Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1539/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 15
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: Art. 80  w zw. z art. 140ma
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi E. Spółki z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 lipca 2022 r. Nr SKO.RD/4120/131/2022 w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej E. Spółki z o.o. w K. kwotę 1037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 19 lipca 2022 r., znak: SKO.RD/4120/131/2022, wydaną na podstawie art. 80y w zw. z art. 140ma ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 988 z późn. zm. – dalej powoływanej jako "p.r.d.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej powoływanej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania E. sp. z o.o. w K. (dalej określanej jako "strona skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 17 marca 2022 r., znak: [...], orzekającej o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3000,00 zł za naruszenie obowiązku zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych wydanych decyzją o profesjonalnej rejestracji pojazdów nr [...] z dnia 20 października 2020 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Opisaną na wstępie decyzją orzeczono o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3000,00 zł za naruszenie ww. obowiązku.

W uzasadnieniu decyzji przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, powołano się m.in. na treść art. 233 Kodeksu karnego, art. 80c i art. 80y p.r.d., a nadto podkreślono, że po przeanalizowaniu akt sprawy oraz stanu faktycznego, zbadano przesłanki z art. 189f § 1-3 k.p.a. i nie znaleziono podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ani też do określenia jej w innym wymiarze. Podano przy tym, iż skutki zaistniałego naruszenia należy postrzegać w aspekcie uprawnień realizowanych przez inne podmioty mające wgląd do informacji zamieszczonych w systemie Centralnej Ewidencji Pojazdów, o których mowa w art. 80c ust. 1 p.r.d. Podniesiono także, iż informacje dotyczące profesjonalnej rejestracji pojazdów – zgodnie z art. 80b p.r.d. – zamieszczane są w ewidencji pojazdów, zaś naruszenie przez stronę terminu odnosi skutki w sferze uprawnień podmiotów posiadających dostęp do ewidencji. Wyjaśniono przy tym, że powyższe oznacza, iż każde opóźnienie strony pozbawia organ, z wszelkimi tego konsekwencjami, możliwości prowadzenia prawidłowego i zgodnego ze stanem faktycznym oraz oczekiwaniami wobec zobowiązanego rejestru publicznego.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła strona skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości ze względu na naruszenie przez organ obowiązku zawiadomienia o uchybieniu terminu wraz z wyznaczeniem terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, ewentualnie zaś uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy albo też uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji organu I instancji naruszenie:

1. art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm. – dalej powoływanej też jako "specustawa covidowa"), poprzez niezawiadomienie o uchybieniu terminu wraz z wyznaczeniem terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu;

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową, niewszechstronną i dowolną ocenę dowodów, zaniechanie dokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, do załatwienia sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;

3. art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w zakresie spełnienia w sprawie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a.;

4. art. 140ma ust. 1 pkt 1 p.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie w postaci nałożenia na stronę kary pieniężnej pomimo zaistnienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a.;

5. art. 189f § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo spełnienia ustawowych przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, przywołując na poparcie swojej argumentacji orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy przedstawicieli nauki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po rozpatrzeniu odwołania oraz zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na treść art. 80y ust. 1 i art. 140ma ust. 1 oraz art. 80u ust. 1 p.r.d. wskazał, że z akt sprawy wynika, iż ustawowy okres nieprzekraczający 30 dni (termin materialnoprawny) od dnia wygaśnięcia ww. decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów z dnia 20 października 2020 r. upłynął stronie w dniu 20 listopada 2021 r. Tym samym w ocenie organu II instancji, strona zawiadamiając organ właściwy o zwrocie blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych w dniu 30 listopada 2021 r. uchybiła temu nieprzekraczalnemu terminowi, stąd też zdaniem organu odwoławczego organ słusznie orzekł o nałożeniu ww. kary pieniężnej zgodnie z obowiązującymi przepisami przedmiotowej ustawy.

Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona w uzasadnieniu odwołania nie powołała się na okoliczności, które mogłyby skutkować przyjęciem, iż w sprawie do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej (art. 189e k.p.a.).

Podkreślono również, że art. 140ma p.r.d. nie pozostawia uznaniu organu administracji wysokości nałożenia kary pieniężnej za przedmiotowe naruszenie, gdyż z przepisu tego jasno wynika, iż kara winna wynieść kwotę 3000,00 zł, a nie inną – dowolnie ustaloną przez organ.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że nieznajomość bądź niezrozumienie danych przepisów prawa nie zwalnia z obowiązku ich stosowania. Ponadto w ocenie organu II instancji słusznie zauważył organ I instancji, że niespełnione zostały przesłanki z art. 189f k.p.a.

Na zakończenie organ II instancji wskazał, że powoływany przez pełnomocnika strony art. 15zzzzzn2 specustawy covidowej stosuje się do terminów procesowych, a nie materialnoprawnych.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że w ramach kontroli instancyjnej należało podzielić stanowisko organu I instancji, a nadto dodał, że w jego ocenie zasadne było utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, gdyż decyzja ta była prawidłowa. Podkreślono bowiem, że stanowisko organu I instancji znajdowało uzasadnienie prawne i faktyczne, zaś decyzja organu I instancji została podjęta po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania administracyjnego.

Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosła strona skarżąca – E. sp. z o.o. w K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania administracyjnego w całości ze względu na bezprzedmiotowość postępowania spowodowaną naruszeniem przez organ I instancji obowiązku zawiadomienia strony skarżącej o uchybieniu terminu wraz z wyznaczeniem terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, ewentualnie zaś uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązania organu do wydania decyzji wskazując rozstrzygnięcie sprawy poprzez odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. albo też w ostateczności uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, a także zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Strona skarżąca powtórzyła w treści skargi zarzuty podniesione uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podtrzymując i rozszerzając w tym zakresie przedstawioną przez siebie argumentację na ich poparcie oraz powołując orzecznictwo sądów administracyjnych i poglądy przedstawicieli nauki prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji orzekającą o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za naruszenie obowiązku zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych wydanych decyzją o profesjonalnej rejestracji pojazdów nr [...] dnia 20 października 2020 r.

Podstawę materialną nałożenia kary pieniężnej stanowił przepis art. 80y w związku z art. 140ma ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 988; powoływanej dalej jako "p.r.d."). Zgodnie z art. 80y ust. 1 p.r.d. w ciągu 30 dni od dnia wygaśnięcia albo uchylenia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów podmiot uprawniony jest obowiązany zwrócić staroście blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalne dowody rejestracyjne oraz profesjonalne tablice (tablicę) rejestracyjne, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu. Art. 140ma ust. 1 pkt 1 p.r.d. stanowi z kolei, że podmiot uprawniony, który nie zwrócił staroście w terminie, o którym mowa w art. 80y ust. 1, blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych, podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł.

Należy wskazać, że określony w art. 80y ust. 1 p.r.d. termin trzydziestodniowy jest terminem materialnoprawnym. Terminy prawa materialnego nie podlegają modyfikacji przez organ, z tego względu co do zasady niedopuszczalne jest ich ewentualne przywrócenie. Powyższa zasada nie obowiązuje jednak w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Organy dokonując oceny przesłanek z art. 80y ust. 1 p.r.d. w zw. z 140ma ust. 1 pkt 1 p.r.d. nie dostrzegły bowiem, że w dacie orzekania obowiązywał przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842; dalej powoływanej jako "ustawa COVID-19") dodany przez art. 1 pkt 24 ustawy z 9 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 568) o zmianie ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).

Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz.U. z 2020 r. poz. 491). Omawiana regulacja niejako koryguje nowelizację ustawy COVID-19 dokonaną ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), w wyniku której m.in. uchylono przepis art. 15zzr ustawy COVID-19 obowiązujący od 31 marca 2020 r., który przewidywał w ust. 1 pkt 2, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wejście w życie 16 grudnia 2020 r. przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 miało na celu zniweczenie skutków prawnych uchylenia art. 15 zzr ustawy COVID-19.

Podkreślić należy, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 80y ust. 1 p.r.d. Z jego treści jednoznacznie wynika, że odnosi się on do terminów materialnych prawa administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 października 2021 r., I SA/Wa 918/21, wydany na tle regulacji zawartej w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Wobec tego organ rozpoznając sprawę - kierując się zasadami wynikającymi z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. - powinien był poinformować stronę skarżącą o treści przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19 r., przekroczeniu terminu do zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych i wyznaczyć jej 30 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu. Dopiero po złożeniu wniosku o przywrócenie terminu i jego rozpoznaniu albo po bezskutecznym upływie terminu do jego złożenia organ powinien podjąć decyzję w oparciu o art. art. 80y w związku z art. 140ma ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Stąd należało uznać, iż nałożenie kary pieniężnej z powołaniem się na wyżej wymienione przepisy było przedwczesne, jako że organy nie uwzględniły instytucji przywrócenia terminu prawa materialnego przewidzianej w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Powyższe naruszenie prawa stanowi samoistną i wystarczającą przyczynę wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Należy jednak podnieść, że nie wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za uzasadnione. Nie budzi wątpliwości, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy strona skarżąca uchybiła obowiązkowi przewidzianemu w art. 80y ust. 1 p.r.d., gdyż nie zwróciła staroście blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych w terminie 30 dni od dnia wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów. Decyzja o profesjonalnej rejestracji pojazdów została bowiem wydana w dniu 20 października 2020 r. i w na mocy art. 80u ust. 1 p.r.d. obowiązywała do dnia 20 października 2021 r. Zatem, jak prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, przewidziany w art. 80y ust. 1 p.r.d. termin 30 dni na zwrot staroście blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych upłynął w dniu 20 listopada 2021 r. Natomiast obowiązek zwrotu został wykonany dopiero w dniu 30 listopada 2021 r., to jest w 40 dniu od upływu terminu, co oznacza opóźnienie w realizacji obowiązku.

Jak już wyżej wskazywano konsekwencją uchybienia terminu jest zastosowanie normy art. 140ma p.r.d., który w ust. 1 pkt 1 przewiduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3000 zł na podmiot uprawniony, który nie zwrócił staroście w terminie, o którym mowa w art. 80y ust. 1, blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych.

W ocenie Sądu uprawnione jest także stanowisko organów obu instancji, że w przypadku kary przewidzianej w ostatnio przywołanym przepisie zastosowanie znajduje art. 189f k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 1).

W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (§ 2). Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (§ 3).

Przepis art. 189f k.p.a. zawarty jest w dziale IVa k.p.a. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Zatem reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Jednakże w przypadku kary pieniężnej, o której mowa w art. 140ma ustawy Prawo o ruchu drogowym, wymieniona ustawa ani też dział III Ordynacji podatkowej, do której odsyła art. 140n ust. 6 p.r.d., nie przewidują możliwości odstąpienia od nałożenia kary.

Tym samym okoliczności sprawy podlegały ocenie z punktu widzenia przepisu art. 187f k.p.a., w szczególności zaś § 1 pkt 1 tego artykułu, przewidującego odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Zauważyć należy, że ustawodawca nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien się kierować oceniając czy waga naruszenia prawa jest znikoma. Jak podkreśla się zaś w orzecznictwie, zasadne jest poszukiwanie kryteriów wagi naruszenia (znikomości naruszenia) w skutkach w obrębie dóbr chronionych normą sankcjonowaną. Każdorazowo należy oceniać przede wszystkim chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. W takim znaczeniu znikomość odnosi się do stopnia ingerencji w dobro chronione prawnie, za które ma być wymierzona sankcja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2022 r., sygn. I OSK 1110/21 i powołane tam poglądy doktryny, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2022 r., sygn. II GSK 744/19, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2020, sygn. IV SA/Wa 2666/19.).

W okolicznościach niniejszej sprawy na mocy art. 140ma p.r.d. kara pieniężna w ustalonej stałej wysokości 3000 zł jest nakładana na podmiot uprawniony w rozumieniu art. 80s ust. 2 p.r.d., który nie zwrócił staroście w terminie, o którym mowa w art. 80y ust. 1, blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych.

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 79), którą to ustawą wprowadzono do Prawa o ruchu drogowym instytucję profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, przepis art. 140ma powinien służyć legalnemu i bezpiecznemu użytkowaniu pojazdów w ruchu drogowym z nową formą profesjonalnej rejestracji pojazdów, przy jednoczesnym zagwarantowaniu ponoszenia odpowiedzialności przez te podmioty.

Bez wątpienia zwrot blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych w ściśle określonym terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji, która wyłącznie umożliwia ich wykorzystywanie, służy właśnie zapewnieniu legalnego użytkowania pojazdów z użyciem profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, a także niewątpliwie sprawowaniu w tym zakresie realnej kontroli przez organy państwa.

Przy ocenie znikomego naruszenia prawa należy mieć na uwadze okoliczność popełnienia deliktu administracyjnego przez podmiot profesjonalny - prowadzący działalność gospodarczą. W stosunku do takich podmiotów wyższe wymagania związane są z zawodowym charakterem ich działalności. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2022 r., sygn. II GSK 744/19).

Jednocześnie należy podnieść, że w toku dotychczasowego postępowania administracyjnego strona nie powołała się na jakiekolwiek konkretne okoliczności przemawiające za znikomym charakterem naruszenia prawa. Z uwagi na charakter normy art. 140ma p.r.d., która wiąże nałożenie kary z samym przekroczeniem ustawowego terminu zwrotu, a także mając na względzie opisany wyżej cel regulacji o charakterze prewencyjnym, nie można również uznać, by w okolicznościach sprawy za znikomą wagą naruszenia miały przemawiać brak odniesienia na skutek naruszenia korzyści majątkowej przez stronę, jak też jednorazowy charakter naruszenia.

W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wyjaśniono, że wejście w życie projektowanej ustawy spowoduje ograniczenie obciążeń administracyjnych, ułatwi mikro, małym i średnim przedsiębiorcom prowadzenie działalności gospodarczej i skróci czas prowadzenia czynności administracyjnych związanych z czasową rejestracją pojazdów. Zakładając, że obecna czasowa rejestracja jednego pojazdu zajmuje wnioskodawcy szacunkowo 1 h czasu spędzonego na czynnościach urzędowych w organie rejestrującym pojazdy, to przy założeniu rejestracji 100 pojazdów rocznie oznacza to 100 wizyt i 100 h dla 1 przedsiębiorcy. W wyniku wprowadzenia profesjonalnej rejestracji pojazdów, umożliwiającej podmiotom uprawnionym wykonywanie jazd testowych bez konieczności rejestracji każdego testowanego pojazdu odrębnie, przedsiębiorca otrzyma 100 blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych przy jednej wizycie w urzędzie. Przyjmuje się, że wynikające z tego oszczędności czasowe dla przedsiębiorcy wynosić będą 97 h (przy założeniu trwania załatwiania w urzędzie formalności związanych z profesjonalną rejestracją szacunkowo ok. 3 h). Jednocześnie analiza oddziaływania projektowanej regulacji na podmioty uprawnione wykazała, że podmioty te, korzystając z projektowanej profesjonalnej rejestracji pojazdów zamiast z czasowej rejestracji z wydanym pozwoleniem czasowym dla każdego pojazdu odrębnie, uzyskają wymierne skutki finansowe w postaci zmniejszonych wydatków związanych z uzyskaniem decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów i czasowym użytkowaniem testowanych pojazdów w ruchu drogowym.

Zatem nowa instytucja profesjonalnej rejestracji pojazdu i zawarte w tym zakresie regulacje miały także na celu istotne korzyści, zarówno organizacyjne, jak i finansowe, po stronie prowadzących działalność gospodarczą podmiotów uprawnionych. Korzystając z tych regulacji profesjonalne podmioty, do których wyłącznie były one skierowane, powinny jednak także zapoznać się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i przestrzegać wszelkich związanych z tym obowiązków.

Zarzut naruszenia art. 189f § 1 k.p.a. Sąd uznał zatem za bezzasadny.

Reasumując, wobec zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego, to jest art. 15 zzzzzn2 specustawy covidowej Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zastosują się - zgodnie z art. 153 p.p.s.a. - do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w niniejszym uzasadnieniu.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, na podstawie art. 200 p.p.s.a. związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.