Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 514/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 7 ust 1 pkt 4a, art 2 pkt 2 ( art 2 pkt 6) , art 7 ust 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 967
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich - tekst  jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska /spr./ Sędzia WSA Anna Sokołowska Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi "D" Spółki z o. o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku I uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "D" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 października 2007 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 390/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi D.Sp. z o.o. z siedzibą w K. orzekł o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 marca 2007[...] r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia[...] . - znak: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 r. oraz odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w tym podatku.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że 21 listopada 2005 r. Spółka wystąpiła do organu z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2002 - 2004 r. oraz za okres od stycznia do listopada 2005 r. w łącznej kwocie [...] zł. Uznała bowiem, że uiściła podatek większy od należnego od budynków i budowli, które stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) dalej w skrócie u.p.o.l., podlegały zwolnieniu. Spółka wyjaśniła, że budynki i budowle, będące w jej posiadaniu, należą do kategorii budowli infrastruktury portowej, budowli infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz że w pojęciu tym mieszczą się również zajęte pod nie grunty. Wraz z wnioskiem Spółka przedłożyła korekty deklaracji za lata 2002-2005, jak również zbiór dokumentów urzędowych oraz zestawień i innych dowodów.

Uchylając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że skarga w znacznej części zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ niezasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 listopada 2001 r. w sprawie określenia akwenów portowych oraz ogólnodostępnych obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury portowej dla każdego portu o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej, czym naruszył przepis art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Jak wskazał Sąd z przepisu art. 217 Konstytucji RP wynika, że stanowienie wszelkich ulg i zwolnień podatkowych zarezerwowane zostało wyłącznie dla ustaw, a zatem, rozporządzenia, jako akty rangi niższej od ustaw, nie mogą stanowić unormowań, które stanowią materię ustawową i nie mogą również, w sposób odmienny od ustawy, kształtować zasad przyznawania ulg (zwolnień podatkowych) oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków.

Jednocześnie Sąd wskazał, że dokonując interpretacji przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l., należy ustalić pojęcie "infrastruktura portowa" sięgając do definicji zawartej w ustawie z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 967 ze zm.), gdyż zwolnienie od opodatkowania infrastruktury portowej, zostało wprowadzone ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o portach i przystaniach morskich oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1197 ze zm.), a wcześniej ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawierała takiej regulacji.

Następnie powołując się na przepis art. 2 pkt 4 ustawy o portach i przystaniach morskich, Sąd wskazał, że infrastruktura portowa to znajdujące się w granicach portu lub przystani morskiej akweny portowe oraz ogólnodostępne obiekty, urządzenia i instalacje, związane z funkcjonowaniem portu, przeznaczone do wykonywania przez podmiot zarządzający portem zadań, polegających na świadczeniu usług związanych z korzystaniem z infrastruktury portowej. Infrastruktura zapewniająca dostęp do portów lub przystani morskich to z kolei prowadzące do portu lub przystani morskiej oraz położone w granicach portu lub przystani morskiej tory wodne, wraz ze związanymi z ich funkcjonowaniem obiektami, urządzeniami i instalacjami.

Dokonując wykładni przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 i 5 u.p.o.l. Sąd przesądził o tym, że obiekty wymienione w art. 2 pkt 4 tej ustawy, będące w posiadaniu innych niż zarządzający portem podmiotów, podlegają zwolnieniu.

Uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze, aby dokonało prawidłowej wykładni ww. przepisu, pomijając rozporządzenie, na którym się oparło, a następnie rozważyło czy nieruchomości skarżącej Spółki spełniają warunki zawarte w definicji art. 2 pkt 2 (ew. pkt 6) ustawy o portach i przystaniach morskich i wypowiedziało się w kwestii wysokości zobowiązania podatkowego (ew. nadpłaty) za lata 2002 – 2005.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr[...] , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na wstępie, organ powołując się na przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej p.p.s.a., wskazał, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego są dla organu wiążące. Z tego powodu dokonując interpretacji pojęcia "infrastruktura portowa" w kontekście brzmienia art. 2 pkt 4 ustawy o portach i przystaniach morskich Kolegium przyjęło, że dla zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. nie jest wystarczająca sama okoliczność posiadania przez Spółkę obiektów, urządzeń i instalacji znajdujących w granicach portu, jak i prowadzenie przez podatnika działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług mogących służyć utrzymaniu funkcjonalności portu, to jest prowadzenie robót czerpalnych i podwodnych, pomiarów głębokościowych, usuwaniu zanieczyszczeń z akwenów portowych i dróg morskich, co wynika z zapisów KRS-u. W ocenie Kolegium nieposiadanie przez te obiekty takich cech jak ogólnodostępność, związanie z funkcjonowaniem portu i przeznaczenie przez podmiot zarządzający portem do wykonywania zadań określonych w ustawie o portach i przystaniach morskich powoduje, że obiekty te nie podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości, ze względu na to, iż nie stanowią infrastruktury portowej. Określenie zobowiązania podatkowego w podatku do nieruchomości w wysokości pokrywającej zapłacony przez stronę podatek uzasadniało więc odmowę stwierdzenia nadpłaty.

Skarżąc powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Spółka wniosła o jej uchylenie w zaskarżonej części, zarzucając naruszenie:

- art. 7 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niezbadanie, czy przedmiotowe nieruchomości spełniają przesłanki wymagane dla zastosowania do nich zwolnienia od podatku od nieruchomości,

- art. 153 p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie przez organ II instancji wytycznych WSA w Szczecinie zawartych w wyroku z dnia 31 października 2007 r.,

- art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię i przyjęcie, że budowle i zajęte pod nie grunty stanowiące odpowiednio własność i będące w użytkowaniu wieczystym skarżącej Spółki, nie stanowią budowli infrastruktury portowej i zajętych pod nie gruntów, a przez to nie podlegają określonemu w tym przepisie zwolnieniu od podatku.

Ponadto Spółka zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. pisma Z. z dnia [...] r. znak: [...] oraz postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. znak:[...] .

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Kolegium nie zastosowało się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 31 października 2007 r., wiążących organ odwoławczy przy rozpoznawaniu sprawy, a mianowicie nie rozważyło czy nieruchomości skarżącej spełniają warunki zawarte w definicji wyrażonej w art. 2 pkt 2 (art. 2 pkt 6) ustawy o portach i przystaniach morskich. Tym samym organ, ponownie rozpoznając sprawę, całkowicie pozostawił tę okoliczność bez wyjaśnienia, nie badając czy nieruchomości, znajdujące się w posiadaniu Spółki, spełniają przesłanki wymagane dla zastosowania w stosunku do nich przedmiotowego zwolnienia od podatku od nieruchomości. Zdaniem skarżącej, organ II instancji nie dokonał nadto, wbrew zaleceniu Sądu, wykładni przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l., a jedynie "rozczłonkowania" powołanego wyżej przepisu na poszczególne frazy, bez pogłębionej ich analizy, a co nie może być w żadnym razie uznane za dokonanie egzegezy.

W ocenie Spółki, niedokonanie właściwej wykładni przepisu określającego zwolnienie od podatku, a zatem nieustalenie znaczenia normy w nim wyrażonej, implikuje fakt, że organ nie mógł następnie dokonać właściwie subsumpcji i zastosować go w niniejszej sprawie. Tym samym SKO nie dokonało również ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśniając czy nieruchomości znajdujące się w posiadaniu skarżącej spełniają warunki określone w art. 2 pkt 2 (art. 2 pkt 6) ustawy o portach i przystaniach morskich i w jaki sposób są wykorzystywane.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło zasadności zarzutów skargi i wniosło o jej oddalenie.

W wyniku zaskarżenia powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 338/08 oddalił skargę Spółki.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o portach i przystaniach morskich przez infrastrukturę portową należy rozumieć "znajdujące się w granicach portu lub przystani morskiej akweny portowe oraz ogólnodostępne obiekty, urządzenia i instalacje, związane z funkcjonowaniem portu, przeznaczone do wykonywania przez podmiot zarządzający portem zadań, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5", a niewątpliwie skarżąca Spółka takich obiektów w 2002 r. nie posiadała i nie była też "podmiotem zarządzającym", w związku z tym zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. został uznany za bezzasadny.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd ten uznał, że organ odwoławczy nie naruszył art. 153 p.p.s.a. W jego ocenie organ ponownie rozpoznając sprawę dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l., eliminując przy tym z podstawy rozstrzygnięcia przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury, kwestionowane w ww. wyroku. Ponadto organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił, iż skarżąca Spółka nie może korzystać z przedmiotowego zwolnienia podatkowego, bowiem jej nieruchomości nie spełniają warunków zawartych w art. 2 pkt 4 ustawy o portach i przystaniach morskich, przytaczając zarówno brzmienie przepisu, jak i dokonując jego analizy.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 126/09 uchylił wyrok sądu I instancji z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 338/08 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd wskazał, że z uwagi na zapis art. 153 p.p.s.a. sąd I instancji związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku z dnia 31 października 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 390/07 w zakresie definiowania pojęcia "infrastruktura portowa" w kontekście zapisów art. 2 pkt 4 ustawy o portach i przystaniach morskich. Jednocześnie NSA podkreślił, że takie rozumienie powyższego zwolnienia zgodne jest z przyjętą linia orzecznictwa sądów administracyjnych i powołał się w tym zakresie na wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 996/07. W związku z powyższym Sąd ten uznał za zasadny podniesiony przez Spółkę w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż w zaskarżonym wyroku sąd I instancji nie był uprawniony do zmiany wykładni przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. w zw. z art. 2 pkt 4 i art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o portach i przystaniach morskich. Jak podkreślił NSA dla zwolnienia danych obiektów z podatku od nieruchomości nie jest bowiem niezbędnym to, aby ww. obiekty były w posiadaniu podmiotu zarządzającego portem, lecz by były przeznaczone do wykonywania przez ten podmiot wskazanych w ustawie zadań.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dla załatwienia sprawy z wniosku o stwierdzenie nadpłaty istotnym było wyjaśnienie, czy obiekty wskazane przez stronę:

1) znajdowały się w granicach portu,

2) były ogólnodostępne,

3) były związane z funkcjonowaniem portu,

4) były przeznaczone przez podmiot zarządzający portem do wykonywania zadań określonych w ustawie o portach i przystaniach morskich.

Następnie Sąd ten uznał, że sąd I instancji w ogóle tych okoliczności nie rozważył i nie ocenił czy powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Ponadto wskazał, że strona powołała się na okoliczności istotne dla zwolnienia, które zostały przedstawione w pismach Z. z dnia [...] r. oraz Ministra Infrastruktury z dnia [...] r., załączonych przez nią do akt sprawy z wnioskiem o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z tych dokumentów. Sąd I instancji naruszając przepisy postępowania (art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 236 k.p.c.) nie ustosunkował się do wniosku strony w formie postanowienia, a w uzasadnieniu wyroku w ogóle nie nadmienił o wniosku tego rodzaju.

W konkluzji uzasadnienia wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjasnił, że rozpoznając ponownie sprawę sąd I instancji powinien rozważyć wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 4a u.o.p.l. w zw. z art. 2 pkt 4 i art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o portach i przystaniach morskich warunki zwolnienia podatkowego i ocenić, czy w zaskarżonej decyzji trafnie uznano, że budowle stanowiące własność strony skarżącej i znajdujące się pod nimi grunty, wskazane we wniosku o stwierdzenie nadpłaty warunkom tym nie odpowiadają. Sąd powinien rozważyć też, czy w aktach sprawy znajdują się wystarczające dowody wyjaśniające okoliczności istotne dla omawianego zwolnienia podatkowego.

Pismem procesowym z dnia 14 września 2010 r. pełnomocnik Spółki podtrzymał dotychczasowe zarzuty podniesione w skardze jednocześnie dołączając do niego pismo Z. S.A. znak:[...] , pismo z dnia 10 maja 2004 r. stanowiące zawiadomienie o kosztach za usługę postojową przy nabrzeżu spółki D., fakturę VAT Nr [...] wystawioną przez Spółkę za usługę świadczoną na rzecz Z. S.A.

Na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dopuścił dowód z dokumentów zawnioskowanych w piśmie z dnia 1 sierpnia 2008 r., 28 października 2008 r., 14 września 2010 r. na okoliczność, że grunty będące w użytkowaniu wieczystym skarżącej Spółki oraz budowle na nich usytuowane, będące własnością Spółki, spełniają przesłanki pozwalające na zastosowane względem nich zwolnienia od podatku od nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ponownie rozpoznając sprawę uznał, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, istotnych dla zwolnienia podatkowego, czym naruszył przepisy postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że Spółka jest odpowiednio użytkownikiem wieczystym gruntów i właścicielem budynków oraz budowli, wykazanych w deklaracji i wniosku o stwierdzenie nadpłaty, znajdujących się w granicach portu i że prowadzi działalność gospodarczą.

Sporne w sprawie jest to czy w związku z powyższym obiekty te są budowlami infrastruktury portowej, budowlami infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich i czy w stosunku do tych budowli oraz gruntów przysługuje Spółce zwolnienie od podatku od nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l.

Na wstępie rozważań, mając na uwadze podniesiony w skardze, najdalej idący zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie była już w tym zakresie przedmiotem oceny sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w prawomocnym wyroku z dnia 31 października 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 390/07 dokonując interpretacji przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l, zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle infrastruktury portowej, budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajęte pod nie grunty, przesądził o tym, że definicji pojęcia "infrastruktura portowa", należy poszukiwać w zapisach art. 2 pkt 4 (ewentualnie pkt 6) ustawy o portach i przystaniach morskich, oraz że dla zwolnienia danych obiektów z podatku od nieruchomości nie jest niezbędnym to, aby ww. obiekty były w posiadaniu podmiotu zarządzającego portem, lecz by były przeznaczone do wykonywania przez ten podmiot zadań wskazanych w ustawie o portach i przystaniach morskich.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem postępowania. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, iż orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne w ten sposób, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu w orzeczeniu poglądowi w pełnym zakresie. Co więcej, nawet w wypadku sporu, co do oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa zapatrywania prawne wynikające z oceny Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie jednak nie zachodziła.

Jednocześnie, w myśl z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie w dniu 26 maja 2010 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zapadł wyrok sygn. akt II FSK 126/09, w którym sąd ten uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 338/08 wskazał na przepis art. 153 p.p.s.a i granice związania tego Sądu wcześniej dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 31 października 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 390/07, wykładnią przepisu prawa. Tym samym NSA uznał, że dla prawidłowej interpretacji przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. w kontekście brzmienia art. 2 pkt 4 ustawy o portach o przystaniach morskich niezbędnym było ustalenie czy sporne obiekty wskazane przez Spółkę:

1) znajdowały się w granicach portu,

2) były ogólnodostępne,

3) były związane z funkcjonowaniem portu,

4) były przeznaczone przez podmiot zarządzający portem do wykonywania zadań określonych w ustawie o portach i przystaniach morskich.

Mając na uwadze powyższe skład orzekający w sprawie jest stosownie do ww. przepisów prawa związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wymienionych wyrokach WSA i NSA, w tym wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Kolegium dokonało prawidłowej wykładni wskazanego przepisu prawa, uwzględniając wytyczne sądu I instancji zawarte w wyroku z dnia 31 października 2007 r., a więc pomijając zapisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 listopada 2001 r. w sprawie określenia akwenów portowych oraz ogólnodostępnych obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury portowej dla każdego portu o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej, oraz że obiekty infrastruktury portowej nie muszą być w posiadaniu podmiotu zarządzającego portem, a ponadto analogicznie jak NSA, wyraźnie wskazało na 4 wyżej wymienione warunki, jakie muszą zostać spełnione, aby sporne budynki i budowle korzystały ze zwolnienia od podatku.

W ocenie składu orzekającego w sprawie, Kolegium uchybiło jednak przepisom art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej w skrócie O.p. (według strony art. 7 K.p.a.) w ten sposób, że nie podjęło wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrało i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyło materiału dowodowego (art. 187 O.p.).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że Kolegium uznało, iż sporne nieruchomości nie posiadają takich cech jak: ogólnodostępność, związanie z funkcjonowaniem portu i przeznaczenie do wykonywania zadań określonych w ustawie o portach i przystaniach morskich, powołując się jedynie na przykładowe zapisy z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców, w którym określony został zakres działalności Spółki.

Nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, że sam fakt, iż Spółka zgodnie z wypisem z tego Rejestru świadczy usługi mogące służyć utrzymaniu funkcjonalności portu (prowadzenie robót czerpalnych i podwodnych, pomiarów głębokościowych, usuwaniu zanieczyszczeń z akwenów portowych i dróg morskich), jest niewystarczający do uznania spełnienia przez Spółkę ww. warunków. Stanowisko to jest pozbawione podstaw, tym bardziej że z dołączonego do akt administracyjnych odpisu z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców wynika, że Spółka prowadziła szerszy zakres działalności, niż wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu. Poza wskazanym przez organ zakresem działalności, wpisano do Rejestru: wykonywanie inwentaryzacji i ekspertyz stanu podwodnego budowli portowych, wydobywanie z dna morskiego kopalin, w tym surowców mineralnych do pozyskiwania kruszywa budowlanego, remont jednostek pływających i konstrukcji hydrotechnicznych, wykonywanie usług transportowych specjalistycznym taborem pływającym, w tym prac holowniczych i lodołamania, wynajmem i dzierżawę środków transportu lądowego oraz maszyn i urządzeń, budowę i eksploatację miejsc składowania mas ziemnych z prac pogłębiarskich oraz odpadów.

Wprawdzie wskazany zakres działalności prowadzonej przez Spółkę nie świadczy jeszcze o tym, że posiadane przez nią obiekty spełniały wszystkie ww. przesłanki, jednakże stwierdzić należało, że okoliczności tych organ nie rozważył, ani też nie zgromadził materiału dowodowego pozwalającego na takie ustalenia.

Wobec powyższego należało uznać za zasadny zarzut strony, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, w stopniu pozwalającym na rozważenie przesłanek zastosowania wobec Spółki zwolnienia od podatku.

Oceny takiej, wbrew stanowisku organu, nie sposób również wyprowadzić z pisma Spółki z dnia 30 grudnia 2005 r. skierowanego do organu, a stanowiącego polemikę co do wykładni przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie.

W odniesieniu do tych przesłanek wskazać w tym miejscu należy, że co prawda ustawodawca w art. 2 pkt 4 ustawy o portach i przystaniach morskich nie zdefiniował pojęć, którymi się posłużył, dla zdefiniowania "infrastruktury portowej", lecz stosując reguły wykładni językowej należałoby za słownikiem języka polskiego (patrz. Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. prof. S. Dubisza, PWN W-wa 2008 r.) "ogólnodostępny" zdefiniować jako ogólnodostępny dla wszystkich. Natomiast "związanie" uznać jako połączenie czegoś, wytworzenie więzi, odnoszenie do czegoś.

Zdaniem składu orzekającego w sprawie, w ślad za stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku z dnia 26 maja 2010 r., przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zatem rozważyć czy obiekty Spółki posiadały takie cechy jak ogólnodostępność, związanie ich z funkcjonowaniem portu i przeznaczenie do wykonywania zadań określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o portach i przystaniach morskich, mając jednocześnie na uwadze to, że ustawodawca zaliczył do nich m.in.:

1) zarządzanie nieruchomościami i infrastrukturą portową;

2) prognozowanie, programowanie i planowanie rozwoju portu;

3) budowę, rozbudowę, utrzymywanie i modernizację infrastruktury portowej;

4) pozyskiwanie nieruchomości na potrzeby rozwoju portu;

5) świadczenie usług związanych z korzystaniem z infrastruktury portowej;

6) zapewnienie dostępu do portowych urządzeń odbiorczych odpadów ze statków w celu przekazania ich do odzysku lub unieszkodliwiania.

Organ powinien uwzględnić przedłożone przez Spółkę w toku postępowania sądowo-administracyjnego dokumenty, tj. pismo Z. z dnia [...] r. znak: [...] oraz postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. znak:[...] , a ponadto znajdujący się w aktach administracyjnych wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z których wynika, że zadeklarowane przez Spółkę działki Nr [...] znajdują się w całości w granicach administracyjnych portu morskiego w S., że według koncepcji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego portu w S. położone są w ramach terenu elementarnego[...] , dla którego przewiduje się funkcję przeładunkową, produkcyjno-składową z dostępem do akwenów żeglugowych. Dla obszaru tego dopuszcza się prowadzenie usług produkcyjnych, usług związanych z obsługą toru wodnego oraz usług logistycznych związanych z obrotem portowym.

Ponadto organ powinien jako dowód w sprawie uwzględnić także fakturę VAT z dnia 30 czerwca 2003 r. wystawioną przez Spółkę w związku ze świadczeniem przez nią usługi "Przebudowy falochronu na południowym wejściu do kanału P. na morskiej drodze wodnej Ś. – S., wykonaniem wykopów podwodnych niezbędnych do wykonania umocnień na profilowanych skarpach podwodnych w rejonie głowic i nasad falochronów", jak również pismo z dnia [...] r. oznaczone jako zawiadomienie skierowane do Zakładu Ogólnobudowlanego w Ł. o wysokości należnej Spółce opłaty postojowej.

Przypomnieć też w tym miejscu należy, że organ ma prawo także wezwać Spółkę do złożenia stosownych wyjaśnień i przedłożenia innych dokumentów, które odpowiednio do art. 180 O.p. mogą stanowić dowód w sprawie i mogą przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie są sprzeczne z prawem.

Mając na uwadze powyższe w ocenie składu orzekającego w sprawie organ podatkowy nie wyjaśnił wystarczająco dlaczego uznał, że obiekty Spółki nie spełniają przesłanek do ich zwolnienia od podatku od nieruchomości, czym naruszył wskazane powyżej przepisy postępowania (art. 122 , 180, 187 O.p.).

Odnosząc się do wniosku organu zawartego w piśmie z dnia 24 września 2010 r. odnoście otwarcia zamkniętej rozprawy na nowo to wskazać należy, że przepis art. 133 § 2 p.p.s.a. nie określa wypadków, w których sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo. Wobec tego, że unormowanie zawarte w art. 133 § 2 i 3 p.p.s.a. dotyczy niewątpliwie sytuacji wyjątkowych, należy przyjąć, że w wypadku tym decyzja sądu powinna wynikać z ważnych powodów. Wskazać jednocześnie należy, że podstawą orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (zob. uwagi do art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. (zob. uwagi do art. 106 § 3 p.p.s.a.). Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności) zasadniczo nie podlega uwzględnieniu.

Sąd administracyjny nie dokonuje także własnych ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyr. NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31). W świetle powyższego nieuzasadnionym jest żądanie otwarcia zamkniętej rozprawy na nowo i dopuszczenia jako dowodu w sprawie stanowiska Z. Spółka Akcyjna zawartego w piśmie z dnia 23 września 2010 r. a stanowiącym odpowiedź na wystąpienie organu z dnia 17 września 2010 r. a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji i po zamknięciu rozprawy przez Sąd w dniu 16 września 2010 r.

Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien zatem rozważyć wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 4a w zw. z art. 2 pkt 4 i art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o portach i przystaniach morskich wskazane warunki zwolnienia podatkowego, przeprowadzić postępowanie dowodowe, przy wykorzystaniu wskazanych środków dowodowych, wyjaśnić okoliczności istotne dla omawianego zwolnienia podatkowego w odniesieniu do poszczególnych obiektów i wypowiedzieć się w kwestii wysokości zobowiązania podatkowego (ew. nadpłaty) za 2002.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1

pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy

w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm ).