Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2164/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 12 pkt 2,  art. 22,  art. 18 ust. 1,  art. 23 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 922
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu udostępnienia danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (dalej: "GIODO", Generalny Inspektor"), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku [...] S.A. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIODO z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a." oraz art. 12 pkt 2, art. 22, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922), dalej: "u.o.d.o.", decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że do Biura GIODO wpłynął wniosek Szkoły [...] Sp. j. z siedzibą w [...], dalej: "Szkoła", o nakazanie [...] S.A. z siedzibą w [...], dalej: "Spółka", udostępnienia danych osobowych w zakresie adresu (numeru) IP, daty i godziny logowania w czasie umieszczania wypowiedzi, adresu e-mail, imienia i nazwiska, adresu zamieszkania lub pobytu, numeru ewidencyjnego PESEL albo NIP, serii i numeru dowodu osobistego, dotyczących autorów wpisów o wskazanych nickach, zamieszczonych na forum internetowym [...] w wymienionych dniach i godzinach.

Szkoła podniosła, że ww. wpisy (wypowiedzi) umieszczone na prowadzonym przez Spółkę forum internetowym naruszają dobra osobiste Szkoły. Wskazano również, że uzyskanie danych osobowych użytkowników, będących autorami wpisów, jest konieczne do wszczęcia postępowania cywilnego w zakresie ochrony dóbr osobistych wraz z żądaniem zadośćuczynienia.

W wyjaśnieniach udzielonych Generalnemu Inspektorowi Spółka wskazała, iż umożliwianie użytkownikom Internetu zamieszczania wypowiedzi na stronach forum portalu Gazeta.pl stanowi usługę świadczoną drogą elektroniczną w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2012 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2013 r., poz. 1422 ze zm.), dalej: "u.ś.u.d.e.". Podała, że dane użytkowników zamieszczających wypowiedzi na ww. portalu są przetwarzane w zbiorze "Użytkownicy internetowego wydania " [...]" i portalu [...]" na podstawie ww. ustawy w celu świadczenia tej usługi. Spółka w odniesieniu do wymienionych we wniosku Szkoły użytkowników posiada wyłącznie adres IP komputera, z którego korzystał dany użytkownik, łącząc się z serwerem portalu [...]. Ponadto Spółka posiada dla użytkownika o nicku " [...]", który na ww. portalu zamieścił wypowiedź w dniu [...] maja 2012 r. o godz. [...], także adres e-mail i kod pocztowy, a dla użytkownika o nicku " [...]", który na ww. portalu zamieścił wypowiedź w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godz. [...], także adres e-mail, kod pocztowy i miejscowość.

Spółka podała nadto, że pismem z dnia [...] listopada 2013 r. pełnomocnik Szkoły poprosił o udostępnienie danych osobowych autorów spornych wypowiedzi. Powyższa prośba, zdaniem Spółki, nie została jednak poparta jakimkolwiek uzasadnieniem, wobec czego Spółka pismem z dnia [...] listopada 2013 r. odmówiła udostępnienia danych. Spółka powołała się również na ww. wniosek Szkoły z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz odpowiedź Spółki z dnia [...] stycznia 2014 r. podkreślając, że w omawianej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, które stanowią regulacje szczególne w stosunku do ustawy o ochronie danych osobowych.

Generalny Inspektor decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]:

I. nakazał [...] S.A. z siedzibą w [...] udostępnienie na rzecz Szkoły [...] Sp. j. z siedzibą w [...] danych osobowych w zakresie adresu (numeru) IP dotyczących autorów wpisów o poniżej wskazanych nickach, zamieszczonych na forum internetowym f [...] w następujących dniach i godzinach: (1) " [...]" dnia [...] maja 2005 r. o godz. [...], (2) " [...]" dnia [...] kwietnia 2005 r. o godz. [...], (3) " [...]" dnia [...] kwietnia 2005 r. o godz. [...], (4) " [...]" dnia [...] kwietnia 2005 r. o godz. [...], (5) " [...]" dnia [...] maja 2005 r. o godz. [...], (6) " [...]" dnia [...] maja 2012 r. o godz. [...], (7) " [...]" dnia [...] czerwca 2012 r. o godz. [...], (8) " [...]" dnia [...] lutego 2011 r. o godz. [...], (9) " [...]" dnia [...] kwietnia 2012 r. o godz. [...], (10) " [...]" dnia [...] lutego 2013 r. o godz. [...], (11) " [...]" dnia [...] kwietnia 2012 r. o godz. [...], (12) " [...]" dnia [...] czerwca 2012 r. o godz. [...], (13) " [...] dnia [...] lutego 2013 r. o godz. [...], (14) " [...]" dnia [...] maja 2013 r. o godz. [...], (15) " [...]" dnia [...] maja 2010 r. o godz. [...], (16) " [...]" dnia [...] lutego 2013 r. o godz. [...], a ponadto adresu e-mail i kodu pocztowego w odniesieniu do ww. użytkownika o nicku " [...]", a także adresu e-mail oraz miejscowości zamieszkania i jej kodu pocztowego w odniesieniu do użytkownika o nicku " [...]",

II. odmówił uwzględnienia wniosku Szkoły [...] Sp. j. o nakazanie [...] S.A. udostępnienia danych osobowych użytkowników forum internetowego forum.gazeta.pl, o których mowa w pkt 1, w zakresie daty i godziny logowania w czasie umieszczania przez nich wypowiedzi na tym forum w dniach i godzinach wymienionych w pkt 1,

III. w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.

Pismem z dnia [...] maja 2016 r. [...] S.A. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2016 r. w punkcie I.

W uzasadnieniu Spółka podniosła, że ustawa o oświadczeniu usług drogą elektroniczną wprowadza w stosunku do udostępniania danych eksploatacyjnych odrębną regulację, a odpowiednie stosowanie ustawy o ochronie danych osobowych, przewiduje wyłącznie w stosunku do przetwarzania danych osobowych, którą to instytucję (art. 18 ust. 1) ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną wyraźnie odróżnia od danych eksploatacyjnych (art. 18 ust. 5), w zakresie których brak w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną odesłania do regulacji ustawy o ochronie danych osobowych. Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną nie przewiduje zatem udzielania informacji o danych eksploatacyjnych podmiotom innym niż organy państwa, zaś przeciwne w tym względzie stanowisko GIODO nie jest trafne.

Spółka podniosła również, że w jej ocenie udostępnienie danych osobowych ww. użytkowników forum internetowego bezpośrednio Szkole nie jest niezbędne dla realizacji prawnie usprawiedliwionych celów przez odbiorcę danych. Na potwierdzenie swego stanowiska Spółka powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1082/13, w którym wskazano, że "Udostępnianie danych każdemu podmiotowi, który tego zażąda uzasadniając krótko, iż uzyskane dane są mu potrzebne do dochodzenia roszczeń na drodze sądowej oznaczałoby w istocie, iż przepisy ustawy, której celem jest ochrona danych stałyby się podstawą do w zasadzie niekontrolowanego wypływu tych danych (...). Nie ma zatem gwarancji, że udostępnione dane osobowe zostaną wykorzystane wyłącznie w procesie sądowym, a kontrolę nad ich wykorzystaniem będzie wykonywał sąd. Powyższe każe wziąć pod uwagę możliwość wykorzystania udostępnionych danych osobowych w celu niezgodnym z tym, dla którego były udostępnione". Jednocześnie Spółka zaznaczyła, że osoby, które dokonały spornych wpisów, jak wynika z ich treści, znają sytuację w przedmiotowej jednostce edukacyjnej, w związku z czym są najprawdopodobniej związane ze Szkołą stosunkiem pracy bądź też są jej uczniami lub rodzicami uczniów, co rodzi obawy o możliwość wystąpienia nadużyć w zakresie wykorzystania uzyskanych danych.

Reasumując, Spółka podniosła, że w jej ocenie zaniechanie udostępnienia żądanych danych osobowych na rzecz Szkoły nie stanowiło naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych.

Generalny Inspektor nie stwierdził podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] października 2017 r. organ wskazał w pierwszej kolejności, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczył wyłącznie punktu I decyzji z dnia [...] maja 2016 r., zatem zaskarżona decyzja w zakresie punktu II i III jest ostateczna.

Organ nie podzielił poglądu Spółki, jakoby kierowany pod adresem podmiotu świadczącego usługi drogą elektroniczną wniosek o udostępnienie danych osobowych użytkowników tych usług (a zatem - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - użytkowników portalu internetowego forum.gazeta.pl), pochodzący od podmiotów innych niż organy państwa i uzasadniony względami innymi niż potrzeby prowadzonych przez nie postępowań (a zatem także wniosek Szkoły), nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na treść art. 18 ust. 6 u.ś.u.d.e. Powyższy przepis istotnie kształtuje po stronie usługodawcy świadczącego usługi drogą elektroniczną obowiązek udostępnienia danych osobowych użytkowników tych usług organom państwa na potrzeby prowadzonych przez nie postępowań, tym samym stanowi przepis prawa, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., nakładający wprost na określone podmioty prawa i obowiązki w zakresie przetwarzania danych osobowych użytkowników usług świadczonych drogą elektroniczną. Organy państwa powołujące się na potrzeby prowadzonych postępowań są zatem uprawnione do pozyskania niezbędnych dla tych celów danych osobowych użytkowników usług świadczonych drogą elektroniczną, a przetwarzanych przez podmioty świadczące te usługi - legitymują się bowiem przesłanką zezwalającą na takie ich przetwarzanie określoną w art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. Istnienie art. 18 ust. 6 u.ś.u.d.e. w żadnym razie nie wyklucza jednak przetwarzania danych osobowych użytkowników usług świadczonych drogą elektroniczną w sytuacji, gdy spełnione zostaną inne przesłanki przetwarzania tych danych określone przepisami ustawy o ochronie danych osobowych, samodzielne i niezależne od przesłanki z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., np. przesłanka z art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. Nieuprawnione jest zatem stanowisko Spółki o wyłączeniu stosowania - w procesie przetwarzania danych osobowych użytkowników usług świadczonych drogą elektroniczną art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o.

Zdaniem organu, wniosek Szkoły o udostępnienie na jej rzecz danych osobowych pozwalających na identyfikację użytkowników portalu internetowego forum.gazeta.pl (tj. informacji o adresach IP urządzeń, z których zamieszczono te wpisy oraz imion i nazwisk) znajduje prawne uzasadnienie w art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. i jako taki powinien zostać przez Spółkę uwzględniony.

Szkoła uzasadniła ww. wniosek niezbędnością żądanych danych z punktu widzenia możliwości dochodzenia wobec autorów kwestionowanych wpisów roszczeń związanych ze stawianym im zarzutem bezprawnej ingerencji w sferę dóbr osobistych Szkoły.

W zaskarżonej decyzji trafnie wskazano, że dochodzenie przez Szkołę, będącą spółką jawną, praw przed sądem z tytułu naruszenia dóbr osobistych stanowi realizację prawnie usprawiedliwionego celu, a zarazem pozyskanie przez Szkołę ww. danych jest niezbędne do realizacji uprawnienia wynikającego z przepisu prawa.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.), dalej: "k.c.", ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w k.c. może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (§ 1). Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych (§ 2).

Skuteczne wytoczenie przez Szkołę powództwa z tytułu naruszenia jej dóbr osobistych wymaga wniesienia pozwu zgodnie z art. 187 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822), dalej: "k.p.c.", czyli powinien on czynić zadość warunkom pisma procesowego. Stosownie do art. 126 § 2 k.p.c., gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sporu, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt. Oznacza to, że niezbędnym elementem pozwu, w tym o naruszenie dóbr osobistych, jest oznaczenie miejsca zamieszkania osób, przeciwko którym skierowane jest żądanie określone w pozwie (tj. przyszłej strony procesowej w sporze z tytułu naruszenia dóbr osobistych). Każde pierwsze pismo procesowe w sprawie (np. pozew) powinno zawierać bliższe dane dotyczące stron (uczestników) postępowania i wskazywać dokładnie ich adresy tak, aby sąd mógł się zawsze z tymi osobami porozumieć.

Zdaniem organu, pozyskanie przez Szkołę od Spółki adresów IP przyporządkowanych do komputerów autorów wpisów kwestionowanych przez Szkołę, a odnośnie do użytkownika o nicku " [...]" ponadto adresu e-mail i kodu pocztowego miejscowości zamieszkania, a w przypadku użytkownika o nicku " [...]" także miejscowości zamieszkania i kodu pocztowego oraz adresu e-mail, pozwoli Szkole na ustalenie innych danych tych użytkowników, tak aby możliwe było skierowanie przeciwko nim powództw cywilnych z tytułu naruszenia dóbr osobistych Szkoły.

W sytuacji gdy Szkoła nie dysponuje żadnymi informacjami o osobach, które w określonych datach i godzinach, posługując się określonymi pseudonimami zamieściły na forum internetowym forum.gazeta.pl kwestionowane wpisy na temat Szkoły (poza tymi informacjami, które wnikały z ich opublikowania: daty, godziny i treści wpisów oraz pseudonimy ich autorów), zasadne jest przyjęcie, że podejmowanie przez Szkołę działań służących ustaleniu tożsamości tych użytkowników, w celu pociągnięcia ich do odpowiedzialności cywilnej w związku z treścią tych wpisów, mieści się w pojęciu prawnie usprawiedliwionych celów Szkoły. Zapewne pozyskanie danych osobowych w tych celach zostanie uznane przez osoby, których dane dotyczą, za sprzeczne z ich interesami. Jednak przyjęcie, że udostępnienie danych osób, wobec których zachodzi domniemanie, że zamieściły na forum internetowym kwestionowane wpisy godzące w dobra osobiste Szkoły, w celu zainicjowania postępowania sądowego przeciwko nim, miałoby naruszać ich prawa i wolności, prowadziłoby do nieuzasadnionej ochrony takich użytkowników przed ewentualną odpowiedzialnością za ich działania, zwłaszcza, że mogą oni w toku postępowania sądowego korzystać z praw zagwarantowanych przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Odmowa udostępnienia Szkole danych osobowych przez Spółkę może prowadzić do ograniczenia prawa do sądu i skutecznie chronić przed odpowiedzialnością za popełnione czyny ww. użytkowników, zwłaszcza przekonanych o anonimowości, jaką gwarantuje im sieć Internet.

Konkludując, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Generalny Inspektor podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że Spółka bezpodstawnie odmówiła Szkole udostępnienia wnioskowanych danych osobowych autorów kwestionowanych wpisów wskazanych w skardze, uniemożliwiając jej tym samym podjęcie dalszych działań służących takiej identyfikacji autorów tych wpisów, która pozwoli na skuteczne zainicjowanie przeciwko nim planowanych postępowań sądowych.

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] wniosła skargę na decyzję Generalnego Inspektora z dnia [...] października 2017 r. w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] maja 2016 r. co do pkt I, tj. w części nakazującej [...] S.A. udostępnienie Szkole [...] sp. j. z siedzibą w [...] danych osobowych w zakresie adresów IP następujących autorów wpisów zamieszczonych na forum internetowym gazeta.pl. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:

- art. 18 ust. 6 w zw. z art. 16 ust. 1 u.ś.u.d.e. i w zw. z art. 5 u.o.d.o. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przewidziany w art. 18 ust. 6 u.ś.u.d.e. tryb udostępniania danych osób korzystających z usług świadczonych drogą elektroniczną nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy przepis ten jako przewidujący dalej idącą ochronę danych osobowych takich osób, ma charakter lex specialis w stosunku do regulacji przewidzianej w u.o.d.o. i stanowi właściwą podstawę udostępnienia osobom trzecim danych użytkowników serwisu internetowego skarżącej,

- art. 18 ust. 6 u.ś.u.d.e. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie zakazuje udostępniania adresów IP podmiotom innym niż organy państwa, podczas gdy w przepisie tym jedynie organy państwa określone zostały jako odbiorca danych eksploatacyjnych gromadzonych przez usługodawcę w rozumieniu u.ś.u.d.e., a wskazana ustawa nie zawiera innego przepisu, który stanowiłby podstawę wydawania danych podmiotom innym niż organy państwa,

- art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że udostępnienie danych użytkownika serwisu internetowego osobie trzeciej jest niezbędne dla wypełnienia celu jakim jest ochrona praw tej osoby przed sądem, podczas gdy sądy oraz inne organy ochrony prawnej dysponują odpowiednimi środkami prawnymi do uzyskania niezbędnych informacji,

- art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że warunkiem wystarczającym nakazania udostępnienia danych w oparciu o tę normę jest stwierdzenie prawnie usprawiedliwionego celu realizowanego przez odbiorcę danych oraz niezastosowanie zasady proporcjonalności, a w szczególności pominięcie interesu osób, których dane objęte żądaniem udostępnienia dotyczą, podczas gdy wydanie decyzji nakazującej udostępnienie danych poprzedzić powinno wyważenie interesów odbiorcy danych oraz interesów osób, których dane dotyczą,

- art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że udostępnienie danych użytkownika serwisu internetowego nie naruszy jego praw i wolności i w konsekwencji, że skarżąca nie miała w niniejszej sprawie podstaw do odmowy udostępnienia danych, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż w razie udostępnienia żądanych danych Szkole do naruszenia takiego dojdzie,

- art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że sama deklaracja Szkoły co do pozyskania danych użytkowników serwisu internetowego na potrzeby dochodzenia roszczeń na drodze sądowej przesądza o dopuszczalności przetwarzania danych osobowych na podstawie tego przepisu, podczas gdy samo takie oświadczenie nie może zostać uznane za wystarczające ustalenie spełnienia przesłanki niezbędności, stanowiące w konsekwencji podstawę udostępnienia danych osobowych w oparciu o przepisy ustawy, której celem jest ochrona danych osobowych,

2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Generalnego Inspektora z dnia [...] maja 2016 r. wskutek uznania jej za decyzję prawidłową i przyjęcie, że w niniejszej sprawie strona skarżąca naruszyła przepisy ustawy o ochronie danych osobowych i zachodzi podstawa do wydania decyzji nakazującej udostępnienie danych osobowych, podczas gdy wobec braku podstaw do nakazania stronie skarżącej udostępnienia danych osobowych w mniejszej sprawie decyzja z dnia [...] maja 2016 r. powinna zostać uchylona w zaskarżonej części.

W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o:

- uchylenie w zaskarżonej części decyzji Generalnego Inspektora z dnia [...] października 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2016 r.,

- zwrot od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych,

- wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W motywach skargi Spółka podniosła, że Generalny Inspektor rozstrzygając niniejszą sprawę pominął przepisy ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Ponownie wskazała, że ustawa ta wprowadza w stosunku do udostępniania danych eksploatacyjnych odrębną regulację, a odpowiednie stosowanie ustawy o ochronie danych osobowych przewiduje wyłącznie w stosunku do przetwarzania danych osobowych, którą to instytucję (art. 18 ust. 1) ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną wyraźnie odróżnia od danych eksploatacyjnych (art. 18 ust. 5), w zakresie których brak w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną odesłania do regulacji ustawy o ochronie danych osobowych.

Skarżąca podniosła również, że w toku rozstrzygania sprawy Generalny Inspektor pominął potrzebę dokonania wyważenia interesów odbiorcy danych w aspekcie prawa do dochodzenia roszczeń, a w szczególności prawnych możliwości w tym zakresie, oraz interesów osób, których dane dotyczą przy uwzględnieniu celu ustawy o ochronie danych osobowych, jakim jest ochrona prywatności.

Podejmując rozstrzygnięcie organ oparł się wyłącznie na konstatacji, iż wobec stwierdzenia wnioskodawcy wskazującego na cel pozyskania danych związany z dochodzeniem roszczeń, przyjąć należy zaistnienie przesłanki niezbędności w rozumieniu art. 23 ust. 2 pkt 5 u.o.d.o.

Spółka podkreśliła, że organ nie podjął nawet próby wyważenia interesów obu stron, tj. wnioskodawcy i osób, których dane objęte zostały nakazem udostępnienia, przyjmując jedynie, iż skoro we wniosku Szkoła wskazała, że celem pozyskania danych użytkowników forum jest dochodzenie praw przed sądem, to zachodzi prawnie usprawiedliwiony cel z art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. Jednocześnie organ uznał, że udostępnienie danych nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą, albowiem takie ujęcie prowadziłoby do nieuzasadnionej ochrony tychże osób przed ewentualną odpowiedzialnością za swoje działania, zwłaszcza, że osoby te mogą w trakcie postępowania sądowego korzystać z praw zagwarantowanych przepisami kodeksu postępowania cywilnego.

Powyższe uzasadnienie powielane jest przez organ w większości wydawanych w analogicznych sprawach decyzji i pomija w zupełności podnoszone przez skarżącą okoliczności, w zakresie zależności istniejącej między autorami wpisów (uczniami, rodzicami uczniów) a Szkołą. Prowadzi to do wniosku, iż organ nie podjął się indywidualnej oceny okoliczności sprawy, nie dokonał wyważenia przeciwstawnych interesów, jakimi są prawo do ochrony danych osobowych oraz prawo do ochrony czci, godności i dobrego imienia, z uwzględnieniem wymogów wynikających z zasady proporcjonalności.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2164/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Generalnego Inspektora z dnia [...] października 2017 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym do jej eliminacji z obrotu prawnego.

Na wstępie wskazać należy, iż zadaniem ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.), jest nie tylko ochrona interesów tych podmiotów, których przetwarzane dane osobowe dotyczą (art. 1 ust. 1 u.o.d.o.), ale także przestrzeganie zakresu i trybu ich przetwarzania. W art. 1 ust. 2 u.o.d.o. stwierdza się bowiem, że przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce jeżeli służy to dobru publicznemu, dobru osoby, której dane dotyczą lub dobru osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą.

Przepis art. 6 ust. 1 i 2 u.o.d.o. stanowi, iż w rozumieniu ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne.

Stosownie do treści art. 7 pkt 2 u.o.d.o., przez przetwarzanie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.d.o. do zadań organu ochrony danych osobowych należy w szczególności: kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. W przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: (1) usunięcie uchybień, (2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych, (3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, (4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, (5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom, (6) usunięcie danych osobowych (art. 18 ust. 1).

Z kolei w art. 23 § 1 u.o.d.o. zostały wymienione przesłanki legalizujące przetwarzanie danych osobowych. Przesłanki te mają charakter generalny, odnoszą się do wszelkich form przetwarzania danych, w tym zarówno do przetwarzania "na własne potrzeby" administratora, jak i "na zewnątrz". Są one co do zasady równoprawne, mają charakter autonomiczny i niezależny, co oznacza, że wystarczy wystąpienie jednej z nich, by przetwarzanie danych mogło być uznane za usprawiedliwione.

Zgodnie z art. 23 § 1 pkt 5 u.o.d.o., który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.

Generalny Inspektor uznał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje powołany wyżej przepis ustawy o ochronie danych osobowych. Jednocześnie stwierdził, że wadliwe jest stanowisko strony skarżącej, zgodnie z którym art. 18 ust. 6 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, przewidujący ochronę danych użytkowników serwisów internetowych, tj. osób fizycznych korzystających z usług świadczonych drogą elektroniczną, stanowi lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych i powinien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii związanych z zastosowaniem w rozpoznawanej sprawie przepisów ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną stwierdzić należy, że z art. 16 ust. 1 u.ś.u.d.e. nie wynika, aby ustawodawca wyłączył możliwość oceny problematyki ochrony danych osobowych w związku ze świadczeniem usług drogą elektroniczną przez pryzmat przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Z kolei art. 18 ust. 6 u.ś.u.d.e., zgodnie z którym usługodawca nieodpłatnie udostępnia określone dane osobowe organom państwa uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów na potrzeby prowadzonych przez nie postępowań, zawiera jedynie regulację odnoszącą się do udzielania spornych danych organom państwa. Nie odnosi się do materii udostępniania tych danych innym podmiotom. Skoro omawiany przepis nie dotyczy materii wspólnej z ustawą o ochronie danych osobowych, to brak jest podstaw do uznania, że wyłącza możliwość udzielenia kwestionowanych danych innym podmiotom niż organy państwa, na zasadach określonych w ustawie o ochronie danych osobowych. Powyższe stanowisko, które podziela Sąd w składzie orzekającym, zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1666/12 (publ. CBOSA).

Warto w tym miejscu powołać również pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 454/16 (publ. j.w.), iż wykładnia systemowa i celowościowa art. 18 ust. 6 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, nakazuje interpretować ten przepis jako dopuszczający przetwarzanie danych osobowych przez wszystkie podmioty, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania ich uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Nie został on zawężony do organów państwa, skoro nie posłużono się zwrotem "wyłącznie", a istnieje potrzeba poszerzenia zakresu podmiotowego tego przepisu. Uprawnienia te czy obowiązki mogą wynikać z przepisów z zakresu prawa karnego czy cywilnego oraz procedury obowiązującej w tym zakresie (art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k. lub art. 126 § 1 pkt 1 k.p.c.). Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną przyznaje dalej idącą ochronę danych niż ustawa o ochronie danych osobowych (tzw. tajemnica telekomunikacyjna). Niemniej nie sięga ona takich działań w Internecie, które naruszają obowiązujący porządek prawny. Analogiczny pogląd wyrażony został w wyroku NSA z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 685/14 (publ. CBOSA).

Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ ochrony danych osobowych art. 18 ust. 6 u.ś.u.d.e. w związku z art. 16 ust. 1 u.ś.d.e. i w związku z art. 5 u.o.d.o.

Uzasadnione są natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. w sytuacji, gdy w zaskarżonej decyzji nie zostało wykazane, że przesłanki wymienione w ww. przepisie, warunkujące przetwarzanie danych osobowych, zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Właściwe załatwienie przedstawionej sprawy w świetle ww. przepisu wymaga od organu ochrony danych osobowych podjęcia działań zmierzających w pierwszej kolejności do ustalenia, czy udostępnienie danych osobowych na potrzeby wniesienia pozwu do sądu przez uczestnika postępowania - Szkołę - jest "niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów". W ramach tego postępowania organ powinien wnikliwe przeanalizować i zweryfikować, czy zamiar skorzystania przez Szkołę z prawa do sądu jest realny a nie pozorny.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 407/14 (publ. CBOSA) wniosek o udostępnienie danych osobowych (co mieści się w pojęciu przetwarzania danych osobowych) może złożyć dowolny podmiot, tj. osoba fizyczna, dowolna jednostka organizacyjna zarówno publiczna, jak i prywatna. Ważne jest, aby posiadanie danych osobowych było konieczne (niezbędne) dla osiągnięcia zamierzonych celów, a wniosek o udostępnienie danych był wiarygodny i uzasadniony. (...) wnioskodawca powinien przynajmniej uprawdopodobnić, iż wnioskowane dane są mu potrzebne dla realizacji własnych interesów, także faktycznych, które w świetle obowiązującego prawa można uznać za usprawiedliwione. Jednak samo powołanie się na takie cele jeszcze nie wystarcza do prawidłowego stosowania art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. Konieczne jest również dokonanie oceny, czy dla realizacji takich zamierzeń wnioskodawcy niezbędne jest przekazanie mu żądanych danych, mimo braku zgody osoby, której dane te dotyczą.

Niedopuszczalne jest powoływanie się na wolę skorzystania z przysługującego prawa do sądu wyłącznie po to, aby w istocie jedynie poznać dane osobowe innej osoby. Taka motywacja stanowiłaby niezasługujące na ochronę nadużycie art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych. Z tego względu GIODO winien dokładnie ustalić zamiary podmiotu wnioskującego o udostępnienie mu danych na potrzeby postępowanie sądowego, w szczególności, czy w warunkach konkretnego stanu faktycznego powoływanie się przez ten podmiot na wolę wszczęcia postępowania sądowego nie ma charakteru pozornego. Organ zobowiązany jest zatem ocenić realność podawanej podstawy faktycznej uruchomienia w konkretnej sprawie postępowania sądowego. Ocena, czy cel wnioskodawcy jest prawnie usprawiedliwiony należy nie tylko do kompetencji GIODO, ale także do jego obowiązków w ramach realizacji normy prawnej określonej w art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1173/14; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1210/14; publ. CBOSA).

Sam hipotetyczny zamiar wytoczenia powództwa w procesie cywilnym nie uwiarygodnia potrzeby pozyskania danych osobowych (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 623/10; publ. CBOSA). Sama deklaracja dotycząca zainicjowania w przyszłości procesu cywilnego nie jest wystarczająca do uznania, że przesłanka z art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. została spełniona, gdyż taki hipotetyczny zamiar nie musi być w ogóle przez odbiorcę danych zrealizowany. Aby skorzystać z uprawnienia żądania udostępnienia danych osobowych należy przede wszystkim wykazać prawnie usprawiedliwiony cel żądania oraz realny (aktualny i pewny) zamiar skorzystania z prawa do sądu.

Uwzględniając zaprezentowane wyżej poglądy stwierdzić należy, że organ ochrony danych osobowych nie rozważył w sposób należyty, biorąc pod uwagę konkretne okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, czy zamiar skorzystania przez uczestnika postępowania z ochrony sądowej, a co za tym idzie, konieczność posiadania danych osobowych niezbędnych do wytoczenia powództwa na podstawie art. 24 Kodeksu cywilnego, jest realny. Organ powołał się wyłącznie na ogólne sformułowanie zawarte we wniosku Szkoły z dnia [...] marca 2014 r. o nakazanie skarżącej Spółce udostępnienia danych osobowych, że udostępnienie na rzecz Szkoły danych osobowych pozwalających na identyfikację użytkowników portalu internetowego forum.gazeta.pl (tj. informacji o adresach IP urządzeń, z których zamieszczono te wpisy oraz imion i nazwisk), jest konieczne do wszczęcia postępowania cywilnego w zakresie ochrony dóbr osobistych Szkoły wraz z wystąpieniem z żądaniem uiszczenia zadośćuczynienia. Na tej podstawie organ uznał, że "Szkoła uzasadniła ww. wniosek niezbędnością żądanych danych z punktu widzenia możliwości dochodzenia wobec autorów kwestionowanych wpisów roszczeń związanych ze stawianym im zarzutem bezprawnej ingerencji w sferę jej dóbr osobistych". Stwierdził następnie, że "dochodzenie przez Szkołę (...) praw przed sądem z tytułu naruszenia dóbr osobistych stanowi realizację prawnie usprawiedliwionego celu, a zarazem pozyskanie przez Szkołę ww. danych jest niezbędne do realizacji prawnie usprawiedliwionego celu". Powyższe stwierdzenia organu nie zostały poprzedzone choćby analizą pozostałej treści wniosku z dnia [...] marca 2014 r., czy też korespondencji prowadzonej pomiędzy Szkołą a skarżącą Spółką, która poprzedziła ww. wniosek. Z korespondencji tej wynika m.in., że na żądanie Szkoły skarżąca Spółka dokonywała usunięcia z forum internetowego takich wpisów, które - jak wskazywała - kwalifikowały się do usunięcia, bowiem nosiły cechy bezprawności bądź naruszały Regulamin Użytkownika Serwisów Internetowych [...]. Samo jednak powołanie się przez organ na ww. korespondencję, czy też przytoczenie wyjaśnień skarżącej Spółki skierowanych do GIODO, nie może zastąpić oceny dokonanej przez sam organ, która pozwalałaby stwierdzić, z jakich względów organ uznał, że w okolicznościach tej indywidualnej sprawy wyrażanie przez Szkołę woli wszczęcia postępowania sądowego nie ma charakteru pozornego.

Warto w miejscu powołać pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 2496/13 (publ. CBOSA), że o tym, czy u podstaw żądania uczestnika postępowania leżał istotnie cel, jakim było wstąpienie na drogę sądową, mogłyby świadczyć podjęte przez niego konkretne, określone działania, polegające na wystąpieniu np. do organów Policji, Prokuratury, czy choćby Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o udzielenie stosownej pomocy. Samo deklarowanie, że dane osobowe osoby trzeciej są niezbędne dla wystąpienia z pozwem w stosunku do tej osoby w obowiązującym stanie prawnym jest niewystarczające (por. wyrok NSA w wyroku z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2496/13; publ. CBOSA).

W ocenie Sądu organ nie wykazał również, że w przedmiotowej sprawie została spełniona druga spośród przesłanek zawartych w art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o., tj. że "przetwarzanie danych osobowych nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą".

Rację ma strona skarżąca twierdząc, że w ramach obowiązującego prawa przy udostępnianiu informacji o osobach korzystających z portali internetowych (w niniejszej sprawie z portalu forum.gazeta.pl) należy mieć na uwadze dobra takie jak wolność wypowiedzi, czy ochrona prywatności. Sąd podziela to stanowisko, zwraca jednak uwagę, że ochrona wymienionych wartości nie ma charakteru bezwzględnego. Warunkami odstąpienia od nich jest proporcjonalność środków i celów oraz równowaga pomiędzy ochroną różnych dóbr, tj. wolności wypowiedzi i prawa do ochrony dóbr osobistych, tj. czci, godności, czy dobrego imienia.

Kwestie te, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie były przedmiotem oceny organu. Organ nie wyjaśnił z jakich powodów uznał, że powołana wyżej przesłanka z art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. została spełniona. Nie przeprowadził swoistego testu proporcjonalności, do czego zobowiązuje go powołany przepis ustawy.

Decyzja organu sprowadza się w istocie do obszernego zacytowania licznych orzeczeń sądów administracyjnych oraz sądów powszechnych i jednoczesnego zaniechania analizy stanu faktycznego tej konkretnej sprawy administracyjnej w świetle przesłanek z art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o.

Podkreślić należy, że organ motywując zaskarżoną decyzję zacytował fragment powołanego już wyżej wyroku NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1666/12, w którym Sąd ten wskazał, że "zarówno organ nakazujący ujawnienie danych, jak i sąd administracyjny rozpoznający skargę na tego rodzaju decyzję, muszą każdorazowo, przy uwzględnieniu indywidualnych okoliczności danej sprawy, dokonać wyważenia przeciwstawnych interesów jakimi są prawo do ochrony danych osobowych i prawo do ochrony czci, godności, dobrego imienia czy też wizerunku firmy. Należy przy tym w sposób należyty uwzględniać wymogi wynikające z zasady proporcjonalności, tak aby stosowane środki były adekwatne do zagrożenia dobra wymagającego w danej sprawie większej ochrony. Wyrażony pogląd jest zgodny z normami konstytucyjnymi, a zwłaszcza z art. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika, że każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych, a ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane w ustawie i tylko wtedy gdy są konieczne m.in. dla ochrony wolności i praw innych osób. (...) W ramach obowiązującego prawa można domagać się ujawnienia danych, jakie zgromadził administrator serwisu internetowego poprzez stosowanie mniej restrykcyjnej ustawy niż ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną, czyli ustawy o ochronie danych osobowych, a konkretnie jej art. 23 (poprzez przetwarzanie danych, w tym ich udostępnianie), ale pod pewnymi warunkami. Warunkami tymi są proporcjonalność środków i celów oraz równowaga pomiędzy ochroną różnych dóbr: wolności wypowiedzi i prawa do ochrony dóbr osobistych.

Organ zacytował również wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1173/14 (publ. CBOSA), w którym akcentowano "konieczność wzięcia pod uwagę przez GIODO funkcji i specyfiki konkretnej wypowiedzi formułowanej w przestrzeni internetowej przy ocenie, czy rzeczywiście mimo zniechęcających skutków takiego zabiegu dla użytkowników Internetu zasadne jest udostępnienie danych osobowych podmiotowi na potrzeby prowadzenia postępowania sądowego wobec określonych tego typu użytkowników, którzy mieli w opinii owego podmiotu naruszać jego prawa. Nie jest to możliwe bez uwzględnienia przez organ treści każdej z wypowiedzi stanowiących podstawę zgłoszonego żądania udostępnienia danych osobowych na potrzeby postępowania sądowego, jej kontekstu faktycznego oraz funkcji i celu. Materia ta, jak wspomniano, musi być analizowana przez organ przez pryzmat wartości prawnie chronionych w danej sprawie, w tym konstytucyjnych, z uwzględnieniem określonych w art. 7 k.p.a. interesu społecznego i słusznego interesu stron. Niewątpliwie za słuszny interes strony pragnącej poznać dane osobowe celem przeprowadzenia postępowania sądowego może być uznana wola skorzystania z prawa do sądu, wszelako interes społeczny może wyrażać się w tym, aby chronić anonimowość autorów wypowiedzi sformułowanej w przestrzeni sieciowej właśnie z uwagi na jej znaczenie (konkretne korzyści) społeczne (dla sfery publicznej)".

Pomimo powołania się na ww. poglądy judykatury, w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Generalny Inspektor nie dokonał wyważenia interesu użytkowników portalu internetowego rozumianego jako wolność wypowiedzi i ochrona prywatności oraz interesu Szkoły deklarującej zamiar przeprowadzenia postępowania sądowego. Przy istniejącym konflikcie interesów, tj. interesu Szkoły w dochodzeniu roszczeń przed sądem i prawem do poufności komunikacji użytkowników forum, stosowanie art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. wymaga uwzględnienia przez organ rangi tych interesów w kontekście stanu faktycznego tej konkretnej sprawy. Zaskarżona decyzja wymogów tych nie spełnia.

Organ nie poddał również analizie treści wypowiedzi (wpisów) dotyczących Szkoły dokonywanych na ww. portalu internetowym przez jego użytkowników pomimo, iż tę kwestię podnosiła strona skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślając, że w niniejszej sprawie może występować swoista zależność pomiędzy użytkownikami forum internetowego (będącymi najprawdopodobniej uczniami, rodzicami uczniów, czy osobami związanymi ze Szkołą stosunkiem pracy) a Szkołą. Skarżąca zwracała również uwagę na istnienie kolizji interesów Spółki prowadzącej działalność edukacyjną z interesem ww. osób fizycznych, które zamieściły na forum internetowym wpisy na temat Szkoły. Podkreślała, że Szkoła, która znajduje się w sferze zainteresowania publicznego, jest poddawana ciągłej ocenie i dlatego musi liczyć się z tym, że użytkownicy portalu będą przedstawiać zarówno pozytywne, jak i negatywne, czy nawet krytyczne oceny na temat jej działalności. Jest to bowiem związane z potrzebą zapewnienia transparentności życia publicznego. Skarżąca powołując się na wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1173/14 (publ. CBOSA) podnosiła również w skardze, że bezrefleksyjny automatyzm w udostępnianiu informacji o osobach korzystających z wolności wypowiedzi w Internecie może wywoływać tzw. efekt mrożący, zniechęcający do prezentowania własnych poglądów i racji, a zatem godzić w wolność myśli i słowa. Ma to tym większe znaczenie, że niekiedy wypowiedzi dające asumpt do wystąpienia przez dany podmiot na drogę sądową wobec ich autora, mają znaczny walor społeczny z uwagi na to, że zwracają uwagę na istotny problem czy nieprawidłowości objęte zainteresowaniem publicznym.

Zgodzić należy się ze skarżącą Spółką, że organ wydając zaskarżoną decyzję, pomimo powołanych w treści decyzji poglądów judykatury, nie dokonał indywidualnej oceny okoliczności sprawy oraz wyważenia przeciwstawnych interesów, tj. prawa do ochrony prywatności użytkowników forum internetowego oraz prawa do ochrony dóbr osobistych Szkoły z uwzględnieniem wymogów wynikających z zasady proporcjonalności, tak aby stosowane środki były adekwatne do zagrożenia dobra wymagającego w niniejszej sprawie większej ochrony. Organ w istocie powielił ogólne stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia [...] maja 2016 r. nie odnosząc się do zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaznaczyć przy tym należy, że nie jest rzeczą Sądu zastępowanie organu w dokonaniu całościowej oceny okoliczności indywidualnej sprawy administracyjnej w świetle powołanych przepisów u.o.d.o. Prawodawca ograniczył bowiem uprawnienia sądu administracyjnego do badania samej poprawności rozstrzygnięć organu administracji, uniemożliwiając faktycznie zastępowanie tego organu w merytorycznym rozpoznaniu sprawy.

Z tego względu, stwierdzając, iż Generalny Inspektor dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o., Sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości mając na względzie, że wobec zakresu wniosku strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy przedmiotem rozpatrzenia przez organ był wyłącznie punkt I decyzji z dnia [...] maja 2016 r., zaś w zakresie punktu II i III ww. decyzja stała się ostateczna.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Podda analizie i oceni w sposób wyczerpujący, na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, czy spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o. warunkujące dopuszczalność przetwarzania (udostępniania) danych osobowych użytkowników forum internetowego na rzecz Szkoły. Organ ustosunkuje się również do zarzutów i argumentów podniesionych przez skarżącą Spółkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i tych, które zostaną ewentualnie zgłoszone w toku postępowania odwoławczego.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.