Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1010/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 72 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 82, art. 85
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skarg A. P. i W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. J. W., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Żwirownia "A" z siedzibą w H., wystąpiła do Urzędu Gminy W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dotyczącego eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "H." w granicach projektowanego Obszaru Górniczego "H.". Realizację inwestycji zaplanowano na działkach o nr 1 i 2, położonych w obrębie H. w gminie W., będących własnością J. W. i R. W.. W dołączonej informacji o planowanym przedsięwzięciu podano, że wnioskodawczyni sfinansowała rozpoznanie nowego złoża kruszywa naturalnego w granicach własnych gruntów, złoże zostało udokumentowane w Dokumentacji geologicznej kruszywa naturalnego H. w kat. C1, przyjętej przez Marszałka Województwa. Wnioskodawca prowadzi od połowy roku 2003 eksploatację złoża sąsiedniego H., eksploatacja odbywa się na podstawie koncesji. Wokół złóż H. i H. rozciągają się pola, teren jest rolniczy, nie ma żadnych zabudowań ani sieci infrastruktury. Eksploatację złoża H. zaplanowano technologią odkrywkową podpoziomową, jedno lub wielopoziomową, bez użycia materiałów wybuchowych. Kruszywo będzie urabiane przy użyciu sprzętu posiadanego przez przedsiębiorcę. Złoże zostało rozpoznane i udokumentowane do głębokości 20-25 m poniżej poziomu terenu. W trakcie rozpoznania warunków geologicznych stwierdzono występowanie poziomu wodononośnego na głębokości 14-15 m poniżej powierzchni terenu. Z tego powodu zaplanowano prowadzenie eksploatacji dolnych warstw złoża spod powierzchni wody od głębokości ok. 14 m poniżej powierzchni terenu. Nie przewidziano odpompowywania wody z wyrobiska. Określono parametry ukształtowania skarp, docelowej średnio na 42 stopnie. Nie przewidziano przeróbki kopaliny w miejscu wydobycia. Nakład złoża stanowi cienka warstwa piaszczystej gleby o miąższości do 0,4 m, będzie ona zdejmowana i gromadzona na zwałowisku zewnętrznym, na terenie w użytkowaniu przedsiębiorcy. Po zakończeniu eksploatacji przewidziano powstanie lokalnego zbiornika wodnego w wyrobisku o pow. ok. 3,5 ha i głębokości 5-7 m. i rekreacyjny kierunek rekultywacji.

Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy W. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację powyższego przedsięwzięcia. W reakcji na zawiadomienie sprzeciw wobec planowanej inwestycji zgłosił A. P.. Zarzucił że wnioskodawczyni prowadzi w sąsiedztwie już działalności, którą powoduje szkody w sąsiedztwie, niszczy drogi i narusza porządek publiczny. Podał, że jest właścicielem działki nr 3 położonej w sąsiedztwie, przedsiębiorca prowadząc eksploatację niszczy jego grunt, przejeżdża przez jego działkę, niszczy znaki graniczne, a na ulicy [...] usypał wał, czym utrudnił przejazd. Zarzucił, że wnioskodawczyni nielegalnie wydobywa żwir i nie odprowadza podatków w należytej wysokości. Ukształtowanie terenu jest takie, że planowane wydobycie będzie skutkowało pyleniem w stronę drogi i jego żwirowni H. Zarzucił, że inwestor skaził środowisko, zakopując w ziemi padłą świnię oraz wylewając zawartość dwóch beczek szamba.

Prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz czy wymagane jest sporządzenie raportu, ze wskazaniem jego zakresu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z [...] r. wyjaśnił, że organ ten bierze udział w postępowaniach ustalających obowiązek prowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jedynie w przypadkach wymienionych w art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Zgodnie z tym przepisem wydawanie opinii o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania dla koncesji na wydobywanie kopalin, nie należy do zadań inspekcji sanitarnej. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] r., nr [...]. stwierdził konieczność przeprowadzenia dla planowanego przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wskazując, że raport winien zostać sporządzony zgodnie z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). W uzasadnieniu wskazano, że przedsięwzięcie kwalifikuje się do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy. Realizacja przedsięwzięcia prowadzić będzie do trwałej zmiany istniejącego ukształtowania terenu i wpłynie na lokalne walory krajobrazowe. Prowadzenie eksploatacji metodą odkrywkową będzie skutkować zwiększeniem emisji substancji do powietrza i będzie źródłem hałasu. Uciążliwości akustyczne będzie powodował transport kruszywa. Eksploatacja spod powierzchni wody rodzi zagrożenie skażenia wód gruntowych w przypadku awarii sprzętu. Lokalizacja w sąsiedztwie już istniejących wyrobisk może skutkować kumulowaniem oddziaływań.

Wójt Gminy W.postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "H." w granicach projektowanego Obszaru Górniczego "H." oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodny z art. 66 ust. 1 ustaw z uwzględnieniem analizy i oceny bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na środowisko, zagospodarowania terenu oraz ciągłego charakteru oddziaływania, a także z uwzględnieniem oddziaływania na etapie eksploatacji i likwidacji. O wydaniu postanowienia poinformowano poprzez obwieszczenie na stronie internetowej, w sołectwie H. i na tablicy ogłoszeń urzędu.

W dniu [...] r. inwestor złożył raport. Wójt gminy pismem z [...] r. podał do publicznej wiadomości informację o możliwości udziału społeczeństwa przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a następnie zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z wnioskiem o uzgodnienie raportu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki działania na etapie realizacji, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia oraz zapobiegające i ograniczające oraz monitorujące oddziaływanie na środowisko, a także wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż. Na tej podstawie Wójt Gminy W. wydał decyzję z dnia [...] r., nr [...], od której odwołanie w jednym piśmie wnieśli A. P. i W. P.. Zarzucili, że inwestor na więcej sprzętu niż podano w raporcie, zatem poziom generowanego hałasu będzie wyższy, a przedsiębiorca już prowadzi działalność niezgodnie z przepisami w żwirowniach nr 4, 5, 6. Działalność winna zatem być wstrzymana. Bez zezwolenia dokonano już zdjęcia ziemi na obszarze H., a także bez odprowadzenia podatku sprzedano wydobyty piasek i żwir.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] postępowanie wszczęte na skutek odwołania W. P. zostało umorzone z uwagi na brak posiadania przez niego przymiotu strony postępowania. Nie wykazał on bowiem zdaniem organu swojego interesu prawnego, a działki położone w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia były na dzień wydania decyzji własnością A. P., a nie W. P..

Natomiast w wyniku rozpatrzenia odwołania A. P. decyzja Wójta Gminy W. została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie z dnia [...] r., nr [...] organ nie podzielił jednak zarzutów odwołania. Wskazano natomiast, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o plan miejscowy, zmieniony uchwałą Rady Gminy z [...] r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] r. nr [...], poz. [...]). Wyrokiem z 4 kwietnia 2011 r. sygn. II SA/Gl 1275/10 WSA w Gliwicach stwierdził jednak nieważność tej uchwały (Dz. Urz. Woj. z [...] r., nr [...], poz. [...]). Okoliczność ta ma wpływ na ustalenie zgodności inwestycji z planem miejscowym. Nadto wniosek obejmuje całe działki 1 i 2, podczas gdy w planie część tego terenu przeznaczona jest pod zalesianie.

Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji wezwał pismem z dnia [...] r. J. W. do złożenia stosownych wyjaśnień. W dniu [...] r. wnioskodawczyni złożyła kartę informacyjną przedsięwzięcia. Podano w niej w szczególności, że projektowana eksploatacja złoża H. obejmować będzie część działek nr 1 i 2 z wyłączeniem pasa terenu o szerokości 30 m równoległego do polnej drogi gruntowej od zachodu i szerokości 15 m równoległego do drogi od wschodu złoża. Całą powierzchnię złoża stanowią grunty klasy V i VI. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz określił, że raport winien swym zakresem być zgodny z art. 66 ustawy. O wydaniu postanowienia i możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy poinformowano poprzez publiczne ogłoszenie. Postanowieniem z [...] r., nr [...] Wójt Gminy W. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ustalił zakres raportu zgodny z art. 66 ust. 1 ustawy z uwzględnieniem analizy i oceny bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na środowisko, zagospodarowania terenu oraz ciągłego charakteru oddziaływania, a także z uwzględnieniem oddziaływania na etapie realizacji, eksploatacji i likwidacji.

O złożeniu raportu i możliwości zapoznania się z materiałem sprawy zawiadomiono publicznie poprzez obwieszczenia z [...] r. Raport został przesłany celem uzgodnienia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, który wezwał inwestora do uzupełnienia poprzez podanie charakterystyki parametrów akustycznych wszelkich projektowanych i istniejących źródeł hałasu i zestawienie parametrów i danych wyjściowych przyjętych do obliczeń rozprzestrzeniania hałasu oraz wydruków danych wyjściowych w przyjętej siatce obliczeniowej. Żądane dane zostały złożone. Wójt Gminy nadesłał wypis i wyrys z obowiązującego dla działek 1 i 2 planu miejscowego, zgodnie z którym działki te przeznaczone są pod tereny eksploatacji surowców mineralnych (1PG), a częściowo pod zalesienia (ZLD). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] pozytywnie uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki jej realizacji.

Pismem z dnia [...] r. organ powiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W odpowiedzi do organu wpłynęło pismo A. P. (podpisane również przez W. P.) z dnia [...] r. wraz z załącznikiem datowanym na marzec [...] r. dotyczące projektowanej inwestycji, w którym podniesiono, że inwestor już prowadzi eksploatację kruszywa ze złoża "H." pomimo braku koncesji oraz podano, że dotychczasowa nielegalna eksploatacja wyniosła 500 tys. ton kruszywa.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wójt Gminy W.określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "H." w granicach projektowanego Obszaru Górniczego "H." na działkach oznaczonych nr 1 i 2 oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy W.z dnia [...] r., nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazane we wniosku działki nr 1 i 2 przeznaczone są pod tereny eksploatacji surowców mineralnych - symbol planu 1 PG oraz pod zalesienie - symbol planu ZLD. Zgodnie z przedstawionymi przez inwestora mapami obszar górniczy obejmować będzie tylko teren działek przeznaczonych w planie pod eksploatację surowców mineralnych. W decyzji określono również warunki wykorzystania terenu w czasie realizacji, eksploatacji i ewentualnej likwidacji przedsięwzięcia, a także wymagania konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż. W szczególności podano, że prace polegające na eksploatacji należy prowadzić wyłącznie w porze dziennej od godziny 6 do 22. W miarę możliwości urządzenia emitujące hałas o dużym natężeniu nie powinny pracować równocześnie. Oznaczono maksymalne moce akustyczne dla głównych źródeł hałasu (koparki K-611, koparki K-606, spycharki i ładowarki).

Odwołania od decyzji wnieśli A. P. i W. P.. Kwestionując decyzję wskazano, że we wniosku podano nieprawdziwe dane dotyczące poziomu hałasu emitowanego przez sprzęt będący w posiadaniu wnioskodawcy. W konsekwencji w decyzji podano, że źródłem hałasu są pojedyncze egzemplarze urządzeń, podczas gdy inwestor posiada go więcej. Wskazano również, że działalność prowadzona jest niezgodnie z przepisami prawa i koncesją, a sprzedaż odbywa się z naruszeniem zasad opodatkowania. Okoliczności te winny skutkować wstrzymaniem wszelkich prac. Zarzucono wydanie decyzji z naruszeniem prawa górniczego i geologicznego oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), jednak bez wskazania naruszonych norm.

Zaskarżoną decyzją, po rozpoznaniu odwołania A. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm. – zwana dalej u.i.o.ś.), decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje właściwy organ po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Z przepisu tego wynika zatem, że dla terenu objętego inwestycją, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a taki przypadek ma miejsce w prowadzonym postępowaniu, organ zobowiązany jest dokonać takiej oceny. Zdaniem organu Wójt Gminy W. miał uprawnienie do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony w przypadku wskazania przez nią obszaru eksploatacji ograniczonego do terenu przeznaczonego w planie miejscowym na cele eksploatacyjne surowców mineralnych. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że w analizowanej decyzji w pkt. II ppkt. 6 określono źródła hałasu oraz jego poziom, jednak to do obowiązków przedsiębiorcy należy organizowanie działalność w sposób zgodny z takimi wytycznymi. Ustawodawca nie limituje bowiem stanu posiadania sprzętu przez przedsiębiorcę, a jedynie ustala reguły określania przez właściwe organy zasad prowadzenia danej działalności, co znalazło wyraz w decyzji Wójta Gminy W.. Dalej podkreślono, że postępowanie w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań ma na celu ustalenie wymagań w zakresie ochrony środowiska dla inwestycji przyszłej, co oznacza, że w jego ramach nie przeprowadza się oceny dotychczasowych działań wnioskodawcy, które mogłyby pozostawać w sprzeczności z prawem czy uzyskanymi koncesjami. W opinii organu posiadane przez odwołującego się informacje winny być ewentualnie przekazane właściwym organom ścigania lub nadzoru nad danego rodzaju działalnością.

Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.

z dnia [...] r., nr [...] złożyli A. P. i W. P. podnosząc, że jest ona niezgodna z przepisami prawa geologicznego i górniczego oraz ustawy o udostępnianiu informacji o oddziaływaniu na środowisko. Częściowo powtarzając zarzuty zwarte w odwołaniu od decyzji, dotyczące nieprawdziwych danych o poziomach emisji hałasu przez poszczególne maszyny będące w posiadaniu inwestora oraz o prowadzaniu przez nią działalności w sposób niezgodny z przepisami i koncesją, skarżący zaznaczyli ponadto, że decyzja jest niewłaściwa bowiem nie limituje stanu posiadania sprzętu przez przedsiębiorcę planującego przedsięwzięcie mające oddziaływać na środowisko. Podniesiono również, że działalność polegająca na eksploatacji kruszywa negatywnie oddziałuje na środowisko, powodując w okresie silnych wiatrów rozpylanie i roznoszenie kurzu piaskowego w okolicy. W skargach zawnioskowano o zmianę decyzji.

W odpowiedzi na skargę A. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do skargi W. P. SKO wniosło o jej oddalenie, wskazując że W. P. nie jest właścicielem żadnej nieruchomości położonej w sąsiedztwie terenu, na którym przedsięwzięcie ma być prowadzone, tym samym nie jest stroną prowadzonego postępowania.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] r. do uzupełnienia skargi poprzez określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącego W. P., spowodowane wydaniem zaskarżonej decyzji, strona wskazała, że wraz z A. P. jest właścicielem działek sąsiednich oznaczonych nr ewidencyjnymi 3, oraz od 4 do 5, oddzielonych od miejsca inwestycji jedynie drogą publiczną. Natomiast SKO w piśmie z [...] r. poinformowało, że W. P., zgodnie z informacjami Urzędu Gminy W., nie jest właścicielem gruntów położonych w sąsiedztwie inwestycji, co dokumentują dane w ewidencji gruntów. Wobec tych sprzecznych informacji dotyczących przysługującego W. P. prawa własności, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 lutego 2013 r. W. P. został wezwany do nadesłania dokumentu potwierdzającego, że jest on współwłaścicielem wymienionych powyżej działek. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący poinformował, że działki te dzierżawi i uprawia na podstawie ustnej umowy z bratem A. P.

Odnosząc się do zarzutów skargi w piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestniczka postępowania J. W. wskazała, że poziomy hałasu planowanego przedsięwzięcia nie będą przekraczały ustalonych w decyzji norm, a pozostałe argumenty skarżących są bezpodstawne i mają na celu jedynie zlikwidowanie prowadzonej przez nią działalności przez konkurencyjne przedsiębiorstwo należące do A. P., na potwierdzenie czego dołączono protokoły kontroli przeprowadzonych w 2012 r. przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w K. oraz Okręgowy Urząd Górniczy w G..

Na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. skarżący A. P. wskazał, że inwestor posiada wiele maszyn, których użycie przy wydobyciu żwiru powoduje nadmierny hałas, a jego poziom winien być określony zdaniem skarżącego w decyzji środowiskowej. Oświadczył również, że jest właścicielem sąsiedniej działki, natomiast z bratem W. P. zawarł ustną umowę dzierżawy.

W. P. podał, że nie posiada tytułu własności w stosunku do dzierżawionej działki, należącej do jego brata A.. Zarzucił, że decyzja SKO nie została podana do publicznej wiadomości w sposób przewidziany prawem. Zwrócił uwagę, że ubiegając się o koncesję na wydobycie kopaliny w ramach prowadzonej przez siebie działalności poniósł w związku z tym znaczne koszty, natomiast uczestnicy postępowania eksploatują kopalinę bez wymaganych zgód i bez ponoszenia związanych z tym kosztów. Prowadzą oni także eksploatację nie na dwóch, ale trzech działkach oraz wbrew decyzji nie zwałują ziemi wokół wyrobiska w ustalony sposób. Kontrole przeprowadzane są nierzetelnie.

Uczestniczka postępowania J. W. wniosła o oddalenie skarg podkreślając, że A. P. prowadzi konkurencyjną firmę i z tego powodu inicjuje w jej firmie różne postępowania kontrolne. Ich wyniki nie potwierdzają jednak stawianych zarzutów, co poświadczają protokół kontroli z [...] r. przeprowadzonej przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego, protokół kontroli z [...] r. Okręgowego Urzędu Górniczego oraz decyzja Starosty [...] z [...] r. umarzająca postępowanie w sprawie prowadzenia działalności bez wymaganej koncesji. Podała również, że w [...] r. otrzymała koncesję, która jest obecnie wykonywana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie są dwie skargi, wniesione jednym pismem. Ich przedmiotem jest decyzja SKO z [...] r., wydana po rozpoznaniu odwołania A. P.. W. P. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, albowiem już na wcześniejszym jego etapie ustalono, że nie ma on przymiotu strony, nie dysponuje żadnym tytułem prawnorzeczowym do działki położonej w sąsiedztwie terenu objętego wnioskiem, wobec czego wynik postępowania nie ingeruje w sferę jego interesu prawnego. Faktem jest, że W. P. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji i brak jest w aktach dowodu, że zostało ono przez organ odwoławczy rozpoznane, w szczególności brak jest rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego. Nie ma to jednak znaczenia dla rozpoznania skuteczności skargi wniesionej w niniejszej sprawie, w tym zakresie skarżącemu przysługiwały odrębne środki prawne w postaci skargi na ewentualną bezczynność organu odwoławczego.

Natomiast badając zasadność skargi W. P. na decyzję SKO, wydaną po rozpoznaniu odwołania jednej ze stron Sąd jest zobowiązany ocenić, czy jako skarżący legitymuje się on interesem prawnym. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Kategoria interesu prawnego oznacza, że ustalając legitymację skargową należy wskazać przepisy prawa, które danej osobie przyznają określone uprawnienia lub nakładają na nią obowiązki, a uprawienia owe i obowiązki podlegają ochronie w ramach danej sprawy administracyjnej. Postępowanie w sprawie było prowadzone na podstawie ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Zgodnie z art. 79 ust. 1 tej ustawy, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje z udziałem społeczeństwa w ramach postępowania dotyczącego oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Udział ten polega na prawie składania uwag i wniosków, zgodnie z art. 29 ustawy, każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Uprawnienie to nie rozciąga się jednak na etap wydania decyzji i nie oznacza, że każdy ma prawo kwestionowania rozstrzygnięć wydawanych w takim postępowaniu. Stronami postępowania administracyjnego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań są tylko podmioty, których praw lub obowiązków rozstrzygnięcie dotyczy. W szczególności są nimi wnioskodawca oraz osoby legitymujące się prawem własności w stosunku do nieruchomości, na które inwestycja może oddziaływać. Nie kwestionuje skarżący W. P., że takim tytułem do działki sąsiadującej z terenem inwestycji się nie legitymuje. Działki nr 3, 1, 3-5 są przez niego, wedle oświadczenia, dzierżawione od brata na podstawie ustnej umowy i faktycznie wykorzystywane. Taki stan nie daje podstaw do uznania, że skarżącemu W. P. przysługuje status strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań. Wobec braku interesu prawnego w sprawie, skarga W. P. podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a.

Interes prawny w sprawie ma natomiast A. P., który jest właścicielem działek sąsiadujących z terenem inwestycji, wobec czego skarga jego podlegała merytorycznemu badaniu przez Sąd. Przedmiotem kontroli Sądu jest przy tym zgodność kontrolowanego aktu z prawem. Należy w tym miejscu wyjaśnić skarżącemu, że sąd administracyjny nie może, czego domagano się w skardze, zmienić decyzji, czyli orzec w sprawie administracyjnej. Sądy administracyjne badają natomiast legalność, czyli zgodność z prawem rozstrzygnięć administracji i w stosunku do decyzji administracyjnej mogą ją uchylić lub stwierdzić nieważności, jeżeli decyzja kontrolowana została wydana z naruszeniem prawa. Jeżeli zaś sąd dojdzie do przekonania, że decyzja nie narusza prawa, to skargę oddala. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji, w przekonaniu Sądu, nie naruszają obowiązujących przepisów, które były podstawą ich wydania.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem koncesji na wydobywanie kopalin. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek uprawnionego podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia. Do wniosku dołączono raport oddziaływania na środowisko wraz z kartą informacyjną. Organ prowadzący postępowanie uzyskał uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś.). W postępowaniu przed wydaniem decyzji organ prowadzący zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 79 ust. 1 u.i.o.ś.) poprzez dokonywanie publicznych obwieszczeń i zawiadomień, w sprawie nie zgłoszono jednak żadnych uwag i wniosków. W zakresie przeprowadzonego postępowania Sąd nie stwierdził zatem uchybień mogących uzasadniać uchylenie decyzji. W skardze zresztą skarżący żadnych zarzutów pod adresem przeprowadzonego postępowania nie zgłaszał.

Należy podkreślić, że przedmiotem kontroli sądu jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, zatem dla oceny jej legalności mają znaczenie wyłącznie normy regulujące wymaganą treść takiej decyzji i warunki jej wydania. Poza zakresem sprawy pozostają okoliczności nie związane z przedmiotem postępowania, takie jak zarzut prowadzenia nielegalnej eksploatacji złoża czy naruszania przepisów podatkowych. Ustawa regulująca wydawanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie reguluje skutków naruszania przepisów dotyczący obowiązku uzyskania koncesji na wydobycie kruszywa, nie dotyczy też udzielania i cofania koncesji. Zarzuty w tym zakresie podnoszone nie mogły zatem odnieść skutku i nie podlegało weryfikacji ani organów, ani Sądu, czy skarżąca istotnie z naruszeniem prawa podjęła działalność oraz czy należycie reguluje swoje zobowiązania podatkowe. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy działalności przyszłej, jej zadaniem jest określenie warunków, na jakich będzie możliwe podjęcie i prowadzenie działalność, jak wyżej wskazano jej wydanie poprzedza wystąpienie przez stronę z wnioskiem o udzielenie koncesji na wydobycie.

Dla oceny kompletności i zgodności z prawem znaczenie mają w niniejszej sprawie przepisy art. 80, 82 i 85 u.i.o.ś. Zgodnie z art. 80 ustawy, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień, ustalenia zawarte w raporcie, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa i wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Dwa ostatnie warunki nie mają w sprawie zastosowania, albowiem przedsięwzięcie nie oddziałuje transgranicznie, nie zgłoszono też uwag i wniosków ze strony społecznej. Natomiast uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zostały w decyzji uwzględnione, a decyzję wydano w oparciu o ustalenia i dane zawarte w raporcie. Spełniony także został warunek z art. 80 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym decyzję wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Dokonano weryfikacji zgodności inwestycji z planem ustalając, że teren inwestycji zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z [...] r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Woj. [...] z [...] r., nr [...], poz. [...]) znajduje się w jednostce przeznaczonej pod tereny prowadzenia eksploatacji surowców mineralnych. Ustalenie to nie zostało zakwestionowane. Sąsiedztwo stanowią tereny przeznaczone pod zalesianie oraz tereny wyrobisk istniejących kopalni odkrywkowych. Tereny pod zabudowę znajdują się w odległości ok. 250 m od terenu inwestycji. Decyzja jest także kompletna, określono w niej kwestie wskazane w art. 82 u.i.o.ś: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji, eksploatacji i ewentualnej likwidacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, działania dotyczące zapobiegania i ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( w tym zakresie nałożono obowiązek prowadzenia monitoringu poziomu i jakości wód podziemnych oraz zastosowania warunków eksploatacji złoża wymienionych w pkt II decyzji). Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji, zgodnie z art. 82 ust. 3 u.i.o.ś. Decyzja zawiera uzasadnienie odpowiadające rygorom art. 85 ustawy, w szczególności informację o uwzględnieniu ustaleń raportu i uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. O wydaniu decyzji i możliwości zapoznania się z jej treścią i dokumentacją sprawy poinformowano publicznie.

Odnosząc się do zarzutów wadliwego oznaczenia w decyzji limitów hałasu i braku określenia dopuszczalnej ilości sprzętu używanego w ramach przedsięwzięcia, a także zagrożenia pyleniem należy stwierdzić, że nie są one zasadne. Brak jest podstaw do określania w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ilości sprzętu, jaki może być używany przez przedsiębiorcę. W zakresie ochrony akustycznej określono w pkt II warunek prowadzenia prac wyłącznie w porze dziennej. Określono parametry maksymalne dla głównych źródeł hałasu (koparek, spycharki, ładowarki) wskazując jednocześnie, że urządzenia emitujące hałas o dużym natężeniu nie powinny pracować jednocześnie. Trzeba wskazać, że postanowienia te nie wyłączają regulacji ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) w zakresie dotyczącym skutków przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu na etapie prowadzenia działalności przez zakład. W decyzji stwierdzono także, że zakład nie będzie źródłem zorganizowanej emisji substancji pyłowo-gazowych do powietrza, natomiast w zakresie niezorganizowanej emisji substancji gazowo-pyłowych oraz emisji hałasu zobowiązano do zastosowania rozwiązań techniczno-organizacyjnych mających na celu ich ograniczenie, wymienionych w pkt II decyzji.

Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę A. P..