Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 639/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 283 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 1 i pkt 4, ust. 2, ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Szymańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lipca 2020 r. sprawy ze skargi P[...]Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych za pomocą ujęcia oraz za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi I. uchyla pkt 2 zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 115 zł (słownie: sto piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

U Z S A D N I E N I E

Decyzją nr [...], wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 1 pkt 1 i pkt 4, ust. 2 i ust. 5 oraz art. 298 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania admini-stracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) Dyrektor Zarządu Zlewni we W.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił P[...] Sp. z o.o., pl. S. [...],[...] W. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą za usługi wodne w wysokości 2901,00 PLN (słownie: dwa tysiące jeden złotych : 100) w tym: 1) 27,00 PLN (słownie: dwadzieścia siedem złotych i 00/100) za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. 2) 2874,00 PLN (słownie: dwa tysiące osiemset siedemdziesiąt cztery złote i 0/100) za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości K., gm. D. Na uzasadnienie organ wskazał, że w dniu 17 czerwca 2019 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni we W. (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni we W.") na podstawie przepisu art. 271 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm. dalej jako: "Prawo wodne" ustaliło, w formie informacji rocznej podmiotowi P[...] Sp. z o.o., pl. S. [...],[...] W.za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości: 1) 27,00 PLN (słownie: dwadzieścia siedem złotych i 00/100) za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. 2) 2 2874,00 PLN (słownie: dwa tysiące osiemset siedemdziesiąt cztery złote i 0/100) za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości K., gm. D. Jednocześnie PGWWP Zarząd Zlewni we W.w informacji tej wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Wody Polskie") w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach:

1) za I kwartał - w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji (zgodnie z art. 47 § 1 i 2 ustawy z dn. 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 900) w związku z art. 300 ust. 1 ustawy Prawo wodne) w wysokości 725,25 PLN (słownie: siedemset dwadzieścia pięć złotych 25/100),

2) za II kwartał - w terminie jak wyżej (14 dni od dnia doręczenia informacji (...)) w wysokości 725,25 PLN (słownie: siedemset dwadzieścia pięć złotych 25/100),

3) za III kwartał - w terminie jak wyżej (14 dni od dnia doręczenia informacji (...)) w wysokości 725,25 PLN (słownie: siedemset dwadzieścia pięć złotych 25/100),

4) za IV kwartał - w terminie jak wyżej (14 dni od dnia doręczenia informacji (...)) w wysokości 725,25 PLN (słownie: siedemset dwadzieścia pięć złotych 25/100).

W dniu 12 lipca 2019 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, P[...] Sp. z o.o., (dalej jako: "P[...] ") złożył reklamację pismem z dnia 28 czerwca 2019 r. znak [...], wnosząc o zmianę wysokości opłaty stałej za usługi wodne ustalonej na podstawie decyzji Wojewody D. nr [...] z dnia [...], znak [...] ze zmianami (zwanej dalej "pozwoleniem zintegrowanym"). W treści reklamacji P[...] stwierdza że: "Przepisy ustawy wskazują sposób wyliczenia opłaty stałej z uwzględnieniem maksymalnej ilości poboru wód w m3/s, nie definiują jednak, którą wartość (w przypadku gdy nie została określona w decyzji wydanej przed wejściem w życie Ustawy z dn. 20 lipca 2017 r. Prawo wodne) należy przyjąć jako wartość wyjściową do przeliczenia na m3/s. Do wyliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych Organ przyjął maksymalny pobór wód podziemnych w ilości 56,70 m3/h i wynoszący w przeliczeniu 0,01575 m3/s. W udzielonym P[...] sp. z o.o. pozwoleniu zintegrowanym określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe: Q h max = 56,7 m3/h Qd = 280,5 m3/d. Maksymalny dobowy pobór wód podziemnych, do którego P[...] sp. z o.o. jest uprawniona na podstawie uzyskanego pozwolenia wodnoprawnego wynosi 280,5 m3/d, co po przeliczeniu daje 0,00325 m3/s. Przyjęcie do wyliczenia opłaty stałej maksymalnego poboru wód podziemnych w ilości 56,7 m3/h po przeliczeniu na wielkość dobową oznaczałoby przyjęcie założenia, że P[...] sp. z o.o. wielokrotnie przekroczy ilość dobową określoną w pozwoleniu zintegrowanym (działanie takie byłoby niezgodne z udzielonym pozwoleniem). Zastosowanie wskaźnika godzinowego prowadzi do uzyskania wysokości opłaty stałej, która nie odzwierciedla rzeczywistego, dopuszczalnego, legalnego poboru wód podziemnych w skali roku. Ponadto taka interpretacja jest sprzeczna z dyspozycją art. 7a § 1 ustawy z dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2018 poz. 2096 ze zm.), który w razie wątpliwości co do treści normy prawnej nakazuje rozstrzygać te wątpliwości na korzyść strony (a zatem przyjąć sposób wyliczenia opłaty korzystniejszej dla strony). Wnioskujemy zatem o zmianę przyjętej jako pod-stawę do obliczenia opłaty stałej maksymalnego poboru wód z 56,7 m3/h (w przeliczeniu 0,01575 m3/s) na 280,5 m3/d (po przeliczeniu 0,00325 m3/s)."

Dyrektor Zarządu Zlewni we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ("Organ") nie uznał reklamacji P[...], gdyż w myśl: art. 271 ust. 2 ustawy Prawo Wodne do ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód pod-ziemnych wykorzystuje się maksymalną ilość wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, a także art. 271 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej staw-ki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Ideą opłaty stałej za usługi wodne jest określenie mak-symalnej presji na środowisko wodne, w formie maksymalnej ilości poboru wody w jednostce czasu oraz wprowadzanych ścieków. Opłata stała jest zatem odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wodnych w ramach usług wodnych. W związku z powyższym do ustalenia opłaty stałej należy przyjąć wielkość soboru wody podziemnej oraz wprowadzanych ścieków określoną w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym, która po przeliczeniu na m3/s stanowić będzie maksymalną wartość. Mając wzgląd na powiązanie opłaty stałej z maksymalną presją na środowisko wodne, obliczenie wysokości należności na podstawie wielkości poboru wód i odprowadzania ścieków z pozwolenia wodnoprawnego, po przeliczeniu na m3/s stanowi wartość najwyższą - jest zgodne z celem opłaty. Działając jako organ administracji publicznej Dyrektor Zarządu Zlewni we W. Wód Polskich zobowiązany jest na etapie postępowania i wydania decyzji, do stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. dalej jako: KPA ) w szczególności art. 6 K.P.A., więc działając na podstawie przepisów Prawa wodnego art. 271 1 pkt 1 i pkt 4, ust. 2 i ust. 5, należy wziąć do obliczeń przepływy maksymalne o czym świadczy też treść przytoczonych przepisów. W ocenie organu interpretacja art. 7a § 1 K.P.A. przez P[...] jest błędna, ponieważ uznanie przepływu Qd = 280,5 m3/d, po przeliczeniu 0,00325 m3/s maksymalną ilość wody jaka może być pobrana na podstawie pozwolenia zintegrowanego, uniemożliwia osiągnięcie Q hmax = 56,7 m3/h, po przeliczeniu 0,01575 m3/s i stanowi naruszenie art. 7a § 1 K.P.A. w części stanowiącej odebranie stronie uprawnienia do korzystania z przepływu max = 56,7m3/h, ponieważ w przypadku przyjęcia wielkości maksymalnej 0,00325 m3/s, w ciągu godz. można maksymalnie pobrać tylko 11,7 m3. Ponadto organ zobowiązany jest stosować art. 6 § 1 § 2 K.P.A. i przy ustalaniu opłat powinien stosować jednakowe zasady ustalania opłat dla wszystkich podmiotów kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania i bez uzasadnionej przyczyny nie odstępować od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Dlatego też organ dla wszystkich podmiotów w przypadku opłaty za 2018 rok nalicza opłatę w uwzględnieniem wielkości z pozwoleń wodnoprawnych lub pozwoleń zintegrowanych, która po przeliczeniu na m3/s stanowi wartość najwyższą. Przepis art. 273 ust. 6 Prawa wodnego stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji.

P[...] korzysta z usług wodnych na pozwolenia zintegrowanego wydanego decyzją Wojewody D.z dnia [...] r. znak: [...] ze zmianami, pobór wód podziemnych w maksymalnej ilości 56,7 m3/h oraz na odprowadzanie ścieków w ilości 15 5 m3/d co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne. W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni we W. PGWWP do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi 2901,00 PLN (słownie: dwa tysiące jeden złoty i 0/100) za pobór wód podziemnych i wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, albowiem reklamacja P[...] - nie została uznana przez Dyrektor Zarządu Zlewni we W.PGWWP. Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni we W.PGWWP dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502). Zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego "wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych". Z § 15 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że "do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posia-dających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwo-lenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą: 1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwole-niu zintegrowanym maksymalny pobór wód; 2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód". Opłata stała za pobór wód podziemnych została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy - Prawo wodne, jako iloczyn jed-nostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500,00 zł, czasu wyrażonego w dniach, wyno-szącego 365 dni i maksymalnej ilości wód podziemnych, która może być pobrana na podstawie pozwolenia zintegrowanego w ilości 56,7 m3/h i wynoszącym po przelicze-niu 0,01575 m3/s. Wysokość jednostkowej stawki opłaty stałej została określona w § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednost-kowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502, dalej jako: "rozporządzenie"). Określenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi Dy-rektora Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z art. 271 ust. 2. Prawa wodnego wskazuje sposób wyliczenia opłaty stałej, tj. wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. W pozwoleniach wodnoprawnych lub pozwoleniach zintegrowanych wydawanych na podstawie stanu prawnego przed wejściem ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne nie określano ilości w m3/s. Ustawa ani też przepisy wykonawcze nie definiują, którą wartość (w przypadku gdy nie została ona określona w decyzji wydanej przed wejściem w życie Ustawy z dn. 20 lipca 2017 r. Prawo wodne) należy przyjąć jako wartość wyjściową do przeliczenia na m3/s.

Skargę na opisaną decyzję, Dyrektora Zarządu Zlewni we W. Państwo-wego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w zakresie p. 2, złożyła strona zobowiązana, zarzucając naruszenie: 1) art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz.U 2018 poz. 2268 ze zm.) polegające na nieprawidłowej wykładni tego przepisu, w szczególności zawartego w nim sformułowania "maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego (...)" oraz 2) art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2018 poz. 2096 ze zm.) polegającego na rozstrzygnięciu wątpliwości związanych z interpretacją treści Art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne na niekorzyść skarżącego, pomimo iż powinny być one rozstrzygane na korzyść skarżącego. Wskazując na powyższe strona wnosi o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej opłatę stałą za pobór wód podziemnych, wskazanej w pkt. 2) sentencji decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie 2) zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej opłaty stałej za pobór wód podziemnych, wskazanej w pkt. 2) sentencji decyzji oraz 3) zasądzenie od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Na uzasadnienie strona skarżąca podniosła, że skarżący nie zgadza się z treścią zakwestionowanej decyzji. Jak podniesiono w uzasadnieniu reklamacji przepis art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne wskazuje sposób wyliczenia opłaty stałej: "wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do do-stępnych zasobów wód podziemnych. W pozwoleniach wodnoprawnych lub pozwoleniach zintegrowanych wydawanych na podstawie stanu prawnego przed wejściem ustawy z dn. 20 lipca 2017 r. Prawo wodne nie określano ilości w m3/s. Ustawa ani też przepisy wykonawcze nie definiują, którą wartość (w przypadku gdy nie została ona określona w decyzji wydanej przed wejściem w życie ustawy z dn. 20 lipca 2017 r. Prawo wodne) należy przyjąć jako wartość wyjściową do przeliczenia na m3/s. Organ do wyliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych przyjął maksymalny pobór wód podziemnych w ilości 56,70 m3/h i wynoszący w przeliczeniu 0,01575 m3/s. Tak wyliczona, zgodnie z Art. 271 ust. 2., opłata stała wynosi: stawka jednostkowa 500,00 zł/dobę1 x 365 dni x maksymalna ilość wody podziemnej 0,01575 m3/s = 2 874,38 zł, co po zaokrągleniu do pełnych złotych daje kwotę w wysokości 2 874 złote. W udzielonym P[...] sp. z o.o. pozwoleniu zintegrowanym, określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe poboru wód: Q h max = 56,7 m3/h Qd = 280,5 m3/d. Dobowy pobór wód podziemnych, do którego skarżący jest uprawniony na podstawie uzyskanego pozwolenia wodnoprawnego wynosi 280,5 m3/d, co po przeliczeniu daje 0,00325 m3/s. Opłata wyliczona w oparciu o wskaźnik Qd = 280,5 m3/d opiewałaby na kwotę: stawka jednostkowa 500,00 zł/dobę1 x 365 dni x maksymalna ilość wody podziemnej 0,00325 m /s = 593,13 zł, co po zaokrągleniu do pełnych złotych daje kwotę w wysokości 593,0 złotych, a zatem o 2 281 zł niższą od ustalonej przez organ w decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. znak [...]. Strona nie zgadza się także z argumentacją organu przytoczoną w uzasadnieniu decyzji "Ideą opłaty stałej za usługi wodne jest określenie maksymalnej presji na środowisko wodne, w formie maksymalnej ilości poboru wody w jednostce czasu oraz wprowadzanych ścieków... ". W opinii skarżącego taki sposób wyliczenia opłaty nie ma uzasadnienia celowościowego, środowiskowego, a jedynie fiskalny, o czym świadczy dokonane porównanie wyliczenia wielkości opłaty w oparciu o wskaźnik poboru wód dobowy i godzinowy. Skarżący nie podziela także stanowiska organu iż: "uznanie przepływu Qd = 280,5 m3/d, po przeliczeniu 0,00325 m3/s za maksymalną ilość wody jaka może być pobrana na podstawie pozwolenia zintegrowanego uniemożliwia osiągnięcie Qhmax = 56,7 m3/h, po przeliczeniu 0,01575 m3/s i stanowi naruszenie art. 7a § 1 K.P.A. w części stanowiącej odebranie stronie uprawnienia do korzystania z przepływu Qhmax = 56,7 m3/h, ponieważ w przypadku przyjęcia wielkości maksymalnej 0,00325 m3/s, w ciągu godziny można maksymalnie pobrać tylko 11,7 m3. Zdaniem skarżącego przyjęcie przez organ do wyliczenia opłaty stałej maksymalnego poboru wód podziemnych w ilości 56,7 m3/h po przeliczeniu na wielkość dobową oznaczałoby przyjęcie założenia, że skarżący może dokonywać poboru wód w ilości będącej iloczynem liczby godzin składających się na 365 dni i maksymalnej godzinowej ilości (Qhmax), podczas gdy, jak wynika z pozwolenia zintegrowanego skarżący nie może stale, przez cały czas korzystać z maksymalnej godzinowej ilości (Q hmax) ponieważ wielokrotnie przekroczy ilość dobową określoną w pozwoleniu zintegrowanym - działanie takie byłoby niezgodnie z udzielonym pozwoleniem. Zgodnie zaś z art. 280 pkt. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodno-prawnym albo pozwoleniu zintegrowanym ponosi się opłatę podwyższoną w wysokości określonej w art. 282 ust.1. Maksymalna wielkość godzinowa, jak podkreśla się w literaturze, dotyczy poboru chwilowego, incydentalnego i nie powinna w ocenie skarżącego stanowić podstawy do wyliczenia rocznego poboru, szczególnie, że zgodnie z udzielonym pozwoleniem pobierane wody podziemne w przeważającej części wyko-rzystywane są do zraszania składowiska, które nie jest prowadzone w systemie ciągłym, przez cały rok a tylko przez część roku i jest uzależnione od panujących warunków atmosferycznych. Celem zraszania składowiska jest zapobieganie pyleniu do środowiska a zatem, co do zasady nie prowadzi się zraszania składowiska w okresie zimowym, kiedy panują temperatury ujemne (w tym okresie pompy wody są odpowietrzane i wyłączane z uwagi na możliwość uszkodzenia a fakt ten jest odnotowywany w Książce wykonanych prac) a także w okresach, w których odnotowywane są opady atmosferyczne. Według adnotacji w Książce wykonanych prac prowadzonej przez obsługę Zakładu Spółki Skarżącego w K.w [...] r., w okresach od stycznia do marca i od października o grudnia 2018 r. pompy były wyłączone. Przytoczony przez organ w uzasadnieniu decyzji argument " (...) Organ zobowiązany jest stosować art. 8 § 1 i § 2 K.P.A. i przy ustalaniu opłat powinien stosować jednakowe zasady ustalania opłat dla wszystkich podmiotów kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz bez uzasadnionej przyczyny nie odstępować od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Dlatego też dla wszystkich podmiotów w przypadku opłaty stałej za 2018 rok nalicza opłatę z uwzględnieniem wielkości z pozwoleń wodnoprawnych, która po przeliczeniu na m3/s stanowi wartość najwyższą. Nie zwalnia to organu z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w tej konkretnej, indywidualnej sprawie. Zgodnie art. 9 ust. 3 ustawy z dn. 20 lipca 2017 r. Prawo wodne gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniając koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Biorąc powyższe pod uwagę, w opinii skarżącego opłata winna być adekwatna do kosztów usługi wodnej zaś zastosowanie przez Organ wskaźnika godzinowego prowadzi do uzyskania wysokości opłaty stałej, która nie odzwierciedla rzeczywistego, dopuszczalnego, legalnego poboru wód podziemnych. Taka interpretacja jest zdaniem strony jest niezgodna z dyspozycją Art. 7a § 1 Ustawy z dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.2018 poz. 2096 ze zm.), który w razie wątpliwości co do treści normy prawnej nakazuje rozstrzygać te wątpliwości na korzyść strony (a zatem przyjąć sposób wyliczenia opłaty korzystniejszy dla strony).

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację, która legła u podstaw kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów admini-stracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę w zakresie wskazanych ustawowych kompetencji i mając na względzie obowiązujące uwarunkowania prawne sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją organ określił opłatę stałą za usługi wodne w wysokości 2901,00 PLN w tym: 1) 27,00 PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. 2) 2874,00 PLN za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości K., gm. D. Ze względu na charakter opłaty na wstępie należy poczynić uwagi o charakterze ogólnym odnoszące się do przepisów znajdujących zastosowanie w rozstrzygniętej skarżoną decyzją sprawie. Wejście w życie, z dniem 1 stycznia 2018 r., ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000, s. 1 – 73 ze zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275 – 346), zwanej "Ramową Dyrektywą Wodną". W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że Ramowa Dyrektywa Wodna podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5, art. 9 ust. 1 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności na zasadzie "zanieczyszczający płaci"/"użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych (Druk nr 1529; Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne). Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na za-sadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub po-wszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Charakter opłat za usługi wodne, jako danin publicznych, wymaga od organu uwzględnienia tej specyfiki przy wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania, a w konsekwencji prowadzi do wykładni zawężającej ingerencję w prawa jednostki. W świetle art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy Prawo wodne usługi wodne obejmują m.in. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W myśl art. 271 ust. 2 ustawy Prawo Wodne do ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych wykorzystuje się maksymalną ilość wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Natomiast wedle art. 271 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Powołana w unormowaniach ustawy Prawo wodne stawka jednostkowa opłaty określona została w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zgodnie z § 10 ust. 1 tego rozporządzenia jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m³/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, a stosownie do § 15 tego aktu do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą: 1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód;. Z powyższego wynika, że rozporządzenie przewiduje stawkę jednostkową opłaty za 1 m³/s, a opłata ma wymiar roczny.

W realiach niniejszej sprawy istotne dalej jest, że w świetle pozwolenia zinte-growanego (p. 1.1.) pobór wody z własnego ujęcia wód podziemnych strona skarżąca jest uprawniona do poboru wód podziemnych w ilości Qh max 56,7 m3/h i Qd 280,5 m3/d. W świetle wartości wskazanych w omawianej decyzji zaznaczyć też należy, że obliczanie opłat ma uwzględniać zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględnia-jących koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną (art. 9 ust. 3 Prawa wodnego). Należy zatem dążyć do ustalenia opłaty adekwatnej do kosztów usługi wodnej.

W rozpoznawanej sprawie opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500,00 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości wód podziemnych, która może być pobrana na podstawie pozwolenia zintegrowanego w ilości 56,7 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0,01575 m3/s. Dalej trzeba powiedzieć, że w pozwoleniach wodnoprawnych/pozwoleniach zintegrowanych wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121) nie określono ilości wyrażonych w m³/s. Ustawodawca nie zadbał o podanie metody tego przeliczenia. W pozwoleniu zostały określone dwa maksymalne parametry: godzinowy i dobowy. Każdy z nich po przeliczeniu może być sprowadzony do wymaganej jednostki m³/s. Jednak zadaniem organu powinno być wyjaśnienie w jaki sposób stosować przepisy nowej ustawy do pozwoleń wodnoprawnych uzyskanych pod rządami ustawy poprzednio obowiązującej, w kontekście możliwości zrealizowania maksymalnych wskaźników z tych pozwoleń wynikających w odniesieniu do obecnie obowiązujących regulacji. W zaskarżonej decyzji za maksymalną ilość poboru wody przyjęto maksymalny pobór wody podziemnej w ilości 56,7 m3/h., co przeliczeniu daje 0,01575 m³/s. W tym miejscu trzeba podnieść, że organ nie uzasadnił w sposób przekonywujący dlaczego do obliczania opłaty stałej uznał maksymalny wskaźnik godzinowy, a nie maksymalny wskaźnik dobowy, który w ocenie sądu jest bardziej miarodajny. Maksymalna wielkość godzinowa dotyczy poboru chwilowego w przypadkach incydentalnych i nie daje się z niej wyprowadzić dozwolonego rozmiaru poboru dobowego. Przyznać należy, że w decyzji organ uzasadniał wysokość opłaty stałej pisząc, że ,,opłata stała jest odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wodnych w ramach usług wodnych". Dlatego, zdaniem organu, prawidłowe obliczenie należnej opłaty, w ujęciu godzinowym, po przeliczeniu na m3/s stanowić będzie maksymalną wartość. W tym miejscu należy podkreślić, że mając na względzie argument ,,maksymalnej presji na środowisko" tego rodzaju motyw nie wyjaśnia dlaczego z określonych w pozwoleniu zintegrowanym dwóch wskaźników maksymalnych organ wybrał właśnie wskaźnik godzinowy, który jest niezgodny z dopuszczalną maksymalną w pozwoleniu wodnoprawnym ilością dobową oraz jest mniej korzystny dla zobowiązanego.

W tym kontekście nie od rzeczy także będzie dodać, że obecnie kwestię tę reguluje art. 552a pr.w. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3/h maksymalnych ilości możliwych do: 1) pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych, 2) odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, 3) odprowadzania do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, 4) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi - określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s. Pamiętać jednak trzeba, że regulacja z art. 552a wprowadzona została mocą art. 1 pkt 88 ustawy z 11 IX 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2170), która weszła w życie dnia 23 XI 2019 r. Jednocześnie art. 9 ustawy zmieniającej stanowi, że przepisy art. 552a pr.w. stosuje się po raz pierwszy do opłat stałych za usługi wodne za rok 2020.

W świetle powyższego uznać przyjdzie, że orzekający w sprawie organ nie sprostał wynikającej z art. 7a § 1 k.p.a. zasadzie nakazującej rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości przy wykładni ustawy, na korzyść strony obciążonej obowiązkiem w drodze decyzji. Powyższa zasada jest zgodna z konstytucyjną zasadą in dubio pro libertate.

Mając powyższe na uwadze zaskarżona decyzja został uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 P.p.s.a.