Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 478/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Podatki inne
Podatkowe postępowanie
Odpady
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2 pkt. 8, art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 141 § 4, art. 151 § 1, art. 182 § 2, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 121 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 6n
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 94, art. 168
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Beata Sobocha, po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Go 376/15 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Żaganiu na uchwałę Rady Miasta Gozdnica z dnia 27 grudnia 2012 r., nr XXI/131/12 w przedmiocie wzorów formularzy podatkowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Prokuratora Okręgowego w Zielonej Górze na rzecz Rady Miasta Gozdnica kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. o sygn. I SA/Go 376/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Żaganiu (dalej: Prokurator Rejonowy lub skarżący) na uchwałę Rady Miasta Gozdnica (dalej: organ) z dnia 27 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wzorów formularzy podatkowych. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny – podobnie jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim.

2.1. Jak podał w uzasadnieniu wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, Prokurator Rejonowy w Ż. zarzucił w skardze do tego sądu istotne naruszenie prawa, tj. art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 716; dalej: u.p.o.l.), art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 617; dalej: u.p.r.) oraz art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 374; dalej: u.p.l.), poprzez zawarcie w formularzach podatkowych pouczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej.

3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim podniesione w skardze zarzuty uznał za niezasadne. Stwierdził, że oświadczenie o treści: "Niniejszą deklarację składam świadomy o odpowiedzialności karnej skarbowej" nie wywołuje negatywnych skutków dla podatnika. Oświadczenie o kwestionowanej treści należy traktować jedynie jak rodzaj informacji dla osoby składającej deklarację o możliwości poniesienia odpowiedzialności karnej skarbowej.

5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

5.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Okręgowy w Zielonej Górze (dalej: Prokurator Okręgowy), który zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

(I) prawa materialnego, tj. art. 7, art. 94 i art. 168 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie przez organ upoważnienia ustawowego do działania w granicach prawa, skonkretyzowanego w art. 18 ust. 2 pkt. 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594; dalej: u.s.g.), art. 6n ust. 1 u.c.p.g., art. 121 § 2 o.p. poprzez błędną jego wykładnię, prowadzącą do nieuprawnionego w tym przypadku przyjęcia, że co nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę to jest dozwolone, gdyż mieści się w granicach prawa, a w konsekwencji podjęcie uchwały z dnia 27 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru formularza deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, zawierającego niedozwolone oświadczenie o odpowiedzialności karnej skarbowej;

(II) przepisów postępowania, tj.: (1) art. 151 § 1 p.p.s.a., polegające na błędnym uznaniu, że organ nie przekroczył kompetencji ustawowych zawartych w przepisach art. 7, art. 94 i art. 168 Konstytucji RP, art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 u.s.g., art. 6n ust. 1 u.c.p.g., art. 121 § 2 o.p. i na tej podstawie niezasadnym oddaleniu skargi; (2) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na błędnej interpretacji oświadczenia zamieszczonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (załącznik do zaskarżonej uchwały, w rubryce E) i w konsekwencji nieprawidłowym uznaniu, że dokument ten nie został wypełniony pod rygorem odpowiedzialności karnej.

5.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygane w sprawie kwestie były już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyroki NSA: z dnia 5 maja 2016 r., II FSK 3404/15, II FSK 3405/15, II FSK 3406/15, II FSK 3354/15, II FSK 3355/15, II FSK 4/16, II FSK 5/16). W tożsamych sprawach orzekł Naczelny Sąd Administracyjny również dniu 3 sierpnia 2016 r., II FSK 499/16 oraz II FSK 933/16.

6.2. Odnosząc się do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, jak też wspierającej je argumentacji należy podkreślić, że koncentrują się one wokół kwestii sposobu interpretacji wzoru oświadczenia określonego w zaskarżonej uchwale. Niedwuznacznie wskazuje na to stwierdzenie zamieszczone na s. 7 skargi kasacyjnej: "Zdaniem skarżącego błędne wnioskowanie WSA było wynikiem nieprawidłowej interpretacji oświadczenia o zacytowanej powyżej treści". Uzupełniono je następującym spostrzeżeniem: "Prawidłowa interpretacja powyższego zapisu nie tylko pozwala, ale wręcz zobowiązuje do przyjęcia, że kwestionowane oświadczenie, które składający wypełnia osobiście na piśmie, potwierdzając zawarte tam dane własnoręcznym podpisem, jest dokumentem wypełnionym pod rygorem odpowiedzialności karnej". W ocenie Prokuratora Okręgowego, rzeczywistą intencją organu nie było – jak uznał WSA w Gorzowie Wielkopolskim – przekazanie stosownej informacji składającym deklaracje podatkowe, lecz chęć wyegzekwowania od składających oświadczenia danych zgodnych z rzeczywistością, "pod nieuprawnionym jednakże w takiej sytuacji rygorem odpowiedzialności karnej" (s. 8).

6.3. Jakkolwiek nie sposób zgodzić się z nader ogólnikową i niejasną w swojej treści tezą, za którą opowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, że "nie ma sprzeczności z prawem, jeżeli określone rozstrzygnięcie nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach uznania" (tak na s. 4 uzasadnienia wyroku), to jednak jako zbyt daleko idące trzeba zakwalifikować uwagi zamieszczone w skardze kasacyjnej co do intencji organu (celu podjęcia uchwały). Ustalenia w tym przedmiocie nie poddają się zobiektywizowanej ocenie, a co więcej – są one niczym innym, jak pochodną zabiegów interpretacyjnych. W skardze kasacyjnej mowa jest wszak o nieprawidłowej, bądź prawidłowej interpretacji odpowiedniego fragmentu uchwały, gdy tymczasem niezgodność (sprzeczność) tego aktu z prawem powinna być wykazana przez odwołanie się do litery prawa, tj. treści jego konkretnego postanowienia. W tej materii wystarczająco wypowiedział się WSA w Gorzowie Wielkopolskim, wyjaśniając na s. 6 pisemnych motywów wyroku jak rozumie wzór oświadczenia. Przyjął on, że zawarte w deklaracji oświadczenie "Wskazuje jedynie osobie wypełniającej deklarację, że powinna zwrócić uwagę na okoliczność podawania prawdziwych danych tym bardziej, że jak wynika wprost z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Należy w konsekwencji wskazać, że w interesie składającego deklarację jest podanie prawdziwych danych".

Problem dotyczy bardziej strony semantycznej, bądź redakcyjnej, niż zagadnienia zgodności z prawem postanowień aktu prawa miejscowego. Jeśli zatem jego utrzymanie w porządku prawnym nie powoduje zagrożenia dla interesów i praw jednostki, a określony uszczerbek mogłaby wywołać jedynie nieprawidłowa – odmienna od przyjętej przez sąd – interpretacja odpowiedniego fragmentu uchwały, są pełne podstawy do tego, aby mówić jedynie o drobnym, mało znaczącym uchybieniu (nieistotnym naruszeniu prawa w rozumieniu przepisów ustaw samorządowych), bądź zwykłej niezręczności językowej uchwałodawcy. Wypada w związku z tym przychylić się do zdania sądu, że ze złożonego oświadczenia "nie wynikają żadne negatywne dla składającego skutki (s. 5 uzasadnienia wyroku).

6.4. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).