Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1961/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. NSA Anna Żak ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2008 r. sygn. akt III SA/Kr 886/07 w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 1961/08

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2008r. w sprawie sygn. akt. III SA/Kr 886/07 oddalił skargę P. J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2007r. w przedmiocie odmowy zameldowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Burmistrz Krynicy-Zdroju decyzją z dnia [...] maja 2007r. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o odmowie zameldowania P. J. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] 7 m 5 w Krynicy-Zdroju. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu 10.01.2007r. P. J. przedłożył druk o zameldowanie go na pobyt stały w w/w lokalu. Skarżący poinformował, iż aktualnie zameldowany jest na pobyt stały przy ul. [...] 6 w Krynicy-Zdrój, w budynku stanowiącym własność rodziców, lecz faktycznie przebywa w lokalu przy ul. [...] 7 m 5. stanowiącym własność jego żony M. J., która nie wyraża zgody na jego zameldowanie. Organ I instancji podał, że funkcjonariusze Komisariatu Policji w Krynicy-Zdroju przeprowadzili pierwszą kontrolę meldunkową i stwierdzili, że P. J. mieszka w przedmiotowym lokalu od około 6 miesięcy, natomiast jego żona M. J. wraz z dziećmi aktualnie przebywa u swojego ojca w Muszynie. M. J. złożyła pisemnie oświadczenie, z którego wynikało iż wymieniony lokal otrzymała w spadku po krewnej i w maju 2006r. zamieszkała w nim wraz z dzieci i mężem P. J.. W związku z faktem, iż mąż stanowi zagrożenie dla niej i jej dzieci nie wyraża zgody na zameldowanie go w lokalu przy ul. [...] 7 m 5. Po raz kolejny przeprowadzając kontrolę meldunkową Policja ustaliła, że P. J. w lokalu przy ul. [...] 7 m 5 nie zamieszkuje od 23.02.2007r. i aktualnie mieszka u swoich rodziców przy ul. [...] 6 w Krynicy-Zdroju. Organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a jedyną przesłanką do wydania decyzji o zameldowaniu jest fakt fizycznego przebywania w danym lokalu. P. J. nie przebywa w lokalu, w którym chciał być zameldowany, a w myśl art. 9 ust. 2 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w obowiązującym stanie prawnym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, ponieważ ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny i nie jest zależna od uprawnień do lokalu

P. J. w odwołaniu od w/w decyzji zarzucił m.in., iż w dniu 23 lutego 2007r. został usunięty przez policję z lokalu, ze względu na brak zameldowania. Wyjaśnił, iż zameldowany jest na pobyt stały w budynku nr 6 przy ul. [...] w Krynicy-Zdroju.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że zameldowanie w budynku służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym budynku (art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Organ II instancji podkreślił, że stan faktyczny sprawy od daty wszczęcia postępowania administracyjnego o zameldowanie P. J. tj. od dnia 10 stycznia 2007r. do dnia wydania decyzji przez organ I instancji uległ zmianie. Jakkolwiek P. J. w dacie zgłaszania pobytu w lokalu przy ul. [...] 7/5 w Krynicy-Zdroju mieszkał, to jednak organ administracyjny wydając decyzję o zameldowaniu na pobyt stały nie mógł nie wziąć pod uwagę stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji. Tym samym w dacie wydania decyzji, ustawowa przesłanka warunkująca zameldowanie nie istniała, gdyż P. J. pod wyżej wskazanym adresem nie mieszkał, a więc nie zachodziła konieczność zarejestrowania pobytu. Ponadto organ wskazał, że P. J. jest zameldowany na pobyt stały pod innym adresem.

P. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2007r., zarzucając organowi I instancji nierzetelność w działaniu. Opisał istniejący konflikt małżeński pomiędzy nim a jego żoną i podkreślił, iż zamierza powrócić do przedmiotowego lokalu jeżeli będzie to możliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych najważniejszym warunkiem zameldowania się pod określonym adresem jest przebywanie w danym lokalu dłużej niż 3 doby. Osoba ubiegająca się o zameldowanie powinna zatem zamieszkiwać pod danym adresem w czasie dokonywania zameldowania. Ma ono bowiem potwierdzić stan aktualny, a nie przeszły lub przyszły. Powołując orzeczenia Naczelnego Sadu Administracyjnego Sąd I instancji wskazał, że zameldowanie jest czynnością o charakterze rejestrowym i służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Ponadto w razie braku potwierdzenia pobytu przez osobę wskazaną w art.9 ust.2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , organ wszczyna postępowanie, na podstawie art. 47 ust. 2 powołanej ustawy, mające na celu ustalenie czy osoba chcąca dokonać zameldowania na pobyt stały, faktycznie w chwili zgłoszenia mieszka w danym lokalu. Zdaniem Sądu I instancji z przeprowadzonego postępowania wynika, że skarżący w przedmiotowym lokalu mieszkał w dniu składania wniosku o zameldowanie czyli 10 stycznia 2007r. Stan ten, co przyznał sam skarżący i co bezspornie wynika z notatki policyjnej z dnia 28.02.2007r., uległ jednak zmianie. Policjanci ustalili wówczas, iż skarżący wyprowadził się w dniu 26.02.2007 od żony i przebywa gdzieś na terenie Nowego Sącza. Skarżący w chwili wydawania decyzji nie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Decyzja administracyjna zaś jest wydawana na podstawie stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jej podejmowania. Także w dacie wydawania ostatecznej decyzji z całą pewnością skarżący w przedmiotowym lokalu nie przebywał, w związku z tym brak było podstaw do jego zameldowania w przedmiotowym lokalu. W ocenie Sądu I instancji postępowanie wyjaśniające organu I instancji zostało przeprowadzone w sposób nie uchybiający zasadom postępowania administracyjnego i sprawa została w sposób prawidłowy wyjaśniona. W związku z powyższym zarzuty podniesione w piśmie procesowym skarżącego były chybione.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. J., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, domagając się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej powoływanej jako p.p.s.a) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj:

1. Art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: p.u.s.a.), poprzez wadliwą realizację funkcji kontrolnej i niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. - poprzez zaniechanie wyjaśnienia przyczyny nieprzebywania skarżącego pod adresem przy ul. [...] nr 7/5 w Krynicy-Zdroju począwszy od dnia 23 lutego 2007 roku, art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji bez umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów,

2. art.141 § 4 p.p.s.a poprzez nieustosunkowanie się do podniesionych przez skarżącego zarzutów w piśmie przygotowawczym z dnia 31 lipca 2008r.,

3. art.145 pkt.1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art.7,art. 77 i art. 10§1 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi mimo, że decyzje jako wydane w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania .naruszają prawo,

4.art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 7,art. 77 i art. 10§1 kpa poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi mimo, ze z uwag na naruszenie przepisów postępowania admnistarcyjnego zasługiwała na uwzględnienie,

5. art.141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 7,art. 77 i art. 10§1 poprzez przemilczenie naruszenia prawa jakiego dopuściły się organy administracji publicznej.

Na podstawie art.174 pkt 1 p.p.s.a zarzucono naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię tj.:

1. art.10 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że najważniejszym warunkiem zameldowania się pod określonym adresem jest przebywanie w danym lokalu dłużej niż 3 doby, podczas gdy przepis ten określa jedynie w jakim terminie należy dopełnić obowiązku meldunkowego,

2. art. 6 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że użyty w tym przepisie termin zamieszkanie oznacza faktyczne przebywanie pod oznaczonym adresem w dacie wydania decyzji oraz że niespełnienie tak rozumianej przesłanki zamieszkiwania stanowi wystarczającą podstawę dla odmowy zameldowania, bez potrzeby badania przyczyn faktycznego nieprzebywania pod oznaczonym adresem.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę z jakiego powodu skarżący faktycznie nie przebywa w przedmiotowym lokalu od 23 lutego 2007r. Pismem z dnia 9 kwietnia 2007r. roku skarżący wyjaśnił organowi I instancji, iż w dniu 23 lutego 2007 roku, w wyniku bezprawnej interwencji Policji, został wbrew swojej woli usunięty z lokalu przy ul. [...] nr 7/5. Powodem usunięcia był brak zameldowania na pobyt stały pod tym adresem. Okoliczności te podnosił także w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a także w skardze do sądu. W dniu 1 sierpnia 2008r. ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu wniósł pismo przygotowawcze, którym uzupełnił skargę. W piśmie tym zarzucono naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w zakresie w jakim organ administracji publicznej zaniechał ustalenia przyczyn nieprzebywania skarżącego w lokalu od dnia 23 lutego 2007 roku oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., w zakresie w jakim organ nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Ponadto zarzucono, iż zaskarżone decyzje naruszają art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, że bezprawne i przymusowe usunięcie skarżącego z lokalu przy ul. [...] nr 7/8 jest równoznaczne z trwałym opuszczeniem tego lokalu przez skarżącego i tym samym uzasadnia odmowę zameldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę, nie ustosunkował się szczegółowo do powyższych zarzutów. Poza tym Sąd nie uznał za istotne przyczyn, dla których skarżący w dacie wydania decyzji faktycznie nie przebywał w lokalu przy ul. [...] nr 7/5. Skarżący podniósł iż art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie zawiera żadnych przesłanek zameldowania, a jedynie wskazuje w jakim terminie należy dopełnić obowiązku meldunkowego. Definicję pobytu stałego wprowadza art. 6 ust. 1 tej ustawy, który precyzuje, iż jest nim zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Nie wynika z tej definicji, aby przesłanką stwierdzenia pobytu stałego było faktyczne przebywanie w lokalu w chwili wydania decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej było ustalenie, czy stwierdzony w toku postępowania fakt nieprzebywania skarżącego w lokalu przy ul. [...] nr 7/5 jest równoznaczny z wyzbyciem się przez niego zamiaru stałego tam przebywania, oraz czy świadczy on o opuszczeniu (w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) miejsca stałego pobytu. Jak bowiem wynika z treści decyzji oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący spełniał przesłanki zameldowania w chwili składania wniosku, a zatem uznać należy, że co najmniej do dnia 23 lutego 2007 roku lokal przy ul. [...] nr 7/5 był jego miejscem pobytu stałego mimo, że nie dopełnił on obowiązku meldunkowego wynikającego z treści art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Powołując się na orzeczenia NSA dotyczące rozumienia przesłanki opuszczenia stałego miejsca pobytu z art.15 w/w ustawy, skarżący wskazał, że istotne było ustalenie przyczyn nieprzebywania skarżącego pod wskazanym adresem, albowiem nie każde faktyczne nieprzebywanie w lokalu jest jednoznacznej jego opuszczeniem w rozumieniu art. 15 ust. 1. Dodał, że samo nieprzebywanie skarżącego we wskazanym lokalu nie dowodzi jeszcze, że jego miejsce stałego pobytu uległo zmianie. Decydujące znaczenie ma bowiem nie tylko faktyczne przebywanie ale również towarzyszący mu zamiar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych. Skarżący niejednokrotnie w trakcie postępowania sygnalizował organom, iż nigdy nie wyzbył się zamiaru stałego przebywania w lokalu przy ul. [...] nr 7/5 oraz, że faktyczne opuszczenie lokalu nastąpiło wbrew jego woli w wyniku bezprawnej interwencji funkcjonariuszy Policji. O bezprawności usunięcia przesądza fakt, iż nastąpiło ono bez wyroku sądu mimo, że skarżący miał tytuł prawny do korzystania z tego lokalu.

W tym stanie rzeczy organ administracji miał obowiązek w sposób wyczerpujący zbadać okoliczności stanowiące przyczynę nieprzebywania skarżącego w lokalu. Niedopełniając zaś tego obowiązku naruszyły przepis art. 7 i art. 77 k.p.a.

Niezależnie od powyższego organ administracji publicznej naruszył przepis art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezagwarantowanie skarżącemu możliwości ustosunkowania się do zebranych w toku postępowania dowodów. W aktach sprawy brak bowiem dowodu powiadomienia skarżącego o możliwości zaznajomienia się z całością materiału dowodowego. Uchybienia te winien był dostrzec Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który stosownie do art. 1 § 2 p.u.s.a. obowiązany był przeprowadzić kontrolę całego postępowania pod względem zgodności z prawem. Przy dokonaniu prawidłowej kontroli, tj. przy wychwyceniu naruszeń wskazanych przepisów k.p.a., rozstrzygnięcie Sądu winno zostać oparte na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. a nie na podstawie art.151 p.p.s.a. który w okolicznościach sprawy nie powinien znaleźć zastosowania. Konsekwencją naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. jest naruszenie przepisu art. 141 § 4 .p.p.s.a. wyrażające się w przemilczeniu naruszenia prawa jakiego dopuściły się organy administracji publicznej oraz mimo obowiązku przedstawienia (pełnego i prawidłowego) stanu sprawy a także braku odniesienia się do zarzutów podniesionych w piśmie przygotowawczym pełnomocnika skarżącego. Z uzasadnienia winno bowiem wynikać, że Sąd przeanalizował wszystkie zarzuty skarżącego i skonfrontował je z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 p.p.s.a., co oznacza, iż zakres rozpoznania niniejszej sprawy został wyznaczony przez stronę skarżącą przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca w pierwszej kolejności zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7,77 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia przyczyn nieprzebywania skarżącego w przedmiotowym lokalu od dnia 23 lutego 2007r.

W uzasadnieniu tego zarzutu skarżący podnosił, że konieczne dla rozstrzygnięcia tej sprawy było ustalenie, czy stwierdzony fakt nieprzebywania skarżącego w lokalu jest równoznaczny z wyzbyciem się przez niego zamiaru stałego tam przebywania oraz czy świadczy on o opuszczeniu tego lokalu. Zdaniem skarżącego fakt nieprzebywania w lokalu nie zawsze jest jednoznaczny z jego opuszczeniem w rozumieniu at. 15 ust.1 ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r., nr 139, poz.993 ze zm dalej powoływana jako ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sadu Administracyjnego dotyczące art.15 ust.1 tej ustawy, podkreślał, że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. Tymczasem organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły przyczyn, dla których skarżący faktycznie nie przebywa w lokalu, choć skarżący wyjaśniał organom, że został z lokalu bezprawnie usunięty przez policję w dniu 23 lutego 2007r.

Jak wynika ze sformułowania tego zarzutu, podstawową kwestią podnoszoną w skardze kasacyjnej i jej uzasadnieniu, kwestią na której koncentrują się także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej jest to, iż zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie organów orzekających w sprawie odmawiających zameldowania go w przedmiotowym lokalu oraz wyrok Sądu I instancji akceptujący stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji było wadliwe z tego powodu, że nie wyjaśniono czy stwierdzony w toku postępowania fakt nieprzebywania M.J. w lokalu jest równoznaczny z wyzbyciem się przez niego zamiaru stałego tam przebywania oraz czy świadczy o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art.15 ust.1 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych. Skarżący podkreślał, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały.

Odnosząc się do tego zarzutu skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że podnoszona przez skarżącego argumentacja, co do przesłanek zameldowania nie zasługuje na aprobatę.

Przedmiotem oceny Sądu I instancji była prawidłowość decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, organ prowadzący ewidencję jest upoważniony rozstrzygnąć o dokonaniu zameldowania lub wymeldowaniu. Na tej podstawie organ ewidencyjny rozstrzyga zatem także wtedy, gdy istnieją wątpliwości, co do zameldowania danej osoby i w takiej sytuacji zobowiązany jest ustalić , czy osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczy, spełnia warunki określone w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, m.in. w art. 10 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z omawianym przepisem osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Należy także wziąć pod uwagę, że świetle tego przepisu, wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) którym stwierdzono niekonstytucyjność przepisu art. 9 ust. 2 ustawy, wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. Jest to konsekwencja charakteru i istoty czynności zameldowania, która służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzić fakt pobytu w danym lokalu ( art.1 ust.2 i art.9 ust.2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych).

Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o zameldowanie w przedmiotowym lokalu mieszkalnym w dniu 10 stycznia 2007r. a zamieszkiwał w nim od maja 2006r. Niesporne w sprawie było to, że jego żona będąca właścicielką tego lokalu z uwagi na nieporozumienia małżeńskie nie godziła się na zameldowanie skarżącego w jej mieszkaniu. Okolicznością niekwestionowaną w sprawie było także to, że skarżący od 23 lutego 2007r. do chwili rozstrzygania przez organy meldunkowe nie zamieszkiwał w tym lokalu. W tym stanie sprawy Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów orzekających, uznając, że nie było podstaw do zameldowania skarżącego, ponieważ nie przebywał on w chwili wydawania decyzji w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia Sąd I instancji są prawidłowe.

Podkreślić należy, że z orzecznictwa sądowego wynika i nie budzi to wątpliwości, że zameldowanie polega wyłącznie na stwierdzeniu przez właściwy organ prowadzący ewidencję ludności, że dana osoba przebywa w konkretnym lokalu na stałe lub przez określony czas. Zameldowanie jest więc potwierdzeniem przebywania w określonym lokalu, a więc pod konkretnym adresem, (por. np. wyrok NSA z dnia 17.07.2008r, II OSK 875/07, wyrok NSA z 16 stycznia 2007 r., II OSK 173/06, wyrok NSA z 6 lutego 2003 r., V SA 1398/02). Wobec tego całkowicie chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej niewyjaśnienia przyczyn opuszczenia przez skarżącego w dniu 23 lutego 2007r. lokalu mieszkalnego. Skoro od tej daty do chwili orzekania przez organy meldunkowe nie przebywał pod wskazanym adresem to istotnie brak było przesłanek do zameldowania.

Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w tej sprawie nie było podstaw do badania - w rozumieniu art.15 ust.1 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych - przyczyn opuszczenia lokalu mieszkalnego przez skarżącego, w szczególności czy mało ono charakter dobrowolny i trwały. Rozpoznawana sprawa nie dotyczy bowiem wymeldowania tylko zameldowania.

Między przesłankami wymeldowania a przesłankami zameldowania jest zasadnicza różnica. Kwestia dobrowolności opuszczenia lokalu mieszkalnego badana jest w postępowaniu o wymeldowanie natomiast przy zameldowaniu istotne jest tylko przebywanie pod wskazanym adresem. W tej sprawie nie budzi wątpliwości, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, a także przez organ odwoławczy skarżący nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu a przecież decyzja administracyjna jest wydawana na podstawie stanu faktycznego i prawnego sprawy z daty jej podejmowania.

Za niezasadny uznać również należy zarzut naruszenia art.10 §1 kpa przez wydanie decyzji bez umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów. Nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło wyrok sądu I instancji byłby inny. Należy zauważyć, że skarżący tego zarzutu nie uzasadnił, ograniczając się do stwierdzenia, że organ administracji publicznej nie powiadomił go o możliwości zaznajomienia się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W tej sytuacji skoro autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego miało istotny wpływ na wynik sprawy, to nie można uznać, że doszło do naruszenia tej sprawie przepisu art. 10 kpa.

Skarżący podniósł także w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a przez brak ustosunkowania się w treści uzasadnienia wyroku do argumentów podnoszonych w piśmie uzupełniającym zarzuty skargi. Zarzut ten jest wprawdzie trafny, ponieważ nie można uznać za odniesienie się przez Sąd I instancji do zarzutów zgłaszanych przez stronę w/w piśmie, ogólnej uwagi, iż zarzuty podniesione przez skarżącego są chybione z uwagi na to, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób nie uchybiający przepisom postępowania i sprawa została prawidłowo wyjaśniona , ale stwierdzone uchybienie w świetle powyższych rozważań, co do przesłanek zameldowania skarżącego w przedmiotowym lokalu, nie miało żadnego znaczenia dla wyniku postępowania. Jak wyżej to podniesiono poza sporem było to, że skarżący w przedmiotowym lokalu nie przebywał w dacie wydawania decyzji, w tej sytuacji brak odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów podnoszonych w piśmie uzupełniającym skargę nie może zostać zakwalifikowane jako naruszenie przepisów postępowania sądowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Sądowi pierwszej instancji można skutecznie zarzucać naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.

Opisane okoliczności wskazują, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż brak było podstaw do zameldowania skarżącego w przedmiotowym lokalu, bowiem nie została spełniona podstawowa przesłanka do dokonania tej czynności, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. przesłanka zamieszkiwania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Jak to wyżej wyjaśniono, bez wpływu na na treść rozstrzygnięcia pozostaje kwestia dobrowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącego i zamiar zamieszkiwania w tym lokalu, bowiem nie są to przesłanki, od których uzależnione jest dokonanie zameldowania. Szerokie rozważania skargi kasacyjnej w tym zakresie nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku.

Sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Jak podkreśla się to w orzecznictwie sądowym, z treści przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że organy właściwe w sprawach ewidencji ludności powinny podejmować wszelkie działania w celu zapewnienia zgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania. Istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osób. Chodzi o to by dane te, odpowiadały stanowi faktycznemu i nie tworzyły fikcji meldunkowej.

Powyższe prowadzi do wniosku, że niezasadne są także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art.10 ust.1 (dla porządku należy wskazać, że skarżący nie wskazał naruszenia ust.1 tego przepisu, ale z treści zarzutu wynika, że chodzi o zarzut naruszenia art.10 ust.1), art. 6 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd I instancji prawidłowo wobec tego oddalił skargę w oparciu o art.151 p.p.s.a

W związku z tym, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na uzasadnionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a skargę tę oddalił.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie należne od Skarbu Państwa dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną z mocy art. 250 p.p.s.a. przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 z póżn. zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnymi oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.