Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 195/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: par. 3 pkt 3, par. 6 ust. 1 i par. 7
journal: Dz.U. 2004 nr 108 poz 1141
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Mateusz Rogala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pełnienia dyżurów lekarskich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia decyzją z dnia [...] listopada

2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593), § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w K. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] odmawiającą wypłaty [...] M.B. dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pełnienia dyżurów lekarskich w ramach całodobowych, tygodniowych dyżurów Zespołu Rozpoznania Biologicznego Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w K.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny. Otóż, pismem z dnia [...] maja 2009 r. M.B. wniósł o wypłacenie mu należności finansowych z tytułu pełnienia dyżurów lekarskich w ramach całodobowych, tygodniowych dyżurów Zespołu Rozpoznania Biologicznego Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w K., podczas których miał być zobowiązany do pozostawania w gotowości do świadczenia usług medycznych.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Komendant WOMP w K. odmówił M.B. wypłaty żądanych należności. W ocenie organu orzekającego, pełnienie przedmiotowych dyżurów wynika z zakresu obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, a ponadto nie polegają one na udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniosła, że pełnienie takich dyżurów nie należy do zakresu jej obowiązków służbowych, oraz iż wykonywane w trakcie dyżuru czynności zaliczają się do czynności zawodowych lekarza. Podniosła ponadto, że WOMP w K. jest zakładem opieki zdrowotnej, a jego Komendant jest tym samym kierownikiem takiego zakładu.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia uchylił decyzję Komendanta WOMP w K. z dnia [...] czerwca 2009 r. i przekazał sprawę do organu pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia. Zobowiązał przy tym organ I instancji do przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego celem zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Zebrany materiał powinien doprowadzić do ustalenia okresów, w jakich żołnierz zobowiązany był pozostawać poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, umożliwić ustalenie, czy w okresach pełnienia dyżurów żołnierz nie wykonywał żadnych innych czynności, niedających się pogodzić z dyspozycyjnością wymaganą od żołnierza zobowiązanego do pozostania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz określić wysokość kwoty należności pieniężnych dochodzonych przez wnioskodawcę.

W następstwie powyższego Komendant WOMP w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] odmówił [...] M.B. wypłaty dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pełnienia dyżurów lekarskich w ramach całodobowych, tygodniowych dyżurów Zespołu Rozpoznania Biologicznego Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w K. Organ uznał, że wniosek M.B. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca nie pozostawał w gotowości do świadczenia usług zdrowotnych, gdyż jego zadanie w ZRB polegało jedynie na pobieraniu próbek materiału zakaźnego lub podejrzanego, jego zabezpieczeniu i dostarczeniu do odpowiedniego laboratorium. Według organu czynności te nie mieszczą się w zakresie czynności diagnostycznych. Nigdy w czasie pełnienia dyżurów ZRB nie zdarzył się przypadek pobierania materiałów i próbek od ludzi, np. pobieranie krwi, moczu, wycinków tkanek i innych. Ponadto organ ustalił, że wykonywanie przez M.B. zadań przewidzianych w przypadku użycia Zespołu Rozpoznania Biologicznego, stosownie do posiadanych przez niego kwalifikacji i potrzeb WOMP, zostało ujęte w ramach jego etatowego zatrudnienia. Wykonywanie takich zadań nie wykraczało zatem poza zakres kompetencji i czynności wykonywanych w ramach jego etatowego zatrudnienia, a wykonywanie tych zadań wynika z jego żołnierskiego obowiązku i specyfiki służby wojskowej w WOMP w K. Zatem Komendant WOMP uznał, że [...] M.B. nie wykonywał dyżurów medycznych w rozumieniu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i nie ma podstaw do wypłacenia mu dodatkowego wynagrodzenia z tego tytułu.

M.B. wniósł odwołanie do Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia, w którym zwrócił się o uchylenie wskazanej decyzji oraz wydanie nowej decyzji przyznającej wypłatę dodatkowego wynagrodzenia. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej w zakres świadczeń zdrowotnych wchodzą wszelkie działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawianiu zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem działania prewencyjne należą do nich. Równocześnie przypomniał, że z dniem [...] września 2006 r. WOMP w K. uzyskał status zakładu opieki zdrowotnej nadany wprost przez przepisy art. 20a ust. 1a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, mówi o tym również art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, przez co Komendant WOMP w K. stał się kierownikiem tak powstałego zakładu opieki zdrowotnej. Tak więc od [...] września 2006 r. skarżący był zobowiązany do pełnienia dyżurów NZRB w WOMP w K. przez kierownika zakładu opieki zdrowotnej.

Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia w dalszej części uzasadnienia stwierdził, że niniejsza sprawa nie należy do zakresu działania Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, lecz jest sprawą o uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych, w związku z czym właściwość organów w tej sprawie określają przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a nie przepisy o Wojskowej Inspekcji Sanitarnej. Dlatego właściwym organem pierwszej instancji będzie dowódca jednostki wojskowej, a więc Komendant WOMP w K., a organem wyższego stopnia będzie zgodnie z art. 17 pkt 3 k.p.a. organ bezpośrednio nadrzędny, którym jest Szef IWSZdr.

Organ odwoławczy uznał za uzasadnione podniesienie wątpliwości, czy pełnienie dyżuru w ramach ZRB było wykonywaniem obowiązków służbowych z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz czy wynikało ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego. Jak stanowi przepis art. 88 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Zgodnie z przepisami § 3 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, żołnierzowi zawodowemu-lekarzowi zobowiązanemu przez kierownika zakładu opieki zdrowotnej do pełnienia dyżuru medycznego za każdą godzinę takiego dyżuru oraz pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych przysługuje za każdą godzinę pozostawania w tej gotowości dodatkowe wynagrodzenie.

Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia uznał za zasadne stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym wyznaczenie żołnierzy w rozkazie dziennym do dyżuru Zespołu Rozpoznania Biologicznego było określone poprzez relacje służbowe wynikające z nadanego etatu Nr [...] dla Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w K. i wynikało z toku pełnienia służby wojskowej. Wymienione polecenia nie były poleceniami do udzielania świadczeń zdrowotnych. Relacje służbowe były oparte na akcie prawa wewnętrznego, tj. decyzji Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie wprowadzenia do użytku Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wykonywanie przez M.B. zadań przewidzianych w przypadku użycia Zespołu Rozpoznania Biologicznego było zgodne z zakresem obowiązków na stanowisku które zajmował, a wykonywanie tych zadań nie wykraczało poza zakres kompetencji i czynności wykonywanych w ramach jego etatowego zatrudnienia. W związku z powyższym, wykonywanie czynności w ramach ZRB nie było pełnieniem dyżuru medycznego w Wojskowym Ośrodku Medycyny Prewencyjnej w K. poza normalnymi godzinami służby w ramach świadczenia usług zdrowotnych, tylko wynikało z dyspozycyjności żołnierza zawodowego.

Powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. M.B. uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności § 3 pkt 3 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia oraz przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że z definicji legalnej zawartej w § 3 pkt 3 cyt. rozporządzenia jasno wynika, że do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, zalicza się pozostawanie poza zakładem opieki zdrowotnej utworzonym przez Ministra Obrony Narodowej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych. Tym samym wykonywanie tych czynności zawsze będzie się wiązało z dodatkowym wynagrodzeniem, gdyż czynności te zostały w rozporządzeniu wprost wymienione jako czynności wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy. Przepis ten jest przepisem specjalnym i zawiera w sobie definicję prawną czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które to czynności przysługuje dodatkowe wynagrodzenie poza zwykłym uposażeniem żołnierza zawodowego w ramach pełnionej służby zawodowej, należnym na podstawie przepisów ogólnych.

Wskazał, że w zakresie posiadanych przez niego obowiązków w żadnym punkcie nie ma obowiązku pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń poza zakładem opieki zdrowotnej, jakim jest WOMP w K. Do zakresu jego obowiązków należało wykonywanie licznych czynności w ramach ZRB, w tym czynności kwalifikowanych jako świadczenia zdrowotne, które realizował w WOMP w K. Pełnienie dyżurów nigdy nie było związane z utrzymywaniem stałej gotowości bojowej i zadaniami mobilizacyjnymi poszczególnych żołnierzy. Każdorazowo bowiem wyznaczana była grupa żołnierzy w rozkazie Komendanta WOMP wraz z grafikiem dyżurów, którzy na określony czas otrzymywali dodatkowe zadania wynikające z funkcjonowania ZRB, wykraczające w sposób oczywisty poza zakres obowiązków na stanowisku służbowym.

Skarżący zauważył dodatkowo, że przyjęcie poglądu organu, iż dyżury były realizowane w ramach obowiązków służbowych, prowadzi do absurdu, albowiem oznacza to, że normy czasu pracy żołnierza były przekraczane nawet o około 80 godzin tygodniowo. W takim wypadku stanowiłoby to naruszenie przepisów art. 60 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który mówi, że "Zadania służbowe żołnierzy zawodowych powinny być ustalane przez przełożonych w sposób pozwalający na ich wykonywanie w ramach czterdziestu godzin służby w tygodniu. Wykonywanie zadań służbowych nie może przekraczać przeciętnie czterdziestu ośmiu godzin w tygodniu, w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym."

W dalszej części podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 107 k.p.a., a tym samym także z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w przepisach art. 8 i 11 k.p.a., poprzez sporządzenie jej uzasadnienia w sposób nieodpowiadający wymogom prawa. Zaskarżona decyzja de facto nie zawiera uzasadnienia prawnego, nie wskazuje przepisów powszechnie obowiązującego prawa, które stanowiłyby materialnoprawną podstawę wydania decyzji odmownej, przede wszystkim nie wskazuje przepisów, które zaliczałyby pozostawanie przez skarżącego w gotowości do udzielania świadczeń poza stałym miejscem pracy do jego obowiązków służbowych z tytułu istniejącego zatrudnienia i pełnienia zawodowej służby wojskowej. Uzasadnienie nie porusza przy tym wielu istotnych dla należytego rozstrzygnięcia zagadnień i wyjaśnień. Organ administracyjny nie podejmuje m. in. w ogóle kwestii świadczeń zdrowotnych, realizowanych przez skarżacego w ramach stosunku służbowego. Całkowicie pomija kwestię, że polecenia kierownika WOMP w K., choć nie były poleceniami zobowiązującymi bezpośrednio do udzielania danych konkretnych świadczeń zdrowotnych, to jednak obejmowały obowiązek pozostawania w gotowości do udzielania tych świadczeń zdrowotnych.

W ocenie skarżącego, wykonując czynności ZRB, realizował świadczenia zdrowotne w rozumieniu ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Katalog świadczeń zdrowotnych zawarty w art. 3 tej ustawy nie jest katalogiem zamkniętym, jednakże już przykładowo w artykule tym wprost wymieniono działania o charakterze prewencyjnym, profilaktycznym, diagnostycznym i leczniczym. Taki właśnie jest charakter działań ZRB. Nie ulega wątpliwości, że działania ZRB dotyczą ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z wytycznymi, zawartymi w Załączniku nr 6 do Stałej Procedury Operacyjnej Zespołu Rozpoznania Biologicznego, do zadań członków zespołu rozpoznania biologicznego, posiadających wykształcenie medyczne, należy m. in. pobieranie próbek materiału ludzkiego do badań w postaci krwi, moczu, wymazów oraz wycinków tkanek, wymazów ze skóry i błon śluzowych, a także próbek anatomopatologicznych w postaci tkanek osób zmarłych. Do zadań członków takiego zespołu należy również ocena materiału biologicznego pobranego z tkanek ludzkich w strefie skażenia w formie czynności diagnostycznych. W kompetencjach członków zespołu będących lekarzami pozostaje także interpretacja uzyskanych wyników badań ludzkiego materiału biologicznego. Potwierdza to również Plan Działań Przeciwepidemicznych stanowiący załącznik nr 9 do Planu użycia oddziałów i pododdziałów SZ RP w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych. Z kolei w zakresie obowiązków Inspektora wymieniono m. in. uczestniczenie w wykonywaniu stosownych zabiegów profilaktycznych, diagnostycznych i leczniczych, pobieranie próbek podejrzanego materiału biologicznego i przeprowadzanie ich wstępnej diagnostyki. Powyższe oznacza wprost, że członkowie zespołu mają obowiązek dokonywania analizy i sygnalizowania o powstałych zagrożeniach biologicznych w zakresie zdrowia publicznego. Powyższe działania wykonywane przez lekarza, jako osoby wykonującej zawód medyczny, zgodnie z art. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, są objęte definicją świadczenia zdrowotnego i jako takie powinny być klasyfikowane. W załączniku nr 6 do Stałych Procedur Operacyjnych ZRB stwierdzono wprost, że pobieranie materiału ludzkiego do badań jest prowadzone wyłącznie przez personel medyczny, zgodnie z międzynarodowym prawem. Tym samym świadczenia takie, w kontekście ogólnej i otwartej definicji zwartej w art. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, kwalifikowane są jako świadczenia zdrowotne.

Tym samym skarżący stwierdził, że pozostając w gotowości do wykonywania czynności, które na co dzień realizował w ramach etatowych obowiązków służbowych, pozostawał w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych w czasie pełnienia dyżuru w ramach ZRB. Równocześnie zauważył, że okoliczność, iż w czasie pełnienia dyżurów ZRB nie zdarzył się przypadek pobierania materiałów jest bez znaczenia dla sprawy. Nie zmienia to bowiem faktu, że osoby pełniące ten dyżur pozostawały w gotowości do wykonywania takich czynności, o czym mówi wprost § 7 pkt 1 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim wskazać należy, iż organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przedstawione przez niego oceny i tezy nie zostały poparte ani rzetelnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, ani dowodami w postaci dokumentów. Dopiero na etapie postępowania przed Sądem - na żądanie Sądu - uzupełniony został materiał dowodowy, którego nie uwzględniono na etapie postępowania przed organem, a który przeczy zarówno ustaleniom dokonanym przez organ, jak i dyskwalifikuje dokonaną przez organ ocenę prawną.

W przedmiotowej sprawie spór pomiędzy skarżącym a organami administracji dotyczył wynagrodzenia za dyżury, to jest ustalenia uprawnień skarżącego do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pełnienia dyżurów lekarskich pod telefonem w Zespole Rozpoznania Biologicznego.

Organ utrzymywał, że dyżury pełnione były w ramach normalnej służby, którą skarżący pełnił w Wojskowym Ośrodku Medycyny Prewencyjnej (WOMP) posiadającym status Zakładu Opieki Zdrowotnej. Skarżący zaś twierdził, że w ramach WOMP powstał wyodrębniony czteroosobowy Zespół Rozpoznania Biologicznego (ZRB) i w ramach tej struktury skarżący pełnił dodatkową służbę pod telefonem, wyłącznie na potrzeby ZRB.

Jako podstawę materialnoprawną odmowy wypłaty skarżącemu dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pełnienia dyżurów lekarskich w ramach całodobowych tygodniowych dyżurów Zespołu Rozpoznania Biologicznego Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w K. organ wskazał:

– art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.);

– § 3 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 7 rozporządzenia MON z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 z późn. zm.).

Stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy pragmatycznej, żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej dwóch miesięcy dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 25, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Z kolei art. 25 tej ustawy daje dowódcy jednostki wojskowej uprawnienie do dodatkowego powierzenia żołnierzowi czasowego pełnienia obowiązków służbowych w tej jednostce na stanowisku nieobsadzonym, na którym wyznaczony żołnierz czasowo nie wykonuje zadań służbowych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, nie zachodzi sytuacja, o której wyżej mowa.

Odmienną sytuację reguluje art. 88 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Przepis rangi ustawowej ustanowił zatem podstawową zasadę - za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie.

Konkretyzuje tę kwestię rozporządzenie wykonawcze MON, na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 88 ust. 3 omawianej ustawy. Powyższa delegacja upoważnia do wydania rozporządzenia, określającego wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, z uwzględnieniem czynności powierzonych, wykraczających poza zadania, wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych, które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia, a także stawek oraz terminów jego wypłacania. Ustawodawca wskazał także kryteria mające wpływ na określenie wysokości dodatkowego wynagrodzenia, które powinno uwzględnić rozporządzenie.

Należy zważyć, iż określona w ten sposób delegacja ustawowa charakteryzuje się wysokim stopniem szczegółowości co do zakresu ewentualnej przyszłej regulacji wykonawczej. Oznacza to w konsekwencji, iż przedmiotem regulacji aktu wykonawczego może być jedynie zakres spraw szczegółowo wskazanych w delegacji ustawowej. Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 88 ust. 3 ustawy pragmatycznej, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 z późn. zm.). W § 3 tego rozporządzenia do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie (zwane przez ustawę czynnościami), z dziedziny służby zdrowia, wskazane zostały dwie sytuacje:

1) dyżury medyczne pełnione w utworzonych przez MON zakładach opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowego udzielania świadczeń zdrowotnych,

2) pozostawanie poza zakładem opieki zdrowotnej utworzonym przez MON w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych.

Są to dwie różne sytuacje i tak też zostały potraktowane w dalszych częściach rozporządzenia, określających wysokość wynagrodzenia.

W myśl przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu - lekarzowi (...), któremu kierownik zakładu opieki zdrowotnej powierzył czynności polegające na pełnieniu dyżuru medycznego, za każdą pełną godzinę takiego dyżuru pełnionego poza normalnymi godzinami służby przysługuje dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 0,5 % stawki uposażenia zasadniczego należnego temu żołnierzowi (ze zwiększeniami i ograniczeniami określonymi w ust. 2-5). Z kolei w myśl § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 6 ust. 1, zobowiązanemu przez kierownika zakładu opieki zdrowotnej do pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, przysługuje za każdą godzinę pozostawania w tej gotowości dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 50 % stawki określonej w § 6 ust. 1. Przy czym, w przypadku wezwania do zakładu opieki zdrowotnej żołnierzowi zawodowemu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, jak za pełnienie dyżuru medycznego, za cały czas pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych w danym dniu (§ 7 ust. 2).

Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia, wysokość dodatkowego wynagrodzenia za wykonanie wskazanych wyżej czynności ustala, w ramach posiadanych na ten cel środków finansowych, dowódca albo kierownik zakładu opieki zdrowotnej.

Przechodząc do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż głównym powodem odmowy przez organy administracji spełnienia żądania skarżącego jest fakt, iż przesłanką otrzymania dodatkowego wynagrodzenia przez żołnierza zawodowego - lekarza, pozostającego w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej jest stwierdzenie, iż była to służba dodatkowa poza normalnym czasem służby. Zdaniem organu, pozostawanie skarżącego w gotowości mieściło się w ramach służby.

W ocenie Sądu, twierdzenie organu oparte jest na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego – art. 88 ust. 2 w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i błędnym ustaleniu, że gotowość pod telefonem w ramach jednostki ZRB pełniona była w ramach służby w WOMP.

Wskazać należy, iż materialnoprawne podstawy przyznania uprawnienia do dodatkowego wynagrodzenia z tytułu wykonywania czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, wynikają z art. 73 ust. 1 pkt 7 i art. 88 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Oznacza to w konsekwencji, iż przepisy ustawowe nie mogą być w żaden sposób modyfikowane aktem niższego rzędu, tj. rozporządzeniem wykonawczym, które reguluje kwestie techniczne i procedury wypłaty przysługującego z mocy ustawy dodatkowego wynagrodzenia. Jak już wyżej wskazano, przepis art. 88 ust. 3 ustawy upoważniał jedynie do określenia wysokości oraz szczegółowych warunków i trybu wypłacania dodatkowego wynagrodzenia przyznanego na mocy poprzedniego ustępu art. 88 cyt. ustawy. Nie budzi zatem wątpliwości, iż niedopuszczalna jest taka wykładnia przepisów aktu wykonawczego, która prowadzi do ograniczenia ustawowo określonego kręgu osób uprawnionych z mocy ustawy do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia, w tym poprzez kreowanie dodatkowych przesłanek, nieustanowionych mocą przepisów ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uzupełnić i ocenić materiał dowodowy przez pryzmat innych aktów (wewnętrznych) regulujących organizację pełnienia przez skarżącego służby wojskowej na jego stanowisku w WOMP i ZRB, pod kątem ewentualnego zastosowania przepisów § 3 pkt 2, 3 lub 9, § 6 i § 7 rozporządzenia MON z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia.

W ocenie Sądu, niezbędnym jest też dokonanie analizy treści materiału dowodowego, mianowicie rozkazów dziennych Nieetatowego Zespołu Rozpoznania Biologicznego, Stałych procedur operacyjnych Zespołu Rozpoznania Biologicznego z uwzględnieniem załącznika nr 6, dotyczącego pobierania materiału ludzkiego do badań przez personel medyczny, karty opisu stanowiska, w tym zakresu obowiązków, Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP.

Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni, w kontekście instrukcji przywołanej przez skarżącego w skardze i załącznika nr 6 do Stałych procedur operacyjnych, czy instrukcja w ramach gotowości na dyżurach przewiduje pobieranie próbek od żywego człowieka. Organ dokona też oceny, w kontekście faktu, iż w Regulaminie Sił Zbrojnych RP w katalogu służb nie ma odpowiednika dyżuru ZRB, jaki charakter miały te dyżury.

Wskazać też należy, iż ustawa pragmatyczna z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie reguluje pojęcia “dyżur pod telefonem". Rozporządzenie wykonawcze Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia w § 3, do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, zalicza między innymi: w pkt 2 "dyżury medyczne pełnione w utworzonych przez Ministra Obrony Narodowej zakładach opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowego udzielania świadczeń zdrowotnych", w pkt 3 "pozostawanie poza zakładem opieki zdrowotnej utworzonym przez Ministra Obrony Narodowej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych", a nadto w pkt 9 “wykonywanie innych niż wymienione w pkt 1-8 czynności o charakterze stałym związanych z zabezpieczeniem funkcjonowania jednostki wojskowej, jeżeli wykonywanie tych czynności wynika z innych przepisów, w których nie określono prawa do wynagrodzenia albo nie określono jego wysokości."

W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu - lekarzowi (...), któremu kierownik zakładu opieki zdrowotnej (z uwzględnieniem powyższego stanowiska Sądu) powierzył czynności polegające na pełnieniu dyżuru medycznego, za każdą pełną godzinę takiego dyżuru pełnionego poza normalnymi godzinami służby, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie z uwzględnieniem zasad określonych w tym przepisie. Z kolei zgodnie z § 7 ust. 1, żołnierzowi zawodowemu - lekarzowi (...) zobowiązanemu do pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, dodatkowe wynagrodzenie przysługuje zasadniczo za każdą godzinę pozostawania w tej gotowości.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, "świadczeniem zdrowotnym" są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania, których otwarty katalog określono w pkt 1-14.

Pojęcie "dyżuru medycznego" zdefiniował ustawodawca w art. 18 d ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, jako wykonywanie, poza normalnymi godzinami pracy, czynności zawodowych przez lekarza (...), w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z przepisem art. 32j ust. 1 ustawy o z.o.z., lekarze (...) zatrudnieni w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych, mogą być zobowiązani do pełnienia w tym zakładzie dyżuru medycznego. W myśl art. 32k ust. 1 ww. ustawy, wskazane wyżej osoby mogą zostać zobowiązane do pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych.

W orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu podkreśla się, iż pojęcie "gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych" oznacza pozostawanie w dyspozycji pracodawcy nie w samym zakładzie opieki zdrowotnej, lecz w innym wybranym przez pracownika miejscu. Miejsce to nie musi być wskazane pracodawcy. Istotą tej formy wykonywania obowiązków zawodowych, poza normalnym czasem pracy, jest obowiązek pracownika, w czasie określonym w poleceniu pracodawcy (przy zapewnieniu możliwości nieskrępowanego kontaktu z pracownikiem - np. za pośrednictwem telefonu), pozostawania w faktycznej gotowości do pracy oraz niezwłoczne stawiennictwo w zakładzie opieki zdrowotnej, w razie wezwania w celu udzielenia świadczeń zdrowotnych (Dercz M., Rek T. Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej. Komentarz, wyd. ABC 2007). W konsekwencji w tym przypadku organ musi ustalić, czy w przypadku pełnienia tego typu "dyżuru", skarżący pozostawał poza zakładem opieki zdrowotnej w rzeczywistej gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, a także czy w tym samym czasie nie wykonywał czynności lub nie świadczył usług, które kolidowałyby z możliwością pełnego wywiązania się z tak istotnych obowiązków jak zagwarantowanie w trakcie dyżuru niezwłocznej gotowości do podjęcia przez lekarza obowiązków zawodowych - udzielenia świadczeń zdrowotnych w danym zakładzie opieki zdrowotnej.

Istotne różnice omówionych form czynności powierzonych, wykraczających poza zakres czynności żołnierza zawodowego - lekarza i związanego z nimi wynagrodzenia, skutkują tym, iż rozstrzygnięcie o spornym żądaniu opierać się powinno na dokonaniu odpowiednich ustaleń faktycznych w odniesieniu do konkretnego przypadku. “Dyżur pod telefonem" może mieć różny charakter.

Zdaniem Sądu, organ ani nie wykazał, ani nie uzasadnił, że skarżący w ramach codziennej służby, nie zaś dyżuru medycznego, czy pozostawania w gotowości, świadczył służbę w ZRB. Organ nie wykazał na podstawie jakich dowodów uznał, że pełnione przez skarżącego dyżury są typowymi obowiązkami służbowymi skarżącego. W szczególności organ nie odniósł się do zakresu obowiązków służbowych skarżącego, wynikających z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego, które mogłyby wskazywać, że pełnienie "dyżurów pod telefonem" jest normalną - typową sytuacją i mieściło się w normach czasu służby tego żołnierza zawodowego. Stosownej oceny prawnej należało dokonać przy uwzględnieniu treści przepisu art. 60 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z uwzględnieniem zmian legislacyjnych w okresie objętym wnioskiem oraz obowiązujących w tym okresie aktów wykonawczych, tj. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 161), uchylonego z dniem 23 września 2006 r. rozporządzeniem z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 161, poz. 1138) obowiązującym do dnia 24 lipca 2008 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona oceny w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym o dokumenty, których Sąd zażądał w toku postępowania sądowego. Wyjaśni wszystkie okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności ustali, jaki był zakres obowiązków służbowych skarżącego podczas pełnienia zawodowej służby wojskowej w WOMP, jak i w ZRB, w spornym okresie. Wykaże, jaka była organizacja zarówno WOMP i ZRB. Na jakiej zasadzie czteroosobowy zespół, w tym lekarz – skarżący, pełnił służbę jednocześnie w WOMP i ZRB. W szczególności należy uwzględnić fakt, iż do powierzenia żołnierzowi czynności, o których mowa w art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r., nie jest konieczne wydanie rozkazu, zawierającego wszystkie elementy wymienione w § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004 r. Powierzenie takie może nastąpić w dowolnej formie. Należy ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy pod kątem rozważenia, czy skarżącemu powierzono czynności związane ze służbą w ZRB, na jakich zasadach i w jakim rozmiarze.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.