Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1392/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok, zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku oraz  stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149, art. 149a, art. 188, art. 200, art. 203, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Stachnik po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia S. O. – W. P. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 308/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia S. O. – W. P. z siedzibą w Warszawie na bezczynność P. Z. P. N. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. budżetu na lata [...]) 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. zobowiązuje Prezesa P. Z. P. N. do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] stycznia 2017 roku w terminie 14 dni od doręczenia odpisu niniejszego wyroku, 3. stwierdza, że bezczynność Prezesa P. Z. P. N. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Prezesa P. Z. P. N. na rzecz Stowarzyszenia S. O. – W. P. z siedzibą w Warszawie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2017r., sygn. akt II SAB/Wa 308/17 rozpoznając skargę Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. na bezczynność P. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej (dotyczącego budżetu na lata [...]) oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. (dalej jako Stowarzyszenie), w dniu [...] maja 2017 r. wniosło skargę na bezczynność Polskiego Związku Piłki Nożnej (dalej jako PZPN) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wskazując, że [...] stycznia 2017 r. zwróciło się do PZPN z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci: budżetu PZPN na rok [...],[...],[...] wraz z załącznikami i wniosło o przesłanie wskazanych informacji w formie elektronicznej, na adres e-mail.

W odpowiedni na wniosek, [...] lutego 2017 r. Stowarzyszenie otrzymało od PZPN odpowiedź, z której wynikało, że jest organizacją korporacyjną typu stowarzyszeniowego, działającą w myśl przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 176 ze zm.), a w zakresie w niej nieuregulowanym na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku - Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 210 ze zm.), a informacja o budżecie polskiego związku sportowego (jako instrumencie rachunkowości zarządczej) na dany rok wraz z niesprecyzowanymi załącznikami, które miałyby funkcjonować wraz z takim budżetem, nie stanowi informacji publicznej. Ponadto statut PZPN nie posługuje się terminem budżet, lecz pojęciem "plan finansowy", w ramach którego, w danym roku rozliczeniowym mogą być dokonywane przeniesienia wydatków.

Stowarzyszenie wskazało, że do dnia złożenia skargi nie otrzymało żądanych informacji, pomimo że PZPN należy do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, dalej jako u.d.i.p.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku, wyjaśnił, iż bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. polega na zaniechaniu realizacji wniosku informacyjnego zgodnie z przepisami tej ustawy, w szczególności na niepodjęciu stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia żądanej informacji, bądź na niewydaniu decyzji o odmowie jej udostępnienia.

Nie budziło wątpliwości Sądu, iż w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. PZPN jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jest bowiem beneficjentem dotacji przyznawanych przez Ministra Sportu, zatem dysponuje majątkiem publicznym, co potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r., I OZ 524/12. Sąd w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit d u.d.i.p. uznał również, iż informacją publiczną jest informacja dotycząca budżetu PZPN za wskazane we wniosku lata. Zatem spełniona została przesłanka podmiotowa i przedmiotowa u.d.i.p.

Następnie Sąd I instancji zauważył, iż niniejsza sprawa objęta skargą Stowarzyszenia z dnia [...] maja 2017 r. jest tożsama podmiotowo i przedmiotowo ze skargą Stowarzyszenia L. z siedzibą w W. z [...] grudnia 2011 r. i pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. złożonym w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. na bezczynność PZPN w zakresie udostępnienia budżetu za lata PZPN za lata [...],[...],[...] wraz z załącznikami, która została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Wa 380/12 i oddalona wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r. Sprawa ze skargi Stowarzyszenia L. z siedzibą w W. jest niewątpliwie tożsama podmiotowo, co wynika ze zmiany nazwy Stowarzyszenia, niedotyczącej innych aspektów, które wiązałyby się z następstwem prawnym czy koniecznością zmiany numeru KRS - postanowienie Sądu Rejonowego M.ST. Warszawy w W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] marca 2013 r. sygn. [...] oraz przedmiotowo - bowiem Stowarzyszenie domagało się udostępnienia tej samej informacji tj. budżetu PZPN za lata [...],[...],[...] wraz z załącznikami. Sąd wskazał, iż z uzasadnienia wyroku z dnia [...] grudnia 2012 r. wynika, iż na rozprawie pełnomocnik PZPN złożył wydaną [...] grudnia 2012 r. decyzję o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej, która została doręczona Stowarzyszeniu w dniu [...] grudnia 2012 r.

Mając na uwadze, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja PZPN odmawiająca udostępnienia żądanej informacji, Sąd uznał, iż rozpoznając wniosek Stowarzyszenia, nie mógł uwzględnić skargi, bowiem taka sytuacja mogłaby doprowadzić do wydania aktu, który z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. dotknięty byłby wadą nieważności.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wywiodło Stowarzyszenie S. z siedzibą w W., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku oraz uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej strona zarzuciła naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez niezasadne oddalenie skargi w sytuacji w jakiej w obrocie prawnym nie było w momencie orzekania decyzji PZPN z dnia [...] grudnia 2012 r., a tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, które miało wpływ na wynik postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenie podało, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. została uchylona na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., zatem wbrew stanowisku sądu I instancji w dniu orzekania tj. [...] listopada 2017 r. w obrocie prawnym nie było decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Stowarzyszenie wskazało, iż wobec powyższego brak było podstaw do oddalenia skargi na bezczynność, gdyż do dnia wniesienia skargi w niniejszej sprawie PZPN nie rozpoznało wniosku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną złożonej w imieniu PZPN wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, w szczególności uzasadniony był zarzut błędnego ustalenia, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Polskiego Związku Piłki Nożnej z [...] grudnia 2012 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej w postaci budżetów PZPN na lata [...]-[...]. Zdaniem Sądu I instancji ponowne złożenie wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienia informacji publicznej w postaci budżetów PZPN na lata [...]-[...], po wydaniu decyzji z [...] grudnia 2012 r. o odmowie udostępnienia tej samej informacji, uzasadniało oddalenie skargi na bezczynność w zakresie rozpoznania tego kolejnego wniosku. Decyzja z [...] grudnia 2012 r. została jednak, czego Sąd I instancji nie ustalił, uchylona decyzją z [...] grudnia 2012 r., a tym samym nie mogła mieć znaczenia dla rozpoznania kolejnego wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie tej samej informacji, ani też nie miała znaczenia dla rozpoznania przez Sąd wniesionej w dniu [...] maja 2017 r. skargi na bezczynność PZPN w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r.

Skoro nie było już w obrocie prawnym wcześniejszej decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej skarga zasługiwała na uwzględnienie. Rozpoznając tę skargę Sąd I instancji dokonał bowiem w uzasadnieniu skarżonego wyroku prawidłowej oceny, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zostały spełnione przesłanki podmiotowe i przedmiotowe związane z udostępnieniem informacji publicznej. Sąd powołując w tym zakresie pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 26 lipca 2012 r., I OZ 524/12, stwierdził, że PZPN stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, a informacje dotyczące budżetu PZPN są informacjami publicznymi w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p.

Należy zauważyć, że kwestie związane z ustaleniem, czy Prezes PZPN jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej dotyczących budżetu PZPN były także przedmiotem rozważań w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2017 r.,II SAB/Wa 309/17 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2019 r., I OSK 830/18 dotyczących bezczynności Prezesa PZPN w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji w zakresie budżetu PZPN na lata [...]-[...] wraz z załącznikami.

W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanych orzeczeniach, a także argumentację przedstawioną w ich uzasadnieniu. Na fundusze PZPN składają się m.in. dotacje, subwencje, darowizny, środki pochodzące z fundacji oraz innych źródeł (art. 76 § 1 ust. 6). Nie jest kwestionowane, że PZPN jest beneficjentem dotacji przyznawanych przez Ministra Sportu i Turystyki, a zatem dysponuje majątkiem publicznym. W związku z tym, jak prawidłowo przyjął Sąd I instancji, informacje dotyczące budżetu PZPN są informacjami publicznymi w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. Nie budzi też wątpliwości, że prezes PZPN, jako podmiot reprezentujący PZPN, stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji.

Co do kwestii braku dokumentu określonego jako budżet, na co powołano się w piśmie z [...] lutego 2017 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek z [...] stycznia 2017 r., a także w odpowiedzi na skargę kasacyjną złożonej w niniejszej sprawie, to jak trafnie zauważono, w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 26 września 2019 r., I OSK 830/18 w art. 26 Statutu Polskiego Związku Piłki Nożnej wprost wskazano, że "Do kompetencji Walnego Zgromadzenia Delegatów należy: ... 9) uchwalanie planów działania i planów finansowych, a także zatwierdzanie sprawozdania finansowego PZPN za rok miniony oraz budżetu na kolejny rok". Jeśli zatem w praktyce PZPN, wbrew Statutowi, nie zatwierdzano w latach [...]-[...] "budżetu na kolejny rok", to należało uznać, że w zakresie wniosku z [...] stycznia 2017 r. mieści się udostępnienie "planów finansowych" (art. 26 pkt 9 Statutu). Jeśli którykolwiek z tych dokumentów miał załączniki, to w zakresie wniosku z [...] stycznia 2017 r. mieści się udostępnienie "planów finansowych" bądź "budżetu na kolejny rok" z załącznikami.

Zasadność zarzutu skargi kasacyjnej związanego z uchyleniem decyzji PZPN z [...] grudnia 2012 r. oraz prawidłowa ocena w skarżonym wyroku przepisów prawa materialnego, upoważniały Naczelny Sad Administracyjny do rozpoznania skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. Ponieważ wnioskowana informacja publiczna nadal nie została udostępniona, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało zobowiązać Prezesa PZPN do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia. Termin 14 dniowy wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. określono zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. Ponieważ po otrzymaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienia informacji publicznej w postaci budżetów PZPN na lata [...]-[...] już w dniu [...] lutego 2017 r. udzielono odpowiedzi, należało uznać, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), albowiem wynikała z błędnej interpretacji prawa materialnego. W tej sytuacji nie było też uzasadnienia dla wymierzenia podmiotowi zobowiązanemu grzywny, ani też do przyznania od tego podmiotu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia sumy pieniężnej (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 149 § 1 pkt 1 i art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego, na które złożyły się koszty postępowania kasacyjnego oraz koszty postępowania przed Sądem I instancji, orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sumę tych kosztów stanowiły: uiszczone wpisy od skargi oraz skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji oraz wynagrodzenie pełnomocnika, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800 ze zm.)