Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 595/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 5 ust 7
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 595/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 sierpnia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Urszula Zięba, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2020 r., sprawy ze skarg A.K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2019 r. nr [...],[...] w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia marca 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości decyzję Starosty O. z dnia grudnia 2018 r., i orzekło w ten sposób, iż:

1. określiło kwotę dotacji na 2015 r. w wysokości 5 842,92 zł, która jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem powinna zostać zwrócona przez A. C-K. prowadzącą Szkołę Policealną dla

Dorosłych "T" w O, do budżetu Powiatu O. wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia 15 grudnia 2015 r. do dnia zapłaty;

2. nakazało dokonanie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczaniem w kwocie 5 842,92 zł (pięć tysięcy osiemset czterdzieści dwa złote 92/100) wraz z należnymi odsetkami na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w O. w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji;

3. umorzyło postępowanie w zakresie określenia kwoty 37,76 zł jako dotacji pobranej

w 2015 r. w nadmiernej wysokości.

Ponadto drugą decyzją z dnia z dnia marca 2019 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, uchyliło w całości decyzję Starosty O. z dnia grudnia 2018 r., i orzekło w ten sposób, iż:

1. określiło kwotę dotacji na 2015 r. w wysokości 12 801,92 zł, która jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem powinna zostać zwrócona przez A. C.-K. prowadzącą Szkołę Policealną dla Dorosłych[...] w O., do budżetu Powiatu O. wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia 15 grudnia 2015 r. do dnia zapłaty;

2. nakazało dokonanie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczaniem w kwocie 12 801,92 zł (pięć tysięcy osiemset czterdzieści dwa złote 92/100) wraz z należnymi odsetkami na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w O. w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji;

Uznano bowiem, że obowiązujące w 2015 r przepisy wykluczały finansowanie wynagrodzenia osoby prowadzącej szkołę, nie będącej dyrektorem szkoły ze środków przyznanych w ramach dotacji. Działalnie takie stało bowiem w sprzeczności z celem wprowadzenia do art. 90 ustawy o systemie oświaty ust 3dokreślającego wydatki, które mogą być finansowanie z dotacji. Możliwość pokrycia z dotacji wynagrodzenia osoby fizycznej prowadzącej szkołę jest obwarowane warunkiem pełnienia przez tą osobę jednocześnie funkcji dyrektora szkoły. Regulacja ta nie pozwala na uznanie, że odnosi się ona do wynagrodzenia osoby wykonującej zadania dyrektora generalnego szkoły, nie będącego jednocześnie jej dyrektorem dydaktycznym. Zgodnie bowiem z art. 36 ust 1 ustawy o systemie oświaty szkołą lub placówką kieruje nauczyciel mianowany lub dyplomowany, któremu powierzono stanowisko dyrektora. Skarżąca nie posiada natomiast tych kwalifikacji, nie jest zatem osobą o której mowa w art. 90 ust 3d pkt 1 lit a ostawy o systemie oświaty, co potwierdza fakt, że na stanowisko dyrektora szkoły zatrudniła inną osobę. Natomiast wszystkie obowiązki jakie skarżąca wypełniała jako swoje zadania dyrektora generalnego szkoły sprowadzały się do czynności podmiotu prowadzącego szkołę, których obowiązek realizacji wynika wprost z art. 5 ust 7 ustawy o systemie oświaty.

W drugiej z zaskarżonych decyzji organ zakwestionował także wydatki poniesiona na reklamę i promocję wraz z transportem materiałów reklamowych na kwotę 5 537 zł 09 gr uznając, że nie pozostawały one w bezpośrednim związku z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Skarżąca twierdziła natomiast , że z kwoty tej sfinansowała kampanię społeczną, której celem była walka z określonym problemem społecznym, tzn bezrobociem poprzez podnoszenie poziomu wykształcenia. Wydatek ten dotyczył przy tym jednego z etapów kształcenia jakim była rekrutacja do szkoły. Nie był przy tym możliwości odtworzenia treści kampanii, nie zachowały się bowiem związane z nią banery reklamowe. Wydatki te nie mieściły się zatem w celach określonych w art. 90 ust 3d ustawy o systemie oświaty.

Na powyższe decyzje Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Krakowie złożyła A. K. Zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 w związku z art. 136 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i błędną jego ocenę, a także nieprzeprowadzenie wnioskowanego dowodu ze statutu szkoły, co skutkowało błędnym uznaniem, że Skarżąca nie pełniła w szkołach w O. funkcji dyrektora szkoły, a czynności przez nią wykonywane należą do podmiotu prowadzącego szkołę, gdy z materiału dowodowego wynika, iż jako organ prowadzący placówki edukacyjne Skarżąca była jednocześnie ich dyrektorem generalnym, a zakres jej obowiązków w znacznym stopniu pokrywał się z czynnościami, jakie wykonuje dyrektor szkoły publicznej;

-prawa materialnego, a mianowicie art. 36 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej: "ustawa o systemie oświaty"), poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że dyrektor generalny nie był dyrektorem szkoły w myśl naruszonego przepisu, choć ww. normy nie stosuje się do szkół niepublicznych, a o tym, kto pełni funkcję dyrektora szkoły niepublicznej, decyduje wyłącznie statut szkoły.

Ponadto Skarżąca powtórzyła zawarty w odwołaniu zarzut naruszenia art. 90 ust. 3d pkt 1 lit. a ustawy o systemie oświaty poprzez uznanie, że wynagrodzenie osoby prowadzącej będącej Dyrektorem Generalnym nie może zostać sfinansowane ze środków z dotacji,

Zarzuciła także naruszenie art. 90 ust 3d ustawy o systemie oświaty , poprzez mylne uznanie kampanii społecznej za reklamę

Strona skarżąca wniosła o:

- umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w części dotyczącej pkt 1 i 2, a także zasądzenie od Kolegium kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w całej rozciągłości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :

Brak jest podstaw do uwzględnienia skarg.

Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 252 ust 1 ustawy o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności uzasadniających ich zwrot. Przy czym zgodnie z ust. 5 tego przepisu zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Według natomiast ust. 6 odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:

1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;

2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Pozostaje poza sporem, że skarżąca była podmiotem uprawnionym do otrzymywania dotacji zgodnie z art. 90 ust 2 ustawy o systemie oświaty.

Sporny jest natomiast sposób wykorzystania otrzymanych środków. Dotyczy to w szczególności wydatków na wynagrodzenie skarżącej pełniącej funkcję Dyrektora Generalnego oraz wydatków na kampanię społeczną uznanych przez organ za wydatki na reklamę.

W tym zakresie rację należy przyznać organom.

W szczególności bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 §1 w związku z art. 78 § 1, art. 80, art. 81 a i art. 136 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pomijanie dowodów potwierdzających faktyczne i rzeczywiste wykonywanie przez Skarżącą wszystkich funkcji dyrektora szkoły. Organy administracji ustaliły bowiem wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne i w oparciu o ich ocenę wydały rozstrzygnięcie. Strona skarżąca miała możliwość czynnego udziału, jednakże nie zawsze stosowała się do wezwań organów, bądź to nie przedstawiając dowodów, bądź przedkładając dokumentację, która w żaden sposób nie obrazowała zasadności wypłaty z dotacji wynagrodzenia dla Skarżącej, a co więcej rzeczywistego wykonywania przez Skarżącą obowiązków dyrektora szkoły. Brak jest rzetelnych dowodów potwierdzających faktyczne wykonywanie przez Skarżącą czynności mogących być zaliczonymi do realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Miało to miejsce zarówno na etapie kontroli jak i na etapie postępowania dowodowego i to prowadzonego zarówno przez organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy.

Strona skarżąca formułując zarzuty kwestionujące kompletność zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaje się zapominać, że to obowiązkiem Skarżącej jako organu prowadzącego i dyrektora było tak udokumentować wydatkowanie dotacji, aby nie było w tym zakresie żadnych wątpliwości. Obowiązkiem beneficjentów wykorzystujących środki publiczne jest udokumentowanie zasadności sfinansowania wypłat ich wynagrodzenia w taki sposób, aby nie było zastrzeżeń, czy zostały one przeznaczone na cele, o których mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o.

Natomiast organy orzekające w sprawie zgromadziły pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 80 k.p.a., a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a. Organy bowiem wskazały na podstawie jakich dowodów zostały ustalone istotne dla sprawy fakty, którym dowodom i wyjaśnieniom dały wiarę, z jakich powodów i dlaczego nie podzielono argumentacji strony skarżącej.

Wbrew zarzutom skargi, decyzje organów obu instancji zawierają dostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne. Wskazują bowiem dlaczego wydatki na wynagrodzenie Skarżącej - ze wskazaniem podstawy prawnej - organy uznały za rozliczone niezgodnie z celem określonym w art. 90 ust. 3d u.s.o.

Przepis ten reguluje dopuszczalne przeznaczenie dotacji. Zgodnie z jego treścią dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:

a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,

b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7

- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;

2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:

a) książki i inne zbiory biblioteczne,

b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,

c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,

d) meble,

e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.

Przepis art. 90 ust. 3d u.s.o. był kilkukrotnie nowelizowany. Zmiana art. 90 ust. 3d tej ustawy została dokonana m.in. ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 357) i weszła w życie 31 marca 2015 r. Zgodnie z tą nowelą, w przykładowym wyliczeniu wydatków bieżących szkół, które mogą być pokrywane z dotacji, obok wynagrodzenia osoby fizycznej prowadzącej szkołę i pełniącej odpowiednio funkcję dyrektora szkoły, wymieniono sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o.

Natomiast do zadań organu prowadzącego zgodnie z art. 5 ust. 7 u.s.o. należało w szczególności:

1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 1a) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;

2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;

3) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r. poz. 1047), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;

4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;

5) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę jest dopuszczalne, pod warunkiem pełnienia równocześnie funkcji dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzenia zajęć w innej formie wychowania przedszkolnego.

W związku z tym istotne jest w omawianej sprawie, że skarżąca nie posiadała kwalifikacji wymaganych przez art. 36 ust. 1 ustawy o systemie oświaty do pełnienia funkcji dyrektora. Dlatego też do wykonywania tych obowiązków została zatrudniona osoba trzecia.

To samo odnosi się także do wydatków na kampanię rekrutacyjną. Organy prawidłowo, opierając się na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego uznały, że wydatki na banery reklamujące zalet edukacji umieszczone w czasie rekrutacji do szkoły stanowiły reklamę. Tym bardzie, że skarżąca nie zachowała tych banerów a zatem nie można ustalić ich dokładnej treści. Na niej natomiast spoczywa obowiązek wykazania okoliczności świadczących o prawidłowym wykorzystaniu dotacji.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów. Łącząc sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia wzięto pod uwagę, że opierają się ona w zasadzie na tym samym stanie faktycznym i prawnym. Spełniony został zatem wymóg z art. 111 § 1 ppsa