Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 4223/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Dnia 16 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: WSA Alina Dominiak (spr.) asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewody z dnia 8 listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 17 września 2001 r. Nr [...] 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. A. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. określa, że decyzje wymienione w punkcie 1 wyroku nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 listopada 2001 r. nr [...] Wojewoda, powołując się na przepisy art. 47 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 17 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno - technicznej , polegającej na zarejestrowaniu w dniu 18.07.2001 r. zameldowania J. A. na pobyt czasowy do dnia 31 grudnia 2001 r. w [....] przy ul. [...].

W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na podstawie art. 47 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych , na wniosek małżonków T. i J. S. oraz ich synów G. i R. S., którzy domagali się "odwołania decyzji, na mocy której J. A. został tymczasowo zameldowany". Organy ewidencyjne w każdym czasie zarówno przed, jak i po zameldowaniu są uprawnione do rozstrzygania o zaistniałych wątpliwościach i uchybieniach jakie zaistniały w dacie dokonania czynności materialno - technicznych rejestracji pobytu osoby pod określonym adresem. Na obywatelach RP ciąży obowiązek meldunkowy z tym, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności , przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Wykazanie tego uprawnienia przez osobę domagającą się zameldowania jest niezbędnym warunkiem przy dopełnieniu omawianego obowiązku. W sprawie niniejszej chodzi o ustalenie, czy J. A. meldując się na pobyt czasowy posiada odpowiednie uprawnienia do przebywania w przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z druku "zgłoszenie pobytu czasowego ponad dwa miesiące", brak jest potwierdzenia pobytu i potwierdzenia uprawnienia do przebywania w przedmiotowej nieruchomości , wymaganych art. 29 ust. 1 ustawy. Stosownie do tego przepisu, potwierdzenia faktu pobytu dokonuje wynajmujący lub najemca albo właściciel lokalu, a potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu dokonuje właściciel ( zarządca) budynku. Wynika z powyższego, że druk meldunkowy przedłożony przez J. A. nie został sporządzony prawidłowo. Status przedmiotowej nieruchomości od śmierci J. L. ( dziadka stron) tj. [...]. i śmierci H. L. ( babci stron), tj. [...]. od dnia wydania decyzji nie został określony przez sąd cywilny. Według rozpoznania organów do spadku po w/w zmarłych uprawnionych jest kilka osób, w tym J. A. i jego siostra T. S., sprzeciwiająca się zameldowaniu brata.

W zaistniałej sytuacji gdy nieznany jest stan prawny przedmiotowej nieruchomości, domeldowanie do niej na pobyt stały lub czasowy ponad 2 miesiące kogokolwiek nie jest możliwe.

Skargę na powyższą decyzję wniósł J. A., wnosząc o jej uchylenie. Stwierdził, że jest ona faktycznie decyzją o wymeldowaniu go z dokonanego zameldowania na pobyt czasowy, a do niego nie ma zastosowania przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , bowiem podjęcie decyzji o wymeldowaniu możliwe jest wobec osoby zameldowanej na pobyt stały. Gdyby uznać możliwość zastosowania do niego art. 47 ust. 2 w/w ustawy, to zaskarżonej decyzji też nie można uznać za prawidłową. Brak prawomocnego orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku po dziadku skarżącego w sytuacji, gdy stosowne postępowanie nie zostało wszczęte nie uniemożliwiało zameldowania skarżącego pod przedmiotowym adresem, bowiem organy uprawnione były we własnym zakresie rozstrzygnąć kwestię przysługujących mu praw. Okoliczność przysługiwania skarżącemu udziału w spadku po dziadku skarżącego znajduje potwierdzenie w treści pisma siostry skarżącego T.S., jej męża i synów. Zarzucił ponadto, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie wyznaczył mu odpowiedniego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że w postępowaniu administracyjnym mógł być rozstrzygnięty jedynie spór ewidencyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nrl53 , poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stwierdzić trzeba, że dokonanie zameldowania w trybie rejestracji zgłoszenia jest czynnością materialno - techniczną, charakteryzującą się określeniem wszystkich wymaganych warunków formalnych , których spełnienie ma zapewniać techniczne wykonanie przez organ czynności rejestracyjnej. Inna jest natomiast struktura realizacji obowiązku meldunkowego , jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości. Wówczas o dokonaniu wymeldowania lub zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Postępowanie to oparte na art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest postępowaniem administracyjnym

według Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to kończy rozstrzygnięcie wątpliwości meldunkowych w drodze decyzji administracyjnej. Istotą tego postępowania jest rozstrzygnięcie, czy zachodzą materialno prawne warunki obowiązku meldunkowego, nie zaś to, czy zgłoszenie odpowiadało warunkom formalnym.

"Podstawę rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania w postępowaniu , które kończy decyzja administracyjna, stanowi wyjaśnienie materialno prawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzenie formularza zgłoszenia meldunkowego" ( tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20.09.2002 r. sygn. akt III RN 139/01 OSNP z 2003 r., nr 15, poz. 347). Z poglądem tym należy się zgodzić.

Ocena dotyczy rejestracji meldunkowej w świetle obowiązujących przepisów w dacie jej dokonywania, w tym art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji o ludności dowodach osobistych. O ile zgłoszenie meldunkowe nie zawierało potwierdzenia uprawnienia do przebywania skarżącego w danym lokalu to zgłoszenie takie , wadliwe formalnie, nie spełniało wymaganych warunków rejestracji. Sprawę w postępowaniu administracyjnym określało wyjaśnienie w trybie art. 47 ust. 2 ustawy wątpliwości zameldowania, dotyczącej braku przy rejestracji potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu dokonanego przez właściciela. W sprawie niniejszej skarżący wywodził, że sam jest jednym z właścicieli, czego nie kwestionują członkowie jego rodziny występujący z wnioskiem o uchylenie czynności zameldowania. Rozstrzygnięcie wątpliwości czy skarżący jest zameldowany zgodnie z uprawnieniem do przebywania w lokalu należało do istoty procesu administracyjnego, jednak nie wyjaśniono spornej kwestii uprawnień do przebywania w lokalu ze względu na braki formalne czynności materialno - technicznej zameldowania.

Organy administracji nie były właściwe do rozstrzygnięcia sporu o charakterze cywilnoprawnym, który pojawił się na tle oceny posiadania uprawnień do przebywania w lokalu, o których mowa w art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Uprawnionym do tego był sąd powszechny, a organy administracji powinny rozważyć możliwość zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 kpa i 100 kpa, to jest zawieszenia postępowania, wezwania skarżącego do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego lub ewentualnie( przy spełnieniu przesłanek z art. 100 § 2 lub § 3 kpa) rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie .

Ponadto nie zostało w ogóle wyjaśnione, czy skarżący przebywa w przedmiotowym Lokalu , bowiem obowiązek meldunkowy powstaje przy przebywaniu pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby ( art. 10 ust. 1 ustawy ).

Wskazać też trzeba, że według obecnego stanu prawnego art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowiący, iż przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 ( Dz. U. Nr 78, poz. 716).

Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a, c w zw. z art. 135 oraz na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami adrministracyjnyrni orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania.

O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.