Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1601/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie : sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz J. B. kwotę 200(dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1601/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpoznaniu odwołania J. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez J. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolite Polskiej położonej w miejscowości S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Skarbu Państwa wskazał, że J. B. nie był repatriowany do kraju w myśl przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418), ale został repatriowany do kraju na podstawie umowy międzynarodowej z dnia 25 marca 1957 roku zawartej pomiędzy rządami PRL i ZSRR w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości polskiej (Dz. U. Nr 47, poz. 222).

Organ podniósł również, że J. B. nie dołączył do wniosku postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po A. B., zmarłym w 1944 roku, a będącym właścicielem pozostawionych poza obecnymi granicami RP nieruchomości, do wniosku dołączone zostały jedynie uwierzytelnione kopie umowy przyrzeczenia kupna-sprzedaży oraz zrzeczenia się nieruchomości, które nie są dowodami na istnienie prawa własności do pozostawionej nieruchomości. Pismem z dnia 16 lutego 2006 r. [...] Urząd Wojewódzki zwrócił się z prośbą o dołączenie dokumentów potwierdzających fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP.

W dniu 2 października 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga J. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2006 r., znak [...]. Skarżący podniósł, że do roku 1944 jedynym właścicielem pozostawionych nieruchomości był K. B., syn A., a nie - jak błędnie przyjęły organy - A. B. Ponadto skarżący stwierdził, że w momencie składania przez wnioskodawców wniosku o przyznanie odszkodowania w 1990 r. obowiązywała jeszcze ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, która przewidywała w art. 88 ust. 1, że na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej domów, budynków lub lokali, a także ceny sprzedaży nieruchomości rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, zalicza się wartość mienia nieruchomego pozostawionego za granicą oraz powołał się na Uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 1990 r., sygn. akt III CZP 1/90, w której stwierdzono, że osobom repatriowanym na podstawie umowy z dnia 25 marca 1957 r., które przed dniem 1 września 1939 r. zamieszkiwały w Polsce na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa, pozostawiły tam majątek nieruchomy przysługują uprawnienia z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył , co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez ocenę czy zaskarżone akty lub inne czynności organów administracji publicznej nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są: zasada praworządności określona w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej określona w art. 7 kpa, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy.

Zaniechanie przez organy administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, czyli obowiązku określonego w art. 77 kpa, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, które powoduje wadliwość decyzji.

Z akt administracyjnych wynika, że w załączeniu do wniosku z dnia 17 grudnia 1990 r. skarżący J. B. przesłał kopie dokumentów jego zdaniem potwierdzających prawo własności ojca skarżącego do majątku pozostawionego w miejscowości S. pozostającej poza obecnymi granicami państwa polskiego.

Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji wskazały, że wnioskodawca nie dołączył do wniosku postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. B. wskazywanym przez J. B., jako właściciel pozostawionej nieruchomości.

Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Domniemanym właścicielem nieruchomości był K. B., a nie jak wskazują organy A. B., który według informacji podanych przez skarżącego pozostawił czworo spadkobierców - żonę E. oraz dzieci A., R., K. i J. B.. Z informacji podanych przez skarżącego wynika również, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym w 1944 r. K. B. toczy się przed sądem rejonowym w W.

Zgodnie z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy obu instancji nie zbadały czy J. B. jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, że J. B. jest spadkobiercą K. B., a tym bardziej nie wynika iż jest on jedynym jego spadkobiercą. W aktach administracyjnych brakuje dokumentu, z którego jednoznacznie wynikałoby, że J. B. był synem K. B. domniemanego właściciela nieruchomości pozostawionej w miejscowości S. Zdaniem Sądu wyjaśnienie niniejszej kwestii jest konieczne, ponieważ w postępowaniu administracyjnym powinny brać udział wszystkie strony danego postępowania. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu stanowi natomiast przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa zgodnie, z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wprawdzie stwierdza, że skarżący nie wykazał, iż jest spadkobiercą K. B., ale też nie podjął się wyjaśnienia tej kwestii. Wojewoda [...] pismem z dnia 16 lutego 2006 r. zwrócił się do J. B. o przedstawienie dokumentów potwierdzających fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, nie wezwał natomiast do złożenia dokumentów, z których wynikałoby kto jest spadkobierca po domniemanym właścicielu nieruchomości. Na organie spoczywa obowiązek ustalenia wszystkich stron danego postępowania administracyjnego, jeżeli skarżący nie przedstawił odpowiednich dokumentów organ powinien na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 zawiesić postępowanie do czasu ustalenia spadkobierców zmarłego, tym bardziej, iż skarżący podjął czynności zmierzające do ustalenia spadkobierców czego dowodem jest znajdujący się w aktach administracyjnych wniosek o stwierdzenie nabycia spadku złożony do Sądu Rejonowego W. w dniu 24 kwietnia 2006 r.

Organ ma obowiązek zebrać i rozpatrzeć materiał dowodowy w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. W omawianym przypadku organ tego obowiązku nie wykonał.

Sąd ocenia decyzję pod względem merytorycznym, gdy odpowiada wymogom formalnym. Powyższa decyzja takich wymogów nie spełnia.

Rozstrzygnięcie organu nastąpiło z naruszeniem art. 7, 77 § 1 kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak

w sentencji.