożliwości prowadzenia działalności w budynkach ze względu na ich stan techniczny. Przeprowadzone przez pracowników organu oględziny są niewystarczające, w protokole kontroli zawarto jedynie arbitralne stwierdzenie, że budynki spełniają kryteria budynku w rozumieniu prawa budowlanego. Ponadto przeprowadzone zostały w momencie, gdy nabywca nieruchomości od skarżącej przeprowadził w nich już szereg napraw. Takich remontów nie przeprowadzała skarżąca. Zdaniem skarżącej, w tych okolicznościach obowiązkiem organu było przeprowadzenie dowodu w postaci opinii biegłego, który wypowiedziałby się w kwestii stanu budynków i możliwości prowadzenia w nich działalności gospodarczej. Oddalenie wniosku dowodowego strony w tym zakresie stanowi naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej.

Okoliczność, że budynki nie były wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej ze względu na obiektywna przeszkodę, jaką jest ich stan i koszt doprowadzenia ich do używalności znacznie przewyższający ich wartość, przesądza o błędnym zastosowaniu art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Dalej skarżąca wskazała na wniosek o wyłączenie przedmiotowych budynków z użytkowania, który złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.-K.. Działanie to ma charakter subiektywny, wskazujący, że skarżąca nie zamierzała prowadzić działalności gospodarczej na przedmiotowych budynkach. Ponadto skarżąca nigdy nie traktowała przedmiotowych nieruchomości jako składnik przedsiębiorstwa, dlatego brak jest jakiejkolwiek woli z jej strony co do wykorzystania ich do tej działalności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej: ustawy P.p.s.a.

Skarga nie jest zasadna.

Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ podatkowy opodatkował nieruchomości położone w S. – K. nabyte przez A. Z., uznając, że wchodzą one w skład przedsiębiorstwa A., a zatem że związane są z prowadzoną przez podatniczkę działalnością gospodarczą. Skarżąca zakwestionowała te ustalenia, podnosząc, że nigdy nie traktowała przedmiotowych nieruchomości jako składnik przedsiębiorstwa, a ponadto nigdy nie wykorzystywała przedmiotowych budynków do prowadzenia działalności ze względu na ich stan techniczny.

Należy uznać, że stanowisko skarżącej nie jest prawidłowe.

W pierwszej kolejności przytoczyć należy regulacje prawne. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej u.p.o.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Artykuł 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi, że przez pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (...), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Rozważenia w niniejszej sprawie wymagało zatem ustalenie, czy sporne budynki związane były z prowadzoną przez A. Z. działalnością gospodarczą i czy wobec tych budynków zaszły względy techniczne, które spowodowały, że nie mogły być one wykorzystane do prowadzenia tej działalności.

Należy wyjaśnić, że nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej lub – biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej – może być wykorzystana wprost na ten cel. Aczkolwiek ujęcie nieruchomości w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, czy dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, albo też zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości, przesądza o jej gospodarczym przeznaczeniu, to jednak nie jest to jedyne kryterium decydujące o takiej kwalifikacji np. gruntu czy też budynku. Do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że mogą być one wykorzystywane na ten cel (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 18 lipca 2012 r. II FSK 32/11, wyroki sądów administracyjnych dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dokonało prawidłowych ustaleń w zakresie uznania, że nabyte nieruchomości podatniczka związała z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Świadczy o tym po pierwsze fakt, że wydatki generowane przez sporną nieruchomość, związane z energią elektryczną oraz monitoringiem (w tym założenie instalacji oraz comiesięczny monitoring), zaliczyła w koszty działalności firmy A. A. Z.. Ustalenie to potwierdza analiza ewidencji księgowo-podatkowej i książki przychodów i rozchodów. Ponadto zakup tych usług i mediów stwierdzony został fakturami, na których jako odbiorca widnieje nazwa tego właśnie przedsiębiorstwa.

Po drugie, mimo, iż skarżąca nie wykorzystywała budynków bezpośrednio do prowadzenia działalności gospodarczej, to była to okoliczność tylko przejściowa. Po poczynieniu stosownych nakładów i remontów istniała bowiem taka realna możliwość. Świadczy o tym chociażby fakt, że dokonania remontów nakazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz że podjął się ich kolejny nabywca nieruchomości.

Powyższe oznacza, że w sprawie spełnione zostały oba opisane powyżej kryteria decydujące o kwalifikacji budynku jako związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W związku z tym bez wpływu na opodatkowanie spornych budynków stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.p.o.l. pozostają zarzuty skargi, że podatniczka od momentu zakupu nieruchomości nie prowadziła ani nie zamierzała prowadzić na niej działalności gospodarczej, że miejscem prowadzenia działalności gospodarczej jest W., oraz że w toku kontroli prowadzonej w firmie męża skarżącej pracownicy organów podatkowych nie stwierdzili, by na nieruchomości w S. – K. prowadzona była działalność gospodarcza. Związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną.

Podsumowując, sporne budynki, mimo ich niewykorzystywania z przyczyn podawanych przez skarżącą, nie przestały być nieruchomością związaną z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą.

Przechodząc do dalszych rozważań należy podnieść, że z przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad, następuje w sytuacji gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności. Przy czym okoliczność ta musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechny jest pogląd, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika, przy czym chodzi tu o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności, jak również inne występujące przeszkody faktyczne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r. II FSK 2455/10, 12 czerwca 2012 r. II FSK 2289/10, 29 marca 2012 r. II FSK 1860/10, 1 czerwca 2011 r. II FSK 151/10). Względy techniczne w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2011r. II FSK 226/10, 12 kwietnia 2011r. II FSK 2128/09, 14 października 2009r. II FSK 747/08).

Zdaniem Sądu, słusznie organy podatkowe uznały, że tak rozumiane pojęcie "względów technicznych" w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Przy czym wbrew twierdzeniom skargi, w zakresie poczynienia tego ustalenia organy podatkowe rozważyły wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania czy zachodzi tak rozumiana przesłanka wyłączająca opodatkowanie przedmiotowego budynku według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla ustalenia istnienia tej przesłanki wystarczający był zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym twierdzenia samej podatniczki, wynik przeprowadzonych przez pracowników organu oględzin nieruchomości w dniu 30 września 2009 r. oraz treść decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) 2010 r. Analiza tych dowodów wskazuje, że stan techniczny budynków powodujący że nie były one wykorzystywane przez skarżącą do prowadzenia działalności gospodarczej, nie stanowi o tym, że zaszły względy techniczne, o jakich mowa w omawianym przepisie art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Jak już wyżej podniesiono, względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającym z woli podatnika, a takie właśnie przeszkody zaszły w sprawie. W budynkach możliwe było przeprowadzenie remontów, o czym świadczy nakaz ich dokonania zawarty w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz fakt ich przeprowadzenia przez późniejszego nabywcę. Skoro zatem podatniczka nie przeprowadzała koniecznych remontów, to była to okoliczność na którą tylko ona miała wpływ. Stan techniczny budynków nie miał charakteru trwałego, niezależnego od strony. To podważa twierdzenie skargi, że prowadzenie działalności w spornych budynkach uniemożliwiła obiektywna przeszkoda. Ponadto jak wynika ze skargi, wpływ na decyzję podatniczki o rezygnacji z remontu budynków miały wysokie koszty ich przeprowadzenia. Dlatego należy wyjaśnić w tym miejscu, że nieużyteczność gospodarcza przedmiotu opodatkowania, wynikająca ze względów ekonomicznych również nie stanowi przesłanki zastosowania obniżonej stawki podatkowej ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2012 r. II FSK 1492/10).

Wobec powyższego należy zaznaczyć, że nie jest istotna akcentowana w skardze kwestia, że w budynkach nie prowadzono działalności gospodarczej ze względu na ich stan techniczny. Kluczowe jest bowiem ustalenie, że istniała zależna od woli skarżącej realna możliwość takiego ich wykorzystania. Wniosek ten, wbrew twierdzeniom skarżącej, znajduje pełne uzasadnienie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Dlatego zbędne było przeprowadzenie w tym zakresie dowodu z opinii biegłego. Zgodnie z treścią art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, organ powołuje biegłego w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Wiadomości specjalne to niewątpliwie takie, których nie posiadają pracownicy organów podatkowych. Nie może to być wiedza powszechnie dostępna i łatwa do opanowania. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie stanowił kluczowej kwestii stan techniczny budynków w okresie posiadania ich przez skarżącą, o którym to stanie według postulatów skarżącej powinien wypowiedzieć się biegły. Ta okoliczność, która była decydująca, czyli realna i zależna od skarżącej możliwość wykorzystania budynków do prowadzonej działalności gospodarczej, ustalona została przez organy we własnym zakresie. Nie można zatem uznać, by zachodziła potrzeba skorzystania z fachowej wiedzy biegłego.

Podsumowując należy stwierdzić, że wyżej opisane okoliczności przesądzają o uznaniu, że w sprawie nie zachodziła przesłanka braku możliwości wykorzystania spornych budynków do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Stan techniczny spornych budynków i przez to niemożność prowadzenia w nich działalności gospodarczej wynikały z woli podatniczki i podejmowanych przez nią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji. Wyłączenie o jakim mowa w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stornie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy.

Wbrew twierdzeniom skargi, organy prowadziły postępowanie zgodnie z wymogami zawartymi w przepisach Ordynacji podatkowej. W jego trakcie podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy zebrały i rozważyły materiał dowodowy zgodnie z wymogami zawartymi w art. 122, 180, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, a następnie prawidłowo zastosowały prawo materialne.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.