Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 994/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 92/12 w sprawie ze skargi D. M. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz D. M. 320 (słownie: trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 92/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), oddalił skargę D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], którym organ ten odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu samochodu osobowego.

Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko Dyrektora Izby Celnej. Organ ten stwierdził, że w dniu [...] września 2011 r. D. M. wystąpił do organu celnego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2011 r., załączając jednocześnie do wniosku odwołanie. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] września 2011 r. odebrał korespondencję z organu I instancji, z której dowiedział się, że [...] maja 2011 r. została wydana decyzja w sprawie zaległości w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług. Stwierdził, że nie ponosi winy za uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od wspomnianej decyzji, bowiem w okresie 16 maja – 20 września 2011 r. przebywał na praktykach studenckich na Malcie i w tym czasie nie przyjeżdżał do Polski, a dochowując staranności upoważnił profesjonalnego pełnomocnika do reprezentacji jego interesów podczas nieobecności w kraju. W toku postępowania strona nadesłała kopię zaświadczenia z dnia 9 października 2011 r., sporządzonego w języku angielskim przez [...] z siedzibą na Malcie i mającego potwierdzać pobyt D. M. na Malcie w okresie 16 maja – 20 września 2011 r. w ramach praktyki studenckiej. Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił wniosku strony i odmówił D. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ administracji stwierdził, że termin na wniesienie odwołania został uchybiony, zaś wniosek o jego przywrócenie został złożony w terminie, jednakże wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), bowiem pobyt D. M. poza granicami kraju w okresie 16 maja – 20 września 2011 r. nie może być uznany za fakt wykluczający możliwość dokonania czynności procesowej jaką jest złożenie odwołania. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, strona nie wykazała, że przebywając poza miejscem zamieszkania nie miała możliwości sporządzenia i nadania odwołania lub wyręczenia się inną osobą. W ocenie organu administracji, D. M. wykazał się niedbalstwem, bowiem w przypadku dłuższej nieobecności winien zadbać o swoje interesy poprzez powiadomienie stosownych urzędów o czasowym pobycie poza miejscem zamieszkania. Mógł również ustanowić pełnomocnika, który działałby w jego imieniu w toczącym się postępowaniu podatkowym i odbierałby kierowaną do strony korespondencję, w tym decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2011 r. (która została skutecznie doręczona na adres D. M. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej). Organ zaznaczył jednocześnie, że przedmiotowe postępowanie podatkowe – wszczęte postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. doręczonym na adres strony i odebranym przez dorosłego domownika – jest postępowaniem odrębnym od postępowania wszczętego wnioskiem D. M. z dnia 3 grudnia 2008 r., w którym zostało złożone pełnomocnictwo dla radcy prawnego do występowania w imieniu D. M.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Sąd pierwszej instancji uznał, że Dyrektor Izby Celnej trafnie przyjął, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, usprawiedliwionej przesłanki w tym zakresie nie stanowi wskazywana przez skarżącego okoliczność, że wyjechał na praktykę studencką na Maltę, gdzie przebywał w okresie od 16 maja do 20 września 2011 r. i nie miał świadomości, iż w nowo wszczętym z urzędu postępowaniu organy celne nie uznają wcześniejszego pełnomocnictwa, przedłożonego w poprzednim postępowaniu celnym i obejmującego wszelkie postępowania celne i podatkowe. Przebywanie strony poza granicami kraju nie wykluczało bowiem możliwości dokonania czynności przed organem podatkowym przez samą stronę i nadania odwołania w urzędzie pocztowym osobiście lub przez domownika. Sąd wskazał ponadto, że z akt sprawy wynika, iż ojciec skarżącego odbierał korespondencję kierowaną do syna na etapie wszczęcia postępowania, zaś w Polsce przebywał również na etapie powołania biegłego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Celnej słusznie uznał, że fakt długotrwałego wyjazdu nie może być uznany za przeszkodę niezależną i uniemożliwiającą należyte zabezpieczenie się przez stronę przed możliwymi skutkami planowanej nieobecności, np. przez zapewnienie odbierania korespondencji przez upoważnioną osobę, która informowałaby stronę o treści nadesłanej korespondencji, tym bardziej, że skarżący doskonale wiedział o toczącym się wobec niego postępowaniu podatkowym, gdyż doręczono mu postanowienie o wszczęciu tego postępowania, zaś w jego toku nie złożono pełnomocnictwa, które świadczyłoby o tym, że strona zamierza działać przez pełnomocnika w postępowaniu podatkowym, odrębnym od wcześniejszego postępowania celnego, w którym D. M. był reprezentowany przez radcę prawnego.

W konkluzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że odmowa przywrócenia terminu, orzeczona w zaskarżonym postanowieniu, była zgodna z prawem, bowiem nie wystąpiła co najmniej jedna z koniecznych przesłanek przywrócenia terminu, wymienionych w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył D. M. Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji doszło bez winy skarżącego,

2) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewystarczająco wszechstronnym rozważeniu zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji niedokonanie ustalenia, że uchybienie terminowi na złożenie odwołania miało miejsce bez winy skarżącego, którego przekonanie o tym, że wystarczająco zabezpieczył swój interes na czas swojej nieobecności, było usprawiedliwione,

3) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niezastosowanie, to jest niedostrzeżenie naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego jego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że nie sposób zarzucić D. M. niedbalstwa. Dochował on bowiem staranności w zakresie związanym z postępowanie toczącym się wobec niego. Aby uniknąć sytuacji, że w czasie jego nieobecności w miejscu zamieszkania wysłana zostanie na jego adres jakakolwiek korespondencja w sprawie, udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu, mając świadomość, że w takiej sytuacji wszelka korespondencja przychodzić będzie na adres kancelarii tegoż pełnomocnika. Brak świadomości co do tego, że organy celne nie uznają pełnomocnika za umocowanego do występowania w imieniu D. M. w tym konkretnym postępowaniu należy uznać za usprawiedliwiony, skoro pełnomocnictwo obejmowało wszelkie postępowania celne i podatkowe, a organy przesyłały już korespondencję na adres pełnomocnika strony. W takiej sytuacji D. M. miał pełne prawo przypuszczać, że także kolejne pisma czy orzeczenia będą przychodzić na adres kancelarii jego pełnomocnika i – będąc przekonanym, że wszelkiej staranności dochował i jego interes podczas nieobecności w kraju nie dozna żadnego uszczerbku – wyjechał za granicę na praktykę studencką.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny autor skargi kasacyjnej wyznaczył zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 233 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenie tych przepisów miało polegać na wadliwym uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, a także niewystarczającym rozważeniu przez Sąd zebranego materiału dowodowego w zakresie braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi, jak również niedostrzeżeniu, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób dokładny stanu faktycznego.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są usprawiedliwione.

Nie jest trafny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do takiego postępowania dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego (art. 106 § 5 p.p.s.a.), w tym art. 233 § 1 tego kodeksu, stanowiący, że sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, w trakcie którego znajdowałyby odpowiednio zastosowanie przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Autor skargi kasacyjnej nie podnosi również, że Sąd powinien był takie uzupełniające postępowanie dowodowe przeprowadzić. Zarzuca natomiast, że naruszenie wspomnianych przepisów polegało ono na niewystarczającym rozważeniu przez Sąd zebranego materiału dowodowego, co miało skutkować brakiem przyjęcia, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego. Tak sformułowany zarzut jest bezzasadny. Okoliczność, że Sąd pierwszej instancji - opierając się na materiale dowodowym zebranym w toku postępowania administracyjnego - podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej o braku spełniania przez skarżącego przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – nie może być bowiem skutecznie zakwestionowana zarzutem naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten nie dotyczy kwestii wskazanej w uzasadnieniu omawianego zarzutu, lecz uprawnienia do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów.

Podobnie wadliwie został sformułowany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie tych przepisów miało polegać na akceptacji przez Sąd pierwszej instancji błędnego stanowiska organu administracji, iż uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania było zawinione. Tymczasem powołane w zarzucie przepisy Ordynacji podatkowej dotyczą obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122) oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1), a nie kwestii oceny zebranego materiału dowodowego (której w istocie dotyczy uzasadnienie omawianego zarzutu). Tak sformułowany zarzut należało zatem uznać za nieusprawiedliwiony.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej (który jest przepisem postępowania a nie przepisem prawa materialnego jak to wskazał autor skargi kasacyjnej), podkreślenia na wstępie wymaga, że zarzut ten został nieprawidłowo skonstruowany. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym składanym od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, a zatem zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania należy wskazać przepisy postępowania sądowego, a nie jedynie przepisy postępowania administracyjnego, których sąd administracyjny nie stosuje. Chcąc zakwestionować sposób prowadzenia postępowania przez organy administracji, autor skargi kasacyjnej winien powiązać odpowiednie zarzuty naruszenia procedury administracyjnej z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie sądowoadministracyjne – a więc w istocie zarzucić, że sąd pierwszej instancji nie dostrzegł niewłaściwego zastosowania przez organ przepisów postępowania administracyjnego. Mimo wadliwej konstrukcji omawianego zarzutu w przedmiotowej skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił tenże zarzut, mając na względzie uzasadnienie uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r. o sygn. akt I OPS 10/09 (treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji oraz Dyrektor Izby Celnej błędnie uznali, że skarżący nie uprawdopodobnił w toku postępowania podatkowego braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] maja 2011 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest usprawiedliwiony, zaś jego uwzględnienie musi skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Dokonując oceny legalności stanowiska Dyrektora Izby Celnej odnośnie do braku winy D. M. w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę kontekstu niniejszej sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowe postępowanie przed organami podatkowymi miało związek ze zdarzeniem jakim był import samochodu osobowego, dokonany na rzecz D. M. w 2006 r. W sprawie celnej dotyczącej tego zdarzenia Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wydał w dniu [...] grudnia 2008 r. decyzję o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego. Postępowanie to zostało jednak wznowione z uwagi na to, że wszystkie pisma (w tym decyzja) były kierowane do niepełnoletniego wówczas D. M. zamiast do jego przedstawicieli ustawowych. W postępowaniu wznowieniowym strona była reprezentowana przez pełnomocnika (radcę prawnego M. A.), przy czym umocowanie to dotyczyło występowania w imieniu D. M. we wszystkich sprawach zwianych ze zobowiązaniami celnymi i podatkowymi. Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu [...] marca 2011 r. decyzji o uchyleniu rozstrzygnięcia wymiarowego i o umorzeniu postępowania w sprawie kontroli zgłoszenia celnego. Już 3 dni później Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął postępowanie podatkowe dotyczące importu samochodu osobowego ujętego we wspomnianym zgłoszeniu celnym. Postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone na adres D. M. i odebrane przez ojca strony. Na adres ten organ wysłał również wszystkie następne pisma w sprawie: postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011 r. o powołaniu biegłego (odebrane przez ojca strony), postanowienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego (nieodebrane; uznane za doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej), decyzja z dnia [...] maja 2011 r. (nieodebrana; uznana za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej).

Podnoszone przez skarżącego argumenty - mające wskazywać na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania - należało ocenić z uwzględnieniem powyższych okoliczności. We wniosku o przywrócenie terminu D. M. wskazał, że wyjechał na praktyki studenckie na Maltę, będąc przekonanym, że podczas nieobecności w kraju jest reprezentowany przez pełnomocnika we wszelkich sprawach związanych ze zobowiązaniami celnymi i podatkowymi – na podstawie pełnomocnictwa, które zostało przedłożone Naczelnikowi Urzędu Celnego. Zdaniem skarżącego, przekonanie to było usprawiedliwione okolicznościami sprawy i uprawdopodabniało brak jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2011 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił stanowisko Dyrektora Izby Celnej odnośnie do niespełnienia przez D. M. przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności bezpośrednio poprzedzające wszczęcie postępowania podatkowego w niniejszej sprawie, uznać bowiem należy, że D. M. uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2011 r. W tej konkretnej sprawie podatkowej skarżący mógł być przekonany, że skoro ustanowił pełnomocnika do występowania w jego imieniu w sprawach celnych i podatkowych związanych ze wskazanym wcześniej zgłoszeniem celnym z 2006 r. dotyczącym importu samochodu osobowego, to należycie zabezpieczył swoje interesy na czas wyjazdu na praktyki studenckie na Maltę. Przedmiotowe postępowanie podatkowe dotyczyło tego samego zgłoszenia celnego co postępowanie celne, w którym (na etapie postępowania wznowieniowego) D. M. był reprezentowany przez pełnomocnika. Zakres pełnomocnictwa przedłożonego wówczas organowi podatkowemu był na tyle szeroki, że skarżący mógł sądzić, iż jest reprezentowany przez pełnomocnika w każdym postępowaniu, które dotyczy zgłoszenia celnego z 2006 r. W takiej sytuacji nie można zarzucić stronie, że przed wyjazdem za granicę w sposób zawiniony nie zabezpieczyła swoich interesów w postępowaniu.

W okolicznościach niniejszej sprawy nieprawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, akceptujące pogląd Dyrektora Izby Celnej, że przebywanie D. M. poza granicami kraju "nie wykluczało możliwości dokonania czynności przed organem podatkowym przez samą stronę i nadania w urzędzie pocztowym osobiście lub przez domownika", przy czym argumentem na poparcie tej oceny był fakt, że ojciec skarżącego odbierał korespondencję kierowaną do strony na etapie wszczęcia postępowania podatkowego i powołania biegłego. Formułując taką ocenę Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że D. M. nie mógł nadać odwołania (osobiście czy też ze pośrednictwem domownika), bowiem nie wiedział, że w sprawie została wydana decyzja administracyjna, skoro jej doręczenie nastąpiło w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, a więc mimo niepodjęcia dwukrotnie awizowanej przesyłki przez adresata. Również odbiór przez ojca strony dwóch przesyłek wysłanych przez organ I instancji na początku postępowania (kwiecień 2011 r.) nie oznacza, że D. M. mógł złożyć odwołanie za pośrednictwem domownika, gdyż nie ma żadnych przesłanek do twierdzenia, że ojciec skarżącego przebywał w miejscu zamieszkania syna w Polsce w terminie właściwym do złożenia odwołania. Wręcz przeciwnie – dwukrotne awizowanie przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] maja 2011 r. wskazuje, że wówczas w miejscu zamieszkania D. M. nie było nikogo uprawnionego do odbioru przesyłki.

Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował stanowisko Dyrektora Izby Celnej, iż D. M. nie spełnił określonej w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2011 r., to jest że nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu temu terminowi. Z tego względu zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu.

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji raz jeszcze przeprowadzi kontrolę legalności postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., uwzględniając dokonaną w niniejszym wyroku ocenę spełnienia przez skarżącego przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 209 w związku z art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez racę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490), zasądzając od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz D. M. 320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł), równowartość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego, który sporządził skargę kasacyjną i brał udział w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji (120 zł).

PG