Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 95/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi G. S. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. wymierza organowi grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych za niewykonanie w terminie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SAB/Wa 43/21, II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na rzecz G. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. S. (dalej: "skarżąca") jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SAB/WA 43/21, w następującym stanie faktycznym sprawy:

Pismem z 21 listopada 2019 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PINB [...] z dnia [...] lipca 2019 r., Nr [...], o pozwoleniu na użytkowanie budynku jednorodzinnego typu "bliźniak" usytuowanego na działce nr ew. [...], w obrębie [...] przy ul. [...] w W..

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku organ postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., Nr [...] odmówił wznowienia niniejszej sprawy.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB") postanowieniem z [...] marca 2020 r., Nr [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 849/20, odrzucił skargę D. P. na powyższe rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Orzeczenie to stało się następnie prawomocne.

Po otrzymaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, PINB [...] postanowieniem z [...] lutego 2021 r., Nr [...], wznowił postępowanie administracyjne w sprawie własnej decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. Z kolei pismem z dnia 2 lutego 2021 r. skarżąca wniosła ponaglenie do MWINB, wskazując że jej sprawa nie została załatwiona w terminie.

Skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB [...] wniosła G. S., domagając się zobowiązania organu do wydania merytorycznej decyzji w sprawie, wymierzenia organowi grzywny na postawie art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 35 k.p.a. w zakresie braku dotrzymania terminów załatwienia prowadzonej sprawy,

- art. 36 k.p.a. w zakresie braku zawiadomienia strony o przyczynie zwłoki i braku wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że organ powiatowy pozostaje w zwłoce od 10 grudnia 2020 r., a więc od momentu przekazania mu akt administracyjnych do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca w dniu 22 grudnia 2020 r. zapoznała się z aktami administracyjnymi i zauważyła, że w tej dacie nie zostało jeszcze wszczęte postępowanie. Tym samym – w ocenie skarżącej – PINB [...] dopuścił się bezczynności i przewlekłości. Nie poinformował bowiem skarżącej o przyczynie zwłoki, nie podjął czynności zmierzających do wszczęcia i merytorycznego zakończenia postępowania, a także nie wskazał terminu zakończenia sprawy. Zdaniem skarżącej organ powiatowy sztucznie i celowo przedłuża niniejsze postępowanie, nie zmierzając do jego końcowego załatwienia i wydania decyzji merytorycznej.

W odpowiedzi na skargę PINB [...] wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że podjął on w przedmiotowej sprawie czynności przewidziane prawem i prowadzi postępowanie administracyjne. Postanowieniem nr [...] wznowił bowiem postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku położonego przy ul. [...] w W.. Skarżąca posiada legitymację procesową w niniejszej sprawie i jest informowana o jej przebiegu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi G. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] postępowania w sprawie [...] zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] do wydania aktu załatwiającego sprawę wniosku G. S. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku i zwrotu akt organowi. Sąd stwierdził bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w rozpoznaniu wniosku G. S. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. jednocześnie stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

W dniu 11 października 2021 r. doręczono do organu prawomocne orzeczenie wraz z aktami sprawy.

Pismami z dnia 29 listopada i 1 grudnia 2021 r. skarżąca wezwała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wykonania ww. wyroku.

Zawiadomieniem z dnia 3 grudnia 2021 r. organ poinformował o kontynuacji postępowania.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] PINB odmówił uchylenia własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. wydanej z naruszeniem prawa bowiem w wyniku postepowania wznowieniowego mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Pismem z dnia 18 grudnia 2021 r. skarżąca wniosła skargę na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając niewykonanie ww. wyroku z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SAB/Wa 43/21. Skarżąca wniosła o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...], za niewykonanie ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wyrok wraz z uzasadnieniem został przesłany i doręczony do organu w dniu 5 lipca 2021 roku, a przez kolejne pół roku po zapoznaniu się z orzeczeniem sądu i jego uzasadnieniem organ nie wykonał żadnej czynności w sprawie nie mówiąc o doręczeniu informacji o załatwieniu sprawy a od ostatniej decyzji merytorycznej w sprawie minął ponownie rok. Skarżąca podniosła, ze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył kolejny raz zasadę szybkości postępowania i terminowości postępowania w tym art. 35 k.p.a i nadal nie zakończył jej stosownym rozstrzygnięciem a taki, sposób procedowania organu powiatowego stanowił kolejny raz naruszenie art. 12 k.p.a., nie cechował się ani sprawnością, ani efektywnością.

Ponadto skarżąca wskazała, że co prawda organ wezwał ją do zapoznania się z aktami postępowania i to uczyniła ale organ przedstawił kserokopie różnych dokumentów nie potwierdzone za zgodność z oryginałami akt więc skarżąca nie miała możliwości dokonania oceny prawidłowości prowadzonego postępowania. Podsumowując skarżąca wskazała, że organ w dalszym ciągu nie poinformował o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę z 14 stycznia 2022 r. organ wskazał, że sprawa dotycząca wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...] w Dzielnicy [...] została zakończona w związku z tym wyrok został wykonany. Na marginesie organ dodał, że opóźnienie jakie nastąpiło w rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy spowodowane zostało dysproporcją pomiędzy ilością spraw, a liczbą osób je prowadzących oraz ogromem działań, które spoczywają zgodnie z właściwością na organie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W myśl art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj: Dz.U. z 2022r., poz.329), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W myśl art. 154 § 7 p.p.s.a. uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Z analizy akt administracyjnych wynika, że w sprawie spełniony został ustalony przytoczonym powyżej przepisem art. 154 § 1 p.p.s.a., warunek dopuszczalności skargi dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Pismem z 29 listopada 2021 r. skarżąca wezwała bowiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SAB/Wa 43/21.

Podkreślić zatem trzeba, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (vide wyroki NSA: z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00 oraz z 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, CBOSA). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX/el. 2021). Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr 2308594).

Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Następnie wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12.05.1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SAB/Wa 43/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę G. S. na bezczynność w przedmiocie rozpoznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB [...] z dnia [...] lipca 2019 r., Nr [...], o pozwoleniu na użytkowanie budynku jednorodzinnego typu "bliźniak" usytuowanego na działce nr ew. [...], w obrębie [...] przy ul. [...] w W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni od daty uprawomocnienie się wyroku i zwrotu akt organowi.

Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy zostały doręczone organowi w dniu 5 lipca 2021 r., a więc z dniem 5 sierpnia 2021 r. upłynął bezskutecznie termin załatwienia sprawy.

Skarga na niewykonanie wyroku ( po uprzednim wezwaniu) została przez G. S. złożona w dniu 18 grudnia 2021r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2021r. Nr [...], na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a – odmówił uchylenia własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2019r. wydanej z naruszeniem prawa, bowiem w wyniku postępowania wznowieniowego mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.

Spełnione zostały zatem przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przedmiotowym stanie faktycznym na organie administracji publicznej ciążył obowiązek rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Nie został on jednak rozpatrzony w terminie wynikającym z prawomocnego wyroku Sądu.

Skoro zatem PINB [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest niewątpliwie uzasadniony.

Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania.

W tej sytuacji niewykonywanie wyroku tutejszego Sądu skutkowało wymierzeniem organowi grzywny w kwocie 1000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie Sad wziął pod uwagę, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku Sądu nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa , pomimo, że organ nie dokonywał czynności w okresie pomiędzy zwrotem akt a wydaniem decyzji.

Określając wysokość grzywny, Sąd miał również na uwadze, że wymierzenie grzywny organowi, na podstawie art. 154 § 1 powołanej ustawy, ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego prawomocnym wyrokiem obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.