Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1054/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 2; art. 28 ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1453
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: par 6 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2014 poz 1170
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i  placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej, w części powiatowej, kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz Miasta [...] kwotę 15.798 zł (piętnaście tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Miasta [...] jest decyzja Ministra Finansów z [...] marca 2020 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r., znak: [...], zobowiązującą Miasto [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty - w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 1.219.739 zł.

Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Izba Administracji Skarbowej w Katowicach przeprowadziła w Mieście [...] audyt w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na rok 2015. Ustalenia audytu zawarto w wydanym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach sprawozdaniu z przeprowadzonego audytu nr [...] z [...] maja 2019 r. Na podstawie ustaleń audytu wyliczono, że otrzymana przez Miasto [...] w 2015 w części powiatowej, część oświatowa subwencji ogólnej - wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych - została zawyżona o kwotę 1.279.868,88 zł.

Nawiązując do wskazanego sprawozdania z audytu, Ministerstwo Edukacji Narodowej - pismem z 1 sierpnia 2019 r. - poinformowało Ministra Finansów, że z powodu błędów w wykazywaniu danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2014 r., przez niektóre szkoły i placówki oświatowe prowadzone/dotowane przez Miasto [...], jednostka ta otrzymała w 2015 r. część powiatową części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej o 1.219.739 zł, wskutek zawyżenia o 231,9479 liczby uczniów przeliczeniowych.

Minister Finansów - pismem z 5 sierpnia 2019 r. zawiadomił Miasto [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty - w części powiatowej - części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015.

Miasto [...] - działając za pośrednictwem Pełnomocnika - pismem z 14 sierpnia 2019 r., wystąpiło z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego wobec Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych i Policealnej Szkoły Centrum Edukacji "[...]" w [...] oraz z wnioskiem o przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej i z przesłuchania wskazanych świadków. Minister Finansów — postanowieniami z [...] września 2019 r. odmówił zawieszenia postępowania oraz odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

W toku postępowania I instancji, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że na skutek wykazania przez wymienione szkoły w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2014 r. - błędnych danych stanowiących [pic]podstawę naliczenia wysokości uzyskanej przez Miasto [...] na rok 2015 części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej, nastąpiło:

Zespół Szkół Specjalnych im. [...] w [...] - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna - zawyżenie o 2 liczby uczniów ogółem oraz liczb uczniów przeliczonych wagami: P6, P9, P10 i P46,

Centrum Edukacji "[...]" w [...] — Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych - zawyżenie o 10 liczby uczniów ogółem oraz liczb uczniów przeliczonych wagami P9 i P46,

Centrum Edukacji "[...]" w [...] - Policealna Szkoła - zawyżenie o 379 liczby uczniów ogółem oraz liczb uczniów przeliczonych wagami: P9, P10 i P46.

Na podstawie przedstawionych ustaleń wyliczono zawyżenie o 231,9479 liczby uczniów przeliczeniowych, a w konsekwencji - zawyżenie o 1.219.739 zł części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej uzyskanej w roku 2015 przez Miasto [...].

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju - decyzją z [...] października 2019 r. znak: [...] - zobowiązał Miasto [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty - w części powiatowej - części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 1.219.739 zł.

Miasto [...] - wnioskiem z 25 października 2019 r. wystąpiło do Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej opisaną decyzją, wnosząc o objęcie ponownym rozpatrzeniem postanowień z [...] września 2019 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania i odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

W związku z przedstawionymi na żądanie Ministra Finansów z 25 listopada 2019 r. informacjami dotyczącymi 2 uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej w Zespole Szkół im. [...] w [...], w tym kopii świadectw ukończenia przez tych uczniów szkoły, Minister Finansów pismem z 7 stycznia 2020 r. wystąpił do Ministra Edukacji Narodowej o weryfikację opinii dotyczącej stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wykazania przez tą szkołę danych w systemie informacji oświatowej.

Minister Edukacji Narodowej pismem [...] z [...] stycznia 2020 r. przychylił się do sugestii Ministerstwa Finansów zawartej w piśmie z 7 stycznia 2020 r. Stwierdził, że ponieważ uczniowie ci byli objęci obowiązkiem szkolnym i spełniali go we wskazanej szkole, w opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej pozostawienie ich w liczbie uczniów ogółem (waga Sa) oraz w wagach P9, P10 i P46 należy uznać za zasadne. Tym samym błędy w wykazaniu danych w SIO skutkowały naliczeniem dla części powiatowej miasta [...], kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 w wysokości wyższej od należnej o 1.205.732 zł. Z załącznika do pisma MEN wynika, że zawyżono o 229,2843931 liczbę uczniów przeliczeniowych.

Zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2020 r.

Organ wskazał, że na podstawie zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego ustalono, że w wymienionych szkołach doszło do nieprawidłowości w zakresie wykazania w systemie informacji oświatowej danych - według stanu na dzień 30 września 2014 r. - stanowiących podstawę naliczenia wysokości uzyskanej przez Miasto [...] na rok 2015 części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej:

1. Zespół Szkół Specjalnych im. [...] w [...] - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna według ustaleń audytu, w Zestawieniu zbiorczym z 03.10.2014 r. - spis 30 września 2014 r. oraz w tabeli NP2. Uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego o orzeczonej jednej niepełnosprawności, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w poz. "niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym lub znacznym", wykazano:

- uczennicę K.S. klasy 1 az, posiadającą orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr 265/13/14 z 11 czerwca 2014 r. wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym na czas roku szkolnego 2014/2015,

- ucznia P.K. klasy I cz, posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr 94/13/14 z 24 lutego 2014 r. wydane z uwagi na sprzężone zaburzenia rozwoju: upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i autyzm na czas nauki w szkole ponadgimnazjalnej,

co spowodowało zawyżenie o 2 liczby uczniów ogółem oraz liczb uczniów przeliczonych wagami: P6, P9, P10 i P46.

Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 71 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, tj. niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy; kształcenie to może być prowadzone w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 cyt. ustawy. Natomiast w myśl art. 71 b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj [pic]niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, z zastrzeżeniem ust. 5a, niemającym znaczenia w rozpatrywanej sprawie.

Organ podniósł, iż obowiązujące w okresie objętym przedmiotową sprawą przepisy prawa oświatowego (§ 5 ust. 3 załącznika 5b. Ramowy statut publicznej zasadniczej szkoły zawodowej do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół - Dz. U. Nr 61, poz. 624, z późn. zm.), nie przewidywały możliwości kształcenia w zasadniczej szkole zawodowej specjalnej ucznia z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym. Zatem wskazani uczniowie nie powinni być uczniami takiej szkoły.

2. Centrum Edukacji "[...]" w [...] Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych, prowadzone przez [...] Sp. z o.o. w [...] - wykazano 10 uczniów, którzy według stanu na dzień sprawozdawczy nie pobierali nauki w tej szkole, co spowodowało zawyżenie o 10 liczby uczniów ogółem oraz liczb uczniów przeliczonych wagami P9 i P46.

Organ wyjaśnił, że według ustaleń audytu, wskazane Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych było szkołą niepubliczną o uprawnieniach szkół publicznych. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym rozpatrywaną sprawą, szkoła niepubliczna może uzyskać uprawnienia szkoły publicznej, jeżeli m.in. prowadzi dokumentację przebiegu nauczania ustaloną dla szkół publicznych.

Natomiast w myśl 6 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne gimnazja dla dorosłych i szkoły ponadgimnazjalne dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. poz. 1170), szkoła prowadzi księgę uczniów, do której wpisuje się (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania ucznia, imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania ucznia, a także datę rozpoczęcia nauki w danej szkole oraz oddział, do którego ucznia przyjęto; odnotowuje się datę ukończenia szkoły albo datę i przyczynę opuszczenia szkoły przez ucznia; wpisów dokonuje się chronologicznie według dat rozpoczęcia nauki w danej szkole. Stosownie do 6 ust. 4 i 5 cyt. rozporządzenia, szkoła dla dorosłych prowadzi księgę słuchaczy, a przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio, z tym że do księgi słuchaczy prowadzonej przez szkołę dla dorosłych nie wpisuje się danych rodziców słuchaczy.

Zgodnie z § 10 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia, szkoła prowadzi dla każdego oddziału dziennik lekcyjny, w którym dokumentuje się przebieg nauczania w danym roku szkolnym. Do dziennika lekcyjnego wpisuje się w porządku alfabetycznym lub innym ustalonym przez dyrektora szkoły nazwiska i imiona uczniów albo słuchaczy, daty i miejsca urodzenia oraz adresy ich zamieszkania, imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania ucznia albo słuchacza, adresy poczty elektronicznej rodziców i numery ich telefonów, jeżeli je posiadają, imiona i nazwiska nauczycieli prowadzących zajęcia edukacyjne oraz tygodniowy plan zajęć edukacyjnych, a w szkołach dla dorosłych prowadzących kształcenie w formie zaocznej semestralny plan zajęć edukacyjnych; w dzienniku lekcyjnym prowadzonym przez szkołę dla dorosłych nie wpisuje się danych dotyczących rodziców pełnoletnich słuchaczy (ust. 2). W myśl zaś § 10 ust. 5 cyt. rozporządzenia, w dzienniku lekcyjnym prowadzonym przez szkołę dla dorosłych wpisuje się tematy przeprowadzonych zajęć edukacyjnych, oceny uzyskane w ramach wewnątrzszkolnego systemu oceniania oraz oceny z ustnych i pisemnych egzaminów semestralnych i egzaminów poprawkowych; przeprowadzenie zajęć nauczyciel potwierdza podpisem, z zastrzeżeniem § 22 ust. 5; integralną częścią dziennika lekcyjnego są listy obecności, na których obecność na poszczególnych godzinach zajęć edukacyjnych słuchacze potwierdzają własnoręcznym podpisem.

Stosownie do § 15 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia, szkoła prowadzi dla każdego słuchacza przez okres jego nauki w danej szkole arkusz ocen słuchacza.

Minister podniósł, że organowi audytującemu nie okazano oryginalnej dokumentacji przebiegu nauczania w ww. Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych. Przedłożono jedynie odtworzoną na potrzeby audytu księgę uczniów/słuchaczy. W poz. 1231-1465 księgi wpisano słuchaczy, którzy rozpoczęli naukę we wrześniu 2014 r., bez adnotacji, do której klasy uczęszczają. Natomiast w Zestawieniu zbiorczym z dnia 01.10.2014 r. - spis 30 września 2014 r. wykazano 235 słuchaczy, w tym: klasy I - 121 słuchaczy uczęszczających do 3 oddziałów, klasy II - 61 słuchaczy uczęszczających do 2 oddziałów, klasy III - 53 słuchaczy uczęszczających do 2 oddziałów.

Organ wyjaśnił, że wobec braku dokumentacji przebiegu nauczania (dzienników lekcyjnych, list obecności na zajęciach, arkuszy ocen), w celu weryfikacji danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, organ audytujący skierował do wszystkich osób wykazanych w księdze uczniów/słuchaczy wezwania — ankiety, mające na celu ustalenie statusu tych osób jako objętych kształceniem ww. liceum, w dniu 30 września 2014 r. Organ wskazał, że na 235 wysłanych wezwań, otrzymano 84 odpowiedzi, w tym 74 osoby potwierdziły fakt uczęszczania w roku szkolnym 2014/2015 do wskazanego liceum, zaś 10 osób oświadczyło, że w roku szkolnym 2014/2015 nie kształciło się w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w [...]. Ponadto otrzymano 67 zwrotów korespondencji, zaś 84 osoby nie odpowiedziały na wezwania.

Organ wyjaśnił, że w związku z powyższym, weryfikacją objęto liczbę uczniów (10), co do których dokonano wiarygodnych ustaleń o bezpodstawnym wykazaniu ich w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2014 r., a tym samym - niezasadnym uwzględnieniu ich w kalkulacji uzyskanej przez Miasto [...] w roku 2015 części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej.

3. Centrum Edukacji "[...]" w [...] - Policealna Szkoła, prowadzone przez [...] Sp. z o.o. w [...] - wykazano 379 słuchaczy, którzy według stanu na dzień sprawozdawczy nie pobierali nauki w tej szkole, co spowodowało zawyżenie o 379 liczby uczniów ogółem oraz liczb uczniów przeliczonych wagami: P9, P10 i P46.

Organ wyjaśnił, że według ustaleń audytu, Policealna Szkoła również była szkołą niepubliczną o uprawnieniach szkół publicznych. W związku z tym, zastosowanie miały tu także przepisy prawa oświatowego przywołane w pkt 2.

Minister wskazał, że również w przypadku Policealnej Szkoły, organowi audytującemu nie okazano oryginalnej dokumentacji przebiegu nauczania. Przedłożono jedynie odtworzoną na potrzeby audytu księgę uczniów/słuchaczy. W poz. 5478-6306 księgi wpisano słuchaczy, którzy rozpoczęli naukę we wrześniu 2014 r., tj. 829 słuchaczy, z czego 19 poz. zostało wykreślonych jako wpisy błędne, bez adnotacji, na który semestr zostali wpisani. Według tej księgi liczba słuchaczy wynosiła 810. Natomiast w Zestawieniu zbiorczym z dnia 01.10.2014 r. - spis 30 września 2014 r. wykazano 806 słuchaczy, w tym: semestry I-II - 736 słuchaczy uczęszczających do 32 oddziałów; semestry III-IV - 70 słuchaczy uczęszczających do 4 oddziałów.

Organ wyjaśnił, że wobec braku dokumentacji przebiegu nauczania (dzienników lekcyjnych, list obecności na zajęciach, arkuszy ocen), w celu weryfikacji danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, organ audytujący skierował do wszystkich osób wykazanych w księdze uczniów/słuchaczy (810) wezwania — ankiety, mające na celu ustalenie statusu tych osób jako objętych kształceniem w ww. szkole, w dniu 30 września 2014 r. Na 810 wysłanych wezwań, otrzymano 572 odpowiedzi, w tym 189 osób potwierdziło fakt uczęszczania w roku szkolnym 2014/2015 do szkoły, zaś 383 osoby oświadczyły, że w roku szkolnym 2014/2015 nie kształciły się w Policealnej Szkole w [...] - 51 osób w ogóle, a 332 osoby uczestniczyły tylko w kursach języków obcych. Ponadto otrzymano 94 zwroty korespondencji, zaś 144 osoby nie odpowiedziały na wezwania. W świetle tych ustaleń, o 383 zawyżono liczbę uczniów wykazaną w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2014 r.

Mając jednak na uwadze fakt wykazania w księdze uczniów/słuchaczy 810 osób, zaś w Zestawieniu zbiorczym (...) - 806 (różnica: 4), liczbę zawyżenia liczby uczniów wykazanych w systemie informacji oświatowej organ pomniejszył liczbę słuchaczy o 4, co daje zawyżenie w wysokości 379.

Organ podniósł, że także w tym przypadku, weryfikacją objęto liczbę uczniów, co do których dokonano wiarygodnych ustaleń o bezpodstawnym wykazaniu ich w systemie informacji oświatowej[pic] według stanu na dzień 30 września 2014 r., a tym samym - niezasadnym uwzględnieniu ich w kalkulacji uzyskanej przez Miasto [...] w roku 2015 części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej.

Organ stwierdził, że w związku z opisanymi nieprawidłowościami w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2014 r., doszło do zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 231,9479, a w konsekwencji zawyżenia o 1.219.739 zł części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 dla Miasta [...].

Odnosząc się do podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez odmowę zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] - Wschód w [...] wobec Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych i Policealnej Szkoły Centrum Edukacji "[...]" w [...], organ odwoławczy stwierdził, że jest on niezasadny. W ocenie organu, rozpatrzenie i wydanie decyzji w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej (tu: za rok 2015), nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia wskazanej przez skarżącą sprawy karnej, niezależnie od tego co jest jej przedmiotem.

Zdaniem Ministra nieuzasadniony był także zarzut naruszenia art. 75 § 1, art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez oddalenie wniosków dowodowych mających zdaniem Strony - służyć ustaleniu rzeczywistej liczby uczniów, którzy nie uczęszczali i nie kształcili się w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych i Policealnej Szkole Centrum Edukacji "[...]" w [...]. Organ wyjaśnił, że badając prawidłowość naliczenia uzyskanej przez Stronę na rok 2015 części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej, należało dokonać sprawdzenia prawidłowości uwzględnionych do jej naliczenia m.in. danych o uczniach/słuchaczach Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych i Policealnej Szkoły Centrum Edukacji "[...]" w [...]. Dowodami w tym zakresie powinny być przede wszystkim dokumenty źródłowe, takie jak: księgi uczniów, dzienniki lekcyjne, listy obecności. Dokumenty te powinny być przedmiotem badania w toku postępowania audytowego, przeprowadzonego wobec Miasta [...] przez Izbę Administracji Skarbowej w Katowicach, obejmującego swym zakresem prawidłowość realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015. Jednak - jak wynika ze sprawozdania z audytu - organowi audytującemu nie przedłożono oryginalnej dokumentacji przebiegu nauczania, o której mowa w przywołanych przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne gimnazja dla dorosłych i szkoły ponadgimnazjalne dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji, a jedynie odtworzone na potrzeby audytu księgi uczniów. Nie udzielono też wiarygodnych wyjaśnień, gdzie znajduje się dokumentacja. W związku z tym, organ audytujący przeprowadził przewidziane przepisami prawa czynności (wezwania do udzielenia wyjaśnień, przesłuchania świadków) mające na celu dokonanie ustaleń faktycznych i porównanie ich z danymi wykazanymi w systemie informacji oświatowej. W ocenie Ministra Finansów czynności tych dokonano w sposób prawidłowy i rzetelny - poczynione w ich wyniku ustalenia przedstawiono w sprawozdaniu z audytu, które jest dokumentem urzędowym o zwiększonej mocy dowodowej, o jakim mowa w art. 76 § 1 k.p.a. Jakkolwiek przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza możliwość obalenia domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu, to Strona nie przedstawiła takiego dowodu, nie kwestionując tym samym ustaleń faktycznych dokonanych w toku audytu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt I GSK 760/18). Odnosząc się krytycznie do treści ankiet przesłanych do słuchaczy wpisanych do ksiąg uczniów/słuchaczy przedmiotowych szkół, Skarżąca nie przedstawiła dowodu potwierdzającego tę ocenę.

Organ stwierdził, że brak dokumentacji przebiegu nauczania w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych i Policealnej Szkole Centrum Edukacji "[...]" w [...] w istotny sposób ogranicza możliwości dowodowe w rozpatrywanej sprawie.

W ocenie Ministra Finansów, dowody z przesłuchania wskazanych świadków, nie wyjaśniłyby okoliczności mających znaczenie w przedmiotowej sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. W oparciu o zeznania świadków zdaniem organu nie można ustalić, czy wykazane w sprawozdaniu dane są prawidłowe. Wyjaśnił, że podstawą weryfikacji prawidłowości sporządzenia sprawozdania mogą być dokumenty źródłowe, które stanowiły podstawę jego sporządzenia, a te w zasadzie nie zostały okazane organowi audytującemu. Zdaniem organu w szczególności brak jest uzasadnienia do przesłuchania w charakterze świadków ww. słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych i Policealnej Szkoły Centrum Edukacji "[...]" w [...], bowiem postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ audytujący miało zbliżony charakter. W ocenie Ministra Finansów - nie wydaje się, aby istotne w rozpatrywanej sprawie informacje, mogące znajdować się w dokumentach zgromadzonych w aktach postępowania karnego, były odmienne od tych uzyskanych wcześniej w toku postępowania audytowego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia w postępowaniu I instancji przepisów art. 7, art. 11, art. 75, art. 77 i art. 80 w związku z art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie podnoszonych w toku czynności audytu, okoliczności związanych z dokonywaniem klasyfikacji uczniów w systemie informacji oświatowej, organ stwierdził, że zarzut ten jest bezzasadny. Organ wyjaśnił, że postępowanie audytowe i postępowanie administracyjne są to dwa odrębne postępowania, prowadzone przez różne organy administracji. Wyniki audytu - tu: przeprowadzonego przez Izbę Administracji Skarbowej w Katowicach - stanowią materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Ministra Finansów. Zdaniem organu brak jest uzasadnienia prawnego dla oceny wyjaśnień składanych w toku audytu do organu audytującego, w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Ministra Finansów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Ministrowi Finansów do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od Ministra Finansów zwrotu wszystkich kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa przez adwokata według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów postepowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to:

1) art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 76a § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 136 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacji, gdy wnioski te miały na celu:

a) ustalenie rzeczywistej liczby uczniów, którzy nie uczęszczali i nie kształcili się w szkole ponadgimnazjalnej - Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Centrum Edukacji "[...]" w [...] oraz Policealnej Szkole Centrum Edukacji "[...]", a tym samym zmierzały do ustalenia istnienia podstaw i rozmiaru ewentualnego zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty - w części powiatowej - części subwencji ogólnej za rok 2015 oraz

b) przeprowadzenie dowodu przeciw treści sprawozdania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z audytu z 6 maja 2019 r. oraz zawartym w nim ustaleniom.

art. 7, art. 11, art. 75, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podnoszonych przez Skarżącego w toku czynności audytu prowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach okoliczności związanych z dokonywaniem klasyfikacji w Systemie Informacji Oświatowej uczniów, którzy:

ze względu na stopień upośledzenia umysłowego w świetle przepisów prawa nie mogli być uczniami zasadniczej szkoły specjalnej - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna wchodząca w skład Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] w [...],

nie uczęszczali i nie kształcili się w szkole ponadgimnazjalnej - Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Centrum Edukacji "[...]" w [...] oraz Policealnej Szkole Centrum Edukacji "[...]".

art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy w zakresie nieprawidłowości ustaleń dotyczących uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej w Zespole Szkół Specjalnych im. [...] w [...].

art. 61 § 4, art. 62 i 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie i uniemożliwienie wzięcia udziału w postępowaniu [...] Sp. z o.o. w likwidacji, w sytuacji, gdy wynik postępowania dotyczył interesu prawnego tejże spółki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga okazała się skuteczna, chociaż nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Nie sposób zgodzić się z formułowanym w skardze zarzutem naruszenia przez Organ art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 76a § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 136 k.p.a. Naruszenie przywołanych przepisów postępowania Skarżący wiąże z odmową przeprowadzenia wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosków dowodowych mających na celu - zdaniem Skarżącego - ustalenie rzeczywistej liczby uczniów, którzy nie uczęszczali i nie kształcili się w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych Centrum Edukacji "[...]" w [...] oraz Policealnej Szkole Centrum Edukacji "[...]".

Sąd wskazuje, że przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot nienależnie otrzymanej przez Miasto [...] kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015. Sytuację uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej reguluje art. 37 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1530 ze zm.) – dalej: "u.d.j.s.t.". Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot.

Należy ponadto wskazać, iż stosownie do art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz. U. poz. 1977). Ponadto rozporządzenie wskazywało, że podstawę kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2015 stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów/wychowanków w roku szkolnym 2014/2015, wykazywane w systemie informacji oświatowej (na dzień 30 września 2014 r.) zgodnie z opisami zawartymi w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu SIO wersja 3.17 (30 września 2014 r.), zweryfikowane przez organy prowadzące (dotujące) szkoły i placówki. Otrzymana przez Miasto [...] w części powiatowej, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2015 została skalkulowana zgodnie z algorytmem określonym w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r., a podstawę jej wyliczenia stanowiły dane zweryfikowane przez Miasto [...] wykazane w systemie informacji oświatowej.

W tej sytuacji ze względu na przedmiot prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania - w zakresie Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Centrum Edukacji "[...]" w [...] oraz Policealnej Szkole Centrum Edukacji "[...]" - badaniu podlegała okoliczność czy uczniowie/słuchacze, którzy zostali uwzględnieni przy kalkulacji kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta [...] na rok 2015 w liczbie ogółem uczniów/słuchaczy oraz przeliczeni wagą P9, P10 (tu: Szkoła Policealna) i P46, pobierali naukę na dzień 30 września 2014 r. w tych szkołach. Algorytm podziału tej części subwencji oparty jest bowiem na regule "pieniądz idzie za uczniem", co oznacza naliczenie tej części subwencji na podstawie liczby uczniów/słuchaczy uczęszczających do placówek oświatowych prowadzonych/dotowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Podstawę do wykazania liczby uczniów/słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Centrum Edukacji "[...]" w [...] oraz Policealnej Szkole Centrum Edukacji "[...]" w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2104, a następnie uwzględnienia ich przy naliczaniu w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej przy dodatkowych wagach, stanowiły dokumenty źródłowe, takie jak: księgi uczniów, dzienniki lekcyjne, listy obecności. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym rozpatrywaną sprawą, szkoła niepubliczna może uzyskać uprawnienia szkoły publicznej, jeżeli m.in. prowadzi dokumentację przebiegu nauczania ustaloną dla szkół publicznych.

W myśl 6 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne gimnazja dla dorosłych i szkoły ponadgimnazjalne dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. poz. 1170), szkoła prowadzi księgę uczniów, do której wpisuje się imię (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania ucznia, imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania ucznia, a także datę rozpoczęcia nauki w danej szkole oraz oddział, do którego ucznia przyjęto; odnotowuje się datę ukończenia szkoły albo datę i przyczynę opuszczenia szkoły przez ucznia; wpisów dokonuje się chronologicznie według dat rozpoczęcia nauki w danej szkole. Stosownie do § 6 ust. 4 i 5 cyt. rozporządzenia, szkoła dla dorosłych prowadzi księgę słuchaczy, a przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio, z tym że do księgi słuchaczy prowadzonej przez szkołę dla dorosłych nie wpisuje się danych rodziców słuchaczy.

Zgodnie z § 10 ust. 1 przywołanego rozporządzenia, szkoła prowadzi dla każdego oddziału dziennik lekcyjny, w którym dokumentuje się przebieg nauczania w danym roku szkolnym. Do dziennika lekcyjnego wpisuje się w porządku alfabetycznym lub innym ustalonym przez dyrektora szkoły nazwiska i imiona uczniów albo słuchaczy, daty i miejsca urodzenia oraz adresy ich zamieszkania, imiona i nazwiska rodziców oraz adresy ich zamieszkania, jeżeli są różne od adresu zamieszkania ucznia albo słuchacza, adresy poczty elektronicznej rodziców i numery ich telefonów, jeżeli je posiadają, imiona i nazwiska nauczycieli prowadzących zajęcia edukacyjne oraz tygodniowy plan zajęć edukacyjnych, a w szkołach dla dorosłych prowadzących kształcenie w formie zaocznej semestralny plan zajęć edukacyjnych; w dzienniku lekcyjnym prowadzonym przez szkołę dla dorosłych nie wpisuje się danych dotyczących rodziców pełnoletnich słuchaczy (§ 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl zaś § 10 ust. 5 rozporządzenia, w dzienniku lekcyjnym prowadzonym przez szkołę dla dorosłych wpisuje się tematy przeprowadzonych zajęć edukacyjnych, oceny uzyskane w ramach wewnątrzszkolnego systemu oceniania oraz oceny z ustnych i pisemnych egzaminów semestralnych i egzaminów poprawkowych; przeprowadzenie zajęć nauczyciel potwierdza podpisem, z zastrzeżeniem 22 ust. 5; integralną częścią dziennika lekcyjnego są listy obecności, na których obecność na poszczególnych godzinach zajęć edukacyjnych słuchacze potwierdzają własnoręcznym podpisem.

W prowadzonym przez Ministra Finansów postępowaniu w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015, dowody na podstawie których można dokonać sprawdzenia prawidłowości uwzględnionych do naliczenia tej części subwencji stanowiły m.in. dane o uczniach/słuchaczach Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych i Policealnej Szkoły Centrum Edukacji "[...]" w [...]. Powinny je zawierać dokumenty źródłowe, takie jak: księgi uczniów, dzienniki lekcyjne, listy obecności. Zatem wnioskowane przez Skarżącego w toku postępowania wnioski dowodowe w postaci przesłuchania świadków na okoliczność ustalenia, czy przekazane Miastu [...] przez Szkoły dane stanowiące podstawę wyliczenia nienależnie pobranej w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej odpowiadały stanowi faktycznemu i w jakim zakresie, nie przyczyniłyby się do wyjaśnia stanu faktycznego sprawy.

Należy wskazać, że stan faktyczny sprawy należało ustalić na podstawie dokumentów źródłowych. Powyższe dokumenty powinny być przedmiotem badania w toku postępowania audytowego, przeprowadzonego wobec Miasta [...] przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, obejmującego swym zakresem prawidłowość realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015. Jednak - jak wynikało ze sprawozdania z audytu - organowi audytującemu nie przedłożono oryginalnej dokumentacji przebiegu nauczania, a także nie udzielono wiarygodnych wyjaśnień w tej sprawie. Organ audytujący przeprowadził zatem przewidziane przepisami prawa czynności (wezwania do udzielenia wyjaśnień, przesłuchania świadków) mające na celu dokonanie ustaleń o faktycznej liczbie uczniów/słuchaczy i porównanie ich z danymi wykazanymi w systemie informacji oświatowej. W toku tych czynności weryfikacją objęto liczbę uczniów/słuchaczy, co do których dokonano wiarygodnych ustaleń o bezpodstawnym ich wykazaniu w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r., a tym samym - niezasadnym ich uwzględnieniu w kalkulacji części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej uzyskanej w roku 2015 przez Miasto [...]. Sąd akceptuje stanowisko Ministra, że co do zasady (z wyjątkiem o którym później) ustalenia te zostały dokonane w sposób prawidłowy i rzetelny. Organ był uprawniony do uznania sprawozdania z audytu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach za dokument urzędowy o zwiększonej mocy dowodowej, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. Ponadto w toku postępowania administracyjnego Strona nie przedstawiła dowodu obalającego domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego stosownie do art. 76 § 3 k.p.a., nie kwestionując tym samym ustaleń faktycznych dokonanych w toku audytu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt I GSK 760/18). Jeżeli Strona zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego to na Stronie ciąży obowiązek udowodnienia tej okoliczności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r. o sygn. II OSK 1228/10).

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2011 r. o sygn. II OSK 389/10). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się także, że "organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśniania sprawy, nie zaś wszystkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To, czy dany dowód zostanie przeprowadzony, zależy od przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ miał wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do przeprowadzenia w sprawie na podstawie art. 75 k.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzenia, jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1936/15)" - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2611/16.

Mając na uwadze negatywne odniesienie się Skarżącego do treści ankiet przesłanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach do słuchaczy wpisanych do ksiąg uczniów/słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Centrum Edukacji "[...]" w [...] oraz Policealnej Szkole Centrum Edukacji "[...]" w toku audytu, należy zaznaczyć, że Skarżący nie przedstawił materialnego dowodu potwierdzającego tę ocenę. Z kolei przedstawione przez Skarżącego w toku postępowania pismo spółki [...] Sp. z o.o. z 8 kwietnia 2019 r. nie zawierające podpisu nie stanowiło miarodajnego źródła do weryfikacji oświadczeń (również tych w formie ankiet) złożonych przez wezwane w toku postępowania audytowego osoby.

Odnosząc się do poruszonej przez Skarżącego kwestii dotyczącej postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...]-Wschód wobec Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Centrum Edukacji "[...]" w [...] oraz Policealnej Szkole Centrum Edukacji "[...]" oraz poczynionych w nim ustaleń, które miały - zdaniem Skarżącego - bezpośredni wpływ i zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej przez Miasto [...] w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015, a odmową zawieszenia przez Ministra Finansów z tej przyczyny postępowania administracyjnego, należy wskazać, w świetle przepisów k.p.a. nie ma ona uzasadnionych podstaw prawnych. W zaskarżonej decyzji Minister Finansów wskazał bowiem, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji [pic] zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, iż nie można stwierdzić, aby w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wyłoniło się zagadnienie wstępne wymagające uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, od czego zależałoby rozpatrzenie i wydanie decyzji w tej sprawie. Organ zasadnie wskazał, że rozpatrzenie i wydanie decyzji w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej (tu: za rok 2015), nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia wskazanej przez Stronę sprawy karnej, niezależnie od tego co jest jej przedmiotem. Przesłankę obligatoryjnego wydania przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych decyzji zobowiązującej jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej określa przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Przesłanką tą jest ustalenie, że jednostka uzyskała subwencję w kwocie wyższej od należnej - dodatnia różnica między kwotami otrzymaną i należną, stanowi kwotę podlegającą zwrotowi do budżetu państwa. Ustalenie w tym zakresie może nastąpić w postępowaniu administracyjnym, a nie wyłącznie w karnym. Należy wskazać ponadto, że przywołany przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie mówi nic o okolicznościach, czy przyczynach, które spowodowały sytuację naliczenia, a następnie przekazania Miastu [...] subwencji w zawyżonej wysokości, co ewentualnie przekładałoby się na rozstrzygnięcie sprawy karnej dotyczącej np. odpowiedzialności za wykazanie nieprawidłowych danych w systemie informacji oświatowej. Decyzje wydawane na podstawie przywołanego przepisu nie są uznaniowe, lecz związane. Kluczowy w rozpatrywanej sprawie fakt uzyskania przez Miasto [...] w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w kwoty wyższej od należnej został ustalony w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego, co do zasady powinno stanowić wystarczającą podstawę do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego należy uznać, że Organ nie naruszył art. 75 § 1 , art. 76 § 3, art. 76a § 1 , art. 77, art. 78 § 1, art. 136 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosków dowodowych. Ponadto w toku postępowania Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów stanowiących przeciwdowód treści sprawozdania z audytu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

Sąd podkreśla przy tym z całą mocą, że wszelkie ewentualne wątpliwości co do rzetelności informacji wskazanych w SIO dotyczących liczby uczniów Szkoły Policealnej i Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych zostały rozstrzygnięte na korzyść Skarżącego zarówno przez organ przeprowadzający audyt, jak i w ramach niniejszego postępowania. Tam gdzie nie przedstawiono materiału źródłowego i nie otrzymano odpowiedzi na ankiety, przyjęto prawidłowość informacji wskazanych w SIO. Z uwagi na wniesienie środków zaskarżenia na korzyść Strony, ewentualne odmienne ustalenia faktyczne w tym zakresie co do zasady nie powinny obciążać Skarżącego.

Nie sposób natomiast nie zgodzić się z zarzutami Skarżącego dotyczącymi naruszenia przez Ministra Finansów art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z poprzez brak definitywnego wyjaśnienie okoliczności związanych z dokonywaniem klasyfikacji w Systemie Informacji Oświatowej uczniów, którzy ze względu na stopień upośledzenia umysłowego w świetle przepisów prawa nie mogli być uczniami Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej wchodzącej w skład Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] w [...]. W tym kontekście za zasadny należy też uznać zarzut naruszenia przez Organ art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy w zakresie nieprawidłowości ustaleń dotyczących uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej w Zespole Szkół Specjalnych im. [...] w [...].

Sąd podkreśla, że w toku ponownego rozpoznania sprawy, w związku z przedstawionymi na żądanie Ministra Finansów z 25 listopada 2019 r. informacjami dotyczącymi 2 uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej w Zespole Szkół im. [...] w [...], w tym kopii świadectw ukończenia przez tych uczniów szkoły, Minister Finansów pismem z 7 stycznia 2020 r. wystąpił do Ministra Edukacji Narodowej o weryfikację opinii dotyczącej stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wykazania przez tą szkołę danych w systemie informacji oświatowej. Ministrowi Edukacji Narodowej przedstawiono też dotyczące m. in. tej kwestii stanowisko Skarżącego zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Co więcej w swoim piśmie z 7 stycznia 2020 r. ([...]) Minister Finansów po przedstawieniu swojej argumentacji stwierdza, że: "uzasadnione wydaje się rozważenie opcji uznania za nieprawidłowe jedynie przeliczenie tych uczniów wagą P6, zaś pozostawienie ich w liczbach uczniów ogółem praz przeliczonych wagami; P9, P10 i P 46. Dodatkowo należy zauważyć, że w przeszłości w podobnych przypadkach Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiało stanowisko analogiczne do zaproponowanego" (k. 75 akt administracyjnych).

Minister Edukacji Narodowej pismem [...] z 27 stycznia 2020 r. przychylił się do sugestii Ministerstwa Finansów zawartej w piśmie z 7 stycznia 2020 r. Stwierdził, że ponieważ uczniowie ci byli objęci obowiązkiem szkolnym i spełniali go we wskazanej szkole, w opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej pozostawienie ich w liczbie uczniów ogółem (waga Sa) oraz w wagach P9, P10 i P46 należy uznać za zasadne. Uznał tym samym błędy w wykazaniu danych w SIO skutkowały naliczeniem dla części powiatowej miasta [...], kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 w wysokości wyższej od należnej o 1.205.732 zł. Z załącznika do pisma MEN wynika, że zawyżono o 229,2843931 liczbę uczniów przeliczeniowych. Są to wartości inne niż wynikające z zaskarżonej decyzji, korzystniejsze dla Strony.

Stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej jak każdy inny dowód w niniejszym postępowaniu zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinien zostać oceniony. I Strona i Sąd powinni znać powody odstąpienia Ministra Finansów od pierwotnego stanowiska wyrażonego w piśmie z 7 stycznia 2020 r. i nieuwzględnienia ostatecznego stanowiska Ministra Edukacji Narodowej, którego sygnalizacja zainicjowała przecież niniejsze postępowanie.

Sąd stoi na stanowisku, że brak odniesienia się do tej kwestii w sposób oczywisty nie jest działaniem zgodnym z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Brak odniesienia się do argumentacji Ministra Edukacji Narodowej nie czyniło zadość wynikającemu z art. 77 § 1 k.p.a. wymogowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Takie działanie naruszało też wyrażony w art. 7 k.p.a. nakaz podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w sposób mający na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także wynikającą z art. 8 k.p.a. powinność działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, co zasadnie zarzuca Strona. Nie czyni też zadość wynikającej z art. 11 k.p.a. powinności wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy. Wskazane uchybienia postępowania są przy tym tego rodzaju, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pt 1 lit. c) p.p.s.a.

Pamiętać też należy o wyrażonej w art. 7a k.p.a. zasadzie in dubio pro libertate oraz wynikającym z art. 7b k.p.a. wymogu współdziałania organów administracji publicznej (w realiach sprawy z MEN) w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mającego na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stanowisko MEN wskazywane w piśmie Ministra Finansów z 7 stycznia 2020 r. oraz pierwotne stanowisko Ministra Finansów w niniejszej sprawie zdają się wskazywać na poważne wątpliwości jurydyczne w kwalifikacji prawnej występującego w sprawie w tym zakresie stanu faktycznego.

Za bezzasadne należy za to uznać zarzut naruszenia art. 61 § 4, art. 62 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie i uniemożliwienie wzięcia udziału w postępowaniu [...] Sp. z o.o. w likwidacji, w sytuacji w której, jak wskazuje Skarżący, wynik postępowania dotyczył interesu prawnego tej spółki. Ponownie należy wskazać, że przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania administracyjnego w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego było zobowiązanie do zwrotu nienależnie uzyskanej przez Miasto [...] w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015, która została wyliczona stosownie do algorytmu zawartego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015. Wyliczona na podstawie algorytmu kwota tej części subwencji została przekazana jednostkom samorządu terytorialnego (tu: Miastu [...]) w 2015 roku zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie bowiem do art. 167 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, subwencja ogólna, w tym jej część oświatowa, jest częścią dochodów jednostki samorządu terytorialnego, obok dochodów własnych i dotacji z budżetu państwa. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego. Pojęcie strony, jakim się posługuje art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt 11 OSK 641/07).

W świetle powyższego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego legitymacja Strony słusznie nie budziła żadnych wątpliwości Organu. Skoro tylko jednostka samorządu terytorialnego jest uprawniona do uzyskania - zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - subwencji ogólnej, w tym części oświatowej tej subwencji, to stroną postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie pobranej części oświatowej subwencji ogólnej, w rozumieniu art. 28 k.p.a., mogła być wyłącznie jednostka samorządu terytorialnego, w przedmiotowej sprawie - Miasto [...] (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1668/14). W konsekwencji należy uznać, że brak zawiadomienia i brak udziału spółki [...] Sp. z o.o. w likwidacji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie skutkuje naruszeniem art. 61 § 4 k.p.a., albowiem prowadzone przez Organ postępowanie nie dotyczyło interesu prawnego tej spółki. Tym samym również podnoszony przez Stronę zarzut naruszenia art. 62 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest nieuzasadniony.

Wskazywane wcześniej uchybienia przepisom procedury stanowią jednak powody uchylenia niniejszej decyzji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister odniesie się do stanowiska Ministra Edukacji Narodowej wyrażonego w piśmie z 27 stycznia 2020 r. W tym kontekście w szczególności pamiętać będzie o wyrażonej w art. 7a k.p.a. zasadzie in dubio pro libertate oraz wynikającym z art. 7b k.p.a. wymogu współdziałania organów administracji publicznej (w realiach sprawy z MEN) w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mającego na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Z tych przyczyn, na podstawie art. podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylono kontrolowana decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

[pic]