Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 651/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 132 ust. 4c, 4b, art. 135 ust. 1 pkt 1, ust. 4, art. 135 j ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi P. K. na orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie kary dyscyplinarnej uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] marca 2020 r.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P.K., dalej "Skarżący", jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], dalej "KWP lub Organ II instancji", z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej.

Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że Komendant Miejski Policji w [...], dalej "KMP lub Organ I instancji" orzeczeniem z [...] października 2019 r. nr [...] uznał winnym asp. P.K. popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych wymierzając mu karę dyscyplinarną nagany. Następnie KWP orzeczeniem z [...] listopada 2019 r. nr [...] uchylił wskazane wyżej orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Po zmianie zarzutów KMP orzeczeniem z [...] stycznia 2020 r. nr [...] ponownie uznał obwinionego winnym popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych wymierzając karę dyscyplinarną nagany. Także i to orzeczenie zostało w postępowaniu odwoławczym uchylone orzeczeniem KWP z [...] stycznia 2020 r. nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i zmianie zarzutów przeciwko obwinionemu KMP orzeczeniem z [...] marca 2020 r. nr [...] orzekł o uznaniu winnym asp. P.K. popełnienia zarzucanych mu czynów z jednoczesnym odstąpieniem od ukarania. Wyżej wymieniony został obwiniony o to, że jako funkcjonariusz Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP, będąc uprawnionym i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w indywidualnej karcie opisu stanowiska pracy, w postaci prowadzenia czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, prowadząc rozpoczęte

- w dniu 20 listopada 2018 r. czynności wyjaśniające [...] w sprawie uszkodzenia mienia tj. czyn opisany w art. 124 § 1 Ustawy kodeks wykroczeń, dalej "kw", na skutek bezczynności od dnia 20 listopada 2018 r. do dnia upływu miesięcznego terminu określonego w art. 54 § 1 Ustawy kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, dalej "kpw", w dniu 21 grudnia 2018 r. nie zakończył czynności wyjaśniających poprzez skierowanie wniosku do sądu o ukaranie osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia i pozostając w bezczynności do dnia 15 lutego 2019 r. doprowadził do kontynuowania czynności wyjaśniających pomimo braku przesłanek do ich prowadzenia w terminie powyżej miesiąca - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm., dalej "uoP"), w związku z § 17 ust. 2 Zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP 2008.9.48 ze zm., dalej "Zarządzenie nr 323");

- w dniu 20 listopada 2018 r. czynności wyjaśniające [...] w sprawie uszkodzenia mienia tj. czyn opisany w art. 124 § 1 kw, dniu 21 grudnia 2018 r. nie wykonał polecenia przełożonego wydanego w trakcie odprawy służbowej przeprowadzonej w dniu 18 września 2018 r. w ten sposób, że będąc zobowiązanym, nie przedłożył do Z-cy Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w [...], akt prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, pomimo upływu miesiąca od ich rozpoczęcia celem założenia karty nadzoru - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 uoP;

- w dniu 20 grudnia 2018 r. czynności wyjaśniające [...] w sprawie kradzieży alkoholu tj. czyn opisany w art. 119 § 1 kw, w dniu 21 stycznia 2019 r. nie wykonał polecenia przełożonego wydanego w trakcie odprawy służbowej przeprowadzonej w dniu 18 września 2018 r. w ten sposób, że będąc zobowiązanym, nie przedłożył do Z-cy Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w [...], akt prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, pomimo upływu miesiąca od ich rozpoczęcia celem założenia karty nadzoru - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 uoP;

- w dniu 24 grudnia 2018 r. czynności wyjaśniające [...] w sprawie kradzieży paliwa na stacji "A" w [...] tj. o czyn opisany w art. 119 § 1 kw, w dniu 25 stycznia 2019 r. nie wykonał polecenia przełożonego wydanego w trakcie odprawy służbowej przeprowadzonej w dniu 18 września 2018r w ten sposób, że będąc zobowiązanym, nie przedłożył do Z-cy Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w [...], akt prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, pomimo upływu miesiąca od ich rozpoczęcia celem założenia karty nadzoru - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 uoP.

W odwołaniu P.K. zakwestionował orzeczenie KMP z [...] marca 2020 r. zarzucając:

1. odnośnie zarzutu oznaczonego w punkcie 1 orzeczenia:

- niewskazanie, na czym konkretnie polega dopuszczenie się bezczynności przez obwinionego, lecz określenie tego w sposób ogólny, abstrakcyjny i nierzeczywisty;

- niewskazanie faktycznych, konkretnych i realnych czynności, do dopełnienia których obwiniony był zobowiązany;

- dokonanie błędnych ustaleń, wskutek uznania, że obwiniony doprowadził do nieuzasadnionej przewlekłości prowadzonych czynności, podczas gdy termin określony w art. 54 § 1, 3 i 4 kpw jest terminem instrukcyjnym, który może być przekroczony w razie niemożności wykonania w tym terminie czynności zmierzających do ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie lub zebrania danych niezbędnych do sporządzenia wniosku, spowodowanej ważnymi przyczynami, zgodnie z Zarządzeniem nr 323;

- bezzasadne uznanie, że w sprawie [...] nie zaistniały przesłanki do prowadzenia czynności wyjaśniających powyżej miesiąca, podczas gdy mężczyzna podejrzewany o popełnienie wykroczenia przebywał poza granicami RP, co skutkowało niemożnością zakończenia postępowania w terminie instrukcyjnym;

- wewnętrzną sprzeczność, polegającą na uznaniu, że obwiniony dopuścił się przewlekłości prowadzonego postępowania wyjaśniającego, przy ustaleniu, że domniemany sprawca wykroczenia przebywał poza granicami RP, co jest przesłanką do prowadzenia postępowania w terminie przekraczającym termin instrukcyjny;

- bezpodstawne ustalenie, że zachowanie obwinionego nosi znamiona winy umyślnej, podczas gdy nie wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego i nie znajduje odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia;

- naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 3 uoP poprzez jego bezzasadne zastosowanie i uznanie, że obwiniony nie dopełnił obowiązków służbowych;

- rażące naruszenie przepisów, poprzez nieokreślenie, jaki miał być skutek zachowania, którego dopuścił się obwiniony w świetle prowadzonych przez niego postępowań;

- niewyjaśnienie, na jakiej podstawie przyjęto, że obwiniony pozostawał w bezczynności do dnia 15 lutego 2019 r.;

- niewskazanie konkretnego czasookresu, w którym miało być popełnione przewinienie dyscyplinarne.

2. odnośnie zarzutu oznaczonego w punkcie 2, 3 i 4 orzeczenia

- dokonanie błędnego ustalenia, iż obwiniony nie przedkładając do Z-cy Naczelnika Wydziału prewencji KMP w [...] akt prowadzonych czynności wyjaśniających, pomimo upływu miesiąca od ich rozpoczęcia, nie wykonał polecenia służbowego, podczas gdy nie uniemożliwiało to w żaden sposób sprawowania nadzoru, a obowiązek taki nie wynika z żadnych obowiązujących przepisów;

- naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 1 uoP poprzez jego bezzasadne zastosowanie i uznanie, że obwiniony nie wykonał poleceń przełożonego oraz nie wzięcie przy tym pod uwagę, że z treści odprawy z dnia 18 września 2018 r. nie wynika termin, w którym akta czynności wyjaśniających mają być przedkładane Z-cy Naczelnika WP;

- rażące naruszenie przepisów, poprzez nieokreślenie jaki miał być skutek zachowania, którego dopuścił się obwiniony w świetle prowadzonych przez niego postępowań;

- niewzięcie pod uwagę, że postępowania [...], [...] oraz [...] zostały skutecznie zakończone, a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, iż nastąpił jakikolwiek negatywny skutek, a więc nie doszło do naruszenia dyscypliny służbowej;

- bezpodstawne przyjęcie, że za datę popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzedłożeniu akt czynności wyjaśniających celem założenia karty nadzoru jest pierwszy dzień po upływie miesiąca od rozpoczęcia czynności wyjaśniających, podczas gdy z treści odprawy z dnia 18 września 2018 r. nie wynika, w jakim terminie od dnia upływu miesiąca od rozpoczęcia czynności wyjaśniających, należy przedłożyć Z-cy Naczelnika KWP te akta;

- wewnętrzną sprzeczność, polegającą na tym, że jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, przełożony obwinionego, miał wiedzę co do przekroczenia miesięcznego terminu prowadzenia czynności wyjaśniających, a tym samym miał możliwość założenia karty nadzoru, jak również nie nastąpił żaden inny skutek niż wówczas gdyby nawet przedłożono akta.

3. Co do wszystkich zarzutów orzeczenia:

- naruszenie art. 135f ust. 7 pkt 1 i 2 uoP poprzez odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych złożonych przez obwinionego, podczas gdy mają one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

- naruszenie art. 135g uoP poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego;

- niedostateczne wyjaśnienie, na czym miało polegać zawinienie obwinionego;

- niewskazanie konkretnych dowodów, na podstawie których wydano zaskarżone orzeczenie, w skutek czego nieokreślenie, którym dowodom organ przyznał walor wiarygodności, a którym nie i dlaczego;

- ustalenie, że obwiniony wielokrotnie wnosił o odstąpienie od wymierzenia kary, podczas gdy wniosek taki formułowany był jedynie w odwołaniach, jako wniosek ewentualny, składany z powodu szeroko rozumianej ostrożności;

- wskazanie w treści uzasadnienia, iż w sprawie pozostały kwestie "nie rozstrzygnięte" bez przybliżenia, jakie są to kwestie i dlaczego co do nich nie nastąpiło rozstrzygnięcie.

Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżonym orzeczeniem, działając na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt 1 uoP, utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z [...] marca 2020 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 132 ust. 1 uoP policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Obwinionemu zarzucono popełnienie czterech przewinień dyscyplinarnych. Pierwsze z nich dotyczyło naruszenia dyscypliny służbowej, polegającej na niedopełnieniu obowiązków służbowych określonych w przepisach prawa. Natomiast pozostałe dotyczyły naruszenia dyscypliny służbowej poprzez niewykonanie polecenia przełożonego.

W wyniku kontroli postępowań w sprawach o wykroczenia przydzielonych i prowadzonych przez asp. P.K. stwierdzono szereg uchybień w prowadzonych sprawach, tj. przewlekłość prowadzonych czynności wyjaśniających oraz brak w części spraw założonych kart nadzoru. W związku z przeprowadzoną kontrolą sporządzona została notatka służbowa z dnia 15 lutego 2019 r., która zainicjowała przeprowadzenie w trybie art. 134i ust. 4 uoP czynności wyjaśniających rozpoczętych w dniu 19 lutego 2019 r., a następnie wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko asp. P.K. z uwagi na uzasadnione przypuszczenie naruszenia dyscypliny służbowej przez wyżej wymienionego funkcjonariusza. Zgodnie z kartą opisu stanowiska pracy, z którą obwiniony zapoznał się i przyjął do stosowania w dniu 13 maja 2018 r. do jego zadań i obowiązków należy m. in. prowadzenie czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, wykonywanie pomocy prawnych zleconych przez inne jednostki w zakresie czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, występowanie w charakterze oskarżyciela publicznego w rozprawach przed sądem I i II instancji w sprawach o wykroczenia, nadzorowanie czynności wykonywanych przez policjantów w ramach ujawniania i represjonowania sprawców wykroczeń oraz rejestracja wniosków o ukaranie, sprawdzanie pod względem merytorycznym i formalnym oraz przesyłanie ich do sądu. Ponadto w dniu 18 września 2018 r. podkom. M.W. Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w [...] przeprowadził z podległymi funkcjonariuszami Policji pełniącymi służbę w Zespole do spraw Wykroczeń odprawę służbową. W przedmiotowej odprawie uczestniczył m. in asp. P.K. potwierdzając udział własnoręcznie złożonym podpisem. Podczas odprawy wydano pisemne polecenia, w tym polecono przedkładać do zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji czynności wyjaśniające prowadzone powyżej 1 miesiąca, celem założenia karty kontrolnej, jak też materiały czynności wyjaśniających, w których założono kartę kontrolną po upływie miesiąca od dokonania ostatniego wpisu.

Analiza spraw przydzielonych obwinionemu, a objętych w przedstawionych mu zarzutach pozwala na stwierdzenie, że:

- czynności wyjaśniające zarejestrowane pod numerem [...] zostały wszczęte w dniu 20 listopada 2018 r., a przekazane do realizacji asp. P.K. 21 listopada 2018 r. Obwiniony do dnia terminu kontroli - 15 lutego 2019 r. nie wykonał w przedmiotowej sprawie jakiejkolwiek czynności. W aktach znajdują się jedynie materiały przesłane z Prokuratury Rejonowej. Organ I instancji zatem prawidłowo uznał, że nie zaistniała przesłanka do prowadzenia czynności wyjaśniających powyżej miesiąca określona w § 17 ust. 2 Zarządzenia nr 323. Ponadto obwiniony nie przedłożył przełożonemu akt czynności wyjaśniających po upływie miesiąca od ich rozpoczęcia celem założenia karty nadzoru;

- czynności wyjaśniające zarejestrowane pod numerem [...] w sprawie kradzieży artykułów spożywczych zostały wszczęte w dniu 21 grudnia 2018 r. i tego samego dnia przekazane do realizacji asp. P.K. Materiał dowodowy w postaci materiałów czynności wyjaśniających pozwala stwierdzić, że obwiniony nie przedłożył przełożonemu akt czynności wyjaśniających po upływie miesiąca od ich rozpoczęcia celem założenia karty nadzoru. Nie wykonał tym samym polecenia z odprawy z 18 września 2018 r.

- czynności wyjaśniające zarejestrowane pod numerem [...] w sprawie kradzieży paliwa na stacji "A" zostały wszczęte 24 grudnia 2018 r., a przekazane do realizacji asp. P.K. 27 grudnia 2018 r. Materiał dowodowy w postaci materiałów czynności wyjaśniających również bezsprzecznie pozwala na stwierdzenie, że obwiniony nie przedłożył przełożonemu akt czynności wyjaśniających po upływie miesiąca od ich rozpoczęcia celem założenia karty nadzoru. Nie wykonał tym samym polecenia z odprawy z 18 września 2018 r.

Odnosząc się do zarzutów asp. P.K. opisanych w punktach od 1 do 10 organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji konkretnie wykazał, że w sprawie [...] policjant nie wykonał jakiejkolwiek czynności, pomimo że nie zaistniała ku temu żadna merytoryczna przeszkoda. Wprawdzie termin realizacji czynności wyjaśniających określony w art. 54 § 1 kpw, ale brak negatywnego wpływu na przebieg postępowania w związku z przekroczeniem terminu instrukcyjnego, nie oznacza niepodlegania odpowiedzialności dyscyplinarnej, zwłaszcza w przypadku pozostawania przez obwinionego przez tak długi okres czasu w nieuzasadnionej bezczynności. Ponadto żaden dokument w aktach ani adnotacja nie potwierdzają zarzutu, że mężczyzna podejrzewany o popełnienie wykroczenia przebywał poza granicami Polski. Organ I instancji w sposób jednoznaczny wykazał, że czyn popełniony przez obwinionego określony w zarzucie nr 1 został popełniony z winy umyślnej. Zgodnie z dyrektywą zawartą w art. 132a pkt 1 uoP przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi. Nie sposób również zgodzić się z policjantem, że bezzasadnie naruszono art. 132 ust. 3 pkt 3 uoP. Z zebranego materiału dowodowego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że obwiniony nie dopełnił obowiązków służbowych i nie zakończył czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie w terminie miesiąca. Nie wykonał przy tym żadnej czynności, aż do dnia kontroli. Podnoszony przez niego brak skutku odnośnie jego zachowania jest bezzasadny, bowiem przewinienie dyscyplinarne może być zarówno skutkowe, jak też bezskutkowe. Natomiast skutek, jaki czyn policjanta będący naruszeniem dyscypliny służbowej wywołał, może i powinien być rozpatrywany przez pryzmat art. 134h uoP, jako jeden z elementów mogących wpływać na zaostrzenie, bądź też złagodzenie wymiaru kary. Ponadto organ I instancji w zaskarżonym orzeczeniu wskazał dzień 15 lutego 2019 r. – termin kontroli, jako termin graniczny bezczynności obwinionego. Przedmiotowa kontrola zakończona została sporządzeniem notatki służbowej załączonej do akt niniejszego postępowania dyscyplinarnego. Obwiniony podniósł także, że organ I instancji nie wskazał konkretnego czasookresu, w którym miało być popełnione przewinienie dyscyplinarne. W ocenie organu II instancji sformułowany zarzut wobec obwinionego w sposób przejrzysty wskazuje na moment popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Czynności wyjaśniające w sprawie [...] rozpoczęte zostały w dniu 20 listopada 2018 r. Zgodnie z terminem instrukcyjnym określonym w art. 54 § 1 kpw postępowania w sprawach o wykroczenia powinny być zakończone w terminie miesiąca. Obwiniony pozostał w bezczynności do dnia 15 lutego 2019 r.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w punktach od 11 do 16 organ II instancji zgodził się z obwinionym, że sprawowanie nadzoru przez przełożonego, mimo nieprzedłożenia kart nadzoru, nie zostało zakłócone, bowiem mógł on w każdym czasie dokonać sprawdzenia i weryfikacji powierzonych do realizacji czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia. Zaistnienie przewinienia dyscyplinarnego nie jest uzależnione od powstania skutku i sprowadza się do niewykonania rozkazu lub polecenia przełożonego. Już samo jego niewykonanie, jeżeli jest zawinione stanowi przewinienie dyscyplinarne. Wydany przez przełożonego rozkaz lub polecenie, a tym bardziej wydane w formie pisemnej, do konkretnej spersonalizowanej grupy osób podlega wykonaniu bez konieczności powoływania się na inne przepisy. Art. 132 ust. 3 pkt 1 uoP zawiera dyspozycję, w myśl której naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2. Jest to jedyna przesłanka ustawowa zgodnie z którą policjant może nie tyle nie wykonywać rozkazu lub polecenia, ale jest wręcz do tego zobowiązany. Zgodnie z brzmieniem art. 58 ust. 2 cyt. ustawy policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Nie znajduje również odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym zarzut policjanta, że z treści odprawy, która odbyła się w dniu 18 września 2018 r. nie wynika termin, w którym akta czynności wyjaśniających mają być przedkładane do Zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji. Zapis odprawy znajduje się w Zeszycie Odpraw Służbowych Wydziału Prewencji KMP w [...]. Z jego treści wynika, że polecono przedkładać do Zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji czynności wyjaśniające prowadzone powyżej 1 miesiąca celem założenia karty kontrolnej, jak też materiały czynności wyjaśniających, w których założono kartę kontrolną po upływie miesiąca od dokonania ostatniego wpisu. Podnoszone przez obwinionego kwestie, że czynności wyjaśniające [...], [...] oraz [...] zostały skutecznie zakończone są bezprzedmiotowe w kwestii określenia zakresu zawinienia obwinionego. Ponadto organ I instancji właściwie przyjął, iż datą popełnienia przewinień dyscyplinarnych jest pierwszy dzień po upływie miesiąca od rozpoczęcia czynności wyjaśniających. Skoro nie zaistniała żadna obiektywna przeszkoda to obwiniony po upływie miesiąca od rozpoczęcia czynności wyjaśniających zgodnie z wydanym poleceniem zobowiązany był do przedłożenia materiałów postępowania przełożonemu celem założenia kart nadzoru.

Odnosząc się do zarzutów opisanych w punktach od 17 do 22, a dotyczących wszystkich zarzutów zaskarżonego orzeczenia, organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. Nie doszło do naruszenia art. 135f ust. 7 pkt 1 i 2 uoP poprzez odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych obwinionego. W trakcie postępowania zarówno obwiniony, jak i jego obrońca korzystali z ustawowego prawa do obrony. Złożyli szereg wniosków dowodowych. Część ze złożonych wniosków dowodowych została uwzględniona i rozpatrzona, natomiast niektóre z nich, odnoszące się do realizacji obowiązków realizowanych przez innych funkcjonariuszy Wydziału Prewencji KMP w [...] zostały odrzucone. Nie ma obowiązku z urzędu rozpatrywać wszystkich wniosków dowodowych składanych przez obwinionego, tudzież jego obrońcę. We wskazanych przypadkach organ I instancji odmawiał uwzględnienia wniosków dowodowych obszernie argumentując swoje stanowisko w wydawanych postanowieniach. Podstawę prawną takich rozstrzygnięć stanowił art. 135f ust. 7 pkt 1 uoP oraz art. 135f ust. 7 pkt 2 uoP. Nie sposób zgodzić się również, że doszło do naruszenia art. 135g uoP poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego. Zastosowano się do ogólnych dyrektyw postępowania. Nie doszło do sprzeniewierzenia się zasadzie in dubio pro reo (wszelkie wątpliwości rozpatruje się na korzyść obwinionego), jak też zasadzie domniemania niewinności. Ponadto przełożony dyscyplinarny właściwie ocenił materiał dowodowy, wystarczająco wyjaśnił stopień zawinienia obwinionego. Organ I instancji wskazał w zaskarżonym przez obwinionego orzeczeniu konkretne dowody na podstawie których wydał rozstrzygnięcie.

Jedynym zauważonym przez organ II instancji uchybieniem proceduralnym jest niezastosowanie się rzecznika dyscyplinarnego do uregulowań art. 135f ust.6 uoP, zgodnie z którym orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W materiałach zalegających w aktach [...] brak jest potwierdzenia odbioru postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego z [...] marca 2020 r. o zakończeniu czynności dowodowych przez obwinionego. Wprawdzie na powyższe postanowienie obwinionemu nie przysługiwało zażalenie, niemniej z przywołanego artykułu wynika obowiązek doręczania wszelkich wydanych w toku postępowania orzeczeń, postanowień, zawiadomień i innych pism, bez ich rozróżnienia na to, czy przysługuje na nie środek zaskarżenia czy też nie. Jednakże wskazać należy, że taki błąd formalny nie miał negatywnego wpływu na przebieg postępowania dyscyplinarnego oraz treść rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu Organu I instancji.

Organ rozstrzygając w I instancji uznał winę policjanta, jednakże nie wymierzył kary. Potraktował obwinionego pomimo ewidentnego naruszenia dyscypliny służbowej w sposób bardzo łagodny. Zastosował wobec niego uprawnienie przyznane na podstawie art. 135j ust. 5 uoP, zgodnie z którym przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.

P.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył w całości opisane na wstępie orzeczenie zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 132 ust. 2 uoP, polegające na jego błędnej wykładni, skutkujące uznaniem Skarżącego za winnego popełnienia zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego, a więc mającego wpływ na wynik sprawy, podczas gdy skarżący nie dopuścił się zawinionego niewykonania obowiązków lub rozkazów i poleceń;

b) art. 132 ust. 3 pkt 1 uoP poprzez jego bezzasadne zastosowanie i uznanie, iż obwiniony nie wykonał polecenia służbowego z pominięciem faktu, że treść odprawy z dnia 18 września 2018 r. jest abstrakcyjna i nie wynika z niej termin, w którym akta czynności wyjaśniających mają być przedkładane Z-cy Naczelnika WP;

c) art. 132 ust. 3 pkt 3 uoP poprzez jego bezzasadne zastosowanie i uznanie, iż obwiniony nie dopełnił obowiązków służbowych, podczas gdy nie wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego;

d) art. 132a ust. 1 uoP poprzez błędne przyjęcie, że skarżący działał umyślnie z zamiarem popełnienia deliktu dyscyplinarnego, podczas gdy nie znajduje to żadnego odzwierciedlenia w treści materiału dowodowego;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:

a) art. 135g ust. 1 i 2 uoP poprzez brak obiektywnego, wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a także dokonanie jego oceny niezgodnie z zasadami logiki i rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na jego niekorzyść;

b) art. 135n ust. 4 pkt 1 uoP poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia Organu I instancji;

c) art. 135j ust. 2 pkt 6 uoP poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia dowodów na, podstawie których wydano zaskarżone orzeczenie;

3) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydanego orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, a to:

a) bezpodstawne i abstrakcyjne ustalenie, że skarżący dopuścił się bezczynności, a przy tym niewskazanie na czym bezczynność ta miała polegać i jaki miał być jej skutek;

b) dokonanie błędnych ustaleń, wskutek uznania że obwiniony doprowadził do nieuzasadnionej przewlekłości prowadzonych czynności, podczas gdy termin określony w art. 54 § 1, 3 i 4 kpw jest terminem instrukcyjnym, który może być przekroczony w razie niemożności wykonania w tym terminie czynności zmierzających do ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie lub zebrania danych niezbędnych do sporządzenia wniosku, spowodowanej ważnymi przyczynami, zgodnie z Zarządzeniem nr 323;

c) bezzasadne ustalenie, że w sprawie [...] nie zaistniały przesłanki do prowadzenia czynności wyjaśniających powyżej miesiąca, podczas gdy mężczyzna podejrzewany o popełnienie wykroczenia przebywał poza granicami RP, co skutkowało niemożnością zakończenia postępowania w terminie instrukcyjnym, przy jednoczesnym prawidłowym ustaleniu, że domniemany sprawca wykroczenia miał przebywać poza granicami kraju (wewnętrzna sprzeczność);

d) dokonanie błędnego ustalenia, iż obwiniony nie przedkładając do Z-cy Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w [...] akt prowadzonych czynności wyjaśniających, pomimo upływu miesiąca od ich rozpoczęcia, nie wykonał polecenia służbowego, podczas gdy nie uniemożliwiało to w żaden sposób sprawowania nadzoru, a obowiązek taki nie wynika z żadnych obowiązujących przepisów;

e) nieustalenie, że postępowania [...], [...] oraz [...] zostały skutecznie zakończone, a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, iż nastąpił jakikolwiek negatywny skutek, a więc nie doszło do naruszenia dyscypliny służbowej;

f) bezpodstawne ustalenie, że za datę popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzedłożeniu akt czynności wyjaśniających celem założenia karty nadzoru jest pierwszy dzień po upływie miesiąca od rozpoczęcia czynności wyjaśniających, podczas gdy z treści odprawy z dnia 18 września 2018 r. nie wynika, w jakim terminie od dnia upływu miesiąca od rozpoczęcia czynności wyjaśniających, należy przedłożyć Z-cy Naczelnika WP te akta;

g) dokonanie ustaleń wewnętrznie sprzecznych, polegających na tym, że jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, przełożony obwinionego, miał wiedzę co do przekroczenia miesięcznego terminu prowadzenia czynności wyjaśniających, a tym samym miał możliwość założenia karty nadzoru, jak również nie nastąpił żaden inny skutek niż wówczas gdyby nawet przedłożono akta.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty zażądał uchylenia orzeczeń Organów obu instancji oraz skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a., skutkujące w razie zaskarżenia decyzji lub postanowienia – ich uchyleniem, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - albo skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Kompetencje Sądu zawarte w art. 145 § 1 P.p.s.a. wskazują na kolejność kontroli dokonywanej z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego. W pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T.W., H.K, M.R.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 461).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., którym utrzymano w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2020 r.

Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony prawidłowo, a w związku z tym doszło do naruszenia zarówno przepisów procesowych o postępowaniu dyscyplinarnym, tj. art. 135g ust. 1 i 2, art. 135n ust. 4 pkt 1, art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji jak i materialnoprawnych, tj. art. 132 ust. 2, ust. 3 pkt 1 i 3 oraz art. 132a ust. 1 ustawy o Policji, co przełożyło się na wynik sprawy. W toku postępowania skarżącego ostatecznie uznano za winnego popełnienia czterech deliktów dyscyplinarnych.

Na wstępie tej części rozważań Sąd odniesie się szczegółowo do ich treści, zarzutów i ustaleń, które legły u podstaw ich stwierdzenia w postępowaniu dyscyplinarnym.

Co do zarzutu 1., dotyczył on bezczynności skarżącego w sprawie [...]; organy przyjęły, że jako funkcjonariusz Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP w [...], będąc uprawnionym i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w indywidualnej karcie opisu stanowiska pracy, w postaci prowadzenia czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, prowadząc rozpoczęte w dniu 20 listopada 2018r, czynności wyjaśniające [...] w sprawie uszkodzenia mienia tj. czyn opisany w art. 124§1 Ustawy kodeks wykroczeń, na wskutek bezczynności od dnia 20 listopada 2018r do dnia upływu miesięcznego terminu określonego w art. 54§1 Ustawy kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, w dniu 21 grudnia 2018r nie zakończył czynności wyjaśniających poprzez skierowanie wniosku do sądu o ukaranie osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia i pozostając w bezczynności do dnia 15 lutego 2019r doprowadził do kontynuowania czynności wyjaśniających pomimo braku przesłanek do ich prowadzenia w terminie powyżej miesiąca - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r o Policji (Dz. U. z 2019r poz. 161 z późn. zm.) w związku z §17 ust. 2 Zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008r w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno- porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP 2008.9.48 z późn. zm.).

W kontrolowanej decyzji stwierdzono, że zebrany w aktach postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy w postaci materiałów czynności wyjaśniających pozwala stwierdzić, że obwiniony do dnia 15 lutego 2019 roku, a więc terminu kontroli nie wykonał w przedmiotowej sprawie jakiejkolwiek czynności. W aktach znajdują się jedynie materiały przesłane z Prokuratury Rejonowej (karty nr 103-124). Organ I instancji uznał, że nie zaistniała przesłanka do prowadzenia czynności wyjaśniających powyżej miesiąca określona w § 17 ust. 2 Zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administacyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP Nr 9, poz. 48).

Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że jakkolwiek akta sprawy powinny dokumentować czynności podejmowane w sprawie, to jednak nie jest niemożliwa sytuacja, w której konieczne ustalenia są wspólne dla kilku spraw. Czynności w nich są podejmowane, a problem jest jedynie z ich udokumentowaniem w aktach. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Organy z jednej strony ostro stawiają tezę o bezczynności funkcjonariusza, argumentując to zawartością akt prowadzonej sprawy, a z drugiej strony nie kwestionowana jest przez nie okoliczność podnoszona przez skarżącego, iż ustalił on prowadząc postępowanie wyjaśniające, że sprawcą wykroczenia będzie inna osoba niż założono na początku, a ponadto mężczyzna ten przebywa za granicą RP.

Sąd nie podziela stanowiska organów, że można stanowczo stwierdzić bezczynność w sprawie bez oceny przedmiotu postępowania charakteru sprawy i sposobu jej zakończenia. Informacje te pozwoliłyby organom na sformułowanie tezy o koniecznych czynnościach możliwych do wykonania w sprawie, a których funkcjonariusz zaniechał. Pozwoliłyby one także na uzasadnienie końcowej daty okresu bezczynności w tej sprawie – tj. 15 lutego 2019 r.

W dniu tym dokonano kontroli akt postępowań prowadzonych przez skarżącego. Sama kontrola nie usuwa stanu bezczynności. Nie wiadomo czy i jakie czynności skarżący podjął 15 lutego 2019 r., że stan bezczynności ustał. Sąd nie jest w stanie zweryfikować twierdzeń skarżącego o tym, że czynu zakazanego w przedmiotowej sprawie o wykroczenie dopuściła się inna osoba czy też przebywa ona za granicą. Co było źródłem wiedzy funkcjonariusza o tych okolicznościach organy milczały.

Z treści art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji wynika, że przewinieniem dyscyplinarnym jest zaniechanie czynności służbowych albo wykonanie ich w sposób nieprawidłowy. Z kolei z treści art. 54 § 1 K.p.w. wynika, że w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrania danych niezbędnych do sporządzenia takiego wniosku, funkcjonariusz z urzędu przeprowadza czynności wyjaśniające. Czynności te w miarę możności należy podjąć w miejscu popełnienia czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu. Powinny one być zakończone w ciągu miesiąca od ich podjęcia. Powyższe oznacza, że policjant ma jeden miesiąc na to, by zebrać dowody i materiały, na to, by ocenić, czy w danej sprawie istnieją podstawy do wystąpienia z ww. wnioskiem o ukaranie do sądu. Czynności wyjaśniające powinny być zrealizowane w określonym czasie, który jest ściśle powiązany z celami tych czynności. Czynności wykonywane w trybie wymienionego art. 54 k.p.w. powinny być w miarę możliwości podjęte - o czym mowa powyżej - w miejscu popełnienia czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu i zakończone w ciągu miesiąca. Termin ten jest terminem instrukcyjnym. Jest to termin tylko wyjątkowo przekraczalny, a czynność wykonana po tym terminie jest skuteczna. Istnieje tu bowiem istotne obostrzenie. Termin czynności wyjaśniających można przekroczyć jedynie w przypadku konieczności wykonania czynności zmierzających do ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie, a także zebrania danych niezbędnych do sporządzenia wniosku, jeżeli czynności tych nie można było wykonać w ustawowym terminie (np. z powodu niestawiennictwa sprawcy wykroczenia, oczekiwania na opinię biegłego, długotrwałego ustalania miejsca pobytu osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia).

Dokonując analizy wyżej wymienionego terminu określonego w art. 54 k.p.w. w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego zwrócić jeszcze należy uwagę na brzmienie § 28 ust. 1 zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez funkcjonariusza czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP z 2008 r. Nr 2008.9, poz. 48 ze zm.). Z treści tego przepisu wynika bowiem, że przez zakończenie czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie należy rozumieć:

. skierowanie wniosku o ukaranie do sądu;

. odstąpienie od skierowania wniosku o ukaranie do sądu;

. nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego;

. przekazanie materiałów czynności innemu organowi albo komórce uprawnionej do prowadzenia czynności wyjaśniających zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową.

Powyższe oznacza wprost, że sporządzenie właściwego wniosku do sądu, odstąpienie od jego sporządzenia (co następuje oczywiście w formie pisemnej), czy nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego, są integralną częścią prowadzonych przez funkcjonariusza czynności wyjaśniających, które winny być wykonane w ustawowo wyżej wskazanym terminie.

Organy nie wyjaśniły, czy w sprawie należało jeszcze przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i w jakim kierunku czy też zakończyć czynności wyjaśniające przez podjęcie jednej z 4 ww decyzji.

W tym miejscu Sąd zauważa, że nie ma racji skarżący podnosząc generalnie brak możliwości stwierdzenia bezczynności w toku postępowania o wykroczenie, z uwagi na instrukcyjny charakter terminu z art. 54 § 1 k.p.w.

Instrukcyjny charakter ww. terminu nie jest przepustką do usprawiedliwiania zaistniałych bezczynności. Jest to termin, który należy respektować z całą mocą, umożliwiający pewne jego przekroczenie, uchybienie, jednak w konkretnych uzasadnionych okolicznościami sprawy przypadkach.

Organy nie zbadały czy przypadki takie w tej sprawie zachodziły. Na marginesie Sąd zauważa, że z dostępnych akt wynika, że sprawa [...] została przekazana przez Prokuraturę po umorzeniu postępowania karnego [...], celem przeprowadzenia postępowania o wykroczenie. Oznacza to, że w aktach o wykroczenie zalegał bogaty materiał dowodowy zebrany w Prokuraturze (k. 103 – 124 akt postępowania dyscyplinarnego). Z akt tych wynika, że istnieje możliwość, że winnym popełnienia wykroczenia jest nie M.T. typowany jako sprawca, a wskazany przez niego kolega W.M. Ten ostatni zaś wg twierdzeń matki przebywa za granicą, w Niemczech czy Holandii. Matka nie znała jego adresu, ale podała, że wiosną 2019 r. przyjedzie on na komunię syna. Zwraca także uwagę niekonsekwencja organów w zakresie opisu zarzucanego skarżącemu czynu (w pkt 1). Otóż akcentowany w skarżonych orzeczeniach brak czynności funkcjonariusza w sprawie [...] opisany w zarzucie jako "niezakończenie czynności wyjaśniających poprzez skierowanie wniosku do sądu o ukaranie osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia i pozostając w bezczynności do 15 lutego 2019 r. doprowadził do kontynuowania czynności wyjaśniających pomimo braku przesłanek do ich prowadzenia w terminie powyżej 1 m – ca" wprost nawiązując do stanu faktycznego w tej sprawie. Organy uchyliły się w uzasadnieniach swoich orzeczeń od oceny czy taki wniosek o ukaranie powinien być skierowany do Sądu, nie odpowiedziały także na pytanie dlaczego nie były konieczne czynności wyjaśniające. Teza skarżącego o konieczności powiązania zarzutu bezczynności z realiami sprawy jest jak najbardziej prawidłowa.

Sąd zauważa ponadto, że opisany w pkt 1 zarzut zawinionej bezczynności funkcjonariusza dotyczy okresu, w którym przebywał on na urlopie wypoczynkowym od 2 do 20 stycznia 2019 r., co jest oczywiście wadliwe. Wątpliwości Sądu dotyczą także początku biegu terminu bezczynności w tej sprawie. Założywszy, że funkcjonariusz nie miał przeprowadzić czynności wyjaśniających, gdyż sprawa była jasna i jego obowiązkiem było skierowanie do sądu wniosku o ukaranie, to zgodnie ze wszystkimi regułami, w tym z art. 54 k.p.w., miał na to 1 miesiąc.

Nie można funkcjonariuszowi postawić zarzutu bezczynności w skierowaniu wniosku o ukaranie w okresie od 20 listopada 2018 r. do 20 grudnia 2018 r. Od 21 grudnia 2018 r. należało rozważyć czy były jakieś ważne przyczyny niewykonania tej czynności i jakie. W tym znaczeniu zarzut samej bezczynności i czasookresu jej trwania wymaga poczynienia ustaleń w oparciu o akta sprawy [...].

Odnośnie pozostałych zarzutów polegających na tym, że jako funkcjonariusz Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP w [...], będąc uprawnionym i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w indywidualnej karcie opisu stanowiska pracy, w postaci prowadzenia czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia oraz wykonywania poleceń przełożonych, prowadząc rozpoczęte w dniu 20 listopada 2018r czynności wyjaśniające [...] w sprawie uszkodzenia mienia tj. czyn opisany w art. 124§1 Ustawy kodeks wykroczeń, w dniu 21 grudnia 2018r nie wykonał polecenia przełożonego wydanego w trakcie odprawy służbowej przeprowadzonej w dniu 18 września 2018r w ten sposób, że będąc zobowiązanym, nie przedłożył do Z-cy Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w [...], akt prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, pomimo upływu miesiąca od ich rozpoczęcia celem założenia karty nadzoru - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r o Policji (Dz. U. z 2019r poz. 161 z późn. zm.).

Jako funkcjonariusz Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP w [...], będąc uprawnionym i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w indywidualnej karcie opisu stanowiska pracy, w postaci prowadzenia czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia oraz wykonywania poleceń przełożonych, prowadząc rozpoczęte w dniu 20 grudnia 2018r czynności wyjaśniające [...] w sprawie kradzieży alkoholu tj. czyn opisany w art. 119§1 Ustawy kodeks wykroczeń, w dniu 21 stycznia 2019r nie wykonał polecenia przełożonego wydanego w trakcie odprawy służbowej przeprowadzonej w dniu 18 września 2018r w ten sposób, że będąc zobowiązanym, nie przedłożył do Z-cy Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w [...], akt prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, pomimo upływu miesiąca od ich rozpoczęcia celem założenia karty nadzoru - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r o Policji (Dz. U. z 2019r poz. 161 z późn. zm.).

Jako funkcjonariusz Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP w [...], będąc uprawnionym i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w indywidualnej karcie opisu stanowiska pracy, w postaci prowadzenia czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia oraz wykonywania poleceń przełożonych, prowadząc rozpoczęte w dniu 24.12.2018r czynności wyjaśniające [...] w sprawie kradzieży paliwa na stacji ""A" " w [...] tj. o czyn opisany w art. 119§1 kw, w dniu 25.01.2019r nie wykonał polecenia przełożonego wydanego w trakcie odprawy służbowej przeprowadzonej w dniu 18.09.2018r w ten sposób, że będąc zobowiązanym, nie przedłożył do Z-cy Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w [...], akt prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, pomimo upływu miesiąca od ich rozpoczęcia celem założenia karty nadzoru - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r o Policji (Dz. U. z 2019r poz. 161 z późn. zm.).

Sąd nie podziela stanowiska organów co do wykazania w postępowaniu dowodowym popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów.

Bezsporny jest fakt polecenia służbowego wydanego przez podkom. M.W. z dnia 18 września 2018 r., którym stwierdzono m.in. obowiązek przedkładania mu akt czynności wyjaśniających prowadzonych powyżej miesiąca celem założenia karty kontrolnej. Jednakże już 20 września 2018 r. przełożony ten w założonej przez siebie karcie nadzoru w sprawie [...] wskazał na uchybienie w przedłożeniu materiałów z postępowania w terminie 2 m – cy od przyjęcia zawiadomienia o wykroczeniu celem sporządzenia karty nadzoru (k. 36). W dniu 13 grudnia 2018 r. (k. 258) w trybie art. 132 ust. 4b ustawy o Policji Komendant Miejski Policji w [...] nadkom. P.M., po dokonaniu analizy całokształtu okoliczności i materiału zebranego w sprawie uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przez asp. P.K., asystenta Wydziału Prewencji KMP w [...] - przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na tym, że w okresie od dnia 25 maja 2018 r, do dnia 16 października 2018 r., jako funkcjonariusz pełniący służbę na stanowisku asystenta WP KMP w [...] nie wykonał poleceń przełożonego zawartych w kartach nadzoru założonych do przydzielonych policjantowi do prowadzenia czynności wyjaśniających [...], [...], [...],[...], [...], [...],[...], [...], [...],[...], [...], [...], czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji postanowił odstąpić od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego

W dniu 13 grudnia 2018 r. r. Komendant Miejski Policji w [...] nadkom. P.M. w obecności:

1. podkom M.W. - Z-cy Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w [...]

2. podkom. S.G. — rzecznika dyscyplinarnego, specjalisty Zespołu Kadr i Szkolenia WAG KMP w [...] przeprowadził ze skarżącym rozmowę dyscyplinującą, w trakcie której przypomniał o obowiązku rzetelnego prowadzenia przydzielonych czynności wyjaśniających i obowiązku realizacji poleceń przełożonych, w tym też tych zawartych w kartach nadzoru nad postępowaniami. Jednocześnie Komendant poinformował, ze w przypadku ponownego stwierdzenia podobnych uchybień funkcjonariusz może być pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Następnie skarżący oświadczył co następuje: przyjmuję do wiadomości zastrzeżenia jakie Pan Komendant ma w stosunku do mojej osoby. Zapewniam, że zrobię wszystko aby nie dopuścić w przyszłości do podobnych sytuacji.

Notatka na podstawie art. 132 ust. 4c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji podlega włączeniu do akt osobowych policjanta na okres roku od daty jej sporządzenia.

W dacie tej podkom. M.W. nie zarzucał skarżącemu uchybień dyscyplinarnych jak w pkt 2 – 4 orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji.

Okoliczność ta w połączeniu z oddaleniem wniosku dowodowego w postaci załączenia do akt postępowania kart nadzoru wydanych od 16 października do 15 lutego 2019 r. wszystkich funkcjonariuszy pełniących obowiązki w Zespole ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP w [...] (k. 410) rodzi wątpliwości co do tego czy polecenie służbowe będzie podstawą zarzutów dyscyplinarnych do 2 do 4 było tylko niewiążącym zaleceniem, czy nie zostało uchylone czy też nie została przez przełożonych zaakceptowana praktyka jego niezastosowania, co byłoby równoznaczne z jego uchyleniem. Niewyjaśnienie tej kwestii, kluczowej dla bytu zarzutów od 2 – 4 skutkuje przyjęciem nienależytego ustalenia stanu faktycznego sprawy także w tym zakresie. Na powyższe zwrócił uwagę już organ I instancji, który w uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że z zdecydowaną reakcją przełożonego nie spotkały się także liczne przypadki nieprzedkładania materiałów czynności wyjaśniających, po upływie miesiąca od ich wszczęcia, celem sporządzenia karty nadzoru a także po każdym kolejnym miesiącu od jej ewentualnego sporządzenia. Taki stan rzeczy mógł spowodować przeświadczenie o nieaktualności wydanego wcześniej polecenia. Z całą pewnością kwestia ta nie może być rozpatrzona na niekorzyść obwinionego i musi być wzięta pod uwagę na etapie podejmowania decyzji w zakresie wymiaru kary a konkretnie jej złagodzenia. Taką okolicznością jest również fakt, nieprzekazania akt prowadzonych czynności wyjaśniających, na czas urlopu obwinionego, do prowadzenia przez innego funkcjonariusza.

Podkreślić przy tym należy, że karze dyscyplinarnej podlega jedynie zawinione naruszenie obowiązku określonego działania, popełnione w czasie, w którym sprawca, zgodnie z obowiązkiem, powinien był działać w określonym kierunku lub w określonym sposób. Z tych też względów kwestią niebywale istotną było dokonanie ustaleń, czy skarżący, dopuszczając się zarzuconych mu przewinień, miał obiektywne możliwości przewidywania skutków swojego zachowania. W tym zakresie ustalenia stanu faktycznego powinny odnosić się do stosownych regulacji stosunku służby, wynikających z nich uprawnień, obowiązków, a także trybu oraz wytycznych co do szybkości postepowania, w przypadku otrzymania określonych rozkazów oraz poleceń od przełożonych. Zachowanie obwinionego powinno było zostać ocenione w kontekście terminów realizacji analogicznych obowiązków nakładanych na każdego policjanta, posiadającego analogiczne obciążenie obowiązkami. Takich rozważań w przedmiotowej sprawie zabrakło. Nie jest bowiem wystarczające ograniczenie się w tym zakresie do stwierdzenia, że skarżący znał tryb postępowania w sprawach objętych poleceniami służbowymi oraz wiedział jak należy je wykonać, bowiem analogiczne czynności wykonywał uprzednio w innych sprawach. Brak jest w tym zakresie ustaleń dotyczących tego, w którym momencie niewykonanie określonego polecenia stało się już zawinione, a w którym polecenie to było jeszcze przewidziane przez obwinionego do realizacji i miał on zamiar je wykonać. Nie sposób przy tym przyjąć, aby obwinionemu można było przypisać, niejako automatycznie, zawinione niewykonanie każdego z poleceń służbowych, już kolejnego dnia po jego otrzymaniu. Wniosek ten jest wynikiem nie swobodnej, ale wysoce dowolnej oceny stanu faktycznego sprawy. W tym względzie przyznać należy słuszność argumentacji skarżącego zawartej w uzasadnieniu skargi.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola sądowa zaskarżonego orzeczenia wykazała ponadto, że sposób zredagowania wszystkich zarzutów, jak i w obu wydanych przez organy dyscyplinarne orzeczeniach, nie uwzględnia znamion strony podmiotowej zarzuconych przewinień, a mianowicie stopnia zawinienia skarżącego. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera ustalenia odnoszące się do przedmiotowej kwestii, to jednak zauważyć należy, że przypisanie odpowiedzialności dyscyplinarnej następuje na podstawie rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu, a nie na podstawie jego uzasadnienia.

Powyższe, w ocenie Sądu, skutkuje wadliwością w konstrukcji postawionych skarżącemu zarzutów. Skoro bowiem art. 135j ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji wskazuje, że wydawane w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczenie powinno zawierać m.in. opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną, to opis przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza w orzeczeniu stwierdzającym winę, powinien zawierać komplet znamion, które zostały wypełnione ustalonym zachowaniem obwinionego, w tym m.in. stopnia zawinienia obwinionego, uznanego przecież winnym popełnienia zarzuconych mu przewinień. W konsekwencji Sąd doszedł do wniosku, że zachowania obwinionego, wynikające z opisów wszystkich czynów objętych przedmiotową kontrolą sądową, z uwagi na niekompletność znamion przypisanych mu przewinień dyscyplinarnych, nie wyczerpują wszystkich znamion tych przewinień, co świadczy o istotnym naruszeniu przez organy obu instancji nie tylko ww. przepisu procesowego, ale także podstawowego prawa obwinionego – a mianowicie prawa do obrony.

W ocenie Sądu, organy dyscyplinarne prowadzące przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne, naruszyły wymienione powyżej przepisy proceduralne w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania, a także dopuściły się naruszenia ww przepisów prawa materialnego poprzez ich zastosowanie w nieustalonym prawidłowo stanie faktycznym sprawy, co skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia, a także uchyleniem orzeczenia go poprzedzającego, o czym orzeczono w punkcie I niniejszego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2019 r. poz. 2325, ze zm).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.

Rozważą także w pierwszej kolejności, czy zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o Policji.

Art. 135 ust. 4 ustawy o Policji w niniejszej sprawie będzie miał zastosowanie w brzmieniu sprzed 1 października 2020 r., ustalonym ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610).

Z art. 22 tej ustawy wynika, że:

1. Do postępowań dyscyplinarnych w Policji i Służbie Ochrony Państwa wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

2. Do kar dyscyplinarnych w Policji i Służbie Ochrony Państwa wymierzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niewykonanych stosuje się przepisy dotychczasowe.

3. Do przewinień dyscyplinarnych popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe o przedawnieniu

co prowadzi do oczywistego wniosku o rocznym terminie przedawnienia zarzucanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych.