Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 1627/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia działek I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. po rozpatrzeniu sprawy budowy ogrodzenia działek nr ew. [...], [...], [...] w miejscowości O. nakazał S. L. rozbiórkę ogrodzenia działek nr ew. [...], [...], [...] w całości.

W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że S. L. rozpoczął budowę przedmiotowego ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia robót, naruszając tym samym art. 28, w związku z art. 29 ust.. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie ma wysokość 2,50 m, zatem budowa obiektu o takiej wysokości podlega obowiązkowi zgłoszenia. Oznacza to, iż budowa ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia skutkuje rozpoznaniem sprawy w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, tzn. zobowiązuje bezwzględnie organ nadzoru budowlanego do orzeczenia o rozbiórce tegoż ogrodzenia.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. L. wnosząc o uchylenie decyzji i rozpoznanie sprawy z art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Skarżący podnosił, że organ pierwszej instancji w trakcie prowadzenia postępowania nie wziął pod uwagę zawiadomienia o zamiarze rozpoczęcia ogrodzenia działek, w związku z czym stwierdził naruszenie art. 28 w związku z art. 29 ust.1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący ponadto zarzucił organowi pierwszej instancji błędne uznanie ogrodzenia, jako urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Do odwołania skarżący dołączył kopię zgłoszenia do Urzędu Gminy w M. z prezentatą wpływu z dnia [...] listopada 2001 r. z informacją, że na podstawie szkicu tyczenia wykonanego przez geodetę wykonuje od strony ulicy [...] ogrodzenie nietrwałe z elementów betonowych samorozbieralnych.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowe ogrodzenie jako obiekt budowlany – budowlę (art. 3 pkt 1 b) i prawidłowo przeprowadził postępowanie dokonując analizy art. 48 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuję, że inwestor rozpoczął realizację ogrodzenia bez skutecznego zgłoszenia. Załączone zgłoszenie z dnia [...] listopada 2001 r. nie może być uwzględnione ponieważ z protokołu oględzin wynika, że w tym dniu roboty były rozpoczęte. Konsekwencją ustalenia, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej i zrealizował ogrodzenie bez uprzedniego uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę bądź skutecznego zgłoszenia było nakazanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia przez organ pierwszej instancji.

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł S. L. wnosząc o uchylenie decyzji. Podniósł, że dokonywana przez niego budowa ogrodzenia zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego wymaga nie pozwolenia na budowę, tylko zgłoszenia budowy, co zostało przez niego dokonane pismem w dniu [...] listopada 2001 r. Ponadto w wyniku dokonanej w tym samym dniu inspekcji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. stwierdzono, że realizacja budowy ogrodzenia jest prowadzona prawidłowo. Skarżący podnosił, że nie otrzymał nakazu wstrzymania budowy, a dopiero w dniu [...] maja 2002 r. otrzymał nakaz dokonania rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia, co w jego odczuciu stanowiło naruszenie prawa i naraziło go na ogromne koszty związane z dokonaniem rozbiórki.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Z mocy art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2003 r. i postępowanie nie

zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Skarga jest zasadna.

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Ponadto uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.

Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie ma więc obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Organ jest w szczególności zobowiązany dokonywać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa.

Podkreślić także trzeba, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Zgodnie z art. 140 kpa organ ten jest tak samo, jak organ I instancji związany przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. Ma również możliwość na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjny.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., uzasadniając decyzję z dnia [...] maja 2002 r. nakazującą S. L. rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia w całości, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że inwestor rozpoczął realizację ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia, naruszając tym samym art. 28 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. organ ustalił bowiem, że przedmiotowe ogrodzenie ma wysokość 2,50m i jest obiektem budowlanym – budowlą. Ogrodzone działki nie są zabudowane, ogrodzenie nie jest wiec funkcjonalnie związane z jakimkolwiek obiektem budowlanym. Te ustalenia organu I instancji skutkowały zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego do całości obiektu i zostały przyjęte przez organ II instancji.

Zarówno organ I instancji, jak i II instancji nie odnosi się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności, że inwestor w dniu [...] listopada 2001 r. dokonał zgłoszenia w Urzędzie Gminy w M. budowy ogrodzenia na podstawie szkicu tyczenia, wykonanego przez geodetę i ogrodzenia nietrwałego z elementów betonowych samorozbieralnych.

W protokole z dnia [...] listopada 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził jedynie, że obecnie prowadzone są roboty ogrodzeniowe, na które brak zgłoszenia. W protokole tym nie ma mowy o wysokości ogrodzenia, a ta właśnie okoliczność była zasadniczą przesłanką rozstrzygnięcia zarówno przez organ I instancji, jak i II instancji.

Po rozpatrzeniu zgłoszenia inwestora, Wójt Gminy w M. uznając, że roboty ogrodzeniowe dotyczą działek od strony terenu publicznego (ul. [...]), nałożył postanowieniem z dnia [...].11.2001 r. na S. L. obowiązek złożenia szeregu dokumentów w ramach uzupełniania zgłoszenia, w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia.

Jak wyżej wskazano, organy nadzoru budowlanego nie odniosły się w uzasadnieniu decyzji do kwestii zgłoszenia dokonanego przez inwestora. Konieczne natomiast było rozważeniem, czy roboty budowlane w dniu [...] listopada 2001 r. były rozpoczęte, ewentualnie w jakim zakresie zostały wykonane, jaka była w tym dniu wysokość ogrodzenia. W przypadku zaś uznania, że dokonane zgłoszenie było nieskuteczne to, czy zasadne jest nakazanie rozbiórki ogrodzenia ponad wysokość 2,20m, czy też nakazanie rozbiórki ogrodzenia w całości. Organy obu instancji nie wzięły też pod uwagę okoliczności, że właściwy organ nałożył w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nie uzupełnienia miał prawo wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.

Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły też, czy budowa ogrodzenia od strony terenu publicznego (ul. [...]), jak to stwierdził w/w postanowieniu Wójt Gminy M., dotyczy budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej w rozumieniu stosownych przepisów.

Biorąc pod uwagę powyższe, skoro nie jest możliwa prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w wyroku.