Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2594/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 174, art. 203 pkt 1, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 107, art. 10, art. 81
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Marta Koźlik po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2374/14 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w I. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2014 r., nr [..] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2014 r., nr [..]; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. Spółki z o.o. w I 4930 (cztery tysiące dziewięćset trzydzieści) złotych tytułem kosztów postępowania sądowo –administracyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2374/14 oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w I. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie nakazu rejestracji i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 11 lipca 2013 r. w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a mianowicie w obiekcie pod nazwą; "..." [...], położonym w I. przy A/ przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Kontrola została przeprowadzona w obecności dyrektora M.K. W jej wyniku ujawniono w ww. lokalu 26 odbiorników telewizyjnych różnych marek, na których odbiór programów następował z anteny satelitarnej.

Z kontroli sporządzono protokół, który dyrektor M.K. podpisał bez uwag. W jego treści, w rubryce "Uwagi kontrolującego" dokonano wpisu: "Poinformowano o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych", natomiast w rubryce "Oświadczenia (wyjaśnienia) osób zainteresowanych" zapisano "Pan dyrektor obecny przy kontroli nie posiada wiedzy, czy jest dokonana rejestracja." Z protokołu wynika nadto, że okres używania ww. odbiorników wynosił "dwa miesiące". Do protokołu załączono oświadczenie przedstawiciela skarżącej z dnia kontroli, z którego wynika, iż omawiane 26 odbiorników telewizyjnych było w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, ale "uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: przebywają goście hotelowi." oraz notatkę służbową z 16 października 2013 r., z której wynika, że na dzień 11 lipca 2013 r. w ww. lokalu był zarejestrowany jeden odbiornik telewizyjny.

Decyzją z 18 września 2013 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. (dalej: Dyrektor Poczty) ustalił skarżącej opłatę za używanie 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 13.987,00 złotych.

Na skutek odwołania skarżącej Spółki Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z 20 grudnia 2013 r. uchylił ww. decyzję Dyrektora Poczty w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego decyzja ta zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 104 k.p.a., ponieważ bezpodstawnie organ I instancji pominął w całości kwestię nakazania rejestracji odbiorników telewizyjnych mimo, że dysponował wystarczającymi danymi niezbędnymi do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Dyrektor Poczty ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z [...] lutego 2014 r. nakazał skarżącej rejestrację 25 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 13.987,00 złotych.

Decyzją z [...] maja 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji (dalej Minister) na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. nr 85, poz. 728 ze zm.: dalej: u.o.a.) utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Minister uznał, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy był wystarczający by ustalić opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz nakazać ich rejestrację. Nie budziła wątpliwości stwierdzona w protokole ilość odbiorników, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że ważność protokołu nie jest uzależniona od podpisania go przez osoby upoważnione do składania oświadczeń woli zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Zdaniem Ministra osoby biorące udział w kontroli nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do reprezentacji kontrolnej, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Dyrektor - M.K., uczestniczący w kontroli posiadał wystarczającą wiedzę w przedmiocie dotyczącym przeprowadzonej kontroli, skoro złożył stosowne oświadczenie, którego zresztą nie odwołał na żadnym etapie postępowania.

Organ odwoławczy stwierdził, że ustawodawca wskazując Pocztę Polską SA jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu, czy osoby uczestniczącej w kontroli. Wskazał, że obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych. Ustalenia dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu, oparte zostały na oświadczeniu wiedzy przedstawiciela skarżącej uczestniczącego w kontroli. Minister uznał, że w przedmiotowej sprawie treść oświadczenia przedstawiciela skarżącej nie pozostawia wątpliwości, iż odbiorniki telewizyjne znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, ale ich uruchomienie według ww. oświadczenia, było niemożliwe z powodu przebywania w pokojach hotelowych gości.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że ustawa abonamentowa nie przewiduje terminu na uiszczenie opłaty abonamentowej ustalonej w decyzji, odwołał się w tej kwestii do art. 47 § 1 ordynacji podatkowej, który stanowi, że "Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego". Minister wskazał, że przytoczony przepis mieści się w dziale III tej ustawy, który mocą art. 2 ma zastosowanie "również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe", jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Minister podniósł przy tym, że jego zdaniem fakt, że opłata karna nie ma charakteru budżetowego, nie wyklucza zastosowania ww. przepisu ordynacji podatkowej, jako że opłata karna jest niewątpliwie "opłatą", ustaloną nie przez "organ podatkowy", lecz przez kierownika COF (w wysokości przesądzonej przez ustawodawcę - art. 5 ust. 3 u.o.a.) i nie istnieją przepisy stanowiące inaczej. W tej sytuacji zastosowanie przepisów ordynacji podatkowej jest możliwe i w pełni zasadne.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 poz. 1342) odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie, a w przedmiotowej sprawie skarżąca w dniu kontroli używała 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych przez "dwa miesiące". Z zestawienia wyżej wymienionych terminów wynika więc, że używała ona niezarejestrowanych odbiorników przez okres przekraczający 14 dni.

Spółka w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie wydanych decyzji.

Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uznał, że w ustalonym stanie faktycznym w pełni uzasadnionym było nałożenie na skarżącą opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz nakazanie ich rejestracji.

Sąd I instancji w całości zgodził się z ustaleniami organów, co do prawidłowości podpisania przez M.K. protokołu z kontroli. Podkreślił przy tym, że żaden przepis u.o.a. nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisania przez osoby wchodzące w skład takiego organu, zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Wskazał, że osoby biorące udział w kontroli składają jedynie oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. M.K. podczas kontroli posługiwał się pieczątką o treści "...". Ponadto obecność tej osoby na terenie kontrolowanego obiektu stwarzała domniemanie, że jest to osoba czynna w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 97 k.c.

Wobec powyższego należało uznać za wiarygodne udzielone przez M.K>– dyrektora skarżącej Spółki i wciągnięte do protokołu z kontroli oświadczenie o ilości ujawnionych w obiekcie odbiorników i czasie ich eksploatacji, z którego wynikało, że odbiorniki znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów w ilości 26 sztuk.

WSA podkreślił, że stwierdzenie podczas kontroli używania niezarejestrowanego odbiornika, uzasadnia nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. Protokół kontroli zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W rozpoznawanej sprawie protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej. Moc dowodową sporządzonego protokołu zwiększył fakt, że został on bez zastrzeżeń podpisany przez przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, co potwierdza prawdziwość zawartych w nim ustaleń.

WSA odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia obowiązku zawiadomienia o terminie kontroli zauważył, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.W konsekwencji organ nie miał obowiązku uprzedzania skarżącej o planowanej kontroli.

WSA podzielił również stanowisko organu II instancji, że podnoszona przez skarżącą argumentacja kwestionująca zastosowany 14 - dniowy termin na uiszczenie opłaty abonamentowej nie jest trafna. Sąd powołał przy tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2009 r. (sygn. akt Kp 1/08 ) gdzie w punkcie 7.2 jego uzasadnienia wskazano, że "Ustawodawca wybrał jako formę finansowania misji publicznej abonament, będący daniną publiczną zbliżoną do podatku"

Stwierdził, że wobec powyższego odwoływanie się przez organ w zakresie wyznaczonego 14 – dniowego terminu na uiszczenie opłaty abonamentowej do ordynacji podatkowej nie nasuwa zastrzeżeń.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku A. w I. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokowi zarzuciła:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:

1. art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi bez uprzedniego zbadania wszystkich istotnych zarzutów podniesionych przez Skarżącą oraz na wadliwym (niezupełnym) uzasadnieniem wyroku, w szczególności poprzez nieodniesienie się do pierwszego zarzutu skargi tj. do zarzutu naruszenia przez Ministra Administracji i Cyfryzacji (dalej również jako "MAC") art. 138 § 2 w zw. z art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 81 i art. 107 § 1 k.p.a. polegającym na błędnym uznaniu przez organ odwoławczy, że organ pierwszej instancji zastosował się do wskazanych w uzasadnieniu decyzji MAC z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] okoliczności (zaleceń), które organ pierwszej instancji obowiązany był wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pomimo, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (zwanym dalej "Dyrektorem COF") faktycznie tego nie zrobił, jak również zarzutu dotyczącego braku możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem decyzji w sprawie, gdyż pouczono ją o tym prawie już po wydaniu decyzji;

2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi w sytuacji nie wyjaśnienia przez organ administracji kluczowych okoliczności sprawy w zakresie ilości odbiorników telewizyjnych znajdujących się w należącym do Skarżącej Restauracji, [...], skutkiem czego błędnie ustalono wysokość opłaty za używanie odbiorników, jak również ilość odbiorników podlegających rejestracji;

3. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez akceptację błędnych ustaleń faktycznych leżących u podstaw wydania zaskarżonej (jak i poprzedzającej ją) decyzji, a w szczególności nieuprawnione przyjęcie, że:

a) Pan M.K. był osobą czynną w lokalu przedsiębiorstwa gdyż w nim przebywał w sytuacji, gdy w art. 97 K.c. jest mowa o umocowaniu do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa;

b) Pan M.K. nie musiał być osobą upoważnioną do reprezentacji Spółki w toku kontroli z dnia 11 lipca 2013 r.;

c) Pan M.K. z racji pełnionej funkcji miał wiedzę dotyczącą ilości odbiorników telewizyjnych posiadanych przez Skarżącą w sytuacji, gdy osoba ta nie posiadała należytej wiedzy w kwestiach objętych niniejszym postępowaniem, choćby z tego względu, że nie odpowiadała za należyte funkcjonowanie części hotelowej lokalu "..";

d) Strona nie przedstawiła wiarygodnych przeciwdowodów na okoliczność ilości odbiorników telewizyjnych w kontrolowanym obiekcie w sytuacji, gdy do odwołania z dnia 4 października 2013 r. załączono dwie faktury dokumentujące zakup odpowiednio jednego oraz ośmiu telewizorów;

e) Strona na żadnym etapie postępowania nie podważyła oświadczeń złożonych przez Pana M.K. w toku kontroli, w sytuacji, gdy Skarżąca zawsze kwestionowała uprawnienia pracownika do reprezentacji Spółki wskazując na zakres jego obowiązków (załączając go również do odwołania z dnia 4 października 2013 r.).

4. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji pozbawienia Strony przez organ administracji prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji uniemożliwiające Stronie uzupełnienie materiału dowodowego o dowód z przesłuchania strony (tylko Prezes Zarządu Spółki - Pani J.G. posiada pełną i aktualną wiedzę o ilości i stanie odbiorników telewizyjnych w lokalu Spółki) oraz z dokumentów, tj. z dokumentacji księgowej potwierdzającej, że Spółka dokonała zakupu wyłącznie dziewięciu odbiorników telewizyjnych.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a, naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie:

1. art. 7 ust. 6 u.o.a. zw. z art. 31 ust. 2 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez stwierdzenie legalności (utrzymanie w mocy) decyzji nakazującej rejestrację odbiorników telewizyjnych, w sytuacji gdy odbiorniki nie są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu (nie są używane);

2. naruszenie art. 7 ust. 6 ustawy abonamentowej w zw. z art. 6 K.p.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi Spółki od decyzji zobowiązującej Stronę do uiszczenia opłaty w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji w sytuacji gdy, art. 7 ust. 6 ustawy abonamentowej, ani żaden inny przepis ustawy abonamentowej nie określa terminu, do którego powinna być uiszczana opłata karna.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spółka oparła skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Kontroli instancyjnej został poddany wyrok Sądu I instancji, który oddalając skargę zaakceptował stanowisko Ministra Administracji i Cyfryzacji jak i Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A., że w ustalonym stanie faktycznym sprawy organy miały uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącą spółkę opłatę za używanie 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz nakazać ich rejestrację.

Skarżąca spółka w skardze kasacyjnej podniosła, że nie zgadza się z ustaloną przez organy ilością niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych znajdujących się podczas kontroli w pokojach hotelowych, co spowodowało błędne naliczenie opłaty za ich używanie. Należy zaznaczyć przy tym, że spółka nie twierdzi, iż w hotelu nie było żadnych używanych i niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych ale zarzuca, że było ich tylko 9, a nie jak ustaliły organy 25 sztuk. Wobec tego wskazała, że organy przeprowadzając postępowanie dowodowe naruszyły art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż podniesione w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania kwestionujące w istocie braki w rzetelnym ustaleniu powyższych okoliczności w postępowaniu dowodowym, a które to braki nie zostały niedostrzeżone przez Sąd I instancji okazały się uzasadnione i mogły mieć istotny i znaczący wpływ na wynik sprawy.

Należy tylko przypomnieć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają rejestracji dla celów pobierania opłaty. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. rejestracji należy dokonać w terminie 14 dni od wejścia w posiadanie odbiorników. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach, kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezrejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach).

Mimo skromności uregulowań prawnych, nie ulega wątpliwości, że odbiorniki telewizyjne wymagają rejestracji i wnoszenia opłaty abonamentowej, a wykonanie tych obowiązków podlega kontroli podczas której ustaleniu podlegają trzy okoliczności: posiadanie odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych przez kontrolowany podmiot, niedopełnienie obowiązku ich rejestracji oraz uiszczania opłat, a także okres używania odbiorników, od którego zależy wysokość bieżącej opłaty abonamentowej, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o opłatach należnej za okres używania odbiorników. Brak rejestracji i opłat organ może ustalić samodzielnie, natomiast posiadanie odbiorników i okres ich używania może być stwierdzone w toku kontroli na miejscu w pomieszczeniach kontrolowanego podmiotu oraz przy pomocy innych dowodów. Aby można było naliczyć opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników, w pierwszej kolejności należy rzetelnie przeprowadzić postępowanie dowodowe w powyższym zakresie, czego w niniejszej sprawie organy nie uczyniły, a Sąd I instancji błędów postępowania dowodowego nie dostrzegł.

Spółka podniosła, że organy błędnie ustaliły ilość posiadanych przez spółkę używanych, a niezarejestrowanych odbiorników bowiem nie uwzględniły dwóch znaczących dowodów w postaci: przesłuchania Prezesa Zarządu Spółki J.G., która jako jedyna według skarżącej posiadała pełną i aktualną wiedzę o ilości i stanie odbiorników telewizyjnych w lokalu spółki, a także nie uwzględniły dokumentacji księgowej potwierdzającej, że spółka dokonała zakupu wyłącznie dziewięciu odbiorników.

Spółka wyjaśniła że dyrektor M.K., w obecności którego odbyła się kontrola w hotelu i który podpisał protokół nie miał wiedzy na temat ilości niezarejestrowanych odbiorników. Skarżąca kasacyjnie załączając zakres obowiązków dyrektora już w odwołaniach od decyzji wskazała, że odpowiadał on jedynie za koordynację procesów rekrutacji nowych pracowników, rozpatrywanie skarg i reklamacji klientów oraz za pion restauracyjny we wszystkich lokalach spółki. Na poparcie powyższej argumentacji spółka wniosła o przesłuchanie J.G. – Prezesa spółki, bowiem tylko ona w jej ocenie posiadała pełną i aktualną wiedzę o stanie odbiorników.

Należy zauważyć, że protokół z kontroli zaliczany jest do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. nakazującym jako dowód dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Organ odwoławczy, a za nim Sąd I instancji przyjęli, że M.K. musiał posiadać wiedzę o liczbie odbiorników ze względu na pełnioną funkcję oraz przebywanie w lokalu a także posługiwanie się pieczątką firmową.

Tak przedstawiona argumentacja jest niewystarczająca z uwagi na dołączony do akt sprawy zakres czynności M.K., a także oświadczenia spółki, z których wprost wynika, że tylko J.G. odpowiadała za część hotelową i tylko ona miała pełne i aktualne informacje o odbiornikach telewizyjnych.

Przede wszystkim jednak Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że spółka w odwołaniu od decyzji wskazywała na inną (niż stwierdzona w toku kontroli) ilość posiadanych przez nią odbiorników potwierdzając to załączoną fakturą VAT za zakup 9 telewizorów w dniu 24 kwietnia 2013 r. oraz w dniu 27 kwietnia 2013 r. Stwierdzony w protokole okres używania odbiorników tj. 2 miesiące pokrywał się z datą ich zakupu. Spółka wyjaśniała ponadto, że jeden telewizor znajduje się na tarasie, a zakupiony został 27 kwietnia 2013 r.

Brak przeprowadzenia powyższych dowodów na okoliczności wskazane w odwołaniu z dnia [...] lutego 2014 r., czego nie zauważył Sąd I instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić tym samym należy, że spółka zasadnie podniosła, że została pozbawiona prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji organu I instancji bowiem z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismo Dyrektora COF (k. 23 akt administracyjnych) jak również jego decyzja (k. 20 akt administracyjnych), są z tej samej daty tj. a z treści pisma z dnia [...] lutego 2014 r. wynika, że decyzja została już wydana. Powyższe spowodowało pozbawienie strony wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, czego również nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Przede wszystkim w myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Omawiana regulacja określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, który ma służyć wyjaśnieniu stronom powodów rozstrzygnięcia i umożliwić kontrolę instancyjną.

Co prawda WSA nie odniósł się do zarzutu skargi dotyczącego błędnego uznania przez organ odwoławczy, że organ I instancji zastosował się do zawartych w uzasadnieniu decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2013 r. wskazań, które organ I instancji obowiązany był wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, jednak ten brak uzasadnienia wyroku nie miał wpływu na możliwość przeprowadzenia kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.

Ponieważ stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony przez organ odwoławczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedwczesnym jest odnoszenie się do zarzutów błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego zawartych w pkt II skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy, NSA uznał, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., w oparciu o ten przepis uchylił zaskarżony wyrok, rozpoznał skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Orzekając ponownie, organ odwoławczy będzie zobowiązany, biorąc pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadzić postępowanie dowodowe i dokonać wszechstronnego i wnikliwego zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy i precyzyjnego ustalenia, ile skarżąca spółka posiadała w swoim hotelu używanych ale niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).