Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1688/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183,59,145 § 1 pkt. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13 ust. 2 pkt. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Irena Kamińska (spr) Jolanta Sikorska Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 1179/04 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I OSK 1688/06

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 maja 2007 r. oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu [...] października 2002 r. na przejściu granicznym w G. przeprowadzono kontrolę ciągnika [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą [...] o numerze rejestracyjnym [...] (wraz z przewożonym ładunkiem) wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po zważeniu pojazdu – kierowanego przez M. O. – stwierdzono, że nacisk na drugą oś pojazdu przekracza o 4,60 kN dopuszczalną wartość. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w Z. G. decyzją z dnia [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 720, 00 zł za naruszenie określonych przepisów. Korzystanie z dróg publicznych, jak wyjaśniał organ, może być uzależnione w określonych przypadkach od uiszczenia stosownej opłaty drogowej. Opłaty te mogą być pobierane za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą o naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach.

Skarżący – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. G. - pismem z dnia 16 października 2002 r. złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, na skutek którego Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że pobór kar nakładanych na podstawie właściwych przepisów o drogach publicznych, jest obligatoryjny. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie nacisk drugiej osi pojazdu przekroczył dopuszczalną normę na skarżącego musiała zostać nałożona stosowna kara pieniężna. W procesie ważenia przedmiotowego pojazdu nie odnotowano, jak wskazał organ żadnych nieprawidłowości. Nie miało zatem znaczenia przy rozpoznawaniu tego zagadnienia, że całkowita masa pojazdu nie została przekroczona. Powołany przez stronę w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosił się zaś do nieobowiązujących już regulacji.

Skarżący [...] Sp. z o.o. w Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której podniósł naruszenie prawa materialnego przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. Zastosowany art. 13 ust 2a ustawy o drogach publicznych narusza, według skarżącego, wynikającą z art. 2 i 92 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności. W rozpoznawanej sprawie doszło również, w ocenie skarżącego, do naruszenia przepisów postępowania przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że została ona podpisana przez osobę upoważnioną przez dyrektora urzędu celnego, a nie jak to powinno być, zgodnie z art. 40b ustawy o drogach publicznych przez naczelnika urzędu celnego. Dodatkowo skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez przyjęcie istnienia możliwości nie przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu, przy jednoczesnym przekroczeniu nacisków na osie pojazdu, co według badań technicznych Instytutu Badawczego Dróg i Mostów w Warszawie jest wykluczone. Przeprowadzenie w sposób wadliwy pomiarów nacisków na osie pojazdu, przy uwzględnieniu, że kierowca nie został pouczony o sposobie przejazdu, zdaniem skarżącego jest naruszeniem art. 9 i 77 k.p.a. W dalszej kolejności skarżący podniósł także zarzut naruszenia art. 8, 9, 15, 107 § 3 k.p.a., którego upatrywał w niedopuszczeniu dowodu z opinii biegłego dla oceny poprawności uzyskanych nacisków na osie pojazdu, jak też dla oceny wpływu sposobu przejazdu przez wagę na uzyskiwane wyniki nacisku. Dodatkowo, jak argumentował skarżący, kierowca ważonego pojazdu nie był należycie umocowany do reprezentowania spółki, a tym samym do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych pomiarów i ważenia pojazdu. Ponadto w skardze skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w niej wymienionych, jak też o zobowiązanie organu administracji publicznej do wykazania, iż jego pracownik M. P. podpisując w dniu [...] decyzję działała z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w Z. G..

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 maja 2006 r. uznał, że skarga [...] Sp. z o.o. w Z. G. nie jest zasadna. Sąd I instancji wskazał, że zarzut braku właściwego umocowania młodszego kontrolera celnego M. P. nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 41/02/365 ze zm.) z dniem 30 kwietnia 2002 r. zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych – dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2 i art. 39) i utworzono nowy organ naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych. W rozpoznawanej sprawie w aktach administracyjnych znajduje się pismo Naczelnika Urzędu Celnego w Z. G. z dnia 7 kwietnia 2003 r., w którym został wskazany zakres obowiązków i uprawnień M. P. określony w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy z dnia 16 września 2002 r. (zgodnie z decyzją nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w Z. G. z dnia [...] maja 2002 r.).

Na podstawie art. 106 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd I instancji przeprowadził dowody uzupełniające z odpisów określonych dokumentów, takich jak: odpis decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w Z. G. z dnia [...] maja 2002 r., odpis Karty zakresu obowiązków i uprawnień młodszego kontrolera celnego M. P. z dnia [...] września 2002 r. i informacji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. G. z dnia 7 kwietnia 2003 r. Odpisom tym traktowanym jako dokumenty urzędowe Sąd dał wiarę w całości, ponieważ nie zostały one zakwestionowane skutecznie przez stronę i nie nasunęły wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności. Dodatkowo w piśmie z dnia 7 kwietnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. G. określił, iż M. P. jako młodszy kontroler celny była upoważniona do podpisania przedmiotowej decyzji na podstawie pkt II3 i III21 Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanej na podstawie art. 284 Kodeksu celnego. W związku z tym funkcjonariusz posiadał uprawnienia do wydawania decyzji oraz podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwionych w toku służby. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż nie było podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowego aktu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że korzystanie z dróg publicznych może być uzależnione od wniesienia określonych opłat drogowych. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, w których naciski osi lub wymiary przekroczyły wielkości określone w odrębnych przepisach podlegają stosownym opłatom drogowym. Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej w niniejszej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W świetle tej okoliczności Naczelnik Urzędu Celnego w Z. G. nałożył na skarżącego zgodnie z załącznikiem do ustawy o drogach publicznych karę pieniężną w wysokości 720,00 zł.

W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji wyjaśnił, że ważenie przedmiotowego pojazdu dokonano przy pomocy dynamicznej wagi samochodowej typu RPT 98 – 142 przystosowanej do ważenia pojazdów. Waga ta posiadała ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G. w dniu 15 stycznia 2002 r. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 8 czerwca 1998 r. nr ZT 488/98. Pomiaru rozstawu osi dokonano więc przy pomocy przymiaru stalowego nr fabr. [...] tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G. z dnia [...] czerwca 2001 r. (nr dziennika zgłoszeń [...]). Warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi. Wydając to świadectwo Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Z. G. powołał się na zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. U. Miar i Probiernictwa 6/00/40) określającego szczegółowe warunki w zakresie konstrukcji, wykonania i zainstalowania wag, a także ich właściwego stosowania. Opisany szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie zakwestionowany przez stronę opis przebiegu ważenia odpowiadał, w ocenie Sądu I instancji, warunkom wynikającym z wyżej powołanego zarządzenia. Zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, każde zaś przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów w pomiarach wynikających z nieznacznego przyspieszenia w granicach prędkości od 2 do 6 km/h. Nie można w związku z tym przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości w trakcie ważenia mogą powodować zafałszowanie prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie, tym bardziej jeżeli w stosunku do określonej wagi zostało wydane świadectwo legalizacyjne.

Zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar o którym była mowa powyżej utraciło moc w dniu 30 czerwca 2002 r. Stosownie jednak do treści art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach (Dz. U. 53/93/2348 ze zm.) zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną. Powoływanie się więc na utratę mocy tego zarządzenia po dniu 30 czerwca 2002 r. nie może być skuteczne, gdyż w dalszym ciągu obowiązywała decyzja nr ZT 488/98 i świadectwo legalizacji, które wskazywało parametry urządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że utrata mocy obowiązującej zarządzenia jako aktu generalnego, nie skutkuje wygaśnięciem decyzji administracyjnych wydanych na podstawie tego zarządzenia gdy jeszcze ono obowiązywało.

Dodatkowo Sąd I instancji zauważył, iż w rozpoznawanej sprawie kierowca skarżącej spółki nie zgłosił żadnych zrzutów, co do przeprowadzonego procesu ważenia pojazdu, a tym samym nie było podstaw do powtórzenia tej czynności. Mając na uwadze jakość techniczną wagi, jak też jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia oraz wskazane wyżej świadectwo legalizacji trzeba było stwierdzić, że żądanie ponownego ważenia byłoby bezzasadne, a co za tym idzie, że organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał także, że w niniejszej sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 6 k.p.a. Zasada praworządności, określona w tym przepisie podobnie jak inne zasady ogólne, dotyczy postępowania jurysdykcyjnego, nie oznacza to jednak, że przebieg wszystkich czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej, musi być drobiazgowo uregulowany przepisami prawa. Przepisy prawa zawierające w szczególności normy kompetencyjne mają jedynie stanowić podstawę do podjęcia danej czynności przez organ oraz być podstawą poddania się obowiązkowi przez konkretny podmiot. Podstawą prawną kwestionowanych decyzji nie były jakiekolwiek przepisy regulujące sposób ważenia pojazdów, lecz wskazane prawidłowo w przypadku obu decyzji konkretne przepisy materialnoprawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał także, że pod rządem ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach (Dz. U. 53/93/248 ze zm.) utrwalony był już pogląd, iż Główny Dyrektor Dróg Publicznych nie miał kompetencji ustawowych do określania zasad ważenia pojazdów w celu ustalenia masy pojazdu i nacisków osi ( wyrok NSA z 17.2.1998- II SA 1489/97). W tej sytuacji szereg regulacji zawartych w zarządzeniu ma charakter tylko dyrektyw celowościowych.

Zarzut nieprawidłowej reprezentacji Spółki w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i brak możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów Sąd I instancji uznał za nieuzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że podczas ważenia pojazdu faktycznie brak było osoby prawidłowo umocowanej do jej reprezentowania. Niemniej jednak skarżąca jako spółka prawa handlowego i jako podmiot gospodarczy działający na rynku jak profesjonalista, jest podmiotem, w którym osoby obejmujące funkcje członków zarządu powinny wykazywać się przy prowadzeniu spraw należytą starannością i sumiennością. Skoro zatem skarżący wiedział, na podstawie powszechnie obowiązującego i należycie ogłoszonego prawa, że przy przekraczaniu granic Rzeczypospolitej Polskiej wszystkie samochody ciężarowe poddawane są w postępowaniu administracyjnym kontroli co do przestrzegania warunków określonych art. 13 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 2a i 2b i 40b ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, to rzeczą organów spółki było zadbać, by w każdym samochodzie ciężarowym przekraczającym granicę państwa znajdowała się osoba posiadająca upoważnienie do jej reprezentowania w ewentualnym postępowaniu administracyjnym. Udzielenie pełnomocnictwa na piśmie w postępowaniu administracyjnym nie jest czynnością ani skomplikowaną ani kosztowną, a pełnomocnikiem strony może być każda osoba fizyczna mająca zdolność do czynności prawnych ( art. 33 § 1 i 2 kpa). Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu spółki o niezawiadomieniu jej o wszczęciu postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że fakt ten wynikał z istoty i specyfiki danego postępowania. Mając na uwadze, że na dużym przejściu granicznym w G. w ciągu doby odprawiane są setki pojazdów ciężarowych, oczekujących często w długich kolejkach, odprawy i ważenia pojazdów powinny toczyć się sprawnie. Jest to w interesie przewoźników, właścicieli pojazdów, kierowców i służb celnych.

W dalszej części uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny argumentował, że w orzecznictwie utrwalony jest także pogląd co do tego, że ustaleń w postępowaniu administracyjnym dokonuje organ procesowy, a nie biegły. Przedstawiona więc przez skarżącego "Analiza nacisków osi wytypowanych zestawów transportowych przy różnej masie całkowitej" sporządzona przez dr inż. J. R. nie mogła stanowić podstawy do kwestionowania wydanego w indywidualnej sprawie konkretnego rozstrzygnięcia. Ekspertyza ta sprowadzała się do przedstawienia propozycji zmian w powołanym już wcześniej rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej i w istocie była tylko ekspertyzą mającą status dokumentu prywatnego. W rozpoznawanej sprawie, jak wyjaśniał Sąd nie zachodziła potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii biegłego (art. 84 § 1 kpa) albowiem stan faktyczny sprawy był jasny i nie było potrzeby sięgania w tym zakresie do wiadomości specjalnych.

Skarżący podniósł także zarzut niepouczenia jego kierowcy o sposobie przejazdu przez wagę, co mogło mieć wpływ na wynik ważenia. Dyrektor Izby Celnej wskazał, a Sąd I instancji podzielił ten pogląd, że przed wagą był ustawiony znak drogowy określający prędkość z jaką odbywać się miał przejazd. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, by w trakcie przejazdu przez wagę urządzenie sygnalizowało jakiejkolwiek nieprawidłowości. Obiektywne przeprowadzenie ważenia zapewnione jest przez stosowną aparaturę, która posiadała właściwe świadectwo legalizacyjne. W związku z tym, jeżeli aparatura ta nie sygnalizowała zakłóceń i nieprawidłowości przy procesie ważenia, jednokrotny przejazd był wystarczający dla zapewnienia realizacji w toku postępowaniu zasady prawdy obiektywnej.

Zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych przedsiębiorca wykonujący przejazd po drogach publicznych pojazdem zarejestrowanym w kraju, o masie, naciskach osi przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego właściwymi przepisami prawa powinien uiścić stosowną opłatę drogową. Stanowi to, jak argumentował Sąd, bezpośrednią ingerencję w wolność działalności gospodarczej. Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wyrażał pogląd, że z samej istoty art. 22 Konstytucji wynika możliwość ograniczenia wolności gospodarczej i poddania jej, w konstytucyjnie określonych sytuacjach, interwencji państwa (np. polegającej na uiszczaniu opłaty za korzystanie z dróg publicznych) w celu ochrony interesu publicznego i praw innych jednostek, co w niniejszej sprawie może oznaczać pokrycie zwiększonych kosztów eksploatacji dróg publicznych.

W ocenie Sądu I instancji w niniejsze sprawie nie doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1997 r. sygn. P 7/98 dotyczy aktu prawnego, który nie znalazł zastosowania w sprawie. Akty prawa materialnego zastosowane w niniejszej sprawie nie nasuwają, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wątpliwości co ich konstytucyjności. Podwyższona opłata za przejazd pojazdem ponadnormatywnym (istniejąca w dacie orzekania Trybunału Konstytucyjnego) pełniła rolę swoistej kary administracyjnej. Taką też konstrukcję przyjął ustawodawca w znowelizowanej ustawie o drogach publicznych (art. 13c ust. 2 i art. 13g ust. 1 i 2), wskazując w załączniku nr 2 do ustawy wysokość kary za każde z naruszeń.

Ustosunkowując się zaś do możliwości podwójnego ukarania za przejazd pojazdem nienormatywnym Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący nie przedłożył żadnej informacji, z której wynikałoby, iż został ukarany na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił ponadto, iż wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych następuje obligatoryjnie i nie zależy od ewentualnej winy sprawcy przekraczającego ciężar. Jedynym decydującym czynnikiem nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, podnosząc w niej zarzuty naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w graniach prawa. Pod pojęciem ,,przepis prawa" doktryna rozumie przepis zawarty w aktach powszechnie obowiązujących. Stanowisko to należy uznać za bezsporne. W niniejsze sprawie w chwili orzekania przez organy obu instancji nie istniał akt prawny, który regulowałby procedurę przebiegu ważenia pojazdów.

Zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z dnia 22 sierpnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40) obowiązywało tylko do 30 czerwca 2002 r. W związku z tym okoliczność prawidłowego ważenia została ustalona w oderwaniu od jakichkolwiek regulacji prawnych. Kwestia ta jest o tyle istotna, że przedmiotem tego postępowania jest nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej.

W chwili ważenia nie obowiązywały żadne przepisy powszechnie obowiązujące, które regulowałyby sposób ważenia pojazdu pod kątem nacisków osi na drogę, a obowiązujące w tym zakresie regulacje nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny, w ocenie pełnomocnika skarżącego, błędnie przyjął, iż organy celne poprawnie ustaliły, że sposób ważenia pojazdu i jego przebieg dokonane zostały prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Decyzja i świadectwo legalizacji nie określają przepisów i warunków prawidłowego przebiegu ważenia. Sąd I instancji pominął, że organy obu instancji działały bez podstawy prawnej oraz z naruszeniem art. 6 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zdaniem pełnomocnika, w ogóle nie porównał kompetencji funkcjonariusza M. P. do podpisania decyzji w zakresie przekroczeń nacisków osi na drogę i nałożenia kary pieniężnej. Analiza dokonana przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ograniczyła się jedynie do wskazania gdzie tego rodzaju uprawnienia zostały uregulowane, ale nie rozstrzygała czy sprawy z zakresu ruchu po drodze publicznej i wykonania w związku z tym ruchem kontroli pojazdu oraz wydanie decyzji w tej sprawie, zostały ujęte w zakresie uprawnień tego pracownika. Co więcej z raportów ważenia, protokółu ważenia pojazdu (najważniejsze dokumenty w sprawie) oraz samej decyzji nie sposób odczytać osobę wykonującą kontrolę, ważenie oraz podpisującą decyzję, a więc nie sposób ustalić czy osoba ta była do tego upoważniona. Zgodnie z art. 107 k.p.a. elementem decyzji jest podpis osoby upoważnionej do jej wydania.

W ocenie pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie zabrakło ustaleń ze strony organów celnych, czego nie uwzględnił Sąd w zaskarżonym wyroku, w przedmiocie podstawy działania danego pracownika w imieniu naczelnika urzędu celnego. Powyższe ma znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ brak uprawnienia pracownika do podpisania decyzji pociąga za sobą skutek rażącego naruszenia prawa, co na etapie postępowania sądowoadminsitracyjnego uzasadnia uchylenie decyzji I i II instancji. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego podniósł, iż całość postępowania sądowoadministracyjnego toczyła się przed niewłaściwym sądem administracyjnym, co pociąga za sobą nieważność postępowania sądowego (art. 183 P.p.s.a). Jak wskazał zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o tym z kolei stanowi art. 13 § 3 określając, że do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zw. dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Skarga kasacyjna podnosi zarzut nieważności postępowania, zatem zarzut ten jako najdalej idący podlega ocenie w pierwszej kolejności. Sąd odwoławczy uznał, iż w sprawie Sąd dopuścił się naruszenia przepisów wskazanych w pkt 3 petitum skargi i w konsekwencji skargę rozpoznał Sąd niewłaściwy miejscowo.

Skarga strony skierowana do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie ar. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę P.p.s.a., podlegała rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Jednakże na mocy § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznanie spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego, należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) sprawy nieukończone do dnia 1 lipca 2005 r., w których skargi wniesiono na działalność organu mającego siedzibę na terenie województwa lubuskiego, podlegały przekazaniu do WSA w Gorzowie Wlkp. Sprawę niniejszą należało więc przekazać do rozpoznania temu Sądowi.

Naruszenie przepisów o właściwości nie powoduje jednak nieważności postępowania, gdyż art. 183 § 2 pkt 6 ustawy P.p.s.a. jako przesłankę nieważności wskazuje sytuację, w której wojewódzki sąd administracyjny orzekał w sprawie, w której właściwy jest NSA. Przesłanki nieważności zostały określone w art. 183 § 2 ustawy w sposób ścisły, a zatem niedopuszczalne jest jakiekolwiek rozszerzenie ich katalogu na inne, nieprzewidziane w ustawie przypadki.

Powołując jako naruszony, przepis art. 59 ustawy P.p.s.a. skarga kasacyjna pomija, iż składa się on z kilku jednostek redakcyjnych, a Sąd odwoławczy nie jest zobowiązany, ani uprawniony do doprecyzowania zarzutów. Nadto strona skarżąca nie dostrzegła, iż w § 3 tegoż artykułu ustawodawca czynnościom dokonanym w Sądzie niewłaściwym, nadał moc prawną.

Z powyższych względów zarzut ten należało ocenić jako niezasadny.

Zarzut naruszenia prawa procesowego strona skarżąca sformułowała w sposób mało precyzyjny, gdyż w ustawie nie ma przepisu art. 145 § 1 lit. c/, zaś treść zarzutów wskazuje, iż stronie zarzuca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy. Mimo powyższego mankamentu, gdyby wskazanie nieistniejącego przepisu traktować w kategoriach oczywistej pomyłki to i tak zarzut niedostrzeżenia przez Sąd wydania decyzji na podstawie przepisów nie mających mocy obowiązującej nie mógłby się ostać.

Błędnym jest twierdzenie skarżącej Spółki, iż podstawą wydania decyzji było zarządzenie GUM nr 39 z dnia 22 sierpnia 2000 r.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych (Dz. Urz. Miar i Prob. Nr 6, poz. 40), wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248 z późn. zm.), w myśl przepisów Konstytucji RP jest aktem o charakterze wewnętrznym. Zawarte w nim przepisy nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji, nie są one też stosowane przez organy wydające decyzje o nakładaniu podwyższonych opłat.

Przepisy zarządzenia regulowały zasady prawnej kontroli metrologicznej, jakiej poddawane były przyrządy pomiarowe przez organy administracji i miały zastosowanie m. in. przy dokonywaniu legalizacji przyrządów pomiarowych.

Jak wynika z akt sprawy waga, której użyto w toku kontroli w dniu [...] października 2002 r. posiadała ważne świadectwo legalizacji z dnia 15 stycznia 2002 r. wydane na podstawie zarządzenia nr 39 Prezesa GUM z dnia 22 grudnia 2000 r.

Podkreślić należy, iż przepisy ww. aktu nie stanowiły podstawy decyzji administracyjnej, zaś Sąd I instancji w sposób wyczerpujący przedstawił charakter prawny tego aktu i jego znaczenie przy dokonywaniu czynności ważenia, a stanowisko to zasługuje na aprobatę.

Nie uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a., art. 268a k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a., zaś co do upoważnienia młodszego kontrolera celnego M. P. do wykonywania czynności w postępowaniu administracyjnym i wydania decyzji, Sąd podzielił w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zarzut, iż Sąd I instancji nie zajął stanowiska co do uprawnień pracownika działającego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w świetle stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu, należy ocenić jako gołosłowny.

W tej kwestii Sąd dokonał dogłębnej analizy stanu prawnego oraz dokumentacji wewnętrznej urzędu wyciągając prawidłowe wnioski w kwestii umocowania pracownika do działania z upoważnienia naczelnika urzędu celnego.

Nie jest trafnym zarzut skargi kasacyjnej, iż z dokumentacji z ważenia i decyzji nie wynika kto dokonywał czynności oraz podpisał decyzję, co narusza przepis art. 107 § 1 i 268a k.p.a.

Przeczą temu wyraźne zapisy oraz pieczęć imienna kontrolera i własnoręczny podpis z powołaniem się na upoważnienie dyrektora urzędu celnego. Upoważnienie to – w świetle przepisu art. 37 ustawy z 20 czerwca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw, stało się z mocy prawa upoważnieniem naczelnika urzędu celnego. Oznacza to, iż pracownik był prawidłowo umocowany do działania w imieniu organu.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, skarga kasacyjna powołuje się na argumentację zamieszczoną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1997 r. P 7/98 i przywołuje ten wyrok, w którym Trybunał stwierdził niezgodność § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych z art. 2 i 92 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. (Dz. U. Nr 12, poz. 136). Argumentacja skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia zasady proporcjonalności w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji utraciła aktualność, bowiem podstawę wydania decyzji nie stanowią przepisy rozporządzenia poddanego kontroli Trybunału, lecz znowelizowany przepis art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych. Przepis ten, przewidujący karę pieniężną określoną w ustawie, stanowi podstawę wymierzenia kary i w niniejszej sprawie nie doszło do jego naruszenia.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a.