Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 112/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 1-4
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 156, art. 157
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz.355 z późn. zm.),utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. stwierdzającą nieważność decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. przyznającej M. S. pomoc finansową na uzyskany dom jednorodzinny.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

M. S. jest funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...].

W dniu [...] kwietnia 2015 r. zainteresowany złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskany dom jednorodzinny w [...] przy ul. [...], do którego dołączył szereg dokumentów, min.: umowę użytkowania wieczystego i sprzedaży przedmiotowego budynku sporządzoną w dniu [...] listopada 1997 r. w formie aktu notarialnego (Rep. [...] nr [...]), wypis z rejestru gruntów, zawiadomienie z Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...], umowę darowizny z dnia [...] kwietnia 1996 r. lokalu mieszkalnego nr [...] w [...] przy ul. [...] w formie aktu notarialnego (Rep. [...] nr [...]), zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. dotyczące zajmowanego lokalu, operat szacowania nieruchomości lokalowej mieszkalnej, protokół rokowań oraz informację ze Spółdzielni Mieszkaniowej.

W wyniku analizy powyższych dokumentów ustalono, że M. S. i M. S. posiadali spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...]. Na podstawie umowy darowizny z dnia [...] kwietnia 1996 r. darowali własnościowe prawo do powyższego lokalu E. A. i W. A. Następnie w wyniku zawartej w dniu [...] listopada 1997 r. umowy użytkowania wieczystego i sprzedaży budynku M. S. wraz z żoną nabyli na własność budynek mieszkalny w [...] przy ul. [...], którego powierzchnia mieszkalna wynosi 43,76 m2.

Komendant Powiatowy Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. przyznał M. S. pomoc finansową w kwocie 13.848 zł na zakup przedmiotowego domu jednorodzinnego.

W dniu [...] lipca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął z urzędu, na podstawie art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...].

Następnie Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157, art. 158 K.p.a., art. 94 ust. 1 oraz 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, § 2, § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 864), § 2 pkt 1 oraz § 14 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2013 poz. 1170), stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. wydanej przez Komendanta Powiatowego Policji w [...].

W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść przepisów Rozdziału 8 ustawy o Policji organ wskazał, iż bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że M. S. w dniu złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej posiadał dom jednorodzinny położony w [...] przy ul. [...], w którym zamieszkuje z żoną, ( o powierzchni mieszkalnej 43,76 m2 według informacji zawartej w wycenie nieruchomości z dnia września 1997 r.) odpowiadający przysługującej powierzchni mieszkalnej, a zatem policjant miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby. Tym samym nie spełnił przesłanki do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, określonej w art. 88 ustawy o Policji. Uwzględniając powyższe stwierdzić zatem należy, że decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskany dom jednorodzinny została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.

Od powyższej decyzji M. S., reprezentowany przez pełnomocnika, odwołał się do Komendanta Głównego Policji.

W odwołaniu zarzucił organowi I instancji:

I. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie:

1. art. 157 § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2015 r. o orzeczenie jej nieważności z uwagi na brak przesłanek do przyznania pomocy finansowej M. S. na uzyskany dom jednorodzinny jak i wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta została wydania zgodnie z prawem;

2. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

3. art. 9 i 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja2015r.;

4. art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organu administracji publicznej poprzez wydanie odmiennej decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, który wskazuje, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość;

art. 88 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego błędna wykładnię sprowadzającą się do uznania, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu w dacie złożenia

wniosku, w sytuacji gdy nabycie przez funkcjonariusza domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie pomocy finansowej w kwocie 13.848 zł wypłacając ją w ciągu 6 miesięcy, zgodnie z wnioskiem z dnia [...].04.2015 r. o przyznanie pomocy finansowej.

Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. statuuje dwie odrębne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, tj. brak podstawy prawnej lub rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wymaga natomiast w każdym przypadku nie tylko ustalenia treści przepisu prawnego (przepisów prawnych), stanowiącego podstawę jej wydania, ale także dokonanie oceny, czy przyjęcie innego rozumienia przepisów przez organ, który wydał kwestionowaną decyzję, odbiega od prawidłowego rozumienia treści przepisów w takim stopniu, że może być uznane za rażące naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołała decyzja.

Przeprowadzając analizę przepisów Rozdziału 8 ustawy o Policji organ wskazał, iż policjantowi w służbie stałej mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 tej ustawy, będąca zastępczą formą niezrealizowania uprawnienia policjanta do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.

Organ zaznaczył przy tym, iż orzecznictwo oraz doktryna nie są rozbieżne w kwestii rozumienia i interpretacji przepisów dotyczących przedmiotowego świadczenia pieniężnego i wskazują, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego i konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział w drodze decyzji administracyjnej. Oba te uprawnienia powiązane są jednak ze sobą przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.

W niniejszej sprawie jest natomiast okolicznością niesporną, że decyzja nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] przyznająca skarżącemu pomoc finansową na zakup domu jednorodzinnego w sytuacji, w której w chwili złożenia wniosku, tj. [...] kwietnia 2015 r., M. S. miał zrealizowane od [...] listopada 1997 r. prawo do lokalu mieszkalnego zgodnego z normami zaludnienia w miejscu pełnienia służby ergo miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto pozostawanie w obrocie prawnym decyzji, mającej na celu poprawienie sytuacji mieszkaniowej poprzez przyznanie pomocy finansowej w sytuacji zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza, podczas gdy ustawa o Policji wprost wskazuje, iż właśnie to jest celem pomocy finansowej, wywołuje skutki społeczne i gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Dlatego też orzekający w sprawie organ Policji w pełni zasadnie uznał, że w analizowanym przypadku wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji przyznającej przedmiotowe świadczenie.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podkreślił, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest organ wyższego stopnia. Wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie stanowiło zatem podstawę do przeprowadzenia postępowania administracyjnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], którego istota sprowadziła się do wykazania istnienia naruszenia prawa w sposób skutkujący koniecznością zastosowania w stosunku do decyzji przyznającej stronie świadczenie pieniężne przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest natomiast kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji nie przeprowadza się też nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Organ administracji publicznej wydając przedmiotową decyzję oparł się na dowodach już zebranych w sprawie, które jego zdaniem były konieczne i wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał okoliczności faktyczne i prawne, którymi kierował się przy jej podejmowaniu. Prawidłowo dokonał też wykładni stosowanych przepisów oraz oceny stanu faktycznego na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił organowi:

1. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 157 § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2015 r. o orzeczenie jej nieważności z uwagi na brak przesłanek do przyznania pomocy finansowej M. S. na uzyskany dom jednorodzinny, jak i wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie przez organ II Instancji zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy należało uchylić zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r.;

2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie wyjaśnienie wszystkich zarzutów, a w szczególności:

a) zarzutu nr I.1., tj. "naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 157 § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2015 r. o orzeczenie jej nieważności z uwagi na brak przesłanek do przyznania pomocy finansowej M. S. na uzyskany dom jednorodzinny, jak i wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta została wydania zgodnie z prawem";

zarzutu nr I.2., tj. "naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy";

zarzutu nr I.3., tj. "naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 9 i 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek stwierdzając nieważność decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2015r.";

zarzutu nr I.4., tj. "naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organu administracji publicznej poprzez wydanie odmiennej decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych;

3. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 80 i 81 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie ustosunkowania się do zebranych materiałów i dowodów oraz do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w szczególności co do końcowego podsumowania postępowania przed organem II Instancji, które wynikać miałoby ze zgromadzonego dodatkowego materiału dowodowego, czy też wytworzonego przez pracownika rozpoznającego merytorycznie odwołanie, jego konsultacji czy nadzoru udokumentowanego nad tym procesem rozpoznawania sprawy przed organem I Instancji, w sytuacji gdy materiał dowodowy zbierany był w terminie dodatkowym, przedłużanym pismem z dnia [...].09.2015 r.;

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, iż skarżącemu nie należała się pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość;

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego błędna wykładnię sprowadzającą się do uznania, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu w dacie złożenia wniosku, w sytuacji gdy nabycie przez funkcjonariusza domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie posiadał prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zgodnie z aktem notarialnym repertorium [...] nr [...] w dniu [...] listopada 1997r. nabył dom stanowiący samodzielną nieruchomość w [...] przy ul. [...] o łącznej powierzchni 127 m2 i w tym dniu wydano mu nieruchomość w posiadanie. Dom ten położony jest w miejscowości, w której pełni służbę w myśl art. 88 ust. 1 ustawy o Policji i spełnia normy zaludnienia, o których mowa w § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r.

Przytaczając treść przepisów Rozdziału 8 ustawy o Policji oraz powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżący wskazał, że jeśli policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego z zasobów Policji, to przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu we własnym zakresie.

Przepis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji łączy się bowiem z art. 95 tej ustawy i wyraża się w tym, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje tylko temu policjantowi, który nie uzyskał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a powinien był taki lokal uzyskać.

W ocenie skarżącego spełnił on przesłankę wynikającą z powyższych przepisów, tj. nie posiadał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 90 ustawy o Policji), a tym samym posiada prawo do pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Nabycie przez niego lokalu przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie wyklucza natomiast samo przez się przyznania tej pomocy (uchwała NSA z dnia 29.04.2009 r. sygn. akt I OPS 7/08). W ustawie o Policji nie został określony też czas, w którym policjant powinien wystąpić o przyznanie pomocy finansowej przewidzianej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, z czego wynika, że wniosek taki może być złożony w każdym czasie.

Zaznaczył jednocześnie, że osobami uwzględnionymi przy określaniu wysokości pomocy finansowej był on posiadający 2 normy zaludnienia oraz jego małżonka posiadająca uprawnienie do 1 normy.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga M. S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie naruszają prawa.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że powyższe decyzje wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym wszczętym przez organ z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. przyznającej M. S. pomoc finansową na uzyskany dom jednorodzinny.

Wbrew zarzutom skargi, Komendant Wojewódzki Policji w [...] był organem uprawnionym do wszczęcia z urzędu tego postępowania, gdyż zgodnie z art. 157 § 1 i 2 K.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia (§ 1), a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§ 2).

Instytucja stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej należy do wyjątków od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. W postępowaniu tym organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. W związku z powyższym nieuzasadnione są podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organ w toku tego postępowania szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygniecie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji obu instancji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie mu ustosunkowania się do zebranych materiałów i dowodów oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień przed wydaniem decyzji, nie przedstawił jakichkolwiek argumentów wskazujących na to, że powyższe uchybienie ze strony organu mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. nie stanowi natomiast automatycznie podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie towarzyszy mu takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego rozwijających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zapewniających jej realizację, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Dopiero zatem wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w kontekście powyższego zarzutu, należy mieć na uwadze, że organy obu instancji w ramach prowadzonego postępowania nieważnościowego oparły się na materiale dowodowym zgromadzonym wcześniej w postępowaniu prowadzonym przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie przyznanie pomocy finansowej (który był stronie znany) i nie prowadziły w tym zakresie żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy wskazać, iż zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance stwierdzenia nieważności decyzji, można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r. III SA 565/95). Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96; z dnia 21 października 1992r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23).

W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. przyznająca M. S. pomoc finansową na uzyskany dom jednorodzinny, wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z treścią art. 88 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Stosownie natomiast do art. 94 ust. 1 tej ustawy, w przypadku gdy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie takiego lokalu w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Z brzmienia wskazanego przepisu wynika, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego i konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział w drodze decyzji administracyjnej. Oba te uprawnienia, tj. przydział lokalu oraz pomoc finansowa powiązane są ze sobą jednak przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Celem tego unormowania jest bowiem stworzenie takich warunków, w których policjant w służbie stałej będzie mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej.

Należy jednocześnie wskazać, że w art. 95 ust. 1 pkt 1-4 cyt. ustawy zostały wyliczone przypadki, w których nie przydziela się funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Zgodnie z przepisem ust. 1 pkt 2 przywołanego wyżej artykułu nie przydziela się lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.

Analiza powołanych przepisów wskazuje zatem jednoznacznie, że policjantowi w służbie stałej mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 tej ustawy, będąca zastępczą formą niezrealizowania uprawnienia policjanta do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być bowiem interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 cytowanej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niesporną, że na podstawie umowy użytkowania wieczystego i sprzedaży budynku z dnia [...] listopada 1997 r. M. S. wraz z żoną nabyli na własność budynek mieszkalny w [...] przy ul. [...], którego powierzchnia mieszkalna odpowiadała przysługującym temu policjantowi normom zaludnienia.

W dacie wystąpienia z wnioskiem o pomoc finansową tj. [...] kwietnia 2015 r. , skarżący miał zatem zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż posiadał w miejscowości, w której pełni służbę dom mieszkalny odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, a tym samym nie spełniał warunków do przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.

W przywołanej przez skarżącego w skardze uchwale z dnia 29 kwietnia 2009 r. o sygn. I OPS 7/08 (publ. Lex 490969) wydanej na tle podobnej regulacji zawartej w ustawie z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby. Pomocy tej nie można też utożsamiać z bezzwrotnym co do zasady świadczeniem udzielanym przez Państwo na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem domu (lokalu) mieszkalnego. Świadczenie to przysługuje nie w związku z uzyskaniem domu (lokalu), ale na ich uzyskanie, czyli w celu uzyskania mieszkania umożliwiającego funkcjonariuszowi zamieszkanie w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Wskazał również, że przedmiotowe świadczenie jest świadczeniem szczególnym. Wykładnia przepisów regulujących takie szczególne uprawnienia nie może być zatem rozszerzająca (por. uchwała w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt I OPS 3/08). Zaznaczył jednocześnie, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu lecz na wniosek funkcjonariusza. Dopiero zatem po złożeniu wniosku wraz z wymaganą dokumentacją organ może prowadzić postępowanie w sprawie przyznania takiej pomocy. Natomiast kwestia czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia może być rozważana tylko po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia domu (lokalu). W tej sytuacji, jak stwierdził NSA, istotne nie jest to, czy organy przydzieliły funkcjonariuszowi lokal mieszkalny w drodze decyzji administracyjnej, lecz czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz spełniał podstawową przesłankę do otrzymania takiego przydziału, a mianowicie miał niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem NSA przyjęcie innej interpretacji prawa do pomocy finansowej musiałoby prowadzić do uznania, że świadczenie to przysługuje każdemu funkcjonariuszowi, w każdym czasie i niezależnie od tego, jakie aktualnie posiada warunki mieszkaniowe. Taka interpretacja zaprzeczałaby ratio legis omawianej ustawy. Nie byłaby też zgodna z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawa. Ocena czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej powinna zatem uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania. Decydujące znaczenie ma bowiem sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej.

Podobne stanowisko, jak w przywołanej powyżej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w wyroku z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 222/10, który wydany został na tle regulacji zawartej ustawie o Policji, a dotyczącej pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Policji.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skoro skarżący występując z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej był już w posiadaniu domu mieszkalnego położonego w miejscowości, w której pełni służbę, odpowiadającego przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, a zatem miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby, to nie było podstaw do przyznania mu wnioskowanego świadczenia, a tym samym decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. przyznająca M. S. pomoc finansową na uzyskany w 1997 r. dom jednorodzinny wydana została z rażącym naruszeniem art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.