Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 966/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg: H. Z. i T. D. S.A. w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 roku, znak: [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej H. Z. kwotę 7400 zł. (siedem tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej T. D. S.A. w K. kwotę 4094 zł. (cztery tysiące dziewięćdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 2 marca 2020 r. znak: [...] Starosta Tarnowski orzekł: w pkt. l o ustaleniu odszkodowania w wysokości 124 920 zł na rzecz H. Z., w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości oraz ze zmniejszeniem wartości nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości R. gm. T., objętych KW nr nr: TRI [...], TRI [...], TRI [...], TRI [...], TRI [...], TRI [...], TRI [...], TRI [...] oraz TRI [...] na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w Tarnowie wydanej dnia 12 sierpnia 1982 r. znak [...] oraz decyzji z 15 sierpnia 1982 r. wydanej przez Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy T. znak [...]; w pkt. 2 o zobowiązaniu firma A z siedzibą w K., będącego następcą prawnym Zakładu Energetycznego w R. i właścicielem linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Rzeszów-Tarnów, Tarnów-Krosno, do wypłaty ustalonego w pkt l jednorazowego odszkodowania na rzecz H. Z. w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna.

Ustalając wysokość odszkodowania organ I instancji oparł się na operacie szacunkowym z 8 października 2019 r. sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego B. S..

Odwołanie od ww. decyzji złożyła firma A z siedzibą w K., podnosząc, iż zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, w którym mowa, że odszkodowanie dotyczy firma A K., będącej następcą prawnym Zakładu Energetycznego w R. i właścicielem linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Rzeszów - Tarnów, Tarnów - Krosno, co ma związek z decyzjami wydanymi przez Naczelnika Gminy Tarnów wydanej 12 sierpnia 1982 r. znak [...] oraz na podstawie decyzji Naczelnika Gminy i Miasta T. z 15 sierpnia 1982 r. znak [...], a treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym mowa, że odszkodowanie dotyczy firma A w K., jako następcy Zakładu Energetycznego w R. i właściciela linii elektroenergetycznej 100 kV relacji Tarnów płd. - Gorlice Stróżówka, Tarnów - Krosno, co ma związek z decyzjami wydanymi przez Naczelnika Gminy Tarnów wydanej 12 sierpnia 1982 r. znak [...] oraz na podstawie decyzji Naczelnika Gminy i Miasta T. z 15 sierpnia 1982 r. znak [...].

Ta oczywista sprzeczność czyni zaskarżoną decyzję wadliwą i stanowi dostateczną przesłankę do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dodać należy, że linie elektroenergetyczne 400 kV są liniami przesyłowymi, które nie pozostają własnością firma A lecz zupełnie innego przedsiębiorstwa energetycznego, były też przedmiotem rozstrzygnięć w odrębnych postępowaniach administracyjnych, z którymi firma A nie występował w charakterze strony.

Ponadto strona odwołująca się kwestionuje możliwość ustalenia odszkodowania w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z uwagi na brak przepisów intertemporalnych, uniemożliwiających stosowanie przepisów do stanów faktycznych, które miały miejsce przed dniem wejścia ich w życie. Strona podniosła także kwestię braku uprawnień następców prawnych osoby wywłaszczonej do ich występowania z wnioskiem o odszkodowanie, zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego który m. in. w wyroku z 29 maja 2019 r. sygn. akt I OSK740/19 wskazał, iż odszkodowanie, o którym mowa w art. 129 ust. 5. pkt 3 u.g.n., jest odszkodowaniem należnym tylko podmiotowi wywłaszczonemu. Prawo to nie przechodzi co do zasady na następców syngularnych ani uniwersalnych.

W odwołaniu wskazano, iż biegły rzeczoznawca przyjął błędne wartości ustalając szerokość strefy ochronnej po 15 m, po obu stronach przewodów, gdy tymczasem szerokość strefy powinna być ustalona według normy PN-E-05100-1 punkt 23,3 określającej szerokość strefy pasa wycinki dla budowy linii 110 kV przechodzącej przez obszary leśne, oraz wadliwe wyliczenie zajętości pasa pod słupem jak również wyliczenie odszkodowania w kwocie 32 900,00 zł, za utracone pożytki związane z posiadaniem sadu, które oparto jedynie na oświadczeniu wnioskodawcy, że taki sad istniał i musiał być zlikwidowany w związku z wybudowaniem linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości.

Strona odwołująca się wskazała również, że dla określenia wysokości odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oraz wartości poniesionych szkód majątkowych, pozostają bez wpływu ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o jakich mowa w uchwałach powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnoszą się one bowiem do tzw. władztwa planistycznego, które pozostaje w gestii jednostki samorządu terytorialnego na szczeblu gminy, co wynika z art. 36 i art. 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., póz. 293). (...) roszczenia dotyczące ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winny być dochodzone od gminy, nie zaś od przedsiębiorstwa energetycznego (...)."

Decyzją z 12 października 2020 r. znak [...] Wojewoda Małopolski uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Tarnowskiego z 2 marca 2020 r. znak [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po rozpoznaniu sprzeciwu od ww. decyzji Wojewody Małopolskiego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1316/20 uchylił w całości decyzję Wojewody Małopolskiego z 12 października 2020 r. znak [...].

W uzasadnieniu ww. orzeczenia wskazano, że kwestionując wartość operatu organ II instancji wskazał, że "sposób wyliczenia obniżenia wartości przedmiotowej nieruchomości nie uwzględnia jej przeznaczenia w dniu ograniczenia prawa własności, tj. w dacie obowiązywania Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Tarnów zatwierdzonego uchwałą nr X/52/80 Gminnej Rady Narodowej w Tarnowie z dnia 31 stycznia 1980 r.". Jednocześnie na str. 7-8 zaskarżonej decyzji Wojewoda stwierdza: "w operacie szacunkowym z 8 października 2019 r., stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji, biegła w punkcie 9 opracowania oszacowała wysokość odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przedmiotowej nieruchomości stanowiącej pierwotnie działki nr [...] i nr [...] poł. w R. na kwotę; 4 340 zł przyjmując przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości według stanu z dnia wydania decyzji Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy T. znak [...]/82 z 15 lipca 1982r. zezwalającej Zakładowi Energetycznemu w T. na posadowienie na ww. nieruchomości urządzeń przesyłowych sieci elektroenergetycznej 110 kV. Według obowiązującego wówczas, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Tarnów, ww. nieruchomość była położona w terenie oznaczonym symbolem 1.21.R - Teren istniejących upraw rolnych, adaptacja stała". W stwierdzeniach tych widać sprzeczność. Jeśli organ stwierdza, że biegła oszacowała nie tylko odszkodowanie według obecnego przeznaczenia działek (pkt 10 operatu), ale również według przeznaczenia nieruchomości przyjmując w dacie wydania decyzji Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy T. znak [...] z 15 lipca 1982 r. (pkt 9 operatu), to nie jest jasne, dlaczego należałoby sporządzić kolejny operat szacunkowy. Jeżeli organ odwoławczy ma wątpliwości co do zakresu wyceny zawartej w pkt 9 operatu, to może kwestie te wyjaśnić we własnym zakresie, działając na podstawie art. 136 k.p.a., wzywając biegłą do uzupełnienia opinii bądź udzielenia stosownych wyjaśnień. Skarżąca twierdzi, że biegła prawidłowo ustaliła wartość odszkodowania, bowiem już w dacie wywłaszczenia nieruchomość była przeznaczona na cele budowlane. Sąd nie może rozstrzygnąć o zasadności tego twierdzenia, niemniej jednak Wojewoda Małopolski powinien argumenty te wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Jeżeli uzna je za słuszne - tym bardziej brak będzie podstaw do kwestionowania wartości dowodowej operatu szacunkowego."

Ponadto Sąd stwierdził, że "całkowicie podziela argumenty sprzeciwu, co do podstaw do wyliczenia odszkodowania również za sad, który miał znajdować się na nieruchomości. Nie sposób wyobrazić sobie by biegły po niemal 40 latach od wywłaszczenia miał prowadzić szczegółowo postępowanie wyjaśniające, co do stanu nieruchomości z daty wywłaszczenia, kwestionując oświadczenia ówczesnej właścicielki nieruchomości. Trzeba też przypomnieć, że argument ten był przez spółkę [...] podnoszony jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. W odpowiedzi na zastrzeżenia dotyczące tej kwestii biegła wyjaśniła, że istnienie sadu znajdującego się na analizowanych działkach w miejscowości R. potwierdzone zostało na podstawie dokumentacji fotograficznej z tamtego okresu, w posiadaniu której znajduje się Starostwo Powiatowe w Tarnowie, a które zostało dołączone do niniejszych wyjaśnień" (k. 566 akt administracyjnych organu I instancji). W tych okolicznościach nie ma wątpliwości że istniały podstawy do uwzględnienia wartości sadu wykonanym operacie i nie ma potrzeby dalszego wyjaśniania tej kwestii. (...) Również ostatni podany przez Wojewodę argument nie uzasadnia wydania decyzji kasatoryjnej. W istocie rozbieżność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia organu I instancji a treścią uzasadnienia decyzji ma charakter oczywistej omyłki i w żaden sposób nie uzasadnia przyjęcia, że nie wiadomo, o jaką linię elektroenergetyczną chodzi. Podobnie wskazywany w zaskarżonej decyzji brak weryfikacji danych adresowych siedziby głównej [...] [...] nie miał żadnych negatywnych skutków dla strony, skoro otrzymała ona decyzję i zaskarżyła ją odwołaniem. W tym zakresie Sąd całkowicie podziela argumenty podniesione w sprzeciwie."

Rozpatrując ponownie odwołanie Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 30 czerwca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 9a w związku z art. 129 ust. 5 pkt 1 i 2 oraz art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., póz. 1990) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości 18.620,00 zł na rzecz H. Z., w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości położonej w R. , oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], odpowiadające obecnie działkom ewidencyjnym nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. R. , gm. Tarnów, objętych KW nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], TRI [...], [...], [...] oraz TRI [...], dokonanym na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w Tarnowie z 12 sierpnia 1982 r. znak: [...] oraz decyzji Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy T. z 15 sierpnia 1982 r. nr [...]; 2 o zobowiązaniu firma A z siedzibą w K., będącego następcą prawnym Zakładu Energetycznego w R. jako właściciel linii elektroenergetycznej linii elektroenergetycznej 100 kV relacji Tarnów płd. – Gorlice Stróżówka, Tarnów - Krosno, do wypłaty ustalonego w pkt. 1 odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu podano, iż Wdacie wydania decyzji Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy T. znak [...] z 15 lipca 1982 r. przedmiotowa nieruchomość, położona w miejscowości R., zgodnie z obowiązującym wówczas Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Tarnów zatwierdzonym uchwałą nr X/52/80 Gminnej Rady Narodowej w Tarnowie z dnia 31 stycznia 1980 r., była położona w terenie oznaczonych symbolem "1.21.R - Teren istniejących upraw rolnych, adaptacja stała. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w 1982 roku dla terenu obejmującego przedmiotową nieruchomość określały, iż działki nr [...] i nr [...] nie były położone na obszarze budownictwa mieszkaniowego. Obowiązujący w 1982 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego przedmiotową nieruchomość przewidywał możliwość powstawania na tym obszarze obiektów liniowych, w tym sieci energetycznych. W świetle powyższego przedmiotowa nieruchomość do czasu zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy Tarnów w miejscowości R. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Tarnów Nr XL/3 82/2009 z dnia 2 grudnia 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 827, poz. 6668 z dnia 21 grudnia 2009 r.) stanowiła nieruchomość rolną położoną w terenie oznaczonych symbolem "1.21 .R - Teren istniejących upraw rolnych, adaptacja stała - k. a. organu I inst. nr 287. W przedmiotowej sprawie określenie wartości szkód odpowiadających zmniejszeniu wartości nieruchomości na skutek zezwolenia na przeprowadzenie przez przedmiotową nieruchomość linii sieci elektroenergetycznej 110 kV i posadowienie na tej nieruchomości jednego słupa nośnego powyższej linii, zostało ustalone na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego 8 października 2019 r. przez rzeczoznawcę majątkowego B. S.. Biegła w piśmie z 10 maja 2021 r. potwierdziła aktualność ww. operatu załączając wyciąg z operatu szacunkowego z 8 października 2019 r., w którym w części "Opis i określenie nieruchomości" widnieje m.in. informacja, iż: "(...) Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1980 r., na dzień wydania decyzji zezwalającej na wejście w teren z lipca 1982 r., działki nr [...] oraz nr [...] znajdowały się w terenach rolniczych. Na dzień ustalenia wysokości odszkodowania, tj. dzień sporządzenia operatu szacunkowego, obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego z 2009 r. Działki [...] uległy wielokrotnemu podziałowi. Działki, które powstały po podziale, znajdują się aktualnie w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej oraz częściowo w terenach dróg i komunikacji." Biegła przedłożyła jednocześnie stosowną analizę rynku. W przedmiotowym operacie szacunkowym biegła w punkcie 9 opracowania oszacowała wysokość odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przedmiotowej nieruchomości stanowiącej pierwotnie działki nr [...] i nr [...] pół. w R. na kwotę: 4 340 zł przyjmując przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości według stanu z dnia wydania decyzji Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy T. znak [...] z 15 lipca 1982 r. zezwalającej Zakładowi Energetycznemu w R. na posadowienie na ww. nieruchomości urządzeń przesyłowych sieci elektroenergetycznej 110 kV. Jak już wyżej wskazano, według obowiązującego wówczas Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego gminy Tarnów ww. nieruchomość była położona w terenie oznaczonym symbolem 1.21.R - Teren istniejących upraw rolnych, adaptacja stała.

Ponadto - w punkcie 10 swojej opinii - biegła oszacowała wysokość odszkodowania na łączną kwotę 212 600,00 zł za szkody powodujące konieczność zmiany funkcji nieruchomości w pasie budowy infrastruktury i w pasie ochronnym, na nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] pół. w miejscowości R., gmina Tarnów, w związku z budową linii napowietrznej 110 kV. W swoich wyliczeniach przyjęła przeznaczenie przedmiotowych działek (które uległy wielokrotnym podziałom) wynikające z aktualnie obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego na terenie Gminy Tarnów w miejscowości R., zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Tarnów Nr XL/382/2009 z dnia 2 grudnia 2009 r., według którego działki powstałe z podziału działek nr [...] w większości znajdują się w terenie zabudowy mieszkaniowo-usługowej oznaczonym 1.MNU oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej l .MN i częściowo w terenie dróg publicznych 1.KDD.

Powyższy sposób wyliczenia odszkodowania pozostaje w oczywistej z zasadami określonymi w art. 130 ust. 1 i art. 154 ust. 1 u.g.n., a zatem w tym zakresie przedmiotowy operat nie mógł zostać wykorzystany jako zasadniczy dowód w sprawie. Jednakże wspomniane wcześniej określenie wysokości odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z dawnych działek nr [...] i nr [...], położonych w R. (pkt. 9 operatu), pozostaje w zgodzie z przytoczonymi regulacjami ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nastąpiło wg stanu i przeznaczenia nieruchomości z dnia dokonanego ograniczenia. Obliczenie wysokości odszkodowania nastąpiło poprzez oszacowanie wartości nieruchomości z uwzględnieniem rolniczego przeznaczenia przedmiotowego gruntu, określenie powierzchni nieruchomości, na której wystąpiły ograniczenia w sposobie korzystania wynikającym z ww. przeznaczenia, a następnie obliczenie stopnia spadku wartości nieruchomości wynikającego z trwałego ograniczenia w sposobie dotychczasowego sposobu korzystania gruntu - odrębnie dla części nieruchomości zajętej pod słup wysokiego napięcia oraz części nieruchomości znajdującej się pod liniami sieci energetycznej.

Wojewoda Małopolski nie znalazł żadnego uzasadnienia dla ustalenia szerokości strefy ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości według wskazywanej w odwołaniu normy PN-E-05100-1 (punkt 23,3), określającej szerokość strefy pasa wycinki dla budowy linii 110 kV przechodzącej przez obszary leśne, skoro przedmiotowa nieruchomości nie była położona na obszarze leśnym. Wartość nieruchomości biegła określiła w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej, przyjmując do porównań nieruchomości rolne będące przedmiotem obrotu na rynku lokalnym (teren gminy Tarnów), dokonując odpowiedniej korekty różnic w zakresie ustalonych przez biegłą cech rynnowych tego rodzaju nieruchomości. Tak ustalona kwota odszkodowania wyniosła 4.340,00 zł.

Z kolei w zakresie drzewostanu znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości (w zakresie stanu organ odwoławczy jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z biegła oszacowała jego wartość odtworzeniową - zgodnie z art. 135 ust. 3 u.g.n. -jako sumę wartości bieżącej roślin i wartości utraconych korzyści do końca pełnego plonowania -w podejściu kosztowym, metodą kosztów odtworzenia, przy uwzględnieniu wartości opublikowanych w powszechnie stosowanym w tym zakresie, specjalistycznym opracowaniu pt. "Określanie wartości plantacji kultur wieloletnich" autorstwa K. Zmarlickiego. Oszacowana w ten sposób wartość drzewostanu wyniosła 32.900,00 zł.

W ocenie organu odwoławczego przyjęte założenia i metodyka wyceny są zgodne z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 555), jak również powołanymi przez biegłą standardami branżowymi.

Mając powyższe na uwadze, nie znaleziono podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania (za wyjątkiem korekty w zakresie oznaczenia przez organ I instancji linii elektroenergetycznej), wysokość odszkodowania określono jako sumę ustalonych w operacie wartości, którą następnie przyznano wnioskodawczyni stosownie do przysługującego udziału w przedmiotowej nieruchomości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli H. Z. oraz firma A w K..

H. Z. zarzuciła naruszenie:

- art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wskazanie w treści decyzji warunków ustalenia odszkodowania nie będącego słusznym odszkodowaniem ze względu na nie uwzględnienie pełni pozbawienia praw do nieruchomości dokonanego przedmiotową decyzją wywłaszczeniową, pominięcie części szkód spowodowanych przez ograniczenia własności dokonanej w wyniku decyzji wywłaszczeniowej,

- art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 43 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez pominięcie wskazanych tam elementów wpływających na obniżenie wartości nieruchomości i wskazanie w treści decyzji warunków ustalenia odszkodowania nie uwzględniającego w pełni pozbawienia praw do nieruchomości dokonanego przedmiotową decyzją wywłaszczeniowa i związanego z tym spadku jej wartości,

- art. 7, 77 i 78 § 1 kpa poprzez niewłaściwe przeanalizowanie zebranego materiału dowodowego, w tym operatu szacunkowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie,

- art. 128 ust. 4 i 134 w zw. z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe ustalenie odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości pod budowę i eksploatację linii.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.

firma A w K. zarzuciła naruszenie art. 35 i 36 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79) oraz art. 129 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich niewłaściwą interpretację i zastosowanie, wskutek nie uwzględnienia zarzutu przedawnienia roszczenia dotyczącego odszkodowanie za straty w zasiewach, a także zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności przepisów art. 7a, 8 i 10 a także art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 4 i ust. 3 k. p. a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w zakresie ustalenia odszkodowania za straty w zasiewach, uprawach i plonach w odniesieniu do sadu.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust.3).

W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem, wyznaczył na dzień 28 stycznia 2022r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Obie skargi uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji.

W zakresie skargi H. Z. Wojewoda Małopolski naruszył art. art. 7, 77 § 1 kpa w zw. z art. 128 ust. 4 i 134 w zw. z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe ustalenie odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, gdyż organ w swojej decyzji oparł się na opinii rzeczoznawcy przyjmującej, co było błędne, iż wyceniana działka miała wyłącznie funkcję rolną i tak była wykorzystywana, stąd nie nastąpiła zmiana warunków korzystania, przydatności użytkowej i nie ograniczono sposobu korzystania z nieruchomości. Tymczasem takie ustalenia organu są nieprawidłowe, gdyż pomijają one szczegółowe postanowienia starego planu miejscowego, a zatem nie uwzględniają ówcześnie obowiązującego na spornym terenie planu miejscowego. O ile plan ten wskazuje, iż jest to teren rolny, nie oznacza to jednak automatyzmu, sprowadzającego się do prostej konstatacji, iż nic tam nie wolno budować, i nieruchomość należy wycenić jako stricte rolniczą. W zaświadczeniu Wójta Gminy Tarnów z dnia 26.06.2018r. załączonym do operatu biegłej z 8.10.2019r. wskazano, że na podstawie ówczesnego mpzp możliwe było na spornym terenie budownictwo rozproszone: Wójt Gminy Tarnów poinformował zgodnie z miejscowym planem przestrzennego zagospodarowania tj. Uchwałą nr X/52/80 Gminnej Rady Narodowej w Tarnowie z dnia 31 stycznia 1980 w 1982r. co do działek nr [...],[...],[...], [...], [...] [...], [...], [...],[...], [...],[...], oznaczonych symbolem J.21.R “Teren istniejących upraw rolnych" dopuszcza się w ramach budownictwa rozproszonego – m.in. uzupełnienie, rozbudowę bądź odbudowę w istniejących zagrodach, pod pewnymi warunkami. Powyższe jest istotne w kontekście podnoszonych przez skarżącą kwestii wybudowania przed 1983r. domu mieszkalnego na spornym terenie oraz wyceny gruntu jako niezabudowanego.

Z kolei firma A w K. zasadnie zarzuca przedawnienie części roszczeń w oparciu o art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79, tzw. starej ustawy wywłaszczeniowej). W świetle tego przepisu odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach powinno być ustalone w przeciągu 30 dni od daty zgłoszenia wniosku o odszkodowanie. Roszczenie o takie odszkodowanie przedawnia się z upływem 3 lat od powstania szkody. Zatem z treści przepisu wynikało, że co do zasady odszkodowanie winno być ustalone wyłącznie wówczas gdy szkoda powstała, a jego wysokość winny określić strony a dopiero w razie sporu wysokość powinna być określona na wniosek zainteresowanej strony przez naczelnika gminy. Natomiast odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach powinno być ustalone w przeciągu 30 dni od daty zgłoszenia wniosku w tym zakresie. Zasadnie w skardze wskazano, iż wniosku takiego nie złożono w okresie 3 lat od daty powstania szkody - o ile taka wystąpiła - zatem roszczenie to uległo przedawnieniu. Przy czym bieg terminu przedawnienia upłynął najpóźniej po upływie trzech lat od daty budowy linii elektroenergetycznej, gdyż wtedy szkoda taka - jeżeli nastąpiła - mogła najpóźniej powstać. Datą taką jest data oddania do użytkowania napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 k V relacji Tarnów - Tuchów i Tarnów - Ciężkowice, tj. dzień 28.09.1983 r.. Natomiast wniosek o przyznanie odszkodowania złożony został w dniu 13.11.2016 r. Sporne sady jabłkowe to uprawy i plony, stąd zatem zarzut naruszenia art. 35 i 36 w związku z art. 2 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz art. 129 ust. 1 i 5 ustawy poprzez ich niewłaściwą interpretację i zastosowanie wskutek nie uwzględnienia zarzutu przedawnienia roszczenia dotyczącego odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach, należy uznać za uzasadniony. Kwestia ta podlega rozpatrzeniu ponieważ WSA w Krakowie w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1316/20 wiążąco wskazał tylko, iż sad należy uznać za istniejący, nie przesądzając kwestii ewentualnego przedawnienia.

Również w związku z w/w wiążącym wyrokiem wydanym w niniejszej sprawie (nakazującym rozstrzygnąć sprawę merytorycznie przez organ odwoławczy) uchylona została tylko decyzja organu odwoławczego, zatem to Wojewoda Małopolski, w ponownym postępowaniu ma zwrócić się do biegłego o poprawienie i uzupełnienie operatu o w/w kwestie. Rzeczoznawca musi dokonać wyceny uwzględniając w/w postanowienia starego planu, czyli wziąć pod uwagę, że teren choć formalnie rolniczy to jednak nie z całkowitym zakazem zabudowy, ale też nie jako teren formalnie budowlany jak sugeruje skarżąca. Rozproszona i ograniczona zabudowa nie oznacza terenu budowlanego, ale z uwagi na pewną możliwość zabudowy wartość terenu jest wyższa niż zwykłego terenu rolniczego, przeznaczonego tylko pod uprawy. Wskutek powyższego należy generalnie ustaloną wartość pomniejszyć o wartość odszkodowania za sad i ewentualnie powiększyć o odszkodowanie za zmniejszenie wartości gruntu.

Mając powyższe na uwadze uchylono zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit."a" i "c" p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz:

- skarżącej H. Z. kwotę 7400 zł, na która składają się zwrot wpisu uiszczonego od skargi 2000 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej 5400 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych).

- skarżącego firma A w K. kwotę 4094 zł, na która składają się zwrot wpisu uiszczonego od skargi [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej 3600 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych).