Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 996/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 1a, art. 3 pkt 2a, art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 roku przy udziale - sprawy ze skargi J. I. i M. I. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego części obiektu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżących J. I. i M. I. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...]. Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia J. i M. I. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...]z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia jako: k.p.a.)

- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w zakresie nałożonego solidarnie na J.B., M.B., M. I. i J.I. obowiązku przedłożenia, sporządzonej w trzech egzemplarzach przez odpowiednio uprawnioną osobę, ekspertyzy stanu technicznego części obiektu tj. ściany wspólnej w pomieszczeniach piwnicznych oraz obróbek blacharskich tarasów w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, usytuowanych na nieruchomościach w Ł. przy ul. A nr 59 (działka gruntu nr 86/114, obręb [...]) oraz przy ul. A nr 61 (działka gruntu nr 86/113, obręb [...]), zawierającej jednoznaczne wskazania co do sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości,

- uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie terminu wyznaczonego na wykonanie tego obowiązku oraz określił nowy termin jego wykonania do dnia 31 października 2014r.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 12 marca 2013 r. J. B. wystąpił do PINB w Ł. o zbadanie czy obowiązki właścicielskie dotyczące utrzymania w należytym stanie części tarasowej budynku mieszkalnego, położonego w Ł. przy ul. A nr 59 są wykonywane zgodnie z Prawem budowlanym. Pismo to wpłynęło do organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego w dniu 14 marca 2013 r. W dniu 8 lipca 2013 r. PINB przeprowadził oględziny dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego tarasu. Przedstawiciel SM "A" przedłożył przegląd techniczny branży konstrukcyjno-budowlanej oraz protokół z badań elektrycznych i protokół z próby szczelności instalacji gazowej. Stwierdzono, że pod tarasem J. i M. I. znajdują się dwa pomieszczenia. W pomieszczeniu przyległym do budynku stanowiącego własność J.B. występuje pomieszczenie gospodarcze. W pomieszczeniu tym nie stwierdzono żadnych oznak zalewania (wewnątrz pomieszczenia na ścianie przyległej do tarasu J.B.). Pomieszczenie to posiada w ścianie zewnętrznej wentylację grawitacyjną. Wskazano, że budynek mieszkalny rozbudowany o taras J. i M. I. wybudowali wcześniej niż J.B. Ustalono, że poziom tarasu znajdującego się w budynku stanowiącym własność J.B. jest wyższy niż poziom tarasu znajdującego się w budynku stanowiącym własność J. i M. I. o ok. 1,00 cm. Ściana poniżej rynien - jeżeli chodzi o nieruchomość przy ul. Aj 59 w Ł. - posiada oznaki zalewania i odpadania tynku z możliwością powstania zagrzybienia. Ściana obiektu przy ul. A 61 w Ł. posiada te same oznaki w tym samym zakresie. Na użytkowanie tarasów wraz ze znajdującymi się pod nimi pomieszczeniami wydane zostało pozwolenie na użytkowanie (decyzja Urzędu Miasta Ł. z dnia [...]Nr [...]). Budynek mieszkalny przy ul. A nr 61 w Ł. zakupiony został w dniu 10 listopada 2003 r., a przy ul. A nr 59 w Ł. w dniu 7 września 1979 r.

W wyniku kolejnych oględzin przeprowadzonych na spornych posesjach w dniu 6 września 2013 r. organ I instancji stwierdził, że w budynku zlokalizowanym w Ł. przy ul. A nr 61 w pomieszczeniach piwnicznych pod tarasem występuje ściana zewnętrzna i wewnętrzna (wspólna), które wykazują ślady zawilgocenia i zalewania. Zdaniem przedstawiciela organu stopnia podstawowego po zewnętrznych objawach można przyjąć, że jest to wynikiem nieodpowiedniego stanu obróbek blacharskich tarasu znajdującego się w budynku przy ul. A nr 59 w Ł. Może też to być wynikiem braku prawidłowego uszczelnienia tarasów występujących w obu budynkach mieszkalnych w miejscu ich połączenia lub "nieszczelności tarasu - jego izolacji – A nr 59". W związku z tymi nieprawidłowościami, powzięto wątpliwości co do stanu technicznego rynien, obróbek blacharskich, co powoduje zalewanie ścian. Jednocześnie wskazano, że taras J.B. posiada rynnę oraz rurę spustową do odprowadzenia wody opadowej.

W dniu [...]. organ I instancji wydał postanowienie Nr [...], którym zobowiązał J. B., M. B. oraz M. I. i J. I., do przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2014 r., ekspertyzy stanu technicznego części obiektu tj. ściany wspólnej w pomieszczeniach piwnicznych oraz obróbek blacharskich tarasów w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, usytuowanych na nieruchomościach w Ł. przy ul. A nr 59 oraz przy ul. A nr 61, zawierającej jednocześnie wskazania co do sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Powyższy akt administracyjny został uchylony w całości postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...]., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W toku ponownie toczącego się postępowania organ I instancji podjął próbę pozyskania dokumentacji archiwalnej, na podstawie której zrealizowane zostały opisane budynki mieszkalne. Z pozyskanej dokumentacji wynika, że w odniesieniu do inwestycji związanej z budową tarasów oraz znajdującymi się pod nimi pomieszczeniami (m.in. na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 59 i 61), przeprowadzone zostało postępowanie legalizacyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, które zakończyło się wydaniem decyzji Nr [...] z dnia [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie tych części w/w obiektów.

Postanowieniem z dnia 3 marca 2014 r. PINB w Ł. - działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) nałożył solidarnie na J. B., M. B., M.I. i J. I. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2014 r., ekspertyzy stanu technicznego części obiektu tj. ściany wspólnej w pomieszczeniach piwnicznych oraz obróbek blacharskich tarasów w opisanych budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, zawierającej jednoznaczne wskazania co do sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Na powyższy akt administracyjny zażalenie wnieśli J.i M. I. Wskazali, że konieczne jest ustalenie tego, czy właściciele nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 61 wykonali - podczas rozbudowy obiektu o taras z pomieszczeniami gospodarczymi - własną ścianę pomiędzy budynkami przy ul. A nr 59 i 61, bowiem domniemywają, że tego nie uczynili i bezprawnie wkuli się w ścianę ich budynku. Zdaniem stron potwierdzenie tej tezy skutkować powinno zmianą przedmiotu postępowania oraz doprowadzeniem do wyegzekwowania obowiązku wzniesienia takiej ściany przez współwłaścicieli nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 61.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. organ II instancji uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu przedłożenia ekspertyzy, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy akt organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego przedsięwzięte zostały wystarczające kroki w celu pozyskania archiwalnej dokumentacji budowlanej, na podstawie której zrealizowane zostały budynki mieszkalne w zabudowie szeregowej zlokalizowane w Ł. przy ul. A nr 59 i 61. Z pozyskanych materiałów archiwalnych wynika, że budowa tarasów i znajdujących się pod nimi pomieszczeń nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995 r. i została zalegalizowana na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Powyższe ustalenia wykazują, że w odniesieniu do stanu technicznego tych części obiektów mieszkalnych zlokalizowanych w Ł. przy ul. A nr 59 i 61 możliwe jest przeprowadzenie postępowania na podstawie przepisów rozdziału 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. I tak, stosownie do art. 81c ust. 2 ustawy, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Zdaniem organu II instancji PINB wykazał w sposób wyczerpujący, że zaszły przesłanki do zastosowania wskazanej powyżej regulacji, a mianowicie organ nadzoru budowlanego powziął wątpliwość co do stanu technicznego spornych części przedmiotowych obiektów, co w sposób rzetelny przedstawił w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 6 września 2013 r. Ustalenia organu I instancji dokonane podczas tych czynności kontrolnych zostały przytoczone w początkowej fazie niniejszego uzasadnienia. Organ stopnia podstawowego wyjaśnił również motywy, którymi kierował się przy ustalaniu adresatów swego rozstrzygnięcia argumentując, że zlecona do wykonania ekspertyza techniczna dotyczyć będzie części wspólnej budynków mieszkalnych - tj. ściany. Z kolei z uwagi na konieczność ustalenia źródła powstawania zawilgoceń na tej ścianie, którym mogą być nieprawidłowości występujące w obróbkach blacharskich wykonanych przy jednym lub obu tarasach, ekspertyza techniczna powinna odnosić się również do tych elementów obiektów mieszkalnych. Adresatem rozstrzygnięć wydanych w trybie art. 81c ust. 2 ustawy winien być - stosownie do art. 81c ust. 1 ustawy - właściciel lub zarządca obiektu. Z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy części wspólnej dwóch budynków mieszkalnych, zdaniem tutejszego organu w sposób prawidłowy określono adresatów zaskarżonego postanowienia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że takie rozwiązanie jest korzystne dla wszystkich stron postępowania z tego względu, że poniosą wspólnie koszt wykonania jednej ekspertyzy technicznej, bowiem gdyby organ I instancji orzekł odrębnymi postanowieniami o konieczności przedłożenia dwóch ekspertyz technicznych odnoszących się do poszczególnych części dwóch obiektów budowlanych koszt ten byłby znacząco wyższy. Za takim rozstrzygnięciem przemawia również treść art. 62 k.p.a. zgodnie z którym, w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Z tych względów niemożliwe okazało się uwzględnienie żądania zawartego w zażaleniu z dnia 12 marca 2014 r., tj. uchylenie aktu organu I instancji w części odnoszącej się do J. i M. I. Jednocześnie tutejszy organ wyjaśnia, że postępowanie organów nadzoru budowlanego nie może prowadzić do wydania nakazu wykonania nowej części obiektu zlokalizowanego przy ul. A nr 61. Ponownie podnieść należy, że w odniesieniu do spornych tarasów oraz znajdujących się pod nimi pomieszczeń przeprowadzone zostało postępowanie legalizacyjne, które zakończyło się udzieleniem pozwolenia na ich użytkowanie. W toku ówcześnie prowadzonego postępowania właściwe uprzednio organy terenowe nie stwierdziły konieczności wykonania robót budowlanych przy budynku zlokalizowanym przy ul. A nr 61. Niemożliwe jest zatem wszczęcie kolejnego postępowania w odniesieniu do tego samego przedmiotu postępowania, bowiem nowo wydany akt administracyjny dotknięty byłby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał inkryminowane rozstrzygnięcie za prawidłowe, jednakże z uwagi na upływ terminu wyznaczonego stronom na wykonanie nałożonego nań obowiązku, organ II instancji uznał za uzasadnione uchylić postanowienie organu I instancji w tym zakresie i określić nowy termin wykonania tego obowiązku. Nie ulega wątpliwości, że wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, niemniej jednak zdaniem organu odwoławczego uzasadnione jest przedłużenie terminu wyznaczonego do wywiązania się z orzeczonego obowiązku, aby wszystkie strony mogły podjąć działania w celu jego terminowego wykonania. Na marginesie wskazać należy, że stosownie do art. 81c ust. 4 ustawy, w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanej ekspertyzy albo w razie dostarczenia ekspertyzy, która niedostatecznie wyjaśni sprawę będącą jej przedmiotem, organ nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tej ekspertyzy albo wykonanie dodatkowej ekspertyzy na koszt osób zobowiązanych do jej dostarczenia.

W skardze do WSA w Ł. J. i M. I. wnieśli o uchylenie postanowienia z dnia 13 sierpnia 2014 r. w części dotyczącej nałożenia obowiązku na skarżących. Argumentowali, iż jako właściciele posesji przy ul. A nr 59 nie przyczynili się do powstania usterek i nie ponoszą odpowiedzialności za usterki powstałe na posesji przy ul. A nr 61. Brak przyczynienia się ze strony skarżącej znajduje potwierdzenie w stwierdzeniu Państwowej Inspekcji Zarządu Budowlanego i Zarządu SM A, które stwierdziły brak śladów zalewania i zawilgocenia ściany w pomieszczeniu piwnicznym pod tarasem posesji przy ul. A nr 59. Skoro stan techniczny ścian skarżących nie budzi zastrzeżeń, nie powoduje zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, bądź środowiska to nie ma przesłanek aby żądać wykonania ekspertyzy budowlanej i obciążenia kosztami skarżących. Nadto PINB nie stwierdził nieodpowiedniego stanu technicznego kontrolowanego obiektu, tym samym zgodnie z "art. 62 Ib pkt 3" ustawy nie powinien żądać ekspertyzy budowlanej. Skarżący dodali, iż rozbudowa pomieszczeń tarasowych została wykonana o kilka lat wcześniej od analogicznych pomieszczeń posesji przy ul. A nr 61, w związku z tym skarżący wybudowali odrębną ścianę nośną na własnym gruncie w obrysie budynku graniczącą z posesją przy ul. A nr 61. Poprzedni właściciel posesji przy ul. A nr 61 nie korzystał z tarasu i przekazał obecnemu właścicielowi powierzchnię tarasową pokrytą tylko papą, w tym czasie nie było żadnych przecieków i rozszczelnień na tarasie pomiędzy budynkami. Natomiast w momencie kiedy obecny właściciel wykonał dwukrotnie prace na tarasie – wylewka betonowa na papę, ułożenie glazury oraz obróbki blacharskie – spowodował powstanie przecieków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.).

Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie, którego podstawą materialnoprawną jest art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Przepis ten stanowi, że organ nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć w drodze postanowienia na uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Wspomniany przepis zamieszczony został w rozdziale 8 ustawy - Prawo budowlane zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno-budowanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i znajduje zastosowanie w przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 81c. Powyższy przepis umożliwia organom administracji uzyskanie dokumentów niezbędnych do dalszego prowadzenia postępowania, a zarazem realizację postanowień art. 7 i 77 K.p.a. odnoszących się dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego. Jednakże, w myśl art. 81 c ust. 1 ustawy, adresatem obowiązków nakładanych w trybie art. 81 c ust. 2 są uczestnicy procesu budowlanego, właściciel lub zarządca, obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 17 ustawy, uczestnikami procesu budowlanego są inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy lub kierownik robót. Stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81c ust. 2 jest więc wyłączenie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1407/06, LEX nr 321507 oraz z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 2106/11, LEX nr 1223965).

Zatem sprawa nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy dotyczy podmiotów, o których mowa w powołanym przepisie Prawa budowlanego, a więc uczestników procesu budowlanego, właścicieli lub zarządców obiektu budowlanego. (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 681/11, LEX nr 1219260). Obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz spoczywa więc przede wszystkim na właścicielu, a tylko w przypadku gdy obiekt budowlany jest przedmiotem współwłasności – obowiązek ten może być nałożony na wszystkich współwłaścicieli niepodzielnie (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1975/09 - dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Podkreślenia wymaga, iż istota współwłasności polega na tym, że własność tej samej rzeczy (w niniejszej sprawie nieruchomości) przysługuje niepodzielnie kilku osobom, jest to zatem prawo niepodzielne przysługujące współwłaścicielom (art. 195 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2014 r. poz. 121). Współwłasność to prawo własności składające się z zespołów udziałów. Żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje odrębne, a zarazem wyłączne (skuteczne erga omnes i erga partes) prawo podmiotowe do wydzielonej fizycznie części rzeczy. Oznacza to zatem, iż nałożone przez organ obowiązki obciążają wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Nakładając wówczas obowiązek wynikający z art. 81 c ustawy na współwłaścicieli, organ nie może kierować się np. wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie to nie może być również uzależnione od ustalenia, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego przyczynił się w większym lub mniejszym stopniu do określonego stanu technicznego obiektu. Ustalenie tych okoliczności nie leży w kompetencji organów administracji publicznej, w związku z czym nie może mieć wpływu na orzeczenie wydane w trybie art. 81 c ustawy. Ewentualne rozstrzyganie sporu co do stopnia zawinienia poszczególnych współwłaścicieli w kwestii niewypełnienia obowiązku dbania o właściwy stan techniczny obiektu budowlanego i dochodzenie odszkodowania z tego tytułu może być poddane ocenie właściwego sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 października 2004 r., sygn. akt SA/Sz 1673/02 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zatem jeżeli budynek mieszkalny stanowi przedmiot współwłasności, to obowiązki wynikające z art. 81 c ust. 2 ustawy organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest nałożyć solidarnie na wszystkich właścicieli.

W przedmiotowej sprawie każdy segment budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej stanowi prawnie odrębną własność i o ile ścianę wspólną należy traktować jako współwłasność właścicieli segmentów to tarasy zrealizowane w ramach każdego z tych segmentów już nie, co za tym, nie jest zasadne nakładanie obowiązku w trybie art. 81c ust. 2 ustawy solidarnie na właścicieli dwu odrębnych segmentów co do zarówno części wspólnej – ściany – jak i części odrębnych, gdyż nie znajduje oparcia w tym przepisie. Tym bardziej, iż nie budzi wątpliwości, iż stronami postępowania prowadzonego w tym trybie są właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Jak wynika z zapisów ksiąg wieczystych zarówno budynek przy ul. A nr 61 jak i nr 59 stanowią przedmiot własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, co nie zmienia faktu, iż nadal są to dwa odrębne obiekty, dwa odrębne prawa i nie ma podstawy aby nakładać obowiązek solidarnie na wszystkich właścicieli dwu różnych obiektów. Obiekt budowlany został zdefiniowany w art. 3 pkt 1a ustawy jako budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku (art. 3 pkt 2a ustawy).

Zaskarżone postanowienie nieprawidłowo więc nałożyło solidarnie na właścicieli dwóch obiektów budowlanych obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego oprócz ściany wspólnej (co byłoby dopuszczalne) także obróbek blacharskich tarasów w każdym z budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, co nie może zostać zaakceptowane, w świetle powyższych unormowań. Bowiem, tylko w sytuacji gdy ocena techniczna miałaby dotyczyć nieruchomości wspólnej, to obowiązek w trybie art. 81c ust. 2 ustawy winien być nałożony solidarnie na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w tej sprawie. Każdy segment budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej prawnie stanowi odrębną własność. I względy ekonomii procesowej czy też finansowej, na które powoływał się organ, nie mogą prowadzić do rozstrzygnięć pozostających w sprzeczności z obowiązującym prawem.

Nie sposób też podzielić argumentacji organu odwoławczego, iż za takim rozstrzygnięciem przemawia treść art. 62 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że dotyczy on wielości stron w postępowaniu i prowadzonego jednego postępowania administracyjnego w stosunku do kilku spraw administracyjnych dotyczących tych stron, które to postępowanie kończy się wydaniem odrębnej decyzji dla każdej strony. O tym zaś, czy mamy do czynienia z wielością stron w jednej sprawie będzie decydować kryterium wpływu ukształtowania sytuacji prawnej jednego podmiotu na sytuację prawną innego podmiotu, np. sprawy dotyczące wywłaszczenia wielu odrębnych nieruchomości stanowiących własność różnych osób pod budowę drogi (vide: wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 687/05, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z taką sytuacją, organ prowadząc wspólne postępowanie w odrębnych sprawach wydał jedno rozstrzygnięcie adresowane do wielu stron, co nie jest prawidłowe.

Prowadząc ponownie postępowanie organ będzie obowiązany uwzględnić powyższą ocenę prawną i jednoznacznie określić sprawę w której prowadzi postępowanie pod względem zarówno przedmiotowym jak i podmiotowym. Pamiętając, że w stosunku do każdego obiektu budowlanego należy prowadzić odrębne postępowanie, a adresatem obowiązków, wynikającym z przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy mogą być tylko podmioty wskazane w ust. 1 tego artykułu. Nałożenie wspólnych obowiązków na właścicieli obiektów stanowiących odrębny przedmiot własności może dotyczyć tylko części wspólnych tych obiektów. Połączenie zaś odrębnych spraw do wspólnego prowadzenia, przy spełnieniu przesłanek z art. 62 k.p.a. winno kończyć się wydaniem odrębnego rozstrzygnięcia dla każdej strony.

Mając powyższe na względzie, sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a, w zakresie punktu 1. W punkcie 2 zastosował unormowanie z art. 152 p.p.s.a. stwierdzając, iż zaskarżony akt nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania sąd postanowił w punkcie 3, w myśl art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

IB