Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 400/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1152
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Hajnówce na uchwałę Rady Gminy Narewka z dnia 26 czerwca 2018 r. nr XXIX/222/18 w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Narewka stwierdza nieważność § 3 ust. 1 pkt 1 b i pkt 2 b, ust. 2, § 7, § 19 ust. 1 i 2, § 21 ust. 1, 2, 3 i 4, § 24 ust. 1, 3 i 4, § 27 ust. 1 i 2, § 29 ust. 2 regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Narewka stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały


UZASADNIENIE

W dniu 26 czerwca 2018 r. Rada Gminy Narewka, na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 650 ze zm.; dalej: u.z.z.w.) podjęła uchwałę Nr XXIX/222/18 w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzenia ścieków na terenie Gminy Narewka, stanowiącym załącznik do uchwały.

W skardze złożonej na powyższą uchwałę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Prokurator Rejonowy w Hajnówce zaskarżonej uchwale zarzucił:

1) istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 ust. 1 Konstytucji, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. 2017 poz. 1875, t.j.), art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2017.328 t.j. ) - dalej zwaną u.z.z.w., § 135 i § 137 w zw. z § 143, § 149 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. 2016 poz. 283, t.j.), polegające na: wprowadzeniu w uchwale bez upoważnienia ustawowego nowych definicji legalnych w § 2 w punktach 1, 2, 3, 4 mianowicie "ustawy", "dostawcy", "odbiorcy", "umowy", a następnie używanie tych nazw w kolejnych przepisach

2) istotne naruszenie prawa, tj. art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w., poprzez:

a. brak określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne w zakresie jakości dostarczanej wody, w § 3 ust. 1 pkt b Uchwały, poprzestając jedynie na wskazaniu obowiązku dostarczania wody "o normatywnej jakości odpowiadającej wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13 § ustawy", co nie wypełnia treści delegacji ustawowej w tym zakresie,

b. brak określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie jakości ścieków tj. wskazanie § 3 ust. 1 pkt 2 b i ust. 2 Uchwały, poprzestając jedynie na zobowiązaniu przedsiębiorstwa do zapewnienia ciągłego odbioru ścieków o stanie i składzie zgodnym z aktualnie obowiązującymi przepisami i obowiązującą umową o odprowadzanie ścieków, nie wskazując szczegółowych parametrów ścieków, co nie wypełnia treści delegacji ustawowej w tym zakresie,

3) istotne naruszenie prawa, tj. art. 6 ust. 1 u.z.z.w., poprzez wskazanie w § 7 Uchwały, że umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzenie ścieków może być zawarta na czas określony bądź nieokreślony, pomimo tego, że kwestia ta jest zagadnieniem cywilnoprawnym i powinna być regulowana w umowie pomiędzy przedsiębiorstwem, a odbiorcami, nie zaś w regulaminie, co w konsekwencji powoduje przekroczenie delegacji ustawowej w tym zakresie,

4) istotne naruszenie prawa, tj. art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w. poprzez sformułowanie w § 19 ust. 1 i 2 Uchwały obowiązku dołączenia do wniosku o przyłączenie dodatkowych dokumentów potwierdzających tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, opis stanu prawnego w stosunku do zajmowanej nieruchomości oraz mapy sytuacyjnej, a nadto nieuprawnione uzależnianie w § 25 ust. 2 odbioru przyłącza od dostarczenia przez wnioskodawcę geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, podczas gdy ustawodawca wskazuje na brak obowiązku przedkładania jakichkolwiek dokumentów,

5) istotne naruszenie prawa, tj. art. 19 ust .2 pkt. 4 u.z.z.w. i przekroczenie delegacji ustawowej poprzez scedowanie w § 24 ust. 1 Uchwały na przedsiębiorstwo określenia warunków przyłączenia do sieci, podczas gdy problematykę tą winien regulować Regulamin,

6) istotne naruszenie prawa, tj. art. 19 ust. 2 u.z.z.w., art. 15 ust. 4 u.z.z.w. i art. 6 ust. 2 u.z.z.w. i przekroczenie delegacji ustawowej poprzez uzależnienie w § 21 ust. 1, 2, 3, 4 Uchwały przyłączenia do sieci od uprzedniego spełnienia następujących warunków: przedłożenia projektu technicznego przyłącza, uzgodnienia go z przedsiębiorstwem w zakresie zgodności z wydanymi warunkami, podczas gdy przedsiębiorstwo jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osobie ubiegającej się, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług,

7) istotne naruszenie prawa, tj. art. 19 ust. 2 u.z.z.w. poprzez wprowadzenie w § 24 ust. 3 Uchwały zakazu lokalizacji budynków, nasadzania drzew i krzewów na sieciach wodociągowych i sieciach kanalizacyjnych, podczas gdy formułowanie takich zakazów wykracza poza delegację ustawową, gdyż zasady usytuowania budynków normuje ustawa Prawo budowlane oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

8) istotne naruszenie prawa, tj. art. 15 ust. 2 i 3 u.z.z.w. poprzez nałożenie w § 24 ust. 4 Uchwały na odbiorcę obowiązku zabezpieczenia pomieszczenia, w którym znajduje się zestaw wodomierza głównego przed zalaniem wodą, zamarzaniem oraz dostępem osób niepowołanych, podczas gdy brak jest podstaw do nałożenia na odbiorcę usług obowiązków, o których mowa we wskazanym postanowieniu regulaminu, gdyż art. 15 ust. 2 ustawy nakłada na taką osobę jedynie obowiązek zapewnienia realizacji budowy takiego pomieszczenia, zaś art. 15 ust. 3 obowiązek pokrycia kosztów nabycia, zainstalowania i utrzymania urządzenia pomiarowego,

9) istotne naruszenie prawa, tj. art. 15 ust. 2 i 3 u.z.z.w. w § 27 ust. 1 i 2 Regulaminu poprzez wskazanie, że przedsiębiorstwo ma prawo ograniczyć lub wstrzymać świadczenie usług wyłącznie z ważnych powodów wymieniając te ważne powody, co oznacza, że organ stanowiący zamiast określić w Regulaminie sposób postępowania na wypadek niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, zwolnił przedsiębiorstwo - w sytuacji zaistnienia pewnych okoliczności faktycznych - z ustawowej powinności wynikającej z art. 5 ust. 1 u.z.z.w. do zapewnienia zdolności posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostawy wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnienia należytej jakości dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków, co w konsekwencji nie wypełnia treści delegacji ustawowej w tym zakresie.

10) istotne naruszenie prawa, tj. art. 19 ust. 5 pkt 8 u.z.z.w. i przekroczenie delegacji ustawowej poprzez wskazanie w treści § 29 ust. 2 Uchwały, iż reklamacja dotycząca sposobu wykonania przez przedsiębiorstwo umowy, jest zgłaszana w formie pisemnej, podczas gdy w ustawie brak delegacji do określenia w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków ograniczeń dotyczących formy wnoszenia reklamacji.

Na tej podstawie wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W uzasadnieniu skargi Prokurator rozwinął podniesione zarzuty. Na rozprawie w dniu 15 czerwca 2021 r. Prokurator zmodyfikował skargę w ten sposób, że wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zakresie wskazanych przepisów, czyli w części.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Narewka wniosła o uwzględnienie zarzutów stawianych w skardze, poza wskazanymi w ust. 4 (w części, w jakiej dotyczy on naruszenia art. 19 ust. 5 pkt 4 uzzw poprzez sformułowania zawarte w § 19 ust. 1 Uchwały i ust. 10) oraz stwierdzenie - na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. - nieważności części uchwały, to jest w części wykraczającej poza zakres wskazany w ust. 4 i 10.

W uzasadnieniu Rada wskazała, że zarzut postawiony w ust. 4 skargi w części, w jakiej dotyczy on naruszenia art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w. poprzez sformułowania zawarte w § 19 ust. 1 Uchwały wbrew twierdzeniom Prokuratora nie powinien być uwzględniony, gdyż z przepisu art. 6 ust. 4 u.z.z.w. wynika, że nie z każdym może być zawarta umowa, ale tylko z osobą, która dysponuje tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości bądź osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Tylko bowiem na tej podstawie może ustalić, czy dana osoba jest uprawniona do ubiegania się o podłączenie nieruchomości do sieci oraz o zawarcie umowy. Taka regulacja ma na celu wykluczenie możliwości podłączenia nieruchomości do sieci na wniosek osoby nieposiadającej żadnego tytułu do nieruchomości i nie będącej jej posiadaczem, czy tez zawarcia z taką osobą umowy." (w. WSA w Kielcach z 19.08.2020 r., II SA/Ke 372/20, LEX).

Ponadto Rada podniosła argumenty w zakresie zarzutu postawionego w ust. 10 skargi dotyczącego formy zgłoszenia. W kwestionowanej uchwale postanowiono, że reklamacje wnoszone są w formie pisemnej, bezpośrednio do przedsiębiorstwa. Wskazana forma reklamacji (pisemna) nie może być uznana jako niespełniająca dyspozycji wynikającej z treści art. 19 ust. 5 pkt 8 u.z.z.w. Przyjąć należy, że ustawodawca pozostawił tę materię do uregulowania na szczeblu lokalnym, co należy odczytywać jedynie jako wskazanie preferowanego sposobu wnoszenia zastrzeżeń. Niefortunny sposób zredagowania może prowadzić do nieprawidłowych wniosków, że wskazano jedynie formę pisemną, tymczasem wskazane formy to forma pisemna bądź ustna (w siedzibie przedsiębiorstwa) oraz pisemna nadana listem poleconym, czy też złożona w formie elektronicznej.

Wobec tego Rada Gminy wniosła o oddalenie tych dwóch zarzutów, a w pozostałym zakresie o uwzględnienie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Rozpoznając sprawę ze skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności, o czym stanowi art. 147 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała nr XXIX/222/18 z dnia 26 czerwca 2018 r. Rady Gminy Narewka w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzenia ścieków na terenie Gminy Narewka, stanowiący jej załącznik.

Została ona podjęta na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1152 ze zm.; dalej: u.z.z.w.).

Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Prokuratora, co oznacza, że nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a ponieważ skarga dotyczy aktu prawa miejscowego, jej wniesienie nie było też ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Uznając zatem za dopuszczalną skargę wniesioną przez Prokuratora, Sąd dokonał jej merytorycznej kontroli.

Przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.; dalej: u.s.g.) stanowi, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, co oznacza, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza bowiem nieważności uchwały ograniczając się wyłącznie do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 102). Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 września 2017 r., w sprawie sygn. akt I OSK 124/17, istotna sprzeczność z prawem to wada doniosła pod względem faktycznym i prawnym, wynikająca z naruszeń przepisów prawa materialnego bądź formalnego, ale taka, która jest oczywista, jednoznaczna, niepozwalająca na zaakceptowanie uchwały ze względu na sposób i tryb jej podjęcia, lub skutki, jakie wywołuje.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały wskazać trzeba, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, jak wskazano już wyżej, jest aktem prawa miejscowego, co potwierdza art. 19 ust. 4 u.z.z.w. Stosownie do art. 19 ust. 5 u.z.z.w. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: (1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków; (2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług; (3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach; (4) warunki przyłączania do sieci; (5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych; (6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza; (7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków; (8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków; (9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Cytowany przepis stanowi delegację ustawową dla wydania aktu prawa miejscowego i ściśle określa zakres spraw, które mogą stać się przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ust. 5 u.z.z.w. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2033/06, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 994/16). Jednocześnie wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części. Taką samą wadą dotknięte są te z postanowień aktu prawa miejscowego, które wprawdzie odnoszą się do materii wskazanej w powołanym art. 19 u.z.z.w., ale w zakresie uregulowanym już wyczerpująco w ustawie bądź rozporządzeniu wykonawczym i albo stanowią powtórzenie rozwiązań ustawowych albo regulują te same kwestie w sposób odmienny.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że są one zasadne, przy czym trafnie skarżący wskazuje, że wprowadzono w uchwale bez upoważnienia ustawowego nowych definicji legalnych w § 2 pkt 1, 2 ,3 i 4 tj. "ustawy", "dostawcy", "odbiorcy", "umowy" mimo, że ustawa w art. 2 zawiera wszystkie potrzebne definicje.

Zgodnie z § 135 i § 137 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w upoważnieniu ustawowym i nie powtarza się w tym akcie przepisów ustaw. Powielanie w uchwalanym akcie prawa miejscowego treści ustawy może, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1782/18, wywołać u adresatów tego aktu niejasności interpretacyjne i potęgować brak przejrzystości systemu prawa. Jak dalej zauważono w tym wyroku, funkcją stanowionego prawa miejscowego nie jest informowanie adresata tego aktu o różnych regulacjach obowiązującego prawa, lecz funkcję tę stanowi regulowanie określonej materii (problematyki) w zakresie niewykraczającym poza ustanowioną delegację ustawową. Prawo miejscowe nie może regulować kwestii stosowania w zakresie w nim nienormowanym ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie. Takie bowiem regulacje naruszają zasadę hierarchiczności aktów prawnych (art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), dając przepisom aktu prawa miejscowego - jakim jest niewątpliwie zaskarżona uchwała - prymat przed aktami prawnymi hierarchicznie wyższymi (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt: II SA/Go 69/19, CBOSA).

Oceniając natomiast już konkretne zarzuty wskazać należy, że zasadny jest zarzut dotyczący niezgodności z prawem, tj. z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. § 3 ust. 1 pkt 1 b Regulaminu. W przepisie tym wskazano jedynie parametry minimalnej ilość dostarczanej wody i jej ciśnienia. Nie określono natomiast minimalnych konkretnych parametrów świadczonych usług w zakresie jakości wody (wskazano, że dostawca dostarcza wodę o normatywnej jakości odpowiadającej wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi). Tymczasem, jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 651/20, skoro z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. wynika, że regulamin powinien określać minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, to ujęcie tej kwestii poprzez odesłanie wyłącznie do regulacji umownej narusza powołany przepis tej ustawy. Również podkreślenia wymaga, że pojęcie "minimalnego poziomu usług", o którym mowa w tym przepisie, oznacza konkretne parametry tych usług, zatem ilość dostarczanej wody, jej ciśnienie, ciągłość dostaw, jak również jakość wody (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 945/19). W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie podkreśla się, że odpowiednie regulacje stanowionego regulaminu winny zobowiązywać przedsiębiorstwo do zapewnienia usługobiorcom nie tylko minimalnego ciśnienia wody i minimalnej ilości dostarczanej wody, ale też określać minimalne wymagania dotyczące jakości dostarczanej wody (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 536/20), a tego parametru w przywołanym § 3 ust. 1 pkt 1 b Regulaminu zabrakło. Podkreślić przy tym należy, że nawet odwołanie się do wymagań określonych w treści przepisów wykonawczych (wydanych na podstawie art. 13) sprawia, że uchwała nie wypełnia delegacji ustawowej w zakresie określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne. Rada gminy zobligowana jest bowiem do samodzielnego określenia minimalnych parametrów świadczonych usług, w tym ilości i jakości dostarczanej wody, jej ciśnienia oraz ciągłości usług. Niewystarczające jest zatem odwołanie się w tym zakresie do regulacji nieokreślonych. Pominięcie obligatoryjnego elementu regulaminu skutkuje brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego, bowiem nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania przez gminę. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie jest jednolite i ugruntowane (por. np. wyroki WSA: w Opolu z 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 605/06, publ. CBOSA, z 4 października 2007 r., sygn. akt II SA/Op 344/07, publ. Lex nr 419013, w Gliwicach z 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 662/06, publ. CBOSA, w Szczecinie z 30 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 257/18, publ. CBOSA, w Warszawie z 27 marca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 887/17, publ. CBOSA), w Gorzowie Wielkopolskim z 15 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 104/18, publ. CBOSA, wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1347/17 publ. CBOSA). W konsekwencji brak pełnego, dokładnego uregulowania kwestii obowiązkowej, wynikającej z art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy, stanowi o istotnym naruszeniu tego przepisu, skutkującym stwierdzeniem nieważności kontrolowanej uchwały w tym zakresie.

Należało również podzielić pogląd Prokuratora, iż nie wypełniono w § 3 ust. 1 pkt 2 b i ust. 2 załącznika do uchwały obowiązku określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie jakości odprowadzanych ścieków i odesłanie w zakresie ich stanu i składu do obowiązujących przepisów oraz rodzaju ścieków oraz dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń. Zgodnie z treścią § 3 pkt 2 Regulaminu, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest zobowiązane zapewnić ciągły odbiór ścieków o stanie i składzie zgodnym z aktualnie obowiązującymi przepisami i obowiązującą umową o odprowadzanie ścieków. Taki sposób regulacji nie wyczerpuje pełnego zakresu przedmiotowego przekazanego radzie gminy przez ustawodawcę do uregulowania w drodze uchwały, bowiem organ odsyłając do powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a także do umowy zawartej z odbiorcą usług, uchylił się od samodzielnego określenia minimalnego poziomu świadczonych usług, do czego został zobowiązany mocą art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy. Nadto organ przekazał nadane w tym zakresie wyłącznie radzie gminy przez ustawodawcę uprawnienie na przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne uznając za dopuszczalne zawarcie w poszczególnych umowach odpowiednich uregulowań w tym zakresie. Ustawodawca nałożył na radę gminy obowiązek określenia w regulaminie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie odprowadzania ścieków, regulamin winien zatem określać jakość odprowadzanych ścieków. Odesłanie w tym zakresie do obowiązujących przepisów i postanowień umów zawieranych z odbiorcą usług, nie spełnia wymogu zawartego w delegacji ustawowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 308/18).

Przechodząc do § 7 regulaminu, który przewiduje, że umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawierana jest na czas nieokreślony, chyba że tytuł prawny do nieruchomości przyłączonej do sieci został ustanowiony na czas określony lub wnioskodawca składa wniosek o zawarcie umowy na czas określony. Należy zauważyć, że delegacji do określenia w regulaminie wskazanych kwestii nie można wywodzić z treści art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w. Pod pojęciem "warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług" należy, w ocenie sądu, rozumieć określenie warunków niezbędnych do zawarcia umowy, a więc takich, które muszą zostać spełnione, aby strony mogły skutecznie zawrzeć umowę. Czym innym natomiast jest określenie warunków, a więc treści samej umowy. Takie zapisy wykraczają poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w., a przez to nie mogły znaleźć się w zaskarżonych przepisach regulaminu. Taką wykładnię potwierdza treść art. 6 u.z.z.w., w którym ustawodawca określił między innymi, jakie postanowienia musi zawierać umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawarta między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.z.z.w. dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Przepis art. 6 ust. 3 u.z.z.w. stanowi natomiast, że umowa, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności postanowienia dotyczące: 1) ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia; 2) sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń; 3) praw i obowiązków stron umowy; 3a) warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług; 4) procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych; 5) ustaleń zawartych w zezwoleniu, o których mowa w art. 18; 6) okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Ustawodawca zdecydował zatem, że to wola stron umowy ma decydujące znaczenie dla wyznaczenia zakresu postanowień umowy, w tym "praw i obowiązków" zarówno przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, jak i odbiorców jego usług, zaś elementy przedmiotowo istotne takiej umowy ustawodawca wprost określił w art. 6 ust. 3 u.z.z.w. Zamiarem ustawodawcy było bowiem pozostawienie tych kwestii do rozstrzygnięcia w umowach zawieranych przez strony, a więc w ramach czynności o charakterze cywilnoprawnym. Źródłem praw i obowiązków stron powinna być przede wszystkim umowa, a regulamin winien określać jedynie te kwestie, które zostały wskazane w art. 19 ust. 5 u.z.z.w. Określenie tych elementów przez radę w regulaminie stanowi niedozwoloną ingerencję w treść umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, do czego organ stanowiący gminy nie jest upoważniony. Treść takiej umowy podlega przepisom prawa cywilnego, a podmiot zewnętrzny, jakim jest rada gminy uchwalająca regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, nie ma podstaw prawnych, aby na zapisy tej umowy wpływać. Tym samym postanowienia odnoszące się do treści umowy, w tym czasu jej obowiązywania, wykraczają poza zakres delegacji ustawowej. Przepisy prawa naruszają nie tylko te zapisy aktu prawa miejscowego, które wykraczają poza upoważnienie zawarte w delegacji ustawowej, ale również te, które zawierają ustalenia w kwestiach ustawowo przekazanych do regulacji umownej (wyroki: WSA w Poznaniu z 25 lipca 2018 r., IV SA/Po 556/18; WSA w Warszawie z 3 października 2019 r., VIII SA/Wa 470/19; WSA w Kielcach z 14 października 2019 r., II SA/Ke 507/19; NSA z 8 grudnia 2020 r., II OSK 1943/18, CBOSA).

Zdaniem sądu, w § 19 ust. 1 i 2 regulaminu z przekroczeniem delegacji ustawowej zobowiązano osobę ubiegającą się o przyłączenie do sieci do załączenia do wniosku dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, której wniosek dotyczy (pkt 1) i mapy sytuacyjnej, określającej usytuowanie nieruchomości względem istniejących sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz innych obiektów i urządzeń uzbrojenia terenu (pkt 2) oraz dokumentów przy odbiorze przyłącza (§ 25 ust. 2 regulaminu). Z treści bowiem art. 6 ust. 2 u.z.z.w. wynika, że warunkiem zawarcia umowy jest wyłącznie istnienie fizycznego przyłączenia do sieci oraz złożenie pisemnego wniosku o zawarcie umowy. Natomiast przepis art. 6 ust. 4 u.z.z.w. wskazuje, że umowa o zaopatrzenie wody lub odprowadzanie ścieków może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, albo z osobą, która nie posiada takiego tytułu, a korzysta z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki. Nałożenie obowiązku dołączenia do wniosku o przyłączenie nieruchomości do sieci mapy sytuacyjno-wysokościowej w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do nałożenia takiego obowiązku w akcie prawa miejscowego narusza w sposób istotny art. 6 ust. 2 i ust. 4 u.z.z.w. (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z 12 września 2018 r., II SA/Go 477/18; w Gliwicach z 17 grudnia 2018 r., II SA/Gl 697/18, w Poznaniu z 26 kwietnia 2018 r., IV SA/Po 174/18; w Szczecinie z 22 marca 2018 r., II SA/Sz 28/18). U.z.z.w. w art. 19 ust. 5 pkt 4, 5 i 6 nie upoważnia rady gminy do określenia warunków innych niż wynikające z przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych budowy przyłącza. Budowa przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych wymaga, stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jedynie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wynikający z § 19 ust. 2 regulaminu obowiązek przedłożenia przez osobę ubiegającą się o przyłączenie do sieci wskazanych w nim dokumentów ma charakter jednostronnego nałożenia tego obowiązku. Jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Tym bardziej nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której przyszłego odbiorcę zobowiązuje się do dokonania czynności, które zastrzeżone są dla postępowań regulowanych innymi dziedzinami prawa, w tym przypadku Prawa budowalnego. Zobowiązanie osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci do złożenia takich dokumentów, które wskaże przedsiębiorstwo, może prowadzić do modyfikacji obowiązków inwestora wynikających z art. 29a i art. 30 Prawa budowlanego. Prawo budowlane przewiduje dwa odrębne tryby realizacji budowy przyłączy wodociągowych oraz kanalizacyjnych. Pierwszy z nich uregulowany był w art. 30 ust. 1 pkt 1a w związku z art. 29 pkt 20 ustawy Prawo budowlane (od 19 września 2020 r. w art. 30 ust. 1b w związku z art. 29 ust. 1 pkt 23 lit. b i c ustawy Prawo budowlane), zgodnie z którym budowa przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, w którym należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (od 19 września 2020 r. zgodnie z art. 30 ust. 2a ustawy Prawo budowlane) do zgłoszenia należało dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 (od 19 września 2020 r. art. 29 ust. 1 pkt 23), należało ponadto dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane (art. 30 ust. 3 ustawy – od 19 września 2020 r. art. 30 ust. 2a pkt 4 ustawy Prawo budowlane). Drugi tryb realizacji budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych uregulowany został natomiast w art. 29a ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu – budowa przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych w tym trybie wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Do budowy tej stosuje się przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (art. 29a ust. 2). Spełniając przesłanki z art. 29a ust. 1 i 2, inwestor jest zwolniony z obowiązku dokonania zgłoszenia budowy przyłączy na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Zobowiązany jest wówczas sporządzić plan sytuacyjny przyłącza na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz stosować odpowiednio przepisy u.z.z.w. Skoro w sprawie budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych inwestor ma prawo wyboru spośród dwóch alternatywnych procedur związanych z budową przyłączy – na podstawie zgłoszenia organowi administracji budowlanej, albo bez dokonywania jakichkolwiek czynności przed organami administracji budowlanej, to nie ma podstaw prawnych do rozstrzygania o tych kwestiach przez radę gminy w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2020 r., II OSK 2068/20).

Zasadny jest również zarzut naruszenia § 24 w ust. 1 Regulaminu gdzie określano, iż dostawca wydaje warunki przyłączenia do sieci. Warunki przyłączenia do sieci zgodnie z art. 19 ust. 5 pkt. 4 u.z.z.w. określa właśnie regulamin. W tym akcie prawnym powinno się też wskazać techniczne warunki określające realizację nowych przyłączy. Tych kwestii nie można przenosić na przedsiębiorstwo, bowiem powinny być uregulowane w regulaminie. W przypadkach ustalania szczegółowych technicznych, warunków już konkretnych przyłączy przedsiębiorstwo winno się kierować warunkami, ustalanymi w regulaminie, nie zaś mieć całkowitą dowolność w ich określaniu. Odbiorca powinien wiedzieć na jakich zasadach powinien być przyłączony do sieci przedsiębiorstwa, a niniejsze regulacje tego warunku nie spełniają, stanowiąc istotne naruszenie prawa.

Prokurator podniósł również zarzut przekroczenia upoważnienia ustawowego i zobowiązania w przepisie § 21 ust 1, 2, 3 i 4 załącznika do zaskarżonej Uchwały podmiotu przyłączanego do opracowania projektu technicznego przyłącza i uzgodnienia go z Przedsiębiorstwem. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że budowa przyłącza stanowi proces budowlany regulowany Prawem budowlanym (podobnie jak argumenty przedstawione do § 19 ust. 1 i 2 regulaminu), w którym nie przyznano przedsiębiorstwu żadnego prawa do "uzgodnienia" projektu technicznego przyłącza wodociągowego czy kanalizacyjnego. W Prawie budowlanym nie ma ani bezwzględnego wymogu sporządzania projektu przyłącza, ani tym bardziej wymogu uzgadniania jego treści z Przedsiębiorstwem. Budowa przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego - w dacie odejmowania uchwały - mogła zostać wykonana w trybie art. 29a lub art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a więc skoro sam ustawodawca zwolnił inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc przedłożenia projektu budowlanego, a wśród dokumentów wymaganych do zgłoszenia pominął projekt przyłącza, to wskazanie w zaskarżonym regulaminie, że warunkiem przystąpienia do prac zmierzających do przyłączenia nieruchomości do sieci jest uzgodnienie z przedsiębiorstwem dokumentacji technicznej narusza wskazane powyżej przepisy. Sąd zauważa, że z tych samych przyczyn wadliwy pozostaje § 21 ust. 3 precyzujący wymogi formalne projektu technicznego oraz § 21 ust. 4 formułujący zastrzeżenie, że pisemne uzgodnienie z Dostawcą stanowi podstawę do rozpoczęcia budowy przyłącza. Ponieważ wszystkie jednostki przepisu § 21 załącznika do zaskarżonej Uchwały zostały w ocenie Sądu podjęte z przekroczeniem delegacji ustawowej, Sąd stwierdził nieważność całego § 21 załącznika do zaskarżonej Uchwały.

Kolejny zarzut Prokuratora dotyczył przekroczenia upoważnienia ustawowego i zakazania w przepisie § 24 ust. 3 odbiorcy lokalizacji budynków i budowli oraz nasadzania drzew i krzewów na sieciach wodociągowych i kanalizacyjnych w pasach o szerokości 2 m z wyjątkiem kiedy Dostawca wyda pisemną zgodę na odstępstwo Przepis ten stanowił, że "Odbiorcy zabrania się lokalizacji budynków i budowli oraz nasadzania drzew i krzewów na sieciach wodociągowych w pasie o szerokości 2 m oraz na sieciach kanalizacyjnych w pasie o szerokości 2 m, chyba że Dostawca wyda pisemną zgodę na odstępstwo". Zarzut ten również był zasadny. Należy wskazać, że przepis § 24 ust. 3 załącznika do zaskarżonej Uchwały ingerował w treść prawa własności, poprzez ograniczenie swobody w korzystaniu z nieruchomości, gdy tymczasem delegacja ustawowa zawarta w art. 19 u.z.z.w. nie obejmowała uprawnienia do wprowadzania ograniczeń w prawo własności. Zauważyć trzeba też, że zasady usytuowania budynków normuje ustawa Prawo budowlane oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Formułowanie zatem takich zakazów, jak zawarty w zakwestionowanym przez Prokuratora § 24 ust. 3 załącznika do zaskarżonej Uchwały, wykracza poza delegację ustawową. Z tych też przyczyn uznając skargę za zasadną Sąd stwierdził nieważność § 24 ust. 3 załącznika do zaskarżonej Uchwały.

Sąd zgodził się także z zarzutem Prokuratora istotnego naruszenia prawa zapisem § 24 ust. 4 Regulaminu. Kwestionowane zapisy nałożył na odbiorcę usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków, prawidłowego zabezpieczenia pomieszczenia, w którym znajduje się wodomierz główny przed zalaniem wodą, zamarzaniem oraz dostępem osób niepowołanych. Obowiązki powyższe jako dotyczące określanych umową o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków praw i obowiązków stron umowy (odbiorcy usług i przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego) wykraczają poza zakres upoważnienia zawartego w art. 19 ust. 5 u.z.z.w. Regulamin określa wyłącznie warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług (vide: art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w.) natomiast prawa i obowiązki stron umów określają postanowienia umowne (vide: art. 6 ust. 3 pkt 3 u.z.z.w). Kwestionowany zapis paragrafu 24 ust. 4 Regulaminu wkracza więc w treść umowy, co jest niedopuszczalne. Zauważyć przy tym należy, że w odniesieniu do obowiązku utrzymania przez odbiorcę usług wodomierza głównego, czyni to wbrew ustawowej regulacji, zgodnie z którą odpowiedzialność za utrzymanie wodomierza głównego ponosi przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne (vide: art. 15 ust. 3 u.z.z.w.) Określenie powyższych elementów w regulaminie stanowi ingerencję w treść umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym, zawieranej na podstawie art. 6 ust. 1 ww. ustawy, a jednocześnie stanowi przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w. Treść takiej umowy podlega bowiem przepisom prawa cywilnego, a podmiot zewnętrzny – rada gminy – nie ma podstaw prawnych, aby na treść takiej umowy wpływać. W tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne jest jednolite (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z 22 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Go 304/06, Lex nr 296985, z 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 920/18, CBOSA, w Lublinie z 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 641/14, CBOSA, w Warszawie z 15 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1116/06, Lex nr 418151).

Podobnie w § 27 ust. 1 i 2 Regulaminu, przewidziano, że przedsiębiorstwo ma prawo wstrzymać lub ograniczyć świadczenie usług wyłącznie z ważnych powodów, wskazując w dalszej części tego przepisu na konkretne sytuacje a mianowicie, w szczególności, jeżeli jest to uzasadnione potrzebą ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, środowiska naturalnego, potrzebami przeciwpożarowymi, a także przyczynami technicznymi. Zasadnie zatem skarżący zauważył, że czym innym jest zdefiniowanie okoliczności, których zaistnienie umożliwia ograniczenie lub wstrzymanie świadczonych usług, a czym innym, do czego był zobowiązany organ stanowiący, określenie postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków. Zamiast zatem określić w Regulaminie sposób postępowania na wypadek niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, wskazano na określone sytuacje w przypadku których zaistnienia przedsiębiorstwo ma prawo ograniczyć lub wstrzymać świadczenie usług. Do regulowania zaś tej kwestii w ramach prawa miejscowego nie upoważniał organu stanowiącego zapis art. 19 ust. 5 pkt 7 Ustawy. Natomiast w regulaminie winny być określone obowiązki przedsiębiorstwa informowania odbiorców w konkretnych przypadkach wstrzymania lub ograniczenia świadczenia usług przez przedsiębiorstwo, w przypadku niemożności wywiązania się z realizacji tych usług. I na ten aspekt sprawy, słusznie zwrócono uwagę w zarzutach skargi.

Za niezgodny z prawem należy uznać również przepis § 29 ust. 2 Regulaminu, w którym uchwalono, że reklamacja powinna być zgłoszona w formie pisemnej. Przepisy ustawy nie zawężają formy składanej reklamacji do formy pisemnej, a ustawodawca w treści art. 19 ust. 5 pkt 8 u.z.z.w.o.ś., określając sposób załatwienia reklamacji nie określił w sposób szczegółowy formy w jakiej reklamacja ta może zostać przez odbiorcę usługi złożona. Przepis dopuszczający wyłącznie formę pisemną reklamacji w sposób istotny ogranicza usługobiorcom prawo do składania zastrzeżeń co do świadczonych usług (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 października 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 861/19).

Mając na uwadze opisane powyżej istotne naruszenia prawa, w tym naruszenie art. 19 ust. 5 u.z.z.w., polegające na wykroczeniu poza delegację ustawową lub niewypełnieniu tej delegacji, jak i naruszeniu innych przepisów tej ustawy polegające na powtarzaniu treści ustawowych zapisów, w tym w brzmieniu niekompletnym lub zmienionym, Sąd uznał, że należało uwzględnić stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie (wniosek zmodyfikowany na rozprawie). W związku z powyższym orzeczono na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., jak w sentencji wyroku. Powyższe przepisy stanowią jedynie część jego regulacji, jednakże wyeliminowanie ich treści nie dezintegruje pozostałych postanowień Regulaminu, które mogą samodzielnie funkcjonować. W konsekwencji stwierdzenie uchybień we wskazanych przepisach nie niesie za sobą konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego całego Regulaminu.