Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 69/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 21, art. 156 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 15 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Anna Lech NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Prezydentem Miasta Katowice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. M. o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Katowice jako organ właściwy do załatwienia sprawy.


UZASADNIENIE

I OW 69/09

U Z A S A D N I E N I E

Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2009 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy, działając z upoważnienia Prezydenta m. st. Warszawy, na podstawie art. 22 kpa w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem m. st. Warszawy - Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy a Prezydentem Miasta Katowice - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Katowicach i wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy J. M. w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Jak wynika z akt sprawy J. M. w dniu [...] listopada 2008 r. został przyjęty do Szpitala [...] w Warszawie. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 r. J. M. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Strona oświadczyła, że jest obywatelem Polski i zamieszkuje na jej terytorium, nie pobiera żadnych świadczeń z ZUS, KRUS ani z Urzędu Pracy. Z kwestionariusza wywiadu środowiskowego wynika, iż jako miejsca zamieszkania J. M. wskazał Katowice, ul. [...] m [...], oświadczając jednocześnie, że mieszka z ojcem, prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Jako miejsce czasowego pobytu wskazał Warszawę – Włochy, ul. [...], stwierdzając, że przyjechał do stolicy w poszukiwaniu pracy.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach, na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał podanie wniesione przez J. M. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Warszawie – Włochy jako właściwego do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu wskazano, iż po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego ustalono, iż pod wskazanym jako adres zamieszkania adresem w Katowicach przy ul. [...] m [...] strona nie zamieszkuje od 10 lat.

W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu wskazano, iż Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Warszawa – Włochy podjął próby nawiązania kontaktu w J. M. poprzez wizyty w środowisku i korespondencję na adres w Warszawie przy ul. [...], jednak okazały się one bezskuteczne. W dniu [...] marca 2009 r. Ośrodek otrzymał pismo z Komisariatu Policji Warszawa – Włochy informujące, iż J. M. nigdy nie przebywał pod wskazanym przez siebie adresem. Natomiast w dniu [...] kwietnia 2009 r. Ośrodek otrzymał informację z Komendy Miejskiej Policji w Katowicach, że J. M. przebywa w Katowicach pod adresem ul. [...].

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Katowicach wniósł o uznanie za właściwy Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Warszawa Włochy m. st. Warszawy. Organ podniósł, iż strona faktycznie w okresie od grudnia 2008 r. do kwietnia 2009 r. przebywała w Katowicach u swojej babki, lecz opuściła to miejsce i nowe miejsce jej pobytu jest nieznane. Tym samym należy uznać, że Katowice nie są miejscem pobytu J. M., lecz jedynie miejscem zameldowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Przedmiotem sprawy jest spór o właściwość miejscową pomiędzy Prezydentem Miasta Katowice - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Katowicach a Prezydentem m. st. Warszawy - Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy Włochy m. st. Warszawa. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się natomiast do ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Jak wynika z treści powyższego przepisu właściwość organu w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej ustala się w oparciu o miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.

Świadczeniobiorcą w rozpoznawanej sprawie jest J. M., który jako miejsce zamieszkania wskazuje Katowice, ul. [...] m [...], aczkolwiek nie ulega wątpliwości, że pod wskazanym adresem jest on jedynie zameldowany i nie przebywa pod nim od kilkunastu lat.

Nie można również uznać za miejsce zamieszkania dzielnicy Włochy m. st. Warszawy. Po pierwsze, sam zainteresowany oświadczył, że w stolicy przebywa jedynie czasowo w związku z poszukiwaniem pracy, po drugie zaś – pod wskazanym przez niego adresem, tj. Warszawa, ul. [...] również nie stwierdzono jego przebywania.

Brak możliwości jednoznacznego wskazania miejsca faktycznego pobytu uprawniał do potraktowania zainteresowanego jako osoby de facto bezdomnej. Jednak fakt, iż ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie odsyła w żadnym zakresie do ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz. 593 z późn.), na gruncie której znaleźć można regulacje w zakresie ustalania organów właściwych miejscowo dla osób bezdomnych, uniemożliwia zastosowania przyjętych w jej przepisach rozwiązań.

Warto również w tym miejscu podkreślić, iż brak jest podstaw do stosowania w rozpoznawanej sprawie przepisów art. 21 kpa, gdyż przepis art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kpa. Przyjmuje się bowiem, że co prawda art. 21 kpa określa zasady ustalania właściwości miejscowej organów administracji publicznej, jednak przepisy zawarte w ustawach materialnych mogą wprowadzać odmienne reguły ustalania właściwości miejscowej. W takim przypadku przepisy szczególne mają w zakresie ustalenia właściwości miejscowej pierwszeństwo przed przepisami kpa, a pominięcie przepisów szczególnych stanowi wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa (B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004, s. 155).

W konsekwencji konieczne jest ustalenie miejsca zamieszkania, wymaganego treścią art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w oparciu o art. 25 kc, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Powszechnie w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus), przy czym oba te elementy muszą występować łącznie (K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz. Zakamycze 2003).

Na tej podstawie jako miejsce zamieszkania należy wskazać Katowice, a to z dwóch powodów.

Po pierwsze, J. M. podał Katowice jako miejsce zamieszkania w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2008 r., a od woli zainteresowanego nie można zupełnie abstrahować, mimo że wskazanie konkretnego adresu zamieszkiwania nie odpowiadało rzeczywistości.

Po wtóre, z akt sprawy wynika, że J. M. faktycznie przebywa w Katowicach, choć nie pod wskazanym adresem przy ul. [...], lecz przy ul. [...] u swojej babki. Pod tym adresem, zgodnie z oświadczeniem babki zainteresowanego, przebywał on w okresie od grudnia 2008 r. do kwietnia 2009 r., jak również musiał zamieszkiwać w okresie późniejszym, gdyż osobiście w dniu 1 czerwca 2009 r. odebrał wezwanie na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Powyższe okoliczności świadczą, iż miejscem zamieszkania – miejscem, z którym J. M. utożsamia centrum życiowych interesów, gdzie posiada rodzinę i gdzie przebywa są Katowice, zatem organem właściwym do wydania decyzji, o której mowa w treści 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest Prezydent Miasta Katowice.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.