Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 182/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64e par. 1, art 64e par. 2, art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 18 i art. 64e § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie odmowy umorzenia Skarżącej – P. S.A. obciążających ją kosztów postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wskazał, że Dyrektor ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku P. S.A. (Skarżącej w niniejszej sprawie) na podstawie tytułów wykonawczych numerach [...]. Powyższe tytuły wykonawcze zostały wystawione w związku z zaległościami z tytułu nieopłaconych przez P. S.A. [...] w W. w 2002 r. składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano szeregu zajęć rachunku bankowego w wyniku czego powstały koszty egzekucyjne.

Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych, powstałych w wyniku egzekwowania należności z wystawionych na nią tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu podniósł, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Ponadto za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny.

Pełnomocnik podkreślił również, iż Skarżąca spółka została utworzona na podstawie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.". Spółka ta, zgodnie z przepisami ustawy o transporcie [...], jest podmiotem gospodarczym zarządzającym państwową infrastrukturą [...], a jej podstawowe funkcje to budowa i utrzymanie infrastruktury [...] prowadzenie ruchu [...] na liniach [...], utrzymanie infrastruktury [...] w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu [...] udostępnienie tras dla przejazdu [...] na liniach [...] i świadczenie usług z tym związanych, zarządzanie nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury [...]. W ocenie pełnomocnika Skarżącej ważny interes publiczny, z uwagi na który koszty egzekucyjne powinny być umorzone to fakt, iż od działalności Skarżącej zależy możliwość wykonywania transportu [...] na terytorium Polski, oraz zapewnienie podróżnym bezpieczeństwa. Ponadto odmowne rozpatrzenie powyższego wniosku o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego spowoduje pogorszenie i tak już krytycznej sytuacji finansowej P. S.A. [...], która jest niejako kredytowana przez Skarżącą. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na złą sytuację finansową Skarżącej jest ograniczony rynek pozyskiwania usługobiorców. Podniesiono też, iż Skarżąca zawarła z ZUS układ o spłacie w 42 ratach należności z tytułu składek, którego realizacja jest istotnym obciążeniem finansowym.

W toku postępowania do akt sprawy dołączono szereg dokumentów potwierdzających sytuację finansową Skarżącej.

Dyrektor ZUS postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmówił Skarżącej umorzenia kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu powołał się na art. 64e § 1 i § 2 pkt 1-3 u.p.e.a oraz wskazał, że Strona nie wykazała w sposób dostateczny, czy i w jakim stopniu poniosłaby uszczerbek uiszczając powyższą należność oraz w jaki sposób odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych wpłynie na jej sytuację finansową. Organ pierwszej instancji stwierdził również, że kwota zadłużenia z tytułu kosztów egzekucyjnych stanowi tylko znikomy procent całości zadłużenia, tak więc spłata tych kosztów np. w formie układu ratalnego, pociągnie za sobą pewien uszczerbek w sytuacji ekonomiczno-finansowej zobowiązanego, jednakże nie będzie to znaczny uszczerbek, który doprowadzi do radykalnego pogorszenia się sytuacji ekonomicznej Skarżącej.

Organ powołał się również na przesłankę ważnego interesu publicznego wskazując, iż ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, aby odmowa umorzenia kosztów mogła wpłynąć w sposób negatywny na jakość i ilość świadczonych usług, w tym na bezpieczeństwo podróżnych. Ich spłata nie powinna wywrzeć drastycznej zmiany w poziomie zatrudnienia, czy redukcji etatów. W ocenie Dyrektora ZUS umorzenie kosztów egzekucyjnych nie daje ponadto gwarancji, że zwiększony zostanie lub przynajmniej utrzymany na dotychczasowym poziomie zakres usług świadczonych przez Skarżącą, a tym samym organ egzekucyjny nie mógł stwierdzić, że wpłynie to na ochronę środowiska naturalnego czy na poziom zatrudnienia w Skarżącej spółce. Za umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie przemawiały również okoliczności, iż Skarżąca przekazuje w terminie wierzycielowi należne mu składki oraz opłaca raty z zawartej z ZUS umowy ratalnego spłacania zadłużenia

Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Skarżąca ponownie uzupełniła wniosek o umorzenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stwierdzając dodatkowo, że odmowa umorzenia skutkować będzie znacznym uszczerbkiem w sytuacji finansowej Spółki, co spowoduje brak funduszy na bieżące wykonywanie zobowiązań. Niespłacenie w terminie rat lub bieżących składek wymagalnych przez ZUS spowoduje, że umowa ratalna ulegnie rozwiązaniu i wielomilionowe zadłużenie będzie egzekwowane na drodze postępowania egzekucyjnego.

Następnie pismem z dnia [...] maja 2007 r. (data nadania) Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2007 r., w którym zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie:

- art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a., poprzez uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem zaskarżonego postanowienia;

- art. 6, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nie rozpoznanie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i wyjaśnień wnioskodawcy w tym tych zawartych w piśmie z [...] kwietnia 2007 r., a także dokonanie ustaleń sprzecznych z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa;

- art. 64e § 2 pkt. 2 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię;

- art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., dalej: u.s.u.s.) poprzez jego błędne zastosowanie;

- art. 7 oraz 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a., poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu postanowienia do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych przedstawionych we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych.

Z uwagi na powyższe naruszenia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Powołanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu stwierdził, że przepis art. 64e § 2 u.p.e.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, które umożliwiają organowi umorzenie kosztów egzekucyjnych. Umorzenie takie, zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a., ma charakter uznaniowy, na co wyraźnie wskazuje użyte w przepisie sformułowanie "może umorzyć", a uznaniowość ta dotyczy oceny przesłanek stanowiących podstawę ewentualnej decyzji o umorzeniu kosztów egzekucyjnych. Celem właściwego rozstrzygnięcia danego przypadku organ egzekucyjny zobowiązany jest kierować się art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a zatem w sposób wyczerpujący zebrać i rozważyć materiał dowodowy.

Organ odwoławczy wskazał, iż Dyrektor Oddziału ZUS w sposób skrupulatny zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy.

Dyrektor Izby Skarbowej nie dopatrzył się również nieprawidłowości w ocenie przesłanki istnienia ważnego interesu publicznego. Zasadnie bowiem organ pierwszej instancji ocenił, okoliczności przedstawione przez Skarżącą jako nie przemawiające za umorzeniem kosztów z tej przyczyny. Ponadto wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wystąpienie interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kosztów należy rozpatrzyć nie tylko w kontekście sytuacji ekonomiczno - finansowej zobowiązanego, lecz także w kontekście bieżącego stanu finansów publicznych tj. również ZUS. W tej sprawie bowiem interes publiczny należy rozumieć przede wszystkim jako zapewnienie wpływu należnych dochodów do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego to dokonywane są wydatki Państwa m.in. wypłata bieżących świadczeń dla osób uprawnionych.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów K.p.a. wyjaśnił, że podstawą działania organu egzekucyjnego są przepisy u.p.e.a. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie odpowiednie przepisy K.p.a. Ustawodawca nakazuje zatem stosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym nie wprost lecz odpowiednio, to jest z uwzględnieniem jego specyfiki, polegającej przede wszystkim na jego przymusowym charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Przepisy u.p.e.a. winny być zatem stosowane w pierwszej kolejności, posiłkowo zaś stosuje się zasady ustanowione w K.p.a., gdy nie stoją one w sprzeczności z zasadami ustawy egzekucyjnej.

Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie, nie naruszył zasad zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. Działał bowiem na podstawie przepisów prawa, a więc z uwzględnieniem zapisu art. 6 K.p.a., zastosował zasadę prawdy obiektywnej określoną w art. 7 K.p.a., poprzez rzetelne prowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz dopuszczenie wszystkich przedstawionych przez Skarżącą dowodów. W ocenie organu odwoławczego organ egzekucyjny nie naruszył także art. 8 K.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz w sposób skrupulatny zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgodnie z art. 77 i art. 80 K.p.a.

Organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał także zarzut naruszenia art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a., ponieważ Skarżąca miała możliwość zapoznawania się z aktami sprawy na każdym etapie postępowania wyjaśniającego, z której to możliwości skorzystała. Odnosząc się zaś do zarzutu, iż w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny nie odniósł się do materiału dowodowego dostarczonego przez Skarżącą w dniu [...] kwietnia 2007 r. podkreślił, że w dniu wydania postanowienia i wysłania go do Skarżącej organ pierwszej instancji nie posiadał przedmiotowej dokumentacji, dlatego też nie mógł odnieść się w treści zaskarżonego postanowienia do argumentacji Strony zawartej w tym piśmie.

Dyrektor Izby Skarbowej nie przychylił się również do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ Dyrektor ZUS w sposób szczegółowy w zaskarżonym postanowieniu wskazał fakty, na podstawie których oparł rozstrzygnięcie, zaś w uzasadnieniu prawnym przeanalizował wszelkie przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych i stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie żadna z nich nie występuje.

Dodał, że strona była poinformowana o maksymalnym terminie rozstrzygnięcia wniosku do dnia [...] kwietnia 2007 r. Informacja ta zawierała dzień, do którego wniosek miał być rozpatrzony, a nie dzień jego rozpatrzenia. Dokumenty przedłożone przez stronę do dnia wydania postanowienia organu pierwszej instancji w znacznym stopniu odzwierciedlały sytuację ekonomiczno-finansową strony, a biorąc pod uwagę datę wydania postanowienia należało je uznać za aktualne.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych zawartych w art. 64e § 2 u.p.e.a. organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie podjęto wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód dopuszczono każdy dokument dostarczony przez stronę do dnia wydania rozstrzygnięcia. Dyrektor Oddziału ZUS rozpatrzył wszystkie przesłanki wynikające z ww. przepisu i stwierdził, że żadna z nich nie występuje w niniejszej sprawie. Faktem jest, że przedstawione przez stronę dokumenty udowadniają, iż jej sytuacji finansowa jest zła, jednakże nie można z niej wywnioskować, iż to właśnie zapłata kosztów egzekucyjnych, które stanowią zaledwie 1,1% całkowitego zadłużenia, wpłynie istotnie na znaczne pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej zobowiązanej Spółki. Z przedstawionej przez nią argumentacji nie wynika również, iż zapłacenia kosztów egzekucyjnych wpłynie na redukcję zatrudnienia. Dodatkowo w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej pismo nadesłane przez Stronę już po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie potwierdza istnienia przesłanek określonych w art. 64e § 2 u.p.e.a.

W opinii organu również okoliczność, iż priorytetem Strony jest terminowe opłacanie zaległych i bieżących składek, nie może wpływać na pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Zawarcie układu ratalnego dotyczącego spłacania zadłużenia jest przychyleniem się ZUS do prośby strony, a comiesięczne opłacanie składek jest ustawowym obowiązkiem każdego płatnika, zatem powyższe okoliczności nie mogą wpływać na generowanie kolejnych ulg w stosunku do zobowiązanego.

W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik Skarżącej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2007 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie:

- art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że w postępowaniu o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie znajdują zastosowania przepisy K.p.a.;

- art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a., poprzez nie zapewnienie Skarżącej udziału w postępowaniu bezpośrednio przed wydaniem postanowienia a także uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań po zakończeniu postępowania dowodowego a przed wydaniem rozstrzygnięcia;

- art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez nie rozpatrzenie przez organ w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, a także dokonanie ustaleń sprzecznych z zasadą swobodnej oceny dowodów;

- art. 64e § 2 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię;

- art. 29 u.s.u.s., poprzez błędne jego zastosowanie w sprawie dotyczącej umorzenia kosztów egzekucyjnych;

- art. 6, art. 8, art. 7, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z przepisem art. 126 K.p.a, z uwagi na nie uwzględnienie interesu społecznego i słusznego obywateli oraz prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2008 r. Spółka podtrzymała wnioski oraz argumentację zawartą w skardze oraz odniosła się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie do § 2 tego przepisu koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

W świetle powołanego przepisu, podzielić należy pogląd organów egzekucyjnych, że instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. W świetle zaś ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów, zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może, ale nie musi, umorzyć tych kosztów. Sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96; LEX nr 31877).

Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie rozstrzygnięcie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organ egzekucyjny prawidłowo zebrał materiał dowodowy i rozważył wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi. Sąd nie ocenia natomiast wydanych postanowień z punktu widzenia ich słuszności. Należy jednakże podkreślić, że choć uznanie administracyjne wyraża się w możliwości negatywnego dla strony rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek zastosowania ulgi, to nie oznacza to uznaniowej oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru. Dokonując ustaleń organ orzekający ma obowiązek działać według zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i ocenić wyniki postępowania wyjaśniającego w granicach swobodnej oceny dowodów na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając z zebranego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organy egzekucyjne obu instancji dokonały całościowej oceny materiału dowodowego przedstawiając ją w uzasadnieniu obu postanowień. Rozstrzygnięcie podjęte w wyniku powyższej oceny, mimo że niezgodne z oczekiwaniami Skarżącej nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

W szczególności nie można zgodzić się ze Skarżącą, iż organy egzekucyjne błędnie i pobieżnie przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie i dokonały dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika bowiem, że organy nie ograniczyły się tylko do zbadania dokumentacji obrazującej aktualną sytuację finansową Skarżącej. Przeanalizowały wyjaśnienia Skarżącej, zawarte we wniosku o umorzenie jak i w piśmie z dnia [...] marca 2007r. wraz z dołączonymi do niego dokumentami. Organ odwoławczy ustosunkował się również do pisma Skarżącej z dnia [...] kwietnia 2007 r.

Z tych względów, za niezasadny Sąd uznał zarzut Skarżącej, że organy pierwszej i drugiej instancji nie dokonały właściwej oceny dowodów zgromadzonych w prowadzonym postępowaniu, jak też, że Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji materialnej. Uprawnione były także wnioski organu, że w sytuacji ekonomicznej Skarżącej ewentualna pomoc publiczna nie gwarantuje poprawy jej finansów.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy egzekucyjne prawidłowo dokonały również oceny istnienia przesłanki umorzenia ze względu na "ważny interes publiczny". Zdaniem Sądu pojęcie to powinno być oceniane, z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowania takich sytuacji, w których rezultatem braku zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami egzekucji. Na pewno jednak interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy ocenie tej okoliczności należy uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty. "Interes publiczny", o jakim mowa w przepisach u.p.e.a., musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej wskazując na znaczenie tej okoliczności. Użycie tego pojęcia podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego z uwagi na tenże interes; a także, że są to należności związane z przymusowym dochodzeniem zapłaty.

Zdaniem Sądu, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom Skarżącej, uwzględniły zarówno charakter jak i cel, jakiemu służą środki wpłacane przez zobowiązanych z tytułu kosztów egzekucyjnych, jak i funkcję społeczną działalności Skarżącej. Kategoryczność stwierdzenia Dyrektora Izby Skarbowej, że w sprawie tej "interes publiczny" należy rozumieć przede wszystkim jako zapewnienie wpływu należnych dochodów do budżetu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wypłacane są świadczenia dla uprawnionej, szerokiej grupy społecznej, wbrew zarzutowi Skarżącej nie podważa możliwości zastosowania instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przy spełnieniu wymaganych ustawowo przesłanek. Pogląd ten wyrażono bowiem w odniesieniu do tej konkretnej sprawy i w kontekście okoliczności faktycznych w niej występujących. Organy nie kwestionowały przy tym istnienia okoliczności, które Skarżąca przywołała na poparcie swojego wniosku. Uznały jednakże, że nie uzasadniają one umorzenia kosztów egzekucyjnych w świetle przesłanek określonych w art. 64 § 2 u.p.e.a.

Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 29 u.s.u.s. Przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, dlatego też nie mógł być naruszony. W postępowaniu dotyczącym umorzenia kosztów egzekucyjnych zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy u.p.e.a. Jedynie w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, zgodnie z art. 18 u.p.e.a.. stosuje przepisy K.p.a.

Odnosząc się z kolei, do zarzutu Skarżącej dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 81 K.p.a. należy stwierdzić, że z treści art. 18 u.p.e.a. wynika, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednio zastosowanie przepisy K.p.a., o ile przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 10 § 1 K.p.a. organ w postępowaniu obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z § 2 tego przepisu wynika, że organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, natomiast § 3 stanowi, że organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. Z brzmienia tego przepisu, w ocenie Sądu wynika, że będzie on miał zastosowanie do wszystkich postępowań toczących się z uwzględnieniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego niewyłączonych przepisami stosowanych w danej sprawie ustaw. Wobec tego i organy egzekucyjne winny były w tym postępowaniu respektować wskazaną zasadę. Pominięcie wezwania strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań i brak wskazania przyczyn odstąpienia od tych reguł, w ocenie Sądu, nie wywarło wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Zauważyć należy, że postępowanie toczyło się z wniosku Skarżącej, który został właściwie udokumentowany. Skarżąca brała udział w postępowaniu, była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W toku postępowania Skarżąca sukcesywnie uzupełniała zgromadzony materiał dowodowy. Argumentacja Skarżącej podnoszona w tych pismach była brana pod uwagę przez organ egzekucyjny przy rozstrzyganiu sprawy oraz przez organ odwoławczy.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) tylko te okoliczności, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy powodują uchylenie badanych decyzji, czy postanowień. W tej sprawie naruszenie powyższego przepisu K.p.a. takiego wpływu nie miało.

Odnosząc się z kolei do pisma Skarżącej z dnia [...] kwietnia 2007 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] kwietnia 2007 r., podzielić należy pogląd Dyrektora Izby Skarbowej w W., iż organ pierwszej instancji, nie będąc w jego posiadaniu w dniu wydania postanowienia, tj. [...] kwietnia 2007 r., nie mógł wziąć go pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy. Argumenty te były ponadto przedmiotem rozważań organu odwoławczego, który ma obowiązek rozpoznania sprawy z uwzględnieniem całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podejmując rozstrzygnięcie odnośnie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych uczynił to zatem z uwzględnieniem informacji zawartych przez Skarżącą w powyższym piśmie (str. 14 zaskarżonego postanowienia).

Reasumując podkreślić należy, że organ egzekucyjny w toku postępowania podjął czynności niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrał dowody w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia. Ustalenia organu egzekucyjnego uzasadnione są zebranymi w sprawie dowodami, a dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 K.p.a. W procesie dochodzenia do wydanych w sprawie postanowień uwzględniono całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych przewidziane art. 64e u.p.e.a., uzasadniające umorzenie tych kosztów. Rozważono także przedstawione przez Skarżącą argumenty dotyczące jej sytuacji finansowej. Wnioski z tej oceny, a także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej co do argumentów podnoszonych przez Skarżącą w toku postępowania zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień, jak tego wymaga art. 107 § 3 K.p.a..

Zdaniem Sądu, jako że rozstrzygnięcie wydawane na podstawie art. 64e u.p.e.a. jest rozstrzygnięciem uznaniowym, w którym prawem do udzielenia ulgi dysponuje organ egzekucyjny uznać należało, iż wydane w niniejszej sprawie na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego postanowienia nieuwzględniające żądania Skarżącej nie wykraczają poza granice uznania administracyjnego i nie naruszają prawa.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.