Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 140/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 31-33
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: par. 31
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 140
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny  odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. M., K. M. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki studni oddala skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. W. (dalej również: PINB w O. W.) z dnia [...] r. nr [...] nakazującą rozbiórkę studni wierconej.

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...].2007 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w O. W. wpłynęło pismo M. M. w sprawie wybudowania studni głębinowej (wierconej), na posesji należącej K. M. i J. M.a, przy granicy działki.

W toku przeprowadzonej w dniu [...].2007 r. kontroli na posesji zlokalizowanej w O. W., przy ul. M. F.ća 2 ( dz. nr [...]) ustalono, że właściciele tej nieruchomości K. M. i J. M., wykonali bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę studnię głębinową - wierconą o głębokości ok. 9,0 m. Inwestycję zrealizowano w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...], będącej własnością M. M..

Z uwagi na fakt, że wykonanie studni wierconej lub kopanej wymaga pozwolenia na budowę, w dniu [...] r. PINB w O. W., wydał decyzję nakazującą K. M. i J. M. wykonanie na własny koszt rozbiórki studni wierconej, zlokalizowanej w O. W., przy ul. M. F. (dz, nr [...]), wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Od decyzji tej K. M. i J. M. odwołali się do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., który decyzją z dnia [...].2007 r. uchylił kwestionowaną decyzję z dnia [...].2007r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...].2007 r. (k. 17 akt adm.) PINB w O. W. nałożył na K. M. i J. M. obowiązek przedłożenia w terminie do [...].2008 r. stosownych dokumentów, celem wszczęcia procedury legalizacji samowoli budowlanej. Na to postanowienie do WWINB w P. wpłynęło zażalenie K. M. i J. M.. W dniu [...].2008 r. WWINB w P. postanowieniem uznał zażalenie to za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia (k. 20 akt adm.).

W dalszej kolejności, decyzją z dnia [...].2008 r. PINB w O. W. umorzył postępowanie w sprawie wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków (w toku kontroli ustalono, że jest to szambo), zlokalizowanej w O. W., przy ul. M. F. (k. 25 akt adm.). Od tej decyzji odwołanie wniosła M. M.. WWINB w P. decyzją z [...].2008 r. uchylił w całości decyzję z dnia [...].2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Postanowieniem z dnia [...].2008 r. PINB w O. W. wezwał K. M. i J. M. do przedłożenia dokumentów zgodnych z art. 33 ust. 2, pkt 1,2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.). Następnie, postanowieniem z dnia [...].2008 r. na inwestora nałożony został obowiązek usunięcia uchybień dostarczonego projektu budowlanego studni wierconej.

Wobec faktu, że wykonanie studni wierconej w celu zaopatrzenia budynku mieszkalnego w wodę wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia postanowieniem z dnia [...].2009 r. (k. 32 akt adm.) K. M. i J. M. wezwano do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla wykonania studni wierconej w celu zaopatrzenia w wodę budynku mieszkalnego, zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. nr 129, poz.902). Na postanowienie to inwestorzy złożyli zażalenie, a WWINB w P. postanowieniem z dnia 17.04.2009 r. (k. 35 akt adm.) uznał je za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. Następnie w dniu [...].2009 r. WWINB w P. wydal postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia inwestorów na postanowienie PINB w O. W. z dnia [...].2009 r. (k. 41 akt adm.).

Postanowieniem z dnia [...].2009 r. PINB w O. W. wymierzył K. M. i J. M. karę z tytułu nielegalnego pobudowania studni wierconej w wysokości [...] zł (k. 48 akt adm.). Na postanowienie to inwestorzy wnieśli zażalenie, a W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...].2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (k. 52 akt adm.).

W dniu [...].2009 r. PINB w O. W. zawiadomił strony o ponownym wszczęciu postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie organ stwierdził, że usytuowanie studni narusza przepisy o odległościach, o których mowa w § 31 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. ( Dz. U. z 2002 r, nr 75, poz. 690 ze zm.), w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odległość studni wierconej od szamba powinna wynosić powyżej 15,0 m. W tym przypadku odległość ta nie jest zachowana (około 8,00 m). Zgodnie natomiast z uchwałą nr XVIV/435/2001 Rady Miejskiej O. W. z dnia 27.04.2001 r. w sprawie zmiany miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego miasta O. W., w rejonie ul. P. plan miejscowy przewiduje "zaopatrzenie w wodę z wodociągu miejskiego" (§ 5 pkt 2a).Organ wskazał, iż zapis taki prowadzi do wniosku, że wykonanie studni wierconej jest niezgodne miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (niezgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), co wyklucza możliwość legalizacji studni.

W związku z tym, że nie są spełnione warunki legalizacji przedmiotowego obiektu, zgodnie z art. 48 ust. 1 - ustawy Prawo Budowlane PINB w O. W. decyzją z dnia [...].2009 r. nakazał K. M. i J. M. wykonanie na własny koszt rozbiórki studni wierconej, zlokalizowanej na dz. nr [...] w O. W., przy ul. M. F. (k. 114 akt adm.).

W przewidzianym ustawą terminie odwołanie od tej decyzji złożyli K. M. i J. M. podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa m.in., poprzez: naruszenie art. 107 § 1 kpa z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji; art. 157 § 2 kpa wobec faktu, że w prowadzonym postępowaniu nie stwierdzono nieważności decyzji PINB z dnia [...] 2005 r. nr [...] o oddaniu budynku mieszkalnego (wraz z przyłączami) do użytkowania bez uwag i zastrzeżeń PINB. W takiej sytuacji, w ocenie odwołujących się, wszczynanie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną i ostateczną decyzją administracyjną jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. W odwołaniu załażono, że zawiadomienie z dnia [...] 2009 r. o ponownym wszczęciu postępowania, stanowi wykroczenie poza obowiązujące przepisy proceduralne określone w kpa, które regulują kwestie wszczynania postępowania. W dalszej kolejności wskazano na naruszenie art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji RP, z uwagi na fakt, że w powiecie ostrowskim jest kilka tysięcy studni bez pozwolenia budowlanego, a w żadnej z tych spraw nie wszczęto postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej. Odwołujący się wskazali, iż wydana decyzja narusza konstytucyjną zasadę równości wszystkich obywateli wobec prawa, bowiem na ich ulicy są 4 studnie, bez pozwolenia budowlanego, a tylko wobec nich prowadzone jest postępowanie.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...].2009 r. utrzymał w mocy decyzję PINB w O. W.

Uzasadniając organ II instancji wskazał, iż budowa studni nie została przez ustawodawcę zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę - nie została wymieniona w zamkniętym katalogu zawartym w art. 29 Prawa budowlanego. Wykonana przez odwołujących się studnia wiercona nie stanowi "obudowy ujęcia wody podziemnej", o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 10 ustawy Prawo budowlane i której realizacja zwolniona jest z obowiązku uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie wykonano ujęcie wody (studnię wierconą), stanowiące urządzenie służące poborowi wody, które wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Stąd w sprawie zastosowanie znajduje procedura określona w art. 48 Prawa budowlanego. Jednakże, jak wyjaśnił organ odwoławczy warunkiem legalizacji samowoli budowlanej dokonywanej w ramach wspomnianej procedury jest spełnienie przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, tj.:

1. zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

2. zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Przy czym niespełnienie którejkolwiek ze wskazanych przesłanek wyklucza możliwość legalizacji samowoli.

Organ wyjaśnił, że w świetle zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie została spełniona żadna z tych przesłanek. Po pierwsze, bowiem lokalizacja przedmiotowej studni narusza przepisy o odległościach, o których mowa w § 31 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich sytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w zakresie odległości od zbiornika gromadzącego nieczystości (około 8 m zamiast 15 m) oraz granicy z sąsiednią działką (1,5 m zamiast 5 m). Po drugie, ze znajdującej się w aktach sprawy kopii uchwały Rady Miejskiej O. W. z dnia 27 kwietnia 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. W.ego terenu w rejonie ul. P. wynika, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje "zaopatrzenie w wodę z wodociągu miejskiego". W świetle powyższego wykonanie studni wierconej celem zaopatrzenia w wodę uznać należało za niezgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a konkretnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że w dniu [...] 2005 r. inwestor dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, od którego organ I instancji nie wzniósł sprzeciwu. Rozstrzygnięcie organu nie miało formy decyzji administracyjnej, lecz miało charakter tzw. "milczącej zgody", co do której nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności. Za błędną uznał organ argumentację odwołujących się, sprowadzającą się do uznania, że skoro organ nie wniósł sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego wraz z przyłączami, a nie było wówczas sieci wodociągowej, to organ wyraził zgodę na budowę studni bez pozwolenia. Takie stanowisko, w ocenie organu II instancji, stanowiłoby bowiem niedopuszczalne uproszczenie i próbę obejścia przepisów prawa. Brak sieci wodociągowej nie uprawniał, bowiem inwestora do budowy studni bez pozwolenia na budowę. WWINB w P. zgodził się, że błędem organu I instancji było ponowne wszczęcie postępowania w rozpoznawanej samej sprawie, po uchyleniu postanowienia z dnia [...] 2009 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu II instancji ponowne wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie było działaniem wadliwym, lecz nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Nie podzielono również zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 107 § 1 kpa, w zakresie braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej. W ocenie WWINB w P. organ ten wyczerpująco opisał stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił, że nie zostały spełnione przesłanki legalizacji obiektu i w związku z tym uzasadnione jest wydanie decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.Za nietrafiony w ocenie organu odwoławczego uznać należało również argument odwołujących się, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza budowę obiektów, co do których me formułuje wprost zakazu ich budowy.

W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wnieśli K. M. i J. M. domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, jako: naruszającej prawo proceduralne i materialne oraz ustawę zasadniczą, a także stojącą w sprzeczności z ukształtowanym dotychczas orzecznictwem Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżących zgodnie z obowiązującym prawem pozwolenie na budowę integralnie obejmowało budynek wyposażony w instalacje i urządzenia techniczne, stanowiące całość technicznie – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Skarżący wskazali też, że zamiast przyłącza wodociągowego przewidzianego w warunkach zabudowy wykonali zasilanie budynku z własnej studni, a więc w istocie rzeczy odstąpili od ustalonych warunkach zabudowy. W ich ocenie jednak, odstąpienie to nosi znamiona odstępstwa od uzyskanego pozwolenia budowlanego, a w takich przypadkach zastosowanie ma art. 51 w zw. z art. 50a Prawa budowlanego, a nie jak błędnie przyjął organ art. 48 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu [...].2010 r. skarżący wyjaśnił, że na etapie postępowania w sprawie pozwolenia w sprawie ustalenia warunków zabudowy i pozwolenia na budowę nie było możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej, aczkolwiek została ona wykonana w latach 2006-2007 (k. 73).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że K. M. i J. M., wykonali na swojej działce bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę studnię wierconą - głębinową. Kwestią bezsporną pozostaje również i nie budzi wątpliwości Sądu, że inwestycję tę zrealizowano na obszarze objętym ustaleniami uchwały nr XVIV/435/2001 Rady Miejskiej O. W. z dnia 27.04.2001 r. w sprawie zmiany miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego miasta O. W., która w rejonie na którym dokonano samowoli budowlanej przewiduje "zaopatrzenie w wodę z wodociągu miejskiego" (§ 5 pkt 2a). Sieć wodociągową ulicy wykonano w latach 2006-2007. Bezspornym pozostaje również, że przedmiotową studnię posadowiono w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej oraz ok. 8m od zbiornika na nieczystości. Przedmiotem sporu w ustalonym stanie faktycznym pozostaje niedopuszczalność legalizacji samowolnie pobudowanej studni oraz legalność wydanego nakazu jej rozbiórki.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji nakazującej skarżącym dokonanie rozbiórki spornej studni stanowi art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej jako: Prawo budowlane), w myśl którego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli budowa ta jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zaprezentowanych przez skarżących wątpliwości, co do istnienia wymogu uzyskania pozwolenia na budowę na realizację spornej inwestycji, a także nawiązując do argumentacji skargi – z jednej strony kwestionującej zasadność żądania pozwolenia na budowę w odniesieniu do studni, z drugiej zaś strony wskazujący na rzekome objęcie spornej inwestycji pozwoleniem budowlanym z [...].2001 r. - zauważyć należy, że stosownie do treści art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, przez urządzenia budowlane rozumieć należy urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Przeznaczenie obiektu budowlanego decyduje zatem o rodzaju urządzeń technicznych niezbędnych dla jego eksploatacji. Związanie urządzenia z obiektem oznacza tym samym przede wszystkim związanie w sensie funkcjonalnym. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że do urządzeń budowlanych należą z całą pewnością urządzenia służące zaopatrzeniu obiektu w wodę. Urządzenia te w przypadku wielu kategorii obiektów budowlanych są bowiem niezbędne dla stworzenia właściwych warunków ich użytkowania. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że studnia głębinowa, z której woda służy lub ma służyć celom zgodnym z przeznaczeniem budynku jest z nim funkcjonalnie związana i stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowym nie budzi też wątpliwości, że związek ten nie stoi jednak na przeszkodzie uznaniu, że studnia głębinowa jest jednocześnie - samodzielnym - obiektem budowlanym. Mając na uwadze rodzaj obiektów wymienionych przykładowo w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jako budowle, przyjąć należy bowiem, że studnia głębinowa należy do tej właśnie kategorii obiektów budowlanych. Konsekwencją uznania studni głębinowej za urządzenie budowlane i jednocześnie za budowlę jest poddanie robót budowlanych związanych z jej wykonaniem wymogom ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, z zastrzeżeniem art. 29-31, roboty budowlane można rozpocząć - jedynie - na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest wykonywanie obudowy ujęć wód podziemnych, na które stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 10 powołanej ustawy wystarczające jest zgłoszenie zamiaru wykonania przedmiotowych robót budowlanych właściwemu organowi (por. wyrok NSA z 27.11.2009 r., sygn. II OSK 1840/08). W świetle powyższego wymóg uzyskania pozwolenia na budowę spornej inwestycji nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, a za oczywiście chybione uznać należy stanowisko skarżących o zaistnieniu przesłanek określonych w art. 50 - 51 Prawa budowlanego. W świetle powyższego nie można również podzielić argumentacji skargi, iż ocena legalności spornej studni dokonywana jest w administracyjnym toku postępowania po raz drugi. Z treści załączonego do akt zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego - jak wskazuje prezentata PINB w O. W. złożonego [...].2005 t. (k.55 akt adm.) – wynika, w sposób wyraźny, iż dotyczyło ono wyłącznie "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" zrealizowanego na podstawie decyzji z [...].2001 r. Również treść znajdującego się w aktach sprawy załącznika do zawiadomienia (kserokopia dokumentu z [...].2001 r.) nie pozostawia wątpliwości co do tego, że projekt budowlany i pozwolenie na budowę dotyczyły – wyłącznie – budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Tak więc twierdzenie skarżących o legalnych podstawach realizacji spornej studni nie znajduje uzasadnienia w zebranej dokumentacji.

Podkreślenia wymaga, że o samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego można mówić wówczas gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (por. Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, s. 486). Z taką sytuacją, bez wątpienia, mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W świetle obowiązującej regulacji prawnej nakaz rozbiórki samowoli budowlanej nie jest orzekany bezwzględnie, ale ustawodawca zobowiązał właściwe organy do badania czy samowolnie zrealizowana inwestycja jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy możliwe jest doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Warunkiem wydania decyzji legalizacyjnej jest natomiast łączne spełnienie obu przesłanek wymienionych w art.48 ust.2 Prawa budowlanego tj. zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 48 ust.2 pkt 1, jak i - innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - art.48 ust.2 pkt 2 tej ustawy. Bez wątpienia orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji poczyniły w toku postępowania stosowne, w tym zakresie ustalenia. W pierwszej kolejności ustalenia wymagało czy i ewentualnie, które z przepisów znajdują w rozpoznawanej sprawie zastosowanie. Ocena organów dokonana w tym zakresie okazała się właściwa. Słusznie organy obu instancji dokonały analizy zgodności realizacji spornej studni z § 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny podpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 – dalej jako: rozporządzenie). Z treści § 31 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sposób jasny wynika, bowiem iż odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej) powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej 5 m do granicy działki. Tymczasem, ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika bezspornie, iż istniejący stan faktyczny narusza postanowienia § 31 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, bowiem sporną studnię posadowiono w odległości 1,5m od granicy działki. Podkreślenia wymaga, że dokonując oceny zgodności spornej inwestycji z przepisami Sąd miał również na uwadze brzmienie ust. 2 § 31 rozporządzenia, dopuszczającego sytuowanie studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki - pod warunkiem - zachowania na obydwu działkach odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5 § 31 rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy możliwość ta nie umknęła również uwadze organów, które ustaliły jednak, że sporna studnia usytuowana została w odległości ok. 8m od zbiornika na nieczystości. Podkreślenia wymaga, że prawidłowość ustaleń w tym zakresie do dnia rozprawy pozostawała niekwestionowana. Tymczasem, taki rezultat ustaleń przesądził o niedopuszczalności usytuowania studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki, tj. na warunkach wskazanych w § 31 ust. 2, bowiem inwestycja ta nie odpowiada wymogom § 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Charakter i waga stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie zgodności przedmiotowej samowoli budowlanej z przepisami wyklucza możliwość doprowadzenie jej, w tym zakresie, do stanu zgodnego z prawem. W świetle powyższego, nie powinna zatem budzić wątpliwości, trafność ustaleń organów, co do stopnia naruszenia przez sporną inwestycję przepisów techniczno-budowlanych. Podkreślenia przy tym wymaga, że wbrew zarzutom skargi dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie zasadniczego znaczenia nie miała kwestia precyzyjnego ustalenia daty realizacji spornej samowoli budowlanej. Skarżący wywodzą, bowiem, że byli przekonani, iż "studnia była realizowana w ramach pozwolenia na budowę" z 19.12.2001 r. Obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.) w sposób zbliżony (niemal tożsamy) regulowany zasady posadowienia studni. Jedyne rozbieżności pomiędzy obowiązującą, a poprzedzającą ją regulacją dotyczą wyłącznie wymaganych prawem odległości, które wówczas były większe niż obecnie (§ 31 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 - obecnie 5m, zamiast ówcześnie wymaganych 7,5m). Błędnie również skarżący wnioskują o wyłączeniu stosowania § 31 rozporządzenia w odniesieniu do studni wierconych. O ile, bowiem regulacja zawarta w § 33 rozporządzenia w sposób wyraźny wskazuje, iż zawarte w nim wymogi odnoszą się do studni wierconych, to brak jakiegokolwiek dookreślenia w § 31 wskazuje, iż jest to przepis, którego wymogi muszą zostać uwzględnione niezależnie od rodzaju studni.

Odnosząc się z kolei do zarzutu wadliwego – w ocenie strony skarżącej – stanowiska organów, co do sprzeczności zrealizowanej samowoli z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że warunkiem wydania decyzji legalizacyjnej (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego) jest spełnienie obu warunków tam wymienionych, tj. zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art.48 ust.2 pkt 1), jak i - innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art.48 ust.2 pkt 2). W konsekwencji stwierdzenie braku wypełnienia jednego z dwóch koniecznych przesłanek legalizacji ustalonych w art.48 ust.2 Prawa budowlanego, wyłącza obowiązek badania czy spełniony został drugi warunek legalizacji (por. wyrok NSA z 26.11.2008 r., sygn. II OSK 1461/07). Przenosząc przytoczoną myśl na grunt rozpoznawanej sprawy wyjaśnić należy, że niezależnie od trafności przytoczonej argumentacji, co do zgodności samowoli z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, możliwość zalegalizowana spornej studni jest wykluczona z powodu zrealizowania jej z naruszeniem § 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Wszelkie zatem rozważania co do zgodności przedmiotowej samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznać należy za bezprzedmiotowe.

Przechodząc w dalszej kolejności do zarzutu skargi dotyczącego wadliwego wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek M. M. wyjaśnić należy, że stanowisko skarżących nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Jakkolwiek, bowiem zasadnie skarżący zakładają, że impuls do podjęcia czynności zmierzających do zbadania legalności pobudowanej studni stanowiło pismo M. M. to jednak zasady wszczynania postępowania administracyjnego uregulowane zostały w Dziale II, Rozdziale 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa). Przepisy kpa nie określają formy wszczęcia postępowania zwykłego, jednak nie może budzić wątpliwości, że w myśl zasad ogólnych postępowanie dotyczące określenia ciążących na jednostce obowiązków wszczęte może zostać wyłącznie z urzędu, a datą wszczęcia postępowania z urzędu jest data dokonania pierwszej czynności wobec strony. Zgodzić się należy jednak ze skarżącymi, że błąd proceduralny stanowiło ponowne wszczęcie postępowania po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Za trafne uznać jednak trzeba stanowisko organu, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się kolejnych zarzutów skargi wyjaśnić należy, że przepis art. 48 Prawa budowlanego nie przewiduje określenia terminu do wykonania orzeczonej rozbiórki, a wydanie przez organ orzeczenia w tym zakresie stanowiłoby przesłankę nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (por. wyrok WSA z 27.02.2009 r., sygn. II SA/Gl 968/08). Decyzja o nakazie rozbiórki ma charakter związany, a nie jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Również ocena zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie potwierdza stanowiska skarżących o "uznaniowym charakterze" decyzji. Ustaleń organów nie sposób uznać za dowolne, bowiem jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Zarzut dowolności wykluczają natomiast ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego, zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa). W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że postępowanie dowodowe przeprowadzono prawidłowo. Sami skarżący również nie wskazują jakie ewentualnie okoliczności wymagałyby, w ich ocenie, wnikliwszego wyjaśnienia. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, a więc zasady równości obywateli wobec prawa, wyjaśnić należy, że konstytucyjna zasada równości obywateli gwarantuje równość wobec prawa, a nie wobec jego naruszeń. Jeżeli zatem nawet, jak twierdzą skarżący, część obywateli – w tożsamym stanie faktycznym i prawnym – traktowana jest w sposób preferencyjny, to ustalenia te nie mogą uzasadniać orzeczenia o wadliwości zaskarżonej decyzji lub decyzji ją poprzedzającej.

Reasumując zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na sposób załatwienia niniejszej sprawy, w szczególności zaś zarzucanego naruszenia art. 7 - 9, 107 § 1 i § 3 i art. 129 § 2 kpa. Podkreślenia, bowiem wymaga, że ewentualne uchylenie decyzji z uwagi na naruszenie w sprawie przepisów kpa jest możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Oznacza to, że naruszenie przepisów postępowania (a więc kpa) stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takich naruszeń Sąd nie dostrzega.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.

jh