Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1833/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant specjalista Monika Gąsińska – Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A T na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], nakładającej na A. T. obowiązek wykonania - w terminie trzech miesięcy od dnia, kiedy decyzja ta stanie się ostateczna - robót budowlanych polegających na wymianie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym przy ul. B. [...] w Warszawie, otwieranych na podest klatki schodowej i przesłaniających drzwi wejściowe do sąsiedniego lokalu mieszkalnego na skrzydło drzwi z kierunkiem otwierania do wewnątrz lokalu w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami § 242 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.) – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że [...] stycznia 2019 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. wpłynęło pismo Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W., informujące, że drzwi wejściowe do lokalu nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. B. [...] w W. zostały zamontowane z kierunkiem otwierania na zewnątrz mieszkania i mogą blokować drogę ewakuacyjną. Przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. [...] marca 2019 r. dokonał oględzin ww. drzwi wejściowych. W sporządzonym na powyższą okoliczność protokole nr [...] stwierdzono, że w lokalu mieszkalnym nr [...] (usytuowanym na II piętrze ww. budynku wielorodzinnego) skrzydło drzwi wejściowych do tego mieszkania jest otwierane na podest klatki schodowej, zawężając drogę ewakuacyjną. Z podestu klatki jest dostęp do czterech lokali mieszkalnych, przy czym drzwi wejściowe do pozostałych trzech lokali mieszkalnych otwierają się do wewnątrz mieszkań. Natomiast skrzydło drzwi do lokalu nr [...] (o wymiarach 0,93 x 2,05 m) przy rozwarciu o ich pod kątem 180 stopni "wykładają się" na ścianę klatki schodowej i przesłania drzwi wejściowe do sąsiedniego lokalu mieszkalnego nr [...] o 0,56 m, pozostawiając ok. 0,33 m drogi ewakuacyjnej z tego lokalu. Szerokość klatki schodowej wynosi 2,36 m, szerokość biegu od balustrady do ściany - ok. 1,03 m; szerokość podestu - 1,66 m. Zgodnie z oświadczeniem właściciela lokalu ww. drzwi wejściowe zostały zamontowane przez poprzedniego właściciela [...] lat temu. Lokal nr [...] został zakupiony przez A. T. w obecnym stanie. Następnie organ powiatowy wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane, opisaną powyżej decyzję z [...] kwietnia 2019 r. nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając odwołanie A. T. od ww. decyzji wskazał, że przepisy ustawy Prawo budowlane dopuszczają montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Ograniczenie takiej możliwości następuje jednak wówczas, gdy takie rozwiązanie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności, jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi zwęża drogę ewakuacyjną. Zgodnie bowiem z brzmieniem § 236 ust. 1 i ust. 3 ww. rozporządzenia: "Z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, rwanymi dalej "drogami ewakuacyjnymi". Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami". Drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym, prowadzące na klatkę schodową, stanowią zatem - w rozumieniu przytoczonych wyżej przepisów - wyjście z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na drogę ewakuacyjną, a więc muszą spełniać wymogi § 239 ust. 1 ww. rozporządzenia określające szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjście ewakuacyjne z pomieszczenia. Zgodnie z tym przepisem: "Łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób - 0,8 m. ". Stosownie zaś do treści ust. 4 § 242 ww. rozporządzenia: "Skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Wymagania nie stosuje się do drzwi wyposażonych w urządzenia samoczynnie je zamykające.". Warunki, jakim musi odpowiadać szerokość drogi ewakuacyjnej unormowane są natomiast w ust. 1 i ust. 2 § 242. Zgodnie z tymi przepisami: "Szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób.".

Organ drugiej instancji stwierdził, że w świetle ww. przepisów nie jest dozwolony montaż drzwi otwierających się na zewnątrz, prowadzących na klatkę schodową, której korytarz stanowi jednocześnie drogę ewakuacyjną dla mieszkańców budynku, jeżeli drzwi te - po całkowitym otwarciu - przesłonią drzwi (tj. wyjście ewakuacyjne) innego pomieszczenia mieszkalnego, zwężając szerokość tego wyjścia poniżej szerokości podanej w § 239 ust. 1 ww. rozporządzenia, lub też, jeżeli po całkowitym otwarciu, zmniejszą szerokość klatki schodowej (poziomej drogi ewakuacyjnej) opisaną w § 242 ust. 1 tego rozporządzenia.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnia art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Montaż drzwi otwierających się na zewnątrz lokalu mieszkalnego w sposób naruszający ww. przepisy przeciwpożarowe należy zakwalifikować jako roboty budowlane wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Trzeba przy tym wskazać, że przepis pkt 2 ust. 1 art. 50 Prawa budowlanego dotyczy zarówno robót budowlanych realizowanych samowolnie, jak i na podstawie wymaganego pozwolenia (zgłoszenia), a także robót budowlanych niepodlegających tym obowiązkom, o ile są one prowadzone w sposób, o którym mowa powyżej. Dlatego też w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie tryb przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, przy uwzględnieniu zapisu ust. 7 art. 51, zgodnie z którym: "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.". Przepisy art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowią, że w decyzji rozstrzygającej o dalszych losach danej inwestycji organ nadzoru budowlanego: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Obowiązki ujęte w poszczególnych punktach ust. 1 art. 51 Prawa budowlanego, możliwe do nałożenia na inwestora, zostały wymienione alternatywnie, co oznacza, że zastosowanie każdego z punktów przypisane jest odrębnemu stanowi faktycznemu, wynikającemu z ustaleń organu. Jeżeli w trakcie postępowania naprawczego okaże się, iż inwestor naruszył prawo w sposób niemożliwy do usunięcia, właściwy organ wydaje na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego decyzję zakazującą dalszych robót lub nawet nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części lub nakazuje przywrócenie do stanu poprzedniego. W sytuacji natomiast gdy okaże się, że jest możliwym doprowadzenie prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem, i odstępstwa nie są istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, właściwy organ nałoży obowiązek wykonania określonych robót lub czynności w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Organ wskazał, że w sytuacji, gdy otwarte drzwi wejściowe jednego z lokali mieszkalnych "zachodzą" na drzwi sąsiedniego lokalu, to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zbadanie, czy osoby mieszkające w sąsiednim lokalu nie zostały narażone na niebezpieczeństwo utrudnienia ewakuacji z tego lokalu i nie zostały naruszone przepisy regulujące te kwestie. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wykazała, że pełne otwarcie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...] (tj. pod kątem 180°) przesłania drzwi wejściowe do sąsiedniego lokalu mieszkalnego nr [...] o 0,56 m, pozostawiając ok. 0,33 m drogi ewakuacyjnej z tego lokalu (patrz materiał zdjęciowy załączony do protokołu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. nr [...] z [...] marca 2019 r.). To zaś nie pozwala na zachowanie wymogu bezpieczeństwa mieszkańców sąsiedniego lokalu mieszkalnego w razie zaistnienia potrzeby opuszczenia go, zwłaszcza w warunkach zagrożenia dla życia lub mienia.

Sposób zamontowania drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...] może stwarzać potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców lokalu nr [...]. Obowiązek nałożony na A. T. w decyzji organu pierwszej instancji odpowiada zatem przepisom prawa. Zakres robót budowlanych wskazanych w sentencji tej decyzji pozwoli doprowadzić przedmiotową inwestycję budowlaną do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył też m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 387/06, gdzie wskazano, że "(...) nie jest dozwolony montaż drzwi otwierających się na zewnątrz, jeżeli te drzwi po całkowitym otwarciu przesłonią drzwi (tj. wyjście ewakuacyjne) innego pomieszczenia mieszkalnego, zwężając szerokość tego wyjścia poniżej szerokości podanej w § 239 ust. 1 ww. rozporządzenia, lub też, jeżeli po całkowitym otwarciu, zmniejszą szerokość klatki schodowej (poziomej drogi ewakuacyjnej) opisaną w § 242 ust. 1 cyt. rozporządzenia".

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła A. T., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zwolnienie skarżącej z obowiązku określonego w tych decyzjach oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w przypadku ustanowienia pełnomocnika procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., a także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) - § 239,§ 242, a także przepisów prawa budowlanego - art. art. 50 i 51, poprzez błędną, niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie.

Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Tym samym za nie celowe uznaje powtórzenie w tym miejscu ww. wywodów.

Zarzuty skargi nie mogły wpłynąć na sądowa ocenę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

I tak, wbrew stanowisku skarżącej, w sprawie z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego opisanych w art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. doszło do zebrania i oceny materiału dowodowego a na jego podstawie zastosowania opisanych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego, uzasadniających podjęte orzeczenie.

Podawane przez skarżącą dane cyt. "Drzwi do mojego mieszkania otwierają się na zewnątrz pod kątem do 180 stopni i w zależności od zakresu otwarcia nie blokują ani podestu II pietra i klatki schodowej (otwarcie 180 stopni), ani drzwi wejściowych do sąsiedniego mieszkania (otwarcie 90 stopni)" - w oczywisty sposób nie mogą zmienić, prawidłowo przyjętej przez organy, oceny wpływu ww. drzwi na drogę ewakuacyjną w szczególności z sąsiedniego mieszkania.

Także wbrew stanowisku skarżącej skierowany do niej nakaz nie został nałożony z naruszeniem obecnie obowiązujących przepisów. Wymiary samego skrzydła drzwi mogą bowiem odpowiadać wymiarom otworu, zgodnego z przepisami z daty budowy budynku.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała cyt. "przepisy są dla ludzi, a nie odwrotnie, i powinny być interpretowane na korzyść obywatela, pozytywnie, a nie stosowane formalistycznie, bez uwzględniania okoliczności sprawy i warunków miejscowych". Skarżąca zdaje się nie dostrzegać powagi sytuacji, zagrożenia jakie stwarzają zakwestionowane w sprawie drzwi. Zagrożenia dla dóbr najwyższych jakimi są ludzkie zdrowie i życie.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).