Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 179/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par 27ust 1, w zw. z par 50 ust 3 pkt 2, art 28 ust 1 pk t1 ust  1a
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oraz ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego na lata 2011-2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia 27 sierpnia 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania Z. K. (dalej zwany: "Beneficjent", "Skarżący") płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oraz o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programów rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] zł.

W podstawie prawnej decyzji przywołano następujące przepisy prawa: 138 § 1 pkt 1) w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwany dalej: "K.p.a."), w związku z art. 28a i art. 29 ust. 1-7 ustawy z dnia 09 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008r, nr 98, poz. 634 ze zm., zwanej dalej "ustawą o ARiMR") oraz w związku z art. 47 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (dalej zwanego "rozporządzeniem nr 1974/2006"; Dz.U. nr L 368 z 23 grudnia 2006r. ze zm.) i art. 5 ust. 1, 2 i 3, art. 12, art. 16 ust. 3 oraz art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 65/2011"; Dz. Urz. WE nr L 25 z 28 stycznia 2011r. ze zm.), art. 21 ust. 1, art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej zwanej "ustawą o PROW"; tekst jednolity: dz. U. z 2013r., poz. 173) § 2, § 4, § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 z późn. zm., zwanego dalej: "rozporządzenie PRŚ 2013") w związku z § 9 ust. 2 i załącznikiem nr 3 i 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 z późn. zm., zwanego dalej: "rozporządzenie PRŚ 2009").

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynika, co następuje.

Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia 14 grudnia 2011 r. przyznano płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w łącznej wysokości [...] zł, natomiast decyzją tego organu z dnia 28 maja 2013 r. przyznano Beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową na 2012 rok w łącznej wysokości [...] zł.

W dniu 13 maja 2013 r. Z. K. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r., w którym zadeklarował pakiet 2 – Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), zadeklarował działki o powierzchni [...] ha.

W dniach 30 lipca – 16 sierpnia 2013 r. na gruntach objętych wnioskiem przeprowadzona została kontrola na miejscu. Podczas kontroli stwierdzono, że w gospodarstwie Beneficjenta (na działkach A,B,C,D) nie jest dotrzymana minimalna obsada drzew na hektar, część nasadzeń nie spełnia wymogów w zakresie wysokości (określonych na minimum 80 cm), produkcja rolna nie była prowadzona z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i z zachowaniem należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (kod nieprawidłowości: DR50, DR52, E2, E6, E7).

Pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. (doręczonym w dniu 29 stycznia 2014 r.) organ pierwszej instancji zawiadomił Beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych na lata 2010-2012.

W dniu 3 lutego 2014 r. Beneficjent wyjaśnił, że w maju 2013 roku uzupełnił plantację sadowniczą oraz poinformował organ o uszkodzeniu drzewek przez zwierzynę leśną oraz o kolejnych drzewkach uschniętych z powodu suszy w okresie letnim.

Decyzją z dnia 28 lutego 2014 r. nr [...] organ pierwszej instancji odmówił przyznania Beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tego tytułu za lata 2011-2012 w wysokości [...] zł.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 24 czerwca 2014 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wydaną następnie w dniu 27 sierpnia 2014 r. decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił przyznania Beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł.

W odniesieniu do odmowy przyznania płatności, powołując się na § 27 ust. 1 rozporządzenia PRŚ 2009 r. w związku z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia PRŚ 2013, organ wskazał w uzasadnieniu decyzji na stwierdzone nieprawidłowości na działkach A, B, C, D (kod E2, E6, E7) skutkujące koniecznością zastosowania pomniejszenia o 100%, łączna kwota zmniejszeń wyniosła [...] zł.

Z kolei uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych na lata 2011 i 2012, organ powołał się na przepis art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 i zwrócił uwagę, że terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest dzień 15 marca 2010 r. Organ ten nie stwierdził zaistnienia okoliczności przewidzianych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, które obligowałyby organ do odstąpienia od ustalenia Beneficjentowi kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012.

Organ ten stwierdził, że zwrot płatności nie uległ przedawnieniu oraz że nie zaistniały okoliczności przewidziane w art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006 oraz w §45 Rozporządzenia PRŚ 2013.

W odwołaniu od ww. decyzji Beneficjent zwrócił uwagę, że rozpoczął realizację planu w 2010 roku, a rozporządzenie nr 65/2011 zostało wydane w dniu 27 stycznia 2011 r. Podał dalej, że produkcję rolną prowadzi z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, w 2013 roku była pełna obsada działek, częściowo została zniszczona z powodu suszy oraz przez zwierzynę łowną.

W uzupełnieniu odwołania Beneficjent wskazał, że jego zdaniem, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w przypadku gdy rolnik, pomimo kolejnego stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu wymogów w ramach tego samego wariantu, nadal ich nie przestrzega.

Organ odwoławczy decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Odnośnie do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że od dnia 15 marca 2013r. zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych reguluje rozporządzenie PRŚ 2013, jednakże - zgodnie z § 50 ust. 3 tego aktu - do wniosków kontynuacyjnych w zakresie Pakietu 2 m.in. w wariancie 2.9 dla zobowiązań podjętych pod rządami rozporządzenia PRŚ 2009 w zakresie warunków przyznania płatności, pomniejszeń za ich naruszenie, stosuje się przepisy ww. rozporządzenia PRŚ 2009. Oznacza to, jak wskazał organ odwoławczy, że wymogi dla deklarowanego przez wnioskodawcę wariantu programu rolnośrodowiskowego obejmują również obowiązek dotrzymania minimalnej obsady we wskazanym powyżej rozmiarze, mimo iż bieżące przepisy w ogóle nie określają takiego warunku. Zmniejszenie, nakładane na podstawie § 27 rozporządzenia PRŚ 2009 i ujęte w Załączniku nr 7 do tego aktu, przewidują za naruszenie obowiązku utrzymania minimalnej obsady drzew lub krzewów (z zastosowaniem 5% granicy błędu, co nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, zważywszy na skalę nieprawidłowości stwierdzonych w tym zakresie) zmniejszenie płatności o 100%. Jest to równoznaczne z koniecznością odmowy przyznania pomocy za dany rok.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że z brzmienia § 9 ust. 2 pkt 3) lit a) rozporządzenia PRŚ 2009 wynika, iż w przypadku pakietu 2, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia PRŚ 2009, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, czyli w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 01 lutego 2007r. (Dz. U. z 2007r. nr 29, poz. 189 ze zm.). Podał dalej organ, że w załączniku nr 9 akt ten określa m.in., iż elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien liczyć nie mniej niż 80 cm wysokości, mierząc od szyjki korzeniowej.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przeprowadzona kontrola wykazała, że warunek określony w §9 ust. 2 pkt 3 lit a rozporządzenia PRŚ 2009 wskazujący na obowiązek spełnienia przez wszystkie drzewka wymagań co do ukorzenienia, wysokości i grubości – jak również wymóg załącznika nr 3 do rozporządzenia dotyczący określonej minimalnej obsady drzew i prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, nie zostały spełnione.

Z powyższych względów, organ odwoławczy potwierdził, że plantacje drzew owocowych, zadeklarowane na działkach rolnych literami A,B,C,D muszą zostać objęte za rok 2013 pomniejszeniem płatności o 100% a przepisy prawa wymagają utrzymywania minimalnej obsady drzew przez cały okres trwania zobowiązania czy prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Z kolei uzasadniając rozstrzygnięcie dotyczące ustalenia nienależnie pobranych płatności, organ przywołał przepis art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia RADY (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.WE nr L316 z dnia 2 grudnia 2009 r.) – odnoszący się do płatności za 2010 rok oraz art. 5 ust 1 rozporządzenia nr 65/2011 dla płatności na rok 2011 i na kolejne lata), przewidujący konieczność zwrotu uzyskanych kwot, powiększonych o odsetki. W ocenie organu, nie doszło do wypłaty środków w wyniku pomyłki organu.

Następnie, przywołując treść art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006, rozszerzoną przez § 45 rozporządzenia PRŚ 2013, organ wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia oddziaływania destrukcyjnego siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności na przedmiot zobowiązania wieloletniego, dopuszczalne jest zwolnienie beneficjenta płatności z obowiązku ich częściowego lub pełnego zwrotu. Zwrócił jednocześnie uwagę, że zgodnie z art. 47 ust. 2 tego aktu prawa wspólnotowego, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osobą są w stanie dokonać tej czynności. Organ zwrócił dalej uwagę, że Z. K. złożył datowane na dzień 3 lutego 2014r. pismo, w treści którego poinformował, iż jego grunty zostały dotknięte działaniem siły wyższej w postaci szkód wyrządzonych przez dziką zwierzynę. Wraz z pismem przedłożył kopię ugody zawartej w dniu 5 maja 2013 r. z Kołem Łowieckim "S. ". Wskazując, że Beneficjent uzyskał potwierdzenie zaistnienie szkód w maju 2013 r. o szkodach łowieckich i przedstawił go Organowi I instancji dopiero w dniu 3 lutego 2014 r., organ odwoławczy stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż naruszony został 10-dniowy termin zakreślony w art. 47 ust. 2 wskazanego powyżej rozporządzenia. W ocenie organu zatem, Beneficjent nie może skutecznie powoływać się na zaistnienie przejawów siły wyższej i/lub nadzwyczajnych okoliczności, w postaci destrukcyjnej działalności dzikich zwierząt.

Organ dodał przy tym, że założenie uprawy sadowniczej w bezpośrednim sąsiedztwie kompleksów leśnych (a więc w pełnej świadomości zagrożenia tej uprawy polegającego na żerowaniu leśnej zwierzyny poszukującej pożywienia), nie może stanowić okoliczności, której nie można było przewidzieć przed rozpoczęciem Programu rolnośrodowiskowego.

W ocenie organu bezpośrednie sąsiedztwo obszarów leśnych i żyjących w nich zwierząt stanowić powinno podstawowy powód do podjęcia działań zmierzających do zabezpieczenia zakładanej plantacji, w najbardziej adekwatny do zagrożenia sposób (na przykład poprzez ogrodzenie uprawy siatką uniemożliwiającą bądź istotnie utrudniającą zwierzętom wtargnięcie na plantację). Organ ten stwierdził, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym licznych fotografiach działek rolnych B, C oraz D, poza działką rolną A, organ nie odnalazł dowodu potwierdzającego wykonanie przez Beneficjenta jakiegokolwiek zabezpieczenia uprawy, jak wynika to z wykonanych zdjęć, plantacja położona jest "w otwartym terenie", bezpośrednio sąsiadując z wielkopowierzchniowymi lasami.

Organ wywiódł z powyższego, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż w niniejszym postępowaniu zaistniały jakiekolwiek okoliczności uzasadniające odstąpienie od dochodzenia od Beneficjenta zwrotu pomocy wypłaconej z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego, uznanych za nienależnie wypłacone.

Przywołując dalej przepis art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 organ wyjaśnił, że niespełnienie wymogów przewidzianych dla programu rolnośrodowiskowego, jakie zostało stwierdzone w toku kontroli na miejscu z dniach 30 lipca a 16 sierpnia 2013r., nakłada na organy ARiMR obowiązek odzyskania płatności rolnośrodowiskowych, wypłaconych na rzecz Strony w latach wcześniejszych z tytułu wariantu 2.9/2.10, w stosunku do którego zostały stwierdzone odnośne nieprawidłowości.

Organ wyjaśnił dalej, że regulacja powyższa zastosowanie ma jedynie do spraw wniosków z roku 2011 i późniejszych. Zbliżona regulacja obowiązująca w roku 2010 (art. 18 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemne] zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. WE nr L 368 z dnia 23 grudnia 2006r. ze zm.)) nie przewidywała możliwości dochodzenia zwrotu płatności z lat poprzednich w przypadku naruszenia norm dla programu rolnośrodowiskowego. Regulacja tego rodzaju obowiązuje dla spraw wniosków złożonych po dniu 1 stycznia 2011r.

Organ wskazał, że z uwagi na pomniejszenia płatności z tytułu niespełniania wymogów, dokonane na podstawie § 27 rozporządzenia PRŚ 2009 i ujęte w Załączniku nr 7 do tego aktu, za naruszenie obowiązku utrzymania minimalnej obsady drzew lub krzewów wynoszą 100%, koniecznym jest zastosowanie analogicznego pomniejszenia płatności za lata 2011 i 2012, co jest równoznaczne z uznaniem całości pomocy wypłaconej Beneficjentowi za ten okres, za płatności nienależne.

Organ wyjaśnił, że zasada powyższa dopuszcza wyjątki, wynikające z określonych przepisów krajowych i wspólnotowych i stwierdził jednocześnie, że w sprawie nie zaistniała żadna z sytuacji, uzasadniających odstąpienie od dochodzenia zwrotu nadmiernie pobranej kwoty płatności.

W skierowanej do sądu skardze na wyżej opisaną decyzję, Beneficjent zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że Państwo członkowskie może wprowadzić na poziomie krajowym wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska wykraczające poza ramy określone załącznikiem III do ww. rozporządzenia,

- art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 przez jego niezastosowanie

w niniejszej sprawie,

- § 45 rozporządzenia PRŚ 2013, art. 47 rozporządzenia KE (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - przez niezastosowanie niniejszego przepisu mimo ustaleń, iż część upraw została zniszczona przez zwierzynę leśną oraz dokonywania przez skarżącego systematycznych nasadzeń nowych drzewek jabłoniowych, a tym samym poprzez uznanie, iż działania te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok;

- § 27 ust. 1 rozporządzenia PRŚ 2009 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia PRŚ 2013, przez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy w sprawie nie istnieją podstawy do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oraz ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności na rok 2013;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. art. 6, 7, 8, 77 i 80 K.p.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego przed organem I instancji oraz art. 34 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. EW L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.) na skutek uznania, że dokonano prawidłowego ustalenia powierzchni gruntów Skarżącego oraz nieuwzględnienie zarzutu, iż zgłoszona powierzchnia gruntu odpowiada powierzchni wskazanej w ewidencji gruntów, a wykonany pomiar przeprowadzono po wewnętrznej stronie granic upraw Skarżącego,

- art. art. 6, 7, 8, 77 i 80 K.p.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego przed organem I instancji oraz § 9 ust. 2 pkt 3a rozporządzenia PRŚ 2009 w zakresie wariantu dziesiątego Rolnictwo ekologiczne w związku z § 50 rozporządzenia PRŚ 2013 przez uznanie, że organ I instancji poprawnie ustalił, iż część sadzonek drzewek owocowych nie spełnia warunków określonych w ww. rozporządzenia co do ukorzenienia, wysokości, grubości określonych w Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U z 2007, Nr 29, poz. 189 ze zm.) i przez uznanie, iż organ I instancji dokonał poprawnych ustaleń złego stanu fitosanitarnego roślin, nienależytej produkcji rolnej, ochrony gleby przez skarżącego, mimo tego, iż stan uprawy badała Jednostka Certyfikująca w rolnictwie ekologicznym ".C", a w protokole kontrolnym stwierdzono właściwy stan upraw Skarżącego, Skarżący posiada aktualne raporty wykonywanych czynności na terenie upraw, a osoby prowadzące kontrolę z ramienia ARiMR nie posiadają odpowiedniej wiedzy z zakresu uprawy rolnej;

- naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. gdyż:

a) uzasadnienie decyzji nie odzwierciedla oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ nie wyjaśnił przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia, nie udowodnił, że stawiane zarzuty odnośnie złych pomiarów działki oparte na danych z rejestru gruntów były nieuzasadnione;

b) organ nie wskazał w uzasadnieniu wiarygodnych dowodów uzasadniających przekonanie o tym, że część sadzonek drzewek owocowych nie spełnia warunków określonych w ww. rozporządzenia co do ukorzenienia, wysokości, grubości niewłaściwym fitosanitarnym stanie roślin, niewłaściwym stanie gleby, niewłaściwej uprawie;

c) z uzasadnienia decyzji nie wynika w sposób zrozumiały wyliczanie nienależnie pobranych płatności za poprzednie płatności.

Skarżący złożył wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.173 j.t.) – w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania zaskarżonej decyzji - ustawa ta określa warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich – "w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt 1 [tj. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), (...) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia], lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej".

W myśl art. 21 tej ustawy: "1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; -przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.".

Ponadto, stosownie do przepisów art. 31 tejże ustawy: "1. Czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu, zwane dalej "czynnościami kontrolnymi", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego. [...].

5. Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport.

6. Raport podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. [...].

8. W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport." (Pominięto ust. 2-4 i 7).

W myśl § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 - wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a tej ustawy – ww. rozporządzenia PRŚ 2009 - płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

"3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.".

Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a tego rozporządzenia: "W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 [tj. pakietu Rolnictwo ekologiczne] płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli:

a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, (...),

- w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego.".

Wskazane w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a wymagania określone zostały w części B poz. II pkt 1 załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz.U.2007.29.189 ze zm.). W myśl tego przepisu, elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien spełniać minimalne wymagania jakościowe:

1) wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej;

2) średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania;

3) powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku.

Stosownie do § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRŚ 2009, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

W myśl § 27 ust. 2 ww rozporządzenia, wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Z tabeli stanowiącej ten załącznik wynika, że "prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie dbałości o stan fitosanitarny i ochronę gleby" skutkuje zastosowaniem 100% zmniejszenia płatności (we wszystkich wariantach). Ponadto, dla upraw sadowniczych i jagodowych "nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady)" również skutkuje zastosowaniem 100% zmniejszenia płatności.

Rozporządzenie PRŚ 2009 zostało uchylone z dniem 15 marca 2013 r. przez

§ 59 rozporządzenia PRŚ 2013, jednak zgodnie z § 50 ust. 1 tego rozporządzenia: "Rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58.".

W myśl ust. 3 tego paragrafu: "Do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że:

1) płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w § 58, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu, o którym mowa w § 58;

2) jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów, o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 58.".

Odnosząc przytoczony stan prawny do prawidłowo – zdaniem Sądu - ustalonego przez organy ARiMR stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że zasadnie w zaskarżonej decyzji odmówiono skarżącemu Producentowi płatności rolno-środowiskowej na rok 2013, z uwagi na stwierdzone podczas kontroli na miejscu nieprawidłowości, wskazane w raporcie z kontroli. Ustalenia te zostały szczegółowo udokumentowane, w tym materiałem fotograficznym. Nadto co zasadnie podnosi organ, Strona była obecna podczas kontroli o czym świadczy udostępnienie dokumentów w postaci planu rolnośrodowiskowego, rejestru działań agrotechnicznych czy certyfikatu zgodności zatem znany jej był sposób przeprowadzenia kontroli, miał zatem możliwość wnoszenia zastrzeżeń i uwag do czynności kontrolerów o czym stanowi pouczenie zawarte raporcie. Również odmowa podpisania raportu nie niweczy prawa do zgłaszania uwag – w niniejszej sprawie takowych brak.

Stwierdzone w czasie tej kontroli ilości drzewek spełniających wymogi przewidziane w ww. przepisach co do wysokości i grubości, odbiegały od minimalnej, wymaganej ilości ([...] ha) i wynosiły odpowiednio na działce [...] przy wymogu [...] , na działce [...] przy wymogu [...] , na działce c [...] przy wymogu [...] , na działce [...] przy wymogu [...]. Stwierdzenia tego nie może w żaden sposób zmienić uwzględnienie 5% tolerancji dla wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego - w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012r, poz. 278), która dla działki A wymaga zachowania 833 sztuk, dla działki B – 382, dla działki C – 119, dla działki D 121. Ponadto Beneficjent na tych działkach nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Stwierdzono bowiem jabłonie z częściowo martwym, suchym pędem głównym jak i żywe o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm odpowiednio na działce A - 47 sztuk, na działce B – 198 sztuk, na działce C – 47, na działce D – 46 sztuk.

Odnosząc się do sposobu ustalenia ilości drzewek spełniających wymogi, Sąd uznał, że inspektorzy ARiMR w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca okulizacji (uszlachetnienia). Wskazana część drzewek nie spełniała tych wymagań, wobec czego - zgodnie z § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ 2009 i załącznikami nr 3 i 7 do tego rozporządzenia – zasadnie w zaskarżonej decyzji dokonano zmniejszenia wysokości płatności o 100% - co w istocie oznaczało odmowę przyznania płatności do zadeklarowanej przez Skarżącego uprawy sadowniczej.

Podkreślić należy, że obszar kwalifikowany obejmował wyłącznie grunty zgłoszone we wniosku o przyznanie płatności , tj. wchodzące w skład zadeklarowanych we wniosku działek rolnych położnych na wskazanych przez Beneficjenta działkach ewidencyjnych, co w przypadku części działek rolnych spowodowało, że ich stwierdzona powierzchnia (uwzględniająca zgłoszoną do płatności uprawę położoną wyłącznie na gruntach wskazanych we wniosku o przyznanie płatności) była mniejsza od zadeklarowanej przez Beneficjenta. Zasadnie też Dyrektor wyjaśnił, że podstawową różnicę pomiędzy działką ewidencyjną a rolną jest taka, że ta pierwsza służy celom ewidencyjnym i informacyjnym, zaś działka rolna istotna jest dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i przyznania płatności. Nie można skutecznie wywodzić z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej w oparciu o przepisy geodezyjne i kartograficzne, powierzchni działek rolnych.

Sąd nie uwzględnił więc zarzutu skargi dotyczącego dokonania wadliwego ustalenia liczby drzew niespełniających wymogów.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego Beneficjenta w postępowaniu administracyjnym i w skardze argumentów oraz przedłożonej umowie – ugodzie zawartej w dniu 5 maja 2013 r. z Kołem Łowieckim dotyczącej szkód spowodowanych na plantacji przez zwierzynę leśną, Sąd uznał, że prawidłowo organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 i § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., w przypadku stwierdzenia oddziaływania destrukcyjnego siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności na przedmiot zobowiązania wieloletniego, dopuszczalne jest zwolnienie beneficjenta płatności z obowiązku ich częściowego lub pełnego zwrotu, jednakże – w myśl ust. 2 ww. artykułu - przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności powinny być zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Niesporne jest w sprawie, że Skarżący wymogu tego nie dochował, bowiem dopiero pismem z dnia 3 lutego 2014 r. (wpływ do organu w dniu 11 marca 2014 r.) poinformował organ, iż na jego gruntach wystąpiły szkody wyrządzone przez dziką zwierzynę. Zatem naruszony został 10-dniowy termin określony w art. 47 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Zasadnie też organ odwoławczy zauważył przy tym, że założenie przez Producenta uprawy sadowniczej w bezpośrednim sąsiedztwie kompleksów leśnych (a więc przy pełnej świadomości zagrożenia tej uprawy przez żerowanie leśnej zwierzyny), nie może stanowić okoliczności, której nie można było przewidzieć przed rozpoczęciem Programu rolnośrodowiskowego. Bezpośrednie sąsiedztwo obszarów leśnych i żyjących w nich zwierząt stanowić więc powinno powód do podjęcia działań zmierzających do zabezpieczenia zakładanej plantacji, w najbardziej adekwatny do zagrożenia sposób (na przykład przez ogrodzenie uprawy lub jej dozór) – czego Beneficjent nie dokonał. Takie prowadzenie produkcji sadowniczej nie mogło więc być uznane za zgodne "z najlepszą wiedzą i kulturą rolną", czego wymaga rozporządzenie rolnośrodowiskowe.

W odniesieniu do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej i niedokonania oceny tego dokumentu przez organ ARiMR, stwierdzić należy, że Jednostka przeprowadzając kontrolę w gospodarstwie Skarżącego, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami unijnych rozporządzeń dotyczących produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych. Jednostka ta, wykonując działania kontrolne, o których mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała więc prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym. W trakcie takiej kontroli nie dokonywano więc ustaleń w zakresie stwierdzonych w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowości (w szczególności np. obsady drzewek).

Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii uzupełniania nasadzeń, stwierdzić należy, że wystąpienie "wypadów" drzewek nie może powodować utraty przez grunty zgłoszone do płatności za wariant 2.9/2.10 spełnienia wymogu utrzymania minimalnej obsady drzew, warunkującej wypłatę wnioskowanego wsparcia. Rolnik zakładający plantację, co do której zamierza wnioskować o przyznanie płatności, i co do której oświadcza w składanym wniosku, iż jest świadomy konsekwencji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji Programu, powinien we własnym interesie podejmować takie działania, aby utrzymywać ilość drzew umożliwiającą, czy uprawdopodabniającą, zachowanie minimalnej obsady przez cały okres realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Uzasadnione jest więc m.in. dokonywanie uzupełnień nasadzeń w trakcie realizacji przedsięwzięcia, aby spełniony był wymóg minimalnej obsady drzewek, jak również dokonanie i utrzymywanie obsady na poziomie wyższym niż wynosi norma minimalna ([...] szt./ha), co oznacza, że ewentualne wypady części drzewek (w tym także z powodu szkód łowieckich) nie wpłyną na niezachowanie ww. wymogu minimalnej obsady. Takie działania są tym bardziej uzasadnione wobec działek rolnych położonych w rejonach narażonych na szkody łowieckie – jak w rozpoznawanej sprawie - bowiem bezwzględny wymóg utrzymywania minimalnej obsady (co wynika z nakazu 100% zmniejszenia płatności w razie braku takiej obsady), potwierdza zasadność utrzymywania wyższej obsady drzewek, właśnie ze względu na występujące z przyczyn naturalnych ubytki.

Odnosząc się do kwestii ustalenia w zaskarżonej decyzji kwoty [...] zł nienależnie pobranych płatności (za lata 2011 i 2012), stwierdzić należy, że przepisy art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 dla płatności na rok 2011 i kolejnych, przewidują konieczność zwrotu uzyskanych kwot, powiększonych o odsetki. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 65/2011: "1. W przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2.

2. Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.

Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot.".

Stosownie natomiast do art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011: "Pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub

b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.".

Niespełnienie wymogów przewidzianych dla programu rolnośrodowiskowego (program ten jest "środkiem, o którym mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005"), które zostało stwierdzone w gospodarstwie Skarżącego w toku kontroli na miejscu, nakładało zatem na organy ARiMR obowiązek odzyskania płatności rolnośrodowiskowych, wypłaconych na rzecz Skarżącego w latach wcześniejszych z tytułu wariantu 2.9/2.10. Przytoczona regulacja ma jednak zastosowanie jedynie do spraw wniosków z roku 2011 i późniejszych (Skarżący realizował program rolnośrodowiskowy od 2010 r.).

Bezspornie art. 18 rozporządzenia nr 65/2011 uszczegółowiony został w rozporządzeniu PRŚ 2013 i przesłanki zwrotu z zastrzeżeniem § 50 rozporządzenia PRŚ 2013, należy rozważać w kontekście § 39 tego rozporządzenia, stosownie do § 46 tego rozporządzenia.

Prawidłowo więc organ odwoławczy stwierdził, że wobec tego, iż pomniejszenia płatności z tytułu niespełniania wymogów, nakładane na podstawie § 27 rozporządzenia PRŚ 2009 i ujęte w załączniku nr 7 do tego aktu, za naruszenie obowiązku utrzymania minimalnej obsady drzew lub krzewów wynoszą 100%, konieczne jest zastosowanie analogicznego pomniejszenia płatności za lata 2011 i 2012, co jest równoznaczne z uznaniem całości pomocy wypłaconej Beneficjentowi za ten okres, za płatności nienależne, podlegające zwrotowi, wobec niespełnienia warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Również za stwierdzone naruszenie wymogu prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin, ww. załącznik nr 7 przewiduje zastosowanie analogicznego pomniejszenia należnych płatności, tj. o 100%. Przepisy rozporządzenia nr 65/2011 nakładają na organy ARiMR obowiązek pomniejszenia pomocy wypłaconej za lata 2011 i 2012 o 100%, zatem całość środków wypłaconych Skarżącemu z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego za te okresy stanowi płatność nienależną. Wystąpiły więc prawne przesłanki do orzeczenia o zwrocie całości środków wypłaconych Skarżącemu w ramach realizacji programu rolnośrodowiskowego za lata 2011-2012, tj. [...] zł (odpowiednio [...] i [...] zł)., stosownie do § 39 ust. 1 rozporządzenia PRŚ 2013 w zw. z art. 46 rozporządzenia PRŚ 2013 r. Brak przywołania przez organ § 39 ust. 1 rozporządzenia PRŚ 2013 nie stanowi o wadliwości powodującej konieczność wyeliminowania z obrotu rozstrzygnięcia albowiem podstawa prawna do takiego orzekania w sprawie istniała.

Kwota ta stanowi więc kwotę płatności nienależnych, w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), który przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje zatem swoim zakresem również nienależne lub nadmierne pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy w oparciu o decyzję, która następnie nie została wzruszona - co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Prawidłowo też organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku niedokonania zwrotu wskazanej kwoty nienależnie pobranych płatności w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji, od kwoty tej naliczane będą odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, od dnia następującego po upływie tego terminu, do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Obowiązek taki wynika bowiem z cytowanego powyżej art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 65/2011 (dla płatności w kampanii 2011 i 2012 roku).

Sąd nie stwierdził też innych, wskazywanych w skardze, naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 6, 7, 8, 77, 80, 107 §3 K.p.a. Przewidziany w tych przepisach nakaz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy zachowaniu ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w ocenie Sądu został należycie spełniony, a ocena tego materiału dowodowego, znajdująca swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uwzględnia także zasady logiki i zasady wiedzy rolniczej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 rozporządzenia nr 73/2009 zgodzić się należy z argumentacją organu przyjmując jako własną, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, który to stan Sąd akceptuje, nie znajduje on zastosowania.

Zgodzić się należy także z argumentacją organu, że w niniejszej sprawie do płatności rolnośrodowiskowej nie znajduje zastosowania przepis art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jako nie odnoszące się do płatności rolnośrodowiskowej.

Odnoszą się do zarzutu skargi nie zastosowania zapisu w planie rolnośrodowiskowym odnoszącym się do odmowy przyznania płatności w przypadku ponownego stwierdzenia uchybień w przestrzeganiu wymogów a nie przy pierwszym stwierdzeniu nieutrzymania minimalnej obsady jabłoni, wskazać należy, że zapis w planie jest powtórzeniem zapisu § 27 ust. 3 rozporządzenia PRŚ 2009r. tj. obowiązującego w dacie sporządzenia planu przez Skarżącego. Zgodnie z § 27 ust. 1 ww rozporządzenia stwierdzone uchybienie przy pierwszej kontroli powodują przyznanie płatności w danym roku w zmniejszonej wysokości o której mowa w załączniku nr 7. Kolejna kontrola i stwierdzone uchybienia - stosownie do § 27 ust. 3 tego rozporządzenia powoduje, że rolnik nie otrzymuje w ogóle płatności w danym roku i w następnym, dodatkowo płatność już otrzymana, ta w pomniejszonej wysokości podlega zwrotowi. Jak z powyższego wynika, wbrew stanowisku Skarżącego, fakt stwierdzenia uchybień nawet po raz pierwszy nie powoduje braku negatywnych konsekwencji – płatność bowiem podlega pomniejszeniu. Błędne jest zatem przekonanie Skarżącego, że tylko kolejne stwierdzenie nieprawidłowości powoduje negatywne dla Niego konsekwencje.

Ponadto podkreślić należy w tym miejscu, że w przypadku Skarżącego postępowanie w sprawie płatności na rok 2013 i zwrotu za 2012 oraz 2011 toczy się według przepisów rozporządzenia PRŚ 2013 r. z uwzględnieniem regulacji rozporządzenia PRŚ 2009 r. tylko i wyłącznie w zakresie w jakim odsyła ustawodawca w § 50 rozporządzenia PRŚ 2013 r. Wobec powyższego zarzut Skarżącego nie może odnieść zamierzonego skutku.

A zatem, wbrew stanowisku Skarżącego, wszystkie zarzuty skargi są nieuzasadnione. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie znajdując więc podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.