Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1024/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 10 lit. b, art. 4 ust. 1, art. 7 ust. 1 lit. a i b, art. 30b
journal: Dz.U. 2019 poz 2178
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2022 r. sprawy ze skargi T.S. na zalecenia pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzania nieprawidłowości oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2020 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej jako: organ) w działalności gospodarczej prowadzonej przez T.S. – P. w punkcie sprzedaży detalicznej w [...] w zakresie prawidłowości znakowania wyrobów sprzedawanych luzem przeznaczonych dla konsumenta stwierdzono nieprawidłowość w zakresie jakości handlowej kontrolowanej partii chleba. Jak wynika z protokołu kontrolą objęto partię produktu o nazwie "chleb wiejski 600 g produkt z głębokiego mrożenia, pieczywo pszenno-żytnie", który został odpieczony z pieczywa głęboko mrożonego oznaczonego numerem partii A 1212, w ilości 48 szt. i wartości 230,40 zł. Wskazana nazwa znajdowała się w dokumentacji towarzyszącej, w miejscu ogólnodostępnym dla klienta wraz z przypisanym indeksem 1569. Na wywieszce cenowej tego produktu, o takim samym jak wyżej indeksie, uwidoczniono nazwę "chleb wiejski z pieca'' 600 g. W miejscu sprzedaży na ladach były informacje "pieczywo sprzedawane w sklepie jest produkowane z ciasta głęboko mrożonego". Ze względu na użycie w nazwie przedmiotowego chleba określenia "wiejski" organ dokonał szczegółowej analizy pod kątem zasadności użycia tego terminu biorąc pod uwagę jego sposób produkcji oraz użyte składniki.

Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w zaleceniach pokontrolnych z dnia [...] października 2021 r., nr [...], wezwał do usunięcia w terminie 14 dni od doręczenia pisma wykazanych nieprawidłowości. Organ wskazał, że wprowadzając do obrotu chleb należy dostosować nazwę produktu tak, aby nie była ona w sprzeczności do zastosowanej technologii oraz użytych niektórych składników. W szczególności nie może ona zawierać określeń typu "babuni", "wiejski", "domowy".

Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że na podstawie zebranych w trakcie kontroli informacji wynika, iż produkcja powyższego chleba jest złożonym procesem, wymagającym specjalistycznych urządzeń i nowoczesnej linii produkcyjnej. Finalnym wyrobem natomiast nie jest gotowy chleb, tylko półprodukt przeznaczony do dalszego odpieczenia, zmagazynowany w mroźni z przeznaczeniem do dystrybucji. Nadto w produkcji tego chleba, w oparciu o deklarację składu użyto następujących składników: mąka pszenna, zakwas żytni (mąka żytnia, woda), drożdże, sól, słód pszenny jasny. Kontrola przedłożonej specyfikacji drożdży płynnych przemysłowych "Plus" wykazała, że w produkcji stosowane są drożdże płynne przemysłowe "plus" dostarczane w spaletyzowanych kontenerach plastikowych o pojemności od 300 kg do 1000 kg. Składnik ten ze względu na swoją konsystencję nie wymaga sporządzania rozczynu drożdżowego i może być stosowany bezpośrednio do produkcji. Ponadto zawiera on w swoim składzie stabilizator E 415 utrzymujący jednorodną płynną konsystencję tych drożdży (niepełniący jednak funkcji technologicznej w pieczywie). Specyfikacja surowca słód jasny pszenny wykazała, że składnik ten wyprodukowany jest w Niemczech oraz posiada aktywność enzymatyczność, wobec zawarcia w składzie enzymu alfa-amylazy.

Dalej organ w swoich zaleceniach wyjaśnił, że w przypadku określeń typu "wiejski", "domowy", "tradycyjny", "naturalny", "babuni", "bez konserwantów", "bez barwników", "bez GMO", itp. brak jest przepisów szczególnych, które regulowałyby zasady ich stosowania. Tego rodzaju dobrowolne informacje podlegają przepisom ogólnym, które stanowią podstawowy zakaz wprowadzania konsumentów w błąd co do charakterystyki produktu żywnościowego. Organ powołując się na stanowisko sądów administracyjnych wskazał, że określenie "wiejska" zamieszczone w oznakowaniu produktów spożywczych, może kojarzyć się konsumentom z tradycją, naturalnymi składnikami, brakiem tzw. "ulepszaczy", odpowiednim doborem surowców oraz dobrą jakością. Powyższe oznaczenie sugeruje, iż produkty zostały wyprodukowane przy użyciu tradycyjnych składników stosowanych do tego typu wyrobów. Z kolei definicja słownikowa definiuje określenie "wiejski" jako "odnoszący się do wsi - osiedla rolniczego i jej mieszkańców; należący do wsi, właściwy wsi, wykonywany przez mieszkańców wsi, typowy dla nich; wieśniaczy, chłopski". Zdaniem organu użycie w nazwie chleba określenia "wiejski" może kojarzyć się konsumentom z zastosowaniem nieskomplikowanych domowych metod produkcji, z prostych, nieprzemysłowych, czyli domowych, rozumianych też jako zdrowych surowców. Określenie to może być również kojarzone z tradycyjnymi metodami produkcji chleba dawniej stosowanymi na wsi. Organ uznał, że tak wyeksponowany produkt jest bardziej atrakcyjny w oczach nabywcy. Podkreślił przy tym, że określenie "chleb wiejski" stanowi pierwszy i wiodący element informacji o samym produkcie i nie pozostaje bez wpływu na możliwość podjęcia przez konsumenta decyzji o jego zakupie.

Organ analizując zastosowane w produkcji chleba składniki wyjaśnił, że drożdże płynne przemysłowe "plus" stabilizowane zagęstnikiem E415, gotowe do bezpośredniego użycia, bez konieczności stosowania rozczynu, nie są praktykowane w warunkach wiejskich. Również użyty "słód jasny pszenny" nie jest typowym prostym surowcem, stosowanym w warunkach domowych, bowiem dodatek tego składnika ze względu na obecność alfa-amylazy podnosi wartość wypiekową ciasta. Organ zwrócił także uwagę na sam proces produkcji, w tym zastosowanie metody "odroczonego wypieku podpieczonych kęsów ciasta", który polega na gwałtownym przerwaniu wypieku przed ostatecznym ukształtowaniem skórki i jej skolorowaniem, nie jest stosowany w warunkach wiejskich. Powyższa metoda nie jest kojarzona z domowymi warunkami pieczenia chleba. Zdaniem organu wykazana produkcja oraz użyte składniki (drożdże płynne przemysłowe "plus" oraz słodu pszenny jasny) są typowe dla produkcji przemysłowej. Stosowanie na dużą skalę produkcji pieczywa, w oparciu o nowoczesne technologie nie mogą być utożsamiane z prostą wiejską produkcją. W konsekwencji organ uznał, że użyte przez stronę określenie "wiejski" jest niewłaściwe i sprzeczne z informacją zawartą w nazwie "produkt z głębokiego mrożenia". Takie oznakowanie wprowadza konsumenta w błąd.

Organ podał następnie, że zgodnie 2 art. 8 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. UE. L. z 2002 r. Nr 31,ze zm., dalej jako: Rozporządzenie) prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawą dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Z kolei art. 16 Rozporządzenia wskazuje w zakresie prezentacji, że bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Organ stwierdził, że wykazana w przedmiotowej sprawie nieprawidłowość w istotny sposób narusza interes konsumentów i kwalifikuje ten produkt jako artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, zgodnie z art. 3 pkt 10 lit. B ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 630, dalej jako: u.j.h.). Zastosowane określenie narusza także art. 4 ust. 1 u.h.j., zgodnie z którym wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Następnie organ zauważył, że kwestionowane określenie "wiejski" stanowi informację dobrowolną, która stosownie do art. 36 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom Informacji na temat żywności zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. L304 z dnia 22.11.201, dalej jako: dalej: Rozporządzenie 1169/2011) muszą spełniać następujące wymogi: a) nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd, o czym mowa w art. 7; b) nie mogą być niejednoznaczne ani dezorientować konsumenta. Zdaniem organu zastosowane określenie pieczywa narusza powyższy przepis oraz art. 7 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, który stanowi, że 1. Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji; b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada.

Pismem z dnia [...] października 2021 r. T.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na powyższe zalecenie pokontrolne, zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, że organ administracji w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co skutkowało tym, że wadliwie ustalono, iż nazwa produktu chleb wiejski 600g produkt z głębokiego mrożenia, pieczywo pszenno-żytnie (dalej: produkt) - posiada niewłaściwie zastosowaną nazwę, która stoi w sprzeczności do zastosowanej technologii oraz użycia niektórych składników, podczas gdy określenie "wiejski" nie wprowadza konsumenta w błąd, gdyż odwołuje się do wyglądu, masy bochenka, receptury, składników wykorzystanych przy jego produkcji (w szczególności naturalny zakwas żytni), a także miejsca jego wytwarzania, a nie do metody jego produkcji; b)

b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności, pominięcie okoliczności zastosowanej technologii produkcji chleba wiejskiego, a także faktu, iż produkt wytwarzany jest w piekarni znajdującej się na obszarze wiejskim - [...], jak również, że wytwarzany jest przez mieszkańców okolicznych wsi;

c) art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na zebraniu, rozpatrzeniu dowodów oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom rozumowania, przekroczenie granic swobodniej oceny dowodów, nie wyjaśniając kompleksowo stanu faktycznego, w szczególności wynikających z; - błędnej oceny materiału dowodowego i uznanie, że określenie w nazwie produktu "wiejski", sugeruje produkcję wiejskimi, tradycyjnymi lub domowymi wypiekami, podczas gdy słowo "wieś " to miejscowość zamieszkała przez ludzi, którzy trudnią się pracą na roli, mieszkańcy takiej miejscowości, tereny podmiejskie, rolnicze, letniskowe, zaś "wiejski" to znajdujący się, położny na wsi, w obrębie wsi, mieszkający na wsi, w sytuacji gdy "chleb wiejski" posiada cechy wiejskie pod kątem wyglądu, masy bochenka, receptury, składników wykorzystanych przy jego produkcji (w szczególności naturalny zakwas żytni), a także miejsca jego wytwarzania; - błędnego przyjęcia, że określenie w nazwie produktu "wiejski", może odnosić się jedynie do składu produktu, a tym samym z uwagi na to, że produkt w ocenie organu jest produktem wytwarzanym w warunkach przemysłowych, z użyciem składników powszechnie stosowanych w przemyśle spożywczym, nie spełnia definicji słowa "wiejski", podczas gdy produkt posiada cechy wiejskie; - pominięcia okoliczności, że słód pszenny i jego aktywność enzymatyczna (w tym zawartość alfa-amylazy) oraz różne technologie chłodnicze (m.in. proces chłodzenia i mrożenia) są stosowne od wieków w gospodarce wiejskiej przy wytwarzaniu tradycyjnych produktów wiejskich; - pominięcia okoliczności, iż w miejscu ogólnodostępnym dla klienta znajduje się dokumentacja zawierająca informacje o wartości odżywczej, zdjęcie chleba, informację o użytych składnikach oraz nazwę producenta i dodatkowo pominięcia, iż w miejscu sprzedaży (na ladzie) umieszczona została informacja, iż "pieczywo sprzedawane w sklepie jest produkowane z ciasta głęboko mrożonego", a co za tym idzie konsument decydujący się na zakup produktu jest w pełni świadomy i poinformowany o sposobie produkcji pieczywa oraz jego składu;

d) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez: - naruszenie zasady proporcjonalności, polegające na nakazaniu skarżącemu usunięcia z nazwy produktu określenia "wiejski" i zastosowania nazwy wyrobu zgodnie z obowiązującymi przepisami, podczas gdy nazwa "wiejski" nie jest nazwą niezgodną z prawem, a skarżącemu zostało zarzucone jakoby nazwa produktu stała w sprzeczności do zastosowanej technologii oraz użycia niektórych składników, przez co miałaby wprowadzać łącznie w błąd konsumenta, podczas gdy organ winien był rozważyć i ewentualnie zastosować mniej dolegliwe dla skarżącego zalecenia, pozwalające jednocześnie na osiągnięcie zamierzonego rezultatu, w szczególności powinien uwzględnić, że wprowadzenie zmian w nazwie produktu, może doprowadzić do dezorientacji konsumentów, którzy przyzwyczajeni do nazwy produktu, mogą nie uwzględnić okoliczności zmiany nazwy produktu i uznać, że "chleba wiejskiego" nie ma już w sprzedaży, - naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa polegające nieuzasadnionym stwierdzeniu nieprawidłowości co do nazwy produktu i wydania nakazu w zakresie dostosowaniu nazwy produktu, w sytuacji gdy organ w swojej argumentacji nie przedstawia żadnych obiektywnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, co więcej organ ten stawia tezę, iż produkcja stosowana w warunkach wiejskich kojarzona jest raczej z prostą jednoetapową produkcją czym sam poddaje w wątpliwość czy produkcja wiejska jest zawsze jednoetapowa; - dokonanie dowolnej, subiektywnej i nakierowanej na z góry przyjęte założenia, znajdujące wyraz w protokole kontroli z [...] kwietnia 2021 r., będącym podstawą wydania zaleceń pokontrolnych, polegające na uwypukleniu elementu nazwy produktu w postaci "wiejski" i uznaniu, że sugeruje produkcję wiejskimi, tradycyjnymi lub domowymi metodami i ograniczenia jedynie znaczenia tej nazwy do składu produktu, podczas gdy zastosowane słowo "wiejski" odnosi się do okoliczności, że produkt posiada cechy wiejskie pod kątem wyglądu, masy bochenka, receptury, składników wykorzystanych przy jego produkcji (w szczególności naturalny zakwas żytni), a także miejsca jego wytwarzania;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 4 ust. 1 u.j.h. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uczynienie m.in. z tego przepisu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a zatem podstawy prawnej określonej w sposób ogólny;

b) art. 36 ust. 2 lit. a w zw. z art. 7 ust. 1 lit. a i b oraz art. 36 ust. 1 i 2 lit. a i b Rozporządzenia 1169/2011, poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy zastosowana nazwa "wiejski" nie wprowadza konsumenta w błąd, co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności, co do metod wytwarzania lub produkcji, a informacje na temat produktu są rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta;

c) art. 7 ust. 1 lit. a Rozporządzenia 1169/2011 poprzez niewłaściwe zastosowanie: - polegające na wydaniu zaleceń pokontrolnych w oparciu o ww. przepis prawa materialnego, podczas gdy brak było podstaw do jego zastosowania, albowiem zastosowana nazwa środka spożywczego "wiejski" nie narusza ww. przepisu prawa, w szczególności nie sugeruje konsumentom, produkcji wiejskimi, tradycyjnymi lub domowymi metodami - i uznanie, iż oznaczenie użyte w nazwie opisowej w postaci "wiejski" wprowadza w błąd konsumentów przez sugerowanie produkcji wiejskimi, tradycyjnymi lub domowymi metodami, podczas gdy słowo to odnosi się do postaci owego chleba, który ma postać chleba wiejskiego (tradycyjnego), co nawiązuje do wiejskich tradycji oraz chleb ten jest produkowany z naturalnego zakwasu żytniego, a nazwa "wiejski" pozwala na poznanie rzeczywistego charakteru tego produktu i odróżnia go od innych produktów z asortymentu skarżącego, tym samym nie wprowadza w błąd konsumentów.

d) art. 3 ust. 8, art. 5 ust, 1, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 Rozporządzenia poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędnym uzasadnieniu zaskarżonego pisma, ograniczającym się do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia, że do obrotu został wprowadzony produkt zafałszowany, podczas gdy analiza materiału dowodowego nie wskazuje na powyższe - dowolności w wydaniu rozstrzygnięcia poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie zaskarżonego aktu, z którego wynikałoby dlaczego stan faktyczny i prawny uzasadnia przyjęcie stanowiska, że do obrotu został wprowadzony środek spożywczy zafałszowany

e) art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ze względu na przyjęcie, że chleb wiejski 600g produkt z głębokiego mrożenia, pieczywo pszenno-żytnie odpieczone z pieczywa głęboko mrożonego jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym z powodu zastosowanego przy jego produkcji technologii półwypieku, podczas gdy brak jest podstaw do przyjęcia, by wykazany proces produkcji produktu był niezgodny z opisem produktu.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonego zalecenia pokontrolnego, wstrzymanie jego wykonania, zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wywiedzionej skargi strona wskazała, że działanie wprowadzające w błąd ma miejsce, jeżeli w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Zakłada się przy tym, że przeciętny konsument - zgodnie z modelem wypracowanym w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości - jest osobą należycie (dobrze, właściwie) poinformowaną, uważną (ostrożną) i racjonalną (rozsądnie spostrzegawczą), wykazującą odpowiedni stopień krytycyzmu wobec działań, których jest adresatem, a zatem ustalenie ryzyka wprowadzenia w błąd danego przekazu należy przeprowadzać, uwzględniając zobiektywizowane i abstrakcyjne "domniemane oczekiwanie" takiego przeciętnego konsumenta. Natomiast dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny konsument, nabywając produkt, może przeanalizować informację odnośnie składu pieczywa podaną na opakowaniu. Wówczas uzyska wiedzę o składnikach użytych do produkcji pieczywa oraz sposobie jego produkcji. Tym samym nazwa handlowa, pod jaką producent wprowadza do obrotu nie może wprowadzać w błąd konsumenta przeciętnego, a zatem uważnego i ostrożnego co do oferowanego pieczywa w zakresie jego cech. Skarżący wyjaśnił przy tym, że nazwy handlowe produktów odrywają się od ścisłego, słownikowego znaczenia, jakie dane wyrazy mają w jeżyku polskim i podał przykłady tego typu produktów. Powołując się na treść art. 7 ust. 1 lit. A, ust. 2 i art. 36 ust. 2 lit. A Rozporządzenia nr 1169/2001 podał, że jeśli skład produktu, czy metoda produkcji zawsze jest informacją, o tyle nazwa produktu może, lecz nie musi mieć takiego charakteru. Wbrew twierdzeniom organu użycie określenia "wiejski" powinno kojarzyć się nie z metodą produkcji, lecz z miejscem jego pochodzenia.

Zdaniem skarżącego używanie nazw takich jak "szynka babuni" czy "sekret mnicha" jako wprowadzających konsumenta w błąd zdaje się być dalece wyolbrzymione. Brak jest bowiem rzeczywistej szkodliwości używania takich nazw do oznaczania produktów żywnościowych. Postępowania organów kontroli przy sprawdzaniu legalności nazw, powodują tylko niepotrzebne koszty i dezorganizację. Przyjmując za właściwie ustalenia organu niemal każda nazwa może wprowadzać w błąd niedoinformowanego konsumenta. W ocenie strony wymóg niewprowadzania w błąd zdaje się być traktowany nadmiernie formalnie, a nie w kontekście wnoszonych zagrożeń dla interesu konsumenta. Trzeba też zwrócić uwagę, że doprecyzowaniu opisu produktu, służy nazwa prawna, która zamieszczana jest przez producentów niezależnie od nazwy handlowej. Skarżący za błędne uznał twierdzenia organu odnośnie zastosowanych w produkowanym chlebie drożdży płynnych przemysłowych "plus" z zagęstnikiem E415 oraz słodu jasnego pszennego, jako niemających zastosowania w warunkach wiejskich. Wskazał, że aktywność enzymatyczna słodu pszennego wynika z naturalnej zawartości enzymów w ziarnie zbóż, których aktywność wzrasta w procesie kiełkowania, będącym elementem procesu wytwarzania słodu. Proces produkcji słodów ma wielowiekową tradycję i nie zmienia się, poza oczywiście skalą produkcji. Słód jest zupełnie naturalnym składnikiem, dawniej szeroko wykorzystywanym w gospodarce rustykalnej (wiejskiej) np. do wytwarzania piwa lub uaktywniania mąki. Strona podała również, że fabrycznych, tj. sprasowanych drożdży na wsi używano od dawna. W wielu gospodarstwach wiejskich do spulchnienia chleba używano tylko drożdży ze sklepu. Natomiast drożdże płynne różnią się od drożdży stałych (prasowanych) nieco większą zawartością wody, nie różnią się przy tym od innych rodzajów drożdży. Stosowany zagęstnik E-415 nie jest potrzebny i nie spełnia w chlebie żadnej funkcji.

Zdaniem strony skarżącej organ stwierdził, że chleb nie może się nazywać wiejski, ponieważ został wyprodukowany z mąki pochodzącej ze zbóż zbieranych kombajnem, a nie żętych kosą, czy sierpem. Nadto strona podała, że piekarnia może wykonywać kwestionowany chleb z drożdży prasowanych, dodając wody, a korzystanie z drożdży w postaci płynnej wynika z dobrej praktyki produkcyjnej, służy optymalizacji produkcji. Odnosząc się natomiast do procesu produkcji kwestionowanego chleba skarżący wyjaśnił, iż chłodzenie i mrożenie było od dawna używane w gospodarce wiejskiej. Prawidłowo wykonywane zamrażanie i rozmrażanie nie pogarszają jakości chleba oraz zwiększa jego higieniczność, umożliwia konsumentom "cieszenie się" świeżym wyrobem "prawie na zawołanie". Finalny produkt nie odbiega w swoich właściwościach od tożsamego chleba wyprodukowanego z pominięciem technologii chłodniczej. Istotne jest także, że w chlebie skarżącego stosowany jest zakwas żytni. Strona skarżąca podkreśliła także, że twierdzenia organu oparto w dużej mierze na przypuszczeniach, co narusza zasadę pogłębionego zaufania obywateli do państwa.

Dalej skarżący podniósł, że zaskarżone zalecenia pokontrolne są niekompletne. Zwrócił uwagę, że zalecenia pokontrolne wydawane na podstawie ustawy mają zapewnić stan zgodności z prawem, pod rygorem sankcji pieniężnej wobec kontrolowanego, który nie dostosuje się do zaleceń. Zatem treść zaleceń pokontrolnych powinna być zredagowana w sposób na tyle wyczerpujący i konkretny, by adresat tych zaleceń nie miał wątpliwości co do zakresu i rodzaju nałożonych na niego obowiązków. W ocenie strony kwestionowane zalecenia nie spełniają powyższych wymogów. W przedmiotowej sprawie organ powołując się na art. 4 ust. 1 u.j.h. powinien wskazać powody naruszenia normy tego przepisu. Wykazanie zasadności tego zarzutu powinno nastąpić ze wskazanie, jakie konkretnie normy prawa krajowego, czy unijnego zostały naruszone i w czym organ upatruje to naruszenie. W sprawie brak jest wyczerpującego wskazania podstawy faktycznej skarżonych zaleceń. Skarżący podniósł, że lakoniczność kontrolowanych zaleceń, rozważana w kontekście zawartego w nich ogólnego zobowiązania strony do "wprowadzenia do obrotu chleba, w którym należy stosować nazwę tego produktu, aby nie była ona w sprzeczności do zastosowanej technologii użytych niektórych składników" (nie sprecyzowano jakich), jest okolicznością, która uniemożliwia skarżącemu merytoryczne odniesienie się do nakazów wynikających z zalecenia pokontrolnego jak również uniemożliwia Sądowi przeprowadzenie kontroli zgodności prawem obowiązków nałożonych na stronę. Wobec braku konkretyzacji tego obowiązku w objętych skargą zaleceniach pokontrolnych, skarżący nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do stanowiska organu, którego kontrolowane zalecenia w istocie nie przedstawiają. Zawarte w zaleceniach ogólne zobowiązanie do wprowadzenia do obrotu chleba z dostosowaną jego nazwą jest na tyle ogólne, że kontrola zasadności nałożenia tego rodzaju obowiązku oznaczałaby w istocie przeprowadzenie przez sąd administracyjny analizy prawnej w oraz zakresie ewentualnych naruszeń przez stronę szeroko pojętych norm prawa żywnościowego. Co za tym idzie sporządzone przez organ uzasadnienie zaskarżonych zaleceń pokontrolnych narusza art. 107 § 3 k.p.a. Prawidłowo zredagowane zalecenia pokontrolne powinny obejmować wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego, wykazanie stwierdzonych nieprawidłowości, poparte analizą naruszonych przepisów prawa oraz precyzyjne wskazanie obowiązków nałożonych na kontrolowanego, których wykonanie ma, w założeniu organu, zapewnić stan zgodności z prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto podał, że na kontynuacją ustaleń kontrolnych stanowi procedura mająca na celu nałożenie kary. Na podstawie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2021 r. na podstawie art. 40a oraz 0a ust. 1 pkt 4 nałożono na skarżącego kare pieniężną w wysokości 3.000 zł. Decyzja jest ostateczna i prawomocna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pod względem legalności było zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych z dnia [...] października 2021 r. wydane na podstawie art. 30 b u.j.h. Zgodnie z tym przepisem Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości, wojewódzki inspektor przekazuje pisemnie jednostce kontrolowanej zalecenia pokontrolne i wzywa ją do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie. W orzecznictwie wskazuje się, że zalecenia pokontrolne, o których mowa w art. 30b ustawy z 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, są wiążącym poleceniem administracji w stosunku do kontrolowanego. Niezastosowanie się do nich jest bowiem obwarowane sankcją. Dlatego zasadne jest sklasyfikowanie zaleceń pokontrolnych jako innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2017 r., III SA/Gl 1636/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).

W niniejszej sprawie organ uznał, że oznaczenie produktu (chleb z głębokiego mrożenia) terminem "wiejski" wprowadza konsumenta w błąd oraz stanowi artykuł rolno-spożywczy zafałszowany. Zgodnie z art. 3 pkt 5 u.j.h. cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. W myśl art. 4 ust. 1 u.j.h. wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Z kolei art. 3 pkt 10 stanowi, że przez artykuł rolno-spożywczy zafałszowany należy rozumieć produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli:

a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,

b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.

Jak podkreśla się w orzecznictwie prawo unijne zawiera unormowania zawierające gwarancje spełnienia oczekiwań konsumenta, aby nabywany produkt spełniał wymagania, o których został on poinformowany na oznakowaniu produktu. Zgodnie z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru oraz przeciwdziałać wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd. Natomiast stosownie do treści art. 16 rozporządzenia etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Ponadto z art. 17 ust. 1 rozporządzenia, wynika, że podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Szczegółowe wymagania odnoszące się do oznakowania środków spożywczych zawiera rozporządzenie (UE) nr 1169/2011, które w art. 6 wskazuje, że każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodne z tym rozporządzeniem. Zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. a cyt. rozporządzenia informacje na temat żywności oznaczają informacje dotyczące danego środka spożywczego udostępniane konsumentowi finalnemu za pośrednictwem etykiety, innych materiałów towarzyszących lub innych środków, w tym nowoczesnych narzędzi technologicznych lub przekazu ustnego. Chodzi o zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu różnic percepcji ze strony konsumentów i ich potrzeb informacyjnych, z równoczesnym zapewnieniem płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011). Rozporządzenie to określa ogólne zasady, wymogi i zakresy odpowiedzialności dotyczące informacji na temat żywności, a w szczególności etykietowania żywności (art. 1 ust. 2). Przez etykietowanie stosownie do art. 2 ust. 2 lit. j) rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 rozumie się wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego środka spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej (por. wyroki TSUE: z 4 czerwca 2015r. w sprawie C-195/14 Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände - Verbraucherzentrale Bundesverband e.V. v. Teekanne GmbH & Co. KG, opubl. ZOTSiS 2015/6/I-361, LEX nr 1712738; z 10 września 2009r. w sprawie C-446/07, Alberto Severi v. Regione Emilia-Romagna; opubl. ZOTSiS 2009/8-9B/I-8041). Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011a informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności:

- co do właściwości środka spożywczego, a w tym co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji (lit. a),

- przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada (lit. b). Art. 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia przewiduje, że informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.

Nie ulega zatem wątpliwości, że zarówno krajowe regulacje zawarte w ustawie o jakości handlowej, jak i przywołane przepisy unijne sprzeciwiają się każdej praktyce mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Konsument ma bowiem prawo nabywać produkty zgodnie z jego własnymi oczekiwaniami, świadomie wybierając artykuły o pożądanych przez niego cechach jakościowych. Naruszanie ww. zasad oznacza naruszenie interesu konsumenta (wyrok NSA z 16 grudnia 2014 r., II GSK 2033/13; wyrok NSA z 25 lutego 2020 r., II GSK 3788/17, wyrok NSA z dnia 5 maja 2021 r, II GSK 1019/18, CBOSA). Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny, jasny i łatwo zrozumiały dla konsumenta. Jak wskazuje się w orzecznictwie, etykieta jest wizytówką producenta (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2010 r., VI SA/Wa 478/10). Poprzez treść etykiety producent wypełnia obowiązek przekazania konsumentowi wymaganych prawem informacji. Odczytując tekst etykiety, konsument podejmuje decyzję o wydaniu swoich pieniędzy. Wszelkie zaniedbania w zakresie prawidłowego etykietowania trzeba uznać za oczywiste naruszenie interesów konsumenta. Jeśli etykieta produktu nie zawiera tego, co powinna, lub jest elementem manipulacji, oznacza to, że producent narusza ciążące na nim obowiązki w zakresie znakowania, a więc nie może zapewnić wystarczająco dobrej jakości produkcji i/lub jej bezpieczeństwa (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2022 r., II GSK 1674/18, CBOSA).

W niniejszej sprawie organ wyjaśnił, że produkcja "chleba wiejskiego" przebiega dwuetapowo i składa się z szeregu procesów produkcyjnych i wymagających specjalistycznych urządzeń oraz zaawansowanej technologii. Organ odwołując się do literatury fachowej podał, że tego typu proces produkcji zdefiniowano jako: inne sposoby wypieku pieczywa, a zastosowana metoda to "odroczony wypiek podpieczonych kęsów ciasta". W omawianej technologii wypiek jest przerywany po I etapie (osiągnięcia maksymalnego wzrostu oraz utrwaleniu struktury miękiszu) przed ostatecznym ukształtowaniem skórki i jej skolorowaniem. Następnymi etapami są schładzanie podpieczonych kęsów i ich mrożenie. Etap końcowy dopiekania pieczywa może się odbyć w piekarni, sklepie lub piekarniku domowym. Sposób taki jest bardziej złożony niż metody tradycyjne.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że określenie "wiejski" sugeruje że produkt – wbrew stanowi rzeczywistemu – został wyprodukowany metodą tradycyjną przy użyciu naturalnych składników stosowanych do tego typu wyrobów. Produkty w ten sposób oznaczone charakteryzują się zaś walorami smakowymi typowymi dla produktów wytworzonych z prostych surowców bez użycia m.in. dozwolonych substancji dodatkowych, utrwalonymi w drodze naturalnych procesów, tj. np. wędzenie czy suszenie. Dookreślenie określonego produktu poprzez dodanie do jego nazwy "wiejski" nie jest neutralnym określeniem nie powiązanym w żaden sposób z produktem, w tym jego jakością. Określenie "wiejski" jest bowiem elementem opisu produktu spożywczego. Produkt tak oznaczony może w odbiorze części konsumentów kojarzyć się ze zdrową żywnością, tj. z tradycyjnymi, procesami produkcji, naturalnymi składnikami, brakiem tzw. ulepszaczy, odpowiednim doborem surowców oraz dobrą jakością. Określenie "wiejski" może zostać odczytane przez konsumenta jako istotne źródło informacji o produkcie, w tym o sposobie jego produkcji i składzie. Konsument ma prawo nabywać produkty zgodnie z jego oczekiwaniami, świadomie wybierając produkty spożywcze o pożądanych przez niego właściwościach. Nazwa produktu zakłócająca ten proces w istotny sposób narusza prawo konsumenta do rzetelnej informacji o właściwościach produktu (por. wyroki NSA z dnia: 29 września 2017 r., II GSK 3530/15, 5 maja 2021 r, II GSK 1019/18, 22 lutego 2022 r., II GSK 1674/18, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2019 r., VI SA/Wa 886/19, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2020 r., VI SA/Wa 280/20, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, że stosowanie określeń typu "wiejski", "ze wsi", "jak ze wsi", "jak wiejski", "domowy", "babuni", "tradycyjny", "domowe receptury", w oznakowaniu środków spożywczych, przy jednoczesnym używaniu do ich produkcji dodatków, wzmacniaczy smaku, substancji stabilizujących i zwiększających wodochłonność, zagęstników, konserwantów, barwników i aromatów, a także przetworzonych surowców (np. mięsa oddzielonego mechanicznie, izolatów lub hydroliozatów białka sojowego, skrobi) wprowadza konsumentów w błąd, sugerując niezgodne ze stanem faktycznym właściwości wyrobu gotowego, w tym dotyczące jego składu i sposobu produkcji (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 22 lutego 2022 r., II GSK 1674/18, 25 lutego 2020 r., II GSK 3788/17, 24 lutego 2017 r., II GSK 440/16, LEX nr 2334168, 16 października 2015 r., II GSK 1948/14, 10 czerwca 2015 r., II GSK 961/14; CBOSA).

Sąd podziela stanowisko organu, że zastosowany sposób produkcji chleba nie jest stosowany w warunkach wiejskich, gdyż nie jest to prosta, tradycyjna metoda kojarzona z warunkami domowymi. Stosowana produkcja jest bowiem typowa dla dużych przemysłowych sposobów produkcji chleba. Procesy produkcyjne pieczywa w oparciu o technologię półzapieku, szybkie mrożenie półproduktu a następnie ponowne odpiekanie nie są charakterystyczne dla gospodarstwa wiejskiego czy domowego. W ocenie Sądu okoliczność skomplikowanego, etapowego procesu technologicznego produkcji "chleba wiejskiego" nie można uznać za tradycyjną czyli prostą metodę produkcji chleba. Również niektóre składniki używane przy produkcji ww. produktu nie są charakterystyczne dla wiejskiej metody produkcji. Organ wskazał, że takie składniki jak drożdże płynne przemysłowe "plus" oraz słód jasny pszenny są składnikami typowymi dla produkcji przemysłowej. Drożdże przemysłowe "plus’ dostarczane są w spaletyzowanych kontenerach plastikowych o pojemności od 300 kg do 100 kg. Istotna jest okoliczność, że składnik ten ze względu na swoją konsystencję nie wymaga sporządzenia rozczynu drożdżowego i może być stosowany bezpośrednio do produkcji. Ponadto zawiera w swoim składzie stabilizator E415 utrzymujący jednorodną płynną konsystencję tych drożdży. Z kolei słód jasny pszenny produkowany w Niemczech zawierający enzym alfa-amylazę posiada aktywność enzymatyczną. Dodatek amylaz przyczynia się do rozkładu skrobi, znacznie poprawia wydajność drożdży, a przez to poprawia się jakość pieczywa. Wskazane okoliczności przemawiają za tym, że są to składniki typowe dla produkcji przemysłowej a nie dla tradycyjnej (prostej) metody produkcji w warunkach gospodarstwa wiejskiego czy domowego. Fakt, że niektóre cechy przedmiotowego produktu jak jego wygląd, masa, niektóre składniki (zakwas żytni) mogą sugerować, że jest to produkt wiejski, to jednak wskazane powyżej okoliczności przemawiają przeciwko takiej kwalifikacji.

W orzecznictwie wskazuje się, że oznaczenie "tradycyjny" lub "wiejski" sugeruje wytworzenie produktu według tradycyjnej, swojskiej receptury, tylko i wyłącznie z naturalnych składników bez polepszaczy, niezależnie od tego, czy były one dodane do samego produktu końcowego, czy do składnika będącego podstawą wytworzenia produktu. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy sformułowanie "wiejski" sugeruje specjalny sposób przyrządzenia (produkcji) i specyficzny skład produktu (chleba). Określenie "wiejski" powinno rzeczywiście wyróżniać dany produkt, albowiem niezasadne użycie wspomnianego określenia może sugerować, że sporny produkt posiada szczególne właściwości, podczas gdy tak naprawdę inne podobne produkty znajdujące się na rynku również posiadają takie właściwości. Oznaczenie to może zatem wprowadzać potencjalnych klientów w błąd, sugerując niezgodne ze stanem faktycznym właściwości wyrobu gotowego, w tym dotyczące sposobu produkcji oraz częściowo co do składu (drożdże płynne przemysłowe, słód jasny pszenny) spornego w sprawie artykułu rolno-spożywczego. W ocenie Sądu ww. oznaczenie produktu nie stanowi jedynie nazwy przez którą producent stara się budować jedynie pozytywne skojarzenia z określonym produktem. Nazwa ta tworzy mylne wyobrażenie o produkcie, a w sytuacji, gdy stanowi ona pierwszy i wiodący element informacji o samym produkcie, za oczywiste uznać należy również i to, że tym samym nie pozostaje bez wpływu na możliwość podjęcia w pełni racjonalnej decyzji o jego zakupie, a przez to, że wprowadza w błąd (wyrok NSA z dnia: 22 lutego 2022 r., II GSK 1674/18, wyroki NSA z dnia: 29 września 2017 r., II GSK 3530/15, CBOSA). Należy mieć również na względzie, że podanie konsumentowi wykazu składników jest obowiązkiem nałożonym przez przepisy prawa, które chronią interesy konsumentów w zakresie dostępu do informacji o produkcie żywnościowym, który dostępny jest w obrocie. Przy czym, nawet prawdziwy i rzetelnie sporządzony wykaz składników nie może być wymówką do dowolnego i mogącego wprowadzić w błąd oznaczenia produktu. Obowiązek podania wykazu składników nie stanowi substytutu obowiązku prawidłowego i niewprowadzającego w błąd oznaczenia produktu. Są to dwa niezależne od siebie obowiązki, który musi spełnić podmiot wprowadzający do obrotu produkty spożywcze (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2020 r., VI SA/Wa 280/20, CBOSA). W niniejszej sprawie możliwość zapoznania się przez klienta w miejscu ogólnodostępnym (sklepie) z informacją, że pieczywo tam sprzedawane jest produkowane z ciasta głęboko mrożonego oraz jego składnikach nie oznacza, że konsument nie mógł zostać wprowadzony w błąd.

Wskazać należy, że podstawowe znaczenie dowodowe dla oceny zasadności wydanego zarządzenia ma protokół kontroli. Niniejsze postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy u.j.h., a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli. jest postępowaniem odrębnym, prowadzonym na innych zasadach i na podstawie innej ustawy, niż postępowanie prowadzone w trybie k.p.a. W ocenie Sądu analogicznie jak w przypadku zarządzeń pokontrolnych wydawanych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1070) do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych w trybie u.j.h. nie stosuje się przepisów k.p.a., w tym również art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA: z 15 lutego 2011 r., II OSK 181/10; z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09; z 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2020 r., II OSK 503/18, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2022 r., III OSK 1091/21, CBOSA). Oznacza to, że zarzuty skargi w tym zakresie są nieuprawnione.

Wbrew twierdzeniu strony skarżącej w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym organ wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne wydanego zarządzenia. Organ uznał, że stwierdzona nieprawidłowość, czyli użycie w nazwie kontrolowanego pieczywa określenia "wiejski" kwalifikuje ten produkt jako artykuł rolno-spożywczy zafałszowany (art. 3 pkt 10 lit. b u.j.h.) oraz wprowadza konsumenta w błąd (art. 7 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia (UE) nr 1169/2011). Organ zasadnie również stwierdził naruszenie art. 4 ust. 1 u.j.h. z uwagi na brak przesłanek do zastosowania określenia "wiejski", co oznacza nieprawidłowe oznakowanie przedmiotowego produktu (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2022 r., II GSK 1674/18, CBOSA). Treść nałożonego zalecenia, choć sformułowana w końcowej części zarządzenia również nie budzi wątpliwości.

Reasumując Sąd uznał, iż kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole pokontrolnym i znajduje oparcie w przepisach prawa. Dlatego też skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.