Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 449/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 6 , art. 152(19) ust. 4, 5 i 8 art. 152(22) ust. 2 p.w.p., art. 152(23) ust. 1 p.w.p. i art. 252 p.w.p.
journal: Dz.U. 2020 poz 286
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant ref. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.p.A. z siedzibą w [...], Włochy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę


UZASADNIENIE

S. S.p.A, F., W. [...] maja 2019 r. wniosła do Urzędu Patentowego RP sprzeciw wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego "[...]", dokonanego 13 grudnia 2018 r. pod numerem [...] przez [...]sp. z o.o. w W. Sprzeciw dotyczył wszystkich objętych zgłoszeniem towarów w klasie 25 klasyfikacji nicejskiej: odzież, obuwie, nakrycia głowy, bielizna, kurtki, bluzki, bluzy, szale, szaliki, apaszki, chusty, podkoszulki, T-shirty, koszule, pulowery, rękawiczki, bezrękawniki, biustonosze, staniki, majtki, obuwie sportowe, buty, półbuty, klapki, sandały, getry, kamizelki, kapelusze, czapki, odzież sportowa, stroje i kostiumy do opalania i pływania, kurtki wełniane lub futrzane z kapturem, leginsy, marynarki, spodnie, skarpetki, kombinezony, peleryny przeciwdeszczowe.

Jako podstawę prawną sprzeciwu strona powołała art. 1321 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej, jako podstawę faktyczną unijny znak towarowy przestrzenny [....] pierwszeństwem od 1 kwietnia 1996 r. chroniony dla towarów i usług w klasie 14, 18 i 25 oraz unijny znak towarowy graficzny [....] z pierwszeństwem od 16 lipca 2013 r. chroniony dla towarów i usług w klasie 14, 18 i 25.

Pismem z 7 czerwca 2019 r. Urząd Patentowy RP zawiadomił zgłaszającą znak towarowy o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia oraz doręczył jej odpis sprzeciwu. Następnie, pismem z 26 sierpnia 2019 r. organ wezwał zgłaszającą sporny znak towarowy do udzielenia odpowiedzi na sprzeciw.

W wyznaczonym terminie, pismem z 2 października 2019 r. zgłaszająca znak towarowy wniosła o oddalenie sprzeciwu w całości. Jednocześnie, na podstawie art. 15219 ust. 4 ustawy - Prawo własności przemysłowej strona podniosła zarzut nieużywania obu znaków towarowych powołanych jako podstawa sprzeciwu w odniesieniu do towarów z klasy 25.

Pismem z 14 stycznia 2020 r. wnosząca sprzeciw uzupełniła swoje stanowisko w sprawie. Odnośnie do zarzutu nieużywania przeciwstawionych znaków towarowych wskazała, że daty skrajne pięcioletniego okresu podlegającego badaniu na okoliczność używania spornego znaku to 12 grudnia 2013 r. i 12 grudnia 2018 r. Znaki wnoszącej sprzeciw są znakami unijnymi, a więc obszarem ich używania jest obszar Unii Europejskiej. Obowiązek używania jest więc spełniony nawet przy braku używania tych znaków w Polsce, jeżeli używanie realizowane było w innych krajach członkowskich UE.

W celu wykazania używania wskazanych w sprzeciwie znaków towarowych wnosząca sprzeciw załączyła: wybrane fragmenty z katalogów na lata 2014-2017 przedstawiające ofertę produktów oznaczonych tymi znakami; posty z jej profilu Instagram z lat 2017-2018 przedstawiające znane osoby ze świata show businessu, promujące produkty oznaczone tymi znakami; zestawienie obrotu towarów marki S. w Polsce w latach 2014-2018 z wyszczególnieniem dla towarów oznaczonych tymi znakami (w zestawieniu jako "G."); wybór artykułów prasowych z niemieckiej prasy modowej na lata 2015-2018.

Strona wskazała, że względy ekonomiki procesowej uzasadniają odstąpienie od tłumaczenia ww. dokumentów na język polski, bowiem materiały zawierają przede wszystkim obraz lub wizerunek ww. znaków towarowych jak również posiadają one co najmniej roczne oznaczenie daty, co pozwala na umiejscowienie ich w czasie. Załączone materiały wskazują, że znaki towarowe były używane publicznie i doszło do rzeczywistego kontaktu znaku towarowego z klientelą. Używanie dotyczyło szerokiej gamy towarów z klasy 25 jak również innych akcesoriów modowych, przy czym nawet jeśli załączone materiały nie przedstawiają przykładów użycia dla każdej z poszczególnej pozycji z wykazu towarów i usług to stanowią one przykład użycia zbiorczych kategorii towarów, które również widnieją w wykazie.

W terminie wyznaczonym przez organ, pismem z 16 kwietnia 2020 r. zgłaszająca znak towarowy podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Urząd Patentowy RP poinformował strony o zebraniu całości materiału dowodowego, a następnie decyzją z 9 lipca 2020 r., działając na podstawie art. 15219 ust. 4 w związku z art. 15223 ust. 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 286, następnie Dz. U. z 2021 r. poz. 324 ze zm.; dalej: p.w.p.) oddalił sprzeciw w całości. Organ uznał za zasadny zgłoszony w terminie zarzut nieużywania znaków powołanych w sprzeciwie.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząca sprzeciw wskazała, że przyjęta przez organ wykładnia art. 15219 ust. 4 p.w.p. jest błędna, gdyż nakłada na uprawnioną obowiązek używania znaków towarowych dla takich towarów, jakie figurują w wykazie znaku, wobec którego składany jest sprzeciw. Strona podniosła, że wbrew twierdzeniom organu złożone przez nią dowody przedstawiają użycie wskazanych w sprzeciwie znaków towarowych. Dopuszczenie dowodów niesłusznie odrzuconych przez organ i poprawna analiza wszystkich zgromadzonych dowodów, czyniłyby zadość kryterium ilościowemu dla wykazania rzeczywistego używania znaków towarowych. Ponadto strona zarzuciła organowi niewłaściwe zastosowanie art. 15219 ust. 4 p.w.p. polegające na przyjęciu, że używanie znaków towarowych dla towarów w postaci odzieży oraz obuwia nie obejmuje użycia tych znaków dla towarów w postaci szali, szalików, apaszek, chust, obuwia sportowego, butów, półbutów, klapek, sandałów, podczas gdy wymienione towary stanowią odzież lub obuwie.

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załączone zostało oświadczenie złożone pod przysięgą (affidavit) sporządzone przez wnoszącą sprzeciw 14 września 2020 r., obejmujące deklarację, zestawienia sprzedaży i obrotu towarów marki S.w 22 krajach Unii Europejskiej w latach 2014-2018 z procentowym udziałem w tej liczbie towarów oznaczonych unijnymi znakami towarowymi (materiały własne wnoszącej sprzeciw; kwoty w euro) oraz uzupełniający wybór publikacji internetowych i prasowych z prasy modowej z Niemiec, Francji, Hiszpanii. Włoch, Wielkiej Brytanii z lat 2015-2018. Strona wskazała, że przedstawione oświadczenie nie istniało na wcześniejszym etapie sprawy, a potrzeba jego sporządzenia wynikła wyłącznie z niesłusznego odrzucenia przez Urząd Patentowy RP sporej części ze złożonych dowodów dotyczących używania znaków towarowych chronionych na jej rzecz.

Urząd Patentowy RP zawiadomił zgłaszającą sporny znak towarowy o wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi strona podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, wniosła o pominięcie materiału dowodowego złożonego wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Pismem z 20 sierpnia 2021 r. wnosząca sprzeciw poinformowała Urząd Patentowy RP, że Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) decyzją z 22 czerwca 2021 r. odmówił rejestracji unijnego znaku towarowego "[...]" nr [....] identycznego do spornego krajowego znaku towarowego pod numerem [...] zgłoszonego dla identycznych towarów w zakresie objętym sprzeciwem.

Decyzją z [....] grudnia 2021 r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy decyzję z lipca 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnoszący sprzeciw nie wykazał rzeczywistego używania znaków wcześniejszych w okresie od 12 grudnia 2013 r. do 12 grudnia 2018 r. wobec towarów dla jakich został zgłoszony znak sporny.

Zdaniem organu, używanie znaku towarowego powinno mieć jednoznaczny charakter, konieczne jest by było rzeczywiste i poważne oraz dotyczyło towarów objętych sprzeciwem. Przez rzeczywiste używanie należy rozumieć nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu. Pojęcie rzeczywistego używania znaku nie jest w p.w.p. wyjaśnione w sposób jednoznaczny i wyczerpujący. Zgodnie z art. 153 ust. 1 tej ustawy używanie znaku polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy. Z kolei art. 154 p.w.p. wskazuje, że używanie znaku towarowego polega w szczególności na: umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług oraz na posługiwaniu się znakiem w celu reklamy. Chodzi przy tym o korzystanie ze znaku w sposób odpowiadający jego podstawowej funkcji (oznaczenia pochodzenia towarów lub usług) w celu pozyskania lub zachowania udziału w rynku danych towarów lub usług, z wykluczeniem użycia o charakterze czysto symbolicznym. Samodzielnymi i najważniejszymi dowodami na używanie znaku są faktury czy rachunki, świadczące o konkretnych transakcjach, zwłaszcza kupna - sprzedaży, z udziałem konsumentów. Nawet jednak tego rodzaju dowody zazwyczaj nie mogą być samodzielne, tzn. wystarczające i wymagają wsparcia dodatkowymi dowodami. Uzupełniające znaczenie mają druki zamówień, papier firmowy i dokumenty handlowe, w tym umowy, a także opakowania, etykiety, metki itp. oraz katalogi, cenniki i materiały reklamowe. Dowody te liczą się tylko o tyle, o ile mają bezpośredni związek z wymienionymi transakcjami. Bez względu na swoją wartość dowodową, wszelkie środki dowodowe muszą ujawniać sam znak, a także dokładnie wskazywać na okoliczności jego użycia, w szczególności rodzaj towarów lub usług, czas, miejsce oraz skalę użycia znaku. Na uprawnionym do znaku towarowego spoczywa ciężar dowodu i inicjatywa dowodowa co do wykazania jego rzeczywistego używania. Nie jest obowiązkiem Urzędu Patentowego w postępowaniu spornym wzywanie uprawnionego do złożenia dodatkowych dowodów, jeśli dowody przedłożone dotychczas miałyby być niewystarczające.

Organ uznał za zasadne pozostawienie bez rozpoznania dowodów przedłożonych wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i pominięcie ich w dalszym postępowaniu. Wskazał, że w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nowe fakty i dowody mogą być powołane tylko jeżeli ich powołanie nie było wcześniej możliwe albo potrzeba ich powołania wynikła później (art. 15222 ust. 2 p.w.p.).

W odniesieniu do argumentu wnoszącej sprzeciw, że EUIPO odmówił rejestracji unijnego znaku towarowego tożsamego ze znakiem zgłoszonym pod numerem [...], Urząd Patentowy RP wskazał, że dokonując oceny zdolności rejestrowej znaku towarowego, obowiązany jest działać na podstawie i w granicach prawa. Każde oznaczenie należy rozpatrywać i oceniać w konkretnych uwarunkowaniach i odniesieniach.

Organ wskazał, że wnosząca sprzeciw na okoliczność używania znaków wcześniejszych przedstawiła dowody w postaci zdjęć towarów, zestawień adresów sklepów w Europie i na świecie, zdjęć z portali społecznościowych, a także zdjęć reklam i stron z magazynów. Dotyczyły one takich towarów jak: torebki, obuwie - w szczególności pantofle damskie i męskie, mokasyny, sandały na obcasie a także krawaty, apaszki, chusty, biżuteria, podczas gdy sporny znak towarowy został zgłoszony dla następujących towarów: odzież, obuwie, nakrycia głowy, bielizna, kurtki, bluzki, bluzy, szale, szaliki, apaszki, chusty, podkoszulki, T-shirty, koszule, pulowery, rękawiczki, bezrękawniki, biustonosze, staniki, majtki, obuwie sportowe, buty, półbuty, klapki, sandały, getry, kamizelki, kapelusze, czapki, odzież sportowa, stroje i kostiumy do opalania i pływania, kurtki wełniane lub futrzane z kapturem, leginsy, marynarki, spodnie, skarpetki, kombinezony, peleryny przeciwdeszczowe. Przedłożone dowody nie odnoszą się do takich towarów jak: nakrycia głowy, bielizna, kurtki, bluzki, bluzy, podkoszulki, T-shirty, koszule, pulowery, rękawiczki, bezrękawniki, biustonosze, staniki, majtki, klapki, getry, kamizelki, kapelusze, czapki, odzież sportowa, stroje i kostiumy do opalania i pływania, kurtki wełniane łub futrzane z kapturem, leginsy, marynarki, spodnie, skarpetki, kombinezony, peleryny przeciwdeszczowe. Ponadto, materiały przedstawione przez wnoszącą sprzeciw nie mogą być uznane za wystarczające dowody używania znaków powołanych w sprzeciwie w odniesieniu do towarów ujętych w wykazie znaku spornego, takich jak: odzież, obuwie, szale, szaliki, apaszki, chusty, obuwie sportowe, buty, półbuty, klapki, sandały.

Wśród przedłożonych materiałów znajdują się m.in. fragmenty katalogów za lata 2014-2017. Około 20 z tych stron zawiera tzw. spady do druku, a więc prawdopodobnie projekty katalogów. Wnosząca sprzeciw nie załączyła dowodów świadczących o tym, że katalogi takie zostały wydane, dlatego - w ocenie Urzędu - nie mogły one stanowić dowodów w sprawie. Znaczna część dowodów nie ma daty bądź miejsca publikacji, albo znajdują się na nich towary, które nie są ujęte w zgłoszeniu spornego znaku towarowego (torebki, paski).

Przedłożone materiały reklamowe dotyczą głównie marki S. a nie znaków towarowych z symbolem [...]. Elementy wskazanych znaków nie zawsze znajdowały się na tych materiałach bądź nie były one widoczne. Materiały reklamowe nie zostały poparte innymi materiałami, np. fakturami, zamówieniami, zdjęciami ekspozycji sklepów czy zdjęciami stron internetowych.

Tabela obejmująca zestawienie obrotów towarów marki S. w Polsce w latach 2014-2018 nie jest w języku polskim. Nie wynika z niej, że dotyczy produktów oznaczonych przeciwstawionymi znakami, widnieje na niej oznaczenie słowno-graficzne "[....]". Z relacji pełnomocnika strony wynika, że jest to tabela dotycząca obrotu towarów tej marki oznaczonych znakami towarowymi powołanymi w sprzeciwie (w zestawieniu jako "G."). Wnosząca sprzeciw nie załączyła dowodów potwierdzających, że towary wskazane jako "G." to towary, na które naniesione są znaki przeciwstawione. Wnosząca sprzeciw nie wskazała również, które liczby dotyczą wartości sprzedaży tych towarów. Ponadto jest to materiał własny pochodzący od strony, niepoparty przykładowymi fakturami czy innymi dowodami wskazującymi na sprzedaż czy obrót. Nie wskazano także kto jest wystawcą tego dokumentu, bowiem nie widnieje na nim żaden podpis działu sprzedaży czy finansów.

Organ stwierdził, że w odniesieniu do towarów: odzież, szaliki, szale, apaszki wnosząca sprzeciw przedłożyła tylko kilka dowodów, na których znajduje się symbol Ω. Nawet w przypadku uznania, że znaki powołane w sprzeciwie są widoczne na tych towarach, czyli są używane jako oznaczenie odróżniające towarów, to dowody te nie byłyby wystarczające na udowodnienie rzeczywistego używania znaków. Motyw Ω pojawił się w przyjętych dowodach zaledwie na jednej sukience, dwóch swetrach i dwóch apaszkach. W ocenie Urzędu, jest to ilość zbyt mała, aby uznać, że znaki powołane w sprzeciwie były rzeczywiście używane.

Dokonując oceny rzeczywistego używania znaków na towarach: obuwie, obuwie sportowe, półbuty, klapki, sandały organ stwierdził, że żaden z dowodów nie dotyczy towarów jakimi są klapki. Przedstawione, dopuszczone dowody to zdjęcia różnego rodzaju obuwia, w tym sandałów, obuwia sportowego, półbutów, kozaków. Towary na zdjęciach posiadają element Ω, jako element ozdobnych klamerek czy zapięć. Na części tych towarów pojawia się znak przestrzenny o nr. [....] Nie są to jednak materiały wystarczające. Tylko około kilkunastu zdjęć z lat 2015-2018 przedstawia ten znak na obuwiu. Znaczna część materiału dowodowego nie ma daty bądź miejsca publikacji. W ocenie Urzędu, na towarach w postaci obuwia nie znajduje się znak graficzny [....]. Na obuwiu sportowym przedstawiony jest nadrukowany symbol Ω, jednak bez poziomej kreski na dole - tak jak jest to w ww. znaku. Metalowe elementy w innych towarach, które są elementami przestrzennymi, również nie mogą być uznane za używanie znaku graficznego. Dodanie do tego znaku elementu przestrzenności stanowi znaczną zmianę i nie można uznać przestrzennej postaci takiego znaku, jako równoważnej z postacią znaku zarejestrowanego. Również usunięcie z tego znaku poziomej kreski w przypadku obuwia sportowego powoduje na tyle dużą zmianę, że nie można uznać, że znak [....] był używany w odmiennej postaci.

Zdaniem organu, żaden z dowodów rozpatrywanych łącznie nie wskazywał na rzeczywiste używanie powołanych w sprzeciwie wcześniejszych znaków towarowych dla objętych sprzeciwem towarów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka S. zaskarżyła w całości ww. decyzję. Spółka zarzuciła organowi:

a) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15219 ust. 4 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że uprawniony do wcześniejszych znaków towarowych musi - w celu skutecznego powołania swych praw jako podstawy sprzeciwu - używać swoich znaków towarowych tylko dla takich towarów, jakie objęte są rejestracją późniejszego znaku towarowego, wobec którego składany jest sprzeciw;

b) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15219 ust. 4 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że dowody potwierdzające używanie znaków towarowych dla towarów w postaci odzieży lub obuwia nie potwierdzają używania znaków dla poszczególnych rodzajów odzieży lub obuwia;

c) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), poprzez zaniechanie dokonania przez organ całościowej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego i nieustosunkowanie się w tym zakresie do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co w konsekwencji doprowadziło organ to tych samych błędnych ustaleń stanu faktycznego i oddalenia sprzeciwu;

d) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15222 ust. 2 p.w.p., polegające na pominięciu uzupełniających dowodów w sprawie jako złożonych po terminie, podczas gdy potrzeba ich przedłożenia wynikła wskutek rażących uchybień organu uwidocznionych dopiero w pierwotnej decyzji;

e) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 k.p.a., poprzez zaniechanie doręczenia skarżącej odpisu pisma strony przeciwnej z 23 grudnia 2020 r. - odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił m.in., że składający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy brał czynny udział w postępowaniu w sprawie sprzeciwu. Urząd zapewnił także czynny udział drugiej stronie postępowania, umożliwiając jej zajęcie stanowiska co do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stanowisko zgłaszającej sporny znak towarowy nie zostało doręczone wnoszącej sprzeciw przed wydaniem decyzji w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (organ doręczył je stronie wraz z pismem z 8 lutego 2022 r.), jednak ustawodawca w tym postępowaniu nie przewidział dalszej wymiany pism między stronami, gdyż cały materiał dowodowy, co do zasady, powinien zostać zebrany w postępowaniu w sprawie sprzeciwu. Organ wskazał również, że replika na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierała żadnych nowych faktów i dowodów, ograniczała się do krótkiego ustosunkowania się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z powołaniem się na ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji i wnioskiem o jej utrzymanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1377) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim przypomnieć trzeba, że postępowanie w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego jest szczególnym postępowaniem, którego przebieg został szczegółowo unormowany w art.15219 p.w.p. Postępowanie to prowadzi organ administracji publicznej, który – w zakresie nieuregulowanym w p.w.p. – zobligowany jest do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., o czym stanowi art. 15223 ust. 1 p.w.p. i art. 252 p.w.p. Organ prowadzący postępowanie ma określone obowiązki informacyjne względem stron postępowania, jest też zobligowany do równego ich traktowania.

Zgodnie z art. 15219 p.w.p. Urząd Patentowy niezwłocznie zawiadamia zgłaszającego o wniesieniu sprzeciwu oraz informuje strony postępowania o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji (ust. 1). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, Urząd Patentowy wzywa zgłaszającego do udzielenia odpowiedzi na sprzeciw w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na sprzeciw zgłaszający przedstawia zarzuty oraz przytacza wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie (ust. 3). W terminie, o którym mowa w ust. 3, zgłaszający może podnieść zarzut nieużywania wcześniejszego znaku towarowego w sposób rzeczywisty w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat przed datą dokonania zgłoszenia znaku towarowego będącego przedmiotem sprzeciwu dla towarów objętych sprzeciwem, chyba że istnieją ważne powody tego nieużywania lub nie upłynął okres 5 lat od daty zarejestrowania wcześniejszego znaku. W przypadku uznania zarzutu za zasadny, Urząd Patentowy oddala sprzeciw (ust. 4). Urząd Patentowy przekazuje wnoszącemu sprzeciw odpowiedź na sprzeciw oraz wyznacza mu termin na zajęcie stanowiska i uzupełnienie dowodów. Przepis art. 169 ust. 6 stosuje się odpowiednio (ust. 5), co oznacza, że w przypadku zgłoszenia zarzutu nieużywania wcześniejszego znaku towarowego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Zgłaszający może odnieść się do dowodów i twierdzeń przedstawionych na podstawie ust. 5 przez wnoszącego sprzeciw w terminie wyznaczonym przez Urząd Patentowy (ust. 6).

W regulowanym tymi przepisami postępowaniu organ powinien przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzeć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony przez strony. Postępowanie sprzeciwowe wymaga aktywności od stron postępowania, wiążąc z tym skutki procesowe. Według jego podstawowych założeń strony mają prawo do tego, by w toku postępowania, w terminie wyznaczonym przez organ, prezentować swoje stanowisko i uzupełniać dowody. Prawo to nie jest jednak nieograniczone. Omawiana regulacja zawiera liczne rozwiązania służące koncentracji materiału dowodowego, włącznie z prekluzją dowodową. Zgodnie z art. 15219 ust. 8 p.w.p. Urząd Patentowy pomija twierdzenia i dowody niezgłoszone w wyznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że ich powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. Dalsze twierdzenia i dowody na ich poparcie powołuje się w terminie miesiąca od dnia, w którym powołanie ich stało się możliwe lub wynikła potrzeba ich powołania. Ponadto, w postępowaniu inicjowanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy prekluzja dowodowa wynika z art. 15222 ust. 2 p.w.p. Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nowe fakty i dowody mogą być powołane tylko jeżeli ich powołanie nie było wcześniej możliwe albo potrzeba ich powołania wynikła później.

Trafnie przyjął Urząd Patentowy, że skarżąca zgłaszając środki dowodowe na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wykazała spełnienia żadnej z przesłanek pozwalających na odstępstwo od wspomnianych reguł koncentracji materiału dowodowego i prekluzji dowodowej. Przedstawione dowody obejmowały materiały własne, sporządzone przez stronę, co do których nie wskazano na szczególne okoliczności świadczące o tym, że nie istniała możliwość ich pozyskania i powołania na wcześniejszym etapie postępowania.

Nie zasługuje również na akceptację argumentacja skarżącej, że potrzeba powołania dodatkowych dowodów na okoliczność rzeczywistego używania wcześniejszych znaków towarowych powstała dopiero na etapie postępowania uruchomionego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Potrzeba taka – a wręcz obowiązek ukształtowany przepisami art. 15219 ust. 4, 5 i 8 p.w.p. – powstały na skutek zgłoszenia zarzutu nieużywania wcześniejszych znaków towarowych w terminie, o którym mowa w art. 15222 ust. 3 p.w.p. Wiązanie tej potrzeby dopiero z wydaniem przez organ decyzji należało więc uznać za nieusprawiedliwione.

Ze względu na ciężar dowodu spoczywający na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego do wcześniejszych znaków towarowych (art. 169 ust. 6 p.w.p. w zw. z art. 15222 ust. 5 p.w.p.), jak również daleko idące konsekwencje prawne niewykazania rzeczywistego używania tych znaków w postaci oddalenia sprzeciwu, wnosząca sprzeciw powinna w przewidzianym do tego terminie przedstawić do oceny organu wszystkie niezbędne dowody na tę okoliczność.

Z omówionych względów w rozpatrywanej sprawie organ nie naruszył przepisów regulujących przebieg postępowania dowodowego dokonując oceny zasadności zarzutu nieużywania znaków wcześniejszych na podstawie dowodów zgłoszonych przez wnoszącą sprzeciw w terminie wyznaczonym przez organ - przy piśmie z 14 stycznia 2020 r.

Skoro w związku ze zgłoszonym zarzutem strona nie powołała się na ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie chronionych na jej rzecz znaków towarowych powołanych w sprzeciwie, to powinna wykazać rzeczywiste używanie tych znaków w okresie podlegającym badaniu.

Przed przystąpieniem do rozważań na temat interpretacji pojęcia rzeczywistego używania znaku na gruncie omawianej regulacji należy przypomnieć, że przyczyną wprowadzenia obowiązku używania znaku towarowego, na który udzielone zostało prawo ochronne, jest zapobieżenie pozorowanemu wykonywaniu prawa do znaku towarowego. Odgrywa on istotną rolę w systemie ochrony znaków towarowych, ponieważ przypomina uprawnionemu, że rejestracja znaku daje wyłączność korzystania z niego w obrocie gospodarczym dla wyróżnienia towarów lub usług, a nie w celu blokowania konkurencji (zob. np. wyrok NSA z 24 maja 2006 r. sygn. II GSK 70/06, to i pozostałe powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak podkreślił Trybunał Sprawiedliwości UE w postanowieniu z 27 stycznia 2004 r. w sprawie C-259/02 z "rzeczywistym używaniem" znaku towarowego mamy do czynienia wówczas, gdy jest on używany zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie tożsamości pochodzenia towarów lub usług, których dotyczy rejestracja, w celu stworzenia lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów lub usług; rzeczywiste używanie znaku nie obejmuje natomiast używania o charakterze symbolicznym wyłącznie w celu zachowania praw przyznanych przez znak. Przy ocenie, czy używanie znaku towarowego jest rzeczywiste, należy wziąć pod uwagę, po pierwsze, wszystkie fakty i okoliczności istotne dla ustalenia, czy komercyjne wykorzystanie znaku ma realny charakter w obrocie handlowym, a w szczególności, czy takie używanie jest uznawane za uzasadnione w danym sektorze gospodarki dla zachowania lub zdobycia udziału w rynku dla towarów lub usług chronionych przez znak towarowy, dalej - właściwości tych towarów lub usług, cechy rynku oraz skalę i częstotliwość używania znaku towarowego. Ponadto - co do zasady - tylko takie używanie znaku może być uznane za rzeczywiste, które ma miejsce w obrocie gospodarczym, to jest takie, które jest zauważalne dla odbiorców (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lutego 2005 r. sygn. I CK 626/04; wyrok NSA z 24 maja 2006 r. sygn. II GSK 70/06, wyrok NSA z 10 lipca 2019 r. sygn. II GSK 2051/17). Poglądy te podziela Sąd w obecnym składzie. Odpowiada im również sposób interpretacji przepisów zaprezentowany w rozpatrywanej sprawie przez Urząd Patentowy RP, który determinował dokonaną przez organ ocenę zgromadzonych dowodów.

W ocenie Sądu, prawidłowe jest także rozumowanie organu, że skoro wnosząca sprzeciw zgłaszając przeszkodę do rejestracji spornego znaku w zakresie określonych towarów powołała się na ochronę wynikającą z wcześniejszej rejestracji to w odpowiedzi na zarzut nieużywania wcześniejszych znaków towarowych powinna wykazać, że ochrona, na którą się powołała, nie wygasła dla tych konkretnie towarów. Znajduje to jednoznaczne potwierdzenie w treści art. 15219 ust. 4 p.w.p., gdzie mowa o nieużywaniu wcześniejszego znaku towarowego "dla towarów objętych sprzeciwem".

W rozpatrywanej sprawie wnosząca sprzeciw w przewidzianym do tego terminie przedstawiła szereg dowodów na okoliczność używania kolizyjnych wobec znaku spornego wcześniejszych znaków towarowych, przy czym nie określiła wyraźnie jakich towarów dotyczą poszczególne dowody. W wyniku przeprowadzonej analizy organ ustalił, że przeważająca ich część w postaci dokumentacji zdjęciowej nie dotyczyła towarów objętych sprzeciwem. Szereg dowodów nie zawiera daty i miejsca publikacji. Zestawienia adresów sklepów nie były poparte dokumentami handlowymi wskazującymi na obrót towarami, dla których użyte zostały znaki towarowe "[...]" chronione na rzecz wnoszącej sprzeciw. Niedostatków tych nie rekompensowały złożone przez stronę zestawienie obrotów towarów marki S.w Polsce. Były to materiały własne, pozbawione autoryzacji przez konkretne osoby czy podmioty w ramach struktury organizacyjnej spółki. Okoliczność, że dotyczyły one towarów objętych sprzeciwem, oznaczonych znakami towarowymi "[...]" nie została w żaden sposób udokumentowania - wynika jedynie z wyjaśnienia pełnomocnika strony.

Przeprowadzona weryfikacja poszczególnych dowodów i ocena całokształtu materiału dowodowego prawidłowo doprowadziła organ do uznania, że obrazowana przez nie skala używania jest zbyt mała, aby uznać, że znaki powołane w sprzeciwie - w zakresie towarów, których sprzeciw dotyczył - były używane rzeczywiście, a nie tylko w znaczeniu symbolicznym.

Organ rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy a wyciągnięte na tej podstawie wnioski są logiczne i zasługują na akceptację. Dowody złożone przez wnoszącą sprzeciw w celu wykazania rzeczywistego używania wcześniejszych znaków towarowych powołanych w sprzeciwie dla towarów objętych tym sprzeciwem okazały się niewystarczające. Nie dają one dostatecznych podstaw do uznania, że komercyjne wykorzystanie znaku ma realny charakter w obrocie handlowym.

Trzeba nadmienić, zgadzając się w tym względzie ze skarżącą, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w ocenie organu dowody na okoliczność rzeczywistego używania znaków wcześniejszych dla towarów "odzież" i "obuwie" nie mogły być odniesione do ujętych w wykazie spornego znaku towarów takich, jak np. kurtki, bluzki, bluzy, podkoszulki, koszule, marynarki, spodnie, klapki. Mankament ten nie miał jednak wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy organ uznał, że dla towarów z kategorii generalnych "odzież" i "obuwie" dowody przedstawione przez skarżącą okazały się niewystarczające do wykazania rzeczywistego używania wcześniejszych znaków towarowych. Nawet bowiem wnioskowana przez skarżącą odmienna kwalifikacja - uwzględniająca, zbiorcze traktowanie różnego rodzaju odzieży i obuwia, prowadziłaby do tej samej konkluzji.

Za prawidłowe uznać należy stanowisko organu, że w rozpatrywanej sprawie nie był związany decyzją EUIPO z 22 czerwca 2021 r. o odmowie rejestracji unijnego znaku towarowego "[...]" nr [....] ani poczynionymi przez ten Urząd ustaleniami, co oznacza, że nie był zwolniony z obowiązku samodzielnej oceny spełnienia przesłanki oddalenia sprzeciwu na podstawie z art. 15219 ust. 4. p.w.p. w okolicznościach tej sprawy.

Reasumując, organ zbadał okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy z perspektywy przesłanek oddalenia sprzeciwu określonych w art. 15219 ust. 4. p.w.p. w odniesieniu do poszczególnych towarów objętych sprzeciwem, dokonał ich oceny na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie przedstawił oraz szczegółowo wyjaśnił swoje stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie dopuścił się przy tym naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł doprowadzić też zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. - stosowanego odpowiednio w postępowaniu sprzeciwowym na mocy 15223 ust. 1 p.w.p. i art. 252 p.w.p. - poprzez zaniechanie doręczenia skarżącej odpisu pisma strony przeciwnej z 23 grudnia 2020 r. stanowiącego odpowiedź na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podnosząc ten zarzut strona nie wykazała, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W szczególności nie podała jakie konkretnie nowe okoliczności lub dowody mogłyby zostać przez nią skutecznie zgłoszone w postępowaniu sprzeciwowym, gdyby przed wydaniem ostatecznej decyzji zapoznała się ze złożonym przez stronę przeciwną pismem procesowym.

Z tych wszystkich względów, w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdził naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.