Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1111/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 3 września 2004 r. Z. B. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od dnia 15 grudnia 1997 r. do dnia 31 maja 2003 r. Podniósł, że do dnia 14 grudnia 1997 r. był wyłączony z ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, z uwagi na zatrudnienie w "W." P.W.K. K. Sp. z o.o. Zaznaczył, iż jednocześnie był ubezpieczony w KRUS, opłacając należne składki, jednakże został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników z powodu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 1 marca 1996 r. Wnioskodawca wskazał, iż nie jest w stanie zapłacić zaległych składek na ZUS, tym bardziej, że cały czas płacił składki na KRUS. Podkreślił, iż od ponad roku składki na ZUS płaci na bieżąco. Dodatkowo podniósł, iż prowadzona działalność gospodarcza jest ściśle powiązana z rolnictwem i uzyskiwane z niej dochody są niewielkie. Z. B. zaznaczył, iż cierpi na wiele chorób związanych z wiekiem i nie ma możliwości dodatkowej pracy, aby uregulować zaległe składki. Dodał, że ma na utrzymaniu studiującą córkę. W ocenie skarżącego, kwota zaległych składek jest zbyt wysoka, aby mógł ją spłacić bez uszczerbku dla siebie i rodziny.

Decyzją z dnia (...) marca 2005 r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (określany dalej jako "Zakład") odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu Zakład przytoczył treść art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.); dalej: "u.s.u.s.", określającego warunki umorzenia należności z uwagi na ich całkowitą nieściągalność, wyjaśniając, iż w przypadku wnioskodawcy nie istnieje przypadek całkowitej nieściągalności należności. W ocenie Zakładu, nie zachodzą również podstawy do umorzenia zaległych należności ze względu na szczególnie uzasadnione okoliczności.

Rozpoznając sprawę w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes Zakładu") decyzją z dnia (...) maja 2005 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję Zakładu z (...) marca 2005 r.

Powyższą decyzję Z. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1722/05 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał Ministra Polityki Społecznej jako organ właściwy do ponownego rozpatrzenia sprawy umorzenia należności z tytułu składek.

Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia (...) września 2006 r. przekazał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu na podstawie art. 83 ust. 4 u.s.u.s.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Zakładu decyzją z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu z dnia (...) marca 2005 r. W uzasadnieniu wskazano, iż z przedłożonej deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za 08/2006 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął dochód w wysokości (...) zł. Współmałżonka skarżącego jest zatrudniona jako nauczycielka na ¼ etatu z wynagrodzeniem (...) zł netto. Do czerwca 2006 r. wnioskodawca otrzymywał również dietę przewodniczącego rady w kwocie (...) zł. Podkreślono, iż skarżący spłaca zobowiązania wobec innych wierzycieli. Ponadto, posiada składniki majątkowe w postaci ½ domu jednorodzinnego typu bliźniak, trzech działek oraz samochodu osobowego D. E. rok produkcji (...) . Stwierdzono również, iż skarżący osiąga dochód z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności Prezes Zakładu uznał, iż w analizowanym przypadku nie zachodzi przesłanka w postaci całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Nie stwierdzono również dostatecznych podstaw do umorzenia należności na mocy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ze względu na szczególnie uzasadnione okoliczności.

Odnosząc się do zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów dotyczących wadliwości rozstrzygnięć Zakładu stwierdzających, iż skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu, Prezes Zakładu wyjaśnił, iż Z. B. nie wniósł odwołania od decyzji Zakładu z dnia (...) lipca 2004 r. obejmującej go obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym od dnia (...) grudnia 1997 r. tj. od dnia kiedy ustało zatrudnienie w Spółce "W." P.W.K. K. i nastąpiło wyłączenie z ubezpieczenia rolniczego.

W skardze do WSA w Warszawie, uzupełnionej pismem procesowym z dnia 19 marca 2007 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając Prezesowi Zakładu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego interpretację i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz naruszenie przepisów o właściwości organów wydających decyzję. Podkreślił, iż zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wynikły tylko i wyłącznie z winy Zakładu, który mimo interwencji nie wydał decyzji w sprawie objęcia skarżącego ubezpieczeniem społecznym. W ocenie skarżącego, Zakład zaniechał czynności, do których był zobowiązany, przez co naraził go na olbrzymie koszty. Zaznaczył, iż kwoty odsetek od zaległości znacznie przewyższają kwotę główną a powstałe opóźnienie nie wynika z jego winy. Skarżący wskazał, iż, wbrew twierdzeniom organu, nie jest w stanie spłacić całego zadłużenia. Wyjaśnił, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi wielkich zysków. Nie może również znaleźć nabywcy na posiadane po rodzicach gospodarstwo rolne. Przyznał, że żona osiąga pewne dochody, jednak ze względu na to, iż jest emerytowaną nauczycielką są to dochody niezbyt wielkie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071); dalej: "k.p.a." lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Zakładu, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Rozpatrując w pierwszej kolejności – jako najdalej idący - zarzut wydania zaskarżonej decyzji z dnia (...) stycznia 2007 r. z naruszeniem przepisów o właściwości, Sąd w składzie orzekającym stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, iż wskazane orzeczenie dotknięte jest wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd zważył, iż zgodnie z art. 181 k.p.a. organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne, a do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1 k.p.a., który stanowi, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. W rozpoznawanej sprawie takim przepisem jest art. 83 ust. 4 u.s.u.s., który wszedł w życie z dniem 24 sierpnia 2005 r. na mocy ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 150, poz. 1248). Przedmiotowa ustawa zmieniła dotychczasowe brzmienie ww. przepisu w ten sposób, iż od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Ponieważ ww. ustawa z dnia 1 lipca 2005 r., na mocy której zmiana ta została wprowadzona, nie przewidywała żadnych regulacji przejściowych, to milczenie ustawodawcy w tym względzie uznać należy za założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Fakt, iż w jakimś zakresie ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii intertemporalnej (stosowania ustawy do sytuacji zapoczątkowanych przed jej wejściem w życie) nie oznacza istnienia luki w prawie. Ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). Oznacza to, że mimo braku wyraźnej regulacji w tym względzie, kwestia intertemporalna i tak będzie rozstrzygnięta, tyle, że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. sygn. akt SK 39/03; OTK ZU Nr 5/A/2004, s. 561).

Jak wynika z powyższego, po zmianie brzmienia art. 83 ust. 1 pkt 4 u.s.u.s., tj. od dnia 24 sierpnia 2005 r., organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności jest - w drugiej instancji - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako organ załatwiający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W rozpatrywanej sprawie decyzja z dnia (...) stycznia 2007 r., została wydana przez Prezesa Zakładu, który utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) marca 2005 r. wydaną przez Zakład. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż ww. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.

Na marginesie zauważyć należy, iż decyzja drugoinstancyjna, której nieważność została stwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1722/05, została wydana przez Prezesa Zakładu w dniu (...) maja 2005 r., a więc przed dniem wejścia w życie ww. ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, a zatem orzeczenie Sądu w przedmiotowej sprawie zapadło na podstawie odmiennego stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z dnia 1 września 2004 r. (wpływ do organu w dniu 3 września 2004 r.), którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wraz z odsetkami.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec Zakładu zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Podkreślić należy, iż w uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi: "(...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi, umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.".

Należy wskazać, iż w przypadku braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Organy orzekające prawidłowo bowiem zauważyły, iż nie można przyjąć, że w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., z uwagi na prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej i uzyskiwanie z tego tytułu dochodów, uzyskiwanie dochodów z tytułu zatrudnienia przez współmałżonkę, posiadanie składników majątkowych w postaci domu jednorodzinnego typu bliźniak, działek, samochodu osobowego marki D. E. oraz spłacanie zobowiązań wobec innych wierzycieli.

Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z powołanym powyżej paragrafem 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia wymaga jednak, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Jak już zaznaczono powyżej, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz Zakład, który, jak zaznaczono powyżej, może je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.

Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu, Prezes Zakładu prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał, ażeby w stosunku do niego miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. wszelkie dokumenty złożone przez stronę oraz wszelkie podniesione przez nią okoliczności. Uwzględnił sytuację materialną zainteresowanego w kontekście osiągniętego przez niego dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, którego wysokość w okresie od stycznia do sierpnia 2006 r. wyniosła (...) zł oraz uzyskiwanej diety przewodniczącego rady w kwocie (...) zł w okresie do (...) czerwca 2006 r. Wziął również pod uwagę dochody małżonki w kwocie (...) zł miesięcznie uzyskiwane z tytułu zatrudnienia jako nauczycielka na ¼ etatu. Organ uwzględnił ponadto stan majątkowy zainteresowanego, w tym posiadane przez stronę prawo własności ½ domu jednorodzinnego typu bliźniak oraz prawa własności trzech działek. Do wszystkich tych okoliczności i dowodów organ odniósł się w zaskarżonej decyzji, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie w świetle przesłanek mających tu zastosowanie, a uregulowanych w § 3 cyt. powyżej rozporządzenia. Tym samym nie jest dowolnym wniosek organu, iż w przypadku skarżącego nie można stwierdzić, że zachodzą szczególne okoliczności związane z sytuacją rodzinną i stanem majątkowym uzasadniające umorzenie zadłużenia pomimo braku całkowitej nieściągalności.

Z wymienionych powodów Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących w istocie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a-3b u.s.u.s. poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja majątkowa i rodzinna nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o umorzenie należności wobec Zakładu.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem Zakładu jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Mając na względzie treść skargi Sąd dodatkowo wyjaśnia, iż jako sąd administracyjny kompetentny był jedynie do oceny pod względem legalności zaskarżonej decyzji, tj. decyzji wydanej w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Nie miał natomiast podstaw prawnych do oceny, czy wysokość zadłużenia wobec Zakładu została przez ten organ prawidłowo ustalona. Mając wątpliwości co do prawidłowości decyzji Zakładu z dnia (...) lipca 2004 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca winien, zgodnie z pouczeniem zawartym w ww. decyzji, odwołać się do sądu okręgowego. Z wyjaśnień Prezesa Zakładu zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, iż skarżący nie skorzystał jednak z posiadanego uprawnienia, co skutkowało uprawomocnieniem decyzji Zakładu z dnia (...) lipca 2004 r. Z tego też powodu Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów skargi, podniesionych również w piśmie procesowym z dnia (...) marca 2007 r., które sprowadzają się do kwestionowania przez skarżącego zasadności spłaty naliczonych przez organ należności, z uwagi na to, iż nie był informowany o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Podkreślić również należy, iż Zakład, a w II instancji Prezes Zakładu, wydając decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek, nie miał podstaw prawnych do uwzględnienia w tym postępowaniu faktu, iż skarżący nie posiadał wiedzy o powstałej zaległości, a co więcej, że został w tym przedmiocie wprowadzony przez organ w błąd poprzez zaniechanie wcześniejszego wydania decyzji o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Przesłanki, na podstawie których organ może umorzyć należności z tytułu składek zostały omówione powyżej i nie wynika z nich, aby taka okoliczność mogła uzasadniać umorzenie. Na marginesie należy jedynie zauważyć, iż z uzasadnienia ww. decyzji Zakładu z dnia (...) lipca 2004 r. wynika, że decyzja wyłączająca skarżącego z ubezpieczenia społecznego rolników została wydana przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dopiero w dniu (...) czerwca 2003, zaś wyrok sądu oddalający odwołanie skarżącego od powyższej decyzji Prezesa Kasy uprawomocnił się z dniem 13 lipca 2004 r. Bezsporne jest, iż powyższe okoliczności miały wpływ na brak wcześniejszego rozstrzygnięcia Zakładu w przedmiocie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Konkludując, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.