Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 212/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 272 ust.5, 10, art. 552 ust.2a pkt 2, art. 268, art. 274 ust. 5, art. 403 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 145 par  1pkt 1 lit a, c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Brygida Myszyńska - Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej Hrubieszów na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 stycznia 2022r., znak: LU.ZUO.1.4701.2938.2021.AK w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Gminy Miejskiej Hrubieszów kwotę 1500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 stycznia 2022r., znak: LU.ZU0.1.4701.2938.2021.AK Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Białej Podlaskiej - na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 272 ust. 5 i art. 273 ust. 6 związku z art. 300 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.), dalej jako "pr. wod." określił G. H., za okres II kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 56 784 zł za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych z terenu osiedla J. w H. z odpływem do rzeki H.

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny:

Dyrektor Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w piśmie z 14 września 2021r. wezwał G. H. do złożenia oświadczenia w celu ustalenia opłat za usługi wodne za II kwartał 2018 r. tj. za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych z terenu osiedla J. w H. z odpływem do rzeki H., realizowane zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia 29 maja 2014 r.

W odpowiedzi skarżąca Gmina podniosła, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, ujętych w system kanalizacji deszczowej z terenu osiedla J. odbywa się poza granicami administracyjnymi miasta H., ponieważ wylot W1 znajduje się na działce nr [...] w miejscowości Ś. i nie podlega opłacie zmiennej za usługi wodne, dlatego Gmina nie złożyła żądanego oświadczenia.

W związku z tym Dyrektor Zarządu Zlewni sporządził na podstawie art. 272 ust. 5 pr. wod. oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 736 ze zm.) informację ustalającą G. H. opłatę za usługi wodne za II kwartał 2018 r. w wysokości 56.784 zł. Jednocześnie wyjaśnił, że ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w kwartale (75.712 m3) została obliczona na podstawie art. 552 ust. 2 pkt 1 pr. wod. jako iloczyn średniej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w m3 na dobę (832 m3/d), która może być odprowadzona wg pozwolenia wodnoprawnego i liczby dni w kwartale (91).

G. H. wniosła reklamację do tej informacji zarzucając brak podstaw do ustalenia opłaty zmiennej i błędny sposób obliczenia wysokości tej opłaty.

Dyrektor Zarządu Zlewni w B. P. PGW WP nie uwzględnił reklamacji, wydając wskazaną na wstępie decyzję.

Zdaniem organu, przepis art. 272 ust. 5 pr. bud. nie mówi o lokalizacji miejsca odprowadzania wód opadowych i roztopowych, lecz o miejscu ujmowania tych wód, a są to granice administracyjne miast. Ustawodawca miał na myśli objęcie opłatą odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych ujmowanych w terenach administracyjnych miast - tereny miejskie są w znacznej części terenami utwardzonymi ze zmniejszonymi możliwościami infiltracji wód do gruntów i w konsekwencji powodujące gromadzenie znacznych ilości wód opadowych i roztopowych skutkujące koniecznością ich odprowadzania. W niniejszej sprawie wody opadowe i roztopowe ujmowane są w granicach administracyjnych miast (osiedle [...] znajduje się na terenie miasta H.) za pomocą zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej zakończonego wylotem W1 - stanowiącego zamknięty system kanalizacji deszczowej oraz rowem melioracyjnym H-25, który jest elementem otwartego systemu kanalizacji deszczowej, do rzeki [...] (co wynika z pozwolenia wodnoprawnego). Ponadto zgodnie z ewidencją urządzeń melioracji wodnych, ujście rowu H-25 znajduje się w granicach administracyjnych Miasta H..

Organ za nieuzasadniony uznał zarzut Gminy dotyczący błędnego sposobu ustalenia wysokości opłaty zmiennej stwierdzając, że choć Gmina oczekuje ustalenia opłaty za rzeczywistą ilość odprowadzonych wód, to jednak pomimo wezwania nie przedstawiła wymaganego oświadczenia. Dyrektor Zarządu Zlewni zmuszony więc był ustalić opłatę z zastosowaniem metody określonej w art. 552 ust. 2 pkt 1 pr. wod., a więc w wyższej wysokości, niż za faktycznie odprowadzone do wód - wody opadowe i roztopowe. Organ wyjaśnił więc, że zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia 29 maja 2014r. G. H. korzysta z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z terenu osiedla J. w H. z odpływem do rzeki H.. Z pozwolenia wynika, że wody opadowe i roztopowe odprowadzane są w granicach administracyjnych miast do rzeki H., potwierdzenie na to znajduje się w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego zostało udzielone przedmiotowe pozwolenie. "Zadaniem projektowanego kanału deszczowego będzie zebranie i grawitacyjne odprowadzanie wód opadowych z ul. [...], części ul. [...], ul. [...], ul. [...], Królowej J. i K. K. oraz wód napływających na teren przyległy Jednostki Wojskowej, do rzeki H. za pośrednictwem rowu melioracyjnego H -25."

Należna opłata zmienna za II kwartał 2018 r. została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 pr. wod. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód (75.712 m3) i czasu (1 kwartał). Wysokość jednostkowej stawki opłaty stałej została określona w § 8 pkt 1 rozporządzenia, który mówi, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych 0,75 zł za 1 m3 na 1 rok. Ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do wód (75.712 m3) została obliczona jako iloczyn średniej ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych do wód, wyrażonej w m3 na dobę (832 m3/d), która może być odprowadzona wg pozwolenia wodnoprawnego i liczby dni kwartału (91 dni).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. H. reprezentowana przez Burmistrza Miasta domagała się uchylenia powyższej decyzji, zarzucając jej wydanie z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 §1 i art. 80, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 11 k.p.a. oraz art. 268 ust. 1 pkt 3a, art. 272 ust. 5, art. 298 pkt 1 pr. wod.

Skarżąca podobnie, jak w reklamacji, podniosła, że nie było podstaw prawnych do ustalenia opłaty, a ponadto zastosowano błędną metodologię.

Jej zdaniem, z przepisów art. 272 ust.5 i art. 552 ust.2g pr. wod. oraz z § 8 rozporządzenia, wynika, że opłata zmienna ustalana jest za odprowadzanie wód opadowych w granicach administracyjnych miasta, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, gdyż zgromadzone na terenie miasta (O. ) wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego H-25 na działce leżącej już poza granicami administracyjnymi miasta (wylot W1 do koryta rowu melioracyjnego H-25 o rzędnej 180,18 m.n.p.m. - działka nr [...] w m. Ś., gm. H.). W przekonaniu skarżącej, taką interpretację przepisów sugeruje wzór "oświadczenia" zamieszczony na stronie Wód [...]: "oświadczenie podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast". Wszystkie pola w tym oświadczeniu odnoszą się do wprowadzania wód w granicach administracyjnych miast. We wszystkich wskazanych przepisach jest mowa o odprowadzaniu wód w granicach administracyjnych miasta, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Niezależnie do tego, skarżąca Gmina zakwestionowała także sposób naliczenia opłaty zmiennej polegający na posłużeniu się Qdśr=832 m3/d, zamiast Qrmax=99.840 m3/rok. Przepis art. 272 ust. 5 pr. wod. nakazuje ustalać opłatę zmienną jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach. Zważywszy, że czynnik czasu wyrażony jest w jednostce roku, w przypadku obliczania opłaty zmiennej za okres kwartału, kwota uzyskana w wyniku przeliczenia ilości odprowadzonych wód i stawki powinna zostać dodatkowo pomnożona przez wartość 0,25 (odpowiadającą kwartałowi w stosunku do roku), czyli w przypadku opłaty za II kwartał 2018r. powinna wynosić 18 720,00 zł: iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł za 1 m3) oraz ilość odprowadzanych wód za rok (99 840 m3/rok) pomnożona przez wartość 0,25 odpowiadającą kwartałowi w stosunku do roku (1/4).

Skarżąca podniosła, że opłata powinna zostać naliczona za faktyczne skorzystanie z wód, a więc należało przyjąć wyłącznie wartość odzwierciedlającą rzeczywistą ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych z terenu osiedla J.. Organ zaniedbał wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, miarodajnego dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia, nie przeprowadził kontroli gospodarowania wodami, nie informował strony o zebranych materiałach (takie stanowisko zostało wyrażone w wyroku WSA w Lublinie z dnia 21 października 2020r., II SA/Lu 783/19).

Ponadto skarżąca podniosła, że obowiązek składania oświadczenia, o którym mowa w art. 572 ust. 2g pr. wod., dotyczy opłat ponoszonych począwszy od IV kwartału 2018r, zaskarżona decyzja dotyczy natomiast opłaty za II kwartał 2018r., a więc za okres, gdy Gmina nie miała jeszcze takiego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga G. H. zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne.

Bezsporne jest, że odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, które jest jedną z form korzystania ze środowiska, podlega opłatom: stałej i zmiennej, stosownie do przepisów art. 270-272 pr. wod.

Przedmiotem decyzji w niniejszej sprawie jest ustalenie skarżącej Gminie opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu osiedla J. w H. z odpływem do rzeki H. w II kwartale 2018r.

Z urzędu jest Sądowi wiadome, że opłata stała dotycząca tych wód za cały 2018r. została ustalona skarżącej Gminie odrębną decyzją, która podlegała kontroli tut. sądu, który prawomocnym wyrokiem z 27 maja 2021r., II SA/Lu [...] oddalił skargę.

Wysokość opłaty zmiennej w zaskarżonej decyzji została ustalona na podstawie art. 275 ust. 2 pr. wod. w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 273 ust. 6 pr. wod. i z zastosowaniem metody określonej w art. 552 ust. 2 pkt 1 pr. wod., a więc na podstawie danych wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Organ stosując tę metodę wskazał, że Gmina pomimo wezwania i istniejącego obowiązku nie przedstawiła oświadczenia, o którym mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 pr. wod., a więc niemożliwe było ustalenie rzeczywistej ilości odprowadzonych przez nią w tym okresie wód opadowych.

Stanowisko organu jest wadliwe, zaś wydanie decyzji ustalającej wysokości opłaty zmiennej zgodnie z metodą wskazaną w art. 552 ust. 2 pkt 1 pr. wod. co najmniej przedwczesne.

Zgodnie z art. 272 ust. 5 pr. wod. - Wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności.

Nie jest kwestionowane, że wysokość opłaty zmiennej (w przeciwieństwie do opłaty stałej) nie jest determinowana treścią pozwolenia wodnoprawnego, lecz zależy od rzeczywistej ilości odprowadzonych wód, która co do zasady powinna być wykazana urządzeniami do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności (art. 272 ust. 5 pr. wod.). Ustawodawca jednocześnie wyznaczył czas do końca 2026r. na zainstalowanie takich urządzeń, wprowadzając w okresie przejściowym inne metody ustalania zmiennej (art. 572 ust. 1 i ust. 7 pr. wod.), wskazane w art. 552 pr. wod.

Zgodnie z art. 552 ust. 1. Wymóg stosowania urządzeń pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranej wody oraz ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, o którym mowa w art. 36, stosuje się od dnia 31 grudnia 2026 r.

2. Ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie: 1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód; 2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych; 3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych.

2a. Ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie: 1) odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo 2) oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały.

2b. Podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne są obowiązane składać oświadczenia, o których mowa w ust. 2a pkt 2, zgodnie z wzorami zamieszczonymi w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Wód Polskich: 1) Wodom Polskim w celu ustalenia wysokości opłat, o których mowa w art. 272 ust. 1-l i 9 oraz art. 275 ust. 8 pkt 6, 2) wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w celu ustalenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 8 - w terminie 30 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału, z tym że oświadczenia za IV kwartał 2026 r. podmioty korzystające z usług wodnych składają w terminie do 14 stycznia 2027 r.

Rację ma skarżąca Gmina, że w świetle przytoczonego przepisu, w celu ustalenia opłaty zmiennej, organ powinien był podjąć czynności zmierzające do ustalenia faktycznego, rzeczywistej wielkości odprowadzonych przez Gminę z terenu osiedla J. do wód rzeki H. wód opadowych. Uproszczenie zasad ustalania takiej opłaty w okresie przejściowym (do końca 2026r.) nie oznacza bowiem, że w okresie przejściowym można zrównywać sposób ustalania opłaty stałej i opłaty zmiennej (opierając się wyłącznie na sztywnych danych wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym), skoro z woli ustawodawcy również w tym okresie charakter tych opłat został zróżnicowany.

W niniejszej sprawie organ ograniczył postępowanie wyjaśniające wyłącznie do wezwania G. H. do złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 pr. wod., co nie było wystarczające. Przede wszystkim należy podnieść, że (jak słusznie zauważyła skarżąca), nie miała obowiązku składania takiego oświadczenia za I kwartał 2018r. Z przepisu przejściowego (art. 6 ustawy nowelizującej z dnia 20 lipca 2018 r.), podmioty korzystające z usług wodnych składają po raz pierwszy Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, za pierwszy pełny kwartał przypadający po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Obowiązek składania oświadczeń dotyczy zatem opłat ponoszonych począwszy od trzeciego kwartału 2018 r. Zaskarżona decyzja dotyczy opłaty za II kwartał 2018 r., a więc skarżąca Gmina nie miała jeszcze obowiązku składania takiego oświadczenia.

Wobec braku obowiązku Gminy złożenia takiego oświadczenia za ten okres, organ w celu ustalenia, ile wody opadowej Gmina w tym okresie faktycznie ujęła i następnie odprowadziła do wód (do rzeki H. powinien - zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. - jako dowód dopuścić wszystko, co mogło się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, w szczególności takim dowodem mogły być informacje uzyskane od podmiotu obowiązanego do uiszczenia opłaty o ilości wód planowanych do odprowadzenia w danym roku (zob. wyrok NSA z 16 listopada 2021r., III OSK 4271/21 i powołane w nim wyroki NSA z dnia 26 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OSK 3980/19, II OSK 3981/19 i II OSK 3982/19).

W niniejszej sprawie organ nie zwrócił się do Gminy o nadesłanie takich informacji, ograniczając się wyłącznie do złożenia oświadczenia, spełniającego wymogi z art. 552 ust. 2b pr. wod. Wezwanie zostało sformułowane ogólnie i dotyczyło także kolejnych okresów tj. II, III i IV kwartału 2018r., I-IV kwartałów 2019r. i 2020r. oraz I i II kwartału 2021r. Ze względu na brak wyraźnego żądania udzielenia przez Gminę informacji na temat wielkości wód odprowadzonych przez nią faktycznie w II kwartale 2018r., czy wielkości planowanej do odprowadzenia w tym okresie, nie można uznać, że organ przeprowadził wyczerpująco, zgodnie z zasadami z art. 7 i 77 k.p.a., postępowanie wyjaśniające.

Poza tym zasadny jest zarzut skarżącej co do sposobu wyliczenia opłaty.

Z art. 274 ust. 5 pkt "c" pr. wod. wynika, że stawki za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej są jedynymi, które zostały ustalone z uwzględnieniem już w samym wskaźniku jednostki czasu (w postaci jednego roku) w jakiej następuje odprowadzanie danej ilości wód opadowych lub roztopowych. Wszystkie pozostałe wskaźniki odnoszą się tylko do wielkości fizycznych obrazujących wielkość korzystania z danej usługi wodnej, bez wskazania czasu w jakim to następuje. Takie ukształtowanie jednostkowej stawki opłaty jako odnoszonej do ilości odprowadzanych wód w danym okresie czasu wynoszącym rok wskazuje, że zamiarem prawodawcy było nawiązanie nie do konkretnej ilości wód opadowych i roztopowych odprowadzanej w danej jednostce rozliczeniowej, którą dla każdej opłaty zmiennej jest kwartał (art. 272 ust. 10 pr. wod.), ale nawiązanie do wielkości średniej, względnie prognozowanej ilości odprowadzanych w ciągu roku wód opadowych lub roztopowych. Taka wykładnia powołanych przepisów jest spójna z brakiem wprowadzenia obowiązku opomiarowania tej specyficznej usługi wodnej jaką jest odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych, jak i samym charakterem tej usługi wodnej i generowanych przez nią kosztów środowiskowych i kosztów zasobowych. Należy zatem przyjąć, że ilość odprowadzonych wód, wyrażona w m3, o jakiej mowa w art. 272 ust. 5 pr. wod., oznacza ilość wód planowanych do odprowadzenia w roku, która to wielkość wynika z pozwolenia wodnoprawnego, w którym zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 2 pr. wod., określa się ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę i średnią ilość m3 na rok, a więc parametry konieczne dla ustalenia opłaty stałej (maksymalna ilość m3/s) i opłaty zmiennej (średnia ilość m3/rok). Z powyższych rozważań wynika, że co do zasady dla ustalenia ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 należy się odwołać do osnowy decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego ustalającej średnią ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w m3/rok (tak: powołany wyżej wyrok NSA z 16 listopada 2021r., III OSK 4271/21). Błędnie zatem w rozpatrywanej sprawie organ wyliczył dla skarżącej opłatę zmienną przyjmując Qd śr, zamiast Qr max.

Zaskarżona decyzja została więc wydana co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem powołanych przepisów, dlatego Sąd uchylił ją na podstawie art. 145. § 1 pkt 1lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2022r., poz. 329 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.".

Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skarżącej, że warunkiem ustalenia opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych do wód, tj. opłaty o której mowa w art. 272 ust. 5 pr. wod., jest to, by wody były odprowadzane na terenie objętym granicami administracyjnymi miasta. Skarżąca podnosi, że wody z O. J. są wprawdzie ujmowane z obszaru położonego w granicach administracyjnych miasta (osiedle leży w tych granicach), ale odprowadzane są wylotem W1 do rowu melioracyjnego H-25, który znajduje się już poza tymi granicami, tj. na działce nr [...] w miejscowości Ś..

Z przepisu art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. "a" i "b" pr. wod. jednoznacznie wynika, że opłata dotyczy odprowadzania wód "ujętych w granicach administracyjnych miast" (a), czy wód "pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast" (b). Ustawodawca nie precyzuje natomiast gdzie (w jakie miejsce) wody, zgromadzone z obszarów administracyjnych miast, mają zostać odprowadzone. Z punktu widzenia nałożenia opłaty za takie usługi wodne nie ma znaczenia, czy miejsce wprowadzenia ujętych na obszarze miasta wód leży jeszcze w granicach administracyjnych tego miasta, czy poza nim. W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Gminy M. w H. z 27 maja 2021r., II SA/Lu 65/21 dotyczącej ustalenia opłaty stałej za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych z terenu osiedla J. w H. kanałem deszczowym do rowu melioracyjnego H-25 w miejscowości Ś. z odpływem do rzeki H. , a więc dotyczącej tych samych wód, co w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że "zarówno treść operatu (zwłaszcza s. 3-4), jak i pozwolenia wodnoprawnego z 29 maja 2014r. wskazują w sposób jednoznaczny, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu osiedla następuje do koryta rowu melioracyjnego, ale z odpływem do rzeki H. Pozwolenie wodnoprawne jednoznacznie przesądza, że wody opadowe i roztopowe z terenu osiedla są odprowadzane do rzeki H. , a rów melioracyjny jest jedynie elementem tego systemu odprowadzania wód opadowych i roztopowych – do wód. Rów nie pełni roli ostatecznego odbiornika wód, w świetle pozwolenia jest nim rzeka". W związku z tym okoliczność, że wody opadowe i roztopowe z granic administracyjnych miasta H., z osiedla J. są odprowadzane za pośrednictwem rowu melioracyjnego, który znajduje się już poza tymi granicami nie stanowi o niedopuszczalności ustalenia opłaty za tę usługę wodną, w tym opłaty zmiennej. Nie ma przy tym znaczenia to, że sporny rów może ewentualnie gromadzić wody opadowe z terenu działki, na której się znajduje (a więc z działki nr [...] w Ś. ), skoro opłata ustalana jest za wody opadowe i roztopowe rzeczywiście zgromadzone na danym obszarze w granicach administracyjnych miasta.

Pomimo nietrafności omawianego zarzutu, skarga okazała się uzasadniona z przedstawionych wyżej przyczyn.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ wezwie skarżącą do przedstawienia informacji na temat ilości wód faktycznie odprowadzonych z terenu osiedla J. w II kwartale 2018r., ewentualnie ilości planowanej do odprowadzenia w tym okresie. Dopiero jeśli Gmina nie wykona takiego wezwania i nie przedstawi wiarygodnej wielkości, organ będzie mógł rozważyć ustalenie opłaty zmiennej za sporny okres na podstawie danych z pozwolenia wodnoprawnego, z uwzględnianiem, że chodzi o dane Qr max.

Dodać należy, że Gmina powinna współdziałać z organem w celu ustalenia rzeczywistej wielkości odprowadzonych wód. Wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada oficjalności nie jest równoznaczna z każdoczesnym przerzuceniem całości ciężaru poszukiwania dowodów w sprawie na organ administracji. Przeciwnie, nałożenie na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w wypełnianiu tego obowiązku (por. przykładowo wyrok NSA z 25 września 2018 r., II OSK 2406/16). Strona powinna przekazać dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jej interesie, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych.

Wobec powyższego, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach (obejmujących wpis od skargi – 1500 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.