Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 515/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 44b, art. 44c ust. 1  , 4, 5, 6, 7 i art. 4 pkt 11a, pkt 27, pkt 34
journal: Dz.U. 2017 poz 783
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jedn.
article: Art. 7, 75, 77  par. 1, 80, 107  par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności kontrolne skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez W. R. (zwanego dalej skarżącym) decyzją z dnia 14 marca 2018 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) w zw. z art. 44b, art.44c ust. 1, 4, 5, 6, 7 i art. 4 pkt 11 a, pkt 27, pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 783 ze zm., zwanej dalej ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii), art. 4 ust. 1 pkt 9a, art. 12 ust. 1, art. 36 ust. 1 i ust. 2, art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 ze zm., zwanej dalej ustawą o PIS), Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r., znak: [...], nr [...], nr [...], nakładającą na skarżącego opłatę w wysokości 3 301,20 zł jako koszt zniszczenia oraz koszt badania toksykologicznego wraz z opinią biegłego produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli w dniu 12 września 2016 r.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:

W dniu 12 września 2016 r. organ I instancji przy udziale funkcjonariuszy Policji przeprowadził w sklepie A w K przy ul. F kontrolę w zakresie przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów regulujących zakaz wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Sporządzony został w tym samym dniu protokół kontroli podpisany przez skarżącego.

Podczas kontroli stwierdzono, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach o nazwach: AAS, TTH, TTH, ASD, TMCM, TMC, AB, TC, TS, AK i AA, łącznie zabezpieczono 34 szt. produktów. Z uwagi na fakt, że oferowane w sprzedaży ww. produkty posiadały znamiona środków zastępczych, za czym przemawiała forma handlowa tych produktów, brak prawidłowego oznakowania (składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu) oraz brak opisu w języku polskim na opakowaniach 17 szt. produktów dokonano na podstawie protokołu pobrania próbek z dnia 12 września 2016 r., nr [...] zabezpieczenia tych produktów (postanowienie nr [...], znak: [...]). Następnie, Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], znak: [...], wycofał z obrotu oraz zatrzymał poprzez przejęcie i przechowanie zabezpieczone produkty, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, tj. na okres nieprzekraczający 18 miesięcy, wstrzymał wprowadzanie do obrotu ww. produktów, co do których zachodziło uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi oraz nakazał skarżącemu zaprzestania działalności w sklepie w zakresie sprzedaży ww. produktów.

W dniu 20 października 2017 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny otrzymał sprawozdanie sądowo-lekarskie z przeprowadzonych badań toksykologicznych z dnia 7 grudnia 2016 r., znak: [...].

Przeprowadzone przez Uniwersytet Collegium Medicum Katedra Medycyny Sądowej badania opracowane w sprawozdaniu sądowo – lekarskim z dnia 7 grudnia 2016 r. wykazały w składzie zabezpieczonych produktów istnienie substancji stanowiących środek zastępczy i nową substancję psychoaktywną w rozumieniu art. 4 pkt 11a i 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Wobec powyższego organ I instancji - Powiatowy Inspektor Sanitarny - decyzją z dnia [...] 2017 r., znak: [...], nr [...] zakazał skarżącemu wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów: AAS, TTH, TTH, ASD, TMCM, TMC, AB, TC, TS, AK i AA oraz orzekł o ich przepadku na rzecz Skarbu Państwa oraz o ich zniszczeniu na koszt skarżącego.

Następnie organ I instancji - Powiatowy Inspektor Sanitarny - decyzją z dnia [...] 2017 r., znak: [...], nr [...], nr [...], nałożył na skarżącego opłatę w wysokości 3 301,20 zł jako koszt zniszczenia oraz koszt badania toksykologicznego wraz z opinią biegłego produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli w dniu 12 września 2016 r.

Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 44c ust. 1 i ust. 6 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie prowadzące do przyjęcia, że skarżący jest stroną postępowania, a tym samym, iż jako strona ponosi koszty przeprowadzenia badań i zniszczenia substancji, podczas gdy ze stanu faktycznego ustalonego przez organ wynika, że skarżący nie wprowadzał zakazanych substancji do obrotu, a więc nie jest stroną postępowania.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i o umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości.

Opisaną na wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że na ustaloną opłatę składa się koszt badań przedmiotowych produktów w wysokości 3 247,20,00 zł oraz koszt zniszczenia (utylizacji) produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli w wysokości 54,00 zł, co stanowi ogółem kwotę 3 301,20 zł jako koszt zniszczenia oraz koszt badania toksykologicznego wraz z opinią biegłego produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli w dniu 12 września 2016 r. Koszty utylizacji wskazanych produktów określono na podstawie oferty cenowej usługi polegającej na komisyjnej utylizacji tych produktów przedstawionej przez Zakłady Sanitarne Sp. z o.o., który to podmiot zajmuje się w ramach swej działalności utylizacją produktów jak i odpadów medycznych w posiadanej przez siebie specjalistycznej spalarni. Organ wskazał, że proces zniszczenia dokonany zostanie przy udziale przedstawiciela organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Koszt ten organ uznał za odpowiedni i niewygórowany zgodnie z normą zawartą w. przepisie art. 44c ust. 6 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organ wskazał, że koszty badań i utylizacji ponosi strona postępowania. Z kolei koszt badania toksykologicznego wraz z opinią biegłego za 11 szt. zakwestionowanych próbek środków zastępczych wyniósł 3 247,20,00 zł i został podany przez Pracownię Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny, Sądowej Uniwersytetu Collegium Medicum w K, ul. G.

Odnosząc się do podstawowego zarzutu skarżącego podniesionego w odwołaniu, że nie powinien być adresatem decyzji w przedmiocie naliczenia opłaty, organ odwoławczy podniósł, że skarżący słusznie został uznany za osobę wprowadzającą środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaskarżoną decyzję poprzedziło przeprowadzenie przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniu 12 września 2016 r. kontroli przy udziale funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w sklepie A w K przy ul. F w zakresie przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów regulujących zakazu wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Sporządzony został w tym samym dniu protokół kontroli podpisany przez skarżącego.

Podczas kontroli stwierdzono, iż w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach o nazwach: AAS, TTH, TTH, ASD, TMCM, TMC, AB, TC, TS, AK i AA, łącznie zabezpieczono 34 szt. produktów. Z uwagi na fakt, że oferowane w sprzedaży ww. produkty posiadały znamiona środków zastępczych, za czym przemawiała forma handlowa tych produktów, brak prawidłowego oznakowania (składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu) oraz brak opisu w języku polskim na opakowaniach 17 szt. produktów dokonano na podstawie protokołu pobrania próbek z dnia 12 września 2016 r., nr [...] zabezpieczenia tych produktów (postanowienie nr [...], znak: [...]). Następnie, Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], znak: [...], wycofał z obrotu oraz zatrzymał poprzez przejęcie i przechowanie zabezpieczone produkty, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, tj. na okres nieprzekraczający 18 miesięcy, wstrzymał wprowadzanie do obrotu ww. produktów, co do których zachodziło uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi oraz nakazał skarżącemu zaprzestania działalności w sklepie w zakresie sprzedaży ww. produktów. Od decyzji tej skarżący nie odwołał się.

Przeprowadzone przez Uniwersytet Collegium Medicum Katedra Medycyny Sądowej badania opracowane w sprawozdaniu sądowo – lekarskim z dnia 7 grudnia 2016 r. wykazały w składzie zabezpieczonych produktów istnienie substancji stanowiących środek zastępczy i nową substancję psychoaktywną w rozumieniu art. 4 pkt 11a i 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] 2017 r., znak: [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Sanitarny zakazał skarżącemu wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opisanych wyżej produktów oraz orzekł o przepadku na rzecz Skarbu Państwa i zniszczeniu ww. produktów na koszt strony postępowania, decyzją z dnia 28 grudnia 2017 r., znak: [...], nr [...], nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 30000 zł za łamanie zakazu wprowadzania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych, decyzją z dnia [...] 2017 r., znak: [...], nr [...], nr [...] obciążył skarżącego opłatą w kwocie 178 zł za czynności kontrolne a oraz opłatą w wysokości 3301,20 zł jako koszt zniszczenia oraz koszt badania toksykologicznego wraz z opinią biegłego produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli w dniu 12 września 2016 r. Ta ostatnia opłata została nałożona w drodze będącej przedmiotem rozpoznania odwołania.

Organ przytoczył motywy rozstrzygnięcia powyższych decyzji sprowadzające się do uznania skarżącego za wprowadzającego zgodnie z art. 4 pkt 34 i 52 a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii środków zastępczych. Odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środki zastępcze, zatem każdy podmiot prawa, który nie stosuje się do obowiązków wynikających z art. 44b ww. ustawy. Zgodnie z brzmieniem treści art. 4 pkt. 34, wprowadzanie do obrotu jest to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

Skarżący sprzedawał "dopalacze". Na każdym opakowaniu produktów, które zostały zabezpieczone podczas kontroli w dniu 12 września 2016 r. widnieje kwota za jaką dany "dopalacz" był sprzedawany. W kontrolowanym lokalu skarżący pełnił funkcję sprzedawcy, gdyż do jego obowiązków należała sprzedaż talizmanów i amuletów. Zeznał, że pracuje od ok. tygodnia i w pracy jest trzeci raz. Praca trwa ok. 16 godzin od 11:00 do 3:00, przy czym nie zna danych pracodawcy, nie ma umowy o pracę, a pracę znalazł za pośrednictwem portalu Gumtree.pl odpowiadając na ofertę pracy. Wobec braku wskazania szczegółów odnośnie podmiotu zatrudniającego i braku adnotacji o skarżącym w systemie CEIDG organ przyjął, że skarżący prowadził niezarejestrowaną działalność w kontrolowanym sklepie.

Organ wskazał, że wobec przedmiotowego sklepu przeprowadzane były inne kontrole, w wyniku których również zabezpieczano produkty o nazwach takich samych jak podczas kontroli, której dotyczy odwołanie (decyzja z dnia 1 lipca 2016 r., nr [...], zabezpieczono 146 szt., decyzja z dnia 27 kwietnia, nr [...], zabezpieczono 65 szt.). Organ oparł się również na kartach rozliczeniowych dołączonych do protokołu kontroli, z których ewidentnie wynika, że w tym sklepie prowadzona jest sprzedaż środków zastępczych. Z kart tych wynika, że w ciągu 9 dni zostało sprzedanych ponad 1000 opakowań środków zastępczych oraz, że średni utarg dzienny wynosi ok. 3300 zł.

Organ odwoławczy w świetle udowodnienia, że skarżący był odpowiedzialny za wprowadzanie od obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych uznał, że był on pełnoprawnym adresatem skarżonej decyzji.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do WSA w Krakowie, w której skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 136 § 1 w zw. z art. 77 §1 w zw. z art. 75 § 1 i 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów, które były niezbędne do całościowego i kompleksowego rozpoznania sprawy, w szczególności nieprzesłuchania świadków, innych pracowników puntu sprzedaży przy ul. F w K, podczas gdy przeprowadzenie tych dowodów przyczyniłoby się w znacznym stopniu do rozstrzygnięcia sprawy i mogłoby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,

- art. 80, 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów niezgodną z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżący był osobą wprowadzającą do obrotu środki zastępcze.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o je oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Dokonana bowiem kontrola według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że nie zawierają one kwalifikowanych wad skutkujących stwierdzeniem nieważności, czy wznowieniem postępowania, ani też nie naruszają one prawa w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia.

Materialnoprawną podstawę nałożenia na skarżącego kontrolowanymi decyzjami opłaty związanej z kosztami zniszczenia oraz kosztem badania toksykologicznego wraz z opinią biegłego produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli w dniu 12 września 2016 r. stanowiły przepisy art. 44b, art.44c ust. 1, 4, 5, 6, 7 i art. 4 pkt 11a, pkt 27, pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 783 ze zm., zwanej dalej ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii).

"Celem tej ustawy jest przeciwdziałanie narkomanii, które realizuje się między innymi przez zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii (art. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 5). Ustawa wprowadza zasadę, że obrót, wytwarzanie, przetwarzanie, przerób i posiadanie takich substancji jest możliwe wyłącznie na podstawie pozwolenia wydawanego tylko szczegółowo określonym podmiotom przez uprawnione organy i czynności te podlegają ponadto ścisłemu nadzorowi. Istnieje więc ogólny zakaz dokonywania takich czynności bez zezwolenia." (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt 1161/18).

Zgodnie zatem z art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

1) środków zastępczych;

2) nowych substancji psychoaktywnych.

Dalsze regulacje ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowią, że państwowy inspektor sanitarny w sytuacji stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że stanowią one środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zobowiązany jest więc podjąć czynności zmierzające do przeprowadzenia przez specjalistyczny podmiot badań mających na celu ustalenie czy rzeczywiście tego rodzaju produkty są takimi środkami lub substancjami. Organ w pierwszej kolejności w drodze decyzji nakazuje wstrzymanie wytwarzania takich produktów, a gdy są one już w obrocie – nakazuje wycofanie ich z obrotu - na czas niezbędny do przeprowadzenia badań (art. 44c ust. 1 ustawy). Następnie organ dokonuje ich zabezpieczenia oraz nakazuje zaprzestanie prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu produktu do obrotu - na czas niezbędny do przeprowadzenia badań produktu. Następnie w razie potwierdzenia po przeprowadzeniu badań, że produkt jest środkiem zastępczym lub substancją psychotropową, organ kolejną decyzją zakazuje (całkowicie) jego wytwarzania lub wprowadzania do obrotu, nakazuje jego wycofanie z obrotu, a także orzeka jego przepadek na rzecz Skarbu Państwa i zniszczenie (art. 44c ust. 3 i 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Stosownie zaś do treści art. 44c ust. 6 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii koszty prowadzonego postępowania i badań, o których mowa w ust. 1, w wyniku których stwierdzono, że badany produkt, o którym mowa w ust. 1, jest środkiem zastępczym albo nową substancją psychoaktywną, oraz koszty zniszczenia tego produktu ponosi strona postępowania.

Właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje więc decyzję ustalającą wysokość kosztów, o których mowa w ust. 6, określając 7-dniowy termin płatności, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kosztów stała się ostateczna.

W świetle, zatem postanowień, co dopiero wskazanych ust. 6 i 7 art. 44c ustawy, nie ulega wątpliwości ani forma, ani w jakim przedmiocie tego rodzaju akt administracyjny jest wydawany przez organy inspekcji sanitarnej.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi w ocenie Sądu zastrzeżeń działanie organów inspekcji sanitarnej.

Bezsprzecznie z materiału akt sprawy wynika, że podczas przeprowadzonej w dniu 12 września 2016 r. kontroli w lokalu przy ul. F w K stwierdzono, iż w obrocie znajdują się produkty, które posiadały znamiona środków zastępczych. Przemawiała za tym nie tylko ich forma handlowa, ale i brak prawidłowego oznakowania (składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu) oraz brak opisu w języku polskim na opakowaniach 17 szt. produktów.

W świetle art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii środek zastępczy to produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

Natomiast nowa substancja psychoaktywna, to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym, o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 44b ust. 2 ustawy, jak to wynika z art. 4 pkt 11a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Skoro przeprowadzone przez specjalistyczny podmiot - Uniwersytet Collegium Medicum Katedra Medycyny Sądowej – badania, zawarte w sprawozdaniu sądowo – lekarskim z dnia 7 grudnia 2016 r. – wykazały w składzie zabezpieczonych przedmiotowych produktów istnienie substancji stanowiących środek zastępczy i nową substancję psychoaktywną w rozumieniu przytoczonych definicji legalnych, zawartych w art. 4 pkt 11a i 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, to organy obydwu instancji inspekcji sanitarnej władne były, na podstawie art. 44c ust. 6 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzec o kosztach, o których mowa we wskazanym ustępie tego artykułu. W tym zakresie ustalenia faktyczne organów są prawidłowe.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do dokonanej przez organy interpretacji pojęcia, zdefiniowanego w przepisie art. 4 pkt. 34 ustawy, tj. "wprowadzania do obrotu". Skarżący nie kwestionuje bowiem charakteru produktów stwierdzonych w kontrolowanym lokalu lecz dokonane przez organy ustalenie, że wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Twierdzi w skardze, że organ w żaden sposób nie wykazał, iż dokonał on jakiejkolwiek sprzedaży produktów uznanych za "dopalacze". Zdaniem skarżącego nie wynika to z protokołu kontroli z dnia 12 września 2016 r., aby skarżący przyznał, by dokonał jakiejkolwiek sprzedaży któregokolwiek z "dopalaczy". Nadto organ błędnie uznał, że w miejscu tym samodzielnie prowadził działalność gospodarczą. Wobec tego bezpodstawnie został uznany za "wprowadzającego do obrotu".

W ocenie Sądu zarzuty te nie są uzasadnione.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, tak wojewódzkich, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone zostało jednolite stanowisko odnośnie rozumienia pojęcia "wprowadzenia do obrotu", o którym mowa w art. 4 pkt. 34 oraz w art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Podkreślić należy, że pojęcie "wprowadzania do obrotu" ustawodawca nie ograniczył jedynie do dokonania sprzedaży. Definicją tą, przez użycie określenia "udostępnienie" objął bowiem wszelkie formy działania umożliwiające skorzystanie przez osoby trzecie, odpłatnie lub nieodpłatnie z możliwości wejścia w posiadanie środka zastępczego. "Wprowadzaniem do obrotu" środków zastępczych, zgodnie z definicją legalną, zawartą w art. 4 pkt. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii będzie więc udostępnienie w jakiejkolwiek formie i w jakimkolwiek celu osobie trzeciej, odpłatnie lub nieodpłatnie środka zastępczego (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 768/17, LEX nr 2629569). Na takim stanowisku stoi też skład orzekający w niniejszej sprawie. "Udostępnianie" zaś w rozumieniu tego przepisu, to "pozostawanie w dyspozycji", nie musi nawet wiązać się z żadną aktywnością, ale może polegać na biernej postawie. Analiza systemowa i funkcjonalna przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii prowadzi do wniosku, że przez udostępnianie należy więc rozumieć także samo "stwarzanie możliwości" nabycia takich środków w danym miejscu np. w lokalu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 276/16).

Z wyjaśnień złożonych przez skarżącego do protokołu kontroli z 12 września 2016 r. wynika, że pełnił on rolę sprzedawcy w lokalu, w którym oferowane były substancje, których charakteru skarżący nie kwestionuje. Oświadczył, że pracuje w kontrolowanym lokalu od tygodnia, jest w pracy trzeci raz. . Poinformował, że nie zna danych pracodawcy, nie ma też umowy o pracę. Zgłosił się do pracy podczas zmiany innego pracownika, odpowiadając na ogłoszenie na portalu Gamtree.pl dotyczące oferty pracy. Praca polega na sprzedaży amuletów, talizmanów, ale nie wie co jest w środku opakowań (k. 19-23 akt administracyjnych).

Okoliczności powyższe zdaniem Sądu dawały w pełni organom podstawę do uznania, że skarżący przebywał w lokalu jako osoba wypełniająca swoim działaniem definicję "wprowadzającego do obrotu". Działaniem swoim niewątpliwie umożliwiał nabywanie przez osoby trzecie środków zastępczych, zatem udostępniał te środki osobom trzecim odpłatnie. Wbrew twierdzeniom skargi, w stanie faktycznym sprawy, organy nie były zobligowane do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego celem ustalenia, czy skarżący przebywając w kontrolowanym lokalu dokonał sprzedaży środka zastępczego i do wskazania konkretnej transakcji, czy też konkretnych transakcji, ponieważ wystarczającymi dowodami na fakt udostępniania przez skarżącego środków zastępczych a zatem wprowadzania ich do obrotu był zgromadzone w sprawie dowody. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że udowodnienie przez organy, iż był osobą wprowadzającą do obrotu "dopalacze" jest jedynie udowodnieniem pozornym. Argumentację skarżącego uznać należało za niezgodną z definicją pojęcia "wprowadzania do obrotu", zawartą w art. 4 pkt. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Zdaniem Sądu bez znaczenia pozostaje również okoliczność podnoszona w skardze, iż skarżący nie prowadził w kontrolowanym lokalu działalności gospodarczej. W świetle treści art. 44c ust. 6 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii koszty, o których mowa w tym przepisie ponosi strona postępowania, to mogła być ona skierowana do skarżącego, skoro to on był osobą wprowadzającą środki zastępcze do obrotu. Nie ma tutaj znaczenia, czy taki podmiot czyni to w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czy w sytuacji gdy działalności w takim zakresie nie prowadzi (tj. działalności w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przerobu, przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowej dostawy lub wewnątrzwspólnotowego nabycia i obrotu hurtowego prekursorami kategorii 1 i 4). Adresatem także i tego rodzaju decyzji nie musi być wyłącznie przedsiębiorca, ale każdy, kto prowadzi jakąkolwiek działalność w pomieszczeniach, w których środki takie są wytwarzane albo wprowadzane do obrotu. Wobec tego bezzasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W świetle brzmienia omawianych przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii organy nie miały obowiązku kontynuowania postępowania dowodowego celem prowadzenia ustaleń, czy skarżący wprowadzał do obrotu dopalacze z własnej inicjatywy, czy też na podstawie jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej czy też umowy o pracę. Organy nie miały więc obowiązku przesłuchiwać pozostałych sprzedawców celem dokonania ustaleń w zakresie podstawy działania skarżącego w lokalu, w którym wprowadzał do obrotu środki zastępcze.

W ocenie zatem Sądu organy nie dopuściły się naruszeń przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – artykułów: 7, 75 § 1 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.). Zgromadziły wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów, o których mowa w art. 44c ust. 6 ustawy, materiał dowodowy i prawidłowo go oceniły nie naruszając tym samym art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło też do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Kontrolowane decyzje odpowiadają więc prawu.

W związku z powyższym skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), jak w sentencji wyroku.