Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 711/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 par 1 w zw. z art. 116 par 1,art. 118 par 1, art. 107 par 1 i par 2pkt 1,2 i 4 w zw. z art. 207 par 2 ia rt. 187 par 1 w zw. z art. 122
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 czerwca 2017 nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku od towarów i usług za okresy od lutego do grudnia 2011 r. I i II kwartał 2012 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od lutego do grudnia 2011r. oraz od stycznia do września 2012 r. , w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz za odsetki od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za IV, VII,VIII 2012r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia

[...] r. nr [...] wydaną po rozpatrzeniu sprawy

na skutek odwołania wniesionego przez A. K. od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...], [...], [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu A. K. (dalej: "Skarżący") z [...] T. L. Spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (dalej: "Spółka") za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od lutego do grudnia 2011 r., I i II kwartał 2012 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od lutego do grudnia 2011 r. oraz od stycznia do września 2012 r. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz za odsetki od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za IV, VII i VIII 2012 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego.

Na podstawie zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy ustalono, że ww. decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

L. S. S. z ograniczoną odpowiedzialnością powstała [...] r. W dniu [...] r. został sporządzony w formie aktu notarialnego Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki. W toku zgromadzenia podjęto Uchwałę nr [...]/2012 zmieniającą umowę spółki poprzez zmianę jej nazwy

na Agencja Pracy T. L. sp. z o.o. Zgodnie z danymi znajdującymi się

w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w skład zarządu Spółki wchodzili:

M. G. w okresie od [...] r. do [...] r.,

A. K. w okresie od [...] r. do [...] r.,

R. B. od [...] r. i nadal wchodzi w skład zarządu.

Z ewidencji księgowej organów podatkowych, wynikało, że Spółka posiadała zaległości podatkowe z tytułu:

podatku od towarów i usług za okresy od lutego do grudnia 2011 r., I kwartał

i II kwartał 2012 r. w łącznej kwocie [...]zł,

podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od lutego do grudnia 2011 r., od stycznia do grudnia 2012 r., od stycznia do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do grudnia 2014 r. w łącznej kwocie [...]zł,

podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. w łącznej kwocie

[...] zł,

odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za kwiecień, lipiec, sierpień i październik 2012 r. w łącznej kwocie [...]zł.

Postępowanie egzekucyjne wobec Spółki początkowo prowadzone było przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., a następnie, w związku

ze zmianą siedziby Spółki, właściwym organem egzekucyjnym stał się Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S..

Postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki nie doprowadziło do zapłaty zaległości. Mając powyższe na uwadze postanowieniami z dnia [...] r.

nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki.

W tym stanie sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie podatkowe wobec skarżącego A. K., zmierzające

do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu ze Spółką za zaległości podatkowe.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, decyzją z dnia [...] r. nr [...], [...], [...], organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu A. K., z [...] T. L. spółka z o. o. z siedzibą w S. za zaległości podatkowe z tytułu:

podatku od towarów i usług za okresy od lutego do grudnia 2011 r., I i II kwartał 2012 r. w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł,

podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy od lutego do grudnia

2011 r., oraz za okresy od stycznia do grudnia 2012 r. w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...]zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł,

podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...]zł,

odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za kwiecień, lipiec i sierpień 2012 r. w łącznej kwocie [...]zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący – reprezentowany przez adwokata - złożył odwołanie w którym zarzucił naruszenie przepisów art. 70 § 1 w związku z art. 116 § 1 i art. 118 § 1, art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 4 w związku

z art. 207 § 2 oraz art. 187 § 1 w związku z art. 122 ustawy z dnia [...] r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej: "o.p.".

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu

I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność prawidłowego określenia zakresu odpowiedzialności wszystkich dotychczasowych członków zarządu Spółki tj. A. K., M. G. i R. B..

W ocenie Skarżącego, wydanie decyzji o odpowiedzialności solidarnej

za zobowiązania Spółki, jak również jej egzekwowanie - w przypadku wydania takiej decyzji - nie jest możliwe bowiem nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego ciążącego na pierwotnym dłużniku, tj. wobec Spółki upłynął termin przedawnienia

ww. zobowiązań.

Niezależnie od powyższego, Skarżący podniósł również, że w decyzji organu

I instancji nie określono kwot zobowiązań, za które ponoszą odpowiedzialność M. G. oraz R. B. tj. pozostali członkowie zarządu Spółki, brak jest również takiej informacji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ I instancji nieprecyzyjnie określił w decyzji wysokość odsetek od zaległości podatkowych, bowiem brak precyzyjnego określenia w decyzji wysokości odsetek od zaległości podatkowych tj. podanie jedynie ich łącznej kwoty stanowi podstawę do uchylenia takiej wadliwej decyzji

Nadto, w ocenie Skarżącego nie ponosi on odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upłynął po dniu [...] r. bowiem w tym dniu złożył rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Na tę okoliczność Skarżący, złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z odpisu oświadczenia z dnia [...] r.

Pismem z dnia [...] r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu odwoławczego, pełnomocnik Skarżącego podniósł, że nie kwestionuje, iż była prowadzona egzekucja z rachunków bankowych Spółki, jednakże z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wynika, względem których zobowiązań podatkowych prowadzone było postępowanie egzekucyjne.

Ponadto, w ocenie pełnomocnika, skoro organ I instancji uznał za element konieczny wskazanie w decyzji wydanej względem Skarżącego na solidarną odpowiedzialność pozostałych członków zarządu, to należało prowadzić jedno wspólne postępowanie podatkowe względem wszystkich członków zarządu spółki oraz orzec w sposób szczegółowy o zakresie ich odpowiedzialności.

Pismem z dnia [...] r. organ odwoławczy wezwał Skarżącego

do przedstawienia dowodów na okoliczność przesłanek zwalniających osobę trzecią

z odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Na wezwanie nie udzielono odpowiedzi.

Mając na uwadze stan faktyczny i prawny oraz argumenty odwołującego przedstawione w zakresie wniosków dowodowych, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. odmówił przeprowadzenia dowodu z odpisu oświadczenia z dnia [...] r. na okoliczność, że w dniu [...] r. Skarżący złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że wobec istnienia wskazanego dokumentu w aktach sprawy oraz innych okoliczności pozwalających na ustalenie momentu zaprzestania pełnienia przez stronę funkcji we władzach spółki, bezzasadne jest przeprowadzanie dowodu z żądanego przez stronę dokumentu tj. odpisu oświadczenia z dnia [...] r.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy powołując się na przepis art. 116 o.p. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia

[...] r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649) mający zastosowanie w sprawie stwierdził,

że zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że z dokonanych ustaleń

w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że Skarżący funkcję członka zarządu Spółki pełnił od dnia założenia spółki, tj. od [...] r. do dnia [...] r. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że w sprawie kwestią sporną jest ustalenie, do jakiej daty Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. W dniu [...] r. w K. Skarżący sporządził bowiem pismo tytułując je " Rezygnacja" o treści: " Niniejszym składam rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Agencji Pracy T. L. sp. z o.o. z dniem dzisiejszym tj. [...] r.". Pismo to skierowane było do Spółki z siedzibą w S. przy ul. [...] (brak potwierdzenia doręczenia). Pismo to zostało opatrzone, nieczytelnym podpisem karżącego. W aktach KRS znajduje się natomiast Protokół ze Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia [...] r., który odbył się w składzie M. G., A. K. (Przewodniczący Zgromadzenia Wspólników), R. B. reprezentowany przez pełnomocnika I. M., co zostało potwierdzone podpisami na liście obecności. Na powyższym zgromadzeniu, uchwałą nr [...] przyjęto rezygnację Skarżącego w związku ze złożoną przez niego rezygnacją w dniu [...] r. Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. Przy czym, jak wynika z treści Protokołu członek zarządu M. G. wniosła sprzeciw do uchwały nr [...] jako, że nie wiedziała o rezygnacji członka Zarządu w dniu [...] r. O tym fakcie dowiedziała się dopiero na Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Wspólników. Ponadto jak wynika z ww. Protokołu Skarżący zgłosił kandydaturę R. B. na Prezesa Zarządu oraz przedstawił sytuację finansową Spółki, wskazując na konieczność dokonania dopłat do kapitału zakładowego spółki.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki do dnia [...] r., bowiem drugi członek zarządu M. G. nie miała wiedzy o rezygnacji Skarżącego do dnia Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, co zostało zaprotokołowane. Ponadto pomimo twierdzenia, że jego rezygnacja nastąpiła dnia [...] r. nadal faktycznie pełnił funkcję członka zarządu, gdyż jako osoba reprezentująca Spółkę

w dniach [...] r. i [...] r. składał podpisy na zgłoszeniu identyfikacyjnym [...] Spółki złożonym w siedzibie organu podatkowego

I instancji. Ponadto dnia [...] r. czynnie brał udział - jako Przewodniczący Zgromadzenia Wspólników - w Zgromadzeniu Wspólników Spółki. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce z o. o., powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 o.p. (wyrok NSA z [...] r., II FSK [...]).

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie zaistniała również druga pozytywna przesłanka warunkująca możliwość orzekania o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku spółki.

Z akt sprawy, wynika bowiem, że organ I instancji postanowieniem z dnia

[...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, zryczałtowanego podatku dochodowego, odsetek od zaliczek, a postanowieniem z dnia [...] r., umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki w zakresie podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych.

W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny ustalił, że na zajętych rachunkach bankowych brak było środków pieniężnych

lub informowano o zamknięciu rachunków bankowych oraz o zbiegu egzekucji. Organ egzekucyjny ustalił nadto, że na Spółkę jest zarejestrowana przyczepa ciężarowa [...] o nr rej. [...] oraz samochód osobowy [...] o nr rej, [...] oraz że Spółka nie posiada nieruchomości. Na okoliczność ujawnienia majątku Spółki organ I instancji wysłał wezwanie do R. B., A. K., K. S. oraz na adres Spółki. Żaden z adresatów nie udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie. Ponadto wysłano zlecenia rekwizycyjne w celu prowadzenia egzekucji w oddziałach Spółki. W odpowiedzi organy rekwizycyjne poinformowały, że brak jest składników majątkowych, a Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanymi adresami. Jak wskazano w raportach z czynności egzekucyjnych, Spółka nie prowadziła działalności pod wskazanymi adresami w S., a miejsca postoju ww. przyczepy ciężarowej oraz samochodu osobowego nie udało się ustalić.

W związku z powyższym, czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w siedzibie spółki okazały się bezskuteczne. Również z notatki służbowej sporządzonej [...] r. przez pracowników kontroli podatkowej wynikało, że Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem oraz, że nie udało się nawiązać kontaktu z żadną z osób upoważnionych do jej reprezentowania. Ustalono, że umowa najmu lokalu przy al. [...] lok. 110 w S. została wypowiedziana [...] r. z powodu nieregulowania czynszu, a Spółka nie pozostawiła żadnego majątku.

W związku z bezskutecznością egzekucji, wnioskiem z dnia [...] r., Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. wystąpił do Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w S. o wyjawienie majątku dłużnika. Jednakże na wyznaczone posiedzenie nie stawił się żaden reprezentant dłużnika. W ramach pomocy prawnej, Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w S. wystąpił z odezwą do Sądu Rejonowego w W. o odebranie wykazu majątku od prokurenta spółki K. S., co jednak nie odniosło skutku. W końcowym rezultacie postępowanie egzekucyjne do majątku dłużnika nie doprowadziło do zapłaty zaległości.

Organ odwoławczy ustalił nadto, że nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości wobec Spółki. Przy czym w ocenie organu odwoławczego w latach 2009-2012 zachodziły przesłanki złożenia przez członków zarządu ww. wniosku. Powyższe uzasadnia fakt, że za lata 2009-2012, w rachunku zysków i strat spółka wykazywała straty odpowiednio w wysokościach [...] zł, [...] zł, [...] zł

i [...] zł.

Organ odwoławczy przeanalizował wskaźniki bieżącej płynności finansowej (aktywa obrotowe/zobowiązania krótkoterminowe), szybkiej płynności (aktywa obrotowo - zapasy - krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe/zobowiązania bieżące), środków pieniężnych, (środki pieniężne/zobowiązania bieżące), kapitału pracującego w aktywach ogółem (kapitał pracujący/aktywa ogółem) a także zadłużenia ogólnego (zobowiązania i rezerwy na zobowiązania/ aktywa ogółem * 100), wskazując, że ich poziom mógł świadczyć o zachwianiu płynności finansowej spółki już na koniec analizowanego 2009 r. Od tego momentu mógł się pojawić problem finansowy uniemożliwiający regulowanie zobowiązań w terminie. W szczególności organ zauważył, że już na koniec 2009 r. wskaźnik zadłużenia ogólnego przyjął wartość krytyczną, bowiem wyniósł 113,84 %, i wzrastał w kolejnych latach, przyjmując wartości 120,15 % na koniec 2010 r., 146,63 % na koniec 2011 r. i 175,48 % na koniec 2012 r. Otrzymane wyniki wskaźnika wykraczały nie tylko znacznie poza obowiązujące normy ale i przekraczały pułap 88%. Tak wysoki poziom wskaźnika oznaczał duży udział długu w działalności Spółki już na koniec 2009 r. i przez to ryzyko nawet bankructwa w wypadku pogorszenia się koniunktury.

Ponadto, organ zauważył, że dłużnika uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 1 i ust. 2 Prawo upadłościowe i naprawcze). Natomiast z porównania wartości majątku Spółki oraz zobowiązań i rezerw na zobowiązania wynikało, że na koniec 2009 r. zobowiązania przekraczały aktywa, a stan ten z roku na rok ulegał pogłębieniu.

Nadto, Spółka już od 2010 r. miała trudności z regulowaniem zobowiązań wobec organów podatkowych i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na dzień [...] r. zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. wynosiła [...] zł z odsetkami za zwłokę naliczonymi w wysokości [...] zł. Na dzień [...] r., Spółka posiadała także zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od grudnia 2010 r. do lutego 2012 r. które wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia i kosztami egzekucji wynosiły [...] zł, składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca 2011 r. do lutego 2012 r., które wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia i kosztami egzekucji wynosiły [...] zł, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2011 r. do lipca 2011 r. które wraz z odsetkami za zwłokę wynosiły [...] zł. Ponadto, zgodnie z pismem z dnia [...] r. (podpisanego przez Skarżącego) Spółka na dzień [...] r. posiadała zadłużenie wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. i wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę [...]zł (minus kwoty zajęte przez egzekucję z rachunku bankowego w maju 2011 r. lub wpłacone bezpośrednio od klientów Spółki).

O trudnej sytuacji finansowej Spółki świadczyły również składane przez nią

w 2011 r. wnioski o ulgę, w tym wnioski o rozłożenia na raty podatku lub zaległości podatkowej, a także odroczenie terminu płatności podatku wynikającego z deklaracji VAT.

Sumując powyższe, organ odwoławczy zauważył, że na dzień [...] r., tj. dzień: wydania decyzji przez organ podatkowy I instancji, Spółka posiadała zaległości podatkowe w łącznej wysokości [...] zł.

Wobec powyższych okoliczności, mając na uwadze zarówno wartości wskaźników finansowych, problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań podatkowych oraz wobec ZUS, a także składane wnioski o udzielenie ulg w postaci rat czy odroczenie terminu płatności podatku, w ocenie organu odwoławczego uznać należało, że Spółka miała problemy z płynnością finansową od 2009 r. zaś, co najmniej od początku 2010 r. była obiektywnie niewypłacalna a stan ten utrzymywał się w kolejnych latach. Pomimo pogarszającej się z roku na rok sytuacji finansowej, zarząd spółki nie złożył jednak wniosku o ogłoszenie jej upadłości.

Oceniając kwestię braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, organ odwoławczy zauważył, że miał on świadomość problemów finansowych, jakie występowały w Spółce, w okresie kiedy nią zarządzał. Na co, wskazują m.in. wnioski o przyznanie ulg podatkowych podpisane przez Skarżącego. Skarżący, zaniechał jednak swoich powinności podjęcia działań zmierzających do zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o upadłość lub o wszczęcie postępowania układowego, w celu zapewnienia ochrony interesów wierzycieli przed niewypłacalnością spółki, a zatem nie mógł skutecznie powołać się na przesłankę braku winy zwalniającą z odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Organ odwoławczy, podkreślił, że Skarżący jako członek zarządu Spółki miał obowiązek stałego monitorowania sytuacji finansowej Spółki i reagowania na zaistniałą sytuację, co nie nosi znamion braku winy

w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, bądź wszczęcia postępowania układowego. Ponadto, przyjmując dobrowolnie funkcję w zarządzie osoby prawnej, Skarżący zgodził się na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania organ odwoławczy, wskazał, że zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r., podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od stycznia do listopada 2011 r. oraz zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2011 r. co do zasady ulegały przedawnieniu z upływem dnia [...] r. Natomiast decyzja organu I instancji została wydana [...] r., oczywistym jest zatem, że zaskarżona decyzja została wydana przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 o.p. Ponadto, w sprawie ma zastosowanie przepis art. 70 § 4 ww. ustawy, który stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym skarżący został zawiadomiony. W sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., na podstawie tytułów wykonawczych, które obejmowały zaległości dotyczących niniejszej sprawy, dokonał zajęcia rachunków bankowych o których został powiadomiony zobowiązany. Skutecznie zatem został przerwany bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 o.p.

W zakresie drugiego ze stawianych w sprawie zarzutów odnośnie braku prowadzenia jednego wspólnego postępowania podatkowego względem wszystkich członków zarządu spółki a tym samym nieokreślenia kwot zobowiązań wobec M. G. i R. B. w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, że nie jest istotne to, czy prowadzone jest jedno postępowanie wobec wszystkich osób, czy też prowadzone są postępowania odrębne wobec każdej z nich, ważne jest aby obejmowały one wszystkie osoby odpowiedzialne

za zobowiązania podatkowe. Wymóg prowadzenia postępowania podatkowego zmierzającego do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność został spełniony, bowiem postanowieniami z dnia [...] r. organ I instancji wszczął odrębne postępowania wobec pozostałych członków zarządu Spółki.

Ustosunkowując się zaś do kolejnego zarzutu, jakoby organ podatkowy I instancji nieprecyzyjnie określił w decyzji wysokość odsetek od zaległości podatkowych, organ odwoławczy wyjaśnił, że ewentualne uchybienie w zakresie nieprecyzyjnego określenia w decyzji wysokości odsetek od zaległości podatkowych, tj. podanie ich łącznej kwoty nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy, bowiem weryfikacji w zakresie odsetek za zwłokę można dokonać w oparciu o akta podatkowe. Jak to wynika z listy zaległości wraz z odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień [...] r., kwota zaległości w podatku dochodowymi od osób fizycznych za II-XII 2011 r., I-IX 2012 r. wynosiła łącznie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...]zł, w podatku od towarów

i usług za II-XII 2011 r., I kwartał i II kwartał 2012 r. wynosiła łącznie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł. Podobnie odsetki

od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych

za IV, VII, VIII 2012 r. wynosiła [...] zł i są tożsame z kwotami wynikającymi

z zaskarżonej decyzji.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, organ odwoławczy uznał,

że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie Skarżącego

z odpowiedzialności za zaległości spółki. Egzekucja przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna, nie zgłoszono we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, względnie o wszczęcie postępowania układowego i stało się to nie bez winy Skarżącego. Ponadto Skarżący nie wskazał takiego mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 4 w związku z art. 207 § 2 o.p. poprzez ich niewłaściwie zastosowanie i wydanie decyzji zawierającej brak jednoznacznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zakresu odpowiedzialności podatkowej M. G. oraz R. B., podczas gdy decyzja powinna rozstrzygać sprawę co do jej istoty, tj. w szczególności w sposób jednoznaczny i precyzyjny określać wysokość zaległości podatkowych, odsetek i kosztów postępowania egzekucyjnego, za które ponoszą odpowiedzialność M. G. oraz R. B.,

2) art. 107 § 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 207 § 2 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o odpowiedzialności Skarżącego za odsetki w ich łącznej, tj. zsumowanej wysokości oraz dopuszczenie się rozbieżności pomiędzy treścią decyzji a jej uzasadnieniem, podczas gdy w sentencji decyzji należało wskazać wysokość poszczególnych odsetek ze wskazaniem poszczególnych zobowiązań podatkowych (tj. rodzaju podatku oraz okresu), których dotyczą te odsetki, a sentencja decyzji powinna być zgodnie z jej uzasadnieniem w zakresie wysokości podatku i odsetek,

3) art. 187 § 1 w związku z art. 122 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, niezebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dotyczącego okresu pełnienia przez Skarżącego obowiązków prezesa zarządu Spółki, a w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, podczas gdy należało w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dotyczący okresu pełnienia przez Skarżącego obowiązków prezesa zarządu Spółki.

Ponadto, w konsekwencji wskazanego powyżej naruszenia art. 187 § 1

i art. 122 o.p., Skarżący zarzucił poczynienie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia, że:

1) Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki do dnia [...] r., podczas gdy Skarżący już w dniu [...] r. złożył oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki,

2) Skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe, które wystąpiły

w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r., podczas gdy Skarżący nie ponosi odpowiedzialności za te zaległości.

Skarżący nadto zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z odpisu protokołu przesłuchania L. W. na okoliczność daty rezygnacji Skarżącego ze stanowiska prezesa zarządu Spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd oddalił wniosek dowodowy Skarzacego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a., wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu który uzasadniałby jego uchylenie w myśl p.p.s.a.

Zasadniczą kwestią sporną w sprawie było to czy i za jaki okres Skarżący winien odpowiadać za zaległości podatkowe Spółki (t.j. kiedy w istocie przestał pełnić funkcję prezesa zarządu Spółki), jednak Skarżący podniósł także zarzuty co do treści jak i formy zaskarżonej decyzji, tj. braku w niej jednoznacznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zakresu odpowiedzialności podatkowej pozostałych członków zarządu Spółki - M. G. oraz R. B., podczas gdy zdaniem Skarżacego decyzja powinna rozstrzygać sprawę co do jej istoty, tj. w szczególności w sposób jednoznaczny i precyzyjny określać wysokość zaległości podatkowych, odsetek i kosztów postępowania egzekucyjnego, za które ponoszą odpowiedzialność M. G. oraz R. B.. Nadto zarzucono wydanie decyzji o odpowiedzialności Skarżącego za odsetki w ich łącznej, tj. zsumowanej wysokości oraz dopuszczenie się rozbieżności pomiędzy treścią decyzji a jej uzasadnieniem, podczas gdy w sentencji decyzji należało wskazać wysokość poszczególnych odsetek ze wskazaniem poszczególnych zobowiązań podatkowych (tj. rodzaju podatku oraz okresu), których dotyczą te odsetki, a sentencja decyzja powinna być zgodnie z jej uzasadnieniem w zakresie wysokości podatku i odsetek.

W pierwszym rzędzie zatem Sąd uznał za słuszne odnieść się do zarzutów naruszenia art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 4 w związku z art. 207 § 2 o..p poprzez ich niewłaściwie zastosowanie i wydanie decyzji zawierającej brak jednoznacznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zakresu odpowiedzialności podatkowej M. G. oraz R. B., podczas gdy zdaniem Strony decyzja powinna rozstrzygać sprawę co do jej istoty, tj. w szczególności w sposób jednoznaczny i precyzyjny określać wysokość zaległości podatkowych, odsetek i kosztów postępowania egzekucyjnego, za które ponoszą odpowiedzialność M. G. oraz R. B..

Z zarzutem powyższym nie sposób się zgodzić. Zdaniem Sądu organ prawidłowo wszczął i prowadził odrębne postępowania w stosunku do każdego z członków zarządu spółki. Trafnie także wskazał w tym względzie organ, że zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów NSA z 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08, oraz stanowiskiem zaprezentowanym w wyroku NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 3200/12, nie jest istotne to, czy prowadzone jest jedno postępowanie wobec wszystkich osób, czy też prowadzone są postępowania odrębne wobec każdej z nich, ważne jest aby obejmowały one wszystkie osoby odpowiedzialne za zobowiązania podatkowe. Zgodzić należy się, że pogląd ten jest zasadny, gdyż postępowania wobec poszczególnych osób mogą się różnić i doprowadzić do różnych rozstrzygnięć, choćby z uwagi na występowanie u niektórych z tych osób przesłanek egzoneracyjnych (art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p.) - wyrok NSA z dnia 12.02.2015 r., sygn. akt II FSK 3200/12. Powyższy pogląd Sąd w pełni podziela.

Wskazany wyżej wymóg wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego zmierzającego do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialne za zaległości Spółki wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność (pozostałych członków zarządu spółki) został spełniony. Bowiem postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. wszczął postępowanie wobec M. G., a kolejnym postanowieniem wydanym tego samego dnia tj. dnia [...] wszczął postępowanie wobec R. B.. Podnoszone zatem w tym zakresie zarzuty są całkowicie bezzasadne.

W związku z powyższym Sąd wbrew wskazaniu w treści skargi M. G. i R. B. jako uczestników postępowania uznał, że w istocie nie są oni uczestnikami niniejszego postepowania, które dotyczy wyłącznie Skarżącego.

Co do zaś przesłanek odpowiedzialności Skarżącego, to wskazać należy, że do ustalonego w sprawie stanu faktycznego znajduje zastosowanie przepis art. 116 o.p. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649). Zgodnie z art. 22 tej ustawy, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 1.01.2016 r. stosuje się przepisy ustawy – o.p. w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Zatem na podstawie art. 116 § 1 o.p. (w brzmieniu obowiązującym przed ww. nowelizacją) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo,

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowań! zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do § 2 powołanego wyżej artykułu, odpowiedzialność członków zarządu określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 o.p., powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu Powołane przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 o.p.). Zakres odpowiedzialności członków zarządu spółek, dotyczy zaległość podatkowych osoby prawnej oraz należności wskazanych w art. 107 § 2 o.p. a więc m.in. odsetek za zwłokę (pkt 2).

Kwestią sporną jest zaś ustalenie, do jakiej daty Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący sporządził pismo datowane na dnia [...] r. tytułując je "Rezygnacja" o treści "Niniejszym składam rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Agencji Pracy T. L. sp. z o.o. z dniem dzisiejszym tj. [...] r.". Pismo to, jak wynika z jego treści, kierowane było do Agencji Pracy T. L. sp. z o.o. z siedzibą w S. przy ul. [...] (jednak na piśmie nie ma jakiegokolwiek potwierdzenia jego doręczenia Spółce). Pismo to zostało opatrzone, nieczytelnym podpisem pana A. K..

W aktach sprawy znajduje się nadto Protokół ze Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia [...] r., który odbył się w składzie:

- M. G.,

- A. K.,

- R. B. reprezentowany przez pełnomocnika - I. M..

Na powyższym Zgromadzeniu poddano pod głosowanie uchwałę nr [...] dotyczącą przyjęcia rezygnacji Zarządu Spółki. Uchwała nr [...] została podjęta. Zgodnie z jej treścią "z dniem [...] r. przyjmuje się rezygnację z członka Zarządu Agencji Pracy T. L. sp. z o.o. z siedzibą w S., w związku ze złożoną rezygnacją w dniu [...] r.: A. K. - Prezes Zarządu" (§ 1 Uchwały). Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. Przy czym, jak wynika z Protokołu pani M. G. wniosła sprzeciw do uchwały nr [...] jako że nie wiedziała o rezygnacji członka Zarządu z [...] r. O tym fakcie dowiedziała się na Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Wspólników.

Oceniając sporną kwestię zgodzić należy się, że zgodnie z art. 202 Kodeksu Spółek Handlowych przyczyny wygaśnięcia mandatu członka zarządu można zasadniczo podzielić na dwie grupy:

- w normalnym toku funkcjonowania spółki powodem wygaśnięcia mandatu jest upływ czasu, a mandat członka zarządu do sprawowania funkcji wygasa z dniem odbyć zatwierdzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdania finansowe spółki. Zagadnienia te są szczegółowo regulowane przez art. 202 § 1-3 k.s.h. i ewentualnie umową spółki,

- wcześniejsze wygaśnięcie mandatu następuje wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu (art. 202 § 4 Kodeksu Spółek Handlowych).

Nie ma sporu, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z drugim przypadkiem tj. powodem wygaśnięcia mandatu członka zarządu była jego rezygnacja.

Sporną kwestia jest data w której rezygnacja ta stała się skuteczna.

Wskazać należy tu, że oświadczenie woli o rezygnacji z funkcji członka zarządu jest jednostronną czynnością prawną, która wywołuje skutek w niej wyrażony (art. 56 Kodeksu cywilnego) i prowadzi do wygaśnięcia z mocy prawa korporacyjnego stosunku członkostwa w zarządzie spółki z chwilą zakomunikowania woli rezygnacji (art. 61 § 1 zdanie pierwsze ww. kodeksu) właściwemu organowi spółki lub jej reprezentantowi w sposób umożliwiający zapoznanie się z treścią złożonej rezygnacji, która nie wymaga ich akceptacji (wyrok SN z dnia [...] r. sygn. akt II UK [...]). Ponadto wskazać należy, że na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej dnia [...] r. poszerzony skład Sądu Najwyższego rozstrzygnął istotną dla spółek sprawę dotyczącą problemu, komu członek zarządu ma składać rezygnację. Wskazano tam, że oświadczenie członka zarządu o rezygnacji z tej funkcji składane jest spółce zgodnie z art. 205 § 2 Kodeksu Spółek Handlowych (dla spółek z o.o.) lub 373 § 2 wskazanego Kodeksu (dla spółek S.A.), tj. na ręce któregokolwiek z członków zarządu spółki lub na ręce jej prokurenta (sygn. akt III CZP 89/15).

Co prawda organ odwoławczy błędnie wskazał w treści uzasadnienia, że do dnia [...] r. funkcję członka zarządu Spółki pełniła również M. G., jednak nie miało to znaczenia dla oceny momentu wywołania skutku przez złożoną rezygnację. Jak wynika bowiem z treści powyższej uchwały [...], pisemne oświadczenie o rezygnacji lub wyrażone w postaci elektronicznej powinno być w tym przypadku (gdy rezygnację składa jedyny członek zarządu spółki) przekazane Spółce pod jej adresem (adresem zarządu, adresem do doręczeń) w sposób umożliwiający - analogicznie jak w przypadku, gdy reprezentację spółki w razie rezygnacji członka zarządu wykonuje inna osoba pozostająca w składzie zarządu - nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja, w szczególności zmierzających do obsady zwolnionego miejsca w zarządzie. Inaczej omawiane oświadczenie nie spełniłoby zakładanej przez art. 61 k.c. funkcji komunikacyjnej i nie mogłoby być uznane za dokonane w rozumieniu tego przepisu. Przekazanie oświadczenia o rezygnacji na piśmie do siedziby spółki (zarządu) lub wysłanie drogą elektroniczną na adres siedziby spółki (zarządu) w sposób umożliwiający nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja, leży więc nie tylko w interesie spółki, ale i samego składającego rezygnację; warunkuje w świetle art. 61 k.c. dojście jego oświadczenia do skutku.

W badanej sprawie analiza dokumentu sporządzonego przez Skarżącego i nazwanego "rezygnacją" nie pozwala stwierdzić aby powyższy warunek tj. warunek skutecznego złożenia go spółce był spełniony wcześniej niż w dniu [...] r. Brak bowiem dowodów (np. potwierdzenie wpływu) wskazujących aby trafił on do Spółki wcześniej tj. w dacie [...] r. na którą wskazuje Skarżący, w sposób opisany w ww. uchwale umożliwiający nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja. Dowody istniejące w sprawie potwierdzają natomiast, iż rezygnacja ta została przyjęta w dniu [...] r.

Ponadto jak wynika z akt sprawy, Skarżący pomimo twierdzenia, że jego rezygnacja nastąpiła dnia [...] r. nadał pełnił funkcję członka zarządu, bowiem podpisał się jako osoba reprezentująca Spółkę dnia [...] r. i dnia [...] r. na zgłoszeniu identyfikacyjnym [...] Spółki złożonym w siedzibie organu podatkowego I instancji.

Wyjaśnić należy przy tym, że daty, formy i sposobu wpływu do Spółki rezygnacji Skarżącego ze stanowiska prezesa zarządu (a co za tym również jej skuteczności) nie potwierdza załączony do skargi, wnioskowany jako dowód protokół przesłuchania świadka L. W., w związku z czym Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek dowodowy Skarżącego. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazany zaś dokument z wymienionych wyżej przyczyn nie mógł spełnić tego wymogu.

Wskazać w tym miejscu dodatkowo należy, że faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce z o.o., powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 o.p. (wyrok NSA z dnia 13.08.2013 r., sygn. akt II FSK 2401/11).

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że pojęcie "pełnienie obowiązków członka zarządu", które jest kluczowe dla określenia zakresu odpowiedzialności uregulowanej w art. 116 § 2 o.p., należy odnieść do kontekstu faktycznego. Nie można tego pojęcia utożsamiać np. wyłącznie z wpisem do rejestru handlowego, lecz należy mieć na względzie możliwość uwzględnienia przy dokonywaniu jego wykładni okoliczności faktycznych, dotyczących możliwości rzeczywistego oddziaływania na sprawy danej spółki przez osobę tylko formalnie figurującą w rejestrze jako członek zarządu (wyrok NSA z dnia 16.09.2011 r., sygn. akt II FSK 561/10). W innym orzeczeniu z dnia 9.10.2006 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że posłużenie się w art. 116 § 2 o.p. określeniem "pełnienie obowiązków" wskazuje, że chodzi tu o rzeczywiste (czynne, faktyczne) ich wykonywanie, a nie tylko o piastowanie (bierne) funkcji, z którą te obowiązki są związane (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14.06.2000 r., sygn. akt I ACa 307/00).

Z dokonanych ustaleń wynika, że Skarżący funkcję prezesa zarządu w Spółce pełnił od dnia zawiązania spółki tj. od [...] r. do dnia [...] r.,

W ocenie Sądu, w sprawie zaistniała również druga pozytywna przesłanka warunkująca możliwość orzekania o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku spółki.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki w zakresie: podatku dochodowego od osób fizycznych, zryczałtowanego podatku dochodowego, odsetek od zaliczek - prowadzone na podstawie wymienionych w decyzji tytułów wykonawczych.

Postanowieniem natomiast wydanym dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki w zakresie: podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych - prowadzone na podstawie wymienionych w decyzji tytułów wykonawczych.

Przyczyną umorzenia postępowania była jego bezskuteczność, postępowanie egzekucyjne do majątku dłużnika (tj. Spółki) nie doprowadziło bowiem do zapłaty zaległości.

Jak trafnie wskazał organ treść przepisów art. 116 o.p. nakazuje przeprowadzenie oceny, czy w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziły przesłanki zwalniające członka zarządu (Skarżącego) z odpowiedzialności za dług podatkowy Spółki, bowiem odpowiedzialność ta może zostać wyłączona z przyczyn, o których była wcześniej mowa, tj. gdy wykaże on, że albo we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki bądź wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że nie zgłoszenie wniosku o upadłość (bądź niewszczęcie postępowania układowego) nastąpiło nie z jego winy. Inną możliwością uniknięcia odpowiedzialności było wskazanie majątku Spółki, z którego możliwa będzie egzekucja np. pominiętego podczas zakończonego poprzednio postępowania egzekucyjnego lub później nabytego. Zaistnienie okoliczności wypełniających którąkolwiek z wymienionych przesłanek, zwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wykazanie jednak okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności, spoczywa na członku zarządu.

Tymczasem jak wynika z dowodów zgromadzonych w sprawie tj. pisma z dnia [...] r. Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w S., XII Wydziału Gospodarczego oraz pisma z dnia [...] r. Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w K., VIII Wydziału Gospodarczego, nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości wobec Spółki .

Analizując sytuację Spółki w kontekście zasadności zgłoszenia przez nią wniosku o upadłość organ trafnie odniósł się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 z późn. zm.). W świetle bowiem art. 21 ust. 1 dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 wskazanej ustawy, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Zaś ust. 2 wskazuje, że dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.Przy czym, przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań. Nieistotne jest, czy nie wykonuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny jest też rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność (wyrok WSA w Lublinie z dnia 29.01.2008 r. sygn. akt I SA/Lu 717/07).

Celem ustalenia, czy i kiedy zaistniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, organ dokonał analizy dostępnej dokumentacji finansowej za lata 2009 - 2012. W efekcie mając na uwadze wartości dostępnych i poddanych analizie wskaźników finansowych, problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań podatkowych oraz wobec ZUS a także składane wnioski o udzielenie ulg w postaci rat czy odroczeń, organ zasadnie uznał, że Spółka miała problemy z płynnością finansową od 2009 r. zaś, co najmniej od początku 2010 r. była obiektywnie niewypłacalna a stan ten utrzymywał się w kolejnych latach. Pomimo pogarszającej się z roku na rok sytuacji finansowej, zarząd spółki (w skład którego wchodził Skarżący) nie złożył wniosku o ogłoszenie jej upadłości.

Oceniając kwestię braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości trafnie wskazał organ, że charakter prawny funkcji członka zarządu wiąże się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki. Stąd członkowie zarządu będąc uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki, w sytuacji gdy spółka nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swoich zobowiązań, mają obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jeżeli członek zarządu nie wykona tego obowiązku, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki powinien wykazać, że pomimo należytej staranności obiektywnie zaistniały przyczyny, które uniemożliwiły mu podjęcie działań zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego.

Interpretując zakres pojęcia pełnienia obowiązków w rozumieniu art. 116 § 2 o.p. należy bowiem mieć na uwadze, formalne sprawowanie funkcji członka zarządu, ponieważ dla odpowiedzialności podatkowej nie ma znaczenia jak przebiegało rzeczywiste wykonywanie związanych z tą funkcją czynności. Członek zarządu ponosi odpowiedzialność za sam fakt pełnienia, nie zaś wykonywania funkcji członka zarządu, co oznacza, że będąc członkiem odpowiada nawet wówczas, gdy nie uczestniczył w podejmowaniu decyzji, w tym w prowadzeniu spraw finansowych, jeśli mógł i powinien uczestniczyć w tym zakresie. Tymczasem jak wynika z szeregu pism, podpisanych przez Skarżącego, stanowiących wnioski o rozłożenie na raty zobowiązań i zaległości podatkowych miał on świadomość problemów finansowych, jakie występowały w Spółce, w okresie kiedy nią zarządzał. Będąc zaś zobowiązanym z racji pełnionej w spółce funkcji członka zarządu, Skarżący zaniechał swoich powinności podjęcia działań zmierzających do zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o upadłość lub o wszczęcie postępowania układowego, w celu zapewnienia ochrony interesów wierzycieli przed niewypłacalnością Spółki, a zatem nie może obecnie skutecznie powołać się na przesłankę braku winy zwalniającą z odpowiedzialności za zaległości podatkowe.

Skarżący jako członek zarządu Spółki miał obowiązek stałego monitorowania sytuacji finansowej Spółki i reagowania na zaistniałą sytuację, co nie nosi znamion braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, bądź wszczęcia postępowania układowego.

Możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki istnieje również wówczas, gdy osoba taka wskaże na istnienie takiego majątku, który pozwoli na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Skarżący w niniejszym nie wskazał jednak mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, a tym samym spowoduje uwolnienie Skarżącego z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Natomiast co do kolejnego zarzutu, tj. naruszeniu art. 107 § 2 pkt 1 i 2 o.p. w zw. z art. 207 § 2 o.p. poprzez wydanie decyzji o odpowiedzialności Skarżącego za odsetki w ich łącznej tj. zsumowanej wysokości, oraz rozbieżności między treścią decyzji a jej uzasadnieniem, podczas gdy w sentencji decyzji należało wskazać wysokość poszczególnych odsetek ze wskazaniem poszczególnych zobowiązań podatkowych (tj. rodzaju podatku i okresu) których dotyczą odsetki, a sentencja decyzji winna być zgodna z jej uzasadnieniem w zakresie wysokości podatku i odsetek, to w pierwszym rzędzie wskazać należy że zgodnie z art. 107 § 2 pkt 2 o.p., osoby trzecie, jeżeli inne przepisy nie stanowią inaczej, ponoszą odpowiedzialność również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15.02.2006 r. sygn. akt II FSK 378/05, oznacza to, że odpowiedzialnością osób trzecich objęta została nie tylko zaległość podatkowa (podatek niezapłacony w terminie płatności) ale również naliczone od tej zaległości odsetki za zwłokę. Wysokość tych odsetek obliczona zgodnie z treścią przepisu art. 53 § 1 o.p. obejmuje okres od daty powstania zaległości podatkowej (upływ terminu płatności podatku, do którego orzekana jest odpowiedzialność osoby trzeciej) do daty wydania decyzji o odpowiedzialności tej osoby.

Organ odwoławczy dokonał takiego wyliczenia w treści uzasadnienia decyzji. Sąd zauważa, że listy zaległości wraz z odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień [...] r., znajdują się w aktach odwoławczych, zaś wynikłe błędy w uzasadnieniu - które dostrzegła Strona, jako, że nie stanowiły ingerencji w merytoryczne rozstrzygnięcie zostały sprostowane stosownym postanowieniem wydanym dnia [...] znak [...]

Co prawda zgodzić należy się ze Stroną, iż organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określającą wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych na kwotę [...]zł gdy zsumowanie kwot podatku dochodowego z uzasadnienia wynosi [...] zł, tj. w sentencji kwota ta jest o 6 groszy niższa. Jednak istotne jest to, że organ odwoławczy nie mógł na skutek odwołania orzec na niekorzyść Strony, co uczyniłby wydając decyzję w której zwiększyłby kwotę podatku za którą odpowiedzialność ponosi Skarżący. Błędem ze strony organu odwoławczego było niewyjaśnienie Skarżącemu, że mimo iż suma podatku wynikająca z ponownego przeliczenia jest wyższa o wskazaną 6 groszową kwotę, to jednak z zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego nie mógł on orzec o jego odpowiedzialności w kwocie wyższej niż uczynił to organ I instancji. Powyższy błąd zdaniem Sądu nie może być jednak podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, nie miał bowiem wpływu na wynik postępowania.

Analogiczna jak wyżej sytuacja zachodzi a w przypadku orzeczenia o odpowiedzialności za podatek VAT w wysokości [...] zł gdzie Skarżący podnosi, iż zsumowanie kwot tego podatku wyliczonych na stronach 35-37 decyzji daje kwotę wyższą tj. [...] zł. Po pierwsze w tym przypadku wyliczenie Skarżącego jest błędne, w istocie bowiem suma podatku VAT wynikająca z uzasadnienia decyzji z uwzględnieniem dokonanego sprostowania wynosi [...] zł, a zatem jest wyższa niż wynikająca z treści rozstrzygnięcia o 4 grosze, jednak i w tym przypadku organ nie mógł orzec o odpowiedzialności Skarżącego w kwocie wyższej niż wynikająca z decyzji organu I instancji niezależnie od tego czy byłaby to kwota wyższa o 4 grosze czy też o kwotę niemal [...] zł co sugeruje Skarżący.

Zatem wskazywane przez Skarżącego rozbieżności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem zaskarżonej decyzji w części sprostowano, w pozostałej zaś części nie miały wpływu na wynik postępowania.

Nadto wbrew stanowisku Skarżącego nie jest podstawą do uchylenia decyzji brak wyliczeń w uzasadnieniu kwoty odsetek z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. skoro w istocie kwotę tą określono w rozstrzygnięciu w prawidłowej wysokości. Należy zauważyć przy tym ponownie, że zarówno wysokość odsetek jak i termin początkowy ich naliczania wynika z przepisów prawa. Nie ma też przepisów, które nakładałyby na organ obowiązek, przy wydawaniu decyzji o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki, wyszczególniania kwoty odsetek za poszczególne okresy rozliczeniowe w sposób jaki domaga się tego Skarżący.

Jakkolwiek nie było to przedmiotem zarzutów skargi, Sąd w pełni podziela również stanowisko organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązań i istniały podstawy do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.

Końcowo zatem wskazać należy, że badając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że nie naruszyła ona ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkującym koniecznością jej uchylenia.

Wobec powyższego na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.