Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 680/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6554
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska- Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. K. jest (dalej jako: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (dalej jako: "organ" lub "Minister") z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o przyznaniu Skarżącemu specjalnego zezwolenia połowowego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. Skarżący jako armator statku rybackiego [...], zwrócił się do Ministra o wydanie na ww. statek specjalnego zezwolenia połowowego na rok 2019. Przedmiotowy wniosek dotyczył przyznania kwot połowowych następujących gatunków organizmów morskich: dorsz, śledź, łosoś, gładzica, szprot, dobijak, tobiasz.

W wyniku rozpatrzenia wniosku, organ decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. – Specjalne Zezwolenie Połowowe nr [...] – wydaną na podstawie art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. z 2018 r. poz. 514, ze zm.) – dalej: "ustawa o rybołówstwie morskim" oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu podziału ogólnych kwot połowowych i dodatkowych kwot połowowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1486 ze zm.) – dalej jako "rozporządzenie krajowe" – uprawnił Skarżącego do połowu statkiem rybackim [...] określonych w zezwoleniu gatunków ryb. Kwota połowowa śledzia została obniżona.

W odwołaniu Skarżący zakwestionował ww. decyzję w zakresie pomniejszenia indywidualnej kwoty połowowej śledzia. Wskazał, że w 2016 r. nie mógł odłowić indywidualnej kwoty połowowej z uwagi na sytuację losową – poważne i nawracające uszkodzenie przekładni silnika głównego. Awarie te praktycznie wyeliminowały Skarżącego z połowów w III i IV kwartale 2016 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Minister utrzymał specjalne zezwolenie połowowe w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim, indywidualną kwotę połowową wnioskowanego gatunku organizmów morskich pomniejsza się w przypadku niewykorzystania przez armatora statku rybackiego co najmniej części indywidualnej kwoty połowowej tego gatunku możliwej do wykorzystania przez tego armatora w poszczególnych latach, w okresie 2 kolejnych lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego. Pomniejszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się odliczając od indywidualnej kwoty połowowej gatunku organizmów morskich, która ma zostać przyznana temu armatorowi na dany rok kalendarzowy, wyrażoną w procentach średnią wielkość indywidualnej kwoty połowowej tego gatunku niewykorzystanej w 2 kolejnych latach kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego.

Zgodnie natomiast z § 12 rozporządzenia krajowego, wielkość niewykorzystanej indywidualnej kwoty połowowej dla śledzia centralnego, od której stosuje się pomniejszenie, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustalona została w wysokości 20%.

W niniejszej sprawie, mając na uwadze, że wniosek o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego na 2019 r. składany był w 2018 r., organ wziął pod uwagę rok 2016 i 2017 r. Wielkość niewykorzystanej indywidualnej kwoty połowowej śledzia centralnego, od której należało stosować pomniejszenie, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim, w 2016 r. wynosiła 30%. W wyniku zmiany przepisu § 12 rozporządzenia w sprawie podziału kwot połowowych rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 22 grudnia 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego podziału ogólnych kwot połowowych oraz dodatkowych kwot połowowych (Dz.U. z 2016, poz. 2168), od dnia 28 grudnia 2016 r. ustalono wielkość niewykorzystanej indywidualnej kwoty połowowej, od której stosuje się pomniejszenie dla śledzia centralnego na poziomie 20%. Zatem Skarżący powinien był wykorzystać w 2016 r. – 70%, a w 2017 r. – 80% przyznanej mu indywidualnej kwoty połowowej śledzia centralnego.

Minister ustalił, że Skarżący otrzymał na rok 2016 z ogólnej kwoty połowowej śledzia centralnego 511.350 kg oraz kwoty dodatkowe śledzia centralnego w ilości 98.448 kg oraz w ilości 9.231 kg. Z łącznej kwoty śledzia centralnego w ilości 619.029 kg, w 2016 r. Wnioskodawca odłowił 112.700 zł, a więc nie wykorzystał wymaganych 70%. Także z otrzymanej w 2017 r. indywidualnej kwoty połowowej śledzia w ilości 691.375 kg oraz kwoty dodatkowej śledzia centralnego w ilości 198.539 kg, Skarżący odłowił 692.600 kg, wykorzystując tym samym 77% przyznanej kwoty. Nie wykorzystał więc wymaganych 80%.

W związku z powyższym Minister stwierdził, że wielkość indywidualnej kwoty połowowej śledzia centralnego przyznanej w specjalnym zezwoleniu połowowym została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podkreślił przy tym, że przepisy dotyczące podziału ogólnych kwot połowowych nie uzależniają wielkości przyznawanych kwot od okoliczności innych niż wskazane w przepisach. Oznacza to, że nieodłowienie indywidualnej kwoty połowowej powoduje jej pomniejszenie, bez względu na przyczynę nieodłowienia.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia:

art. 51 ust. 1 i 2 ustawy o rybołówstwie morskim poprzez uznanie, że wskazany przepis nie uzależnia wielkości przyznawanych wielkości kwot połowowych od przyczyn nieodłowienia indywidualnej kwoty połowowej w okresie referencyjnym, w sytuacji gdy literalna treść przepisu prowadzi do wniosku, że zawarta w nim norma upoważniająca do pomniejszenia indywidualnej kwoty połowowej aktualizuje się wyłącznie w przypadku, gdy do niewykorzystania z części indywidualnej kwoty połowowej doszło w wyniku okoliczności zależnych od armatora statku, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę zwrotu "możliwej do wykorzystania" kwoty połowowej, ponieważ gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie mechanizmu redukcyjnego całkowicie niezależnego od przyczyn niewykorzystania kwot połowowych, to ustawodawca posłużyłby się określeniem "w przypadku niewykorzystania przez armatora statku rybackiego co najmniej części indywidualnej kwoty połowowej tego gatunku przyznanej w poszczególnych latach";

art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że art. 51 ust. 1 i 2 ustawy o rybołówstwie morskim, w zakresie w jakim nie uzależnia wielkości przyznawanych kwot połowowych od przyczyn nieodłowienia indywidualnej kwoty połowowej w okresie referencyjnym, sankcjonuje nierówność obywateli wobec prawa z tej przyczyny, że niektórzy z armatorów prowadzących połowy zostali przez ustawodawcę potraktowani zdecydowanie niekorzystniej niż inne osoby znajdujące się w takiej samej sytuacji, ponieważ przepis nie uwzględnia tego czy niewykorzystanie przyznanej kwoty połowowej nastąpiło z winy lub przyczyn zależnych od armatora (ustawodawca nie wziął pod uwagę tego), czy wnioskodawca ze swej winy ograniczył połowy, czy też nastąpiło to z przyczyn od niego niezależnych), co prowadzi do uznania, że regulacja ta nie da się pogodzić z zasadą państwa prawnego;

art. 2 ust. 5, art. 16 ust. 6 oraz art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE (Dz.U. UE L 2013.354.22 z dnia 28.12. 2013 r.) oraz art. 20 Karty Praw Podstawowych UE (Dz.U. UE C z 2012 r. Nr 326, str. 391), poprzez przydzielenie skarżącemu uprawnień do połowów w oparciu o nieobiektywne kryteria, z pominięciem kryteriów o charakterze społecznym i ekonomicznym, a nadto w sposób sprzeczny ze wspólną polityką rybołówstwa (WPRyb) oraz niezgodnie z zasadą równego traktowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2130 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do jego uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnieć należy, że rybołówstwo komercyjne może być wykonywane przez armatora przy użyciu statku wpisanego do rejestru statków rybackich, na który została wydana licencja oraz specjalne zezwolenie połowowe (art. 8 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim). Stosownie do art. 40 ust. 1 i 3 tej ustawy wykonywanie rybołówstwa komercyjnego w danym roku kalendarzowym wymaga uzyskania specjalnego zezwolenia połowowego, które jest wydawane, na wniosek armatora, na statek rybacki, na który jest wydana licencja. Specjalne zezwolenie połowowe zawiera między innymi wielkość przyznanej kwoty połowowej, jeżeli jest dla danego gatunku ustalona (art. 42 ww. ustawy).

Dodać należy, że wielkość kwot połowowych poszczególnych gatunków ryb podlegających limitowaniu na Morzu Bałtyckim dla poszczególnych krajów UE, określana jest corocznie w drodze rozporządzenia Rady Unii Europejskiej. W odniesieniu do Polski wielkość ustalonych ogólnych kwot połowowych na rok 2019 została określona w Wielkość ustalonych dla Polski ogólnych kwot połowowych na rok 2019 została określona w rozporządzeniu Rady (UE) 2018/1628 z dnia 30 października 2018 r. ustalającym uprawnienia do połowów na 2019 rok w odniesieniu do niektórych stad ryb i grup stad ryb w Morzu Bałtyckim oraz zmieniającym rozporządzenie (UE) 2018/120 (Dz. U. UE. L 272 z 31.10.2018).

Po ustaleniu wielkości ogólnych kwot połowowych przeznaczonych dla Polski, minister właściwy do spraw rybołówstwa, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 47 ustawy o rybołówstwie morskim, dokonuje podziału ogólnych kwot poszczególnych gatunków ryb, określając, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i warunki ich podziału. Realizację tej delegacji stanowi rozporządzenie krajowe z dnia 22 września 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu podziału ogólnych kwot połowowych i dodatkowych kwot połowowych.

Na podstawie powyższych przepisów Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej przeprowadził w grudniu 2018 r. podział kwot połowowych i wydał armatorom polskich statków rybackich – w tym Skarżącemu – specjalne zezwolenia połowowe uprawniające do połowów w roku 2019.

W ocenie Sądu specjalne zezwolenie połowowe przyznane Skarżącemu odpowiada prawu również w zakresie kwestionowanego przez Skarżącego obniżenia kwoty połowowej śledzia. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim, indywidualną kwotę połowową wnioskowanego gatunku organizmów morskich pomniejsza się w przypadku niewykorzystania przez armatora statku rybackiego co najmniej części indywidualnej kwoty połowowej tego gatunku możliwej do wykorzystania przez tego armatora w poszczególnych latach, w okresie 2 kolejnych lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego. Pomniejszenia, o którym mowa w ust. 1 dokonuje się odliczając od indywidualnej kwoty połowowej gatunku organizmów morskich, która ma zostać przyznana temu armatorowi na dany rok kalendarzowy, wyrażoną w procentach średnią wielkość indywidualnej kwoty połowowej tego gatunku niewykorzystanej w 2 kolejnych latach kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego (art. 51 ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego został złożony przez Skarżącego w 2018 r., zatem organ rozpoznający ten wniosek musiał uwzględnić wykorzystanie kwot połowowych przyznanych w roku 2016 i 2017. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż w latach tych Skarżący przyznanych mu kwot połowowych śledzia nie wykorzystał.

Dodać należy, że zgodnie z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji § 12 rozporządzenia krajowego, wielkość niewykorzystanej indywidualnej kwoty połowowej dla śledzia centralnego, od której stosuje się pomniejszenie, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustalona została w wysokości 20%. Identyczne pomniejszenie w § 14 pkt 4 przewiduje również obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu podziału ogólnych kwot połowowych i dodatkowych kwot połowowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 370), obowiązujące od dnia 27 lutego 2019 r. Niemniej jednak należy zaznaczyć, że wielkość niewykorzystanej indywidualnej kwoty połowowej śledzia centralnego, od której należało stosować pomniejszenie, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim, w 2016 r. wynosiła 30%. Dopiero w wyniku zmiany przepisu § 12 rozporządzenia w sprawie podziału kwot połowowych rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 22 grudnia 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego podziału ogólnych kwot połowowych oraz dodatkowych kwot połowowych (Dz.U. z 2016, poz. 2168), od dnia 28 grudnia 2016 r. ustalono wielkość niewykorzystanej indywidualnej kwoty połowowej, od której stosuje się pomniejszenie dla śledzia centralnego na poziomie 20%. Tym samym Skarżący powinien był wykorzystać w 2016 r. - 70%, a w 2017 r. - 80% przyznanej mu indywidualnej kwoty połowowej śledzia centralnego.

Przypomnieć należy, że na podstawie danych z Elektronicznego Systemu Raportowania (ERS) organ ustalił, że Skarżący otrzymał na rok 2016 łączną kwotę śledzia centralnego w ilości 619.029 kg z czego odłowił 112.700 kg, a więc nie wykorzystał wymaganych 70%. Na rok 2017 Skarżący otrzymał natomiast łączną kwotę połowową śledzia w ilości 889.914 kg z czego odłowił 692.600 kg. Tym samym Skarżący nie wykorzystał w 2016 r. 70%, a w 2017 r. 80% przyznanej kwoty połowowej.

Powyższe ustalenia faktyczne organu dotyczące wykorzystania przez Skarżącego przyznanych mu kwot połowowych nie są przez niego kwestionowane. Zarzuty skargi skupiają się natomiast na naruszeniu prawa materialnego.

Odnosząc się do pierwszego z tych zarzutów dotyczącego błędnego przyjęcia przez organ, że art. 51 ust. 2 ustawy o rybołówstwie morskim nie uzależnia pomniejszenia kwoty połowowej od okoliczności (niezależnych i niezawinionych przez armatora), które spowodowały nieodłowienie wymaganej części przyznanej kwoty połowowej, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, że pomniejszenie indywidulanej kwoty połowowej aktualizuje się wyłącznie w przypadku, gdy do niewykorzystania z części indywidualnej kwoty połowowej doszło w wyniku okoliczności zależnych od armatora statku, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę zwrotu "możliwej do wykorzystania" kwoty połowowej. Zdaniem Skarżącego oznacza to, że jeżeli wykorzystanie indywidualnej kwoty połowowej nie było możliwe, np. na skutek awarii czy remontu, wówczas norma uprawniająca do zmniejszenia kwoty połowowej na kolejne lata nie powinna znaleźć zastosowania.

W ocenie Sądu stanowisko Skarżącego jest w powyższym zakresie błędne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że mówiąc o "możliwej do wykorzystania" kwocie połowowej ustawodawca miał na myśli całą kwotę połowową, przyznaną na podstawie specjalnego zezwolenia połowowego, a nie bliżej nieokreśloną część tej kwoty, którą armator mógł faktycznie wykorzystać "miał możliwość wykorzystać", przy uwzględnieniu niesprzyjających, niezależnych od niego czynników. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu do projektu ustawy o rybołówstwie morskim, gdzie wskazano, iż "Przepisy wykonawcze określające szczegółowy sposób podziału ogólnych kwot połowowych lub dni oraz dodatkowych kwot połowowych będą realizowały wytyczne określone w art. 17 rozporządzenia 1380/2013. Zgodnie z tym przepisem, państwa członkowskie przy przydzielaniu uprawnień do połowów – kwot połowowych stosują przejrzyste i obiektywne kryteria, m.in. o charakterze środowiskowym, społecznym i ekonomicznym. Jak wprost wynika z tego przepisu kryteria te mogą obejmować wpływ na środowisko lub historyczne poziomy połowów, tak jak to zostało zastosowane w niniejszym projekcie". Dalej wskazano natomiast: "Dodatkowo przewiduje się, w celu niedopuszczenia do sytuacji niewykorzystywania kwot połowowych, że armatorom, którzy nie wykorzystują przyznanych im kwot połowowych określonych gatunków organizmów morskich, kwoty te będą pomniejszane" – (podkreślenie Sądu). W uzasadnieniu projektu wskazano również, że "indywidualną kwotę połowową wnioskowanego gatunku organizmów morskich pomniejszać się będzie w przypadku niewykorzystania przez armatora statku rybackiego w poszczególnych latach w okresie kolejnych 2 lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego co mniej części indywidualnej kwoty połowowej tego gatunku przyznanej na te lata. Pomniejszenia dokonywać się będzie odliczając od indywidualnej kwoty połowowej gatunku organizmów morskich, która ma zostać przyznana temu armatorowi na dany rok kalendarzowy, wyrażoną w procentach średnią wielkość niewykorzystanej w 2 kolejnych latach kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego, indywidualnej kwoty połowowej tego gatunku" – (por. str. 83 i 84 uzasadnienia do projektu ustawy o rybołówstwie morskim).

Nie ma tu zatem mowy o zawinionych bądź niezawinionych przyczynach niewykorzystania przyznanych armatorowi kwot połowowych – do obniżenia kwot na kolejne lata niezbędne, a zarazem wystarczające jest stwierdzenie faktu niewykorzystania przyznanych kwot połowowych w okresie 2 kolejnych lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku – co jak wskazano powyżej miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut niekonstytucyjności art. 51 ust. 1 i 2 ustawy o rybołówstwie morskim. Wbrew twierdzeniom Skarżącego sposób pomniejszenia kwot połowowych przewidziany w ww. przepisie nie prowadzi do naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji . Nie też nie jest sprzeczny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą państwa prawnego. Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie TK wskazuje się, że dyskryminacja to nierówne traktowanie prawnie nieusprawiedliwione i nieuzasadnione obiektywnymi przyczynami. Przyjmuje się, że konstytucyjna zasada równości wobec prawa w ujęciu najszerszym polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo (orzeczenie TK z dnia 13 września 1990 r. sygn. akt U 4/90, OTK 1990, poz. 10). Zasada równości dotycząca praw i wolności obywateli oznacza zakaz ustanawiania regulacji o charakterze dyskryminującym (np. wyrok TK z dnia 9 marca 1988 r. sygn. akt U 7/87, OTK 1988, poz. 1), ale pod warunkiem, że adresaci normy prawnej charakteryzują się w równym stopniu określonymi cechami. W wyroku TK z dnia 26 kwietnia 1995 r. sygn. akt K 11/94 (OTK 1995, nr 1, poz. 12), stwierdzono, że zakazane jest nierówne traktowanie podmiotów podobnych, co jednak nie wyklucza nierównego traktowania podmiotów, które podobne nie są (zob. C. Kosikowski, Komentarz do art. 6, w: Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2013 i powołane tam orzecznictwo). Odstępstwa od zasady równości są dopuszczalne, jeśli spełniają trzy warunki: po pierwsze - są relewantne, tj. racjonalnie uzasadnione; po drugie - są proporcjonalne, a więc waga interesu, jakiemu służy zróżnicowanie musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów podmiotów, które zostaną naruszone; po trzecie - pozostają w związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnym, uzasadniającymi różne traktowanie podmiotów podobnych (wyrok TK z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt U 17/97, Lex nr 32606). W nawiązaniu do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że art. 51 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim przewiduje obiektywną przesłankę w postaci niewykorzystania określonej części indywidualnej kwoty połowowej, nie uzależniając jej zastosowania od przyczyn niewykorzystania tej kwoty. W przepisie tym zarysowuje się więc wyraźny podział pomiędzy armatorami, którzy przyznane im kwoty połowowe wykorzystali i tymi, którzy tego nie zrobili. Wbrew twierdzeniom Skarżącego obie te kategorie podmiotów nie są podobne, a więc nie jest konieczne ich równe traktowanie. Dodać należy, że powołany przepis wpisuje się w uprawnienia przyznane państwom członkowskim w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa (WPRyb) na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1380/2013.

Wskazać też trzeba, że wpływu na powyższą ocenę nie mogły mieć powołane w uzasadnieniu skargi wyroki sądów administracyjnych, jako że odnosiły się one do wydania z przekroczeniem ustawowego upoważnienia rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w 2006 r. (Dz.U. nr 257, poz. 2158), a nie do kwestii niezgodności z Konstytucją pomniejszenia kwot połowowych.

Powołując się na zarzut niekonstytucyjności art. 51 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim Skarżący zdaje się też nie dostrzegać, iż zgodnie z art. 51 ust. 3 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania specjalnego zezwolenia połowowego nr [...], wykorzystanie przez armatorów statków rybackich przyznanych im w specjalnych zezwoleniach połowowych indywidualnych kwot połowowych określonych gatunków organizmów morskich odbywa się w drodze:

odłowienia kwot połowowych otrzymanych w ramach podziału ogólnych kwot połowowych lub dodatkowych kwot połowowych;

rezygnacji, o której mowa w art. 52 ust. 1;

przekazania kwoty połowowej, o którym mowa w art. 53, na inny statek tego samego armatora;

przekazania kwoty połowowej w ramach wymiany międzynarodowej, o której mowa w art. 54;

Zgodnie z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2019 r. brzmieniem przepisu art. 51 ust. 3 wykorzystaniem kwoty jest także odłowienie kwoty połowowej otrzymanej w ramach przekazania, o którym mowa w art. 53 (pkt 3a), wymiana kwoty połowowej, o której mowa w art. 53a (pkt 3b), odłowienie kwoty połowowej otrzymanej w ramach wymiany, o której mowa w art. 53a, przekazanie kwoty połowowej otrzymanej w ramach wymiany międzynarodowej, o której mowa w art. 54 (pkt 4a).

Armator ma więc możliwość wykorzystania przyznanej mu kwoty połowowej w sytuacjach losowych, bowiem zgodnie z powołanym wyżej art. 52 ust. 1 armator może w danym roku kalendarzowym, w terminie do 15 lipca, zrezygnować z całości albo części przyznanej mu w specjalnym zezwoleniu połowowym indywidualnej kwoty połowowej danego gatunku organizmów morskich lub dni połowowych.

Co równie istotne w kontekście przedmiotowej sprawy fakt niewykorzystania kwot połowowych musi mieć miejsce w kolejnych dwóch latach. Oznacza to, że w sytuacjach losowych, np. awarii statku armator ma możliwość wykorzystania kwot w sposób wskazany w art. 51 ust. 3 ustawy. Powołane przepisy należycie zabezpieczają więc interesy armatorów, którzy niezależnie od charakteru przyczyny nie mogą wykorzystać określonej części przyznanych kwot połowowych.

Odnosząc się do ostatniego z powołanych w skardze zarzutów wskazać na wstępie należy, że cele Wspólnej Polityki Rybołówstwa zostały scharakteryzowane w preambule rozporządzenia (UE) nr 1380/2013. W motywie 4 tej preambuły stwierdzono, że WPRyb powinna zapewnić, aby działalność połowowa przyczyniała się do długoterminowego zrównoważenia pod względem środowiskowym, ekonomicznym i społecznym. WPRyb powinna ponadto przyczyniać się do odpowiedniego poziomu życia w sektorze gospodarki rybnej oraz do stabilności rynków. Artykuł 2 ust. 5 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 1380/2013 wskazuje, że WPRyb zapewnia środki dostosowania zdolności połowowej flot do poziomów uprawnień do połowów spójnych z podejściem ostrożnościowym, mając na uwadze rentowność flot bez nadmiernego eksploatowania żywych zasobów morza. W motywie 43 preambuły wskazano natomiast, że każde państwo członkowskie powinno mieć możliwość wyboru środków i instrumentów, jakie zamierza przyjąć w celu ograniczenia nadmiernej zdolności połowowej.

Zdaniem Sądu przewidziane w art. 51 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim kryterium pomniejszenia kwot połowowych oparte na historycznych poziomach połowów, a więc zakładające ograniczenia w przydziale tych uprawnień podmiotom, które nie były w stanie wykorzystać przyznanych im kwot połowowych, a za to dające większe możliwości połowowe podmiotom, które przyznane im kwoty wykorzystały, wpisuje się w powyżej wskazane cele rozporządzenia (UE) nr 1380/2013.

Wskazać też należy, że z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013 wprost wynika, że państwa członkowskie dokonują podziału kwot połowowych, na podstawie dyskrecjonalnych uprawnień przyznanych im na mocy art. 16 ust. 6 tego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, każde państwo członkowskie decyduje o tym, w jaki sposób przydzielone mu uprawnienia do połowów, które nie podlegają systemowi przekazywalnych koncesji połowowych, można przydzielić statkom pływającym pod jego banderą, na przykład przez stworzenie indywidualnych uprawnień do połowów. Do realizacji tych dyskrecjonalnych uprawnień państw członkowskich odnosi się art. 17 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem przy przydzielaniu uprawnień do połowów dostępnych państwom członkowskim, o którym mowa w art. 16, państwa członkowskie stosują przejrzyste i obiektywne kryteria, między innymi kryteria o charakterze środowiskowym, społecznym i ekonomicznym. Kryteria, które mają być stosowane, mogą obejmować między innymi wpływ połowów na środowisko, historię zgodności, wkład w lokalną gospodarkę i historyczne poziomy połowów.

Z powyższych przepisów będących rozwinięciem motywów rozporządzenia (UE) nr 1380/2013 wynika zatem, że przy podziale uprawnień do połowów państwa członkowskie powinny stosować kryteria o charakterze środowiskowym, społecznym i ekonomicznym. To czy kryteria te muszą być spełnione łącznie, pojedynczo, czy też w określonych konfiguracjach pozostawiono do uznania państwom członkowskim.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że stanowisko Skarżącego sprowadza się w istocie do tego, że armator, który nie wykorzysta przyznanych mu kwot połowowych (a jednocześnie się tych kwot nie zrzeknie, co umożliwiałoby przekazanie ich innemu podmiotowi) nie ponosi z tego tytułu żądnych negatywnych konsekwencji. Zaaprobowanie tego stanowiska pociągnęłoby za sobą częściową utratę przyznanych Polsce kwot połowowych, a co za tym idzie pogorszenie sytuacji ekonomicznej tych armatorów, którym kwoty połowowe zostały ograniczone właśnie z uwagi na rozdysponowanie ich dla armatorów niezdolnych do ich wykorzystania. Godziłoby to wprost w cele WPRyb, która jak wskazano powyżej, powinna przyczyniać się do odpowiedniego poziomu życia w sektorze gospodarki rybnej oraz do stabilności rynków. W ocenie Sądu prawidłowa wykładnia art. 51 ust. 1 i 2 ustawy do rybołówstwie wskazuje, jak istotne jest wykorzystanie w całości przyznanych danemu państwu członkowskiemu kwot połowowych – i tak ograniczonych ze względu na zmniejszające się zasoby organizmów morskich.

W związku z powyższym za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 17 rozporządzenia 1380/2013 oraz art. 20 Karty Praw Podstawowych UE.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.