Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 679/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.67a par.1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W. S. Z. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości wraz z odsetkami oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewódzki Szpital Zespolony w T. zwrócił się z wnioskiem do Prezydenta Miasta T. o umorzenie zaległego zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za okres X-XII 2006r.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, która nie odbiega od sytuacji innych placówek służby zdrowia w Polsce. Sytuację tę charakteryzuje: ujemny wynik finansowy, wysokie zobowiązania z tytułu dostaw towarów i usług m.in. za leki, odczynniki, sprzęt medyczny, wyżywienie pacjentów, nośniki energii. Szpital poinformował, iż leczy bezpłatnie i bez jakichkolwiek opłat dodatkowych - na podstawie umów z Narodowym Funduszem Zdrowia, narzucającym ceny w sposób jednostronny. Z uwagi na szczupłość finansowych środków publicznych, ceny usług są niedoszacowane. Szpital natomiast, zgodnie z art. 7 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej ma bezwzględny obowiązek udzielania świadczeń medycznych nawet bez podpisania umów z Narodowym Funduszem Zdrowia. Świadczenia zdrowotne są udzielane również wówczas, gdy nie ma pewności co do uzyskania odpłatności za usługę, a występuje natychmiastowa potrzeba udzielenia pomocy ze względu na zagrożenie życia i zdrowia.

Podniesiono, że Szpital sprawuje opiekę stacjonarną i ambulatoryjną nad mieszkańcami województwa kujawsko-pomorskiego, przede wszystkim nad mieszkańcami powiatu toruńskiego, udziela również świadczeń zdrowotnych ludności z pozostałej części kraju i cudzoziemcom na podstawie ogólnie obowiązujących przepisów.

Z załączonej do wniosku informacji o sytuacji finansowej Szpitala za okres I-X 2006 r. wynika, że w ciągu 10 pierwszych miesięcy 2006 r. Szpital wygenerował stratę w wysokości 3.029.000 zł.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta T. odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za okres X-XII 2006r. w wysokości 46.302 zł wraz z odsetkami w kwocie 488 zł.

W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie zostało przeprowadzone w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, będącego podstawą przyznania ulgi, do której nie mają zastosowania przepisy dotyczące pomocy publicznej.

Organ podał, że przesłanka "ważnego interesu" sprowadza się do obniżenia zdolności płatniczych podatnika, spowodowanych zdarzeniem losowym, których podatnik nie mógł przewidzieć, ani którym nie mógł zapobiec, niezależnym od sposobu jego postępowania. Pod pojęciem "interesu publicznego" należy rozumieć potrzebę, której zaspokojenie powinno służyć zbiorowości lokalnej lub całemu społeczeństwu.

Organ zaznaczył, że sytuacja finansowa przedstawiona przez Wojewódzki Szpital Zespolony dotknęła po reformie służby zdrowia wiele jednostek udzielających świadczeń zdrowotnych i nie kwestionuje faktu, że znalazły się one w bardzo trudnym położeniu. Jednakże niekorzystne skutki przeprowadzonej reformy winny stanowić podstawę do weryfikacji jej założeń przez ustawodawcę, a nie przesłankę do rezygnacji przez gminę z zagwarantowanego jej przez ustawodawcę dochodu, jakim jest podatek od nieruchomości.

Zdaniem organu złagodzenie przez ustawodawcę ciężaru opodatkowania podatkiem od nieruchomości, poprzez znaczące obniżenie stawki podatkowej, poza osłabieniem finansów samorządowych - nie poprawiło sytuacji szpitali. Ustawą natomiast z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, wprowadzono mechanizmy umożliwiające restrukturyzację zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych zakładów opieki zdrowotnej, w tym roszczeń pracowniczych. W celu uzyskania środków na restrukturyzację umożliwiono zaciągnięcie pożyczki z budżetu państwa, emitowanie obligacji, a także zaciąganie kredytów bankowych. Ponadto przewidziano również możliwość uzyskania dotacji.

Szpital korzystając z przysługującego mu prawa przystąpił do restrukturyzacji poprzez złożenie Wojewodzie Kujawsko-Pomorskiemu działającemu jako organ restrukturyzacyjny, projektu programu restrukturyzacyjnego. Projekt ten został pozytywnie zaopiniowany uchwałą Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Zgodnie z projektem programu restrukturyzacyjnego Szpital osiągnie dodatni wynik finansowy w 2007 r., przy czym wśród zagrożeń dla realizacji programu nie wskazano konieczności wywiązania się z obowiązku publicznoprawnego w podatku od nieruchomości.

Ponadto na mocy uchwały Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 23 maja 2005 r. w sprawie wojewódzkiego wieloletniego planu inwestycyjnego na lata 2005-2008, Szpital uzyskał kwotę [...] na modernizację, adaptację, remont obiektów Szpitala oraz zakup sprzętu i aparatury medycznej.

W ocenie organu, przy takich mechanizmach wsparcia, brak jest aktualnie uzasadnienia dla niemożności zrealizowania świadczenia publicznoprawnego, jakim jest podatek od nieruchomości, szczególnie, gdy zobowiązanie to ma charakter stały, jego wysokość można zaplanować już w IV kwartale roku poprzedzającego, a ustawodawca dodatkowo gwarantuje spłatę w 12 miesięcznych ratach.

Organ podniósł, że stosując instytucję umorzenia należy mieć na względzie, iż każda ulga na gruncie prawa podatkowego ma charakter nadzwyczajny, a przy jej udzielaniu należy kierować się również naczelnymi zasadami prawa podatkowego, tj. równości i powszechności opodatkowania. Nie ma uzasadnienia dla ponoszenia przez budżet Miasta rokrocznie konsekwencji niedofinansowywania Szpitala przez NFZ. Każda bowiem udzielona Szpitalowi ulga, polegająca na odstąpieniu od dochodzenia podatku prowadzi do uszczuplenia dochodów budżetu Miasta. Określone zasoby tegoż budżetu pozwalają zaś na zrealizowanie zaplanowanych zadań służących społeczności lokalnej. Mając na względzie konieczność wywiązania się z tychże zadań organ stwierdził, że rezygnacja z dochodzenia kwoty podatku od nieruchomości, stanowiącego istotną część wpływów własnych do budżetu, aktualnie nie leży w interesie Miasta.

Od decyzji organu I instancji podatnik złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji lub o udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące X - XII 2006r.

Podniósł, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji nie jest zgodne ze stanem faktycznym i nie uwzględnia rzeczywistej sytuacji finansowej Szpitala. Pominięto fakt, że Szpital jest jednostką powołaną do ratowania życia i zdrowia pacjentów oraz nie wzięto pod uwagę aktualnej zdolności płatniczej. Wnioskodawca wskazał, iż jedynym powodem odmowy były perspektywiczne założenia z programu restrukturyzacji planowane na rok 2007. Także pozyskanie środków na modernizację nie może być powodem odmowy udzielenia ulgi. Wnioskodawca argumentuje, iż to on jako jednostka powołana do ratowania życia i zdrowia mieszkańców Torunia i okolic wypełnia konstytucyjne prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej tychże mieszkańców i to właśnie jest interes społeczności. Wnioskodawca podał, że 75 % świadczeń zdrowotnych udzielanych jest na rzecz mieszkańców Miasta Torunia.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że Szpital jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, którego statutowym zadaniem jest udzielanie świadczeń zdrowotnych. Szpital finansowany był przez Kasę Chorych, a obecnie przez NFZ. Podano, iż organ I instancji przyznał ulgę Szpitalowi w postaci umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2003-2005 w kwocie [...]

Zdaniem organu odwoławczego, rozpatrywano możliwość przekazania części nieruchomości gruntowych w trybie art. 66 ustawy Ordynacja podatkowa celem zmniejszenia zadłużenia. Propozycje Prezydenta Miasta T. skierowane do Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego o zastosowanie art. 66 Ordynacji podatkowej nie zostały pozytywnie rozwiązane. Ponadto dokonano szczegółowej analizy wzajemnych relacji oraz interesów wnioskodawcy i interesu publicznego. Dokonano również analizy i oceny wartości zastosowanych ulg w odniesieniu do lat poprzednich.

Nadto, zebrano materiał dowodowy pozwalający na analizę przychodów i strat Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego za okres od stycznia do października 2006r, który jest okresem związanym bezpośrednio z wnioskowaną ulgą. Organ I instancji dokonał także analizy bieżącej sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, a zwłaszcza analizy przychodów i strat.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji ocenił sytuację wnioskodawcy, ważył interes podatnika oraz interes publiczny. Analiza szczegółowa i wielowątkowa daje podstawę do przyjęcia jako prawidłowego działania organu I instancji.

Organ odwoławczy nie znalazł uzasadnienia dla skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia wniosku. W decyzji znajdują się bowiem zestawienia bieżących danych i ustaleń istotnych dla rozpatrywanego okresu i sytuacji wnioskodawcy stosownie do treści art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji nie rozstrzygał w interesie Miasta lecz wziął pod uwagę interesy Miasta oraz interesy podatnika i je wyważył.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący Szpital wniósł skargę do tut. Sądu. Zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez brak uwzględnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej i błędne uznanie, że organ I instancji wyważył interes podatnika i interes publiczny, a także naruszenie art. 7 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji W uzasadnieniu podniósł, że wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ I instancji nie uwzględnił interesu podatnika ani interesu publicznego odmawiając umorzenia zaległości podatkowej. Wydana w sprawie decyzja organu I instancji wykracza poza granice uznania administracyjnego, a część podniesionych w niej argumentów jest błędnych i nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji placówki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wydanej decyzji nie dokonało oceny zarzutów podnoszonych przez Szpital w odwołaniu od decyzji Prezydenta.

Nie wzięto pod rozwagę faktu, że Szpital jest placówką publicznej służby zdrowia udzielającej świadczeń zdrowotnych przede wszystkim dla mieszkańców Torunia. Szpital nie jest podmiotem nastawionym na osiąganie zysków, a kłopoty finansowe w jakie popadł, są wynikiem głównie braku konkretnych rozwiązań systemowych w zakresie prawidłowego finansowania służby zdrowia. Okoliczność ta jest faktem znanym powszechnie, dotykającym niemal wszystkie placówki służby zdrowia w Polsce.

Ponadto, doceniając fakt, że w latach 2003-2005 Prezydent Miasta T. umarzał zaległość podatkową Szpitala z tytułu podatku od nieruchomości, skarżący podniósł, że w 2006r. w sytuacji finansowej Szpitala, ani w jego sytuacji prawnej, nie zaszła żadna tego typu zmiana, która uzasadniałaby zaprzestanie udzielania ulgi. Co więcej według wiedzy podatnika - inne placówki służby zdrowia z terenu Miasta T. korzystają z umorzenia podatku od nieruchomości, co może sugerować nierówne traktowanie jednych podatników w relacji do innych. Podniesiono, że szereg argumentów przytoczonych przez organ I instancji nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się jednak do żadnego z zarzutów podniesionych przez Szpital w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta T., nie wyjaśniając tym samym dokładnie stanu sprawy, co stanowi naruszenia art. 7 k.p.a.

Zdaniem podatnika, pozyskiwanie przez Szpital środków unijnych oraz dotacji z organu założycielskiego na modernizację placówki nie powoduje poprawy sytuacji finansowej Szpitala. Konieczność dostosowania budynków Szpitala do wymogów prawa unijnego jest bezwarunkowa, a brak realizacji obowiązujących w tym zakresie przepisów doprowadziłby do konieczności zamknięcia placówki. Szpital pozyskuje środki unijne własnym staraniem, konkurując z innymi placówkami i odnosząc konkretne efekty, które pozwoliły między innymi na modernizację ocieplenia Szpitala. Środki pozyskane z Unii Europejskiej oraz środki przekazywane przez organ założycielski nie wpływają na poprawę sytuacji finansowej Szpitala, bowiem są to środki celowe, które mogą być wykorzystane tylko i wyłącznie na wyraźnie wskazane cele remontowe i zakup sprzętu. Powoływanie faktu pozyskania przez Szpital środków na cele remontowe jako uzasadnienie odmowy udzielenia ulgi w podatku od nieruchomości, nosi znamiona swoistego "karania" za aktywność i dążenie do utrzymania odpowiedniego standardu placówki, co jest koniecznością w świetle przepisów prawa.

Skarżący zarzucił, że w podobnym kontekście organ I instancji użył argumentów dotyczących wdrożonego programu restrukturyzacyjnego. Szpital dokłada wszelkich starań w celu realizacji założonego programu, jest on jednak w toku i trudno na chwilę obecną przesądzać jednoznacznie jaki poziom wyniku finansowego zostanie osiągnięty przez placówkę na koniec roku 2007 r. Nie można też hipotetycznym wynikiem finansowym planowanym na koniec 2007 r. uzasadniać odmowy umorzenia podatku za 2006 r. Po raz kolejny organ I instancji w swoisty sposób "karze" więc podatnika za to, że podejmuje starania i działania, które w przyszłości mają zaowocować poprawą jego sytuacji finansowej.

W ocenie skarżącego nie sposób zgodzić się także z uzasadnieniem decyzji Kolegium odnoszącym się do rozpatrywania możliwości przekazania części nieruchomości gruntowych w trybie art. 66 Ordynacji podatkowej. Okoliczności te nie były powoływane w decyzji organu I instancji. Zgodnie z brzmieniem art. 66 Ordynacji podatkowej przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz gminy, powiatu, województwa w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody ich budżetów następuje na wniosek podatnika, a zatem ma charakter dobrowolny.

W kontekście niniejszej sprawy tego typu propozycję Prezydenta Miasta T. skierowaną do organu założycielskiego trudno traktować jako wyraz dobrej woli w rozwiązaniu kwestii zaległości podatkowej podatnika, tym bardziej że Prezydentowi znany jest charakter i znaczenie tych nieruchomości dla Szpitala. Propozycja dotyczyła bowiem działek będących we władaniu Szpitala, istotnych z punktu widzenia celu funkcjonowania placówki, na których znajduje się przyszpitalny park. Istnienie tego rodzaju miejsca jest bardzo ważne z punktu widzenia procesu leczenia pacjentów, a także naturalnej ochrony Szpitala przed zanieczyszczeniami powietrza. Na jednej z działek w przyszłości, ma powstać nowy blok operacyjny i sterylizacja, a także lądowisko dla helikopterów przywożących pacjentów. Inwestycje te są niezbędne z punktu widzenia sprawnego funkcjonowania Szpitala, a wyzbycie się gruntów pod przyszłe inwestycje jest niemożliwe i mogłoby stanowić zagrożenie dla rozwoju placówki. Podnieść należy także całkowitą nieadekwatność wartości przedmiotowych działek do poziomu zaległości podatkowych Szpitala. Skarżący stwierdził, że interes publiczny wyrażony koniecznością udzielania świadczeń medycznych, głównie mieszkańcom Miasta T. w powiązaniu z interesem podatnika znajdującego się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, która nie daje mu jednak możliwości odmowy ratowania życia i zdrowia pacjentów, w pełni uzasadnia pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w kontekście brzmienia art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego interes publiczny, jak również interes podatnika nie zostały w niniejszej sprawie rozpatrzone i uwzględnione w sposób odpowiadający faktom. Rozumiejąc inne potrzeby społeczności lokalnej, które zaspokaja Prezydent Miasta T., skarżący po raz kolejny wskazuje, że trudno znaleźć inną tak ważną z punktu widzenia lokalnej społeczności potrzebę, jak udzielanie pomocy chorym mieszkańcom Miasta i ratowanie ich życia oraz zdrowia.

Zdaniem strony skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swojej decyzji w ogóle nie rozpoznało interesu publicznego ani interesu podatnika, pomijając milczeniem wszystkie argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządów Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację w zakresie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Dodało, że stosownie do art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej w sprawach uznaniowych Kolegium nie może udzielić ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, powinno natomiast uchylić decyzję organu I instancji wówczas, gdy istnieją ku temu podstawy stosownie do art. 233 § 2 tej ustawy.

Pismem z dnia [...] Szpital poinformował, że termin płatności zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości będących przedmiotem odmowy umorzenia, został odroczony przez Prezydenta Miasta T. do [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269).

Spór sprowadza się do ustalenia, czy zgodne z prawem jest rozstrzygnięcie organu podatkowego odmawiające skarżącemu Samodzielnemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za X-XII 2006r. w kwocie [...] wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległość podatkową, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Warunkiem zatem umorzenia zaległości podatkowej jest wystąpienie jednej z dwóch ww. przesłanek, tj. ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Nie budzi wątpliwości, że wystarczy jedna z nich do zastosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowej.

Podkreślić należy, że decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie wskazanego wyżej przepisu są wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę.

Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej, jednakże kontrola tego typu decyzji ogranicza się wyłącznie do badania poprawności przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem. Tym samym, skoro sąd dokonuje wyłącznie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie jest władny wkraczać w sferę samego uznania organów podatkowych. W świetle wskazanego wyżej przepisu sąd nie jest bowiem uprawniony ani do oceny słuszności ani celowości zaskarżonej decyzji. Powyższe stanowisko dotyczące zakresu kontroli sądu w tego rodzaju sprawach zostało powszechnie przyjęte w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 08 listopada 1996r., sygn. akt III RN 24/96, wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000r., sygn. akt I SA/Gd 992/99, wyrok NSA z dnia 28 października 2003r., sygn. akt SA/Bd 1830/03).

Dla przyjęcia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy Sąd bada czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone w ustawie Ordynacja podatkowa zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 122 tej ustawy, w toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (w skardze błędnie podano art. 7 k.p.a., który nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie). W związku z tym, są one na mocy art. 187 § 1 ww. ustawy zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Jednakże przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzyganiu nie oznacza dowolności.

Należy podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie organ podatkowy – przy udziale strony skarżącej - zebrał materiał dowodowy i ocenił go w celu ustalenia, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Przesłanka ważnego interesu podatnika nie została zdefiniowana, a jej rozumienie ukształtowało głównie orzecznictwo sądowe i doktryna. Analizując orzeczenia sądowe, gdzie na gruncie konkretnych spraw doprecyzowano pojęcie ważnego interesu podatnika, należy wskazać, że mieści się w nim ochrona wartości powszechnie cenionych, wysoko usytuowanych w ich hierarchii. Przyjmuje się, że w ramach ważnego interesu podatnika mieszczą się np. sytuacje nadzwyczajnej czy losowej utraty możliwości zarobkowania (wyrok NSA z 22.04.1999r SA/Sz 850/98, wyrok NSA z 21.05.2003r III SA 2752/01). Przesłankę taką należy oceniać w oparciu o kryteria zobiektywizowane albowiem z subiektywnego punktu widzenia praktycznie każdy obowiązek zapłaty jest dolegliwy dla zobowiązanego do jego wykonania.

Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (wyrok NSA z 22.04.1999r. SA/Sz 850/98, wyrok NSA z 21.05.2003r III SA 2752/01).

W ocenie organu I instancji nie wystąpiła żadna z ww. przesłanek. Organ odwoławczy także nie doszukał się podstawy do zmiany tego stanowiska.

Zauważyć należy, że Prezydent Miasta T. szczegółowo przedstawił sytuację ekonomiczną strony skarżącej, uzasadnienie decyzji zawiera wiele danych w tym zakresie, a przedłożonych w znacznej mierze przez skarżący Szpital. Organ również podał, że podatnik przystąpił do skorzystania z pomocy w ramach restrukturyzacji na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2005r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 78, poz. 684 ze zm.). Na mocy tej ustawy umożliwiono zaciąganie pożyczki z budżetu państwa, emitowanie obligacji, a także zaciąganie kredytów bankowych w celu uzyskania środków na restrukturyzację. Z podanych organowi restrukturyzacyjnemu zagrożeń dla realizacji programu nie wskazano konieczności wywiązania się z obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości.

Ponadto Szpital otrzymał na mocy uchwały Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] (plan na lata 2005-2008) kwotę [...] na modernizację, adaptację, remont obiektów oraz zakup sprzętu i aparatury medycznej.

Organ odwoławczy ogólnie, niemniej jednak jako prawidłowe ocenił ustalenia organu I instancji w tym przedmiocie wskazując na zgodne z prawem w świetle art. 67a Ordynacji podatkowej odniesienie się nie tylko do sytuacji ekonomicznej z okresu 2006r., ale również 2007r.

Należy podkreślić, że istotne znaczenie dla zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych ma sytuacja majątkowa wnioskodawcy w dacie rozstrzygania przez organ. W związku z tym, za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący uwzględnienia przez organ również sytuacji finansowej w 2007r., zamiast koncentrowania się przede wszystkim na okresie, kiedy zaległość podatkowa powstała (2006r.). Nie bez znaczenia dla sprawy jest także ustalenie, że według założeń, Szpital ma osiągnąć dodatni wynik finansowy w 2007r., co wynika z projektu programu restrukturyzacji złożonego przez wnioskodawcę właściwemu organowi restrukturyzacyjnemu. Oczywiście, w przypadku, gdyby okazało się, że założenia były odmienne od zaistniałego stanu rzeczy, wówczas nie ma przeszkód, aby podatnik wystąpił z ponownym wnioskiem do organu podatkowego powołując się na nowe okoliczności.

Strona skarżąca ma w pełni rację, że na aprobatę zasługuje fakt pozyskiwania środków finansowych w ramach dotacji, czy z pomocy unijnej, nie oznacza to jednak, że narusza prawo ocena sytuacji ekonomicznej podatnika dokonana przez organ z uwzględnieniem powyższych okoliczności, które również kształtują tę sytuację wnioskodawcy ubiegającego się o ulgę podatkową. Nawet, jeżeli środki finansowe uzyskane przez Szpital muszą być przeznaczone na ściśle określony cel np. na remont, modernizację obiektów budowlanych, czy zakup sprzętu medycznego, to nie oznacza, iż nie mają wpływu na jego sytuację majątkową. Strona skarżąca już we wniosku o udzielenie ulgi wskazała na konieczne wydatki związane m.in. z zakupem sprzętu medycznego, jako uzasadnienie do ubiegania się o umorzenie zaległości podatkowych.

Zauważyć należy, iż sytuacja przedstawiona przez skarżący Szpital nie jest odosobniona, trudności finansowe dotykają wiele placówek służby zdrowia i to od wielu lat. Brak rozwiązań systemowych w zakresie prawidłowego funkcjonowania służby zdrowia, na którą to okoliczność powołuje się Szpital, nie stanowi podstawy do obligatoryjnego udzielenia ulgi podatkowej przez Prezydenta Miasta T. Również okoliczność udzielania corocznie przez ten organ ulg w postaci umorzenia zaległości podatkowych (za lata 2003-2005 umorzono zaległości w kwocie [...]) nie zobowiązuje Prezydenta do automatycznego umorzenia zaległości w latach następnych. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych nie może być powtarzającym się sposobem na rozwiązanie problemów ekonomicznych podatnika. Należy podkreślić, że zasadą jest płacenie podatków, a nie ich systematyczne umarzanie, tym bardziej, gdy sam podatnik zakłada, iż bieżący rok zamknie dodatnim wynikiem finansowym. Bez znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy jest okoliczność, że organ innemu podatnikowi umorzył zaległość podatkową.

Zauważyć należy, iż organ wprawdzie powołał się m. in. na interes Miasta odmawiając udzielenia ulgi, jednakże wyraźnie wskazał na obowiązek realizowania ze środków budżetu samorządu terytorialnego innych zadań publicznych. Trudno bowiem zakwestionować, aby wypełnienie nie tylko obowiązków z zakresu ochrony zdrowia, ale również w przedmiocie choćby szkolnictwa, czy bezpieczeństwa obywateli nie były równie ważnymi z punktu widzenia interesu publicznego.

W tym kontekście dokonana przez organy ocena co do istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych nie narusza prawa.

Odnośnie wywodów w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego w zakresie braku zgody na zastosowanie instytucji z art. 66 § 1 pkt Ordynacji podatkowej, należy stwierdzić, że nie stanowi to podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego (organ I instancji nie powołał się na tę okoliczność w swojej decyzji, lecz przywołał ją w stanowisku do złożonego odwołania). Na podstawie tego przepisu szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz gminy, powiatu lub województwa - w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody ich budżetów.

Przeniesienie następuje na wniosek podatnika, na podstawie umowy zawartej między wójtem, burmistrzem (prezydentem miasta), starostą albo marszałkiem województwa a podatnikiem. Nie budzi zatem wątpliwości, że istnieje taka możliwość prawna wygaśnięcia zaległości podatkowych, jednakże w tym miejscu należy przyznać racje skarżącemu, że wola na jego zastosowanie musi być po stronie podatnika.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał nie pozostawia wątpliwości, że podejmując rozstrzygnięcie organ podatkowy I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie, dokonał analizy wskazanych przez skarżącego okoliczności, zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu. W tej sytuacji odmowa skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej z podaniem przyczyn takiego rozstrzygnięcia nie narusza prawa.

Na marginesie należy zauważyć, że z pisma z dnia [...] strony skarżącej wynika, że Prezydent Miasta T. odroczył zapłatę zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości do końca stycznia 2008r. Tym samym podatnik korzysta z innego rodzaju ulgi.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

M. Łent H. Adamczewska – Wasilewicz E. Kruppik – Świetlicka