Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1984/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 20151 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2000 r., Rep A [...] spółka "X" S.A. nabyła od Gminy W. prawo użytkowania wieczystego działek gruntu o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w [...], gm. W., oznaczonych jako działki nr: [...].

Na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy spółki "X." S.A. nastąpiło przekształcenie spółki "X.' S.A. w spółkę "Y." Sp. z o.o.

Aktem notarialnym z dnia [...] maja 2007 r., Rep. [...] spółka "[...] " Sp. z o.o., sprzedała S. K. i K. P. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], o pow. [...] ha, położonej w [...], gm. W., zabudowanej budynkiem [...] i oraz budynkiem gospodarczym.

Drugim aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2007 r., Rep. [...] spółka "Y.I" Sp. z o.o., sprzedała S. i K. P. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], o pow. [...] ha, położonej w [...], gm. W.

L. K. prawo użytkowania wieczystego działek nr[...] o pow. [...] ha i [...], o pow. [...] ha nabył od S i K. P., aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2009 r., Rep. A [...]

L. K. wystąpił do Starosty Powiatu [...] o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w [...], gm. W., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: [...], o pow. [...] ha i [...], o pow. [...] ha.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm.), wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 373) odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: [...], o pow. [...] ha i [...], o pow. [...] ha, położonej w [...], gm. W., stanowiącej własność Skarbu Państwa, na podstawie księgi wieczystej [...], przysługującego L. K., w prawo własności nieruchomości.

W uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia organ ustalił, że z księgi wieczystej wynika, że Skarb Państwa jest właścicielem ww. nieruchomości, natomiast jej użytkownikiem wieczystym jest L. K.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., obowiązującym w dniu złożenia przez L. K. wniosku o przekształcenie, mogły wystąpić osoby fizyczne i osoby prawne, będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Ponadto przepis art. 1 ust. 3 ustawy przekształceniowej, rozszerzał żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości o osoby fizyczne i prawne, będące następcami prawnymi osób fizycznych lub prawnych, które były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu 13 października 2005r.

W tej ostatniej dacie prawo użytkowania wieczystego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przysługiwało spółce "Y." Sp z o.o.

Organ I instancji podniósł, że wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł ,m in. o niezgodności przepisu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 187 poz. 1110), z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997r. Nr 78 poz. 483 z zm.). Od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługuje jedynie osobom fizycznym, będącym w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych lub następcom prawnym takich osób, będących osobami fizycznymi.

L. K. - będący następcą prawnym spółki "Y." Sp z o.o - nie spełnia warunków przekształcenia. Nadmienić należy, że przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 187 poz. 1110), uprawnienie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działek nr: [...], nie przysługiwało spółce "Y." Sp z o.o.

W dziale I wskazanej powyżej księgi wieczystej, prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości gruntowej, uwidoczniony jest budynek letniskowy całoroczny o pow. użytkowej [...] m2. Wpis powyższego budynku został dokonany na skutek oświadczenia złożonego przez poprzednich użytkowników wieczystych – S .i K. P., w akcie notarialnym z dnia [...] lipca 2009 r.

Działki nr: [...] nie są objęte działaniem żadnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. podjętym uchwałą Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r., stanowią teren zabudowy letniskowej.

Reasumując działki nr: [...], są wykorzystywane i przeznaczone na cele inne niż cele warunkujące przekształcenie, co znalazło potwierdzenie w posiadanej przez Starostwo Powiatowe w [...] dokumentacji odnośnie, m. in. zmiany stawki procentowej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości z 3% na 2% i orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2008 r., [...].

Od powyższej decyzji L. K. złożył odwołanie, nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poświadczającej nieprawdę.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...].

Organ stwierdził, że odwołanie jest niezasadne. Decyzja przekształceniowa ma charakter konstytutywny, co oznacza m.in., że organ rozstrzyga sprawę według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania tej decyzji.

Podniósł, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 (Dz. U., poz. 373) od dnia 17 marca 2015 r., tj. od publikacji tego wyroku w Dzienniku Ustaw, o przekształcenie mogą ubiegać się jedynie podmioty, które 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi oraz posiadały uprawnienie do przekształcenia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r., tj.:

- osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych lub będące ich następcami prawnymi osoby fizyczne;

- niezależnie od przeznaczenia nieruchomości, osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli prawo to nabyły:

a) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.,

b) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1946 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279)

lub będące ich następcami prawnymi osoby fizyczne;

- osoby fizyczne i prawne (lub będące ich następcami prawnymi osoby fizyczne i osoby prawne) będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;

- spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (lub będące ich następcami prawnymi osoby fizyczne i osoby prawne).

Dodatkowo dodany wskazaną ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. ust. 1b art. 1 sformułował negatywną przesłankę przekształcenia wyłączając z tego zakresu, m.in. w punkcie 2, nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, spółkom handlowym w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.

Gmina W., na podstawie umowy z dnia 1 kwietnia 2000 r., sprzedała nieruchomość firmie Y.S.A. Zgodnie z kolejnymi umowami sprzedaży z dnia [...] maja 2007 r. i [...] sierpnia 2007 r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości stały się osoby fizyczne. Treść umowy z [...] maja 2007 r. wskazuje, że działka nr [...] zabudowana była budynkiem [...] i budynkiem gospodarczym murowanym.

L. K. nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 16 lipca 2009 r. Zgodnie z umową opisana nieruchomość zabudowana jest budynkiem letniskowym całorocznym, przekształconym decyzją Wójta Gminy Wilga, z budynku gospodarczego.

Zgodnie z art. 1 ust 3 ustawy przekształceniowej w związku z powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego jedynie osoby fizyczne, będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1, tj. osób fizycznych, mogą żądać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W dniu 13 października 2005 r. prawo użytkowania wieczystego przysługiwało natomiast bezspornie osobie prawnej - firmie Y. S.A. - nieuprawnionej do przekształcenia. Z akt sprawy nie wynika ponadto aby na dzień [...] października 2005 r. nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z pismem Wójta Gminy W. na dzień [...] października 2005 r. brak było obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W., uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] lipca 1999 r. działki nr [...] stanowiły teren zabudowy letniskowej. Prowadzone w 2008 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postępowanie dotyczyło zmiany wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego odpowiedniej dla przeznaczenia turystycznego (letniskowego), a nie mieszkalnego przedmiotowej nieruchomości. Należy zgodzić się zatem ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Starostą [...], że ani po stronie wnioskodawców ani ich poprzedników prawnych do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie dokonano zmiany przeznaczenia nieruchomości według przepisów prawa budowlanego. Powyższe potwierdza fakt, że na dzień 13 października 2005 r. przedmiotowa nieruchomość nie miała przeznaczenia mieszkaniowego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. K., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji rażąco naruszającej art.1 ust.3 i 5 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sprzed dnia wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. spełniała wymogi - bowiem w dniu [...] lipca 2009 r. następcą prawnym osoby fizycznej, będącej następcą prawnym użytkownika wieczystego, osoby prawnej Sp.z o.o. Y. - został L. K.

Skarżący uzasadnił, że w niniejszej sprawie nie ma żadnego znaczenia czy użytkownikiem wieczystym w 2005 r. była osoba prawna, czy też fizyczna, bowiem istotne jest, czy następca prawny miał uprawnienia przed 28 listopada 2011 r.

Dodał, że bezspornym w sprawie jest to, że murowany budynek gospodarczy został przekształcony w całoroczny budynek letniskowy i od 2007 r. na stałe była w nim zameldowana osoba fizyczna. Przedmiotowa nieruchomość przed 2011 r. uzyskała przeznaczenie mieszkaniowe - a wniosek o przekształcenie własnościowe został złożony w terminie ustawowym.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) "Osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności."

Norma ustanowiona w tym przepisie wskazuje, że możliwość wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego została przyznana jedynie podmiotom, którym w dniu 13 października 2005 r. przysługiwało to prawo.

Wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji [...].

W uzasadnieniu wyroku K 29/13, w zakresie normatywnym istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, Trybunał Konstytucyjny wskazał w szczególności, że skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia.

W praktyce zatem, od dnia ogłoszenia wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługuje osobom fizycznym, które w dniu 13 października 2005r. byly użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, lub następcom prawnym wymienionych osób, będących osobami fizycznymi.

Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje zaś przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem:

1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i

2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu.

Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2).

Trybunał wskazał , że pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją" (cz. III pkt 9.1 uzasadnienia wyroku K 29/13).

Zagadnieniem istotnym w niniejszym postępowaniu był zatem fakt, czy Skarżącemu przysługiwało prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych działek w dniu wskazanym przez ustawodawcę.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku , że organy obu instancji prawidłowo oceniły wniosek zgłoszony przez A. K. Będące przedmiotem postępowania działki oznaczone nr [...] oraz nr [...] Skarżący nabył od K. i K. małżonków P. mocą aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2009r. Natomiast w dniu [...] października 2005r. były one przedmiotem własności spółki " Y. " spółka z o.o.

Powyższe oznacza, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa skuteczne prawo do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonych w [...], nie przysługuje ani Skarżącemu ani też nie przysługiwałoby będącej jego poprzednikiem prawnym spółce.

Niezależnie podkreślić także należy, że dokumenty załączone do akt sprawy potwierdzają stanowisko Wojewody [...], że sporna nieruchomość w dniu [...] października 2005r. nie była zabudowana na cele mieszkaniowe, zabudowana garażami ani też przeznaczona na tego rodzaju zabudowę , jak również nie stanowiła nieruchomości rolnej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.