Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2333/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 2, art. 174
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 86
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 40a ust. 2 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1 art. 2 lit. k), art. 23 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 16, art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant Anna Nowak po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. [...] Spółki z o.o. w Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 sierpnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 175/13 w sprawie ze skargi P. [...] Spółki z o.o. w Ch. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieusunięcie nieprawidłowości w przedmiocie oznakowania produktów, stwierdzonych podczas kontroli, w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. [...] Spółki z o.o. w Ch. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 175/13, oddalił skargę P. [...] Sp. z o.o. w Ch. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieusunięcie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

W dniach 15 - 21 lipca 2011 r. w P. [...] Sp. z o.o. w Ch. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Katowicach przeprowadzili kontrolę w zakresie wykorzystywania w znakowaniu wyrobów określenia "bio", "eko", itp., sugerujących ekologiczną metodę produkcji. W toku kontroli ustalono, że producent umieszcza na opakowaniach artykułów rolno – spożywczych oferowanych do sprzedaży znak graficzny [...]. Na stanie magazynu wyrobów gotowych znajdowało się 27 partii artykułów przygotowanych do sprzedaży i oznaczonych wskazanym znakiem graficznym. Z sześciu partii wyrobów gotowych pobrano urzędowe próbki w celu sprawdzenia prawidłowości oznakowania, w tym: 1) Fruktoza 500 g, dane indentyfikacyjne partii B8.07.11, wielkość partii 546 szt.; 2) Ksyliotol 250 g, dane indentyfikacyjne partii 28.06.2012, wielkość partii 647 szt.; 3) Erytrytol 250 g, dane indentyfikacyjne partii 14.07.2011, wielkość partii 237 szt.; 4) Czekolada biała 50 g, dane indentyfikacyjne partii 16.06.12, wielkość partii 200 szt.; 5) Czekolada gorzka 50 g, dane indentyfikacyjne partii 08.07.12, wielkość partii 241 szt.; 6) Marcepan 53 g, dane indentyfikacyjne partii 05.01.12, wielkość partii 294 szt. W toku kontroli ustalono, że przedsiębiorca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie produkcji żywności ekologicznej, a tym samym nie ma uprawnień do stosowania w oznakowaniu wprowadzanych do obrotu artykułów rolno-spożywczych określenia typu "Bio".

Pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, na podstawie art. 28 ust. 2a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa o jakości handlowej), przekazał kontrolowanej spółce zalecenia pokontrolne i wezwał do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania oraz poinformowania niezwłocznie o sposobie ich wykonania, lecz nie później niż w ciągu 7 dni od daty usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości.

W dniach: 10 - 15 listopada 2011 r. przeprowadzono kontrolę w zakresie realizacji zaleceń pokontrolnych dotyczących wykorzystania w oznakowaniu wyrobów gotowych określenia bio, eko, itp. w P. [...] Sp. z o.o. Ponownie pobrano próbki z 5 partii wyrobów gotowych przeznaczonych do sprzedaży, w celu sprawdzenia prawidłowości oznakowania. W wyniku oględzin stwierdzono, że w oznakowaniu wszystkich pobranych partii zamieszczony był znak graficzny z napisem [...], którą to nieprawidłowość stwierdzono również podczas poprzedniej kontroli i która była przedmiotem zaleceń pokontrolnych.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 7292 zł za nieusunięcie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli z dnia 21 lipca 2011 r. w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyło P. [...] Sp. z o.o. w Ch.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że twierdzenie, iż strona wycofała zakwestionowane partie z produkcji w dniu 30 grudnia 2011 r. nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie bowiem organ I instancji skierował do strony zalecenia pokontrolne w dniu 4 sierpnia 2011 r., wskazując 30 dniowy termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przyjmując, iż strona odebrała zalecenia pokontrolne 23 sierpnia 2011 r., tj.: w dacie sporządzenia przez pełnomocnika strony pisma stanowiącego odpowiedź na zalecenia pokontrolne, termin do usunięcia nieprawidłowości upłynął w dniu 22 września 2011 r. Dołączone do odwołania dokumenty świadczące o wycofaniu produktów ze sprzedaży oraz dokument "Rozchód wewnętrzny RW" zostały opatrzone datami 29 i 30 grudnia 2011 r., wobec faktu, iż strona miała obowiązek wykonania zaleceń pokontrolnych do dnia 22 września 2011 r., nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego wykonanie tych zaleceń.

W ocenie organu odwoławczego, złożone dokumenty budzą wątpliwości, co do ich autentyczności, bowiem dokument "Rozchód wewnętrzny RW nr [...]" - data wystawienia: 29.12.2011 r., został wydany na podstawie "protokołu wycofania produktów, ze sprzedaży" (co wynika z opisu na tym dokume. Natomiast przedmiotowy "protokół wycofania produktów ze sprzedaży", został podpisany w dniu 30 grudnia 2011 r., co oznacza, iż dokument "Rozchód wewnętrzny RW nr [...]" został wydany na podstawie protokołu, który miał powstać dopiero w dniu następnym. Główny Inspektor wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r. o umorzeniu postępowania w całości, dotyczyła postępowania wszczętego w dniu 30 listopada 2011 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o rolnictwie ekologicznym, co oznacza, iż przedmiotowa decyzja organu I instancji nie dotyczy rozpatrywanej sprawy, czyli postępowania wszczętego w związku z niewykonaniem zaleceń pokontrolnych. Ponadto organ I instancji uchylił w całości postępowania wszczęte w dniu 30.11.2011 r. z uwagi na błędną podstawę prawną.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2a ustawy o jakości handlowej, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wojewódzki inspektor przekazuje kontrolowanemu zalecenia pokontrolne i wzywa do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie. Kto zaś nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych, na podstawie art. 40a ust. 2 powołanej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd I instancji stwierdził, że poza sporem pozostaje, iż skarżąca nie wytwarzała produktów ekologicznych, a ponadto - stosownie do art. 29 rozporządzenia nr 834/2007 - nie posiadała właściwego świadectwa (certyfikatu) nadającego jej uprawnienia producenta ekologicznego. Przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno – spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd klienta. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Sąd wskazał, że jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-spożywczego, dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 cytowanej ustawy).

WSA powołał się również na treść art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225 ze zm. ; powoływanej dalej jako: ustawa o bezpieczeństwie żywności), które to przepisy regulują sposób oznakowania środka spożywczego oraz wprowadzają zakaz wprowadzania konsumenta w błąd przez oznakowanie, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Sąd I instancji przytoczył również treść art. 28 ust. 2a oraz art. 40a ust. 2 ustawy o jakości handlowej, tj. przepisów regulujących kwestię stwierdzenia w toku kontroli nieprawidłowości oraz wydania zaleceń pokontrolnych i wezwania do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie. WSA przypomniał, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r., przekazał skarżącej zalecenia pokontrolne, wzywając do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości terminie 30 dnia od dnia ich otrzymania. Powtórna kontrola u skarżącej wykazała tę samą nieprawidłowość w oznakowaniu wyrobów tego samego rodzaju, co - jak zasadnie stwierdził organ - świadczy o niewykonaniu zaleceń pokontrolnych. Sąd podkreślił, że zalecenia pokontrolne dotyczyły nieprawidłowości stwierdzonej w danym rodzaju artykułu rolno-spożywczego, a nie konkretnej jego partii w przeciwieństwie do decyzji, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej. WSA podzielił stanowisko organu, iż w przypadku stwierdzenia przez organ kontroli, w wyniku przeprowadzenia powtórnej kontroli, tożsamych nieprawidłowości w wyrobach tego samego rodzaju, nie ma wówczas znaczenia fakt, iż kontrolowane partie poddano utylizacji. Okoliczność, iż producent wycofał zakwestionowane partie z produkcji w dniu 30 grudnia 2011 r. nie miała znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem organ prawidłowo ustalił, iż termin do usunięcia nieprawidłowości i wykonania zaleceń pokontrolnych, upłynął w dniu 22 września 2011 r.

Za nietrafny Sąd I instancji uznał zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego polegający na przyjęciu, iż skarżąca nie wykazała, że zakwestionowane partie zostały usunięte zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi, podczas gdy Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Spożywczych w decyzjach z dnia [...] listopada 2012 r., którymi uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie nakazania zmiany oznakowania przedmiotowej partii towarów, dokonał tego wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zakwestionowana partia została wycofana z obrotu i zniszczona, a więc dokonał skrajnie przeciwnych ustaleń, aniżeli w rozpoznawanej sprawie. Sąd zauważył, że wskazane w skardze decyzje Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] listopada 2012 r., dotyczyły postępowań w sprawie nakazu zmiany oznakowania zakwestionowanych partii w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Główny Inspektor umorzył te postępowania z uwagi na ich bezprzedmiotowość wynikającą z braku przedmiotu sprawy, jakim były zakwestionowane partie.

Za bezpodstawny WSA uznał również zarzut wymierzenia kary mimo umorzenia w tym zakresie w całości postępowania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Sąd stwierdził, że decyzja (nie postanowienie) organu I instancji z dnia [...] stycznia 2012 r. o umorzeniu postępowania w całości w związku ze wskazaniem błędnej podstawy prawnej, tj. art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, dotyczyła postępowania wszczętego w dniu 30 listopada 2011 r., co - zdaniem WSA - organ odwoławczy wyjaśnił w sposób wystarczająco zrozumiały.

W ocenie Sądu, nie doszło również po stronie organów do naruszenia swobody działalności gospodarczej. Swoboda ta podlega ograniczeniom w przypadkach przewidzianych prawem. Sankcja nałożona na skarżącą związana jest z ochroną rynku, uczciwej konkurencji i zaufania konsumentów. Nie jest też nadmierna. Zdaniem WSA, nie może zatem być mowy o naruszeniu zasady proporcjonalności i słusznych interesów strony.

Za niezasadny Sąd I instancji uznał również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego istotnego w sprawie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Sąd wskazał, że nakładając karę pieniężną organ miał na uwadze ustalenia kontroli, których spółka nie kwestionowała. Kierował się również przesłankami z art. 40a ust. 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym, uwzględniając stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia spółki, zakresem ustalonego naruszenia, jej dotychczasową działalnością i wielkością obrotów za okres poprzedzający kontrolę. Wszystkie te względy zostały szczegółowo w decyzji omówione na okoliczność uzasadnienia wysokości nałożonej sankcji. W ocenie WSA, również w tym zakresie zaskarżona decyzja nie jest wadliwa.

Skargę kasacyjną złożyło P. [...] Sp. z o.o. w Ch.

Wyrok spółka zaskarżyła w całości i wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, a to:

1. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez przyjęcie, że wprowadzone do obrotu produkty nie spełniały kryteriów w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy prawidłowa jego wykładnia powinna prowadzić do przekonania, że produkty te spełniały wszelkie wymagania w zakresie jakości handlowej oraz wymagania zadeklarowane przez producenta;

2. 40a ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, poprzez przyjęcie, że poczynione przez skarżącego czynności polegające na wycofaniu z produkcji zakwestionowanych partii towaru nie stanowiło wykonania zaleceń pokontrolnych w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy prawidłowa jego wykładnia powinna prowadzić do przyjęcia, że skarżący wykonał te zalecenia.

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to:

4. art. 106 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez odstąpienie od przesłuchania skarżącego zarówno w postępowaniu przed organem jak i przed Sądem I instancji, podczas gdy obowiązek wysłuchania wyjaśnień stron wynika wprost z przepisu tych artykułów, a równocześnie wyjaśnienia skarżącego miały istotne znaczenie dla wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej spółka przedstawiła w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu.

Skarga kasacyjna powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 176 p.p.s.a. przy czym poza przytoczeniem podstaw, koniecznym elementem jest ich uzasadnienie. Skarżący zobowiązany jest wskazać konkretny artykuł, paragraf, ustęp, którego zarzut naruszenia dotyczy. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy wskazać sposób naruszenia i wyjaśnienie na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa, jak w ocenie skarżącego dany przepis powinien być stosowany i rozumiany. Natomiast w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) należy wskazać, które przepisy (artykuł, paragraf, ustęp) naruszył Sąd pierwszej instancji, na czym to naruszenie polega i jaki mogło mieć wpływ w na wynik sprawy. Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie, że zarzucane naruszenia przepisów postępowania miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej musi być skierowany do wyroku Sądu pierwszej instancji, a nie decyzji organów orzekających w danej sprawie i zarzuty naruszenia przepisów prawa powinny odnosić się do postępowania sądowego.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. tj. zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Skarżący upatruje naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię. W pierwszym rzędzie należy rozważyć zarzuty procesowe, bowiem dopiero przesądzenie o prawidłowości ustaleń faktycznych pozwala na ocenę subsumpcji tegoż stanu faktycznego pod znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy materialnoprawne (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005 nr 6, poz. 120).

Przystępując do oceny podniesionych zarzutów procesowych, należy w pierwszej kolejności odnieść się do naruszenia art. 106 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut ten jest nieuzasadniony. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, z protokołu rozprawy nie wynika by Wojewódzki Sąd Administracyjny nie udzielił głosu stronie i uniemożliwił jej złożenie wyjaśnień i oświadczeń. Przeciwnie Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącej. W aktach sprawy brak jest także wniosku o sprostowanie lub uzupełnienie protokołu rozprawy. Zatem zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Pozostałe zarzuty procesowe (art. 86 k.p.a.) odwołują się do procedury nie stosowanej przez sąd administracyjny tylko przez organy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny może naruszyć tylko przepisy, które sam stosuje, a zatem przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uznanie za nieusprawiedliwione tej podstawy kasacyjnej, która odnosiła się do naruszenia przepisów postępowania oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie ustosunkowania się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do stosowania prawa materialnego przez organy podatkowe orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.

Przechodząc do zarzutu zawartego w pkt 1 skargi kasacyjnej w którym że skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, że wprowadzone do obrotu produkty nie spełniały kryteriów w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy prawidłowa jego wykładnia powinna prowadzić do przekonania, że produkty te spełniały wszelkie wymagania w zakresie jakości handlowej oraz wymagania zadeklarowane przez producenta.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 w/w ustawy).

W przedmiotowej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w trakcie kontroli przeprowadzonej u producenta w dniach 15-21 lipca 2011 r., stwierdził nieprawidłowości w zakresie oznakowania wprowadzonych do obrotu artykułów rolno-spożywczych, tj. umieszczenie w oznakowaniu przedmiotowych partii określenia [...] sugerującego, iż produkty pochodzą z produkcji ekologicznej.

Strona w toku czynności kontrolnych nie przedstawiła certyfikatu uprawniającego ją do stosowania w oznakowaniu produkowanych wyrobów określeń: "bio", "eko" itp.

Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust.l pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

- co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

- przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

- przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

W związku z powyższym, gdy zastosowane oznakowanie wprowadza konsumenta w błąd, sugerując mu, że znajdujący się w obrocie środek spożywczy posiada specjalne właściwości, gdyż np. jest produkowany metodami ekologicznymi, a tak nie jest w rzeczywistości, zastosowanie znaj dują przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Skarżący w skardze zarzuca, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, a w szczególności art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie, że produkt opisany jest za pomocą terminu sugerującego nabywcy, że produkt ten został uzyskany zgodnie z przepisami odnoszącymi się do ekologicznej produkcji,

Zważyć należy, iż stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.

Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku do w/w rozporządzenia, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio" i "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy niniejszego rozporządzenia lub zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Należy jednocześnie zaznaczyć, że "znakowanie" zgodnie z definicją zawartą w art. 2 lit. k ww. Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego.

Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia terminy, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, np. "bio" i "eko", nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcja ekologiczna.

Ponadto nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w ww. rozporządzeniu.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że użycie terminów, o których mowa w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, lub ich pochodnych lub wersji skróconych w znakowaniu (także w określeniu firmy przedsiębiorcy) artykułu rolno- spożywczego niewytwarzanego ekologiczną metodą produkcji narusza przepisy prawa.

Stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.

Należy podkreślić, że podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością (art. 5 ust. 1 w/w rozporządzenia).

Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.

Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że producent nie dołożył należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach i wprowadził do obrotu dane partie artykułów rolno-spożywczych niespełniające wymagań jakości handlowej.

W związku z powyższym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut podniesiony w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należy uznać za niezasadny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, także drugi zarzut podniesiony w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 40a ust. 5 ww. ustawy, ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.

W myśl art. 40a ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, kto nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

Jak stanowi art. 40a ust. 5 ww. ustawy, ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.

W rozpoznawanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r., przekazał skarżącej zalecenia pokontrolne, wzywając do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości terminie 30 dnia od dnia ich otrzymania.

Powtórna kontrola przeprowadzona u skarżącej w dniach 10 - 15 listopada 2011 r., wykazała tę samą nieprawidłowość w oznakowaniu wyrobów tego samego rodzaju, co, jak zasadnie stwierdził organ, świadczy o nie wykonaniu zaleceń pokontrolnych.

Skoro zatem organ kontroli w wyniku przeprowadzenia powtórnej kontroli stwierdził tożsame nieprawidłowości w wyrobach tego samego rodzaju, to należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż w takim przypadku nie ma znaczenia fakt, iż kontrolowane partie poddano utylizacji.

Okoliczność, iż producent wycofał zakwestionowane partie z produkcji w dniu 30 grudnia 2011 r. nie miała znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Jak bowiem prawidłowo ustalił organ, termin do usunięcia termin do wykonania zaleceń pokontrolnych upłynął w dniu 22 września 2011 r. Wprowadzając na rynek wyroby niespełniające wymogów jakości handlowej, producent naruszył przepisy prawa żywnościowego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego producent artykułów rolno-spożywczych, jako profesjonalista w swej dziedzinie, jest zobowiązany w taki sposób zorganizować proces produkcji, aby wprowadzić na rynek wyroby posiadające odpowiednią jakość handlową zgodną z wymogami prawa żywnościowego.

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 p.p.s.a.