Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 508/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a part. 1 pkt 1, art. 70 par 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant st. sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2010 r. D. R. działając poprzez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krapkowicach o rozłożenie na 60 rat płatnych po 861,97 zł miesięcznie zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 51.718,50 zł za 2003 r. i 2004 r. oraz częściowe umorzenie należnych odsetek od tych zaległości.

Motywując wniosek pełnomocnik wskazał na trudną sytuację majątkową mocodawcy i brak majątku, z którego mógłby zaspokoić się urząd skarbowy a także bezduszne działanie organów podatkowych w odniesieniu do wcześniejszego wniosku o rozłożenie na raty podatku VAT. W postępowaniu dotyczącym rozłożenia na raty podatku VAT podatnik udzielił organom stosownych wyjaśnień obrazujących jego stan materialny i rodzinny , które to informacje zostały następnie wykorzystane przeciwko niemu i w konsekwencji doprowadziły do zakończenia działalności firmy.

Pełnomocnik podatnika wywodził, że udzielenie wnioskowanej ulgi leży zarówno w jego interesie jak i interesie organów skarbowych.

Przywołany został wyrok WSA w Białymstoku o sygn. akt I SA/Bk 150/06, w którym Sąd stwierdził, że organ rozpoznając wniosek o rozłożenie na raty musi zbadać, czy przemawia za tym ważny interes podatnika.

Dodatkowo pełnomocnik zauważył, że instytucja rozłożenia na raty zaległości podatkowej nie prowadzi do rezygnacji Skarbu Państwa z należności, lecz jedynie do jej rozłożenia w czasie. W piśmie z dnia 9 lutego 2011 r. przesłanym na wezwanie organu pełnomocnik wyjaśnił, że nie jest w stanie udzielić informacji dotyczącej sytuacji majątkowej w tym w zakresie wysokości i źródeł dochodów. Poinformował, że spłata zobowiązania nastąpi z bieżących dochodów oraz , że pierwsza kwota tytułem rat została wpłacona w dniu 21 stycznia 2011 r. Do pisma dołączone zostało oświadczenie wnioskodawcy z 7 marca 2006r. i 28 września 2007r. zawierające zestawienie przewidywanych dochodów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Krapkowicach, działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej O.p.), decyzją z dnia 8 marca 2011 r. odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi w zakresie rozłożenia na raty zaległości za 2003 r. w kwocie 16.206,87 zł i za 2004 r. w kwocie 33.748,30 zł . W części dotyczącej roku 2003 w zakresie kwoty 1.763,33 zł organ stwierdził nieistnienie przedmiotu sprawy i umorzył postępowanie. Nadto odrębną decyzja odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od tych zaległości. Organ nie znalazł przesłanek i szczególnych okoliczności do pozytywnego załatwienia wniosku o rozłożenie zaległości na raty.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem art. 67a § 1 pkt 2 O.p. wnosząc o jej uchylenie i pozytywne załatwienie wniosku .

W uzasadnieniu wskazał pełnomocnik, iż decyzja o rozłożeniu na raty zależy od uznania organu podatkowego po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego, dotyczącego stanu faktycznego oraz istnienia takich okoliczności, które uzasadniałyby ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Ocena powinna być dokonana w oparciu o kryteria zobiektywizowane, które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają m.in. możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków na utrzymanie własne i swojej rodziny. Zdaniem pełnomocnika w sprawie występują okoliczności umożliwiające wydanie decyzji uwzględniającej wniosek podatnika.

W chwili obecnej ważnym interesem wnioskodawcy jest utrata środków trwałych na skutek ich licytacyjnej sprzedaży przez organ egzekucyjny i tym samym utrata możliwości zarobkowych w ramach dobrze zapowiadającej się działalności gospodarczej.

W dalszej części uzasadnienia powołano okoliczności podjęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krapkowicach decyzji z dnia 27 lutego 2006 r. w zakresie podatku VAT i wykorzystania przez ten organ informacji zgromadzonych w tym postępowaniu przeciwko podatnikowi. Okoliczności te według podatnika rzutują na jego obecną sytuację majątkową.

Za bezpodstawne uznał pełnomocnik twierdzenie organu, że musi on mieć obraz sytuacji finansowej i materialnej rodziny.

Na potwierdzenie możliwości i gotowości realizacji układu ratalnego w zaproponowanych we wniosku ratach załączone zostały kserokopie dowodów wpłat na poczet zaległości podatkowej dokonanych w miesiącu styczniu i lutym 2011 r.

W piśmie z 29 września 2011 r. pełnomocnik podniósł dodatkowo zarzut naruszenia art. 70 § 1 O.p. stwierdzając, iż objęte wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowe uległy z dniem 31.12.2009 r. przedawnieniu. Następnie pełnomocnik uznał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania z 2003r. został zawieszony na skutek skargi wniesionej do WSA w Opolu co spowodowało, że zobowiązanie przedawniło się 17.05.2010 r.

Zobowiązanie za 2004 r., zdaniem pełnomocnika, również po zawieszeniu okresu przedawnienia na skutek skargi wniesionej do WSA w Opolu legło przedawnieniu w dniu 7.08.2011r.

Zakwestionował pełnomocnik twierdzenie organu, że w dniu 01.10.2010r. nastąpiło zajęcie rachunku bankowego i w związku z tym został przerwany bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zaległości, a tym samym, że zaległości nie uległy do chwili obecnej przedawnieniu. Według pełnomocnika zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Brak upomnienia w przypadku decyzji w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 i 2004 r. powoduje, że postępowanie egzekucyjne nie mogło się toczyć.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części obejmującej zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2003 r, w kwocie 19,03 zł i w tej części umorzył postępowanie w pozostałym zakresie dotyczącym rozłożenia na raty zaległości za 2003 i 2004r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności dokonał analizy sprawy pod kątem ewentualnego przedawnienia zobowiązań.

Z uregulowania zawartego w art. 70 § 1 O.p. wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku , zgodnie z tym termin przedawnienia dla zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym, objętych postępowaniem w niniejszej sprawie, liczony jest odpowiednio z upływem 2004 i 2005 r. Przeprowadzono analizę postępowania dla ustalenia, czy wystąpiły zdarzenia, które mogły mieć wpływ na przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia. Zgodnie bowiem z art. 70 § 2, § 3, § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany lub zawieszony w przypadkach określonych w tych przepisach. Z akt sprawy wynikało, że w dniu 21 listopada 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniesiona została skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 4 października 2006 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2003 r., a w dniu 27 września 2006 r. skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 sierpnia 2006 r. w przedmiocie wymiaru podatku z powyższego tytułu za 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu na rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Odpisy orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu ze stwierdzeniem ich prawomocności od dnia 25 września 2008 r. zostały doręczone organowi podatkowemu odpowiednio w dniu 5 listopada 2008 r. za 2003 r. i 17 października 2008 r. za 2004 r.

Powyższe okoliczności zgodnie z przepisem art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań. Z treści art. 70 § 7 pkt 2 O.p. wynika, iż po zawieszeniu, termin biegnie dalej od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zatem zdaniem organu odwoławczego, bieg terminu przedawnienia zobowiązania za 2003 r. został zawieszony na okres od 21 listopada 2006 r. do 5 listopada 2008 r., a zobowiązania za 2004 r. - od 27 września 2006 r. do 17 października 2008 r.

Następnie bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego podatnika prowadzonego w [...]. Zgodnie art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.

Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Ustalono, że w dniu 27 września 2010 r. zostało wystawione zawiadomienie nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, które zostało doręczone bankowi w dniu 1 października 2010 r. O zastosowaniu tego środka egzekucyjnego został podatnik poinformowany w trybie art. 44 § 2-4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej Kpa), albowiem ustawa ta ma zastosowanie do postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 44 Kpa stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 Kpa, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Natomiast zgodnie z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Wobec tego zawiadomienie uznano za doręczone w trybie zastępczym w dniu 14 października 2010 r.

Poczynione przez organ odwoławczy ustalenia pozwoliły na stwierdzenie, że zaległości będące przedmiotem postępowania nie uległy przedawnieniu.

W toku postępowania ustalono, że przedmiot rozstrzygnięcia został ustalony w nieprawidłowej kwocie, ponieważ przy jego ustalaniu nie uwzględniono przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę za okres od 21 czerwca 2006 r. do 23 października 2006 r. w odniesieniu do zaległości za 2003 r. i za okres od 28 marca 2006 r. do 28 sierpnia 2006 r. w odniesieniu do zaległości za 2004 r. W związku z tym kwota zaległości została przez organ zweryfikowana.

Rozpoznając sprawę w zakresie ustalenia przesłanek do udzielenia wnioskowanej ulgi organ zauważył , iż ustawodawca w art. 67a § 1 O.p. nie określił, że trudna sytuacja finansowa podatnika, czy brak środków na jednorazową zapłatę podatku, stanowi przesłankę obligującą organ do rozłożenia na raty zaległości. W zależności od wyników oceny organ może lecz nie musi , nawet jeśli zaistnieje sytuacja wskazująca na ważny interes podatnika lub interes publiczny, skorzystać z uprawnienia do rozłożenia na raty zaległości podatkowej.

Mając na uwadze przesłanki wynikające z art. 67a § 1 O.p. w odniesieniu do argumentów przedstawionych w odwołaniu oraz badając okoliczności stanu faktycznego, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest wystarczającej podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem podatnika.

Wskazał organ, że obecna sytuacja podatnika była wynikiem niewypełnienia obowiązku podatkowego o charakterze powszechnym i nie może być uznana za wyjątkową czy nadzwyczajną. Zaznaczył organ , iż we wniosku o udzielenie ulgi podatnik nie opisał w sposób niezbędny obecnej swojej sytuacji finansowej i rodzinnej, poza lakonicznym stwierdzeniem, że nie dysponuje majątkiem pozwalającym na uregulowanie zaległości. Nie dokonał tego również po otrzymaniu pisma z 9 lutego 2011 r. , w którym organ wezwał podatnika do uzupełnienia wniosku we wskazanym wyżej zakresie. W odpowiedzi na to pismo, pełnomocnik wskazał, że nie jest w stanie udzielić informacji w żądanej formie, informując jednocześnie, że w oświadczeniu z dnia 17 stycznia 2006 r. podatnik wskazał swój majątek, który następnie został zlicytowany przez komornika skarbowego.

Organ zauważył, że ulga polegająca na rozłożeniu zaległości na raty udzielana jest na wniosek podatnika i to podatnik winien w ramach współpracy z organem umożliwić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w tym również w zakresie zaistnienia przesłanek do jej udzielenia.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, pełnomocnik skarżącego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji ponownie wskazał na naruszenie przepisów art. 67a § 1 pkt. 1 i art. 70 § 6 pkt. 2 O.p.

Zarzucając rozstrzygnięciom organów obu instancji wydanie decyzji z naruszeniem art. 70 § 1 O.p., pełnomocnik jako podstawę do zawieszenia terminu przedawnienia wskazał wniesienie skargi do WSA w Opolu w dniu 21.11.2006 r i następnie otrzymanie przez organ prawomocnego wyroku Sądu w dniu 5.11.2008 r. Zdaniem pełnomocnika bieg termin przedawnienia spornej należności podatkowej został zawieszony na 1 rok, 11 m-cy i 14 dni czyli przedawnienie nastąpiło z data 15.11.2011 r. a zatem należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2003 r. uległa przedawnieniu.

Odnosząc się do kwestii związanej z sytuacją majątkową podatnika, pełnomocnik ponownie nawiązał do dokumentacji jaką dysponowały organy podatkowe, wskazując na wymienione w skardze dokumenty pochodzące z lat 2005-2007 r., które jego zdaniem nadal są wystarczające do zobrazowania braku możliwości wywiązania się przez skarżącego z obowiązku spłaty zadłużenia za poszczególne miesiące 2003 i 2004 roku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy.

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu przedawnienia zaległości objętej wnioskiem o jej rozłożenie na raty, wskazać należy, iż zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się, z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, to bieg przedawnienia zostaje przerwany poprzez każdorazowe zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (§ 4). Sytuacja taka miała miejsce w stosunku do spornych zaległości podatkowych skarżącego.

Po raz pierwszy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2003r. zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 O. p. w brzmieniu wówczas obowiązującym wystąpiło w okresie od 21 listopada 2006 r. do 5 listopada 2008 r. tj w okresie od kiedy wpłynęła skarga do WSA w Opolu do momentu otrzymania przez organ prawomocnego wyroku w sprawie. W tej sytuacji termin przedawnienia upływałby z dniem 14 grudnia 2011r. Z akt sprawy wynika jednak , że na przedmiotowe zobowiązanie został wystawiony w dniu 4 września 2009 r. tytuł wykonawczy. Okoliczność ta spowodowała , że bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego prowadzonego w [...]. Przepis art. 70 § 4 O.p. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego , o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienie biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W dniu 27 września 2010 r. zostało wystawione zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, które objęło wymieniony tytuł wykonawczy. Zawiadomienie to zostało doręczone bankowi w dniu 1 października 2010 r. O zastosowaniu tego środka egzekucyjnego Skarżący został poinformowany prawidłowo w trybie art. 44 § 2-4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm). Zawiadomienie było przesłane na adres skarżącego wskazany przez niego w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-1 jako adres zamieszkania. Jednocześnie zwrócono uwagę, iż zgodnie z art. 41 § 1 i § 2 Kpa w toku postępowania to strona ma obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej, o każdej zmianie swego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny

Mając na względzie powyższe trzeba stwierdzić, że organy właściwie ustaliły , iż przedmiotowa zaległość nie uległa przedawnieniu.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że decyzję wydano w dniu 10.10.2011 r. a zobowiązanie zdaniem pełnomocnika przedawniałoby się z dniem 15.11.2011 r. tak więc w dacie wydania decyzji z całą pewnością nie można było mówić o przedawnieniu.

Odnosząc się natomiast do oceny zaskarżonej decyzji pod kątem istnienia przesłanek do zastosowania wobec Skarżącego ulgi w płatności zaległości podatkowej przewidzianej w ramach art. 67a § 1 pkt 2 tj. możliwości jej rozłożenia na raty, to wskazać należy , iż ma ona zastosowanie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

W toku prowadzonego postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji Skarżący mimo ubiegania się o rozłożenie zaległości podatkowej na raty nie przedstawił żadnych informacji i dowodów na potwierdzenie swojej obecnej trudnej sytuacji majątkowej wskazującej na niemożność uregulowania zaległości jednorazowo.

Pomimo podjęcia przez organy próby ustalenia aktualnej sytuacji finansowej Skarżącego, nie wykazywał on woli współpracy z organami. Organy nie posiadały wiedzy o wysokości dochodów skarżącego i członków jego rodzinny za lata 2008-2010 .

Ustalono jedynie, że od stycznia 2011 r. Skarżący dokonuje systematycznych wpłat na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2003 rok oraz podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r., łącznie w skali miesiąca w kwocie 1.979 zł. W piśmie z dnia 09.02.2011 r. dotyczącym postępowania w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty zobowiązań, Skarżący zadeklarował spłatę ewentualnych rat z bieżących bliżej nie określonych dochodów.

Twierdzenie pełnomocnika Skarżącego, iż organom znana jest trudna sytuacja podatnika i odwoływanie się do okoliczności, które były podnoszone w ramach wcześniej zakończonego postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 3.01.2006r. nie może stanowić podstaw do oceny aktualnej sytuacji finansowej . Podjęta wówczas decyzja odmawiająca rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 i 2004 r. była też przedmiotem postępowania sądowego, w ramach którego zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 15 listopada 2006r., sygn. akt I SA/Op 266/06, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 lutego 2008r., sygn. akt I FSK 263/07 nie dopatrzyły się uchybień ze strony organów podatkowych w zakresie ustalenia i oceny stanu faktycznego sprawy, w tym odnośnie przyczyn powstania zaległości i braku podstaw do udzielenia ulgi w formie rat.

Występując z kolejnym wnioskiem o ulgę za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, Skarżący powinien być świadomy, iż udzielenie ulgi uwarunkowane jest wykazaniem wystąpienia w sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a w związku z tym niezbędne jest wykazanie swojej uaktualnionej sytuacji majątkowej.

Niezrozumiałe jest obarczanie odpowiedzialnością za powstanie i istnienie zaległości i zaistniałą w związku z tym trudną sytuację majątkową skarżącego organów skarbowych i egzekucyjnych. Trudno upatrywać winy organu w uchylania się zobowiązanego od dobrowolnego uregulowania zobowiązania. Stąd nie zasługuje na uwzględnienie podniesiona w toku postępowania argumentacja o niemożności wywiązania się z obowiązku spłaty zaległości, z uwagi na podjęte we wcześniejszych latach czynności egzekucyjne - zajęcie ruchomości i rachunków bankowych oraz wierzytelności u kontrahentów.

Zgodnie, z przepisem art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: (1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; (2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; (3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis powyższy stanowi zatem, iż organ orzekający w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych przy rozpatrywaniu takiej sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ w przypadku stwierdzenia przesłanek z przepisu art. 67a § 1 cyt. ustawy może uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Sformułowanie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1999 r. sygn. I SA/Wr 1344/97). Uznanie administracyjne jest ograniczone dyrektywami wyboru, interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika. Użyte pojęcia interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności, nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa, materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość wobec prawa, zaufanie obywateli do organów władzy itp.

Zgodnie też ze stanowiskiem wyrażonym w literaturze (por. E. Ochendowski, Prawo administracyjne, Dom Organizatora, Toruń 2005, str. 200-201), uznanie administracyjne istnieje wówczas, gdy administracja dla urzeczywistnienia stanu prawnego może wybierać między różnymi rozwiązaniami, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru organowi administracyjnemu.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie rozłożenia zobowiązania na raty nie może mieć charakteru dowolnego. Decyzja winna być wydana po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 122 O.p. w oparciu o wszechstronnie zebrany oraz rozpatrzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy w oparciu o art. 187 § 1 O.p. i spełniać wymogi z art. 210 § 1 tej ustawy. Sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu.

Analizując zatem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza , iż nie narusza ona przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem organy obu instancji podjęły działania zmierzające do ustalenia aktualnej sytuacji osobistej i materialnej zobowiązanego. Natomiast to wspomniany wyżej brak aktywności ze strony Skarżącego i brak aktualnych niezbędnych informacji, spowodował, że organy oparły się wyłącznie na tych danych, które były w stanie ustalić samodzielnie w oparciu o posiadaną dokumentację.

Trudno zatem w tej sytuacji obciążać organy podatkowe brakiem wykazania przez samego zobowiązanego jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać istnienie po jego stronie ważnego interesu w udzieleniu mu wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości podatkowej poprzez jej rozłożenie na raty.

Mając na względzie powyższe Sąd postanowił skargę oddalić a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.).