Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 863/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 4 ust. 1 i par. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1468
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w  związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.
article: art. 9
journal: Dz.U. 2014 nr 284 poz 22
law: Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki  wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant specjalista Michał Syta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie udzielenia wsparcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]; 2) zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego P. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga P. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako: " MRiRW, "organ odwoławczy")

z dnia [...] września 2018 r., którą, po rozpatrzeniu odwołania ww. od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie udzielenia wsparcia - organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy:

W dniu [...] listopada 2015 r. P. P. złożył do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. (dalej jako Dyrektor OT ARR), "Powiadomienie dotyczące [...] (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) DowIII" o zamiarze wycofania z rynku jabłek w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (DowIII)". W formularzu zaznaczył, że wniosek składany jest przez producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem organizacji producentów owoców i warzyw.

W dniu [...] lipca 2016 r. do Dyrektora OT ARR wpłynął wniosek Strony

o przyznanie wsparcia w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (DowIII") za przeprowadzenie operacji wycofania

z rynku jabłek. Do "Wniosku o przyznanie wsparcia [...] (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) DowIII" załączono stosowne, wymagane dokumenty potwierdzające przeprowadzenie operacji oraz potwierdzające status strony jako producenta owoców i warzyw.

Decyzją nr [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r. Dyrektor OT ARR przyznał Stronie wsparcie w wysokości [...] EUR, tj. [...] zł za wycofanie

z rynku jabłek. Powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania.

W dniu [...] kwietnia 2017 r., postanowieniem nr [...] Prezes ARR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych środków w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców

i warzyw (Dowlll)" wobec producenta P. P.. W uzasadnieniu postanowienia Prezes ARR wskazał, że P. P. składając do Dyrektora OT ARR w dniu

[...] listopada 2015 r. "Powiadomienie dotyczące [...] (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) DowIII" zaznaczył, że jest producentem owoców

i warzyw niebędącym członkiem organizacji producentów owoców i warzyw oraz oświadczył, że zna warunki uczestnictwa i zobowiązuje się do ich przestrzegania. Następnie, składając w dniu [...] lipca 2016 r. "Wniosek o przyznanie wsparcia [...] (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) DowIII", podtrzymał deklarację, że jest producentem owoców i warzyw niebędącym członkiem organizacji producentów owoców i warzyw i zaznaczył to pole na formularzu wniosku. Ponadto Strona składając wniosek o przyznanie wsparcia oświadczyła, iż zobowiązuje się przestrzegać warunków uczestnictwa w mechanizmie, w którym będzie uczestniczyć oraz że zna warunki uczestnictwa w mechanizmie i zobowiązuje się do ich przestrzegania.

W dalszej części uzasadnienia Prezes ARR wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1468, ze zm.) "wsparcie przysługuje:

1) organizacji producentów owoców i warzyw, uznanej na podstawie odrębnych przepisów i realizującej program operacyjny, o którym mowa w art. 33 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizacje rynków rolnych oraz uchylającego rozporządzenie rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (...),

2) producentowi owoców i warzyw niebędącemu członkiem organizacji producentów,

o której mowa w pkt 1 (...)".

Tymczasem w wyniku przeprowadzenia ponownej kontroli administracyjnej ustalono, iż na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla M. [...]

w W., XIV Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego, z dnia [...] grudnia 2015 r. o połączeniu spółek [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. (sygnatura sprawy: [...].[...]), Strona stała się członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw (dalej także jako: "OP") [...] Sp. z o.o., która w latach 2015-2017 realizuje program operacyjny. Prezes ARR stwierdził, że w tej sytuacji Stronie – jako członkowi organizacji producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o.o. realizującej program operacyjny - nie przysługuje wsparcie w ramach mechanizmu DowIII, o które ubiegała się składając w dniu [...] lipca 2016 r. wniosek i którą faktycznie uzyskała na mocy decyzji Dyrektora OR ARR nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Z uwagi na powyższe Prezes ARR wszczął wobec Strony postępowanie

w sprawie zwrotu nienależnie pobranych środków.

W dniu [...] marca 2018 r. Prezes ARiMR decyzją nr [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Dyrektora OT ARR nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie udzielenia wsparcia. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR wskazał jakie kategorie podmiotów są uprawnione do uczestnictwa

w tym mechanizmie wsparcia i wyjaśnił, że Strona nie jest żadnym z nich. Prezes ARiMR wskazał, że jedyną metodą wykładni obowiązujących w tym przypadku przepisów prawa jest "wykładnia prowadząca do wniosku, że tylko producenci indywidualni nie będący członkami OP mogą wystąpić z wnioskiem o pomoc z tytułu nadzwyczajnych środków wsparcia i otrzymać je oraz indywidualnie członkowie OP

w przypadku, gdy uznanie OP jest zawieszone lub OP nie uczestniczy w programie wsparcia lub nie realizuje w ogóle programu operacyjnego". W ocenie Prezesa "Terminem determinującym w powyższej sprawie jest data wykonania operacji, tj. data wycofania od [...].04.2016 r. do [...].05.2016 r., w powyższym terminie Pan P. P. był już członkiem grupy realizującej program operacyjny, tj. [...] Sp. z o.o.". W ocenie Prezesa ARiMR bez znaczenia pozostaje deklaracja organizacji producentów [...] Sp. z o.o., iż nie brała pod uwagę nasadzeń P. P.. Powyższe okoliczności wskazują, że decyzja Dyrektora OT ARR została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym koniecznością stwierdzenia jej nieważności.

Od powyższej decyzji strona w ustawowym terminie, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosząc

o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że jej sytuacja jest w istocie spowodowana brakiem regulacji, która umożliwiałaby zmianę charakteru podmiotu

w czasie między złożeniem powiadomienia, a wycofaniem z rynku. Po złożeniu powiadomienia przez Stronę i uzyskaniu przez nią statusu członka organizacji producentów realizującej program operacyjny niemożliwa była zmiana podmiotowa odnosząca się do jej powiadomienia. Strona nie mogła przekazać organizacji producentów prawa wynikającego z powiadomienia ponieważ normy regulujące przyznawanie płatności takiej możliwości nie przewidują. [...] Sp. z o.o. nie mogła uwzględnić produktów oraz powierzchni nasadzeń Strony w powiadomieniu z dnia

[...] listopada 2015 r., ponieważ nie była ona wtedy jej członkiem. Jedyną możliwością skorzystania przez Stronę z mechanizmu było indywidualne złożenie powiadomienia

o wycofaniu, a następnie wniosku o przyznanie płatności. Strona nie zgadza się również ze stanowiskiem organu I instancji zgodnie z którym badanie czy podmiot był uprawniony do uzyskania wsparcia następuje na etapie składania wniosku o płatność. Zdaniem Strony taka interpretacja jest niezgodna z celem mechanizmu oraz z normą rozporządzenia. Ponadto pełnomocnik Strony wskazał, że "organ nie wykazał w sposób wystarczający do uchylenia decyzji przyznającej stronie prawo przesłanek, które warunkują uchylenie tej decyzji". Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie w całości.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ( dalej jako: "MRiRW", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania strony, ww. decyzją z dnia [...] września 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że w postępowaniu dotyczącym wniosku Strony o przyznanie wsparcia [...] (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) Dowlll zastosowanie miały następujące przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji Dyrektora OT ARR nr [...], tj. na dzień [...] sierpnia 2016 r.,:

1) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych: ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1468 z późn. zm.), zwane dalej rozporządzeniem z dnia 23 października 2014 r.,

2) rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 284, z 30.09.2014, str. 22 z późn. zm., zwane dalej rozporządzeniem nr 1031/2014),

Dla celów niniejszego postępowania wskazał jakie podmioty mogą korzystać

z mechanizmu wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku

z rosyjskim embargo.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1031/2014 w niniejszym rozporządzeniu ustanowiono przepisy dotyczące tymczasowych nadzwyczajnych unijnych środków wsparcia, które mają być przyznane organizacjom producentów w sektorze owoców

i warzyw, uznanym zgodnie z art. 154 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, oraz producentom, którzy nie są członkami takich organizacji. Te tymczasowe nadzwyczajne unijne środki wsparcia obejmują operacje wycofania z rynku, niezbierania plonów

i zielonych zbiorów.

Stosownie do przepisów § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. wsparcie przysługuje:

1) organizacji producentów owoców i warzyw, uznanej na podstawie odrębnych przepisów i realizującej program operacyjny, o którym mowa w art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347, z 20.12.2013, str. 671 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1308/2013";

2) producentowi owoców i warzyw niebędącemu członkiem organizacji producentów,

o której mowa w pkt 1, będącemu producentem rolnym w rozumieniu ustawy z dnia

18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r., poz. 807 i 1419), który:

a) posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha, w którym

prowadzi uprawę owoców lub warzyw w gruncie, a powierzchnia działki rolnej

w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji

producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności, na której prowadzi dana uprawę. wynosi co najmniej

0,1 ha, lub

b) prowadzi uprawę owoców lub warzyw w ramach działu specjalnego produkcji

rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tak sformułowany przepis jasno wskazuje, że producentowi indywidualnemu wsparcie w ramach przedmiotowego mechanizmu przysługuje pod warunkiem, że nie jest on członkiem organizacji producentów owoców i warzyw, która realizuje program operacyjny.

Wobec powyższego należy uznać, że pomoc przysługuje podmiotowi, który zarówno na etapie składania powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia operacji wycofania z rynku owoców i warzyw, na etapie przeprowadzenia tej operacji oraz na etapie wnioskowania o wsparcie z tego tytułu pozostawał albo organizacją producentów owoców i warzyw realizującą program operacyjny, albo producentem indywidualnym niebędącym członkiem takiej organizacji.

Organ odwoławczy podniósł, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż Strona

w dniu [...] listopada 2015 r. skierowała do Dyrektora OT ARR powiadomienie o zamiarze wycofania z rynku jabłek w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (DowIII)" jako producent owoców i warzyw niebędący członkiem organizacji producentów owoców i warzyw.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla M. [...] w W., XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nastąpiło połączenie spółki [...] Sp. z o. o realizującej program operacyjny i spółki [...] Sp. z o.o. W kolejnym etapie, w okresie od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia

[...] maja 2016 r., Strona, będąc już członkiem organizacji producentów realizującej program operacyjny, siedmiokrotnie dokonała operacji wycofania z rynku jabłek na podstawie powiadomienia dokonanego jako producent indywidualny.

Ostatnim etapem realizacji mechanizmu było złożenie kompletnego wniosku

o przyznanie wsparcia, który Strona złożyła w dniu [...] lipca 2016 r. deklarując, że jest on wnoszony przez producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. W momencie składania powiadomienia, Strona była członkiem grupy producentów [...] Sp. z o.o., która nie spełniała wymogów § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r., bowiem nie realizowała programu operacyjnego. Należy jednak wskazać, że na mocy ww. postanowienia Sądu Rejonowego dla M. [...][...] Sp. z o.o. połączyła się z organizacją producentów [...] Sp. z o.o., a tym samym wszyscy członkowie [...] Sp. z o.o. stali się członkami organizacji producentów [...] Sp. z o.o., która realizowała program operacyjny. W związku z tym P. P. przestał spełniać warunki do udziału i uzyskania wsparcia w wymienionym mechanizmie.

Analiza akt sprawy pozwala Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi na stwierdzenie, że Dyrektor OT ARR przyjął do realizacji powiadomienie Strony o zamiarze wycofania

z rynku jabłek oraz wniosek o przyznanie wsparcia i przeprowadził kontrolę wycofania owoców i warzyw jedynie w oparciu o przedłożone przez Stronę dokumenty

i wyjaśnienia składane podczas kontroli przez P. P.. Należy wskazać, że

w aktach zgromadzonych w sprawie nie znalazły się żadne dokumenty czy notatki potwierdzające weryfikację któregokolwiek z kluczowych dla wydania decyzji elementów, w tym potwierdzających, że Strona należy do kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania wsparcia. Obowiązkiem Dyrektora OT ARR było sprawdzenie czy producent indywidualny składający wniosek o przyznanie wsparcia nie jest członkiem organizacji producentów realizującej program operacyjny.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podziela stanowisko Prezesa ARiMR, że Dyrektor OT ARR miał z urzędu wiedzę o tym, że P. P. jest członkiem [...] Sp. z o.o. Tym bardziej, iż na dzień wydawania decyzji o przyznaniu Stronie wsparcia, organ ten miał całościowy nadzór nad organizacjami producentów owoców i warzyw na mocy ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (jt. Dz. U. z 2016 r., poz. 58).

Należy więc stwierdzić, że Dyrektor OT ARR powinien dokonać sprawdzenia

i weryfikacji uprawnień Strony do uzyskania wsparcia, czego jednak nie uczynił.

W konsekwencji tych ustaleń należy uznać, że przyjęty do realizacji w dniu [...] lipca 2016 r. wniosek Strony o udzielenie wsparcia, poprzedzony wycofaniem jabłek z rynku, został złożony przez podmiot nieuprawniony, jak również decyzja o przyznaniu wsparcia została skierowana do podmiotu nieuprawnionego, który nie mógł być uczestnikiem mechanizmu, co stanowi rażące naruszenie przez Dyrektora OT ARR przepisów § 4 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. Wskazane powyżej naruszenie Dyrektora OT ARR nie może skutkować innym rozstrzygnięciem, jak tylko usunięciem wadliwej decyzji z obiegu prawnego.

Po zapoznaniu się ze stanowiskiem Strony podniesionym w odwołaniu, a także mając na uwadze powyższe rozważania oraz ustalony w sprawie stan prawny

i faktyczny należy wskazać, że słuszności przesłanek podniesionych w odwołaniu,

a zarazem braku swojego zawinienia, Strona upatruje w braku przepisów regulujących zmianę charakteru podmiotu w okresie między złożeniem powiadomienia a złożeniem wniosku o wsparcie. Należy wskazać, że Strona nie kwestionuje obowiązujących

w niniejszej sprawie przepisów, lecz próbuje wywieść z nich korzystną dla siebie interpretację, a w następstwie skutki prawne. Nie ma jednak znaczenia twierdzenie pełnomocnika Strony w uzupełnieniu odwołania z dnia [...] kwietnia 2018 r., że "(...) zachowanie P. P. nie zmierzała do obejścia prawa. Sytuacja opisana

w sprawie jest w istocie spowodowana brakiem regulacji która umożliwiałaby zmianę charakteru podmiotu w czasie między złożeniem powiadomienia a wycofaniem z rynku" Z punktu widzenia krajowych przepisów § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r., istotne jest bowiem to, że tylko dwie wskazane w nim kategorie podmiotów są uprawnione do uczestnictwa w mechanizmie wycofania z rynku owoców

i warzyw. Stanowisko Strony wyrażone w odwołaniu sporne ze stanowiskiem organu, jest niezasadne, a także pomija istnienie "Warunków uczestnictwa w mechanizmie Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw(DowIII)", do których przestrzegania Strona się zobowiązała składając powiadomienie, a później wniosek

o wsparcie.

W stanie niniejszej sprawy, w ocenie organu odwoławczego, nie znajduje uwzględnienia zarzut Strony dotyczący niezasadnej jej zdaniem weryfikacji uprawnienia podmiotu do uzyskania wsparcia na etapie rozpatrywania wniosku o płatność. Należy wskazać, że w świetle § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. wsparcie jest udzielane na wniosek podmiotu, o którym mowa w § 4 ust. 1 w drodze decyzji administracyjnej przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę tego podmiotu. Oznacza to, że pomoc przysługuje podmiotowi, który na etapie składania powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia operacji wycofania z rynku owoców i warzyw, na etapie przeprowadzenia tej operacji oraz na etapie wnioskowania o wsparcie z tego tytułu pozostawał albo organizacją producentów owoców i warzyw realizującą program operacyjny, albo producentem indywidualnym niebędącym członkiem takiej organizacji. Jak zresztą słusznie wskazuje w uzupełnieniu odwołania z dnia [...] kwietnia 2018 r. sam pełnomocnik Strony "Rozporządzenie krajowe bezsprzecznie wskazuje na ciągły charakter mechanizmu, gdyż nie przewiduje ono możliwości zmiany charakteru podmiotu po przedłożeniu powiadomienia o zamiarze wycofania". Należy zatem wskazać, że skoro przepisy nie przewidują zmiany statusu podmiotu w trakcie realizacji mechanizmu, to oznacza to, że status podmiotu rozpoczynającego działania w ramach tego mechanizmu musi pozostać taki sam na każdym jego kolejnym etapie.

W niniejszej sprawie w wyniku kontroli administracyjnej (poprzedzonej misją audytową Nr [...] przeprowadzonej przez przedstawicieli KE w dniach [...]-[...] września 2016 r.) ustalono, iż Strona od dnia [...] grudnia 2015 r., tj. zarówno w czasie dokonywania operacji wycofania z rynku, jak i składania wniosku o przyznanie wsparcia, była już członkiem organizacji producentów [...] Sp. z o.o. realizującej program operacyjny. Bezsprzeczne jest zatem, że status Strony zmienił się w trakcie trwania mechanizmu, przed wycofaniem produktów z rynku na taki, który w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie uprawniał jej do uczestnictwa w mechanizmie wycofania owoców z rynku oraz przyznania wsparcia.

Według MRiRW dokonana przez pełnomocnika Strony na potrzeby niniejszego postępowania interpretacja przepisów rozporządzenia nr 1031/2014 dotycząca powodów/motywów ustalenia przez prawodawcę unijnego dwóch omówionych już kategorii podmiotów uprawnionych do uczestnictwa w mechanizmie (str. 5 pisma z dnia [...] kwietnia 2018 r.) jest w istocie próbą wywiedzenia korzystnych dla siebie wniosków.

Należy podzielić stanowisko Prezesa ARiMR, że Strona miała świadomość, iż stając się członkiem organizacji producentów [...] Sp. z o.o., realizującej program operacyjny, nie będzie mogła realizować operacji wycofania z rynku z przewidzianym wsparciem oraz wnioskować o to wsparcie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że powzięcie przez Stronę decyzji o dalszym udziale w mechanizmie

w opisanych okolicznościach sprawy było nieuprawnione.

Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 kpa, organ odwoławczy, mając na uwadze istniejącą rozbudowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych w zakresie dopuszczalności uznania naruszenia przepisów

o postępowaniu dowodowym, jako "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa i przenosząc je na grunt niniejszej sprawy, należy podzielić stanowisko Strony i stwierdzić, że Prezes ARiMR w uzasadnieniu swojej decyzji nie wykazał precyzyjnie przesłanek, które jego zdaniem doprowadziły do takiego rażącego naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OT ARR. Prezes ARiMR stwierdził jedynie, że "rozstrzygnięcie sprawy dokonane przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W., nie uwzględniło stanu faktycznego i prawnego i tym samym decyzja [...] z dnia [...].08.2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co skutkować musi jej unieważnieniem".

W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w postępowaniu przed Prezesem ARiMR wymienione zagadnienie nie zostało Stronie dostatecznie i klarownie wyjaśnione. Powyższe stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa, który określa jakie składniki powinna zawierać decyzja. Powyższe nie uzasadnia jednak zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa, gdyż w związku z uchybieniami, których dopuścił się Dyrektor OT ARR, wynik ustaleń podjętych przez Prezesa ARiMR w tym zakresie nie miałby wpływu na rozstrzygnięcie decyzji.

W związku z powyższym nie ma także w niniejszej sprawie zastosowania art. 136 § 1 kpa, w świetle którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów

i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Należy bowiem stwierdzić, że w świetle nieprawidłowości stwierdzonych przy wydawaniu przez Dyrektora OT ARR decyzji w sprawie przyznania Stronie wsparcia, nie ma podstaw do zmiany podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.

W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Dyrektor OT ARR nie zweryfikował

w sposób należyty materiału dowodowego i nie sprawdził czy Strona spełniała warunki uczestnictwa w mechanizmie wycofania z rynku owoców i warzyw na każdym jego etapie pomimo, że jak wykazano powyżej - był z urzędu w posiadaniu stosownych informacji.

Dyrektor OT ARR pozytywnie rozpatrzył wniosek i wydał decyzję, którą przyznał Stronie wsparcie finansowe za operację wycofania z rynku jabłek, co pozostaje

w sprzeczności z treścią przepisów mających zastosowanie w sprawie. Przy takich zaniedbaniach należy uznać, że nie doszło do spełnienia materialnoprawnych przesłanek dających podstawę do wydania przez Dyrektora OT ARR decyzji

o przyznaniu wsparcia, co stanowi rażące naruszenie przepisów § 4 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podziela zatem ustalenia Prezesa ARiMR, że decyzja Dyrektora OT ARR nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie udzielenia wsparcia została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem skargę na powyższą decyzję pismem z dnia [...] marca 2018r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. P. ( dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych

z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej. (Dz. U. poz. 1468 z późn. zm.)

2. § 9 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 284, str. 22

z późn. zm.)

3. Art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) (dalej: k.p.a.)

4. Art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. dalej: k.p.a. poprzez niezastosowanie;

5. Art. 12 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie;

6. Art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie;

Wniósł o:

1. Uchylenie skarżonej decyzji;

2. Zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnienie skargi jej autor podkreślił, że po złożeniu powiadomienia przez P. P. i uzyskaniu przez niego statusu członka organizacji producentów realizującej program operacyjny niemożliwa była zmiana podmiotowa odnosząca się do powiadomienia mojego Mocodawcy. P. P. nie mógł przekazać organizacji producentów prawa wynikającego z powiadomienia ponieważ normy regulujące przyznawanie płatności takiej możliwości nie przewidują. Jednocześnie

w powiadomieniu z [...] listopada 2015 roku Spółka [...] nie mogła uwzględnić produktów oraz powierzchni nasadzeń P. P., gdyż nie było po temu podstaw – nie był on wówczas jej członkiem. Zatem jedyną możliwością skorzystania

z mechanizmu było indywidualne złożenie powiadomienia o wycofaniu. jak również,

w jego następstwie, wniosku o przyznanie płatności. Wskazuje również. że P. P. na dzień złożenia powiadomienia nie mógł z pewnością przewidywać, że [...] sp. z o.o. połączy się z [...] sp. z o.o., gdyż uchwała o połączeniu spółek została podjęta w późniejszym terminie.

Jednocześnie skarżący wyeksponował, że jego zachowanie nie zmierzało do obejścia prawa. Sytuacja opisana w sprawie jest w istocie spowodowana brakiem regulacji. która umożliwiałaby zmianę charakteru podmiotu w czasie między złożeniem powiadomienia a wycofaniem z rynku. Powyższa okoliczność w opinii Strony warunkuje to, iż w przedmiotowej sytuacji organy winny zastosować wykładnie prawa na korzyść beneficjenta. Wymóg takiego działania organów wynika m.in. z art. 7a § 1 oraz 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.

z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.) których stosowanie w odniesieniu do przedmiotowego mechanizmu nie zostało wyłączone przez przepisy szczególne.

W konkluzji swoich wywodów skarżący podniósł, że normy regulujące przyznawanie płatności w przedmiotowej sprawie nie zawierają konstrukcji zmiany charakteru podmiotu składającego powiadomienie w okresie od złożenia powiadomienia do złożenia wniosku o płatność. Powyższe oznacza. że podmiot. który złożył powiadomienie jako producent indywidualny, po czym uzyskał status członka organizacji producentów spełniającej przesłanki z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia krajowego nie ma możliwości zmiany powiadomienia w taki sposób, aby dokonać wycofania jako członek organizacji producentów poprzez przeniesienie prawa wynikającego z powiadomienia na organizację i uzyskać płatności w tym charakterze.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2019 r. złożonym w imieniu skarżącego przez kolejnego pełnomocnika będącego adwokatem, skarżący podtrzymał skargę

i zarzuty dotychczas zgłoszone, a jednocześnie dodatkowo podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci błędnego zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Dyrektora OT ARR z dnia [...] sierpnia 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem wskazanych w niej przepisów prawa, pomimo że wskazane w zaskarżonej decyzji uchybienia nie stanowią rażącego naruszenia prawa, jak również nie powinny być kwalifikowane jako naruszenie któregokolwiek przepisu regulującego otrzymane przez skarżącego wsparcie, ponieważ skutki prawne połączenia organizacji [...] sp. z o.o. z organizacją [...] sp. z o.o. w zakresie dotyczącym realizacji programu operacyjnego nie mogą wpływać na uprawnienia skarżącego jako podmiotu trzeciego, co wynika z pominiętych przy rozstrzyganiu

w przedmiotowej sprawie następujących przepisów: art. 29 w zw. z art. 78 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 543/2011, art. 494 § 1,2 i 4 k.s.h., § 5 ust. 2, 3 i 5 rozporządzenia z dnia 23 października 2014 r. oraz art. 5 ust. 5 i 7 rozporządzenia nr 1031/2014.

W odniesieniu do żądań zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu niższego stopnia.

W odpowiedzi na skargę, przedkładając akta sprawy, MRiRW wniósł o oddalenie skargi.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje prezentowane już wcześniej stanowisko iż dokonana przez pełnomocnika Skarżącego na potrzeby niniejszego postępowania interpretacja ww. przepisu rozporządzenia nr 1031/2014 w zakresie powodów ustalenia przez prawodawcę unijnego dwóch kategorii podmiotów uprawnionych do uczestnictwa w mechanizmie, jest w istocie próbą wywiedzenia korzystnych dla siebie wniosków. Należy przede wszystkim wskazać, że kwestia podwójnego finansowania - podnoszona przez pełnomocnika Skarżącego - nie była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem przez Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi zaskarżonej decyzji.

Należy zauważyć, że ustawodawca krajowy tak skonstruował przepisy krajowe, by wykluczyć możliwość podwójnego finansowania a oświadczenie o tym, że uczestnik tego mechanizmu, zgodnie z art. 9 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1031/2014, nie może otrzymać podwójnego finansowania unijnego lub krajowego do powierzchni i ilości produktów zgłoszonych ani odszkodowania w ramach polisy ubezpieczeniowej, znajduje się zarówno na formularzu powiadomienia, jak i we wniosku o przyznanie wsparcia. Przedmiotem tego postępowania było stwierdzenie czy przyznanie Skarżącemu wsparcia za udział w mechanizmie wycofania jabłek z rynku było zgodnie z przepisami.

Bezsprzecznym w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje natomiast fakt, że status Skarżącego zmienił się w trakcie trwania mechanizmu, przed wycofaniem produktów z rynku na taki, który w świetle obowiązujących przepisów prawa nie uprawniał go do uczestnictwa w mechanizmie wycofania owoców z rynku oraz przyznania wsparcia. Wobec powyższego Skarżący przestał spełniać warunki do udziału w tym mechanizmie i uzyskania wsparcia za wycofane produkty.

Należy podkreślić, że Skarżący miał świadomość, iż stając się członkiem organizacji producentów [...] Sp. z o.o., realizującej program operacyjny, nie będzie mógł realizować operacji wycofania z rynku z przewidzianym wsparciem oraz wnioskować o to wsparcie. Pomimo, iż Skarżący twierdzi, że jego działanie "nie zmierzało do obejścia prawa" należy jednak uznać, że w opisanych okolicznościach sprawy powzięcie przez niego decyzji o dalszym udziale w mechanizmie było nieuprawnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga została oparta na uzasadnionych podstawach i zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy

z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 - zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy

i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

W sprawie zastosowanie mają przepisy prawa wspólnotowego, jak też i prawa polskiego, a w szczególności:

• przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1468 z późn.zm., dalej jako rozporządzenie), wydane na podstawie art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego

i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 401 z późn.zm.);

• przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 284, z 30.09.2014 str. 22, ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem nr 1031/2014).

Z przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia wynika, że wsparcie przysługuje m.in. producentowi owoców i warzyw niebędącemu członkiem organizacji producentów,

o której mowa w pkt 1, będącemu producentem rolnym w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86 oraz

z 2013 r. poz. 1537), który:

a) posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha, w którym prowadzi uprawę owoców lub warzyw w gruncie, a powierzchnia działki rolnej

w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na której prowadzi daną uprawę, wynosi co najmniej 0,1 ha, lub

b) prowadzi uprawę owoców lub warzyw w ramach działu specjalnego produkcji rolnej

w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wsparcie jest udzielane za przeprowadzenie operacji wycofania z rynku produktów w okresie, o którym mowa w art. 1 ust. 3 lit. c rozporządzenia nr 1031/2014, jeżeli zostały spełnione warunki w nim określone (ust. 2).

Warunkiem otrzymania pomocy jest złożenie najpierw powiadomienia,

a następnie wniosku – w myśl § 7 rozporządzenia. Wniosek o udzielenie wsparcia zawiera informacje niezbędne do ustalenia wysokości wsparcia, w szczególności:

1) imię i nazwisko albo nazwę wnioskodawcy;

2) numer rejestracyjny, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, jeżeli został nadany;

3) numer rachunku bankowego wnioskodawcy, na który ma być wypłacone wsparcie;

4) informacje dotyczące:

a) ilości produktów objętych operacją z podziałem na poszczególne rodzaje produktów,

b) rodzaju operacji i sposobu produkcji;

5) oznaczenie działek ewidencyjnych, na których była prowadzona uprawa, wraz

z podaniem powierzchni uprawy, podane z podziałem na poszczególne rodzaje produktów;

6) informacje dotyczące:

a) miejsca, z którego produkt został wysłany do odbiorcy,

b) numeru partii dostarczonego produktu wraz z ilością produktu,

c) środka transportu wraz z jego numerem rejestracyjnym.

Oprócz dokumentów, o których mowa w art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1031/2014, do wniosku o udzielenie wsparcia dołącza się:

1) świadectwo zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw wydane przez właściwy organ Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych;

2) dokument, o którym mowa w § 6 ust. 2 tj. świadectwo wystawione na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję przez podmiot odbierający te produkty, potwierdzające odbiór tych produktów i zawierające w szczególności informacje:

1) identyfikujące podmiot wycofujący z rynku dany produkt;

2) dotyczące produktu wycofywanego z rynku, w tym:

a) rodzaju produktu i jego masy netto z wyodrębnieniem części spełniającej wymagania

jakości handlowej i niespełniającej tych wymagań oraz daty jego wycofania z rynku,

b) opakowania produktu,

c) środka transportu wraz z jego numerem rejestracyjnym,

d) miejsca, do którego został dostarczony produkt,

e) terminu odbioru produktu,

f) numeru partii dostarczonego produktu;

3) identyfikujące podmiot odbierający dany produkt.

Z treści § 6 rozporządzenia wynika również, iż operacja wycofania z rynku produktów polega na przekazaniu tych produktów jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej, których rejestr prowadzi Prezes Agencji na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynku lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, z p. zm.) lub art. 9p ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, z późn. zm.), z tym że w przypadku operacji wycofania z rynku produktów w celu innym niż bezpłatna dystrybucja, o której mowa

w art. 34 ust. 4 rozporządzenia nr 1308/2013, produkty te mogą być przekazane wyłącznie:

1) z przeznaczeniem na pasze dla zwierząt, o których mowa w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie określenia sposobu zagospodarowania owoców i warzyw nieprzeznaczonych do sprzedaży (Dz. U. z 2009 r. Nr 5, poz. 29), lub

2) podmiotowi prowadzącemu biogazownię z przeznaczeniem na cele energetyczne.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że jest niekwestionowane przez organy, że skarżący dochował ww. wymogów dokumentacyjnych w odniesieniu do przeprowadzenia operacji wycofania z rynku jabłek.

Natomiast przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie, w związku

z wniesioną skargą, są decyzje o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2016r. b. Dyrektora OT ARR, na podstawie której przyznano skarżącemu wsparcie za wycofanie z rynku jabłek wydane w rezultacie postępowania nadzwyczajnego, kontrolnego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Jako powód stwierdzenia nieważności ww. decyzji, organy wskazują rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na przyznaniu skarżącemu płatności pomimo, że ww. był członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw, która otrzymała dofinansowanie w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie dla producentów owoców i warzyw (DowIII)". Organy wskazały, że z informacji, które z urzędu posiadał b. Dyrektor OT ARR wynika, że P. P.

w momencie wycofania jabłek z rynku był członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw [...] sp. z o.o., która realizuje program operacyjny. Skarżący składając wniosek o przyznanie wsparcia zadeklarował, że jest producentem owoców

i warzyw nie będącym członkiem organizacji producentów owoców i warzyw oraz podpisał oświadczenie, że zapoznał się z warunkami uczestnictwa w mechanizmie

i zobowiązuje się do ich przestrzegania. Jednocześnie organy ustaliły i podniosły, że [...] sp. z o.o. dwukrotnie przyznano wsparcie w ramach ww. mechanizmu na podstawie decyzji z dn. [...] września 2016 r. i decyzji z dn. [...] września 2016 r.

W tej sytuacji skarżący jako wspólnik organizacji producentów owoców i warzyw [...] sp. z o.o., mając wiedzę o zasadach uczestnictwa w mechanizmie wycofania owoców na bezpłatną dystrybucję, nie był uprawniony do udziału w tym programie operacyjnym jako indywidulany producent i w konsekwencji otrzymane przez niego wsparcie należy uznać za niezasadne.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji jest art. 156 § 1 pkt 2 kpa stosownie do którego "organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa".

W doktrynie i w orzecznictwie jednomyślnie przyjmuje się, że na tej podstawie prawnej eliminuje się decyzję, która w sposób oczywisty, wyraźny, bezsporny została podjęta bez podstawy prawnej, bądź pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i nie może przez to być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że

o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja ( m.in. orzeczenie NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04, Lex 165717).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia,

a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30 marca 2004 r. IVSA 3763/03 Lex 156952). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności zarówno skutki gospodarcze jak i społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo w sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowoadministracyjnymi utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny (tak m.in. WSA w Warszawie wyrok z dnia 4 marca 2004 r. IVSA 3121/02 Lex 156916).

Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania, że kwestionowana decyzja b. Dyrektora OT ARR z dn. [...].08.2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem § 4 ust.1 i § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia RM z dn. 23.10.2014 r.

Jest niekwestionowane przez organy, że skarżący złożył powiadomienie

o zamiarze przystąpienia do operacji wycofania z rynku jabłek na bezpłatną dystrybucję mając status IP ( indywidualnego producenta) – organizacja producentów [...] sp.

z o.o. której był wówczas wspólnikiem nie uczestniczyła ww. programie operacyjnym.

Wniosek o przyznanie wsparcia skarżący złożył po połączeniu OP [...] z OP [...]. Jest także niekwestionowane przez organy, że OP [...] sp. z o.o. w swoich powiadomieniach i wnioskach o udzielenie wsparcia nie uwzględniła gospodarstwa skarżącego.

Stąd w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, uzasadnione jest stwierdzenie, że w przepisach prawnych dotyczących wsparcia dla IP oraz OP występuje luka prawna, która nie przewiduje udziału w programie operacyjnym podmiotu w sytuacji zmiany statusu faktycznego lub prawnego (jak w przypadku skarżącego).

Jednocześnie w ocenie Sądu nie można takiej luki prawnej kwalifikować jako rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 kpa.

Jest bezsporne, że skarżący spełnił warunki udzielenia wsparcia, ponadto

w sprawie nie doszło do otrzymania przez skarżącego żadnego podwójnego dofinansowania unijnego lub krajowego w rozumieniu art. 9 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1031/2014. A więc stanowisko organów o nienależnie pobranych środkach jest również nieuzasadnione.

W ocenie Sądu skarżący otrzymał wsparcie jako IP, a fakt jego członkostwa

w OP [...] sp. z o.o. w dacie złożenia wniosku i otrzymania wsparcia nie miał wpływu na zasadność otrzymanego wsparcia, które realizowało się niezależnie od członkostwa skarżącego w OP [...] sp. z o.o.

W prowadzonym postępowaniu organy winny zatem ponownie rozpatrzyć sprawę, mając na względzie wskazane powyżej rozważania Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku ( pkt 1 wyroku).

Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę [...] zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego ([...]zł) oraz wynagrodzenia adwokata ([...] zł), jak też zwrotu opłaty skarbowej ( pkt 2 wyroku).