Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 901/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 25
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. J. na decyzję Minister Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] ( dalej jako: "skarżąca") na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej ( dalej jako; "Minister", "organ odwoławczy") z dn. [...] marca 2021r. znak [...] utrzymująca mocy decyzję Wojewody [...] z dn. [...] grudnia 2020r. nr [...] w sprawie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.

Kwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił Sarze Jastrzębskiej prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 września 2016 r. do 30 września 2017 r. na dziecko [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji, Wojewoda [...] podkreślił, że z uwagi na zatrudnienie ojca dziecka na terytorium Królestwa Danii (dalej: Danii) w sprawie miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewoda [...] wskazał ponadto, iż w ww. okresie była ona osobą nieaktywną zawodowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Polska), w związku z czym pierwszeństwo do wypłaty świadczeń za ww. okres leżało po stronie Danii. Wojewoda [...] wskazał jednocześnie, że w niniejsze sprawie zasadnym jest przekazanie wniosku ww. do instytucji duńskiej właściwej do wypłaty świadczeń.

W konsekwencji powyższej decyzji, Wojewoda [...] uznał, na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r., że świadczenie wychowawcze kwocie [...], wypłacone skarżącej za okres od 1 września 2016 r. do 30 września 2017 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia i wezwał ww. do zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, które na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiły [...].

W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda [...] powołał się na decyzję z dnia [...] sierpnia 2020 r. dotyczącą odmowy prawa do świadczenia wychowawczego i wskazał, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2020 r. jest decyzją ostateczną. Wojewoda [...] podkreślił, że z uwagi na pierwszeństwo do wypłaty świadczeń po stronie duńskiej, świadczenie w Polsce zostało wypłacone, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci), zatem świadczenie wychowawcze za okres od 1 września 2016 r. do 30 września 2017 r. w Polsce jest świadczeniem nienależnie pobranym. Wojewoda [...] podkreślił ponadto, iż skarżąca zgłosiła podjęcie zatrudnienia przez ojca dziecka poza granicami Polski, jednakże nie wniosła o wstrzymanie wypłaty świadczenia z tego tytułu.

Ponadto Wojewoda podniósł, iż powyższe świadczenia zostały przyznane i wypłacone na podstawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...], uchylonej następnie decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła w przewidzianym terminie odwołanie, wskazując, iż błędne jest przyjęcie, że świadczenie zostało wypłacone nienależnie w oparciu o podaną przez ww. wraz z kolejnym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019 informację, o wykonywaniu pracy przez ojca dziecka za granicą od roku 2013, w sytuacji, gdy na dzień składania wniosku o świadczenie na rok 2016/2017 ojciec dziecka był nieznany. Skarżąca wskazała ponadto, iż błędne jest uznanie, że ojciec dziecka ma prawo do świadczeń w związku z pracą za granicą, w sytuacji, gdy z pisma Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. wynika, że nie posiada on uprawnienia do jego otrzymywania. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że uznanie dziecka przez biologicznego ojca nastąpiło w dn. [...] lipca 2017r. przez Kierownikiem USC.

Minister po rozpatrzeniu odwołania, orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, w jej uzasadnieniu powołał następującą argumentację:

Przede wszystkim wskazał na przepisy prawa, które miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wskazując, że stosownie do przepisów art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje m.in. obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Polski przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 16 ust. 2 i ust. 6 ww. ustawy, w przypadku przebywania osoby, która złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie,- czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa wyżej, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Odnosząc powyższe uregulowania do niniejszej sprawy, Minister podniósł, że w pierwszej kolejności należy wskazać, iż w niniejszym postępowaniu organ II instancji nie bada zasadności odmowy prawa do świadczenia wychowawczego, gdyż postępowanie w tym zakresie zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. Zgodnie z art. 16 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio.

Następnie Minister wskazał, że jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia [...] września 2016 r. skarżąca oświadczyła, iż żaden z członków rodziny nie przebywa poza granicami Polski, w kraju, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podkreślenia również wymaga, iż zarówno w decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego oraz w ww. wniosku ww. została pouczona, iż w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego w szczególności, zaistnienia okoliczności wymienionych w oświadczeniu, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego zostało również wskazane, iż niepoinformowanie organu właściwego, prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, o których mowa powyższej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, a w konsekwencji - koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że świadczenie wychowawcze zostało przyznane decyzją Prezydenta [...] na skutek wniosku i załączonych do wniosku dokumentów oraz oświadczenia, iż żaden z członków rodziny nie przebywa poza granicami kraju. W związku z powyższym, brak jest okoliczności wskazujących na błędne działanie organu. W ocenie organu odwoławczego uznać należy, iż świadczenie wychowawcze wypłacone skarżącej na dziecko [...] ską za okres od 1 września 2016 r. do 30 września 2017 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Powyższe świadczenie zatem podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że pojęcie "osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego" nie oznacza automatycznie, iż świadczenia takie musiały zostać wypłacone lub że należą się one wyłącznie rodzicowi przebywającemu w innym państwie członkowskim. Uprawnienie dotyczy sytuacji, gdy rodzic może starać się o prawo do świadczeń na dzieci w innym państwie członkowskim, a instytucja właściwa, w której złożony został wniosek bada, zgodnie z zasadami pierwszeństwa, które ustawodawstwo jest właściwe do wypłaty świadczeń.

Natomiast odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, w ocenie Ministra wskazać należy, iż art. 73 § 1 z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r. _ poz. 1359), uznanie ojcostwa następuje, gdy mężczyzna od którego dziecko pochodzi, oświadczy przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że jest ojcem dziecka, a matka dziecka potwierdzi jednocześnie albo w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny, że ojcem dziecka jest ten mężczyzna. Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych uznanie dziecka ma charakter deklaratoryjny i działa wstecz, co wynika z deklaratoryjnego charakteru uznania. Skutki uznania (ex tunc) rozciągają się jedynie na stosunki rodzinnoprawne między uznanym, a uznającym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r" sygn. akt II SA/Wa 77/04.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dn. [...] kwietnia 2021r. ( wpływ do organu), wniosła [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1/naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe ustalenie daty uzyskania uprawnienia do świadczeń w innym państwie, co skutkowało błędnym uznaniem wypłaconych świadczeń w Polsce za nienależne, w sytuacji gdy nabycie ww. uprawnienia nastąpiło dopiero z chwilą uznania ojcostwa przez ojca małoletniej, tj. z dn. 18 lipca 2017r. i nie może mieć mocy wstecznej,

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także art. 60 ust. 1 i 2, art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w okresie świadczeniowym 2016/2017 nie zachodziła kolizja ustawodawstwa polskiego i duńskiego, bowiem skarżąca samotnie wychowywała w tym okresie dziecko, ojciec dziecka w tym czasie był nieznany, uznanie ojcostwa nastąpiło dopiero w dn. 18 lipca 2017r. w związku z czym brak jest podstaw prawnych i faktycznych do ustalenia kolizji ustawodawstw wstecz, kiedy nie było jeszcze ustalone ojcostwo co do małoletniej [...], a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia pierwszeństwa ustawodawstwa duńskiego nad polskim,

3/ naruszenie art. 7 KPA oraz 77 KPA, tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez niedokonanie dokładanego wyjaśnienia sprawy, zaniechania gromadzenia materiału w sposób wyczerpujący i wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, poprzez:

a/ błędne przyjęcie, że świadczenie jest nienależne jedynie w oparciu o podaną wraz z wnioskiem na rok 2018/2019 informację, o wykonywaniu pracy przez ojca dziecka za granicą od roku 2013, w sytuacji, gdy na dzień składania wniosku o świadczenie na rok 2016/2017 ojciec dziecka był nieznany, a uznanie dziecka przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego nastąpiło dopiero w dnia [...] lipca 2017 roku,

b/ błędne uznanie, że ojciec dziecka ma prawo do świadczeń w związku z pracą za granicą, w sytuacji, gdy z pisma Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 roku wynika, że nie posiada on uprawnienia do jego otrzymywania,

4/ naruszenie art. 8 KPA w zw. z art 86 KPA poprzez zaniechanie działania przez Organ w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bez odniesienia się do treści aktu urodzenia małoletniej i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy,

5/ naruszenie art. 10 § 1 KPA w zw. z art. 73 § 1 KPA poprzez zaniechania zawiadomienia jej o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, odmowę wglądu do akt sprawy, a tym samym pozbawienie prawa do zajęcia stanowiska, obrony praw i czynnego udziału w postępowaniu,

6/ Naruszenie przepisów postępowania a to art. 145 §1 pkt 1) lit a i c poprzez utrzymanie decyzji Organu I instancji w mocy, pomimo naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że Organ I instancji przy wydaniu decyzji, nie dokonał porównania stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji o przyznani świadczenia 500+, a przede wszystkim treści aktu urodzenia jej córki, z materiałem przedstawionym wraz z wnioskiem o świadczenie na rok 2018/2019. W chwili składania wniosku o przyznanie świadczenia na okres 01 września 2016 roku do 30 września 2017 r. ojciec jej córki był nieznany. Powyższe wynika wprost z treści zupełnego aktu urodzenia córki. Uznanie ojcostwa nastąpiło bowiem dopiero w dniu [...] lipca 2017 roku przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w [...]. Jednocześnie wyeksponowała, że stosownie do przepisów kro uznanie dziecka działa wstecz, ale jedynie w zakresie stosunków rodzinnoprawnych pomiędzy uznanym a uznającym. Natomiast prawo do świadczeń z tytułu alimentów, świadczeń z ubezpieczenia społecznego itp. związanych z ojcostwem dziecka, dziecko nabywa z chwila uznania.

W tej sytuacji skarżąca wyraża stanowisko, że Organ nie mógł wstecznie uznać ojcostwa dziecka, a tym samym że wypłacone na dziecko świadczenie jest świadczeniem nienależnym. Z ojcem córki skarżąca nie była w związku małżeńskim, zatem ojcostwo w tym przypadku nie wynika z domniemania prawnego. Na chwilę złożenia wniosku o wypłatę przedmiotowego świadczenia, ojciec dziecka nie dokonał jego uznania, a skarżąca we wniosku nie wskazała ojca dziecka.

W kontekście powyższego stanu faktycznego zdaniem skarżącej Organ tak I jak i II instancji w sposób całkowicie wadliwy interpretuje tak definicję "członka rodziny" jak również charakter czynności w postaci uznania ojcostwa. Wobec powyższego uznać należy, że wydana decyzja jest całkowicie błędna i jako taka winna podlegać uchyleniu, a wywołane przez organ postępowanie - umorzone, albowiem w okresie świadczeniowym 2016/2017 nie zachodziła kolizja ustawodawstwa polskiego i duńskiego, bowiem samotnie wychowywała w tym okresie córkę, bo ojciec dziecka w tym czasie był nieznany, zaś uznanie ojcostwa nastąpiło dopiero w dniu [...] lipca 2017 r., w związku z czym brak jest podstaw prawnych i faktycznych do ustalania kolizji ustawodawstw wstecz, kiedy nie było jeszcze ustalone ojcostwo co do małoletniej [...], a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia pierwszeństwa ustawodawstwa duńskiego nad polskim. Ponadto, skarżąca wskazała, że Organ do dnia sporządzenia niniejszego odwołania zdołał ustalić, że ojciec dziecka nie posiada prawa do świadczeń rodzinnych w miejscu, gdzie przebywa tj. w Danii. Tym samym nie ma żadnych podstaw do nakazania jej zwrotu wypłaconych świadczeń.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd dokonując bowiem kontroli według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, stwierdził, że przy ich wydawaniu organy naruszyły obowiązujące przepisy prawa przepisy prawa, skutkujące uchyleniem kontrolowanych decyzji.

Materialnoprawną podstawą orzekania organów był w niniejszym przypadku art. 25 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2134, dalej jako: "u.p.w.d.").

W świetle ust. 1 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, osoba która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu.

Jak stanowi natomiast pkt 3 ust. 2 art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, za nienależnie pobrane świadczenia uważa się m. in świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze.

Dokonując wykładni pojęcia "świadczenie nienależnie pobrane" należy posługiwać się wykładnią wypracowaną na kanwie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W świetle zatem definicji legalnej, zawartej w art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez "świadczenie nienależnie pobrane" rozumieć należy tylko takie świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania) (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 22/14; LEX nr 1471537)

Tak jest jednakże w przypadku przesłanek określonych w art. 25 ust. 2 pkt 1 do 3 i 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Na definicję natomiast świadczenia nienależnie pobranego, w myśl art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, składa się: po pierwsze, element obiektywny w postaci rzeczywistego skorzystania z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, po drugie, element wyłącznie materialny, nie subiektywny (o tym jest mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy). "Zatem nie bada się już tzw. stanu świadomości (woli). Przepis art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy jako warunek uznania świadczeń za nienależnie pobrane wymienia wyłącznie przyznane świadczenia wychowawczego na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo przyznania na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego." (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 października 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 624/19; LEX nr 2738900).

W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd stanął na stanowisku, że skarżąca nie może ponosić winy i odpowiedzialności za niewłaściwe działanie organów.

Rozpoznając niniejszą sprawę organy przyjęły, że powołane zastrzeżenia należy uwzględnić. Podstawą faktyczną oceny organów było ustalenie, że w dniu [...] lipca 2017r. [...] uznał ojcostwo córki skarżącej [...]. Przyjmując, że uznanie ojcostwa ma charakter wsteczny, od momentu urodzenia dziecka, oraz uwzględniając fakt, że [...] od dn. 01.03.2013r. jest aktywny zawodowo na terenie Danii organ wywiódł, że w dniu wydania decyzji oraz w okresie pobierania świadczenia przez skarżącą, członek jej rodziny przebywał w kraju, w którym znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji. Opierając się o art. 11, art. 67, art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wskazano że w sprawie, na zasadzie pierwszeństwa, będą mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w tym zakresie na terenie Danii.

Stanowisko organów jest błędne, albowiem w sposób wadliwy określono skutki uznania przez [...] ojcostwo dziecka skarżącej w dniu [...] lipca 2017 .

Zakres stosowania art. 25 ust.2 pkt.4 u.p.w.d. obejmuje takie układy faktyczne, w których członek rodziny osoby uprawnionej, w chwili wydania decyzji, bądź w okresie pobierania świadczenia, przebywa w kraju, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji. Poprzez rodzinę, adekwatnie do definicji legalnej z art. 16 ust.1 w zw. z art. 4 ust.2 u.p.w.d. rozumie się odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna.

W konfiguracji niniejszej sprawy [...] można kwalifikować, jako członka rodziny skarżącej zakładając, iż jest on "rodzicem dziecka skarżącej"; w sprawie nie ma sporu, że skarżąca i [...] nie są małżeństwem. Do rozważenia pozostawała jedynie kwestia, z jakim momentem stał on się członkiem rodziny skarżącej: czy nastąpiło to z dniem uznania dzieci skarżącej, a więc z dniem [...] lipca 2017 roku, czy też z mocą wsteczną, co z kolei pozwalałoby przyjąć, iż w dniu wydania decyzji przyznającej skarżącej świadczenia – a więc w dniu 20 września 2016r. r. – członek jej rodziny przebywał w kraju, w którym zastosowanie znajdują przepisy o koordynacji.

Sąd stwierdza, że uznanie dziecka wywiera skutki ex tunc tj. z mocą wsteczną, ale tylko w zakresie stosunków rodzinnoprawnych, a nie w zakresie innych czynności prawnych , w tym w zakresie uprawnień z pomocy społecznej. Sąd podziela prezentowaną w orzecznictwie argumentację, że uznanie dziecka ma charakter deklaratoryjny i działa wstecz, co wynika z deklaratoryjnego charakteru uznania. Wsteczne skutki uznania (ex tunc) rozciągają się jednak jedynie na stosunki rodzinnoprawne między uznanym a uznającym, nie dotyczą natomiast stosunków prawnych innego rodzaju, w tym stosunków publicznoprawnych – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. OSK 1411/04, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r., sygn. II SA/Wa 77/04 oraz z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. IV SA/Wa 2481/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. II SA/Kr 972/06. Oceniając zgodność kwestionowanej skargą decyzji w kontekście tak zajętego stanowiska, Sąd wyraża pogląd, że ani w dniu wydania decyzji przyznającej skarżącej świadczenia, ani w okresie pobierania tego świadczenia, [...] nie mógł być uważany za ojca jej dziecka i w konsekwencji za członka jej rodziny w rozumieniu art. 25 ust.2 pkt.3 u.p.w.d. Konkluzja organów o stosowaniu przepisów o koordynacji była więc wadliwa.

Ponadto należy dodać, że z ustaleń organów wynika, że ojciec dziecka nie posiada uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej w miejscu zamieszkania w Danii.

Powyższe uchybienia wskazują, że organy w rozpoznawanej sprawie na ruszyły przepisy postępowania art. 7, art. 77, art.80 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie konsekwencją czego jest naruszenie przepisów prawa materialnego art. 25 u.p.w.d. przez błędne uznanie podstaw do zwrotu jako nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko córkę [...] w okresie 01.09.2016r. do dn. 30.09.2017r. w kwocie [...] wraz z odsetkami, w sytuacji gdy świadczenie było wypłacone tylko Polsce a nie w innym kraju członkowskim UE i organy w ogóle nie wykazały naruszenia zasad koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Rozpoznając ponownie sprawę organy podejmą czynności procesowe z uwzględnieniem zajętego przez Sąd stanowiska, że w sprawie nie zachodzą podstawy do stosowania przepisów koordynacyjnych.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 141 pkt. 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o uchylenie decyzji organów obu instancji.