Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 868/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8.
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 217 par. 1 i 2 pkt 2, art. 218 par. 1 i 2, art. 8, art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia I. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na swoje własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmawiające wydania I. Sp. z o.o. zaświadczenia żądanej treści - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

I. Sp. z o.o. podaniem datowanym na 11 sierpnia 2010r. (wniesionym 16 sierpnia 2010r.) powołując się na art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) wniosła o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) w odniesieniu do zamiaru prowadzenia opisanych we wniosku gier na urządzeniach elektronicznych, które jak wskazano w petitum wniosku nie zawierają elementu losowości, ani nie mają charakteru losowego. We wniosku Spółka wskazała, że prosi o rozstrzygnięcie czy prowadzenie zamierzonych przez wnioskodawcę gier wymaga uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna i uiszczenia wysokiej opłaty za udzielenie takiej koncesji.

Pismem z dnia 29 września 2010r. I. Sp. z o.o. zwróciła się od Ministra Finansów o wydanie zaświadczenia, że wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2010r. zwróciła się o interpretację przepisów dot. prowadzenia gier na urządzeniach elektronicznych, a Minister Finansów nie wydał interpretacji w terminie 30 dni (uwierzytelniona kopia wniosku z dnia 29 września 2010r. znajduje się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 818/11).

Drugim pismem z dnia 29 września 2010r. I. Sp. z o.o. zwróciła się od Ministra Finansów o wydanie uwierzytelnionego odpisu wniosku z 11 sierpnia 2010r.

Następnie pismem z dnia 4 października 2010 r. I. Sp. z o.o. zwróciła się od Ministra Finansów o wydanie zaświadczenia, że wystąpiła z wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2010r. o wskazanej treści oraz, że organ nie wydał żądanej interpretacji w terminie 30 dni od otrzymania wniosku.

Odnosząc się do wniosku strony z dnia 11 sierpnia 2010 r. – Minister Finansów w piśmie z dnia [...] października 2010r. nr [...] skierowanym do Spółki wskazał, że opisana w jej wystąpieniu kwestia, mająca stanowić przedmiot interpretacji, dotyczy w rzeczywistości zagadnień związanych z prowadzeniem przez spółkę działalności w sferze regulowanej przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, a nie, jak twierdzi I. Sp. z o.o., kwestii dotyczących zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, które to przepisy powinny stanowić przedmiot indywidualnej interpretacji. Ponadto Spółka została poinformowana, iż w związku z faktem, że jej wniosek wykracza swoją treścią poza zakres unormowań wynikających z art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, twierdzenie, iż nie wydanie przez Ministra Finansów interpretacji w terminie 30 dni wywołuje skutki prawne, o który mowa w art. 10 a ust. 1-3 ww. ustawy jest całkowicie niezasadne.

Pismem z dnia 27 października 2010 r. spółka wniosła o wyjaśnienie charakteru pisma organu z dnia 14 października 2010r., a pismem z dnia 4 listopada 2010r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w związku z niewydaniem żądanego zaświadczenia.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Minister Finansów zwrócił I. Sp. z o.o. podanie z dnia 11 sierpnia 2010 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Minister Finansów działając na podstawie art.306c ordynacji podatkowej w związku z wnioskiem I. Spółki z o.o. z dnia 29 września 2010r., z dnia 4 października 2010r. oraz z dnia 24 listopada 2010r. o wydanie zaświadczenia żądanej treści odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści.

W uzasadnieniu postanowienia organ stanął na stanowisku, że treść żądanych zaświadczeń jest tożsama, zaś z uwagi na fakt, iż żądana treść zaświadczeń jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym ponieważ Minister Finansów nie jest uprawniony do wydania pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych na podstawie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tym samym nie jset związany 30 dniowym terminem na wydanie przedmiotowej interpretacji, co więcej nie istnieje organ właściwy do wydania interpretacji w zakresie żądanym przez I. Sp. z o.o.

W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. I. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie dwóch zaświadczeń zgodnie z wnioskami strony z dnia 29 września 2010 r. oraz z dnia 4 października 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Minister Finansów podniósł, że nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącej spółki o niedopuszczalności rozpatrzenia dwóch wniosków strony poprzez wydanie jednego postanowienia z dnia [...] grudnia 2001 r. Jak podniósł organ w sprawach dotyczących tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie, które następnie może zakończyć się wydaniem jednego postanowienia. Można więc postępowania z dwóch tożsamych wniosków strony wdrożyć, łącząc od razu dwie sprawy bez odrębnego rozstrzygania wstępnego o ich połączeniu. Obydwa wnioski strony dotyczące wydania przez organ przedmiotowego zaświadczenia, złożone zostały w tym samym dniu tj. 7 października 2010r. Oba dotyczyły też tej samej podstawy prawnej i tego samego stanu faktycznego. Zatem zdaniem organu wystąpiły więc przesłanki do wydania przedmiotowej sprawie jednego postanowienia odmawiającego wydania stronie zaświadczenia żądanej treści. Organ nie zgodził się również z twierdzeniem strony, iż treść żądania strony przedstawiona w pismach datowanych na dzień 29 września 2010r. i 4 października 2010r. jest różna, bowiem zdaniem organu, w obu tych wnioskach, strona wniosła o wydanie przez organ zaświadczenia, że I. Sp. z o.o. w O. wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2010 r. (który wpłynął do organu w dniu 16 sierpnia 2010 r.) zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację przepisów dot. prowadzania gier na urządzeniach elektronicznych (komputerowych). Strona domagała się również, zaświadczenia przez organ, że jej wniosek wpłynął do Biura Ministra 16 sierpnia 2010 r., a Minister Finansów nie wydał interpretacji w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Nadto, w obydwu wnioskach strona domagała się również potwierdzenia, poprzez stosowne zaświadczenie, jej stanowiska, z którego wynika, iż przedstawione w ww. wnioskach żądania wydania pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, są uzasadnione, bowiem objęty zaświadczeniem fakt wywołuje skutki prawne, o których mowa w art. 10 a ust. 1-3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Odnosząc się do powyższego, organ podkreślił, że nie jest uprawniony do wydania pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych na podstawie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tym samym nie jest związany 30 dniowym terminem na wydanie przedmiotowej interpretacji, co więcej nie istnieje organ właściwy do wydania interpretacji w zakresie wnioskowanym przez I. Sp. z o.o. Za nieuzasadniony organ uznał również zarzut strony, że organ nie wydał w przedmiotowej sprawie zaświadczenia w myśl art. 306a § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z treścią ww. przepisu, zaświadczenie wydaje się w granicach żądania strony. Zdaniem organu niezbędnym jest przy tym, aby zakres żądania strony, co do treści zaświadczenia był zgodny ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, a taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r. wniosła I. Sp. z o.o. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] grudnia 2010 r. Zdaniem skarżącej spółki niedopuszczalne było rozpatrzenie w drodze jednego postanowienia dwóch wniosków o wydanie zaświadczeń o odmiennej treści. Jak bowiem podniosła - we wniosku z 29 września 2010 r., wbrew temu co błędnie przyjął organ, nie domagała się ona potwierdzenia, że objęty zaświadczeniem fakt wywołuje skutki prawne, o których mowa w art. 10 a ust. 1 - 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Żądanie to występuje bowiem wyłącznie we wniosku z 4 października 2010 r. Zdaniem skarżącej nie było żadnego uzasadnienia do odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej wnioskiem z 29 września 2010 r., albowiem okoliczności dotyczące złożenia przez spółkę wniosku z 11 sierpnia 2010 r. o interpretację przepisów są niesporne. Przy czym zdaniem spółki, bez znaczenia dla załatwienia ww. wniosku pozostaje to, czy Minister Finansów jest uprawniony do wydania pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych. Odnosząc się do wniosku z dnia 4 października 2010r. zdaniem skarżącej spółki skoro Minister w terminie 30 dni nie wydał pisemnej interpretacji, to jej zdaniem w pełni jest uprawnione twierdzenie, że Minister Finansów wydał tzw. "milczącą" interpretację, o której mowa w art. 10a ust. 1 zd. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przy czym jak podkreśliła, nawet gdyby przyjąć, że Minister Finansów nie był organem właściwym do załatwienia wniosku o interpretację, to spółka nie mogła zakładać, że organ ten będzie działał z naruszeniem art. 131 § 1 - 2 Ordynacji podatkowej, względnie art. 35 § 1 - 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał w całości argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonego aktu pod względem jego celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienia naruszają bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem.

W tym miejscu wskazać należy, że skoro organ sam i słusznie przyjął, że ani postępowanie o wydanie pisemnej interpretacji we wnioskowanym zakresie, ani postępowanie o wydanie zaświadczenia żądanej treści nie zostało uregulowane w ustawie o grach hazardowych to nie ma podstaw do stosowania w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej w oparciu o art. 8 ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z tym przepisem jedynie do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.3)), chyba że ustawa stanowi inaczej. Żądana interpretacja zgodnie z wnioskiem nie dotyczy też prawa podatkowego (art.10a ust.4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Zatem w sprawie zastosowanie winny mieć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zgodnie z art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Zatem co do zasady I. Sp. z o.o. może domagać się wydania danego zaświadczenia, zaś rzeczą organu jest ocena wniosku o wydanie zaświadczenia określonej treści zgodnie z rygorami procedury administracyjnej, którą organ w tym postępowaniu jest związany.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Minister Finansów jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Minister Finansów dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a co za tym idzie także art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Pamiętać przy tym należy, iż w kompetencjach Sądu administracyjnego nie leży czynienie jakichkolwiek ustaleń, czy też uzupełnianie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia własną oceną przedmiotu sprawy.

Przenosząc powyższe rozważenia na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Minister Finansów w Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. utrzymanym w mocy Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. zgodnie z komparycją postanowienia z dnia [...] grudnia 2010r. rozpoznał trze wnioski skarżącej spółki tj. z dnia 29 września 2010r., z dnia 4 października 2010r. oraz z dnia 24 listopada 2010r. Wbrew stanowisku organu przedmiotowe wnioski nie są tożsame, co wynika wprost z treści znajdujących się w aktach administracyjnych wniosków (uwierzytelniona kopia wniosku z dnia 29 września 2010r. znajduje się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 818/11). Organ nie dokonał analizy poszczególnych żądań zawartych w kolejnych wnioskach oceniając je zgodnie z wymaganiami przytoczonych wyżej przepisów i odnosząc się do możliwości wydania żądanych zaświadczeń. W ocenie Sądu stanowi to naruszenie wskazanych wyżej przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, także sprawia, że zaskarżone postanowienia nie poddają się kontroli Sądowej.

Wskazane naruszenia stanowiły podstawę uchylenia obydwu zaskarżonych postanowień.

Rzeczą Ministra Finansów będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie i odniesienie się do wniosków strony zgodnie z ich treścią z uwzględnieniem powyższych wskazań i procedury administracyjnej, którą organ jest związany w tym wynikającego z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy i uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.