Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 872/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 50, 58, 4.
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 15 maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu D siedzibą w Z. z dnia 23 grudnia 2013 r. nr 0300-2013-004551 odmawiającą J. L. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż J. L. złożyła w dniu 13 maja 2013 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Z wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Wnioskodawczyni zadeklarowała do płatności pięć działek rolnych w ramach realizacji pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na czterech działkach rolnych (A, B, C, D) o łącznej powierzchni [...] ha, na której uprawiała jabłoń domową. Wraz z wnioskiem złożony został materiał graficzny w postaci 4 ortofotomap obejmujących działki ewidencyjne, na których zadeklarowane zostały uprawy.

W dniach 9 oraz 17-18 lipca 2013 r. na gruntach objętych wnioskiem strony przeprowadzona została kontrola na miejscu, o której w dniu 8 lipca 2013 r. został powiadomiony pełnomocnik wnioskodawczyni D Ż, który uczestniczył w jej pracach, odmawiając jednakże podpisania protokołu. Z kontroli sporządzono raport, który został mu doręczony, tak jak korekta ww. raportu.

W protokole tym stwierdzono następujące nieprawidłowości:

1. na działce A:

- liczba drzew stwierdzonych (wszystkich): 3.970 szt.

- liczba drzew żywych i w normie: 1808 szt. (w protokole błędnie wskazano liczbę 1.748 szt.).

- liczba drew żywych poza normą: 1072 szt.

- liczba drzew suchych: 1.090 szt.,

Minimalna obsada drzew jaka powinna być na działce rolnej A na powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu: 4.239 szt.

2. na działce B

- liczba drzew stwierdzonych (wszystkich): 324 szt.

- liczba drzew żywych i w normie: 193 szt.

- liczba drew żywych poza normą: 80 szt.

- liczba drzew suchych: 51 szt.

Minimalna obsada drzew jaka powinna być na działce rolnej B, na powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu: 262 szt.

3. na działce C:

- liczba drzew stwierdzonych (wszystkich): 316 szt.

- liczba drzew żywych i w normie: 270 szt.

- liczba drew żywych poza normą: 26 szt.

- liczba drzew suchych: 20 szt.

Minimalna obsada drzew jaka powinna być na działce rolnej C, na powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu: 267 szt.

4. na działce D:

- liczba drzew stwierdzonych (wszystkich): 3.375 szt.

- liczba drzew żywych i w normie: 2.280 szt.

- liczba drew żywych poza normą: 495 szt.

- liczba drzew suchych: 600 szt.

Minimalna obsada drzew jaka powinna być na działce rolnej D, na powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu: 3.145 szt.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 23 grudnia 2013 r. odmówił przyznania wnioskodawczyni płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013. Podstawą dla takiego rozstrzygnięcia było przyjęcie przez organ, że wnioskodawczyni prowadziła produkcję roślinną niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, nie zachowując należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań jak również nie była utrzymywana minimalna obsada drzew i krzewów.

W szczególności organ pierwszej instancji wskazał, że z protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR wynikało, iż na gruntach zadeklarowanych przez stronę do płatności rolnośrodowiskowych w zakresie rolnictwa ekologicznego w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) w roku 2013 nie była utrzymana minimalna obsada roślin na hektar.

Z okolicznością tą odnośne przepisy wiązała konieczność zastosowania pomniejszenia należnej płatności o 100%. Z analogiczną sankcją wiązało się prowadzenie produkcji roślinnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia strona zarzuciła organowi pierwszej instancji, iż decyzja zawierała niepełne uzasadnienie, organ nie wywiązał się z obowiązku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi się kierował, oraz dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego.

Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy wymienioną na wstępie decyzją

z dnia 15 maja 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie było prowadzone w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej zwana: "k.p.a.").

Uzasadniając swoje stanowisko, po przytoczeniu obowiązujących przepisów prawa, organ odwoławczy podniósł, iż wnioskodawczyni nie spełniła wymagań niezbędnych do przyznania płatności we wnioskowanym zakresie. Organ odwoławczy przedstawił argumenty świadczące o niespełnieniu przez stronę wymogów do przyznania płatności rolnośrodowiskowej, dotyczące braku minimalnej obsady drzew na hektar, prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, niezachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin oraz niespełniania przez część nasadzeń wymogów w zakresie wysokości, skutkujące w konsekwencji odmową przyznania tej płatności (zmniejszeniem jej o 100%).

Jak wyjaśnił organ odwoławczy, na działkach A, B i D nie była dotrzymana minimalna obsada drzew na hektar, bowiem liczba zliczonych drzewek żywych,

o wysokości odpowiadającej wymogom wynikającym z Załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego była znacząco niższa od wymaganej, obliczonej jako iloczyn powierzchni danej działki w hektarach i minimalnej obsady drzew na hektar, wynoszącej - zgodnie z Załącznikiem nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. -125 szt./ha. Na żadnej z zadeklarowanych działek A, B, C i D produkcja rolna nie była prowadzona zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i z zachowaniem należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, o czym świadczyła obecność na gruncie strony znacznej liczby sadzonek martwych (uschniętych), jak również - wskazana przez jednostkę certyfikującą - obecność drzewek zagrożonych fitosanitarnie. Ponadto, na wszystkich działkach (A, B, C i D) występowały nasadzenia niespełniające wymogów

w zakresie wysokości (określonych na minimum 80 cm), wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, albowiem są niższe, niż 80 cm.

Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie naruszenia przepisów postępowania, organ odwoławczy uznał je za niezasadne i niemające wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. obrazę przepisów postępowania administracyjnego, przez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz zaniechanie dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy i braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i wiedzy rolniczej czego przejawem było przyznanie mocy dowodowej raportowi z kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniach 9 i 17-18 lipca 2013 r. w sytuacji, w której kontrola miała zostać przeprowadzona w sposób wadliwy, zaś sam raport - wadliwie zweryfikowany. Raport ten nie mógł - w opinii skarżącej - być podstawą dla rozstrzygnięcia w kwestii odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych z uwagi na:

- wadliwe ustalenie liczby drzew niespełniających wymogów w zakresie wysokości, polegające na pomiarze nie od szyjki korzeniowej, lecz od poziomu ziemi,

- niepoliczenie wszystkich sadzonek,

- odmowę uznania mocy dowodowej wykazu z jednostki certyfikującej, która uznała, że skarżąca dochowała wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznego, w sytuacji, w której art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2009 nr 116, poz. 975) czyni wykaz producentów, którzy spełnili wymagania w dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, dokumentem urzędowym w rozumieniu k.p.a.,

2. obrazę prawa materialnego, tj. art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia

19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.1.2009, ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że państwo członkowskie Wspólnoty może wprowadzić na poziomie krajowym wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej wykraczające poza ramy określone w Załączniku II do tego rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte

w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy administracji

w rozpoznawanej sprawie prawidłowo dokonały ustaleń, konsekwencją których było odmowa skarżącej wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 r.

za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) z uwagi na stwierdzone podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącej, przeprowadzonej w dniach

9 oraz 17-18 lipca 2013 r. w odniesieniu do zadeklarowanych do płatności działek rolnych (A, B, C, D) nieprawidłowości, polegające na niezachowaniu minimalnej obsady drzew na hektar (kod E7), prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (kod E6, stwierdzono uschnięcie 1761 drzewek), niespełnianie przez część nasadzeń wymogów w zakresie wysokości (kod E2).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 2005 r., Nr L 277, s. 1). Warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 – dalej zwana: ustawą EFROW). Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Wnioskodawca zatem sam określa treść swojego żądania, a decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej organ ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku. Realizacja zobowiązania środowiskowego podlega kontroli (art. 30 i art. 31 ustawy). Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy, realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie "Program rolnośrodowiskowy".

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" określone zostały przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013 r.).

Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2013 r. – zgodnie z przepisem przejściowym § 50 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. - jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) – zwanym dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2009 r." Stosownie do § 50 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58

(tj. rozporządzenia z 2009 r.), w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów

w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58. Ponadto, stosownie do treści

§ 50 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że:

1) płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem,

o którym mowa w § 58, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu, o którym mowa w § 58;

2) jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów,

o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 58.

Zatem z treści przytoczonych przepisów rozporządzenia wynika wprost, że rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. w zakresie wariantu dziewiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, a zatem wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania), może kontynuować realizację tego zobowiązania, zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach tego rozporządzenia.

Przepis § 2 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. przewiduje,

że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2

lit. a) rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów; ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym",

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia

Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, oraz

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. (część II, ust. 1 pkt 2 ppkt b) - dla wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) oraz dla wariantu 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania).

Załącznik ten w zakresie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne zawiera m. in. następujące wymogi dla wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania):

a) wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na paszę, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa,

b) utrzymywanie minimalnej obsady drzew (...), która w przypadku drzew jabłoni stanowi 125 sztuk na 1 ha powierzchni oraz

c) prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Ponadto wskazać należy, że stosownie do § 9 ust 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady (pkt 3), w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych

w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli:

a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego,

b) wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Wymagania te, dla drzewek owocowych zostały określone w załączniku nr 9 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego

(Dz. U. z 2007, nr 29, poz. 189), z których wynika, że ich wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm mierząc od szyjki korzeniowej, średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia oraz powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni bocznych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku.

Płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu ekologicznego jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, ze. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin (§ 7 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r.);

Brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. w związku z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013). Wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów m. in. w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, iż dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady). Zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% ma również zastosowanie w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości

o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

W odniesieniu do warunku z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. określonego dla uprawy sadowniczej, dotyczącego spełnienia przez wszystkie uprawiane drzewa wymogu co do ukorzenienia oraz wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 50 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013, kolejna płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne m. in. w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania), może zostać przyznana rolnikowi wyłącznie po spełnieniu warunków jej przyznania, a więc także ww. warunku określonego w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a).

Konkludując powyższe, należy podkreślić, że znajdujące zastosowanie

w sprawie przepisy - zarówno europejskie, jak i krajowe - nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli zainteresowany producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie.

Wskazać również należy, że na podstawie rozporządzenia (WE) nr 73/2009

z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30/16 z 31.01.2009 r. – zwanego dalej: rozporządzeniem nr 73/2009) "System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000.". Ponadto w art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 przyznano kompetencje państwom członkowskim, zgodnie z którymi mogą one przeprowadzać kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy (art. 20 ust. 2 zd. pierwsze rozporządzenia nr 73/2009). W myśl art. 22 ust. 1 tego rozporządzenia państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu zweryfikowania, czy rolnik wywiązuje się z obowiązków, o których mowa w rozdziale 1.

Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy i odnosząc się do argumentacji skarżącej, która utrzymuje, iż kontrola została przeprowadzona nierzetelnie, Sąd wskazał, iż zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony. Głównym argumentem skarżącej jest popełnienie przez osoby kontrolujące błędów w ustaleniach faktycznych, poprzez wadliwy sposób przeprowadzania czynności kontrolnych, wadliwy pomiar wysokości drzewek owocowych (wysokość nie była określana od szyjki korzeniowej tylko od powierzchni ziemi), niepoliczeniu wszystkich sadzonek znajdujących się na terenie działek rolnych. Ponadto skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania polegające na wadliwej weryfikacji raportu z czynności kontrolnych, odmowę mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, która uznała, iż skarżąca dochowała wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznego.

Zarzuty skarżącej dotyczące postępowania kontrolnego nie zasługiwały na uwzględnienie. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach 9 oraz od 17 do 18 lipca 2013 r. stwierdzono, że skarżąca na obszarze działek objętych uprawą jabłoni domowej nie utrzymuje minimalnej obsady drzewek, a ponadto sadzonki nie posiadają wymaganych cech żywotności. Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się obszerny materiał graficzny i dokumentacja fotograficzna. Ponadto organ szczegółowo ustosunkował się do zarzutów skarżącej w treści swojej decyzji, jak również na etapie prowadzonego postępowania. Dokonana przez organ odwoławczy analiza raportów z czynności kontrolnych wykazała, że nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Same kontrole oraz sporządzone na tą okoliczność raporty zostały sporządzone zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią i nie zawierają błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonej kontroli na przedmiotowych działkach rolnych. Jak wynika z raportu kontroli, pełnomocnik skarżącej był zawiadomiony o terminie kontroli na miejscu i brał udział w tej czynności, lecz odmówił podpisania ww. raportu. Nie skorzystał z możliwość wniesienia zastrzeżeń do raportu z kontroli. Do raportu dołączono oświadczenie pełnomocnika rolnika o braku melioracji gruntów, na którym są uprawy. Kopię raportu wysłano pełnomocnikowi skarżącej, jak również kopię poprawioną z uwagi na stwierdzone błędy w wyliczeniach, jednak pełnomocnik skarżącej nie odesłał podpisanych egzemplarzy (daty doręczenia raportów -23.08.2013 r. i 12.09.2013 r.). Pomimo doręczenia raportów skarżąca ani jej pełnomocnik nie złożyli zastrzeżeń do tych protokołów. Dopiero w dniu 9 stycznia

2014 r. skarżąca zwróciła się o udostępnienie jej dokumentacji zdjęciowej, którą otrzymała wraz z pismem wyjaśniającym organu przyczynę korekty raportu.

Sąd zauważył, że źródłem informacji dotyczących zadeklarowanych działek rolnych jest wniosek skarżącej o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu, obejmującej weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Deklarowane dane powinny być rzetelne i aktualne. Badanie zgodności wniosku o płatność i deklarowanych danych ze stanem rzeczywistym wymaga od organu ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych.

Z protokołów kontroli (raportów z czynności kontrolnych, oraz formularzy kontroli działek rolnych) znajdujących się w aktach sprawy wynika, że na działkach A, B i D, na których prowadzona była uprawa drzewek owocowych - jabłoni domowej, stwierdzono naruszenie przez skarżącą obowiązku utrzymania na plantacji minimalnej wymaganej obsady. Dodatkowo, w trakcie kontroli ustalono, iż na części działek A, B, C, D strona nie prowadziła produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachowała należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Jak wynika to z ww. raportu z kontroli stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2, E6 i E7 z zaznaczeniem, iż stwierdzona w trakcie kontroli obsada na ww. działkach (obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek suchych bądź nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła odpowiednio:

* 1808 sztuk na stwierdzonej powierzchni działki A – 35,62 ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi 4239 drzewek,

* 193 sztuk na stwierdzonym obszarze działki B – 2,20 ha, dla którego minimalna obsada wynosi 262 drzewek,

* 270 sztuk na stwierdzonym obszarze działki C – 2,24 ha, dla którego minimalna obsada wynosi 267 drzewek,

- 2280 sztuk na stwierdzonym obszarze działki D – 26,43 ha, dla którego minimalna obsada wynosi 3145 drzewek.

Wskazane powyżej ilości, które organ odwoławczy określił jako minimalną obsadę drzew, która powinna była znajdować się na ww. działkach, organ ustalił na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni w ilości 125 sztuk/ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego;

z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku

nr 7 do rozporządzenia, w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012r., poz. 278). Zachowanie minimalnej obsady drzew

o określonej jakości w ilości minimalnej stanowiłoby podstawę do zachowania prawa

do płatności.

Ponadto drzewka owocowe, które nie prezentowały wymaganych prawem cech żywotności - w myśl § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., nie zostały zakwalifikowane do obsady poszczególnych działek rolnych, przy określeniu ostatecznej liczby sadzonek - uwzględniono warunek przewidziany w załączniku 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. Na każdej z kontrolowanych działek stwierdzono drzewka suche bądź o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm. Ich ilość, stanowiąca łącznie 3434 drzewek (1761 suchych i 1673 niespełniających ww. wymogów) stanowi tę część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady działek obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności, o określonych parametrach.

Ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej, w sposób niebudzący wątpliwości wynikało zasadność nieuwzględnienia części materiału nasadzeniowego w ustalonej obsadzie. W świetle zgromadzonego materiału, należało podzielić argumentację organu dotyczącą zaistnienia przesłanek wpływających na pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Sąd nie podzielił zarzutu, odnoszącego się do dokonania wadliwego ustalenia liczby drzew niespełniających wymogów, poprzez zastosowanie niewłaściwej techniki pomiarowej (tj. od powierzchni ziemi, a nie od szyjki korzeniowej). Sąd zgodził się w tym zakresie z wywodami organu. Wskazać należy, że niezależnie od zastosowanej techniki pomiaru, sadzonki drzewek jabłonek w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego powinny być wyższe niż materiał zastany na plantacji. Argumenty skarżącej nie uzasadniają różnicy w wysokości sadzonek z wymaganymi prawem cechami żywotności.

Ponownie należy podkreślić, iż przyznanie płatności rolnośrodowiskowej możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego związanych z podjętym zobowiązaniem. To z kolei zostało zweryfikowane przez jednostki kontrolne ARiMR w trakcie kontroli przeprowadzonej

w gospodarstwie skarżącej, podczas której stwierdzono, iż warunek określony w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. wskazujący na obowiązek spełnienia przez wszystkie drzewka wymagań co do ukorzenienia, wysokości i grubości - jak również - wymóg z załącznika nr 3 do rozporządzenia do określonej minimalnej obsady drzew i prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, nie zostały spełnione. W ocenie Sądu, słusznie organ uznał, że inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali pomiaru i kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia. Z okoliczności powyższej, iż na części plantacji stwierdzono sadzonki o wysokości poniżej 80 cm, licząc od szyjki korzeniowej (co wynika z dokumentacji zdjęciowej), wynika dodatkowa konsekwencja wpływająca na sytuację prawną skarżącej. W tym miejscu wskazać należy, że przepisy szczególne odnoszące się do płatności rolnośrodowiskowych nie przewidują możliwości uzasadnienia nieprawidłowości tego rodzaju i niezastosowania sankcji. Mają one zastosowanie zawsze, niezależnie od tego, z jakiej przyczyny wysokość drzewek uległa zmniejszeniu do poziomu poniżej 80 cm. Potwierdzenie dla wyłączenia części drzewek jabłoni z liczby sadzonek uwzględnionych do obsady, którą inspektorzy terenowi obowiązani byli obliczyć podczas kontroli, organ uzyskał w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, z której — w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości - wynika zasadność nieuwzględnienia części materiału nasadzeniowego w ustalonej obsadzie.

Prawidłowo zatem, biorąc pod uwagę powyższy wywód, organ uznał za konieczne zastosowania dyspozycji, o której mowa w § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., czyli zmniejszenia wysokości tej płatności o 100%

w odniesieniu do działek rolnych, na których zostało stwierdzono uchybienie tym wymogom - co w istocie sprowadzało się do konieczności odmowy przyznania płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej do płatności w ramach wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe.

Za niezasadny należy uznano także zarzut, co do odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, który potwierdziła, że skarżąca dochowała wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznego. Jednostka Certyfikująca wykonując działania kontrolne, działa na innej podstawie prawnej i nie weryfikuje działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów programu rolnośrodowiskowego (w tym w zakresie przyznawania płatności rolnośrodowiskowych) regulowanego właściwymi przepisami krajowymi i unijnymi.

Nie znajduje również podstaw zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 6 rozporządzenia nr 73/2009 r., polegającym na przyjęciu, że Państwo członkowskie może wprowadzić wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska wykraczające poza ramy określone w załączniku Nr 3 do ww. rozporządzenia. Regulacje prawa krajowego są ściśle związane z regulacjami unijnymi, co skutkuje koniecznością doprecyzowywania warunków przyznawania płatności

w przepisach prawa krajowego, np. na tle § 2 ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. w zw. z art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009.

W myśl natomiast art. 39 ust.3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. płatności rolnośrodowiskowe obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie.

Stosownie do § 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są:

1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin,

o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego

w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów nie ma wątpliwości, że Państwa członkowskie mają uprawnienia do określenia innych odpowiednich wymogów obowiązkowych ustanowionych ustawodawstwem krajowym (o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005).

Odnosząc się do informacji skarżącej co do uzupełniania nasadzeń wskazać należy, że bezspornie w celu zapewnienia kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie wariantu sadowniczego, dopuszczalne jest przeprowadzenie przez producenta rolnego uzupełnienia obsady materiałem szkółkarskim zgodnie z określonymi wymaganiami zapisanymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego.

Zauważyć jednak należy - ustosunkowując się do informacji strony

o uzupełnianiu obsady, której wykonanie konieczne było w związku "z normalnie występująca sytuacją na zakładanych plantacjach" - że uzupełnienie brakujących nasadzeń drzew nie pozwala na uznanie czy nawet nie pozwala na stwierdzenie,

że utrzymywana obsada w gospodarstwie rolnym skarżącej była przez cały rok trwającego zobowiązania i wynosiła 125 sztuk/hektar powierzchni uprawy do czego zobowiązana była skarżąca, podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe, bo nawet na dzień kontroli nie stwierdzono nasadzeń zgodnie z tymi wymogami.

Podsumowując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, w tym

ww. rozporządzeń rolnośrodowiskowych z 2009 r. i z 2013 roku, w których określono,

iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi wówczas gdy realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie

z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, jak również rolnik ten winien spełniać warunki przyznania płatności w ramach określonych w rozporządzeniu pakietów lub ich wariantów, organy obu instancji, wydały decyzje zgodne z obowiązującym prawem.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa musi gwarantować, że sposób dokonywania jakichkolwiek płatności odbywa się przy spełnieniu odpowiednich wymogów wspólnotowych oraz zgodnie

z obowiązującym prawem krajowym i unijnym. W związku z powyższym ARiMR jako agencja płatnicza nie tylko przyznaje płatności do gruntów rolnych, ale także

w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wnioskach złożonych przez producentów rolnych ma obowiązek stosować odpowiednie sankcje.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący kwestii wykształcenia inspektorów terenowych ponieważ kontrolę przeprowadzają pracownicy Agencji, posiadający upoważnienie udzielone przez Prezesa ARiMR do wykonywana czynności kontrolnych, wydane po egzaminach zaliczonych z pozytywnym skutkiem. Podnieść należy, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie warunków jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 101, poz. 685 ze zm.) określa warunki kadrowe, techniczne jakie należy spełniać aby móc przeprowadzać kontrole, jednakże rozporządzenie te dotyczy wyłącznie zewnętrznych jednostek organizacyjnych, którym może zostać powierzone przeprowadzenie kontroli, a nie pracowników zatrudnionych w Agencji. Okoliczność przeprowadzanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontroli na miejscu wynika z ze specyfiki prawnego umocowania Agencji oraz wyposażenia w instrumenty pozwalające na dokonanie weryfikacji prawidłowości wniosków składanych przez rolników. Kontrola na miejscu nie jest dowodem zewnętrznym, ale powstającym w ramach struktur Agencji, w oparciu o delegację ustawową (art. 30 ust. 1 ustawy o EFROW oraz art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011). Zasady przeprowadzania kontroli na miejscu określone są w przepisach prawa krajowego, tj. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1493 ze zm.). Szczegółowe procedury kontroli na miejscu, określające m.in. zakres prac wykonywanych przez inspektorów terenowych, ich upoważnienia czy wykorzystywany sprzęt, stanowią jeden z elementów audytu realizowanego przez Komisję Europejską, weryfikującego, m.in. ich zgodność z przepisami wspólnotowymi i krajowymi. Brak pozytywnego wyniku takiego audytu stanowiłby podstawę do odebrania Agencji akredytacji, na bazie której ARiMR pełni rolę agencji płatniczej w zakresie Wspólnej Polityki Rolnej, w tym Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-13. Na co zwrócił organ, Agencja posiada stosowną akredytację, potwierdzającą spełnienie wymogów przewidzianych w treści rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006 z dnia

21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz. Urz. WE nr L 171 z dnia 23 czerwca 2006r., ze zm.), w związku z czym kontrole, w stosunku do których nie wniesiono uzasadnionych zastrzeżeń, należy uznać za odpowiadające odnośnym wymogom, a więc stanowiące dowód w postępowaniach prowadzonych przez organy ARiMR. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca, ubiegając się o pomoc z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, każdorazowo potwierdza znajomość zasad przyznawania płatności tego rodzaju zaś przysługujące organom ARiMR uprawnienie do przeprowadzenia kontroli na miejscu stanowi jedną z tych zasad. Kwestia ta jest również wprost wskazana na druku wniosku, albowiem zobowiązuje rolnika do umożliwienia wstępu na teren gospodarstwa osobom upoważnionym do dokonywania kontroli (pracownicy ARiMR posiadają imienne upoważnienia, każdorazowo okazywane rolnikom; nr upoważnienia każdej z tych osób znajduje się na protokole z kontroli na miejscu) oraz okazywania dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku. Ponadto skarżąca nie uzasadniła wpływu tego "naruszenia w postaci braku odpowiedniej wiedzy kontrolerów" na sposób i wyniki kontroli w jej gospodarstwie.

Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez pełne zaaprobowanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, który nie uwzględniał ustaleń protokołu kontroli obligatoryjnej i wyrywkowej jednostki certyfikującej. Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała w ogóle w jaki sposób uchybienie przepisom procesowym, którego – według strony – dopuściły się organy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził także zarzucanej rozbieżności (sprzeczności) ustaleń z materiałem dowodowym zgormadzonym w sprawie.

W tym miejscu należało wskazać, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a.

Zgodnie z art. 21 ustawy EFROW, w sprawach dotyczących płatności rolnośrodowiskowej organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy EFROW obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym podkreślić należało, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym w niejaki sposób zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 645/14, LEX nr 1508645).

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Ustalając okoliczności istotne dla sprawy, organ brał pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ dał wyraz zasadzie udzielania informacji jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organy prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, co również należy uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Jak wynikało z akt, organ udzielił odpowiedzi na pismo skarżącej, jak i na wezwanie doręczył jej materiał fotograficzny z kontroli.

Za bezzasadny należało także uznać zarzut skarżącej, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy w treści decyzji wnikliwe przedstawił argumentację dotyczącą podstawy faktycznej

i prawnej rozstrzygnięcia. Przytoczenie przepisów prawa to również wskazanie ich treści i relacji do stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2000 r.,

III SA 760/99, niepubl.). Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. Jak wskazano wyżej takie działania organ odwoławczy podjął. Z treści cytowanego unormowania nie wynika, aby uzasadnienie decyzji musiało przedstawiać stanowisko organu we wszystkich najdrobniejszych kwestiach proceduralnych, które były podnoszone czy sygnalizowane w toku postępowania administracyjnego przez stronę. Uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia organu powinno odnosić się do okoliczności, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił przyczyny swojego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji, mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.