Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 218/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi K.S.-L. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 grudnia 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) w wyniku rozpatrzenia odwołania K. S.-L. (dalej: rolnik, strona, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR) z dnia 31 marca 2015 r., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 z sankcjami w okresie kolejnych trzech lat kalendarzowych.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

W dniu 15 maja 2012 r. K. S.-L. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej także "płatności ONW") na rok 2012 do działek rolnych o łącznej powierzchni 116,15 ha. Do wniosku strona załączyła materiały graficzne oraz informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących nieprawidłowości w zakresie powierzchni gruntów rolnych wskazanych we wnioskach złożonych przez wszystkich rolników ubiegających się o płatności obszarowe na działkach ewidencyjnych [...]

Pismem z dnia 20 listopada 2012 r. strona złożyła oświadczenie, że z powodu siłowego uniemożliwienia jej wykonywania prac polowych przez L. N. i osób działających na jego zlecenie, wycofała działki rolne z płatności. Do oświadczenia strona załączyła korektę wniosku, w której wycofała działki rolne C,D i E wraz z działkami podrzędnymi o łącznej powierzchni 116,15 ha.

Decyzją z dnia 19 lutego 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił stronie przyznania płatności ONW na rok 2012 i nałożył sankcję w wysokości 14.147,71 zł.

Decyzją z dnia 28 sierpnia 2013 r. Dyrektor OR ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że konieczne jest ustalenie, czy wnioskodawczyni była posiadaczem gruntów wskazanych we wniosku na dzień 31 maja 2012 r. oraz czy grunty te były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok 2012 (§ 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2009 r., Nr 40, poz.329), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 11 marca 2009 r.). Ponadto konieczne jest zbadanie, czy złożona w dniu 20 listopada 2012 r. korekta wniosku sprawia, że zgodnie z art. 25 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE nr L 316 z 02.12.2009 r. ze zm.), zwanego dalej "Rozporządzeniem 1122/2009", wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r. odmówił stronie przyznania płatności ONW i nałożył sankcje w wysokości 14.147,71 zł.

Organ wyjaśnił, że strona nie była posiadaczem gruntów wskazanych we wniosku na dzień 31 maja 2012 r. i nie utrzymywała tych gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Już w maju 2012 r. strona miała świadomość, że planowany przez nią do zasiewów grunt został zagospodarowany przez inną osobę i wówczas była zobowiązana niezwłocznie powiadomić ARiMR o tym fakcie. Tymczasem korekta wniosku złożona została dopiero w listopadzie 2012 r., dwa miesiące po wystosowaniu przez ARiMR wezwania do złożenia wyjaśnień.

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2014 r. Dyrektor OR ARiMR uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał w uzasadnieniu, że w pierwszej kolejności należy dokonać niezbędnych ustaleń co do posiadania w ujęciu cywilistycznym i ocenić ukształtowane już prawa podmiotowe w oparciu o materiał dowodowy, a w dalszej kolejności rozważyć, czy naruszone posiadanie i jego przywrócenie miało wpływ na zasady prawidłowego gospodarowania gruntem rolnym.

Decyzją z dnia 31 marca 2015 r. Kierownik BP ARiMR odmówił stronie przyznania płatności ONW i nałożył sankcje w wysokości 14.147,71 zł.

Organ wyjaśnił, że strona nie była posiadaczem gruntów wskazanych we wniosku na dzień 31 maja 2012 r. i nie utrzymywała tych gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Już w maju 2012 r. strona miała świadomość, że planowany przez nią do zasiewów grunt został zagospodarowany przez inną osobę i wówczas była zobowiązana niezwłocznie powiadomić ARiMR o tym fakcie. Tymczasem korekta wniosku złożona została dopiero w listopadzie 2012 r., dwa miesiące po wystosowaniu przez ARiMR wezwania do złożenia wyjaśnień. Oczekiwane na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej nie zwalniało strony z obowiązku poinformowania Agencji, że do planowanych zasiewów nie doszło. Ponadto strona na gruntach deklarowanych we wniosku zgłaszając grupę upraw ONW wnioskowała przede wszystkim o płatność do rośliny kwalifikującej się do uzupełniającej płatności podstawowej , co oznacza, że na gruntach tych znajdą się uprawy zaliczone do grupy upraw UPO. O dopłatę w tym zakresie może aplikować rolnik, który udanie założył i prowadzi deklarowaną uprawę, a nie rolnik, który jedynie był przygotowany do wykonania zasiewu.

Organ wskazał, iż dowody zgromadzone w sprawie, w tym zeznania świadków, zeznania strony, przedłożone przez stronę dokumenty związane z cywilnoprawnym sporem o ochronę naruszonego posiadania, wskazują, że strona nie była w posiadaniu spornych gruntów na dzień 31 maja 2012 r., co stanowi podstawowy warunek przyznania płatności w świetle art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1164), zwanej dalej ustawą, i § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 7 ustawy, polegającą na błędnym przyjęciu, że skarżąca nie była posiadaczem działek rolnych w dniu 31 maja 2012 r.; art. 138 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., poprzez niewykonanie zaleceń organu odwoławczego wskazanych w decyzji z dnia 5 października 2012 r., naruszenie art. 107 § k.p.a. poprzez wady w sporządzeniu uzasadnienia faktycznego do zaskarżonej decyzji i niedokonanie ustaleń co do stanu posiadania gruntu.

W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że organ w sposób dowolny i nieuzasadniony ustalił, iż nie była w posiadaniu wszystkich gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012.

Pismem z dnia 23 lipca 2015 r. strona uzupełniła argumentację odwołania. Wskazała, że działania podjęte przez L. N. były wykonywane jedynie w okresie kwietnia/maja 2012 r. L. N. poza tym okresem nie dbał o grunty rolne i kulturę rolną. Ponadto strona stwierdziła, że była przygotowana do prac polowych w 2012 r. i planowała zasiew gryki i łubinu. Jej zdaniem w dniu składania wniosku uprawa nie musi być zasiana. Strona podniosła też, że fakt, iż w dniu 4 maja 2012 r. zrezygnowała z kontynuacji rozpoczętych prac nie dowodzi, że w późniejszym okresie działań tych nie podjęła. Po dniu 4 maja 2012 r. skarżąca postanowiła uzyskać ochronę prawną stanu posiadania. Strona nie zgodziła się też z twierdzeniem organu, że wniosek powinien zostać zmieniony już w czerwcu 2012r.

Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia 11 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie § 2 rozporządzenia, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Organ wyjaśnił, że płatności ONW przysługują wyłącznie producentowi posiadającemu i użytkującemu rolniczo grunt w dniu 31 maja danego roku, a tytuły prawne do nieruchomości nie mają znaczenia. W sprawach dotyczących przyznawania płatności do gruntów rolnych organy administracji badają jedynie posiadanie i użytkowanie rolnicze danego gruntu, nie są natomiast uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności do niego (tytuł prawny).

W ocenie organu skarżąca nie była w dniu 31 maja 2012 r. posiadaczem spornych działek rolnych. Wskazał, że konflikt między skarżącą a L. N. o posiadanie spornego gruntu trwa od 2007 roku, a zatem skarżąca ubiegając się o płatności w roku 2012 winna zapewnić sobie na zadeklarowanych gruntach trwałe władztwo, a w przypadku jego utraty zobowiązana była niezwłocznie poinformować organ o próbie przejęcia posiadania.

Z postanowienia Sądu Rejonowego w C. I Wydział Cywilny z dnia 27.04.2012 r. (sygn. akt [...]) wynika, iż na dłużnika L. N. została nałożona kara grzywny oraz obowiązek złożenia do depozytu kwoty 135 899,64 zł tytułem zabezpieczenia szkody grożącej wierzycielowi wskutek dalszego działania dłużnika, który sporne grunty uprawiał, łamiąc tym samym zakaz ustanowiony na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 30.04.2008 r. Kwota w wysokości 135 899,64 zł stanowić miała równowartość szkody grożącej wierzycielce K. S.-L. wskutek utraty dopłat wobec uprawiania gruntu - wbrew zakazowi – przez dłużnika na powierzchni 138 ha. Z kolei w wyroku Sądu Rejonowego w C. I Wydział Cywilny z dnia 6 lipca 2012 r. (sygn. akt [...]), w sprawie z powództwa K. S.-L. przeciwko m.in. L. N. , Sąd nakazał zaniechania naruszeń posiadania przez pozwanego, poprzez zaniechanie wchodzenia, wjeżdżania i przebywania na gruntach objętych wskazanymi księgami wieczystymi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż przygotowana przez powódkę na rok 2011 uprawa została zniszczona przez pozwanego L. N. , który od wiosny 2011 r. prowadził prace polowe na spornej nieruchomości zakłócając w ten sposób posiadanie powódki.

Organ wskazał ponadto na zeznania skarżącej, z których wynika, że od maja 2012 r. nie miała dostępu do gruntów oraz że po przerwaniu dalsze prace nie były prowadzone oraz na wyjaśnienia [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r., z których wynika, że działania L. N. spowodowały przerwanie prac i ostatecznie odwołanie zlecenia dokonania siewu na spornym gruncie.

Z powyższego wynika bezspornie, że skarżąca nie była posiadaczem zadeklarowanych gruntów ani na dzień 31 maja 2012 r. ani na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności. Działania L. . podjęte zostały już w dniu 26 kwietnia 2012 r. Strona składając wniosek miała świadomość, że upraw, do których ubiega się o płatności, może nie zasiać, a następnie także nie zebrać. Powyższe trudności obrazują zdjęcia dotyczące blokady sprzętu, za pomocą którego miały zostać wykonane na zlecenie strony prace agrotechniczne.

Z uwagi na fakt, że strona o zaistniałej sytuacji poinformowała organ dopiero w listopadzie 2012 r., po otrzymaniu w dniu 13 sierpnia 2012 r. wezwania, w którym organ poinformował ją o nieprawidłowościach dotyczących działek ewidencyjnych położonych w obrębie R., brak jest podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i by w związku z tym zgodnie z art. 25 ust. 3 tego rozporządzenia uznać, że wnioskodawca po wycofaniu wniosku jest w sytuacji sprzed jego złożenia. Wycofanie wniosku nie jest dozwolone w odniesieniu do części wniosku, którego dotyczą nieprawidłowości. Aby wycofanie było skuteczne, rolnik powinien złożyć je najpóźniej do dnia 13 sierpnia 2012 r.

Wobec powyższego organ stwierdził, że skarżącej nie przysługują płatności do gruntów rolnych na rok 2012, a wobec stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną należało nałożyć sankcje na podstawie art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8; dalej też: rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011). W sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 73 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 pozwalające na odstąpienie od zastosowania zmniejszeń i wykluczeń.

K. S.-L. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 7 ustawy polegającą na niewłaściwej interpretacji rolniczego posiadania działek rolnych i uznanie, iż wykonane przez skarżącą prace agrotechniczne nie są przejawem rolniczego użytkowania, oraz obrazę przepisów prawa procesowego, tj. rt. 3 ust 1 pkt 4 ustawy w związku z art. 10 § 1 i 81 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o prawie do zapoznania się z aktami sprawy po zebraniu całego materiału dowodowego, lecz przed wydaniem decyzji.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Podniosła, że organ, rozpatrujący sprawę w sposób dowolny i nieuzasadniony ustalił, iż nie była w posiadaniu gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012. Skarżąca rozpoczynając prace wiosenne w 2012 roku i je kontynuując dała wyraz zewnętrzny swojego posiadania i nastawienia co do korzystania z gruntów rolnych dla siebie. Nieodrzeczny jest zdaniem strony wniosek, że jej posiadanie nie miało charakteru trwałego władztwa. Przeszkody w uprawie pól rolnych organizowane przez L.N. powtarzały się, ale zawsze miały charakter przerwania posiadania. Skarżąca zdołała zawsze przywrócić swoje posiadanie. W zaskarżonej decyzji nie ma wskazania podstawy prawnej, z której by wynikało, że cofnięcie wniosku o dopłaty przez samego wnioskodawcę jest równoznaczne w skutkach ze złożeniem wniosku nieuprawnionego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu.

Wskazana w zarzutach skargi ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), nie miała w sprawie zastosowania. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił natomiast m.in. § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2009 r., Nr 40, poz.329). Zgodnie z tym przepisem płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Z powyższych regulacji prawnych wprost i jednoznacznie wynika, iż pomoc jest udzielana na wniosek podmiotu będącego posiadaczem gospodarstwa rolnego i do gruntów znajdujących się w jego posiadaniu na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności i pod warunkiem rolniczego trwałego użytkowania i utrzymywania w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy

Istotą płatności z tytułu ONW jest pomoc producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne, stosując zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnie z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności przez zrównoważoną gospodarkę rolną. Decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie.

Z akt sprawy wynika, że na zadeklarowanych gruntach rolnych zarówno skarżąca dokonywała zabiegi agrotechniczne, jak również działania w tym zakresie podejmował L.N. . Pomiędzy tymi osobami od 2007 roku toczył się spór co do posiadania ww. gruntów rolnych.

Z akt sprawy wynika, że na zlecenie skarżącej w dniu 26 kwietnia 2012 r. [...]podjął próbę wykonania prac przygotowawczych do zasiewu łubinu i gryki na spornych gruntach. Prace te jednak zostały uniemożliwione przez L.N. . Prace te nie zostały wykonane ani wówczas, ani później. Strona ostatecznie zlecenie odwołała, z dniem 4 maja 2012 r. rezygnując z kontynuacji prac.

L. N. wielokrotnie wcześniej naruszał posiadanie spornych gruntów przez skarżącą. W wyroku z dnia 6 lipca 2012 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w C. nakazał m.in. pozwanemu L. N. zaniechania naruszeń posiadania przez powódkę K.S-L spornych nieruchomości, poprzez zaniechanie wchodzenia, wjeżdżania i przebywania na tych gruntach w celu prowadzenia praw polowych. Sąd ustalił m.in., że przygotowana przez powódkę na 2011 rok uprawa została zniszczona przez pozwanego L. N. – od wiosny 2011 roku prowadził on prace polowe na nieruchomości i w związku z przygotowanymi uprawami złożył wniosek o przyznanie dopłat bezpośrednich. W dniu 26 kwietnia 2012 r. na zlecenie powódki pracownicy gospodarstwa [...] przystąpili do wykonywania prac polowych, aby przygotować zasiewy na 2012 rok. L. N. wraz z osobami działającymi na jego polecenie zablokował sprzęt rolniczy poprzez m.in. zastawienie go innymi samochodami, rzucanie bron pod koła pracującego ciągnika, wreszcie wystawienie prowizorycznego ogrodzenia wokół zaparkowanego sprzętu. Pracujący na zlecenie powódki odstąpili od wykonywania prac.

W aktach sprawy znajduje się ponadto m.in. wniosek skarżącej z dnia 11 lipca 2011r. złożony do Sądu Rejonowego w C. o wszczęcie egzekucji w celu wymuszenia zaniechania czynności. Do wniosku załączono prawomocne postanowienie z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn. akt [...] opatrzone klauzulą wykonalności, w którym orzeczono m.in. dla L. N. zakaz wykonywania jakichkolwiek prac polowych na całym obszarze nieruchomości rolnej. We wniosku skarżąca wskazała, że dłużnik wbrew obowiązkowi złamał przedmiotowy zakaz. Wniosek ten został rozszerzony pismem z dnia 26 października 2011 r., w którym wskazano, że L. N. prowadził prace polowe na spornej nieruchomości na obszarze 142,56 ha i w uzasadnieniu którego istnieje zapis, iż z uwagi na fakt, że dłużnik, czyli L.N. , pomimo zakazu sądowego wykonuje prace polowe na spornym gruncie i w chwili obecnej prowadzi prace polowe na całej nieruchomości o powierzchni 142,56 ha, wierzycielce grozi szkoda w postaci odmowy wypłaty dopłat do gruntów rolnych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za obszar zgłoszony. Wniosek ten został uwzględniony. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. Sąd Rejonowy w C. w sprawie o sygn. akt [...] nałożył na L. N. grzywnę za naruszenie zakazu wykonywania prac polowych na spornych gruntach oraz na poczet roszczeń wynikających z naruszenia posiadania przez L. N. nakazał złożenie do depozytu sądowego kwotę 135.899,64 zł tytułem zabezpieczenia szkody grożącej wierzycielce (czyli skarżącej) wskutek dalszego działania dłużnika wbrew obowiązkowi.

Powyższe okoliczności świadczą, że skarżąca nie tylko w dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności, ale też do końca roku kalendarzowego, nie wykonywała działalności rolniczej na spornych gruntach. Powyższe oznacza, że nie była uprawniona do otrzymania wnioskowanych płatności. Zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego nie tylko dokonanie zasiewów, ale także m.in. wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów, czy decydowanie o innym przeznaczeniu. Chodzi przy tym o posiadanie rolnicze gruntów o charakterze trwałym, a nie jedynie sporadycznym (zobacz m.in. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 424/11, lex nr 1109594). Z zeznań strony, znajdujących potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym sprawy, jasno wynika, że składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, nie była w posiadaniu zadeklarowanych gruntów. Twierdzenia zawarte w skardze, że L.N. wielokrotnie naruszał posiadanie skarżącej, a ona za każdym razem posiadanie to odzyskiwała, powyższego wniosku w żaden sposób nie podważają. Istotne jest, że w 2012 r. L.N. po raz kolejny skutecznie pozbawił skarżącą posiadania przedmiotowych gruntów, uniemożliwiając jej wykonanie jakichkolwiek prac agrotechnicznych na tych gruntach. Zamiar strony co do wykonania tych prac wobec jego niezrealizowania pozostaje bez znaczenia.

Należy wskazać, że niespełnienie warunków dotyczących posiadania i rolniczego użytkowania gruntów, niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy, wyklucza możliwość przyznania stronie wnioskowanych płatności. Strona może jednak uzyskać stosowną rekompensatę od osoby, która wyrządziła jej szkodę swoim bezprawnym działaniem, na zasadach ogólnych.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie. Niemniej, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 2). Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku (ust. 3).

W niniejszej sprawie strona o braku możliwości użytkowania gruntów wiedziała najpóźniej w maju 2012 r., jednak o fakcie tym poinformowała ARiMR dopiero w dniu 20 listopada 2012 r., tj. już po otrzymaniu w dniu 13 sierpnia 2012 r. wezwania, w którym organ I instancji poinformował ją o nieprawidłowościach dotyczących zadeklarowanych przez nią działek ewidencyjnych. W wezwaniu tym wyraźnie wskazano, że nieprawidłowości dotyczą powierzchni użytków rolnych zgłoszonych na działkach ewidencyjnych będących przedmiotem sporu przez wszystkich rolników ubiegających się o płatności do tych działek. W niniejszej sprawie istotne jest także i to, że strona już w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności miała świadomość, że wykonanie zaplanowanych przez nią zasiewów zostało uniemożliwione po raz kolejny przez L.N. . Uznać zatem należy, że strona została w sposób prawidłowy powiadomiona o nieprawidłowościach dotyczących działek objętych konfliktem krzyżowym, w związku z czym wycofanie przez nią wniosku po otrzymaniu tego powiadomienia nie może zostać uznane za dopuszczalne.

Ponieważ różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych przez stronę a powierzchnią działek rolnych stwierdzonych w trakcie kontroli administracyjnej przekraczała 50 %, organ zobowiązany był do odmowy wnioskowanej płatności i nałożenia sankcji finansowej. W tym zakresie prawidłowo zastosowano art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

Organ słusznie też uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 73 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Zgodnie z art. 73 ust. 2 tego rozporządzenia "(...)Zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.". Wskazany przepis dopuszcza wprowadzanie zmian we wniosku bez poniesienia konsekwencji w postaci sankcji, ale jednocześnie ustanawia warunek, zgodnie z którym zmiany te muszą zostać zgłoszone przed poinformowaniem rolnika przez organ administracji o nieprawidłowościach we wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. W analizowanym stanie faktycznym strona nie poinformowała organu z własnej inicjatywy, leczy wyłącznie w wyniku przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego. W związku z powyższym, art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009 nie mógł zostać zastosowany w rozpatrywanej sprawie.

Zastosowania nie znajduje również ust. 1 tego przepisu, gdyż złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki postępowania administracyjnego. Skarżąca składając wniosek w dniu 15 maja 2012 r. miała świadomość, że działania podjęte przez innego rolnika uniemożliwiły dokonanie zaplanowanych prac polowych. Zważywszy na powtarzające się tego rodzaju działania strona mogła spodziewać się ograniczeń we władaniu spornymi działkami. Wobec jej zeznań, że od maja nie miała dostępu do gruntów objętych konfliktem, organ prawidłowo uznał, że wniosek z dnia 15 maja 2012 r. nie odzwierciedlał stanu faktycznego. W tym stanie rzeczy nie było przesłanek faktycznych do odstąpienia od zmniejszenia płatności na podstawie 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.