Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1307/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Zabłocka (spr.), Asesor WSA Danuta Dopierała, Sędzia NSA Piotr Piszczek, , Protokolant Izabela Kucharczyk-Szczerba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represji oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia sierpnia 2006 r. S. M. wystąpił do Sądu Wojewódzkiego w B. o potwierdzenie, że doznał represji z przyczyn politycznych , poprzez skazanie go w 1954 r. przez Sąd w sprawie nr [...].

Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Prezes Sądu Okręgowego w B. odmówił wnioskodawcy potwierdzenia represjonowania i pobytu w więzieniu za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. W uzasadnieniu decyzji Prezes Sądu Okręgowego stwierdził, że ze zgromadzonych dokumentów potwierdzonych przez wnioskodawcę podczas przesłuchania wynika, że wnioskodawca był sądzony i skazany przez Sąd Rejonowy w B. P. wyrokiem z [...] kwietnia 1954 r. na karę [...] roku i [...] miesięcy pozbawienia wolności na podstawie art. 241 dkk. Wyjaśnił, że akta sprawy zostały zniszczone zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie można więc dokładnie opisać czynu , za który nastąpiło skazanie. Prezes Sądu przytoczył treść przepisu, na podstawie którego wnioskodawca został skazany, który to przepis brzmi :" Kto biorąc udział w bójce lub pobiciu człowieka, używa broni, noża lub innego niebezpiecznego narzędzia, podlega karze więzienia do lat 5". Rozpoznając sprawę na skutek rewizji wniesionej przez skazanego Sąd Wojewódzki w B. wyrokiem z [...] sierpnia 1954 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. P.. S. M. nie ubiegał się o stwierdzenie nieważności tego wyroku w trybie ustawy 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W konkluzji Prezes Sądu stwierdził, że analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów pozwala na stwierdzenie, że czyn za który został skazany S. M. nie miał związku z walką o niepodległy byt Państwa Polskiego, ani też działania takiego nie wspierał.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy ww. decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w B..

W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, że w odwołaniu od decyzji Prezesa Sądu wnioskodawca podniósł, iż jego skazanie było odwetem za to, że ani on, ani członkowie jego rodziny nie byli członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Dalej Minister Sprawiedliwości stwierdził, że stosowanie do art. 8 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) prezes sądu okręgowego potwierdza okoliczności, o których mowa w art. 4. ust.1 pkt. 4 tej ustawy, to jest okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie warunki te nie zostały spełnione, ponieważ z zebranych dowodów nie wynika aby pobyt S. M. w więzieniu w związku ze wskazaną przez niego sprawą karną miał związek z postawą obywatelską lub przekonaniami, które były represjonowane przez ówczesne władze. Podkreślił, że sam wnioskodawca zaprzeczył aby prowadził działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, nie został również potwierdzony fakt przynależności do organizacji mających na celu walkę o suwerenność i niepodległość.

Również podstawa prawna skazania- art. 241 dk.k. świadczy o skazaniu za pospolite przestępstwo.

Na decyzję Ministra Sprawiedliwości S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze opisał przeżycia swoje, rodziny oraz innych osób zamieszkałych we wsi D. i innych okolicznych wsiach w czasie wojny i w okresie powojennym , opisał również swój trzykrotny pobyt w wojsku, problemy z rozliczaniem opłaty za elektryfikację w 1965 r., kłopoty z urzędem finansowym w H. . Podniósł, że Sąd Okręgowy w B. " nie chciał dużo słuchać.." Stwierdził, że był przez władze komunistyczne karany na dowód czego załączył szereg dokumentów, np. Kwit nr 23 potwierdzający wpłatę 550 zł tytułem kary administracyjnej, Doraźny nakaz karny na 100 zł za przekroczenie przepisów drogowych, dowód wpłaty zaliczki w zespole adwokackim w 1954 r. Odnośnie czynu, za który został skazany i przebywał w więzieniu wyjaśnił, że było to zajście na weselu, gdzie "była kłótnia między młodzieżą i członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej i było kilka prawdopodobnie osób podrapanych", a ze skarżącego zrobiono "osła ofiarnego".

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: ppsa, w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu i na podstawie ww. ustaw, Sąd nie dopatrzył się, aby decyzja ta została wydana z naruszeniem norm prawa stanowiących podstawę jej wydania. W ocenie Sądu, decyzja będąca przedmiotem skargi odpowiada prawu a ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe. Należy zatem stwierdzić, iż zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 4. ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U.2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) zwanej dalej "ustawą", przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są między innymi okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

Ażeby pobyt w więzieniu na podstawie skazania w latach 1944-1956 mógł być uznany za represję w rozumieniu ustawy o kombatantach... niezbędne jest spełnienie łącznie przesłanek: 1/ skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne,

2/ przebywania w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania,

3/ skazanie to musi być skazaniem za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

Tak więc nie każde skazanie i pobyt w więzieniu w latach 1944-1956 jest w świetle przepisów ustawy o kombatantach represją. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżący został skazany i przebywał w więzieniu za przestępstwo pospolite, a jego skazanie nie miało związku z walką o suwerenność i niepodległość Polski. Negatywny stosunek skarżącego do zakładanych po wojnie na wsiach spółdzielni produkcyjnych, nawet jeżeli miał związek z bójką na weselu , udział w której to bójce był podstawą skazania skarżącego na karę pozbawienia wolności, nie może być uznany za działalność na rzecz niepodległości czy suwerenności Polski. Dlatego też jego pobyt w więzieniu nie może być uznany za represję w rozumieniu ustawy o kombatantach.

Nie mogą być również uznane za represje w rozumieniu ww. ustawy , ukaranie skarżącego nakazem karnym za przekroczenie przepisów drogowych, czy kary nakładane w postępowaniu administracyjnym ani też trudności, których być może doświadczał skarżący w związku z niewłaściwym rozliczaniem jego podatku rolnego czy opłaty za elektryfikację w latach sześćdziesiątych .

Nieuzasadniony jest też zarzut skarżącego o niewłaściwym wysłuchaniu go przez Sąd Okręgowy w B.. W aktach sprawy (k. 31, 32 akt adm.) znajduje się protokół tego przesłuchania, w którym skarżący opisał jak doszło do postawienia go przed Sądem w B. P. oraz zeznał , że nie należał do żadnej organizacji niepodległościowej , ani do AK, ani do WiN.

Sąd nie stwierdził również, aby w toku postępowania administracyjnego doszło na naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyżej przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu jest zgodna z prawem. A zatem na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.