Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 823/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.- dalej "k.p.a.") i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.- dalej "u.ś.r."), po rozpatrzeniu odwołania W. P. (dalej "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r. skarżący wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką M. P..

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. organ pierwszej instancji, odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując, iż osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest osoba zdrową, pracuje zawodowo - art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, że ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawną matką zrezygnował z zatrudnienia. Oświadczył, że ojciec (mąż matki) pracuje i nie wykazuje chęci opieki nad żoną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r. uznało odwołanie za bezzasadne.

Uzasadniając swoje stanowisko SKO po przytoczeniu treści art. 17 ust 1, ust.1b i ust. 5 u.ś.r. wskazał, że osoba wymagająca opieki - matka wnioskodawcy - legitymuje się orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Zachodniopomorskim w S. z dnia [...] lutego 2016 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe. Ponadto orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS w K. z dnia [...] stycznia 2020 r. została uznana za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji, data powstania niepełnosprawności do samodzielnej egzystencji [...] października 2019 r. M. P. jest mężatką, mieszka razem z mężem i synem W. P., który sprawuje całodobową opiekę nad matką, co potwierdzone zostało podczas wywiadu środowiskowego z [...] lipca 2020 r.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Posiadanie tego orzeczenia przez współmałżonka osoby wymagającej opieki jest jedynym wyjątkiem określonym przez ustawodawcę, pozwalającym na przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innej uprawnionej osobie, pomimo że osoba, która wymaga opieki pozostaje w związku małżeńskim. Jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych wykładnia wskazanego przepisu, rozumiana celowościowo, umożliwia również uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji - w tym przypadku dziecku (syn), w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną - matką, nawet jeśli niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek - nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli. Do takich obiektywnych przyczyn należy zaliczyć stan zdrowia współmałżonka osoby niepełnosprawnej lub podeszły wiek, które powodują, że nie jest on w stanie być wsparciem dla osoby wymagającej opieki.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że wymagająca opieki matka odwołującego pozostaje w związku małżeńskim. Mąż jej pracuje, nie choruje (wywiad z dnia [...] lipca 2020r.) i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Organ podkreślił, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. sankcjonuje wartość wynikającą z małżeństwa, uznając, że małżeństwo osoby wymagającej opieki pozbawia tytułu do świadczenia pielęgnacyjnego inne osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki, a pozostającej w związku małżeńskim. Osoby pozostające w małżeństwie są zobowiązane do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra założonej przez zawarcie małżeństwa rodziny. Zadośćuczynienie tej powinności polega między innymi na sprawowaniu osobistej opieki nad współmałżonkiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i dopóki ciężar ten może być realizowany przez drugiego współmałżonka, dopóty inne osoby zobowiązane względem osoby wymagającej opieki pozostającej w związku małżeńskim nie mogą nabyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W przepisie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. ustawodawca potwierdził zatem, że obowiązek małżonka opieki i pielęgnacji względem współmałżonka legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wyprzedza obowiązek innych osób zobowiązanych do alimentacji względem niego, chyba że małżonek nie jest w stanie zrealizować obowiązku opieki i pielęgnacji, ponieważ sam legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co oznacza, że sam wymaga pomocy i opieki osób trzecich. Zatem, jeżeli inne osoby, wskazane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chcą zaopiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny pozostającym w związku małżeńskim i w tym celu rezygnują z pracy zarobkowej lub jej nie podejmują, to nie zawsze świadczenie pielęgnacyjne będzie im przysługiwało. W szczególności brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim i nie ma żadnych obiektywnych przeszkód do sprawowania opieki przez współmałżonka.

Biorąc pod uwagę powyższe organ wywiódł, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka negatywna warunkująca przyznanie świadczenia, określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Skoro bowiem wymagająca opieki matka wnioskodawcy pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak również nie występują inne obiektywne przyczyny uniemożliwiające sprawowanie przez niego opieki, to przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz syna byłoby nieuzasadnione.

W takim przypadku to na mężu - R. P. w pierwszej kolejności ciąży obowiązek sprawowania opieki nad żoną. Istota świadczenia pielęgnacyjnego nie polega bowiem na wspomaganiu rodziny podopiecznej pomocą finansową, bo tę funkcję spełniają świadczenia przyznawane w ramach pomocy społecznej, a jest ono ściśle powiązane z rezygnacją z aktywności określonych osób w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Skarżący zaskarżył opisaną wyżej decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze decyzji tej zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie czy małżonek M. P. faktycznie sprawuje opiekę nad nią, czy skarżący spełnia warunki niezbędne do skorzystania ze świadczenia pielęgnacyjnego, kto faktycznie opiekuje się M. P.,

- 86 k.p.a., poprzez zaniechanie przesłuchania strony w sytuacji, gdy pozostały w sprawie niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia,

- art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a wydanie rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu o literalne brzmienie przepisu,

- art. 8 k.p.a. w sposób nieuwzględniający zasady pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,

- art. 17 ust 1 u.ś.r., poprzez nieuwzględnienie, iż małżonek M. P. nie sprawuje nad nią faktycznej opieki a nadto podejmuje zatrudnienie, co powoduje, iż świadczenie pielęgnacyjne winno przysługiwać osobie, która faktycznie sprawuje opiekę nad uprawnionym i spełnia kryteria wskazane w powyższym przepisie,

- 17 ust. 5 pkt 2 u.ś.r., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, a tym samym pominięcie okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wydając zaskarżoną decyzję organ zarówno I jak i II instancji wyłącznie literalnie wyłożył przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie zważając jednak na okoliczności faktyczne niniejszej sprawy. Faktem jest, że M. P. oraz R. P. pozostają w związku małżeńskim. Mimo formalnego istnienia małżeństwa, R. P. w żadnym zakresie nie sprawuje opieki nad małżonką, która jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności a nadto jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Opiekę te sprawuje tylko i wyłącznie skarżący, który zrezygnował z tego powodu z zatrudnienia. W takiej sytuacji świadczenie pielęgnacyjne winno zatem przysługiwać osobie, która faktycznie tę opiekę sprawuje, rezygnując z podjęcia zatrudnienia, będąc jednocześnie osobą, o jakiej mowa w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. W ocenie skarżącego, okoliczność, że M. P. pozostaje w związku małżeńskim z R. P. nie oznacza, iż R. P. opiekuje się żoną, mimo iż M. P. oczekiwałaby takiej pomocy od męża. Matka jest zatem bezradna, gdyż nie może zmusić męża do sprawowania nad nią opieki. Z tych względów organ nie może opierać się tylko i wyłącznie na samej tej okoliczności, że M. P. ma współmałżonka, a powinien zbadać, czy pomimo iż osoba uprawniona pozostaje w związku małżeńskim, to współmałżonek faktycznie stanowi dla takiej osoby pomoc i wsparcie. M. P., jako osoba trwale niepełnosprawna w stopniu znacznym, również nie może pogodzić się z tym, iż jej mąż w żadnym razie nie poczuwa się do odpowiedzialności za nią i nie oferuje jakiejkolwiek pomocy. Z drugiej strony - gdyby nie skarżący, M. P. nie mogłaby liczyć na kogokolwiek. Intencją ustawodawcy było to, aby świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało osobie, która faktycznie sprawuje opiekę nad chorym i w tym celu rezygnuje z zatrudnienia. Taką osobą jest właśnie skarżący.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy (art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w K., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza S. odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad matką.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Natomiast w myśl art. 17 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) (...)

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że matka skarżącego jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy z związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Akta sprawy potwierdzają także ustalenia organu, że osoba ta pozostaje w związku małżeńskim i mieszka razem z mężem oraz synem, który sprawuje nad nią opiekę. Spór dotyczy tego, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu, będącego synem tej osoby. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że skoro matka skarżącego pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak również nie występują inne obiektywne przyczyny umożliwiające sprawowanie przez niego opieki, to przyznanie na rzecz skarżącego, będącego jej synem, świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. byłoby nieuzasadnione. Skarżący wywiódł, że sam fakt, że matka pozostaje w związku z małżeńskiemu nie ma decydującego znaczenia, zaś świadczenie pielęgnacyjne powinno przysługiwać osobie, która faktycznie tę opiekę sprawuje, rezygnując z podjęcia zatrudnienia. W sporze tym rację należy przyznać organowi, gdyż jego stanowisko jest wyrazem dokonania właściwej interpretacji obowiązujących przepisów prawa w świetle ustalonego stanu faktycznego.

Zgodzić należy się ze skarżącym, że intencją ustawodawcy było to, aby świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało osobie, która rzeczywiście sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wymagającym takiego wsparcia, rezygnując z zatrudnienia, jednakże nie można abstrahować od przepisów szczegółowo regulujących te kwestie. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazuje krąg osób uprawionych do świadczenia pielęgnacyjnego ograniczając go w pkt 4 do osób zobowiązanych do alimentacji zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nadto określa pozytywne przesłanki przyznania świadczenia zaliczając do nich sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związaną z tym rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z kolei w art. 17 ust. 5 u.ś.r. przewidziano przesłanki wyłączające możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego takiej osobie, pomimo spełnienia kryteriów z art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Niewątpliwie skarżący, sprawujący opiekę nad niepełnosprawną matką mieści się w kręgu osób zobligowanych do alimentacji. Nadto w związku ze sprawowaną opieką nad matką, nie podejmuje zatrudnienia. Jednakże same te okoliczności nie mogą przesądzać o przyznaniu świadczenia w sytuacji, gdy matka skarżącego pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności jak też nie zachodzą inne okoliczności obiektywnie, tj. niezależne od jego woli, uniemożliwiające mu sprawowanie takiej opieki.

Zgodnie z art. 23 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej "k.r.o.") małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy, a stosowanie do art. 27 k.r.o., każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych ma obowiązek przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Jednocześnie, na podstawie art. 130 k.r.o. obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Poza tym, zgodnie z art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone

z nadmiernymi trudnościami.

Zawarta w powyższych przepisach zasada, że obowiązek alimentacyjny małżonka w stosunku do współmałżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych znajduje odzwierciedlenie w treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Z literalnego brzmienia tego przepisu odczytywanego z uwzględnieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz regulacji art. 23, art. 27, art. 130 i art. 132 k.r.o. wynika, że świadczenie pielęgnacyjne osobie zobowiązanej w dalszej kolejności do alimentacji niepełnoprawnego nie przysługuje, gdy osoba niepełnosprawna pozostaje z związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dostrzec jednak należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy nie poprzestał tylko i wyłącznie na wynikach wykładni językowej stwierdzając, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje także osobie zobowiązanej do alimentacji w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną pozostającą w związku małżeńskim z osobą nie posiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, wówczas gdy małżonek nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może sprawować opieki z przyczyn obiektywnych, tj. niezależnych od niego i jego woli. Wykładnia ta zasługuje na akceptację, podobnie jak i stwierdzenie organu, że do tych obiektywnych przyczyn należy zaliczyć stan zdrowia współmałżonka osoby niepełnosprawnej lub podeszły wiek, które powodują, że nie jest on w stanie być wsparciem dla osoby wymagającej opieki.

Innymi słowy rzecz ujmując, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego synowi przysługuje z uwagi na sprawowaną opiekę nad niepełnosprawną matką pozostającą

w związku małżeńskim, tylko wówczas gdy jej współmałżonek obiektywnie, tj. niezależnie od swej woli, nie jest zdolny realnie sprawować takiej opieki. W konsekwencji organ zobowiązany był do zbadania, czy taka okoliczność zachodziła, co sprowadzało się do ustalenia, czy mąż matki skarżącego posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, bądź czy zaistniały inne obiektywne przyczyny wykluczające możliwość wykonywania opieki. Takie ustalenia zostały poczynione w sprawie i świadczą one o braku istnienia podstaw do wyeliminowania przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a u.ś.r. Oznacza to, że wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia wniosku zostały wyjaśnione i właściwie ocenione.

Akta sprawy potwierdzają bowiem, że współmałżonek matki jest osobą czynną zawodowo, nie choruje i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnoprawności. Nie zostały przy tym podniesione i ujawnione jakiekolwiek okoliczności mogące wskazywać, że jego stan zdrowia czy też wiek nie pozwalały na sprawowanie opieki nad żoną, z którą wspólnie zamieszkuje. Powołany w skardze fakt, że ojciec opieki względem swojej żony nie wykonuje, gdyż pracuje i nie poczuwa się do odpowiedzialności pozostaje bez znaczenia dla oceny przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Skoro bowiem zobowiązanym do opieki nad małżonkiem jest jego współmałżonek, to odmowa sprawowania takiej opieki, będąca wyrazem jego woli, nie może uzasadniać przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla innego członka rodziny. Istotna jest tu tylko obiektywna niemożność wykonywania opieki, a tymczasem zaniechanie jej wykonywania z przyczyn zależnych od współmałżonka ma charakter subiektywny. Z tych też względów nie było potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczności wskazane w skardze. Również fakt, że skarżący sprawuje tą opiekę samodzielnie rezygnując z zatrudnienia nie może zmienić tej oceny. Okoliczność ta - czego dowodzą poczynione wyżej rozważania - nie ma wpływu nie tylko na obowiązki małżeńskie wynikające z prawa rodzinnego, ale także nie może prowadzić do stwierdzenia braku możliwości wykonywania opieki w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a u.ś.r.

Mając powyższe na uwadze wywieść należy, że organy prawidłowo przyjęły, że na tle badanej sprawy pozostawanie matki skarżącego w związku małżeńskim, stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego.

W sprawie nie doszło zatem do zarzucanego skargą naruszenia prawa, gdyż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone właściwie, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada regulacjom ustawy, które prawidłowo zinterpretowano i zastosowano. Również Sąd działając z urzędu nie dostrzegł żadnych uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji.

W tym stanie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.