Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 424/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 24 ust. 2, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2022 r. nr SKO.4111/1279/2021 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia 29 listopada 2021 r. nr ŚR.2054.ŚP.2021 w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 30 września 2021 r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej K. P. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 424/22

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 stycznia 2022 r. nr SKO.4111/1279/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania K. P. (dalej: skarżąca) reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 29 listopada 2021 r. nr ŚR.2054.ŚP.2021 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem J. Ś.

Jak wynika z akt sprawy, J. Ś. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. W orzeczeniu wskazano, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić.

W związku z opieką sprawowaną przez K. P. nad niepełnosprawnym ojcem, Burmistrz [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] przyznał skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r.

Następnie skarżąca w dniu 15 kwietnia 2021 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem. We wniosku skarżąca zawarła oświadczenie o rezygnacji z ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz wniosek o uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na końcowym etapie postępowania, po ustaleniu spełnienia wszystkich pozostałych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ze skutkiem na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, tj. na 31 marca 2021 r.

Decyzją z dnia 18 maja 2021 r. Burmistrz [...] odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, ze względu na brak spełnienia przesłanki odnoszącej się do momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki oraz fakt, iż skarżąca ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W wyniku odwołania Skarżącej SKO w Rzeszowie, decyzją z dnia 7 września 2021 r. nr SKO.4111/537/2021 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazując, że moment powstania niepełnosprawności u ojca skarżącej oraz okoliczność, że w związku ze sprawowaną opieką nad ojcem ma ona ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie stanowią przeszkody w przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy naprowadził jednocześnie na potrzebę podjęcia stosownych czynności, aby strona mogła skorzystać z prawa do wyboru świadczenia, skoro może przysługiwać jej tylko jedno z nich.

Następnie Burmistrz [...], decyzją z dnia 14 października 2021 r. nr ŚR.1734.SZO.2021 uchylił decyzję własną, przyznającą skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem.

Ponownie rozpoznając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz stosując się do zaleceń SKO, zawartych w decyzji z dnia 7 września 2021 r. nr SKO.4111/537/2021, Burmistrz [...] w decyzji z dnia 29 listopada 2021 r. nr ŚR.2054.ŚP.2021:

- odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 kwietnia 2021 r. do 30 września 2021 r.,

- przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne bezterminowo począwszy od 1 października 2021 r.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że skarżąca spełnia wszystkie warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Burmistrz wyjaśnił, że zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 30 września 2021 r. uzasadnia konieczność przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego dopiero od października 2021 r., od którego to miesiąca nie przysługuje skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy. Organ I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego istniała od miesiąca złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, gdyż w okresie od kwietnia 2021 r. do września 2021 r. uprawnienie do specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało ustalone i wypłacone w oparciu o decyzję Burmistrza [...].

Od powyższej decyzji skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego M. M. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

– art. 24 ust. 2 u.ś.r., poprzez niezastosowanie jego dyspozycji, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o przyznanie w/w świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami i w konsekwencji odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za sporny okres, pomimo złożenia spełniającego wszelkie wymogi do rozpoznania sprawy wniosku, zawierającego m.in. oświadczenie o wyborze świadczenia i woli uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy;

– dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., polegającą na pominięciu celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia, począwszy od pierwszego dnia miesiąca złożenia prawidłowego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego;

– art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w art. 27 ust. 5 u.ś.r., co skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji skarżącej nastąpił zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego implikujący prawo do dokonania wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącej, pomimo dokonania przez nią wyraźnego wyboru świadczenia korzystniejszego już na etapie złożenia wniosku.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie oddalającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 30 września 2021 r. i bezpośrednie przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 20 stycznia 2022 r. nr SKO.4111/1279/2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 u.ś.r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy po przytoczeniu treści art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, art. 17 ust. 5, u.ś.r., wskazał, że w niniejszej sprawie poza sporem jest fakt, iż w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. w dniu 15 kwietnia 2021 r. pobierała ona specjalny zasiłek opiekuńczy, jednak na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego istniała negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Kolegium wyjaśniło, że w sytuacji zbiegu tych świadczeń stosownie do art. 27 ust. 5 u.ś.r. istnieje możliwość swobodnego wyboru jednego z nich, co ma zapobiegać kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie jest możliwe przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym posiadała jednocześnie prawo do innego świadczenia, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego, określonego wcześniejszą decyzją, funkcjonującą obrocie prawnym, w tym okresie. Dopiero uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, pozwala na przyznanie świadczenia nowo wybranego w miejsce poprzednio pobieranego świadczenia.

W ocenie Kolegium dopóki w przedmiotowej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, niemożliwe było przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego na okres w którym, jako podmiot uprawniony, była uprawniona i pobierała zasiłek opiekuńczy. Prawo do tego zasiłku zostało uchylone decyzją z dnia [...] października 2021 r. i dopiero od tego momentu odpadła negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Zdaniem SKO dopiero od tego terminu można było przyznać skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, gdyż dopiero od tego momentu spełniła przesłanki materialnoprawne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, K. P. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] z dnia 29 listopada 2021 r. nr ŚR.2054.ŚP.2021; o zobowiązanie organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanego w niniejszej sprawie; o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Pełnomocnik skarżącej powielił zarzuty odwołania, a ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, iż pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego, automatycznie skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że w niniejszej sprawie kluczowym jest fakt, że wraz z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca wniosła o uprzednie uchylenie wcześniejszej decyzji organu przyznającej jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, którego jednoczesne pobieranie ze świadczeniem pielęgnacyjnym stanowiłoby negatywną przesłankę przyznania korzystniejszego świadczenia. Ponadto na żadnym etapie postępowania skarżąca nie cofnęła wniosku o uchylenie decyzji przyznającej jej specjalny zasiłek opiekuńczy z dniem poprzedzającym złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia i argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137; zwana dalej P.u.s.a.), zaś zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostawała kwestia spełnienia przez Skarżącą co do zasady wszystkich przesłanek warunkujących możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przedmiotem sporu jest natomiast data początkowa, od której należało przyznać Skarżącej ww. świadczenie. Skarżąca postulowała bowiem, aby świadczenie pielęgnacyjne zostało jej przyznane od początku miesiąca, w którym złożyła stosowny wniosek, tj. od 1 kwietnia 2021r.

Organy przyjęły natomiast, że w okresie od kwietnia do końca września 2021r. przyznanie Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego było niemożliwe z uwagi na zbieg w tym okresie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z prawem do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organy stanęły na stanowisku, że dopóki w obrocie prawnym istniała decyzja w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego dopóty niemożliwe było przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organów, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało uchylone decyzją z dnia [...] października 2021r. i dopiero od tego momentu odpadła negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r.

Sąd nie podzielił takiego zapatrywania organów I oraz II instancji i uznał, że rację w tym sporze należało przyznać Skarżącej.

W niniejszej sprawie wątpliwości nie budzi, że Skarżącej pierwotnie na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2020r. przysługiwało prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem J. Ś. na okres od 1 listopada 2020r. do 31 października 2021r. Następnie Skarżąca w dniu 15 kwietnia 2021r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad ojcem. Co szczególnie istotne w niniejszej sprawie, Skarżąca we wniosku tym wyraźnie wskazała, że na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. rezygnuje z ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jak również wniosła o uchylenie decyzji ustalającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ze skutkiem na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, tj. na dzień 31 marca 2021r.

Decyzja o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2020r. w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego została wydana przez Burmistrza [...] dopiero dnia [...] października 2021r., co skutkowało przyznaniem Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 października 2021r.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b. u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednocześnie art. 27 ust. 5 u.ś.r. przewiduje, że w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: świadczenia pielęgnacyjnego, lub specjalnego zasiłku opiekuńczego - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Odnośnie wyznaczenia okresu zasiłkowego przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. przewiduje, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W niniejszej sprawie, jak już powyżej wskazano, Skarżąca we wniosku z dnia 15 kwietnia 2021r. o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego w sposób jednoznaczny wyraziła wolę rezygnacji z przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżąca wyraziła również zgodę na uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Zatem pobieranie przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego w świetle oświadczenia o wyborze świadczenia korzystniejszego, nie mógł stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku. Jak wyjaśniono w wyroku NSA z 22 lutego 2021 r. sygn. I OSK 2508/20 czy też wyroku z 25 czerwca 2021 r. sygn. I OSK 2852/20 (orzeczenia dostępne w bazie CBOSA), a który to pogląd znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie - w przypadku złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i rezygnacji z prawa do kolidującego świadczenia, wykluczającego możliwość przyznania świadczenia wnioskowanego, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie uprawnionej, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Brak jest bowiem przepisów umożliwiających zmodyfikowanie art. 24 ust. 2 u.ś.r., w tym w szczególności zmianę terminu początkowego ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jest przy tym rzeczą bezsporną, że decyzje z zakresu świadczeń rodzinnych mają charakter decyzji konstytutywnych. Decyzje te wprawdzie - co do zasady - mają moc na przyszłość, ale nie wyklucza to jednak, że mogą one mieć również moc wsteczną. Każdy bowiem akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Można zatem uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej zaś sytuacji decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość jak i z mocą wsteczną Dotyczyć to może przede wszystkim sytuacji, w których zastosowanie takiego skutku odbędzie się z korzyścią dla zainteresowanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 993/12; 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1129/12; 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 980/13; 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2257/16; 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2508/20). W rezultacie decyzja, mocą której uchylono decyzję własną w sprawie ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, wydana na skutek dokonania wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., może działać z mocą wsteczną, co umożliwi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r. - od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (zob. wyrok NSA: z 28 marca 2022 r., I OSK 1263/21, LEX nr 3360799; z dnia 6 maja 2022 r., I OSK 1464/21, LEX nr 3342718).

W konsekwencji pogląd organów I oraz II instancji co do tego, że przesłanka negatywna do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. odpadła dopiero z dniem wydania decyzji uchylającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego (tj. z dniem 14 października 2021r.) narusza prawo, tj. art. 24 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r., wobec jednoznacznego oświadczenia woli Skarżącej już we wniosku o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w pierwotnej decyzji kasatoryjnej Kolegium z dnia 7 września 2021r., wydanej w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, organ odwoławczy zajął stanowisko, że przyznany wcześniej zasiłek nie wyklucza przyznania następnie na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z poglądem wyrażonym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2021 r. I OSK 832/21 - LEX nr 3308967, skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawo wyboru świadczenia. Poza tym, sprzeczna z koncepcją racjonalnego prawodawcy byłaby akceptacja sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę nad osobą niepełnosprawną wnioskująca o przyznanie drugiego ze świadczeń, musiałaby najpierw zrzec się świadczenia uprzednio przyznanego, by następnie oczekiwać w niepewności na wydanie decyzji przyznającej świadczenie korzystniejsze, bez pewności jego uzyskania, pozostając bez środków do życia. Aby zatem wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., mógł zostać skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wobec tego, sam fakt, że na dany okres przyznano wcześniej (a nawet pobrano) specjalny zasiłek opiekuńczy, co do zasady nie wyklucza przyznania następnie, w uzasadnionym przypadku, na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostanie zapewnione, że nie dojdzie do kumulatywnego pobrania obu tych świadczeń za ten sam okres. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona deklaruje gotowość zrzeczenia się wcześniej ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego (co w niniejszej sprawie miało miejsce).

By natomiast zapobiec kumulatywnemu pobieraniu dwóch konkurencyjnych świadczeń, organ powinien podjąć czynności procesowe zmierzające do rozliczenia obu świadczeń ustalonych za ten sam okres, z których jedno zostało już wypłacone. Rozliczenie to mogłoby zostać dokonane poprzez wzajemną kompensatę świadczeń i wypłacenie beneficjentowi różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego już zasiłku (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: w Opolu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 302/18 i w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 158/19). Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 tej ustawy, zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień do kilku świadczeń rodzinnych, przysługuje jedno, wybrane przez osobę uprawnioną oraz od treści art. 24 ust. 2 u.ś.r., wprowadzającego zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1611/21).

Mając na względzie wyżej przedstawione stanowisko Sąd uznał, że skoro Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w kwietniu 2021 r., a wraz z tym wnioskiem złożyła oświadczenie o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, to przyznając stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego organ administracji publicznej powinien to prawo przyznać od miesiąca, w którym wpłynął przedmiotowy wniosek.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza [...] z dnia 29 listopada 2021r. – obydwa rozstrzygnięcia w części dotyczącej odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 kwietnia 2021r. do 30 września 2021r.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego zasądził kwotę w wysokości 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).