Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1305/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art 154 par 1, 2, 6 art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Monika Sawa (spr.) Protokolant referent stażysta Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2021 r. sprawy ze skargi J. B., M. R., Z. R. i W. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta (...) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 159/15 1. wymierza Prezydentowi Miasta (...) grzywnę w wysokości 3.000 (trzy tysięce) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta Miasta (...) na rzecz J. B., M. R., Z. R. i W. R. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J. B., M. R., Z. R. i W. R. (dalej jako "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 159/15, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z 28 listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], dawna ul. [...] (obecnie [...]), hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazały, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, skierowanego do organu wezwania do wykonania wyroku i wymierzenia już trzykrotnie organowi grzywny w związku z niewykonaniem tego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a."; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej skarżące wskazały, że mając na uwadze rażącą bezczynność organu zasadne jest przyznanie skarżącym dodatkowej rekompensaty. Drastyczna zwłoka w niniejszej sprawie pozwala bowiem stwierdzić, że bez nałożenia na organ dodatkowej sankcji, wniosek o ustalenie odszkodowania nadal nie zostanie rozpoznany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że w sprawie podjęto czynności mające na celu wkreśleniu granic przedmiotowej nieruchomości na zdjęciach lotniczych z roku 1947, 1951, 1953, 1955 i 1960 oraz na planie ogólnym z 1931 r. i rozliczeniu nieruchomości w strefach zabudowy według tego planu. Dalsze czynności podjęte zostaną po otrzymaniu ww. opracowania geodezyjnego. Organ zauważył również, że w piśmie z 9 czerwca 2021 r. pełnomocnik skarżących poinformowany został, że postępowanie zostanie zakończone po uzupełnieniu materiału dowodowego w przewidywanym terminie do 29 października 2021 r.

Na rozprawie w dniu 25 października 2021 r. pełnomocnik Prezydenta złożył do akt potwierdzoną za zgodność z oryginałem decyzję z [...] października 2021 r. nr [...], którą organ odmówił przyznania skarżącym odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Decyzję tę dopuszczono jako dowód w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo uzasadniona.

Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 159/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 28 kwietnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu 15 lipca 2015 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 15 października 2015 r. Tymczasem organ dopiero decyzją z 12 października 2021 r. rozpoznał wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z 27 kwietnia 2021 r., którym wezwały Prezydenta do wykonania wyroku z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 159/15. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny, tym bardziej, że zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r., ale jednocześnie biorąc pod uwagę, że organ w dniu 12 października 2021 r. wydał decyzję rozpoznającą wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku w terminie.

Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem organ mimo prowadzenia postępowania przez sześć lat od upływu terminu wyznaczonego wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 159/15, podejmował nieliczne czynności i to w dużych, kilkuletnich odstępach czasu. I tak pierwsze czynności po otrzymaniu powyższego wyroku podjęto dopiero w 2017 r., kiedy to dniu 13 marca 2017 r. wystąpiono do Dyrektora Archiwum Państwowego w [...] i Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o nadesłanie dokumentacji niezbędnej do wydania rozstrzygnięcia (żądane dokumenty wpłynęły w dniach [...] marca 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r.), zaś w dniu [...] listopada 2017 r. zlecono wykonanie mapy sytuacyjnej z rozliczeniem dawnej nieruchomości hipotecznej w obecnych działkach ewidencyjnych (opracowanie wykonano w dniu 18 sierpnia 2018 r.). Kolejne czynności podjęto w 2019 r., kiedy to w dniach [...] kwietnia 2019 r. i [...] lipca 2019 r. ponownie wystąpiono do Archiwum Państwowego [...] i Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących nieruchomości (odpowiedzi i dokumenty wpłynęły w dniu [...] kwietnia 2019 r. i [...] czerwca 2019 r.). Ostatnią czynnością było podnoszone w odpowiedzi na skargę, a zlecone w 2021 r., wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na wkreśleniu granic przedmiotowej nieruchomości na zdjęciach lotniczych z roku 1947, 1951, 1953, 1955 i 1960 oraz na planie ogólnym z 1931 r. i rozliczeniu nieruchomości w strefach zabudowy według tego planu. Do zintensyfikowania działań nie zmobilizowało organu nawet trzykrotne wymierzenie przez Sąd grzywny w związku z niewykonaniem wyroku z 28 kwietnia 2015 r. W konsekwencji nie budzi wątpliwości Sądu, że bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jednocześnie w ocenie Sądu, z uwagi na wydanie w dniu [...] października 2021 r. decyzji rozpoznającej wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, a w konsekwencji zakończenie postępowania w sprawie, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej stosownie do art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tej części skargę Sąd oddalił. Zauważyć przy tym należy, że poprzednio wydanymi w sprawie wyrokami z 16 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 804/18 oraz z 6 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1676/19 Sąd przyznał skarżącym kolejno po [...] zł, a następnie po [...] zł sumy pieniężnej, a więc otrzymały one zadośćuczynienie od organu z tytułu jego bezczynności.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O oddaleniu skargi w pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.