Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 569/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust.1 i 2, art. 4 pkt 1 i 11, art. 5b ust.1, 3, 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3, 7, lp. 1.1 i 2.11 zał. nr 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 8 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] w przedmiocie nałożenia na V. M. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.

Wskazane rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

W dniu 31 maja 2019 r. przeprowadzona została przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego kontrola drogowa pojazdu marki VOLKSWAGEN o nr rej. [...]. Pojazd był przeznaczony do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowanym pojazdem kierował V. M., wykonując okazjonalny przewóz osób we własnym imieniu. Podczas kontroli drogowej kierowca nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Kierujący w chwili zatrzymania do kontroli przewoził dwoje pasażerów z ulicy A na ulicę B w Ł.

W toku kontroli przesłuchano w charakterze świadków pasażerów pojazdu. Z zeznań pasażera M. D. wynikało, że usługę przewozu osób zamówił za pomocą aplikacji Bolt. Kurs wykonywany był na trasie hotel Ś. - Filharmonia Ł.. Świadek zeznał, że w aplikacji Bolt otrzymał informację o tym, jakim samochodem zostanie zrealizowana usługa i kto ją wykona. Świadek oświadczył, że nie zawierał żadnej umowy na piśmie. Za usługę świadek zapłacił 10 zł gotówką, lecz nie dostał żadnego potwierdzenia uiszczenia opłaty za kurs. Stan faktyczny potwierdziła druga pasażerka, M. D., przesłuchana również w charakterze świadka

Po przeprowadzeniu postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] nałożył na V. M. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za naruszenie następujących przepisów transportu drogowego:

wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140) - dalej "u.t.d.", z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy;

wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Od powyższego rozstrzygnięcia V. M. złożył odwołanie.

Decyzją z [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego z całokształtu materiału dowodowego, w szczególności z okoliczności wykonywanego przewozu zamówionego za pomocą aplikacji Bolt, potwierdzonych protokołem kontroli oraz protokołami z przesłuchania świadków, wynika w sposób bezsporny, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób.

Organ odwoławczy wskazał, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był V. M., który w toku postępowania nie przedłożył żadnego dowodu na okoliczność współpracy z innym podmiotem przy realizacji zarobkowych przewozów osób. W ocenie organu kierowca realizował więc we własnym imieniu i na swoją rzecz usługi w zakresie transportu drogowego. Ponadto strona nie przedłożyła dowodu na posiadanie przez nią uprawnienia do wykonywania transportu drogowego osób. Według informacji pochodzących z Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD z 31 lipca 2019 r. i z Urzędu Miasta Ł. z 16 lipca 2019 r. strona na dzień kontroli nie posiadała żadnych uprawnień w transporcie drogowym.

Dalej Główny Inspektor Transportu Drogowego zaznaczył, że przewóz miał charakter odpłatny. Opłata za usługę miała zostać uiszczona przez pasażera gotówką, co wynika z protokołu kontroli i protokołów z przesłuchania pasażerów w charakterze świadków. V. M., korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Jednocześnie organ wyjaśnił, że Bolt to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji Bolt kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu. Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C-434/15) poddał analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest aplikacja Taxify (obecnie Bolt).

Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że ustalenie, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w dniu kontroli, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia.

W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Natomiast kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza dowód rejestracyjny pojazdu i protokół kontroli. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określone w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Organ podkreślił ponadto, że z protokołu kontroli i protokołów z przesłuchania pasażerów w charakterze świadków bezspornie wynika, kto był wykonawcą przewozu oraz jaki był charakter przewozu, wobec czego przesłuchanie strony byłoby sprzeczne z dyspozycją art. 86 k.p.a.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że zasadnym było nałożenie na V. M. kar pieniężnych z załącznika nr 3 do u.t.d.

V. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 5 b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej;

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bołt.b.v.;

4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, brak zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

6) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z 31 maja 2019 r.), brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

7) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

8) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

9) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie Bolt;

10) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że w związku z ogłoszeniem siedziby sądu i terenu całego kraju czerwoną strefą zagrożenia epidemiologicznego wynikającego z rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art.15zzs ze znaczkiem "4" ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostało wydane 4 listopada 2020 r. i doręczone stronom. Z uwagi na sytuację epidemiczną - zaliczenie całego kraju do tzw. czerwonej strefy - przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych, dlatego sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 2167) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje oddaleniem skargi.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Zdaniem sądu ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 31 maja 2019 r. wykonał samochodem osobowym marki VOLKSWAGEN o nr rej. [...] usługę przewozu osób w Ł. na trasie z ul. A. – hotel Światowid na ul. B -Filharmonia Ł.. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt. Za pomocą tej aplikacji pasażerowie zostali skojarzeni ze skarżącym jako kierowcą. Należność za przejazd została uiszczona gotówką. Kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą. Kierowca nie posiadał uprawnień do wykonywania przewozu osób samochodem osobowym.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym określającej m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 1 i 2 u.t.d.).

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

W niniejszej sprawie stwierdzono naruszenia opisane w lp. 1.1. i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym nie przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono, że skarżący wykonywał działalność mieszczącą się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.t.d. przez krajowy transport drogowy należy rozumieć podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa je art. 5b ust. 1 u.t.d., stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 ustawy).

W stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy nie ma wątpliwości, że w dacie przeprowadzonej kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz, w ramach którego przewoził pasażerów z ul. A na ul. B w Ł. Za przejazd jeden z pasażerów zapłacił gotówką kwotę 10 zł. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Należy przy tym wskazać, że zasady działania aplikacji Bolt są dostępne dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych. Zasady działania tej aplikacji należy uznać za fakt powszechnie znany. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. Usługę, realizowaną przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, należy uznać za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C-434/15 (opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.

W kontekście podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących braku znamion wykonywania przez niego działalności gospodarczej oraz braku posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy, wyjaśnienia wymaga, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. W wyroku z 20 stycznia 2009 roku w sprawie sygn. akt II GSK 760/08 (publ. W LEX nr 478526) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym "nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Podkreślić również należy, iż podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego musi być bowiem traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 55/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców - Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (por. wyrok WSA w Opolu z 16 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Op 529/12 dostępny w CBOSA). Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej, posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy i zgłoszenia działalności do właściwej ewidencji nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a ust.1 u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d., co też organ w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Zdaniem sądu, pomimo tego że skarżący nie prowadził formalnie działalności gospodarczej, to jego działanie, było faktycznie prowadzoną działalnością odpowiadającą definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. W ocenie sądu w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym) z materiału dowodowego wynika także, że opłata za usługę trafiła bezpośrednio do skarżącego, została bowiem uiszczona gotówką. Przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Zdaniem sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt miało charakter zorganizowany i ciągły. Organy prawidłowo ustaliły, że usługa przewozu była przez skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. W tej sytuacji na skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego. W ocenie sądu organy prawidłowo przyjęły, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Zachowanie skarżącego wyczerpywało bowiem znamiona lp. 1.1 złącznika nr 3 do ustawy. Zaakcentować należy, że kara pieniężna została nałożona na kierującego nie za prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, ponieważ przepisy ustawy takiego naruszenia nie przewidują, lecz za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji.

Wbrew twierdzeniom skarżącego prawidłowe są także ustalenia organów orzekających w sprawie, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny. W myśl art. 4 pkt 11 u.t.d. przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, odwołując się do przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.), że w odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06 LEX nr 384423).

W ocenie sądu przewóz wykonany przez kierowcę 31 maja 2019 r. był właśnie przewozem okazjonalnym. Nie stanowił on przewozu regularnego ani regularnego specjalnego ani wahadłowego, gdyż nie zostały spełnione warunki określone dla tych przewozów w art. 4 pkt 7, 9 i 10 u.t.d. Organy administracji prawidłowo uznały, że przewóz poddany kontroli drogowej w niniejszej sprawie to przewóz okazjonalny, o którym mowa w art. 4 pkt 11 u.t.d. Wskazać należy, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., a mianowicie można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym 31 maja 2019 r. był wykonywany sporny przewóz nie spełniał tego wymogu. Z dowodu rejestracyjnego pojazdu marki VOLKSWAGEN o nr rej. [...] jednoznacznie wynika bowiem, że został on zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art. 18 ust. 4a u.t.d.

W stanie faktycznym sprawy nie miał miejsca również żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b pkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika z wyjaśnień pasażera samochodu zamówił on usługę przewozu za pomocą aplikacji Bolt, zamawiając kurs z hotelu Światowid do Filharmonii w Ł.Pasażer nie zawierał żadnej pisemnej umowy, a za usługę zapłacił kierowcy gotówką 10 zł. Opłata za przewóz nie została zatem uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy ani gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Prawidłowo zatem organy przypisały skarżącemu także drugie ze stwierdzonych w toku kontroli naruszeń.

Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d., ostatecznie wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12.000 zł.

Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Nie ma podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam z naruszeniem obowiązujących przepisów prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażerów 31 maja 2019 roku.

Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżący, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawił. Skoro skarżący był użytkownikiem aplikacji i występował w roli przewoźnika realizującego usługę przewozu, to na tej podstawie można było przyjąć, że podjął się on działalności polegającej na zarobkowym przewozie osób. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się wskazanych w decyzji naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego, które uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Wobec powyższego nie można podzielić zarzutu naruszenia przez organy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.

Mając na uwadze powyższe sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę jako bezzasadną, oddalił.

.

a.l.