Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1355/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art 20 ust 1 i art 26 ust 3
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 105 §  1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184, art 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wyższej Szkoły [...] w W. oraz "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1/08 w sprawie ze skarg Wyższej Szkoły [...] w W. oraz "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej 1. oddala skargi kasacyjne; 2. zasądza solidarnie od Wyższej Szkoły [...] w W. i "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwotę 120 zł /sto dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008 r. o sygn. akt I SA/Wa 1/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi Wyższej Szkoły [...] w W. oraz "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W dniu [...] marca 2005 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu wydał decyzję nr [...], mocą której umorzył postępowanie w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie Wyższej Szkoły [...] w W. na rzecz "[...]" Sp. z o. o. wówczas jeszcze z siedzibą w B.

W motywach decyzji organ wskazał, że wniosek w tej sprawie złożyli łącznie M. G., jako pełnomocnik jednego z założycieli uczelni – A. M., oraz A. T., jako pełnomocnik drugiego z założycieli – K. J. Następnie K. J. wycofał swoje pełnomocnictwo dla A. T. oraz osobiście wycofał wniosek w sprawie przeniesienia pozwolenia. Organ podniósł, że pozwolenie na utworzenie uczelni otrzymali łącznie obaj założyciele – K. J. oraz A. M. (decyzja z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...]). W związku z tym, wszystkie czynności, które należą do kompetencji założyciela uczelni, muszą oni wykonywać łącznie. Jednakże jeden z założycieli wycofał następnie swoje poparcie dla wniosku. W ten sposób, zdaniem Ministra, wniosek nie został złożony przez podmiot wymieniony w pozwoleniu na utworzenie uczelni, które – jako założycieli – wymienia łącznie K. J. oraz A. M. Wobec tego, zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co było przesłanką do wydania decyzji umarzającej postępowanie.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli A. M., "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w B. oraz Wyższa Szkoła [...] w W. We wniosku tym zarzucili: naruszenie art. 105 § 1 kpa, polegające na jego zastosowaniu, pomimo iż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, naruszenie art. 105 § 2 kpa, poprzez jego niezastosowanie, naruszenie art. 28 kpa, poprzez nieprzyznanie przymiotu strony "[...]" Sp. z o. o. i Wyższej Szkole [...] w W., mimo że postępowanie w sposób oczywisty ich dotyczy.

Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku.

Minister stwierdził, że przepis art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), jak i wcześniej obowiązujący w tej materii art. 15 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), stanowi, iż minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek osoby, której udzielono pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, w drodze decyzji, może przenieść to pozwolenie na rzecz innej osoby fizycznej lub prawnej, jeżeli przejmie ona wszystkie warunki zawarte w pozwoleniu. Zatem, w ocenie organu, obie osoby wymienione w pozwoleniu – K. J. i A. M. muszą działać łącznie w każdym przypadku, gdy wykonują kompetencje założyciela uczelni.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego podstawy prawnej decyzji, Minister wyjaśnił, że zastosowanie art. 105 § 1 kpa było w pełni uzasadnione. Przepis ten stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Organ podkreślił, że skoro pozwolenie na utworzenie uczelni zostało udzielone łącznie dwóm osobom fizycznym, to wszelkie działania, do których uprawniony jest założyciel, powinny być podejmowane przez obie osoby fizyczne łącznie. Tymczasem wniosek o przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni został cofnięty przez K. J. W tej sytuacji należało uznać, że brak jest wniosku złożonego przez legitymowaną stronę, albowiem wniosek można uznać za prawidłowo złożony tylko w przypadku przedłożenia go przez obu założycieli. Brak wniosku skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, która ma miejsce wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści. Minister wskazał, że rezygnacja jednej z osób, której udzielono pozwolenia na utworzenie uczelni, jest wystarczająca do uznania, iż strona zrezygnowała z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści.

Odnośnie zarzutu niezastosowania art. 105 § 2 kpa organ podniósł, że nie jest on uzasadniony, bowiem stroną w tej sprawie są założyciele uczelni – A. M. i K. J., działający razem, którzy nie wystąpili o umorzenie postępowania.

Ponadto Minister zakwestionował przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy interpretację art. 105 § 2 kpa, zgodnie z którą, Minister powinien zwrócić się do drugiego z wnioskodawców, czyli A. M., o ewentualne wyrażenie zgody na umorzenie postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie Wyższej Szkoły [...] w W., a w przypadku jej uzyskania, zbadać, czy umorzeniu nie sprzeciwia się interes społeczny. Takie rozumienie przepisu jest, w ocenie organu, jego nadinterpretacją, gdyż przepisy kpa nie nakładają na Ministra takiego obowiązku.

Minister wyjaśnił, że nie neguje interesu prawnego uczelni, jak i podmiotu, na który ma zostać przeniesione pozwolenie, tym bardziej, że dla "[...]" Sp. z o. o. decyzja przenosząca pozwolenie stworzy obowiązki.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wyższa Szkoła [...] w W. (sygn. akt I SA/Wa1/08) oraz "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w W. (sygn. akt I SA/Wa 31/08) wniosły o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Strona skarżąca zarzuciła obrazę przepisów postępowania, w tym art. 105 § 1 kpa, poprzez zastosowanie go bez podstawy faktycznej, art. 28 kpa, poprzez uznanie, że K. J. przysługuje przymiot samodzielnej strony postępowania, art. 35 kpa, poprzez prowadzenie postępowania w nieskomplikowanej sprawie przez ponad 2 lata. Organ błędnie przyjął, że strona cofnęła wniosek, że K. J. i A. M. w postępowaniu administracyjnym, wszczętym na skutek tego wniosku, nie mogli działać samodzielnie, a jedynie łącznie, jako założyciele uczelni. Żaden z nich nie mógł jednoosobowo cofnąć wniosku, nie był bowiem stroną postępowania. Oświadczenia woli K. J. nie mogły wywrzeć jakiegokolwiek skutku. Cofnięcie wniosku przez stronę mogło nastąpić wyłącznie na skutek łącznego działania K. J. i A. M. W tej sytuacji organ nieprawidłowo uznał, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i umorzył je na podstawie art. 105 § 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2008 r. Sąd postanowił o połączeniu sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1/08 ze skargi Wyższej Szkoły [...] w W. ze sprawą o sygn. akt I SA/Wa 31/08 ze skargi "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w W. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia – na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargi, uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Sąd wskazał, że art. 26 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi, iż minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na wniosek osoby, której udzielono pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, w drodze decyzji, może przenieść to pozwolenie na rzecz innej osoby fizycznej lub prawnej, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w pozwoleniu. Z kolei z treści art. 20 ust. 1 tej ustawy wynika, że z wnioskiem o pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej może wystąpić osoba fizyczna albo osoba prawna. Ustawa nie przewiduje więc udzielenia pozwolenia na utworzenie takiej uczelni wspólnie osobie fizycznej i prawnej.

W sprawie, będącej przedmiotem skarg, pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej – Wyższej Szkoły [...] w W., udzielono łącznie dwóm osobom fizycznym – A. M. i K. J. Osoby te są również założycielami uczelni, co wynika z rubryki nr 6 odpisu z rejestru tej uczelni, do którego wpisano Wyższą Szkołę [...] w W. w dniu [...] lipca 1997 r. Wobec tego, aby możliwe było przeniesienie takiego pozwolenia na rzecz innego podmiotu, zgodę powinni wyrazić A. M. i K. J.. Zdaniem Sądu I instancji, tak sformułowany wspólny wniosek obliguje wówczas organ administracji do jego merytorycznego rozpatrzenia. Jeżeli jedna z tych osób wycofa wcześniej wyrażoną zgodę, to złożony wspólny wniosek w przedmiocie przeniesienia pozwolenia upada, gdyż sprzeczność stanowisk osób, którym udzielono pozwolenia, skutkuje ułomnością wniosku i w efekcie niemożnością merytorycznego rozpoznania go przez organ. Do kontynuowania bowiem postępowania w tym przedmiocie konieczne jest zgodne stanowisko obu podmiotów, którym udzielono pozwolenia. Zgoda ta jest tym bardziej istotna, gdy chodzi o przeniesienie uprawnień na rzecz osoby prawnej, gdyż – jak wyżej wskazano – przepis art. 20 ust. 1 ustawy w sposób jednoznaczny wyklucza możliwość udzielenia pozwolenia na utworzenie uczelni wspólnie osobie fizycznej i prawnej. Słusznie, w ocenie WSA w Warszawie, organ uznał, że wycofanie przez K. J. wcześniej udzielonej zgody czyni postępowanie bezprzedmiotowym, brak jest bowiem wniosku uprawnionego podmiotu, by móc rozpoznać sprawę.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że wprawdzie organ w uzasadnieniu decyzji posłużył się sformułowaniem, że wniosek o przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni został wycofany przez K. J., jednakże z treści dalszych wywodów organu wynika, iż chodzi nie o wszczynający postępowanie, lecz o zgodę K. J. na przeniesienie pozwolenia, będącą niezbędnym elementem skutecznego wniosku obu osób, którym udzielono pozwolenia na utworzenie uczelni. Organ zatem właściwie wskazał w dalszej części uzasadnienia decyzji, że powoduje to brak prawidłowo złożonego wniosku przez legitymowaną stronę, gdyż wniosek można uznać za prawidłowo złożony jedynie w przypadku przedłożenia go przez osoby, którym udzielono pozwolenia.

Zdaniem Sądu I instancji, organ podjął trafne rozstrzygnięcie, umarzając postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe, skoro upadła podstawa do rozpoznania sprawy co do jej istoty. Ułomność wniosku, wobec zmiany uprzedniego stanowiska jednej z osób, i cofnięcie zgody na przeniesienie swoich uprawnień, skutkuje niemożnością jego rozpoznania, a zatem rozstrzygnięciem sprawy co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może powstać zarówno przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w jego toku, a także może zaistnieć w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

WSA w Warszawie podniósł, że udzielone pozwolenie na utworzenie uczelni jest prawem każdej z osób fizycznych i jedynie ona decyduje, czy prawo to może przenieść, i na jaki podmiot. Uzasadnia to więc udział w postępowaniu w charakterze strony zarówno A. M., jak i K. J. Okoliczność, że prawo zostało udzielone osobom fizycznych oznacza jedynie wymóg wspólnego działania tych osób w sprawach, w których jest to z punktu widzenia prawnego konieczne. Brak porozumienia w zakresie, w którym porozumienie to jest konieczne dla dokonania określonej czynności, skutkuje tym, że czynność ta nie może być dokonana, co z kolei uniemożliwia organowi administracji w przypadku ułomności wniosku jego merytoryczne rozpoznanie. Konsekwencją tego jest umorzenie postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skargach, Sąd I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło cofnięcie przez K. J. wniosku. Skuteczne cofnięcie tego wniosku miałoby miejsce jedynie wtedy, gdyby uczynili to wspólnie K. J. i A. M. Wówczas podstawą umorzenia postępowania administracyjnego byłby przepis art. 105 § 2 kpa. W sytuacji gdy K. J. cofnął udzieloną wcześniej zgodę na przeniesienie swoich uprawnień, doprowadziło to do ułomności wniosku, niemożności jego uzupełnienia i w konsekwencji do niemożności jego rozpoznania co do istoty.

W ocenie Sądu I instancji, niezasadny jest także zarzut naruszenia przez organ art. 28 kpa. W postępowaniu administracyjnym brały udział wszystkie osoby, które miały interes prawny, w rozumieniu tego przepisu, tj. K. J. i A. M., którym udzielono pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, Wyższa Szkoła [...] w W. i "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w W. (wówczas z siedzibą w B.), na rzecz której miało być przeniesione pozwolenie.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 35 kpa WSA w Warszawie wskazał, że zarzut ten nie może być rozpatrywany w mniejszym postępowaniu. Ewentualna bezczynność organu mogła być przedmiotem odrębnej skargi.

Również podnoszone przez Wyższą Szkołę [...] w W. w toku postępowania administracyjnego zarzuty, dotyczące nieodwołalności pełnomocnictwa K. J. dla A. T., ugody zawartej w dniu [...] czerwca 2004 r. i przekazania praw założycielskich przez K. J., Sąd I instancji uznał za bezzasadne. Zgodnie bowiem z art. 32 kpa, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Udzielenie pełnomocnictwa nie pozbawia jednak mocodawcy samodzielnego podejmowania czynności, w tym nawet wbrew stanowisku pełnomocnika. Wobec tego, prawidłowo organ uznał, że K. J. był uprawniony do cofnięcia zgody na przeniesienie uprawnień złożonej przez jego pełnomocnika we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne.

Mając za podstawę art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargi.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi kasacyjne złożyły: Wyższa Szkoła [...] w W. oraz "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w W., wnosząc o jego uchylenie w całości, a także o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 i art. 26 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 i § 2 kpa.

W uzasadnieniach skarg kasacyjnych skupiono uwagę na błędnym zastosowaniu przez Sąd I instancji przepisu art. 105 § 1 i § 2 kpa.

Autor skarg kasacyjnych zgodził się z poglądem Sądu, że do wszelkich czynności podejmowanych przez założyciela uczelni, wymagane jest łączne działanie obu osób fizycznych, którym udzielono pozwolenia. Skoro tak, to w sytuacji, gdy wniosek o przeniesienie pozwolenia cofnęła tylko jedna z osób fizycznych, korzystających z przymiotu założyciela, nie mogło dojść do jego skutecznego cofnięcia i organ nie miał podstaw do uznania postępowania za bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Dla takiego rozstrzygnięcia organu (a za nim Sądu) bezwzględnie konieczna była zgoda drugiej osoby fizycznej na umorzenie postępowania (nie sprzeciwiają się inne strony). Skoro tej zgody organ nie uzyskał, to umorzył postępowanie z naruszeniem przepisu art. 105 § 2 kpa.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o ich oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania, argumentując, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest prawidłowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skargach podstaw kasacyjnych.

Skargi kasacyjne analizowane pod tym kątem nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługują na uwzględnienie, albowiem powołane w podstawach kasacyjnych zarzuty nie tylko są nietrafne, ale – w odniesieniu do niektórych z nich – także błędnie sformułowane i to od nich należy zacząć niniejsze rozważania.

Zarzuty naruszenia art. 20 ust. 1 i art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) nie mogą być kwalifikowane w kategoriach prawidłowo postawionych zarzutów, ponieważ autor obu skarg kasacyjnych nie wskazał, na czym naruszenie tych przepisów miałoby w istocie polegać, czy na błędnej wykładni, czy na niewłaściwym zastosowaniu. Braku tego nie konwalidują również uzasadnienia skarg kasacyjnych, w których rozwinięto jedynie zarzuty dotyczące bezprzedmiotowości postępowania i niewłaściwego zastosowania art. 105 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Wprowadzenie przy sporządzaniu skargi kasacyjnej tzw. przymusu adwokacko – radcowskiego powoduje, że skarga musi być w sposób profesjonalny sformułowana (art. 175 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania rozpoznawanego środka zaskarżenia, a więc dochodzenia we własnym zakresie, jakie były intencje kasatora. Nie ma także ani obowiązku, ani uprawnienia, by poprawiać błędnie przytoczone zarzuty, jest natomiast zobligowany do poruszania się jedynie w granicach podstaw kasacyjnych.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia art. 105 § 1 i § 2 kpa, należy stwierdzić, że nie są one uzasadnione.

Każdy wniosek (podanie), jeśli jest kierowany do organu administracji publicznej w celu wywołania określonych skutków prawnych, musi w swej treści zawierać stanowcze oświadczenie uprawnionego podmiotu. Stwierdzenie to wskazuje na dwa elementy, jakie winny być spełnione, by można mówić o wniosku zmierzającym do wywołania skutków w sferze praw i obowiązków osoby, która z wnioskiem wystąpiła. Pierwszy to element podmiotowy wniosku i drugi, związany z jego treścią, element przedmiotowy.

Dla przeprowadzenia postępowania administracyjnego na wniosek i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia konieczne jest, by zarówno w chwili występowania z wnioskiem, jak i w trakcie postępowania i wydawania decyzji, istniały oba te elementy. Tak więc, dla spełnienia warunku podmiotowego wymagane jest, by wniosek pochodził od legitymowanego podmiotu (strony postępowania), który może domagać się od organu administracji określonego rozstrzygnięcia. Natomiast element przedmiotowy obejmuje zakres żądania wnioskodawcy, jakie zostaje złożone w oświadczeniu, stanowiącym treść wniosku.

Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło przeniesienia na inny podmiot pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, które to pozwolenie zostało wcześniej udzielone dwóm osobom fizycznym. Niewątpliwie, jeśli przepis prawa daje podstawę do przyznania określonych uprawnień osobie fizycznej, i czyni to w jakimś konkretnym celu, to przyznanie tych jednakowych uprawnień mocą tej samej decyzji dwóm osobom fizycznym sprawia, że osoby te stają się jednym podmiotem praw i obowiązków wynikających z decyzji i jedynie łącznie korzystają z przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 kpa. Tak jest nie tylko w przypadku pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, ale także choćby w przypadku pozwolenia na budowę.

Jeśli zatem pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej uzyskały dwie osoby fizyczne, są one wspólnie uprawnione i zobowiązane do podejmowania wszelkich czynności związanych z wykonywaniem decyzji, co w tym przypadku oznacza także możliwość przeniesienia samego pozwolenia na inny podmiot, którą to możliwość przewiduje art. 26 ust. 3 ww. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Postępowanie w tym przedmiocie może wywołać jedynie wniosek uprawnionego podmiotu, czyli tego, który uzyskał pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej. Chodzi więc o wniosek osób, którym udzielono pozwolenia, zawierający wspólne oświadczenie strony postępowania o woli przeniesienia pozwolenia na inny zainteresowany podmiot. Tylko wówczas bowiem można mówić o wniosku wszczynającym postępowanie w tego rodzaju sprawie.

W rozpoznawanej sprawie wniosek wprawdzie został złożony, gdyż skierowały go obie osoby fizyczne, którym wydano pozwolenie, zawierając w nim wspólne oświadczenie w przedmiocie przeniesienia na inny podmiot pozwolenia na utworzenie uczelni. To uruchomiło procedurę, jednak w trakcie postępowania jedna z uprawnionych osób, współtworzących stronę postępowania, wycofała swoje oświadczenie o woli przeniesienia pozwolenia. Wskutek tego pierwotne wspólne oświadczenie strony przestało istnieć. Odpadł zarówno element podmiotowy, jak i przedmiotowy złożonego wcześniej wniosku (brak wniosku uprawnionego podmiotu).

Oświadczenie drugiej z osób, które pozostało, jako pochodzące tylko od jednej z uprawnionych łącznie osób, de facto pochodzące nie od strony tego postępowania (pochodzące od osoby nieuprawnionej do samodzielnego rozporządzania pozwoleniem na utworzenie uczelni), gdyż tę wspólnie tworzą obie osoby fizyczne, nie mogło stanowić podstawy do dalszego prowadzenia postępowania i wydania decyzji merytorycznej.

W takiej sytuacji – jak prawidłowo orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Nie można wobec tego zgodzić się z autorem skarg kasacyjnych, że w sprawie doszło do naruszenia art. 105 § 1 i § 2 kpa.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).