Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2454/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji mienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

I SA 2454/03

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].07.2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz.191, z późn. zm.), stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez gminę Miasto L. z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości stanowiącej mienie ogólnonarodowe, oznaczonej w ewid. gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], która powstała z działki nr ewid. [...], położonej w L. przy ul. [...]. W przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość była zarządzana przez terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego i podlega komunalizacji na rzecz gminy Miasta L., na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Władające przedmiotową nieruchomością w dniu 27 maja 1990 r. Zakłady Przemysłu [...] im. [...] w L. nie legitymowały się prawem zarządu do tej nieruchomości. Podstawą jego ustanowienia nie mogła być bowiem decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. z dnia [...].02.1991 r. w sprawie ustalenia opłat za oddanie nieruchomości w zarząd.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2003 r. złożyła odwołanie radca prawny E.M., pełnomocnik małżonków K. i A.G., zarzucając organowi I instancji, że nie uwzględnił, iż budynki usytuowane na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w L. przy ul. [...], stanowią własność osób trzecich. Aktem notarialnym z dnia [...].08.1997 r. syndyk masy upadłości Zakładów Przemysłu [...] im. [...] w upadłości w L. sprzedał prawo użytkowania wieczystego do ¼ części przedmiotowej działki i prawo własności do ¼ części znajdujących się na niej naniesień małżonkom K. i A.G..

Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...].09.2003 r. nr [...] uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2003 r. i odmówiła stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę Miasto L. z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że skutki przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, następują z dniem 27 maja 1990 r. i mogą dotyczyć składników tylko w ich stanie, w tym ewidencyjnym, istniejącym w tym dniu. Tymczasem działka nr ewid. [...] została wydzielona po dniu 27 maja 1990 r. z działki nr ewid. [...]. Powyższy stan faktyczny i prawny pozwalał, zdaniem organu II instancji, na przyjęcie, że odwołujący się mieli interes prawny w złożeniu odwołania od niekorzystnej dla nich decyzji organu I instancji i uczestniczeniu w tym postępowaniu w charakterze strony.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...].09.2003 r. złożył Prezydent Miasta L. wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi organ ten podniósł, że małżonkom K. i A.G. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Nie dotyczy ono bowiem interesu prawnego osób posiadających tytuł użytkownika wieczystego, użytkownika, najemcy lub inny tytuł prawny nabyty po dniu 27 maja 1990 r., bowiem komunalizacja nie wpływa na zakres uprawnień tych osób, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29.09.1998 r. sygn. akt I SA 57/98 (LEX nr 45032). Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrując odwołanie osób, które nie są stroną przedmiotowego postępowania, naruszyła art. 129 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. Błędny jest również pogląd organu II instancji, że skutki przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, następują z dniem 27 maja 1990 r. i mogą dotyczyć składników tylko w ich stanie, w tym ewidencyjnym, istniejącym w tym dniu. W decyzji komunalizacyjnej niezbędne jest wskazanie aktualnych danych wieczystoksięgowych oraz danych z ewidencji gruntów według stanu aktualnie obowiązującego, bowiem decyzje te stanowią postawę wpisu prawa własności do ksiąg wieczystych oraz do ewidencji gruntów i budynków. Fakt dokonania podziału nieruchomości po dniu 27 maja 1990 r. nie ma znaczenia dla skuteczności nabycia z mocy prawa mienia ogólnonarodowego w wyniku komunalizacji.

W odpowiedzi na skargę Prezydenta Miasta L. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, bowiem dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena prawna nie dawała podstaw do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2003 r. i odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę Miasto L. z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości stanowiącej mienie ogólnonarodowe, położonej w L. przy ul. [...]. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony może być więc wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia istnienia interesu lub obowiązku danego podmiotu. Komunalizacja mienia państwowego, uregulowana w powołanej ustawie z dnia 10 maja 1990 r., dotyczy stosunków własnościowych pomiędzy Skarbem Państwa a gminą. W postępowaniu komunalizacyjnym organ rozstrzyga kwestię nabycia własności mienia Skarbu Państwa przez właściwą gminę wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich (art. 9 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.). W orzecznictwie administracyjnym utrwalony jest pogląd, że stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.), co do zasady są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wykazała z jakiego przepisu wynika interes prawny małżonków K. i A.G. do uczestnictwa jako strony w przedmiotowym postępowaniu, stwierdzając jedynie ogólnie, że pozwalał na to stan faktyczny i prawny sprawy.

Zaznaczyć należy przy tym, że organ II instancji ustalając krąg osób uprawnionych do występowania w przedmiotowym postępowaniu jako strony wykazał się wyjątkową niekonsekwencją. Uznając bowiem za stronę małżonków K. i A.G., którym przysługuje prawo użytkowania wieczystego do ¼ części przedmiotowej działki i prawo własności do ¼ części znajdujących się na niej naniesień, nie doręczył zaskarżonej decyzji pozostałym współużytkownikom wieczystym nieruchomości nr ewid. [...], położonej w L. przy ul. [...], co wskazuje, że nie uznał ich za strony tego postępowania, różnicując tym samym sytuację prawną osób o identycznym statusie prawnym.

Nie znajduje uzasadnienia prawnego stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym skutki przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych mogą dotyczyć składników tylko w ich stanie ewidencyjnym istniejącym w dniu 27 maja 1990 r. Wojewoda [...] stwierdził, na podstawie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto L. nieruchomości stanowiącej mienie ogólnonarodowe, będącej częścią działki nr ewid. [...] według stanu na dzień 27 maja 1990 r., oznaczonej obecnie w ewid. gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...].

Dokonanie zmian w ewidencji gruntów po dniu 27 maja 1990 r. w stosunku do nieruchomości nabytych przez gminy z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa. Podział nieruchomości na kilka nowych nieruchomości wywołuje między innymi skutek prawny w postaci zmiany danych identyfikacyjnych tej nieruchomości, w związku z innym określeniem jej granic zewnętrznych. Zmiana oznaczeń ewidencyjnych nieruchomości dokonana po dniu 27 maja 1990 r. nie oznacza, że nieruchomość taka traci status mienia podlegającego komunalizacji, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Jest to bowiem to samo mienie lub, tak jak w niniejszej sprawie, część tego mienia, tylko inaczej oznaczona w ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej.

Powołanie nowych oznaczeń w decyzji stwierdzającej to nabycie, jak trafnie podniósł Prezydent Miasta L., jest niezbędne, decyzja ta stanowi bowiem postawę wpisu prawa własności do ksiąg wieczystych oraz do ewidencji gruntów i budynków.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.