Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 650/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 1a , art. 153
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: oraz art. 46 ust. 4a i 4 b
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 lutego 2011 r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego M.Z. kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 października 2008 roku L.P. i K.P. jako uprawnieni do władania poniżej wskazanymi nieruchomościami wnieśli do Burmistrza Miasta K. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń istniejącego magazynu płyt wiórowych z częścią socjalno - biurową na zakład produkcji frontów meblowych, mebli, montaż mebli w przyziemiu, ekspozycji i sprzedaż frontów meblowych, mebli i akcesoriów meblowych w parterze, zlokalizowanego w miejscowości Z. na działkach ewidencyjnych o numerach 1 i 2 , zwanego dalej "przedsięwzięciem".

W uzasadnieniu wniosku podnieśli że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia będzie niezbędna do uzyskania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Zawiadomieniem z dnia 27 października 2008 roku wnioskodawcy zostali poinformowani przez Burmistrza Miasta K. o wszczęciu postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, które toczyło się do numeru sprawy [...]. O powyższym zostali też powiadomieni pozostali uczestnicy tego postępowania tj. K.W. , E.Z. oraz M.Z. .

W toku ww. postępowania administracyjnego Burmistrz Miasta K. na podstawie art. 106 k.p.a. i art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo Ochrony Środowiska pismem z dnia 27 października 2008 roku wystąpił do Starosty Powiatowego w W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. o wydanie opinii co do konieczności sporządzenia raportu i ewentualnego jego zakresu dla przedsięwzięcia. W odpowiedzi na powyższe w dniu 14 listopada 2008 roku do Burmistrza Miasta K. wpłynęło: 1/. postanowienie Starosty W. z dnia [...] listopada 2008 roku wydane w sprawie o numerze [...] o wyrażeniu opinii, iż dla przedsięwzięcia nie ma konieczności sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, 2/. postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2008 roku wydanego w sprawie o numerze [...], iż przedsięwzięcie nie wymaga opracowania raportu o jego oddziaływaniu na środowisko. W dniu 12 listopada 2008 roku do Burmistrza Miasta K. wpłynęło pismo uczestnika E.Z. z dnia 7 listopada 2008 roku, w którym wniosła ona o wydanie przez Burmistrza Miasta K. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a to z uwagi na sprzeczność ewentualnie wydanej decyzji z 1/. art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska, 2/. art.71 ust. 2 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane, 3/. uchwałą [...] Rady Miejskiej K. z dnia 17 lutego 2005 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W piśmie tym uczestniczka wniosła także o wydanie przez Starostę W. raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia poprzez wskazanie w treści przedmiotowego raportu jako najkorzystniejszego z punktu widzenia ochrony środowiska wariantu nie podjęcia przedsięwzięcia. W uzasadnieniu uczestniczka podniosła m.in., że na działce K.P. prowadzona jest na dużą skalę produkcja materiałów stolarskich, co z uwagi na hałas stale pracujących maszyn utrudnia, a wręcz uniemożliwia normalne korzystanie z jej nieruchomości, a także nieruchomości sąsiedniej zabudowanej domem mieszkalnym jej syna M.Z. , co zostało potwierdzone w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. , z której wynika jednoznacznie iż przedsiębiorstwo K.P. – A. , wprowadza do atmosfery, bez stosownych pozwoleń, pyły i gazy.. Uczestniczka podniosła w związku z tym że uzyskanie przez K.P. wnioskowanej decyzji stanowi czynność zmierzającą bezpośrednio do legalizacji bezprawnego sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości polegającej na samowolnej zamianie magazynu na zakład produkcyjny. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, zgłoszenie o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego powinno być dokonane przed zmianą sposobu użytkowania, a dokonanie takiego zgłoszenia już po zmianie sposobu użytkowania, nie wywołuje skutków prawnych.

Nadto w dniu 27 listopada 2008 roku do Burmistrza Miasta K. wpłynęło pismo Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w K. z dnia 19 listopada 2008 roku nr [...] o przekazaniu na podstawie art. 231 k.p.a. w zw. z art. 234 k.p.a. sprawy ze skargi P.Z. wniesionej do Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w dniu 7 listopada 2008 roku pismem z dnia 3 listopada 2008 roku w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

W dniu [...] grudnia 2008 roku Burmistrz Miasta W. postanowieniem wydanym do sprawy o numerze [...] postanowił odstąpić od nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia planowanego do realizacji przez wnioskodawców K. i L.P. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ administracyjny pierwszej instancji stwierdził, iż przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć, których realizacja nie będzie powodować przedostawania się do środowiska szkodliwych zanieczyszczeń oraz innych szkodliwych bądź uciążliwych immisji, w szczególności nie będzie powodować występowania pól elektromagnetycznych, nie będzie powodować skażenia gleby, nie będzie miała wpływu na wody powierzchniowe i gruntowe, nie spowoduje wycinki drzew i krzewów, zaś wydobywający się okresowo hałas nie przekroczy norm dopuszczalnych na granicach nieruchomości na której będzie realizowane. Tym samym z uwagi na powyższe jak i z uwagi na stanowiska Starosty Powiatowego w W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. organ administracyjny stwierdził, iż brak jest konieczności nałożenia na wnioskodawców obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Pismem z dnia 18 grudnia 2008 roku uczestnik M.Z. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na powyżej opisane postanowienie Burmistrza Miasta K. W zażaleniu uczestnik zarzucił, iż wniosek wnioskodawców nie zawierał pełnych i relewantnych w sprawie informacji na temat przedsięwzięcia, bądź też że podane informacje były niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. W końcu uczestnik zarzucił, iż wnioskodawcy/inwestorzy samowolnie dokonali zmiany sposobu użytkowania magazynu płyt wiórowych na zakład produkcyjny.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 roku wydanym w sprawie o numerze [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie w całości. W motywach uzasadnienia przedmiotowego postanowienia organ administracyjny drugiej instancji wskazał, iż o ile przedsięwzięcie niewątpliwie należy do kategorii mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to jednak ustawodawca dla tej kategorii inwestycji nie ustanowił obligatoryjnego obowiązku sporządzania raportu oddziaływania na środowisko. Ustawodawca przewidując bowiem wymóg zasięgnięcia przez organ administracyjny właściwy dla tego rodzaju spraw opinii organu ochrony środowiska oraz opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, ostateczną decyzję w przedmiocie ewentualnego nałożenia tego obowiązku na stronę pozostawił jednak uznaniu administracyjnemu tego organu. Tym samym organ administracyjny drugiej instancji uznał, iż prawidłowo przeprowadzone w jego ocenie postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji, implikuje prawidłowość i zasadność zaskarżonego postanowienia. Zdaniem SKO organ administracyjny pierwszej instancji prawidłowo oparł się na opiniach wydanych przez Starostę W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. stwierdzających, iż brak jest konieczności sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co z kolei ostatecznie przesądzało o bezzasadności wniesionego zażalenia. SKO stwierdziło, że aktem prawnym mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie jest ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) - postępowanie bowiem wszczęto w dniu 27 października 2008 r. na podstawie przepisów art. 46 i nast. ww. ustawy, która w zakresie przepisów dotyczących postępowania oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć (art. 46-57) została uchylona z dniem 15 lipca 2008 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227). Pomimo utraty mocy obowiązującej ww. przepisów, postępowanie administracyjne w dalszym ciągu jest prowadzone w oparciu o art. 46 i nast. ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. w związku z brzmieniem art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który stanowi że "do spraw wszczętych na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie nin. ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe.

Następnie do akt administracyjnych dołączono kopię zgłoszenia L. i K.P. dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obiektu na działkach nr 2 i 1 w miejscowości Z. , z magazynu płyt wiórowych z częścią socjalno biurową, na zakład produkcji frontów meblowych i mebli, montaż mebli w przyziemiu oraz ekspozycja i sprzedaż frontów meblowych, mebli i akcesoriów meblowych w parterze. Zgłoszenie wpłynęło do Starostwa Powiatowego w W. w dniu 24 października 2008 r. (k. [...] akt administracyjnych). Pismem z dnia 12 sierpnia 2010 r. zwrócono się zatem do Starostwa Powiatowego w W. o udzielenie informacji, czy wymienione zgłoszenie stało się skuteczne. W odpowiedzi Burmistrz K. uzyskał informację, iż nie został wniesiony sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia, "a zatem jest ono skuteczne".

Decyzją z dnia [...] października 2010 roku Burmistrz Miasta K. umorzył prowadzone na wniosek L.P. i K.P. postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ administracyjny powołał się na treść uprzednio wydanego przez siebie postanowienia z dnia [...] grudnia 2008 roku o odstąpieniu od nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazał również, iż w trakcie prowadzonego postępowania uzyskał informacje, iż wnioskodawcy dokonali w Starostwie Powiatowym w W. w Wydziale Budownictwa i Zagospodarowania Przestrzennego skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń istniejącego magazynu płyt biurowych na zakład produkcyjny. Nadto w uzasadnieniu stwierdzono, iż wnioskodawcy w toku postępowania wskazali, iż wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dotyczy tego samego przedsięwzięcia, którego dotyczyło zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania, a roboty zrealizowano. Z uwagi na powyższe, organ pierwszej instancji z powołaniem się na przepis art. 72 ust. 1a w zw. z art. 71 ust. 1a ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz.U. 2008, nr 199, poz. 1227 wraz z późn.zm.) wywiódł, iż skoro " inwestorzy dokonali zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu zgodnie ze zgłoszeniem" to stwierdzić należy, że "przedmiotowa inwestycja zgodnie z art.71 ust.1a w/w ustawy nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia", a zatem prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a..

Od ww. decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł uczestnik M,Z. . W odwołaniu uczestnik zarzucił:

1) bezzasadne uznanie, iż doszło do skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, albowiem w zgromadzonym materialne dowodowym brak było jednoznacznych dowodów powyższego, zaś organ administracyjny pierwszej instancji ustalił stan faktyczny w tym zakresie jedynie na podstawie oświadczenia wnioskodawców,

2) bezpodstawne uznanie, iż doszło do skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, albowiem sam organ administracyjny pierwszej instancji nie posiada ustawowych kompetencji do dokonywania kontroli w tym zakresie,

3) naruszenie przepisu art. 71 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie,

4) niewystarczające wyjaśnienie sprawy w zakresie w jakim organ administracyjny uznał, iż do przymocowywania foli do drzwi MDF może dochodzić bez wykorzystywania kleju, zaś brak wyjaśnienia powyższego skutkuje brakiem prawidłowej oceny czy do realizacji przedsięwzięcia konieczne jest sporządzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,

5) wydanie zaskarżonego orzeczenia bez uwzględnienia przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zezwala na prowadzenie działalności gospodarczej na nieruchomościach, na których planowane jest przedsięwzięcie tylko w takim zakresie w jakim skutki tej działalności nie oddziałują poza granice tych nieruchomości,

6) bezzasadne umorzenie postępowania w sytuacji, gdy wnioskodawcy uchybili przepisom ustawy Prawo budowlane oraz przepisom ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W dniu 18 lutego 2011 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało ww. decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ:

1) powołał się na treść art. 105 § 1 k.p.a. nakazujący umorzenie postępowania w sprawie, w której postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, wyjaśniając na czym polega bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego,

2) wskazał na treść przepisu art. 72 ust. 1a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który stanowi m.in., że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje także przed dokonaniem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, przy czym organ administracyjny drugiej instancji dodał, iż "przepis ten został dodany do ustawy nowelą z dnia 21 maja 2010 roku (...) i wszedł w życie dopiero z dniem 20 lipca 2010 roku, zaś zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 174 ustawy, weszła ona w życie z dniem 15 listopada 2008 roku",

3) w dniu wniesienia przez wnioskodawców/inwestorów zgłoszenia robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania obiektu, nie obowiązywała jeszcze ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, albowiem weszła ona w życie w dniu 15 listopada 2008 roku,

4) wskazał, iż zgłoszenie wnioskodawców/inwestorów robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania obiektu stało się skuteczne i uprawniało ich do wykonania robót budowlanych wskazanych w tym zgłoszeniu, a to wobec braku wniesienia przez Starostę W. sprzeciwu odnośnie powyższego,

5) stwierdził, iż brak jest podstaw "prawnych i merytorycznych do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie art. 72 ustawy" dla przedsięwzięcia albowiem na dzień zgłoszenia nie było wymagane przed dokonaniem zgłoszenia uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ani "nie zachodzi w analizowanej sprawie sytuacja kiedy ma być wydana decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego, wobec dokonanego przez Inwestorów zgłoszenia, które stało się skuteczne".

Od opisanej powyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M.Z. . W przedmiotowej skardze zarzucił:

1) niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności tj. niewyjaśnienie czy zgłoszenie sposobu zmiany użytkowania istniejącego obiektu dokonane przez wnioskodawców stało się skuteczne, a to z uwagi na fakt, iż wnioskodawcy dokonali przedmiotowego zgłoszenia po faktycznej zmianie przeznaczenia obiektu, przy czym skarżący powołał się na swoje wcześniejsze pisma w sprawie oraz na toczące się w tym przedmiocie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w W. postępowanie w sprawie bezprawnego użytkowania przez wnioskodawców obiektu,

2) brak po stronie organu administracyjnego zarówno pierwszej jak i drugiej instancji ustawowej kompetencji do kontroli oraz ustalania stanu prawnego i faktycznego w zakresie przestrzegania przez strony procedur budowlanych,

3) naruszenie przepisu art. 71 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, albowiem zdaniem strony nawet brak wyrażenia przez Starostę W. sprzeciwu odnośnie zgłoszenia przez wnioskodawców zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie powoduje, iż zgłoszenie to stało się skuteczne, jeśli wniesione ono zostało przez wnioskodawców już po faktycznej zmianie sposobu użytkowania obiektu,

4) iż organy administracyjne zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie ustaliły pochodzenia dokumentu dotyczącego powyżej opisanego zgłoszenia wnioskodawców z dnia 24 października 2008 roku, pomimo iż zdaniem skarżącego ustalenie takie było wymagane, a to wobec braku daty wpływu tego dokumentu do organu pierwszej instancji, braku znaku zszywania tego dokumentu z innymi aktami sprawy, brak daty złożenia wyjaśnień przez K.P. .

W odpowiedzi na wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, formułując przy tym swoją argumentację w identyczny sposób co w uprzednio sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (argumentacja ta jest wierną kopią uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a nie ustosunkowaniem się do zarzutów skargi).

Pismem wniesionym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie w dniu 14 września 2011 roku skarżący wskazał dodatkowe okoliczności na poparcie wniesionej skargi wskazując, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana pod inną sygnaturą sprawy, niż toczące się w sprawie postępowanie. Dodatkowo skarżący powtórzył swoją argumentację dotyczącą braku skuteczności zgłoszenia przez wnioskodawców zmiany sposobu użytkowania obiektu przedkładając na poparcie swojego stanowiska kopię 1/. decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2010 roku wydanego w sprawie o numerze [...] o uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] września 2009 roku o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania magazynu płyt wiórowych z częścią socjalno-biurową zlokalizowanego na działkach nr 2 oraz 1 w miejscowości Z. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, 2/. kopię zawiadomienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 lipca 2009 r. o uznaniu za zasadną skargę M.Z. na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania ww. obiektu 3/. pismo z Urzędu Miasta K. z dnia 12 sierpnia 2010 roku wydane w sprawie o numerze [...] 4/. pismo Starosty Powiatowego w W. wydane w sprawie o numerze [....]. (k. [...] akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie w całości.

Na wstępie wypada stwierdzić, iż stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

W pierwszej kolejności koniecznym jest wskazanie na zastosowanie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez orzekające w sprawie organy administracyjne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz.U. 2008, nr 199, poz. 1227 wraz z późn.zm) zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku". Zgodnie natomiast z przepisami przejściowymi tej ustawy (tj. art. 153 oraz 154 ustawy) do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis art. 72 ust 1a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku został dodany ustawą z dnia 21 maja 2010 roku o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (tekst jednolity Dz.U. 2010, nr 119, poz. 804), która weszła w życie z dniem 20 lipca 2010 roku. W ustawie zmieniającej ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku brak jest szczególnego przepisu przejściowego odnośnie wprowadzanego do porządku prawnego w/w art. 72 ust. 1a. Organ administracyjny drugiej instancji zobowiązany jest do stosowania prawa obowiązującego w chwili orzekania. Jednakże czym innym jest kwestia czy przepis art. 72 ust. 1 a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku obowiązywał w porządku prawnym, czym innym jest zaś rozstrzygnięcie kwestii stosowania przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w niniejszym postępowaniu. Jak wskazano wyżej przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu 21 października 2008 roku a zatem przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Tym samym organy administracyjne prowadzące przedmiotowe postępowania administracyjne obowiązane były stosować przepisy ustawy Prawo o ochronie środowiska. Tak się jednak nie stało i organ administracyjny drugiej instancji pomimo, iż powołał się na treść przepisów wprowadzających i przejściowych ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, nie zastosował tych przepisów. Ponadto zwrócić należy uwagę, że już przepis art. 46 ust. 4a ustawy Prawo ochrony środowiska wymagał uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia przed dokonaniem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dlatego całkowicie niezrozumiałe jest twierdzenie organu odwoławczego, że "na dzień dokonanego przez Inwestorów zgłoszenia nie wymagane było przed dokonaniem zgłoszenia uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ani też "nie zachodzi w analizowanej sprawie sytuacja kiedy ma być wydana decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego, wobec dokonanego przez Inwestorów zgłoszenia, które stało się skuteczne".

Całkowicie odmienną kwestią jest natomiast uchybienie przez organy przepisowi art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie decyzji organu administracyjnego pełni doniosłą rolę, albowiem pozwala w pełni zorientować się odnośnie oceny prawnej i faktycznej zaistniałego stanu rzeczy, ułatwia stronie, bądź uczestnikowi postępowania podjęcie decyzji w sprawie ewentualnego zaskarżenia niekorzystnych dla nich orzeczeń, w końcu buduje zaufanie stron i uczestników do organów administracji publicznej. Z tych przyczyn w uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien szczególnie dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, w sposób wyczerpujący zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego zgromadzonego w sprawie oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Wszelkie niejasności, które ujawnią się przy zestawieniu podstawy faktycznej decyzji z materiałem procesowym, muszą budzić uzasadnioną wątpliwość, czy ustalenie podstawy faktycznej nastąpiło prawidłowo (tak zarówno doktryna – np. W. Siedlecki, Postępowanie cywilne, 1972, s. 385; oraz orzecznictwo – np. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1980 r., SA 645/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 2). Tymczasem organy administracyjne sporządzając uzasadnienia decyzji w ogóle nie przedstawiły w sposób jasny i zrozumiały swojego stanowiska ani co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy , ani tym bardziej motywów podjętych decyzji. Organy nie ustosunkowały się także do wielokrotnie zgłaszanych przez skarżącego zarzutów pozostawiając je niejako poza postępowaniem. Nie wiadomo zatem dlaczego organy zdecydowały o umorzeniu postępowania – czy dlatego, że:

- jeżeli chodzi o organ I instancji, że skoro wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie został rozpatrzony przez organ administracyjny przed dniem dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, a tym samym nie zachodzi możliwość spełnienia przesłanki z art. 72 ust 1a powyżej wskazanej ustawy, to brak jest w takiej sytuacji możliwości kontynuowania postępowania administracyjnego o wydanie takiej decyzji i postępowanie to jest bezprzedmiotowe, czy też dlatego, że "przedmiotowa inwestycja zgodnie z art.71 ust.1a w/w ustawy nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach"

- jeżeli chodzi o organ odwoławczy, "kluczowe znaczenie ma fakt, iż inwestorzy ...dokonali zgłoszenia...", które stało się skuteczne, a przed jego dokonaniem nie było wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Brak jednoznacznego uzasadnienia utrudnia kontrolę sądową.

Podkreślić jednak jeszcze raz należy, że zgodnie z ww. przepisem art.46ust.4a ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art.153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku... przed dokonaniem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane konieczne było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, która winna – zgodnie z art.46 ust.4b ustawy Prawo ochrony środowiska - zostać dołączona do zgłoszenia.

Chociaż organy nie wyjaśniły jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku inwestorów ma dokonane przez nich zgłoszenie, rację ma skarżący twierdząc, że organy prowadzące postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie są właściwe do oceny zgodności dokonanego zgłoszenia z prawem budowlanym. Ocena ta należy do PINB który zbada, czy przedmiotowe zgłoszenie zostało dokonane już po zmianie użytkowania obiektu, a zatem nie może zostać uznane za skuteczne. Ponadto stwierdzić należy, że brak w aktach materiałów, na podstawie których organ I instancji stwierdził, że "inwestorzy dokonali zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu zgodnie ze zgłoszeniem ..." - nie wiadomo zresztą, jak wyżej wspomniano, jakie, zdaniem organu, ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o wydanie ww. decyzji. Przytoczone wyżej stwierdzenie organu, jak również jego bezkrytyczne uznanie zgłoszenia "za skuteczne" budzi tym większe zdziwienie, gdyż przecież do zgodnego z prawem (a zatem prawnie skutecznego) zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu winna być dołączona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, która przecież do zgłoszenia nie została dołączona, a samo zgłoszenie winno być dokonane przed faktyczną zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Z uwagi na powyższe naruszenia, zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1) lit a) oraz lit. c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ administracyjny rozpoznając ponownie sprawę winien ustalić i wyjaśnić przepisy które winny mieć zastosowanie w sprawie, następnie zaś zastosować te przepisy, a zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. zgromadzić cały istotny w sprawie materiał dowodowy, nie wyłączając konieczności ewentualnego wystąpienia do innych organów administracyjnych o wydanie zaświadczeń bądź innych dokumentów urzędowych, jak również dokonać jego wszechstronnego rozważenia, a następnie podjąć decyzję uzasadniając ją zgodnie z wymogami art.107 kpa. Organ winien wyjaśnić, czy i dlaczego dla rozpoznania sprawy znaczenie ma dokonane przez inwestorów zgłoszenie i jego skuteczność, a nie np.sam fakt zmiany sposobu użytkowania obiektu. Konieczne jest też ustosunkowanie się do stanowiska uczestników postępowania.

W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę odpowiadającą uiszczonemu przez niego wpisowi od skargi.