Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 580/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3  ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. uchyla postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 757 ( siedemset pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta T. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267) oraz art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. T. odmówił wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji - budowa budynku usługowo-mieszkalnego w T. przy ul. B.

W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia [...].10.2010 r. inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji: budowa budynku usługowo-mieszkalnego na terenie nieruchomości przy ul. B. w T. Po zapoznaniu się z treścią wniosku organ stwierdził szereg braków koniecznych do uzupełnienia. W związku ze stwierdzeniem naruszeń, postanowieniem znak: [...] z dnia [...].11.2010 r. wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązano inwestora do usunięcia nieprawidłowości, uznając za zasadny 14-dniowy termin uzupełnienia niezbędnych dokumentów, dających podstawę do wydania pozwolenia na budowę.

Następnie inwestor poinformował, że rozszerza zakres inwestycji o działki nr [...],[...], [...], [...] i [...] w związku z koniecznością przebudowy ciepłociągu kolidującego z planowanym budynkiem.

Następnie w dniu [...].11.2012 r. inwestor wystąpił z wnioskiem o ograniczenie zakresu wniosku o pozwolenie na budowę w części dotyczącej przebudowy ciepłociągu (zdaniem inwestora zgłoszenie robót T. S.A. dotyczące przebudowy sieci cieplnej, przyjęte pismem z dnia [...].03.2011 r., znak: [...];[...] rozwiązuje problem kolizji planowanej inwestycji z siecią ciepłowniczą).

Postanowieniem z dnia [...].12.2012 r., znak: [...] na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązano inwestora do uzupełnienia w terminie 10 dni złożonego wniosku w zakresie, cyt.:

"1. Dostarczyć aktualne warunki techniczne na obsługą komunikacyjną projektowanej inwestycji, wydane przez Miejski Zarządu Dróg w T.

2. Przedłożyć zgodą właściciela działek nr ew. [...] i [...] - obr. [...] (Gmina Miasta T.) na lokalizacją planowanych tras przyłączy wodno-kanalizacyjnych oraz wykonanie innych niezbędnych prac, które mogą zostać określone w nowych warunkach wydanych przez MZD w T.

3. Uzyskać potwierdzenie od właściwego gestora sieci, iż zaproponowany sposób przebudowy sieci cieplnej przyjęty w zgłoszeniu robót z dnia [...].03.2011 r., rozwiązuje kolizję planowanej inwestycji z siecią ciepłowniczą zasilającą budynek Basenu Miejskiego (znajdującego na terenie dz. nr [...]).

4. Dostarczyć aktualne warunki techniczne na przyłączenie projektowanej inwestycji do sieci elektroenergetycznej - z treści załączonych warunków technicznych wynika, iż straciły one ważność.

5. Dostarczyć aktualne warunki techniczne na przyłączenie projektowanej inwestycji do sieci ciepłowniczej - z treści załączonych warunków technicznych wynika, iż straciły one ważność."

W w/w postanowieniu inwestor został pouczony, że nieuzupełnienie wniosku w określonym terminie spowoduje wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Termin na uzupełnienie wniosku skończył się z dniem [...].12.2012 r. W tym terminie inwestor uzupełnił wyłącznie dokumenty wymienione w punkcie 4 i 5 postanowienia, tj. aktualne warunki techniczne na przyłączenie projektowanej inwestycji do sieci elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Nie zostały natomiast dostarczone warunki Miejskiego Zarządu Dróg w T., który scedował wydanie takiego dokumentu na Wydział Gospodarki Nieruchomościami [...], argumentując to dokonaną wcześniej przebudową ulicy B. wraz ze zjazdem na działkę nr [...], która nie podlega zarządowi MZD i znajduje się wyłącznie we władaniu Gminy Miasta T. Inwestor nie przedłożył także dokumentu wynikającego z punktu 2 w/w postanowienia, tj. zgody właściciela działek nr ew. [...] i [...] (Gmina Miasta T.) na lokalizację planowanych tras przyłączy wodno-kanalizacyjnych. W ramach odniesienia się do spełnienia punktu 3 dostarczył dokument, z którego wynika, że planowane rozwiązanie kolizji związanej z ciepłociągiem istniejącym w miejscu projektowanego budynku przewidywane jest na rok 2014 (pismo [...] T. S.A. z dnia [...].12.2012 r.), co warunkuje podjęcie robót związanych z budową przedmiotowego budynku, nie dając tym samym podstawy do wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Z uwagi na niedostarczenie wszystkich żądanych dokumentów organ zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane odmówił wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. T. zarzucając jej naruszenie przepisów:

art. 35 ust. ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie przez organ, że projekt budowlany nie spełnia wszystkich wymogów niezbędnych do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę,

art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie,

art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie przez organ, że projekt budowlany nie spełnia wszystkich wymogów niezbędnych do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w związku z tym wydanie postanowienia nakładającego obowiązek usunięcia nieprawidłowości w terminie 10 dni,

podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 6 k.p.a. poprzez działanie organu w sposób wykraczający poza ramy określone przez przepisy prawa,

podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji słusznego interesu indywidualnego odwołującego,

podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 8 i 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do władzy publicznej,

podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumożliwienie odwołującemu zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem, a tym samym uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu odwołania J. T. wskazał, że organ bezpodstawnie nałożył na niego obowiązki określone w postanowieniu z dnia [...].12.2012 r., w szczególności w punkcie 1-2, nie wskazując żadnych przepisów prawa, które nakładałyby obowiązek uzyskania określonych warunków i zgód. Wbrew stwierdzeniu organu odwołujący nie mógł zostać zobligowany do dostarczenia aktualnych warunków technicznych na obsługę komunikacyjną projektowanej inwestycji wydanych przez Miejski Zarząd Dróg (dalej MZD) w T. Fakt ten potwierdził MZD stwierdzając, że wykonał już przebudowę ul. B. wraz ze zjazdem na działkę nr [...], która nie podlega zarządowi MZD i nie jest władny wydać warunków technicznych na obsługę komunikacyjną z działki, która nie jest w jego władaniu. Ponadto nie mógł być również zobligowany do ustalenia warunków technicznych komunikacji z działki [...], gdyż na działkach [...] i [...] ustanowiona została służebność polegająca na prawie przechodu i przejazdu do działki [...] i nie ma już potrzeby wydawania warunków technicznych na obsługę komunikacyjną.

W sposób arbitralny i niepoparty przepisami prawa organ nałożył obowiązek uzyskania zgody Gminy Miasta T. na lokalizację planowanych przyłączy wodno-kanalizacyjnych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Obowiązek ten gminy realizują albo poprzez tworzenie własnych jednostek organizacyjnych zajmujących się zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i odprowadzaniem ścieków, albo poprzez wydawanie stosownych koncesji na prowadzenie tego typu działalności przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne. W art. 15 ust. 4 cyt. ustawy ustawodawca stwierdził, że "przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług". Skoro więc odwołujący uzyskał od T. sp. z o.o. w T. warunki techniczne na przyłączenie projektowanego budynku do sieci miejskiej, to organ nie ma możliwości domagać się od odwołującego spełnienia innych dodatkowych warunków, gdyż obowiązek przyłączenia spoczywa na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym.

Organ również w sposób całkowicie bezpodstawny uznał, że odwołujący nie uzupełnił spełnił warunku określonego w punkcie 3 przedmiotowego postanowienia, gdyż, jak stwierdził, z pisma [...] T. S.A. wynika, że rozwiązanie kolizji związanej z ciepłociągiem projektowanego budynku przewidywane jest na rok 2014, "co warunkuje podjęcie robót związanych z budową przedmiotowego budynku". Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. [...] T. S.A. wyjaśniła, że w przypadku rozpoczęcia inwestycji przez odwołującego przed 2014 r. inwestor budynku winien dokonać przebudowy kolidującej sieci ciepłowniczej na własny koszt zgodnie z wydanymi warunkami technicznymi przebudowy sieci oraz uzgodnionym przez [...] S.A. w grudniu 2010 r. projektem budowlanym przebudowy sieci kanałowej. Należy więc stwierdzić, że i ten warunek z postanowienia organu z dnia [...] grudnia 2012 r. został przez odwołującego spełniony.

Ponadto określony w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r. 10-dniowy termin do uzupełnienia wniosku jest terminem nierealnym, uniemożliwiającym (z uwagi na konieczność uzyskania wielu uzgodnień i potwierdzeń od organów administracji) odwołującemu usunięcie w tym czasie stwierdzonych nieprawidłowości. Odwołujący dopiero dnia [...] grudnia 2012 r. (w dniu wydania decyzji) uzyskał z Urzędu Miasta T. informację, że złożone przez niego wnioski w sprawie udostępnienia gruntów pod budowę przyłączy nie zostały jeszcze rozpatrzone i zostaną przedstawione na posiedzeniu Prezydenta Miasta T., czyli tego samego organu, który wydał skarżoną decyzję. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 432/09 "Organ określając w postanowieniu, o którym mowa w art. 35 ust. 3 p.b., termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, powinien mieć na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego, a przede wszystkim zasadę pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę udzielania informacji (art. 9 k.p.a.). Termin ten powinien być ustalony tak, aby z obiektywnego punktu widzenia umożliwiał wnioskodawcy usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a zatem powinien być dostosowany do rodzaju tych nieprawidłowości."

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak [...] Wojewoda K.-P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że za zasadne należy uznać dokonane przez organ pierwszej instancji wezwanie inwestora do usunięcia braku poprzez przedłożenie aktualnych warunków technicznych na obsługę komunikacyjną projektowanej inwestycji. Obowiązek taki wynika bowiem wprost z pisma MZD w T. z dnia [...] listopada 2012 r., w którym stwierdzono, że inwestor "nie spełnił warunków określonych w piśmie z dnia [...] października 2010 r. zn. [...]. W tej sytuacji uzyskane wówczas warunki techniczne są nieaktualne. Wobec powyższego inwestor powinien wystąpić o wydanie nowych warunków technicznych na obsługę komunikacyjną projektowanej inwestycji, o czym został pisemnie powiadomiony". Ponadto MZD w T. uznał, że do dokonywania ustaleń na działkach nr [...] i [...] właściwy jest Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta T. Istotny jest również fakt, że MZD zajął powyższe stanowisko, będąc już w posiadaniu informacji o prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] .07.2012 r. ustanawiającym na rzecz inwestora na działkach nr [...] i [...] służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu.

Ponadto uzasadnione było również zobowiązanie inwestora do przedłożenia zgody właściciela działek nr [...] i [...] (Gmina Miasta T.) na lokalizację planowanych tras przyłączy wodno-kanalizacyjnych oraz wykonanie innych niezbędnych prac. Wykładnię art. 15 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dokonaną przez odwołującego należy uznać za nadinterpretację. Jest w nim bowiem mowa wyłącznie o zobowiązaniu przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego do przyłączenia do sieci, o ile spełnione zostaną określone w tym przepisie warunki. Nie normuje on natomiast kwestii związanych z lokalizacją tych przyłączy na nieruchomościach stanowiących własność osób trzecich. Na podstawie omawianego przepisu nie można wywnioskować, by celem ustawodawcy było pozbawienie właściciela działek (tu Gmina Miasta T.) wpływu na realizację na jego działkach inwestycji, która służy wyłącznie osobie trzeciej (tu inwestor).

Jak wynika z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem w przedmiotowej sprawie inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do wszystkich działek, których dotyczy inwestycja. W aktach znajduje się bowiem oświadczenie inwestora dotyczące wyłącznie działki nr [...]. W przypadku braku oświadczenia dotyczącego wszystkich działek objętych inwestycją organ pierwszej instancji nie mógł zatem wydać wnioskowanego przez inwestora pozwolenia na budowę.

Za uzupełniony uznać należy natomiast brak w postaci potwierdzenia od właściwego gestora sieci, że zaproponowany sposób przebudowy sieci cieplnej rozwiązuje kolizję planowanej inwestycji z siecią ciepłowniczą zasilającą budynek Basenu Miejskiego. Z pisma [...] T. S.A. z dnia [...] grudnia 2012 r. wynika bowiem, że przebudowa kolidującej sieci ciepłowniczej powinna zostać dokonana zgodnie z wydanymi warunkami technicznymi oraz uzgodnionym przez spółkę w grudniu 2010 r. projektem budowlanym przebudowy sieci ciepłowniczej kanałowej. Spółka zaznaczyła też, że w przypadku rozpoczęcia realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przed 2014 r., przebudowa sieci winna być dokonana na koszt inwestora tego przedsięwzięcia.

Z powyższych względów organ orzekł jak w sentencji.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył J. T. zarzucając jej naruszenie przepisów:

1. art. 35 ust. ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie przez organ, że projekt budowlany nie spełnia wszystkich wymogów niezbędnych do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę,

2. art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie,

3. art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie przez organ, że projekt budowlany nie spełnia wszystkich wymogów niezbędnych do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę,

4. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 6 k.p.a. poprzez działanie organu w sposób wykraczający poza ramy określone przez przepisy prawa,

5. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji słusznego interesu indywidualnego skarżącego,

6. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 8 i 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do władzy publicznej,

7. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 10 k.p.a. poprzez niezapełnienie pełnomocnikowi skarżącego czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] grudnia 2012 r. wskazał, iż organ ten bezpodstawnie nałożył na niego obowiązki określone w postanowieniu z dnia [...].12.2012 r., w szczególności w punkcie 1-2, nie wskazując żadnych przepisów prawa, które nakładałyby obowiązek uzyskania określonych warunków i zgód. Wojewoda w decyzji z dnia [...] marca 2012 r. również nie wskazuje przepisów, które nakładałyby obowiązek dostarczenia aktualnych warunków technicznych na obsługę komunikacyjną projektowanej inwestycji wydanych przez MZD w T. Wojewoda wskazuje, że w/w obowiązek wynika jedynie z pisma MZD z dnia [...] listopada 2012 r., wobec czego uzyskane warunki techniczne są nieaktualne.

Skarżący nie mógł zostać zobligowany do dostarczenia aktualnych warunków technicznych na obsługę komunikacyjną projektowanej inwestycji wydanych przez MZD. Powyższe zostało potwierdzone przez MZD, który stwierdził, że wykonał już przebudowę ul. B. wraz ze zjazdem na działkę nr [...], która nie podlega zarządowi MZD i nie jest władny wydać warunków technicznych na obsługę komunikacyjną z działki, która nie jest w jego władaniu.

Wojewoda nie wskazuje również przepisów prawnych, które nakładałyby obowiązek przedłożenia zgody właściciela działek nr [...] i [...] (Gmina Miasto T.) na lokalizację planowanych tras przyłączy wodno-kanalizacyjnych oraz wykonywanie innych niezbędnych prac. Wojewoda w zaskarżanej decyzji wskazuje jedynie, że w/w zobowiązanie "było uzasadnione". Skoro skarżący uzyskał już od T. Wodociągów sp. z o.o. w T. warunki techniczne na przyłączenie projektowanego budynku do sieci miejskiej, to organ nie ma możliwości domagać się spełniania innych dodatkowych warunków, gdyż obowiązek przyłączenia spoczywa na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym. Zgodnie z komentarzem J. Rotko do art. 15 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków "nie jest dopuszczalne, aby po uzyskaniu warunków przyszły odbiorca musiał dokonywać ponownego uzgodnienia materii, która powinna być już w nich uregulowana, np. aby musiał uzgadniać dokumentację techniczną."

Organ w zaskarżanej decyzji nie ustosunkował się do zarzutu dotyczącego nierealnego i uniemożliwiającego (z uwagi na konieczność uzyskania wielu uzgodnień i potwierdzeń od organów administracyjnych) usunięcie stwierdzonych przez Prezydenta Miasta T. nieprawidłowości, 10-dniowego terminu do uzupełnienia wniosku, określonego w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r. Tym samym, jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt. VII SA/Wa 432/09, "organ określając w postanowieniu, o którym mowa w art. 35 ust. 3 p.b., termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, powinien mieć na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego, a przede wszystkim zasadę pogłębiania zaufania obywateli (art.8 k.p.a.) oraz zasadę udzielania informacji (art. 9 k.p.a.). Termin ten nie powinien być ustalony tak, aby z obiektywnego punktu widzenia umożliwiał wnioskodawcy usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a zatem powinien być dostosowany do rodzaju tych nieprawidłowości".

Trudno uznać, aby w/w termin był odpowiedni, gdyż dopiero [...] grudnia 2012 r. skarżący otrzymał pismo [...] T. S.A., z którego wynika, że rozwiązanie kolizji związanej z ciepłociągiem projektowanego budynku przewidywane jest na rok 2014, co "warunkuje podjęcie robót związanych z budową przedmiotowego budynku". Do dnia wydania decyzji przez Prezydenta Miasta T. z dnia [...] grudnia 2012 r. również Urząd Miasta T. nie wypowiedział się w kwestii udostępnienia nieruchomości skarżącemu. Mając świadomość rozdzielenia kompetencji organu wykonawczego gminy, który z jednej strony działa jako starosta, a z drugiej jako prezydent, wskazać należy, że w rzeczywistości to ten sam urząd wydaje postanowienia, zgody oraz rozpatruje wszelkie wnioski, w tym wniosek skarżącego o udostępnienie nieruchomości. Tym samym uznać należy, że urząd powinien znać praktykę własnego działania, a w szczególności okres czasu potrzebny do rozpatrzenia wniosku dotyczącego udostępnienia nieruchomości skarżącemu, który, jak z powyższego wynika, jest dłuższy od ustalonego 10-dniowego terminu. Uwzględniając powyższe wskazać należy, że organ nie prowadził postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, naruszając tym samym art. 8 k.p.a.

Organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, co miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie pełnomocnikowi skarżącego czynnego udziału w postępowaniu, a ponadto art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi zaskarżonej decyzji organu. Pełnomocnik nie był w toku postępowania informowany o jego przebiegu, a tym samym nie miał możliwości, przed wydaniem decyzji przez organ, zajęcia stanowiska co do zebranych przez organ dowodów.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skarżącego związanych z nałożonymi na niego przez organ obowiązkami w trybie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Jednym z tych obowiązków było zobowiązanie skarżącego do dostarczenia aktualnych warunków technicznych na obsługę komunikacyjną projektowanej inwestycji wydanych przez MZD w T. Organ II instancji wykazuje się w tym zakresie niekonsekwencją. Z jednej strony stwierdza, że skarżący winien zwrócić się o uzgodnienie do MZD, by zaraz potem stwierdzić, iż organ ten nie jest właściwy i w związku z powyższym właściwym do dokonywania ustaleń na terenie w/w działek jest Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w T. Z notatki służbowej ze spotkania z dnia [...].12.2012 r. (k. 280 akt adm.) wynika, że działki nr [...] i [...] nie są pasem drogi publicznej i nie są w zarządzie MZD i właściwym do dokonywania ustaleń jest WGN [...]. W związku z powyższym organ winien wyjaśnić, czy w ogóle, a jeśli tak, to w jakim zakresie, niezbędne jest uzyskanie warunków technicznych na obsługę komunikacyjną projektowanej inwestycji.

Mając na uwadze wcześniejsze rozważania należy stwierdzić, że zarzut naruszenia przez organ art. 35 i art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane był przedwczesny, ponieważ nie można wykluczyć, że po dokładnym ponownym przeanalizowaniu sprawy i wyjaśnieniu kwestii związanych z obsługą komunikacyjną może okazać się, iż będzie niezbędne uzyskanie stosownych warunków technicznych, jednak w pierwszej kolejności będzie musiał się w tym zakresie wypowiedzieć Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w T.

Słusznie natomiast organ podniósł, że skarżący nie przedstawił oświadczenia o dysponowaniu prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do wszystkich działek zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro właścicielem nieruchomości, przez którą ma przebiegać przyłącze wodno-kanalizacyjne, jest Miasto T., którego prezydent wydawał decyzję jako organ I instancji, to był on w stanie zweryfikować prawdziwość oświadczenia skarżącego w tym zakresie. Niewątpliwie budowa planowanego obiektu obejmuje również konieczność wykonania stosownych przyłączy, które wchodzą w takim razie w zakres inwestycji. W związku z powyższym skarżący winien przedłożyć zgodę właściciela, w tym przypadku Miasta T., na przebieg przyłącza przez jego nieruchomość. Jak słusznie zauważył NSA w wyroku z dnia 3.04.2007 r., II OSK 577/06, LEX nr 339429, skoro oświadczenie jest jedynie środkiem dowodowym mającym wykazać dysponowanie przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i jako środek dowodowy podlega ono badaniu przez organ, to badanie to powinno zmierzać, w razie wątpliwości co do prawa inwestora, w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu prawnego. Obowiązkiem organu jest więc w takiej sytuacji ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, co też organ w niniejszej sprawie uczynił.

Rację ma natomiast skarżący, że organ, nakładając na niego obowiązek usunięcia nieprawidłowości, nie wskazał podstawy prawnej istnienia takiego obowiązku. Okoliczność ta stanowi naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a., zgodnie z którymi "Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek." Niewątpliwie brak powołania podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego obowiązku usunięcia konkretnych nieprawidłowości stanowi naruszenie w/w przepisów utrudniając lub nawet uniemożliwiając mu kontrolę postanowienia z dnia [...].12.2012 r., a następnie zaskarżonych decyzji.

W świetle powyższych rozważań nie można natomiast podzielić poglądu skarżącego dotyczącego zarzutu naruszenia przez organ art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Niewątpliwie organy w niniejszej sprawie działały na podstawie przepisów prawa, natomiast błąd polegał na ich niewłaściwym zastosowaniu.

Odrębnym zagadnieniem w sprawie jest objęcie kontrolą przez Sąd również postanowienia Prezydenta Miasta T. z dnia [...] grudnia 2012 r. Na postanowienie to, wydane w trybie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, jak słusznie zauważył NSA w wyroku z dnia 11 sierpnia 2011 r., II OSK 1214/10, LEX nr 1068967, nie przysługuje zażalenie, co oznacza, że strona może zaskarżyć przedmiotowe postanowienie tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). W ocenie Sądu za w pełni zasadny należy uznać zarzut skarżącego, że zakreślony w postanowieniu termin 10 dni na usunięcie nieprawidłowości był terminem nierealnym do spełnienia w niniejszej sprawie biorąc pod uwagę zakres czynności, do których wykonania zobowiązano. W pełni zgodzić się trzeba z argumentem, że skoro ten sam organ zobowiązuje do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie, a następnie w tym terminie nie zajmuje stanowiska, do uzyskania którego zobowiązywał skarżącego, to działanie takie narusza wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę działania organu w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Sąd w pełni podziela również w tym zakresie pogląd wyrażony w przytoczonym przez skarżącego wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2009 r., VII SA/Wa 432/09, w którym stwierdzono, że organ określając w postanowieniu, o którym mowa w art. 35 ust. 3 p.b., termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, powinien mieć na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego, a przede wszystkim zasadę pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę udzielania informacji (art. 9 k.p.a.). Termin ten powinien być ustalony tak, aby z obiektywnego punktu widzenia umożliwiał wnioskodawcy usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a zatem powinien być dostosowany do rodzaju tych nieprawidłowości. Termin 10 dni w przedmiotowej sprawie był niewątpliwie zbyt krótki, czego ostatecznym potwierdzeniem jest to, że sam organ nie był w stanie go dotrzymać.

Nie był natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., ponieważ, jak wynika z akt sprawy, organ II instancji faktycznie początkowo nie doręczył pełnomocnikowi skarżącego odpisu decyzji. Została ona najpierw doręczona (w dniu [...].04.2013 r.) skarżącemu osobiście, jednak organ następnie dostrzegł swój błąd i decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego dnia [...].05.2013 r. Naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (tak np. NSA w wyroku z dnia 11.01.2013 r., II GSK 1142/11, LEX nr 1270072). Istnienia takiego wpływu skarżący w żaden sposób nie wykazał. W szczególności złożył w ustawowym terminie skargę do tut. Sądu, której treść jest obszerna i wskazuje na możliwość jej przygotowania w sposób merytoryczny.

Również nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., ponieważ został on postawiony w sposób bardzo ogólny i Sąd nie dopatrzył się jego naruszenia również działając z urzędu nie będąc związany granicami skargi.

Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. W szczególności organ I instancji winien ponownie wydać postanowienie w trybie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z uwzględnieniem odpowiedniego terminu, w którym realne będzie wykonanie nałożonych nim obowiązków. Z wcześniejszej części uzasadnienia wynika natomiast, nałożenie jakich obowiązków na inwestora Sąd uznał za zasadne. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżącego wpisu w kwocie [...] zł (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.