Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 915/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2019 r. znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 14 czerwca 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) w związku z art. 33 § 1 pkt 5, art. 34 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2018 r. poz. 1314) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2019 r. zażalenia K. D. z dnia 13 maja 2019 r., na postanowienie Wójta Gminy L. M. z dnia 30 kwietnia 2019 r., znak [...], oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe postanowienie, które jest przedmiotem skargi, zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wójt Gminy L. M., ostateczną decyzją z dnia 10 listopada 2017 r., znak [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r., zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) oraz art. 29 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1121), po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z wniosku Z. G. w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] w miejscowości L. G. ze szkodą dla działki nr [...] w L. – nakazał R. D. właścicielowi działki nr [...] położonej w miejscowości L. G., gmina L. M., w związku z dokonaną przez niego zmianą stosunków wodnych na działce nr [...] w L. spowodowaną wykonaniem prac ziemnych na tej działce (podebranie skarpy), szkodliwie wpływającą na nieruchomość sąsiednią nr [...] stanowiącą współwłasność Z. G., M. G. i A. G., wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, tj: 1) Ułożenie u podnóża skarpy na działce nr [...], na całej długości podcięcia tj. na odcinku długości ok. 60m, wału podpierającego skarpę z grubego materiału kamiennego, skalnego lub betonowego – większe głazy z wypełnieniem pustek pomiędzy nimi żwirem lub łamanym kruszywem skalnym. Wysokość i szerokość wału min. 2,0m. Wał powinien podpierać skarpę i być przepuszczalny dla wód opadowych; 2) Górną część skarpy (ponad wałem podpierającym), na całej powierzchni swojej wysokości oraz przynajmniej na długości istniejących na działce nr [...] zabudowań (tj. ok. 40m), pokryć siatką stalową, lub odpowiednio wytrzymałą siatką z tworzyw sztucznych. U podnóża skarpy siatka powinna być dociśnięta do ściany skarpy narzutem kamiennym wału podpierającego. W środkowej i górnej części natomiast siatka powinna być zamocowana systemem zbrojonym zastrzyków lub kotew cementowych, kotwionych w podłożu skalistym, na głębokość min. 10m, pod kątem ok. 45°. Ponad górną krawędzią skarpy siatka powinna być dociśnięta warstwą piasku lub innego przepuszczalnego materiału gruntowego; 3) Wykonanie podparcia skarpy powinno być zaprojektowane w oparciu o badania geologiczne, na ich podstawie i po dokładnych obliczeniach powinien powstać projekt budowlany, a w dalszej kolejności należy uzyskać stosowne pozwolenia na wykonanie przedmiotowych prac zabezpieczających zgodnie z obowiązującym prawem. Wobec niewykonania przedmiotowej decyzji, w dniu 18 marca 2019 r. przez Wójta Gminy L. M. został wystawiony tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym dla K. D., aktualnego właściciela działki nr [...]. W dniu 1 kwietnia 2019 r. do organu wpłynęło zażalenie zobowiązanego z dnia 25 marca 2019 r., w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zawierające zarzut z art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. "zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zachodzi niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym". W uzasadnieniu podniesiono, iż spełnienie nałożonych w treści tytułu wykonawczego obowiązków jest niemożliwe.

Wójt Gminy L. M., postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 1314), po rozpoznaniu zarzutów wniesionych przez K. D. w dniu 25 marca 2019 r. w sprawie prowadzenia egzekucji w postępowaniu administracyjnym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18 marca 2019 r. Numer [...] – oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ zauważył, że zgodnie z argumentacją zobowiązanego niewykonalność obowiązku polega na tym, że skarpa uległa przeobrażeniu i na dzień dzisiejszy na skarpie znajduje się liczna roślinność, a także drzewa i krzewy, które wyrosły na skarpie naturalnie. W związku z tym, aby wykonać obowiązek sformułowany w tytule wykonawczym, należałoby wprowadzić maszynę budowlaną – buldożera, który wyciąłby znajdującą się na skarpie roślinność, a taki zabieg spowodowałby znaczne naruszenie podstawy skarpy. Zdaniem jednak organu I instancji, aby wykonać u podnóża skarpy wał podpierający tę skarpę z grubego materiału kamiennego, skalnego lub betonowego nie trzeba ingerować w całą roślinność obrastającą działkę nr [...], a jedynie należy usunąć siewki drzew w obrębie samego umocnienia. Stąd też obowiązek zobowiązany bez problemu jest w stanie wykonać, tym bardziej, że drzewa obecnie są niewielkie i kwalifikują się do wycięcia bez użycia specjalistycznego sprzętu, a także bez wymogu zgłoszenia zamiaru wycinki tych drzew. Jeśli zaś chodzi o pokrycie górnej części skarpy siatką stalową lub odpowiednio wytrzymałą siatką z tworzyw sztucznych, to istotnie, aby prawidłowo ją docisnąć do ściany skarpy, należało by wyciąć rosnącą tam roślinność, która jak wskazuje wnoszący zażalenie, wyrosła naturalnie w ciągu 1,5 roku od wydania decyzji. Nie sposób się jednak nie zgodzić, że drzewa, a zwłaszcza krzewy, nie rosną w zatrważającym tempie. Już w dacie wydania decyzji te drzewa i krzewy rosły na skarpie i nie mogły one urosnąć w tym czasie do takiej wielkości, aby konieczne było użycie buldożera. Są inne, mniej ingerujące w podłoże, sposoby wycinania drzew i krzewów. Nie jest prawdą, że roślinność ta wyrosła w ciągu 1,5 roku od daty wydania decyzji, ponieważ już w dacie wydania decyzji, na działce nr [...] rosły siewki drzew (młode drzewa), opisane są one w protokołach z wizji w terenie oraz widoczne na wykonywanych podczas tych wizji zdjęciach. Podczas wizji w terenie w dniu 23 kwietnia 2019 r. na działce nr [...] w L. , której dotyczy postępowanie – ustalono, że nieruchomość porośnięta jest wyłącznie młodymi drzewami, według oświadczenia obecnego właściciela samosiejkami oraz drzewami zasadzonymi przez niego samego. Liczna roślinność znajdująca się na działce [...] w L. nie wymaga zezwolenia/zgłoszenia wycinki, co nie utrudnia oczyszczenia nieruchomości w celu wykonania na niej obowiązków z tytułu wykonawczego z dnia 18 marca 2019 r. Organ I instancji zaznaczył, że decyzja administracyjna wydana została dla właściciela działki; na mocy umowy darowizny takim właścicielem stał się zobowiązany K. D.. Wstąpił on we wszystkie prawa i obowiązki związane z ww. nieruchomością na mocy art. 30 § 4 k.p.a. Jednym z takich obowiązków jest wykonanie przedmiotowej decyzji.

Pismem z dnia 13 maja 2019 r. K. D. złożył zażalenie na powyższe postanowienie Wójta Gminy L. M., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: 1) Naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim organ administracji publicznej nie dokonał dokładnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności pominął stan rzeczywisty gruntu działki nr [...] w L. , na którym znajduje się skarpa, której dotyczy decyzja z dnia 10 listopada 2017 r. nakazująca wykonanie R. D. szeregu obowiązków mających na celu zabezpieczenie stanu wód na gruncie; 2) Naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. w zakresie, w jakim organ nie wyjaśnił wszelkich powoływanych przez skarżącego kwestii, a przede wszystkim pominął wnioski i twierdzenia podnoszone przez skarżącego podczas wizji lokalnej, która miała miejsce w dniu 23 kwietnia 2019 r. W zażaleniu sformułowano wnioski o: 1) Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność zasadności potrzeby wykonania obowiązków nałożonych na właściciela działki nr [...] w L. , decyzją z dnia 10 listopada w sprawie o znaku [...]; 2) Uchylenie postanowienia Wójta Gminy L. M. z dnia 30 kwietnia 2019 r. i umorzenie postępowania egzekucyjnego toczącego się przeciwko K. D. z uwagi na niemożliwość wykonania obowiązków nałożonych na właściciela działki [...] w L. ; 3) Względnie o przekazanie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego złożonych przez skarżącego do ponownego rozpoznania; 4) Przyznanie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych.

Na skutek zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisane na wstępie postanowienie z dnia 14 czerwca 2019 r., znak [...], którym utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy L. M. z dnia 30 kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przytoczył i wyjaśnił art. 6 § 1, art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 9, art. 33, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a następnie podał, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym, wynikający z ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. M. z dnia 10 listopada 2017 r., znak: [...], istnieje i podlega egzekucji administracyjnej. Wobec niewniesienia odwołania od tej decyzji stała się ona decyzją ostateczną. Zatem zgodnie z przyjętym porządkiem prawnym podlega ona wykonaniu i K. D., jako aktualny właściciel działki nr [...] w L. , jest zobowiązany do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, szczegółowo opisanych w punktach 1-3 wydanej decyzji. Obowiązku tego skarżący dobrowolnie nie wykonał. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zobowiązany K. D. powołał się podstawę zarzutów określoną w art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Chodzi tu o niewykonalność faktyczną obowiązku niepieniężnego, która musi mieć charakter obiektywny. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet w przypadku uwzględnienia aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty. Stanowisko to zostało potwierdzone również w doktrynie. Subiektywne przekonanie strony o niemożności wykonania obowiązku nie może zostać uznane za okoliczność, która przekreśla możliwość wykonania obowiązku nałożonego na zobowiązanego. Nie skutkuje ona bowiem obiektywną niewykonalnością obowiązku, a tym samym nie może stanowić przeszkody w prowadzeniu egzekucji. Nie jest więc zasadne twierdzenie K. D., że nie ma aktualnie możliwości zrealizowania obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym (czyli jest on faktycznie niewykonalny), gdyż "samoistne porośnięcie drzew na działce nr [...] w L. , których wysokość sięga znacznie powyżej kolana" uniemożliwia wykonanie nałożonych obowiązków, gdyż jedyną możliwością wykonania obowiązków – jaką widzi zobowiązany – to wprowadzenie buldożera, który "zaburzy podstawę skarpy". Wobec powyższego do rozstrzygnięcia zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym przez zobowiązanego zarzutu nie jest również konieczne powoływanie biegłego, tym bardziej – jak chce tego zobowiązany – "na okoliczność zasadności potrzeby wykonania obowiązków nałożonych na właściciela działki nr [...] w L. , decyzją z dnia 10 listopada w sprawie o znaku [...]".

Pismem z dnia 15 lipca 2019 r. K. D. złożył skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu: 1) Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, poprzez: a) naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim organ administracji publicznej nie dokonał dokładnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności pominął stan rzeczywisty gruntu działki nr [...] w L. , na którym znajduje się skarpa, której dotyczy decyzja z dnia 10 listopada 2017 r. nakazująca wykonanie R. D. szeregu obowiązków mających na celu zabezpieczenie stanu wód na gruncie, która to kwestia stanowi meritum sprawy; b) naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. w zakresie, w jakim organ nie wyjaśnił wszelkich powoływanych przez skarżącego kwestii, w tym poprzez pominięcie zmian jakie zaszły na gruncie, a przede wszystkim przez zaniechanie zbadania, w jaki sposób nałożone obowiązki wciąż są możliwe do wykonania; 2) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) naruszenie przepisu art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zachodzi niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; b) naruszenie przepisu art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania w sytuacji, gdy na działce należącej do skarżącego zachodzi niewykonalność obowiązków nałożonych decyzją z dnia 10 listopada 2017 r. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt [...] i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy L. M. z dnia 30 kwietnia 2019 r. w sprawie o znaku [...] i umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na niemożność wykonania egzekwowanych obowiązków; 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania od organu administracji publicznej według norm prawem przewidzianych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący sformułował argumentację na poparcie powyższych zarzutów i wniosków.

Skarżący wskazał w szczególności, że K. D. stał się właścicielem działki nr [...] w L. co do której obecnie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w administracji, na skutek jej nabycia od R. D.. W stosunku do poprzedniego właściciela – R. D. została w dniu 10 listopada 2017 r. wydana decyzja Wójta Gminy L. M. nakazująca R. D. – ówczesnemu właścicielowi działki numer [...] w L. – wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom związanym z wykonaniem prac ziemnych na tej działce i zabezpieczeniem stanu wód na gruncie. Żadna z ówczesnych stron postępowania nie odwołała się od powyższej decyzji i uzyskała ona przymiot ostateczności w dniu 2 grudnia 2017 r. Prawa do działki nr [...] w L. skarżący nabył w dniu 20 kwietnia 2018 r. na podstawie umowy darowizny – decyzja Wójta [...] w tym czasie była już ostateczna. Dopiero nabywając prawa do wskazanej powyżej działki K. D. uzyskał przymiot strony w powyższym postępowaniu. Na moment otrzymania darowizny nie był świadomy, że toczyło się jakiekolwiek postępowanie administracyjne dotyczące stanu wód na działce, którą otrzymał. Nie miał również świadomości, że została wydana jakakolwiek decyzja nakładająca na właściciela szereg obowiązków związanych ze stanem wód; nie miał on wpływu na toczące się postępowanie i nie mógł zaskarżyć wydanej w dniu 10 listopada 2017 r. decyzji, gdyż w tamtym czasie nie przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., a co za tym idzie nie miał prawa jej skarżyć. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy postanowienie Wójta Gminy L. M. odmawiające wznowienia postępowania i nakazujące wykonanie K. D. obowiązków wskazanych w decyzji z dnia 10 listopada 2017 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonalności decyzji z dnia 10 listopada 2017 r.; sprawa ta nie została jeszcze rozstrzygnięta.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., skarżący wskazał w szczególności, że organ administracji nie dokonał całościowego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób zgodny z rzeczywistym stanem faktycznym zaistniałym w danej sprawie co jednoznacznie narusza dyrektywy zawarte we wskazywanych powyżej przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zaniechał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność konieczności wykonania obowiązków przez skarżącego – o którą wnosił skarżący. Ten wniosek został pominięty w postępowaniu – organ w żaden sposób się do niego nie odniósł, co jednoznacznie świadczy o nierozważeniu całości materiału w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło się jedynie na argumentach wskazanych w postanowieniu Wójta Gminy L. M. z dnia 30 kwietnia 2019 r, w którym oddalono zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zawiera szereg naruszeń, które skarżący wskazał organowi formułując treść odwołania z dnia 13 maja 2019 r. Przede wszystkim organ nie oparł się na całym materiale dowodowym w sprawie. Analizując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno ustalić, jaki był stan faktyczny skarpy znajdującej się na należącej do skarżącego działce w chwili wydawania postanowienia. Niewątpliwie organ tego nie dokonał, nie wziął bowiem pod uwagę stanu skarpy, która ma zostać zabezpieczona, aby uregulować stan wód na gruncie działki [...] w L. . Bez oceny aktualnego stanu skarpy całościowe i rzetelne rozpoznanie sprawy było niemożliwe. Co więcej organ sam powinien zbierać dowody niezbędne do rzetelnego rozpatrzenia sprawy gdyż naczelne zasady postępowania stawiają przed nim taki obowiązek. Tymczasem organ oparł się jedynie na aktach sprawy prowadzonej przez Wójta Gminy L. M.. Nie poczynił przy tym żadnych nowych ustaleń, ani nie przeprowadził nowych dowodów. Nie można uznać, że w przypadku naruszenia tak podstawowych zasad, które nakazują zebrać materiał w sposób dokładny i rzetelny doszło do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Posiadając niepełny materiał w sprawie nie jest możliwe wydanie prawidłowego postanowienia. Zarówno Wójt Gminy L. M., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze podczas postępowania dopuściło się w tym zakresie rażących uchybień.

Z kolei naruszenie art. 8 k.p.a. przejawia się – zdaniem skarżącego – w postaci nieuwzględniania stanowiska przedstawianego przez skarżącego w sprawie, a także braku ustalenia stanu faktycznego skarpy. Jednoznacznie wskazuje to, że organ nie zachowywał się w sposób obiektywny i nie dopełnił stawianych przed nim wymogów w postaci realizacji naczelnych zasad postępowania administracyjnego. Nie rozpoznając materiału w całości i opierając się jedynie na fragmencie sprawy organ naruszył zasadę budowania zaufania obywateli wobec organów. Skarżący nie może się zgodzić, że jego prawa zostały poszanowane w sytuacji, gdy organ pominął stan faktyczny skarpy znajdującej się na działce nr [...] w L. Stan tej działki jest ściśle powiązany z obowiązkami, do których wykonania zobowiązał skarżącego organ. Bez rozpatrzenia kwestii możliwości wykonania tych obowiązków przez skarżącego w chwili obecnej, organ nie rozpoznał sprawy w sposób całościowy, a co za tym idzie nie zastosował się do aspektu pozytywnego wyżej wskazywanej zasady. Zgodnie z najlepszą wiedzą skarżącego wykonanie nałożonych na niego zobowiązań w chwili obecnej nie spełni celów jakie chciał osiągnąć organ nakładając je na właściciela działki nr [...] w L. tj. uregulowania stosunków wodnych na gruncie. Ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ani Wójt Gminy L. M. nie odnieśli się w toku rozpatrywania sprawy do aktualnego stanu skarpy. Ponadto organy nie zbadały czy wykonanie obowiązków jest możliwe. Zarówno Wójt Gminy L. M., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęły tę kluczową kwestię w sprawie, która powinna być rozpoznana w pierwszej kolejności. Nie można przecież domagać się wykonania obowiązków, które już nie spełniają celów, które miały osiągnąć, co ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy.

Nawiązując do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., skarżący podkreślił, że obowiązki są niewykonalne z uwagi na zmiany, jakie zaszły na skarpie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że skarpa została porośnięta przez liczne samosiejki, jednak jednocześnie nie uważa, że wykonanie obowiązków zaburzy stan skarpy. Organ analizując niepoprawnie przeprowadzoną wizję doszedł do błędnego wniosku, że stan faktyczny na działce skarżącego nie spełnia przesłanek do uznania, że doszło do takich zmian na gruncie, które sprawiają, że nałożone na K. D. obowiązki są niewykonalne. Samoistne porośnięcie drzew, których wysokość sięga, co ustalił organ, znacznie powyżej kolana uniemożliwia wykonanie obowiązków. Jak już zostało wskazane we wcześniejszych pismach – jedyną możliwością wykonania obowiązków jaką widzi skarżący to wprowadzenie buldożera. Przeprowadzenie takich czynności zaburzy podstawę skarpy. W takiej sytuacji organ powinien uznać zarzuty złożone przez skarżącego z uwagi na niewykonalność obowiązków, czego w niniejszej sprawie nie zrobił, czym naruszył przepisy prawa materialnego.

W związku z zarzutem naruszenia art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. skarżący podał, że zarówno wójt gminy L. M., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęły treść tego przepisu, który niewątpliwie powinien zostać zastosowany. Art. 59 u.p.e.a. statuuje warunki, kiedy postępowanie egzekucyjne w administracji powinno zostać umorzone. Do tych warunków należy również sytuacja, kiedy obowiązki stały się niewykonalne z powodów niezależnych od zobowiązanego. Taka sytuacja ma tutaj miejsce. Sam organ przyznaje, iż na działce znajdują się liczne drzewa. Doszło jednak do błędnej kwalifikacji tych drzew, co doprowadziło do oddalenia zarzutów podnoszonych przez skarżącego. Powołany przepis nie pozostawia luzu decyzyjnego organowi – w przypadku zaistnienia którejś z wymienionych przyczyn organ musi umorzyć postępowanie egzekucyjne, do czego w niniejszej sprawie nie doszło. Takie działanie organów zarówno I instancji, jak i II instancji, tj. oddalenie zarzutów, narusza przepisy prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Organ II instancji odniósł się także do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a także czy przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ono prawu i nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.

Istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, dalej "u.p.e.a.") w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania tych obowiązków. Na wierzycielu ciąży powinność doprowadzenia do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Wykonanie decyzji oznacza spowodowanie, sprowadzenie takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią decyzji (por. T. Woś, w: T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 71). W niniejszej sprawie wykonaniu podlega obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. M. z dnia 10 listopada 2017 r., znak [...], nakazującej właścicielowi działki nr [...] położonej w miejscowości L. G., gmina L. M., w związku z dokonaną przez niego zmianą stosunków wodnych na działce nr [...] w L. spowodowaną wykonaniem prac ziemnych na tej działce (podebranie skarpy), szkodliwie wpływającą na nieruchomość sąsiednią nr [...] stanowiącą współwłasność Z. G., M. G. i A. G., wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, tj.: 1) Ułożenie u podnóża skarpy na działce nr [...], na całej długości podcięcia tj. na odcinku długości ok. 60m, wału podpierającego skarpę z grubego materiału kamiennego, skalnego lub betonowego – większe głazy z wypełnieniem pustek pomiędzy nimi żwirem lub łamanym kruszywem skalnym. Wysokość i szerokość wału min. 2,0m. Wał powinien podpierać skarpę i być przepuszczalny dla wód opadowych; 2) Górną część skarpy (ponad wałem podpierającym), na całej powierzchni swojej wysokości oraz przynajmniej na długości istniejących na działce nr [...] zabudowań (tj. ok. 40m), pokryć siatką stalową, lub odpowiednio wytrzymałą siatką z tworzyw sztucznych. U podnóża skarpy siatka powinna być dociśnięta do ściany skarpy narzutem kamiennym wału podpierającego. W środkowej i górnej części natomiast siatka powinna być zamocowana systemem zbrojonym zastrzyków lub kotew cementowych, kotwionych w podłożu skalistym, na głębokość min. 10m, pod kątem ok. 45°. Ponad górną krawędzią skarpy siatka powinna być dociśnięta warstwą piasku lub innego przepuszczalnego materiału gruntowego; 3) Wykonanie podparcia skarpy powinno być zaprojektowane w oparciu o badania geologiczne, na ich podstawie i po dokładnych obliczeniach powinien powstać projekt budowlany, a w dalszej kolejności należy uzyskać stosowne pozwolenia na wykonanie przedmiotowych prac zabezpieczających zgodnie z obowiązującym prawem. Przedmiotowy obowiązek jest objęty tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 18 marca 2019 r. – na podstawie tego tytułu wykonawczego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, co do którego skarżący zgłosił zarzuty. Jakkolwiek skarżący nie zarzucał ewentualnego "błędu co do osoby zobowiązanego", warto w tym miejscu zauważyć, że obowiązek określony w decyzji Wójta Gminy L. M. z dnia 10 listopada 2017 r., znak [...], obciąża obecnego właściciela działki nr [...] położonej w miejscowości L. G., gmina L. M., którym jest bezspornie K. D. – toteż były podstawy do wystawienia wobec niego tytułu wykonawczego. Wspomniany obowiązek jest obowiązkiem o charakterze rzeczowym – z jego istoty, a nadto z treści kreującej go decyzji wynika, że obciąża on aktualnego właściciela odnośnej nieruchomości (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 września 2019 r., II SA/Bk 542/19, LEX nr 2727629). "Skoro – w przypadku zmiany zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego – warunkiem prowadzenia egzekucji jest wystawienie nowego tytułu wykonawczego, a nie wydanie nowej decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek na następcę prawnego zobowiązanego, to należy przyjąć, że analogicznie sytuacja przedstawia się w przypadku zmiany zobowiązanego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, ale już po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Skoro warunkiem kontynuowania postępowania egzekucyjnego wobec nowego zobowiązanego jest wyłącznie wystawienie przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego, to oznacza, że ustawodawca przewidział i dopuszcza wystawienie tytułu wykonawczego w odniesieniu do następcy prawnego adresata decyzji" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 listopada 2019 r., IV SA/Po 734/19, LEX nr 2746792).

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym – wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Skarżący powołał się na podstawę zarzutów określoną w powołanym wyżej przepisie w punkcie 5 (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym) Organy obu instancji zweryfikowały tę podstawę negatywnie – zdaniem Sądu, ocena ta jest zasadna; Sąd podziela także w całej rozciągłości argumentację sformułowaną na jej poparcie w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zinterpretowało pojęcie "niewykonalności" obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Sąd podziela przytoczone przez organ poglądy, w świetle których na niewykonalność obowiązku można się powołać jedynie wtedy, gdy obowiązek jest niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki; przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą natomiast być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi (por. np. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2014 r., I OSK 2094, CBOSA).

Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, oceniając okoliczności podnoszone przez zobowiązanego w uzasadnieniu zarzutu, trafnie uznało, że okoliczności te nie świadczą o niewykonalności przedmiotowego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., a w szczególności nie stanowią trwałej i nieusuwalnej przeszkody uniemożliwiającej sprowadzenie takiego stanu rzeczywistości społecznej, który będzie zgodny z treścią decyzji. Skarżący upatruje takiej przeszkody w samoistnym przeobrażeniu się skarpy związanym z pojawieniem się tam roślinności (drzew i krzewów) – w ocenie Sądu, zważywszy na charakter i rozmiary tej roślinności, stanowi ona co najwyżej pewne utrudnienie w wykonaniu przedmiotowego obowiązku, ale w żadnym razie nie uzasadnia uznania tegoż obowiązku za niewykonalny. Jakkolwiek nic nie wskazuje na konieczność usuwania roślinności za pomocą "buldożera", warto zauważyć, że nawet gdyby tak było i nawet gdyby wiązało się z koniecznością zastosowania zaawansowanych technologicznie zabezpieczeń – nie byłoby przesłanek do skonstatowania niewykonalności obowiązku.

W ocenie Sądu, ustalenia faktyczne leżące u podstaw zaskarżonego postanowienia są wystarczające, obejmują ogół relewantnych okoliczności, i zostały poczynione prawidłowo, na podstawie miarodajnego materiału dowodowego, obejmującego w szczególności protokół oględzin oraz dokumentację fotograficzną. Nie było potrzeby przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z opinii biegłego. Należy przy tym podkreślić, że dokonywana w związku z zarzutem zobowiązanego ocena wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym w postępowaniu egzekucyjnym nie może przekształcić się w ocenę zasadności nałożenia tego obowiązku, w ocenę prawidłowości i zgodności z prawem decyzji ostatecznej ani w ponowne rozpatrywanie naówczas rozstrzygniętej sprawy administracyjnej. Na tym etapie nie mogą też mieć znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące braku zaskarżenia decyzji Wójta Gminy L. M. z dnia 10 listopada 2017 r. w ramach administracyjnego toku instancji tudzież braku udziału obecnego właściciela nieruchomości w czynnościach jurysdykcyjnych – ewentualne naruszenie w postępowaniu jurysdykcyjnym praw procesowych skarżącego lub jego poprzednika prawnego może być, hipotetycznie rzecz ujmując, rozważane w administracyjnych trybach nadzwyczajnych służących weryfikacji decyzji ostatecznej.

Poczynione rozważania zawierają już odniesienie się do zarzutów skargi, które Sąd uznał za niezasadne. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów powołanych w skardze (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 33 § 1 pkt 5, art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a.).

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.