Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 471/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92 ust. 2, 8, art. 39k, art. 39j, art. 39a
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Ł. z dnia [...], nr [...]; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego - S. H. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39k ust. 1-2, art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.), dalej u.t.d. oraz Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., utrzymał w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu na S. H. kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 14 października 2019 r. na parkingu przy ul. A w Ł. przeprowadzono kontrolę drogową samochodu osobowego marki Dacia o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował S. H. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera z ul. B 13 w Ł. na ul. C 251 w Ł. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji Bolt. Opłatę za jej wykonanie w wysokości 9,99 zł pasażer uiścił gotówką. Opisaną usługę przewozu kierujący wykonał we własnym imieniu, samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli kierujący nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Kierujący nie posiadał także orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte udokumentowane w protokole kontroli z dnia 14 października 2019 r.

Pismem z dnia 16 października 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania z urzędu w zakresie naruszenia określonych w Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.

Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na S. H. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na:

- wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tj. Ip. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.;

- wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tj. Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.

Od powyższej pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz ustalenie, czy w chwili przeprowadzenia kontroli skarżący posiadał status przedsiębiorcy oraz zaniechanie przesłuchania skarżącego w charakterze strony,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,

- art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji gdy czynności podejmowane przez skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. w związku z powyższym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem,

- art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji gdy czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczę się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. w związku z powyższym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podkreślił, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. protokołu kontroli nie można ustalić, że skarżący wykonywał transport drogowy. Organ I instancji nie ustalił także, czy strona posiada status przedsiębiorcy i nie wykazał, aby czynności przez nią wykonywane posiadały cechy działalności gospodarczej, czy mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d i czy strona faktycznie wykonywała przewóz. Konsekwencją natomiast stwierdzenia, że skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego i nie wykonywał ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być uznanie, że nie podlega obowiązkowi posiadania orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:

1) ukończyła:

a) 18 lat - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:

- C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,

-C1 lub C1+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,

b) 21 lat - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:

- C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,

- D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,

-D1 lub D1+E, o ile przewóz wykonywany jest na liniach regularnych, których trasa nie przekracza 50 km i o ile kierowca uzyskał odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,

c) 23 lata - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną;

2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, z zastrzeżeniem ust. 1a;

3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

5) uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną, zwane dalej "kwalifikacją";

6) ukończyła szkolenie okresowe.

Stosownie do treści art. 39j ust. 1-3 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 917, z późn. zm.). Zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

W myśl art. 39k ust. 1 i 2 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Zgodnie z art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.

Stosownie do treści Ip. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł. W myśl Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł.

W rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d.. Treść art. 92a ust. 2 i 8 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa natomiast w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku nr 2 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto zastosowania w sprawie nie znajdą również art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, ponieważ kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1.

Powołane powyżej art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d.

jednoznacznie wskazują, że przewóz drogowy może wykonywać tylko kierowca legitymujący się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zakres badań lekarskich i zasady ich przeprowadzenia określają przepisy Kodeksu pracy i przepisy rozdziału 12 ustawy o kierujących pojazdami. Natomiast zakres badań psychologicznych i zasady ich przeprowadzenia regulują przepisy rozdziału 13 ustawy o kierujących pojazdami.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej skarżący we własnym imieniu wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził jednego pasażera – P.K., który podczas przesłuchania w charakterze świadka zeznał, że usługę przewozu zamówił przy pomocy aplikacji Bolt zainstalowanej w swoim telefonie. Usługę przewozu zamówił na trasie z ul. B 13 w Ł. na ul. C 251 w Ł.. Po zamówieniu usługi otrzymał informację zawierającą imię kierowcy i markę samochodu. W miejsce wskazane w zamówieniu podjechał samochód osobowy, którym był wykonywany przewóz, tj. samochód marki Dacia o numerze rejestracyjnym [...]. Pasażer zeznał również, że na wykonanie tej usługi nie zawierał żadnej umowy ani pisemnej ani ustnej. Przewóz został zrealizowany na podstawie złożonego przez niego zamówienia przy pomocy aplikacji Bolt. Wymienionym pojazdem skarżący wykonał zamówioną usługę przewozu osób. Po jej zakończeniu kierujący poinformował go o wysokości opłaty za wykonaną usługę. Opłata wyniosła 9,99 zł i taką kwotę uiścił do rąk kierującego. Od kierującego nie otrzymał żadnego potwierdzenia uiszczenia opłaty za wykonaną usługę przewozu osób. Pasażer zeznał również, że przed rozpoczęciem wykonania usługi nie dokonał wpłaty żadnej opłaty. Usługa została wykonana samochodem, który nie był oznakowany jak taksówka, nie miał także żadnych oznaczeń wskazujących na wykonywanie usług przewozu osób. Samochód nie był wyposażony w kasę fiskalną ani taksometr. Samochód posiadał 5 miejsc siedzących.

Z przedstawionych powyżej okoliczności, zdaniem organu jednoznacznie wynika, że usługa wykonana przez kierującego w dniu kontroli była odpłatną usługą transportową wykonaną w jego imieniu, dlatego do jej wykonania powinien posiadać stosowną licencję.

Organ odwoławczy podkreślił, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest możliwe pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast wykonywanie tych przewozów innymi samochodami osobowymi wymaga zastosowania się do wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 i do zakazów wymienionych w art. art. 18 ust. 5 u.t.d. Zgodnie z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. przewozy okazjonalne mogą być wykonywane samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W przypadku wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zgodnie z art. 18 ust. 5 u.t.d., zabronione jest:

1) umieszczanie i używanie w pojeździe taksometru;

2) umieszczanie w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;

3) umieszczanie na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

W przypadku przewozów okazjonalnych zamawianych przy pomocy aplikacji Uber, Taxify - obecnie Bolt istotne jest faktyczne wykonywanie przewozów osób. Natomiast bez znaczenia pozostają takie okoliczności, jak brak statusu przedsiębiorcy w przypadku kierowcy, czy też nie wydanie paragonu pasażerom. Ukaranie karą administracyjną strony za naruszenia określone w załączniku nr 3 u.t.d. nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec tej samej strony za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, ale na podstawie innego załącznika.

Odwołując się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C - 434/15 organ wskazał, że usługa pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi.

W rozpatrywanej sprawie przewóz drogowy skarżący wykonywał we własnym imieniu i wykonywał pracę kierowcy. Zatem na skarżącym spoczywał obowiązek zadbania o uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący takich orzeczeń nie posiadał, co potwierdza protokół kontroli. Do kontroli skarżący okazał tylko orzeczenie lekarskie nr 17/03/2019 z dnia 18 marca 2019 r., z treści którego wynika, że jest to orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T. Natomiast jak wynika z oświadczenia złożonego podczas kontroli drogowej – innych orzeczeń nie posiada.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ podkreślił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżący wykonywał we własnym imieniu przewóz drogowy i zobowiązany był do posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Obowiązek posiadania licencji dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet wówczas gdy działalność ta nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej. Niezarejestrowanie przez skarżącego działalności w zakresie transportu drogowego nie jest tożsame z niewykonywaniem takiej działalności. Działalność wykonywana przez skarżącego w zakresie transportu drogowego miała charakter ciągły i zorganizowany, o czym świadczy korzystnie z aplikacji Bolt. Aby bowiem korzystać z aplikacji skarżący musiał podać swoje dane i dane pojazdu, którym będzie wykonywał usługi przewozu, co jest równoznaczne z zamiarem wykonywania usług transportu w sposób ciągły i zorganizowany. Natomiast działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 649 ze zm.). Działalność ta jest wykonywana pojazdami zarejestrowanymi w Polsce i bez przekraczania granic Polski, więc jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. Również złożone przez skarżącego wyjaśnienia w charakterze strony potwierdzają wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Natomiast jeżeli w ramach takiej działalności osoba tę działalność wykonująca osobiście prowadzi pojazd, którym wykonywany jest przewóz drogowy osób, to jest zobowiązana legitymować się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skontrolowany przewóz skarżący wykonywał osobiście, więc był zobowiązany posiadać ww. orzeczenia, co wynika wprost z art. 39m w zw. z art. 39a u.t.d.

Przepisy ustawy o transporcie drogowym umożliwiają nałożenie kar pieniężnych na osobę fizyczną wykonującą przewóz drogowy osobiście i we własnym imieniu zarówno za popełnione naruszenia określone w załączniku nr 3, jak i w załączniku nr 4 do u.t.d. Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują także stosowania ograniczenia wysokości kary łącznej za wszystkie naruszenia popełnione z obydwu załączników. Jedyne ograniczenie jakie ta ustawa przewiduje w stosunku do naruszeń z załącznika nr 3 i nr 4 zostało określone w art. 92a ust. 10 u.t.d. Jednak w przypadku naruszeń stwierdzonych podczas kontroli w dniu 14 października 2019 r. popełnionych przez skarżącego nie zachodzi możliwość zastosowania tego przepisu, ponieważ czyny będące naruszeniami z załącznika nr 3 ww. ustawy nie stanowią jednocześnie naruszeń, o których mowa w załączniku nr 4 do u.t.d. Zatem za naruszenia popełnione przez skarżącego w dniu kontroli, organ I instancji mógł nałożyć łączną karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 3 i łączną karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 4 do u.t.d.

W niniejszej sprawie nie zaistniały również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c u.t.d.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich, jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; braku przesłuchania skarżącego w charakterze strony – tylko i wyłącznie z tego względu, że skarżący nie włada językiem polskim w stopniu pozwalającym na swobodną komunikację;

2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia;

3) art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. w zw. z Ip. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. w związku z powyższym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;

4) art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. w zw. z Ip. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. w związku z powyższym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;

5) art. 92a ust. 10 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 do u.t.d. podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12 000 zł zgodnie z decyzją z dnia [...], nr [...]

6) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podtrzymał argumentację, że w toku prowadzonego postępowania organy nie ustaliły, czy skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. Podkreślił, że skarżący nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone w protokole kontroli nie miały cech wykonywania działalności gospodarczej. Podał, że nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera przez platformę internetową Bolt, dzięki której możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Co ważne zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową Bolt - karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Okoliczność jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżący dokonał tylko jednorazowego przewozu.

Konsekwencją natomiast stwierdzenia, że skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz że nie wykonywał ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być uznanie, że nie podlega obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Odwołując się natomiast do treści art. 92a ust. 3 u.t.d. pełnomocnik wskazał, że ŁWITD zaskarżoną decyzją nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 2 000 zł, natomiast decyzją z dnia [...] o nr [...] nałożył karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Obie decyzje, zostały wydane w związku z naruszeniami stwierdzonymi podczas jednej kontroli w dniu 14 października 2019 r. udokumentowanej jednym protokołem kontroli. Tym samym organ powinien ograniczyć wymierzenie kary, wyłącznie do kary opisanej określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, które obszernie przytoczył pełnomocnik w dalszej części uzasadnienia skargi.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d. organ odwołując się szeroko do orzecznictwa sądowoadministracyjnego podkreślił, że czym innym jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) i wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp. 2.11 złącznika nr 3 do u.t.d), a czymś zupełnie innym jest brak badań psychologicznych i lekarskich (lp. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do u.t.d.). Zdaniem organu w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia nie z jednym lecz z kilkoma czynami, które wyczerpują znamiona naruszeń wskazanych w załączniku nr 3 do u.t.d., jak i w załączniku nr 4 do u.t.d. Stwierdzone naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. nie konsumują w przypadku skarżącego naruszeń wymienionych w załączniku nr 4 do u.t.d.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] jak i poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.), dalej u.t.d.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Stosownie zaś treści art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta: 3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; 4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; Zgodnie z treścią art. 39j ust.2 u.t.d. badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917, z późn. zm.). W myśl art. 39j ust. 3 u.t.d. zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z treścią art. 39k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39k ust. 2 u.t.d. badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Wymagania, o których mowa w art. 39a -39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy (art. 39m u.t.d.).

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie (art. 92a ust. 2 u.t.d.)

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu, o których mowa w ust. 1, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp.1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp.10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Z kolei wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.).

Zgodnie natomiast z treścią art. 92a ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. W myśl l.p 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje karą pieniężną w wysokości 1000 zł. Stosownie zaś do treści l.p. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje karą pieniężną w wysokości 1000 zł.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 14 października 2019 r. na parkingu przy ul. A w Ł. przeprowadzono kontrolę drogową samochodu osobowego marki Dacia o nr rejestr. [...], którym kierował skarżący. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera z ul. B na ul. C w Ł.. Jak wynika z zeznań przesłuchanego w charakterze świadka pasażera – P. K. usługę przewozu na ww. trasie zamówił przy pomocy aplikacji Bolt. Po zamówieniu usługi otrzymał informację zawierającą imię kierowcy i markę samochodu. Pasażer zeznał również, że na wykonanie usługi przewozu nie zawierał żadnej umowy ani w formie pisemnej ani ustnej. Przewóz został zrealizowany na podstawie złożonego przez niego zamówienia przy pomocy aplikacji Bolt zainstalowanej w telefonie, a po jej zakończeniu kierujący poinformował o wysokości opłaty za wykonaną usługę. Opłatę w wysokości 9,99 zł pasażer uiścił gotówką do rąk kierującego. Nie otrzymał żadnego potwierdzenia uiszczenia opłaty za wykonaną usługę przewozu osób. Usługa została wykonana samochodem, który nie był oznakowany jak taksówka, nie miał także żadnych innych oznaczeń wskazujących na wykonywanie usług przewozu osób. Samochód nie był wyposażony w kasę fiskalną ani taksometr, posiadał 5 miejsc siedzących.

W toku kontroli ustalono, że usługę przewozu skarżący wykonał we własnym imieniu, samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli kierujący nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Kierujący nie przedstawił także orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych, zdaniem sądu, organy prawidłowo uznały, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażera nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Nie był to bowiem ani przewóz regularny ani regularny specjalny ani wahadłowy. Wynika to jednoznacznie z zeznań pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy stwierdziły, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy, a skarżący jest inną osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d.

Podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Ustawa ta zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b u.t.d.). Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy.

W okolicznościach niniejszej sprawy istniały zatem podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, a zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. Płatności dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy, a do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie usługi przewozu. Dzięki aplikacji Bolt doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a usługa była przez skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu.

Podnieść również należy, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C- 434/15 wskazał m.in., że "usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców".

W ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niewątpliwie mieściło się zatem działanie skarżącego – polegające na świadczeniu we własnym imieniu usługi zarobkowego przewozu osób - niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyroki NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08, z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17 i z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 166/09 - dostępne jw.). Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.

Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że w dniu 14 października 2019r. S.H. wykonywał przewóz drogowy osoby (P. K.) i był to przewóz okazjonalny w rozumieniu art.4 pkt 11 u.t.d. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność czy skarżący był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego (tzn. czy trwale oraz w sposób zorganizowany i ciągły prowadził działalność posiadając status przedsiębiorcy wpisanego do ewidencji działalności gospodarczej). Istotne jest jedynie to, że skarżący faktycznie wykonywał działanie będące przewozem osób.

Konsekwencją uznania, że w dniu 14 października 2019r. S. H. wykonywał przewóz osób było to, że naruszył on wymóg posiadania orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art.39j ust.1 u.t.d. oraz orzeczenia psychologicznego określonego w art.39k ust.1 u.t.d. Obowiązek posiadania obu orzeczeń przez osobę wykonującą przewóz drogowy wynika z treści art.39m w związku z art.39j ust.1 i 2 oraz art.39k ust.1 i 2. Organy administracji trafnie uznały, że skarżący dopuścił się naruszenia obowiązków określonych w punktach: 4.2 załącznika nr 4 (wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę nie posiadającego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy) oraz 4.3 załącznika nr 4 (wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę nie posiadającego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy).

Należy zaznaczyć, że kary pieniężne za naruszenia obowiązków określonych w załączniku nr 4 do u.t.d. można nałożyć jedynie na podmioty określone w art.92a ust.2 u.t.d. Sąd w obecnym składzie uznał, że skarżący jest "inną osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym" w rozumieniu art.92a ust.2 u.t.d. Nie jest bowiem ani "zarządzającym transportem" ani "osobą, o której mowa w art.7c u.t.d." wymienionymi w art.92a ust.2 u.t.d.

Sąd uznał jednak, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy przepisu prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującego zasady wymiaru kary (nie odpowiedzialności) podmiotowi, który narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym jednocześnie jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako " inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Z treści art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika, że "jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1." Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 385/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2745/19; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1194/19, dostępne cbois.nsa.gov.pl). Przy czym, ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do u.t.d., a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.

W niniejszej sprawie sądowi z urzędu wiadomym jest, że decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie m.in. art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. oraz lp.1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie w dniu 14 października 2019r. transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji, tj. l.p. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., tj. l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W postępowaniu tym skarżącemu przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Sprawa została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt III SA/Łd 470/21 i nie została dotychczas rozpoznana.

Natomiast w niniejszej sprawie wymierzono S. H. jako "innej osobie wykonującej czynności związane z przewozem drogowym" w rozumieniu art.92a ust.2 u.t.d. dwie kary pieniężne za ten sam czyn opisany w protokole kontroli z 14 października 2019r. będący naruszeniem określonym w punkcie 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.

W ocenie sądu w dniu 14 października 2019r. S. H. dopuścił się jednego czynu jakim było wykonywanie przewozu drogowego osoby pojazdem samochodowym przy czym stanowił on naruszenie zarówno obowiązków opisanych w punktach 1.2 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. (wykonywanie transportu bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art.18 ust.4a u.t.d.) jak i obowiązków opisanych w punkcie 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. (wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego). W dniu 14 października 2019r. miało zatem miejsce jedno zdarzenie (jedno zachowanie) podjęte w określonym czasie (tzn. wykonywanie przewozu drogowego osoby pojazdem samochodowym z ul. B13 na ul. C 251) będące naruszeniem zarówno obowiązków z punktu 1.2 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. jak i punktu 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. W sytuacji zatem gdy ma miejsce jeden czyn będący naruszeniem obowiązków , o których mowa w załączniku nr 3 i naruszeniem obowiązków, o których mowa w załączniku nr 4 to winien mieć zastosowanie przepis art.92a ust.10 u.t.d. czyli winna być nałożona wyłącznie kara pieniężna, o której mowa w załączniku nr 3. Oznacza to, że skoro na skarżącego nałożono karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 3 (lp. 1.2 i 2.11) to nie można nałożyć kar za naruszenia określone w załączniku nr 4 (l.p. 4.2 i 4.3).

Sąd nie podzielił odmiennego w tym zakresie poglądu organu administracji wyrażonego w odpowiedzi na skargę oraz poglądu wyrażonego w orzeczeniach sądów administracyjnych cytowanych w wymienionej odpowiedzi. Organ administracji stoi na stanowisku, że wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz bez orzeczenia lekarskiego i psychologicznego to są to odrębne czyny (delikty) i za każdy z nich należy nałożyć karę pieniężną. W ocenie organu nie ma tutaj tożsamości deliktów określonych w załącznikach nr 3 i nr 4 a tym samym karę pieniężną należy nałożyć na każde z naruszeń.

Sąd w obecnym składzie nie zgodził się z wymienionym poglądem. Przepis art.92a ust.10 u.t.d. wyraźnie stanowi, że musi być jeden czyn będący naruszeniem zarówno obowiązków z załącznika nr 3 jak i z załącznika nr 4 przy czym jeden czyn należy rozumieć jako jedno zachowanie (działanie) w określonym czasie i miejscu. W niniejszej sprawie takim "jednym czynem" w rozumieniu art.92a usty.10 u.t.d. było wykonywanie przez skarżącego w dniu 14 października 2019r. przewozu drogowego osoby (P. K.) z ul. Bj 13 na ul. C 251. Wykonywanie tego przewozu w wymienionym dniu było zarówno naruszeniem obowiązków określonych w załączniku nr 3 (brak licencji i brak pojazdu spełniającego kryterium konstrukcyjnego z art.18 ust.4a u.t.d.) jak i obowiązków określonych w załączniku nr 4 (brak orzeczenia lekarskiego i psychologicznego). Skoro jeden czyn stanowił naruszenie obowiązków określonych w dwóch wymienionych załącznikach to winien mieć zastosowanie przepis art.92a ust.10 u.t.d. Pogląd organu administracji przewiduje, że naruszenia obowiązków z załączników nr 3 i nr 4 to dwa odrębne czyny (zachowania). W przekonaniu sądu nie są to dwa odrębne czyny lecz jedno zachowanie skarżącego jakim jest wykonywanie przez niego w dniu 14 października 2019r. przewozu osoby z ul. B 13 na ul. C 251 bez wymaganych dokumentów (licencji, orzeczenia lekarskiego i psychologicznego) oraz pojazdem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego z art.18 ust.4a u.t.d. Jeżeli chodzi o orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w odpowiedzi na skargę to nie zawierają one pogłębionej analizy przepisu art.92a ust.10 u.t.d. Poglądy w nich wyrażone nie są przekonujące i sąd, w obecnym składzie, ich nie podzielił.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji naruszyły przepis prawa materialnego a mianowicie art.92a ust.10 u.t.d. co miało wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1a.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę złożyło się: 100 zł – wpis, 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego i 17 zł – opłata skarbowa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić powyższe rozważania w tym przedstawioną w nich ocenę prawną.

a.l.