Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 232/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33(9) ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 25 września 2010 r. skarżąca, A. P. przystąpiła do egzaminu wstępnego na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w O.

Uchwałą z dnia [...] września 2010 r. [...] Komisja Egzaminacyjna po sprawdzeniu testu kandydata ustaliła, iż skarżąca uzyskała z egzaminu 99 punktów, co zgodnie z treścią art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych daje wynik negatywny z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską.

W odwołaniu od uchwały skarżąca wniosła o jej zmianę w zakresie wyniku egzaminu, sugerując dodanie punktów za sformułowane, w jej ocenie, wadliwie pytania o nr 3, 64, 68, 91 i 101 niezależnie od udzielonej odpowiedzi i wydanie decyzji, która umożliwi Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. dokonanie wpisu kandydata na listę aplikantów radcowskich. W treści odwołania skarżąca szczegółowo omówiła zakwestionowane przez nią pytania jak również przedstawiła obszerną argumentację na okoliczność braku jednoznaczności zawartych w teście pytań i przypisanych im odpowiedzi.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 3310 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), utrzymał w mocy uchwałę z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie egzamin, którego skarżąca była uczestniczką, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 749). Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków komisji egzaminacyjnej, który nie wskazuje, aby w trakcie egzaminu wystąpiły jakiekolwiek nieprawidłowości mogące mieć wpływ na jego wynik. Ponadto, uchwała komisji egzaminacyjnej w sposób zgodny z przepisami ustaliła wynik egzaminu. Również ponowne przeliczenie prawidłowych odpowiedzi wykazało, iż skarżąca odpowiedziała prawidłowo na 99 pytań, a zatem nie uzyskała wymaganych ustawowo 100 punktów, co czyni wynik negatywnym.

Wbrew zarzutom skarżącej, dokonując analizy prawidłowości przygotowania egzaminu organ stwierdził, że wszystkie pytania testowe zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Pytania testowe nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i w doktrynie, a zatem test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o wydanie decyzji, która umożliwiłaby Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. dokonanie wpisu na listę aplikantów radcowskich organ podkreślił, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie jest decyzją uznaniową w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny.

Przechodząc do analizy poszczególnych, zakwestionowanych w treści odwołania pytań testowych organ podkreślił, iż w jego ocenie zarzuty skarżącej są nieuzasadnione.

Wskazując na treść pytania nr 3, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem karnym, skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (bez orzeczenia grzywny i środka karnego) za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej lat 15:

a. ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby,

b. ulega zatarciu dopiero z upływem 10 lat od uprawomocnienia się wyroku,

c. nie podlega zatarciu."

organ podkreślił, iż prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "A", oparta na treści art. 76 § 1 k.k., w myśl którego skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Na wskazane pytanie skarżąca udzieliła odpowiedzi "C". W odwołaniu zarzuciła nieprecyzyjne sformułowanie pytania i wątpliwość co do wskazanej podstawy prawnej. W ocenie skarżącej, w zakwestionowanym pytaniu błędnie zastosowano koniunkcję "bez orzeczenia grzywny i środka karnego...", zamiast, jak w art. 76 § 2 k.k. "orzeczono grzywnę lub środek karny...", co w jej ocenie oznacza, że autorzy pytania nie wyłączyli sytuacji, w której orzeczono samą grzywnę albo sam środek karny. Odpierając zarzut skarżącej organ podkreślił, iż w jego ocenie, treść kwestionowanego pytania jest jasna i oczywista. Chodziło o wskazanie, kiedy nastąpi zatarcie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzonym był małoletni poniżej lat 15, a sprawcy tego przestępstwa wymierzono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, przy czym zaznaczono jednocześnie w nawiasie, że sprawcy nie wymierzono grzywny i środka karnego. Udzielając odpowiedzi "C" skarżąca błędnie uznała, że w sytuacji opisanej w pytaniu, wchodzi w grę regulacja zawarta w treści art. 106a k.k., z którego wynika, iż nie podlega zatarciu skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej lat 15.

Zdaniem organu dla udzielenia prawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 3 należało dostrzec, że pytanie dotyczy sytuacji, w której za przedmiotowe przestępstwo wymierzono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W takim bowiem przypadku nie znajduje zastosowania regulacja art. 106a k.k., lecz ogólne zasady zatarcia skazania odnoszące się do kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania. Skarżąca tego nie dostrzegła i udzieliła błędnej odpowiedzi.

Reasumując organ uznał, iż pytanie numer 3 zostało skonstruowane poprawnie (nawet z daleko idącą precyzją) i jego sformułowanie nie mogło skarżącej wprowadzić w błąd. Udzielona przez skarżącą odpowiedź "C" jest nieprawidłowa, gdyż dotyczy uregulowania zawartego w art. 106a k.k., a więc sytuacji orzeczenia kary bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Nie ma więc podstaw do przyznania skarżącej za to pytanie punktu.

Wskazując na pytanie nr 64, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd:

a. oddali powództwo,

b. umorzy postępowanie,

c. odrzuci pozew."

organ podkreślił, iż prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na treści art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., który stanowi, iż Sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Na wskazane pytanie skarżąca udzieliła odpowiedzi "B". W odwołaniu zakwestionowała prawidłowość pytania i zarzuciła, że pytanie nie wskazuje na etap sprawy, w stosunku do której zachodzi negatywna przesłanka jej prowadzenia - powaga rzeczy osądzonej. Zdaniem skarżącej, wskazana jako prawidłowa odpowiedź "C", będzie jedynie poprawna przy dodatkowym założeniu, że pytanie dotyczy etapu pierwotnego, tj. stanu sprawy w chwili wytoczenia powództwa. Podniosła też, że za wadliwością pytania przemawia brzmienie art. 199 § 2 k.p.c., na dowód czego zacytowała pogląd z komentarza do tego przepisu. Przytoczyła też treść pytania, jakie znajdowało się w teście egzaminacyjnym na aplikację ogólną w 2009 r., w którym wskazano, o który moment postępowania chodzi. W ocenie skarżącej, z uwagi na nieprecyzyjność pytania, udzielona przez nią odpowiedź jest także prawidłowa.

Organ uznał zarzuty skarżącej za niesłuszne. Podkreślił, iż skarżąca argumentując swe odwołanie, wprowadziła szereg założeń, o których w ogóle nie było mowy w kwestionowanym pytaniu, a na uzasadnienie swego stanowiska przytoczyła orzeczenia zapadłe w różnorodnych postępowaniach szczególnych, a odnoszące się w istocie do treści art. 355 k.p.c., a nie do art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., który to przepis jest podstawą udzielenia prawidłowej odpowiedzi na kwestionowane pytanie. Znajomość tego przepisu i wynikającej z niego zasady, pozwalała na udzielenie prawidłowej odpowiedzi.

W ocenie organu, brak jest również podstaw do odnoszenia się przez skarżącą do treści pytań z 2009 r. na aplikację ogólną, a tym bardziej do przyjęcia, że konstrukcja powołanego przez nią pytania ma świadczyć o tym, że pytanie nr 64 jest nieprawidłowe.

Konkludując organ uznał, iż wbrew twierdzeniom skarżącej pytanie nr 64 nie budziło wątpliwości i jedyną prawidłową odpowiedzią spośród trzech odpowiedzi jest wyłącznie odpowiedź "C", co tym samym wyklucza możliwość przyznania punktu skarżącej.

Przechodząc do pytania nr 68, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego:

a. sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności,

b. sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek powoda za zabezpieczeniem,

c. sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności."

organ podkreślił, iż prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na art. 335 § 2 k.p.c., który stanowi, iż natychmiastowa wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa. Skarżąca natomiast udzieliła odpowiedzi "A". W odwołaniu zarzuciła, iż w jej ocenie, pytanie nr 68 sformułowane zostało w sposób nieprawidłowy, bowiem nie uwzględnia wyjątku, przewidzianego w art. 4772 § 1 k.p.c., co dawało możliwość udzielenia na nie więcej, niż jednej odpowiedzi prawidłowej. Organ uznając, iż zarzut nie zasługuje na uwzględnienie podkreślił, iż z treści kwestionowanego pytania wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że chodziło w nim o sytuację, gdy w sprawie cywilnej nastąpiło uznanie roszczenia przez pozwanego. W tego rodzaju sytuacji procesowej zasadą jest, że sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności (art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c.). Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy pozwanym jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa (art. 335 § 2 k.p.c.). Ta właśnie sytuacja została przedstawiona w treści pytania nr 68. Zatem odpowiedzią prawidłową na to pytanie, z uwagi na jego jednobrzmiącą treść, jest odpowiedź "C" zgodnie z którą sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Przywołany przez skarżącą art. 4772 § 1 k.p.c. odnosi się do sytuacji w ogóle nie objętej treścią pytania, a mianowicie sytuacji postępowania szczególnego, jakim jest postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i to tylko wówczas, gdy powodem jest pracownik.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ uznał, iż nie można przyznać skarżącej punktu za odpowiedź na omawiane pytanie.

Analizując treść pytania nr 91, które brzmiało:

"Zgodnie z ustawą - Prawo zamówień publicznych, w wypadku postępowania w trybie zapytania o cenę:

a. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert,

b. prowadzi się negocjacje w sprawie ceny, a wykonawcy mogą zmienić zaproponowaną cenę,

c. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny."

organ podkreślił, iż prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na treści art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, który stanowi, iż każdy z wykonawców może zaproponować tylko jedną cenę i nie może jej zmienić. Nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny. Na powyższe pytanie skarżąca udzieliła odpowiedzi "A". W odwołaniu zarzuciła, że pytanie zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny, uniemożliwiający udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi, bowiem zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych, wykonawca może zmienić lub cofnąć ofertę do momentu upływu terminu składania ofert (odpowiedź "A"). Według twierdzeń skarżącej, zapis ten dotyczy ceny zawartej w ofercie, a zatem do momentu składania ofert wykonawca może, zgodnie z art. 84 ust. 1 cyt. ustawy, zmienić lub wycofać ofertę.

Zdaniem organu, zarzut podniesiony w odwołaniu jest niezasadny, bowiem przepis art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych nie zezwala na zmianę zaproponowanej ceny. Zasada ta wyrażona została przez ustawodawcę wprost i jest niewątpliwa, jej wyprowadzenie z treści normy prawnej nie wymaga dokonywania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Motywy tego stanu rzeczy wynikają ze szczególnej cechy tego trybu udzielenia zamówienia (zapytania o cenę), w którym podstawowym elementem oferty wykonawcy jest zaproponowana, niepodlegająca negocjacji cena.

Organ zaznaczył, iż omawiany przepis stanowi normę szczególną (lex specialis) w stosunku do przepisu art. 84 ust. 1 ww. ustawy (lex generalis) i nie zezwala na taką zmianę oferty (dokonaną przed upływem terminu do składania ofert), która niosła by zmianę zaproponowanej ceny. Zgodnie zaś z zasadą "lex specialis derogat legi generali", przepis szczególny wyłącza stosowanie reguły ogólnej.

W ocenie organu, przytoczone przez skarżącą poglądy odrywają się od jasnego w swym przekazie przepisu (art. 72 ust. 1 cyt. ustawy) dotyczącego jednego z trybów udzielenia zamówienia (zapytanie o cenę). Pojawienie się na rynku publikacji wyrażających różne stanowiska nie przesądza o istnieniu sporu doktrynalnego lub orzeczniczego. Doktryna jest pojęciem bardzo poważnym, związanym z ugruntowanymi wypowiedziami największych autorytetów i formułowaniem naukowych teorii. Samo przedstawianie poglądów przez osoby zajmujące się problematyką prawniczą nie oznacza jeszcze sporu doktrynalnego.

Wobec powyższego, w ocenie organu, brak jest podstaw do przyznania skarżącej punktu za odpowiedź na pytanie nr 91.

Omawiając pytanie nr 101, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem pracy, kontrolnym badaniom lekarskim podlegają:

a. osoby przyjmowane ponownie do pracy u danego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy, na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą,

b. pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia,

c. pracownicy w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku."

organ podkreślił, iż prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C" oparta na treści art. 229 § 2 Kodeksu pracy, w myśl którego, pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Na powyższe pytanie skarżąca udzieliła odpowiedzi "B". W odwołaniu zarzuciła, że pytanie jest nieprecyzyjnie sformułowane, ponieważ zawiera dwie prawidłowe odpowiedzi - "C" oraz wskazaną przez nią odpowiedź "B". Zdaniem skarżącej, do takiego wniosku skłania analiza art. 229 § 2 i art. 201 § 1 k.p. Wykładnia przepisu art. 201 § 1 k.p. wskazuje bowiem, że pracownik młodociany podlega badaniom kontrolnym w czasie stosunku pracy. Również wykładnia art. 229 § 2 k.p., poprzez użyty zwrot "ponadto", prowadzi do wniosku, że oprócz pracowników powracających do pracy po 30-dniowej nieobecności spowodowanej chorobą, badania kontrolne są wykonywane "ponadto", po wcześniej dokonanych badaniach okresowych, o których mowa w pierwszym zdaniu przepisu.

W ocenie organu, zarzut skarżącej jest bezzasadny. W pytaniu wyraźnie wskazano, że chodzi o badania kontrolne (nie zaś okresowe czy wstępne), a trzy zaproponowane odpowiedzi przedstawiały określony stan faktyczny, który miał, wraz z pytaniem, tworzyć zdanie prawdziwe. Zdanie prawdziwe tworzy tylko jedna odpowiedź - "C", ponieważ tylko w tym przypadku badanie, któremu poddany zostanie pracownik, jest badaniem kontrolnym, czyli kontrolującym jego stan zdrowia.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, w którym podniosła, iż wykładnia przepisu art. 201 § 1 k.p. wskazuje, że pracownik młodociany podlega badaniom kontrolnym w czasie stosunku pracy, organ uznał twierdzenie strony za słuszne, bowiem zasady wskazane wyżej, dotyczą również młodocianego. Jak podkreślił, przepis art. 201 § 1 k.p. wyraźnie stanowi, że młodociany podlega wstępnym badaniom lekarskim przed przyjęciem do pracy oraz badaniom okresowym i kontrolnym w czasie zatrudnienia. Nie zmienia to jednak w żaden sposób faktu, że tylko odpowiedź "C" jest odpowiedzią prawidłową. Pracownik młodociany bowiem będzie skierowany na badania kontrolne w każdym przypadku niezdolności do pracy, trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą. Natomiast w przypadku przeniesienia pracownika młodocianego na inne stanowisko pracy, na którym występują czynniki szkodliwe dla zdrowia, młodociany będzie podlegał wstępnym badaniom lekarskim. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 229 § 1 pkt 2 k.p. wstępnym badaniom lekarskim podlegają osoby przyjmowane do pracy, pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, nie można skarżącej przyznać punktu za odpowiedź na omawiane pytanie.

Reasumując, w ocenie organu, w sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały komisji kwalifikacyjnej, jak również uznania wyniku egzaminu A. P. za pozytywny.

W skardze na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] skarżąca wnosząc o jej uchylenie w całości zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie w konsekwencji nieuwzględnienie, iż w świetle przepisów prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu konkursowego, w odniesieniu do kwestionowanych przez nią pytań testowych nie jedna, a więcej propozycji odpowiedzi była prawidłowa, bądź też żadna nie była prawidłowa.

W treści skargi podniosła, iż po zapoznaniu się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji zgadza się z argumentacją Ministra Sprawiedliwości, zaprezentowaną w odniesieniu do jej zarzutu co do pytań nr 3 i 68. Jednak nie podziela stanowiska organu odnośnie pytań nr 64, 91 oraz 101. Według oceny skarżącej, pytania te oraz przypisane im odpowiedzi nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, pozwalając na więcej niż jedną prawidłową odpowiedź bądź nie mając prawidłowej odpowiedzi.

Rozszerzając zaprezentowaną w odwołaniu argumentację skarżąca wskazała, iż w jej ocenie, Minister Sprawiedliwości mylnie podnosi, iż znajomość art. 199 § 1 k.p.c. pozwala na udzielenie prawidłowej według klucza odpowiedzi "C" na pytanie nr 64. Zdaniem skarżącej kwestionowane pytanie w brzmieniu przedstawionym w teście egzaminacyjnym pozwala także na udzielenie odpowiedzi "B", która także będzie odpowiedzią prawidłową. W ocenie skarżącej, pytanie 64 zostało sformułowane niejednoznacznie poprzez fakt nie wskazania momentu zaistnienia przesłanki zawisłości sprawy. Uzupełniając zarzut dotyczący pytania nr 91 skarżąca podniosła, iż w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się konkretnie do cytowanych przez nią komentarzy uogólniając iż: "samo przedstawienie poglądów przez osoby zajmujące się problematyką prawniczą nie oznacza jeszcze sporu doktrynalnego". Podkreśliła, iż wskazane przeze nią komentarze różnych autorów, stanowią podstawę do nauki prawa zamówień publicznych zarówno na studiach prawniczych jak i podczas przygotowywania się do egzaminów na aplikacji prawniczej. Odnosząc się natomiast do pytania nr 101 skarżąca podniosła, iż organ analizując treść pytania oraz argumenty przedstawione przez stronę skupił się przede wszystkim na przedstawieniu rodzajów badań zawartych w kodeksie pracy, wskazaniu różnic zachodzących pomiędzy nimi oraz celu ich zastosowania nie odnosząc się natomiast wyczerpująco do argumentacji prezentowanej w odwołaniu.

Reasumując skarżąca wskazała, iż w jej ocenie, w przypadku pytania nr 64 organ nie wykazał się dbałością o jego precyzyjność i jednoznaczność, podobnie jak w pytaniu 91, gdzie rozbieżności odnośnie tego pytania można znaleźć w większości komentarzy dotyczących tej materii. Natomiast w pytaniu 101 dwie z trzech proponowanych odpowiedzi tworzą z pytaniem zdania prawdziwe.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, zaś kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza w karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu.

Skarżąca A. P. zarówno w odwołaniu, jak i w skardze wniesionej do Sądu zarzuciła organowi błędy w zakresie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską z uwagi na niewłaściwą ocenę odpowiedzi udzielonych na pytania nr 64, 91 oraz 101.

W ocenie Sądu, twierdzenia skarżącej są nieuzasadnione. Minister Sprawiedliwości dokonał bowiem prawidłowej oceny zakwestionowanych przez skarżącą pytań, odnosząc się w sposób wszechstronny i przekonywujący do każdego z zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Ponadto, w sposób dokładny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia. Dlatego też, Sąd w pełni podziela dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa strona skarżąca udzieliła niepoprawnej odpowiedzi na pytania nr: 64, 91 oraz 101.

W ocenie Sądu, zakwestionowane pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. Zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, a odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu egzaminacyjnego.

Odnosząc się do pytania nr 64, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd:

a. oddali powództwo,

b. umorzy postępowanie,

c. odrzuci pozew."

podkreślić należy, iż wykazana w kluczu odpowiedzi jako prawidłowa odpowiedź "C", oparta została na treści art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., który stanowi, iż Sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Na wskazane pytanie skarżąca udzieliła odpowiedzi "B".

W odwołaniu jak i skardze skarżąca zakwestionowała prawidłowość pytania podnosząc, iż w jej ocenie, pytanie nie wskazuje na etap sprawy, w stosunku do której zachodzi negatywna przesłanka jej prowadzenia - powaga rzeczy osądzonej. Ponadto, zdaniem skarżącej, wskazana jako prawidłowa odpowiedź "C", będzie poprawna jedynie przy dodatkowym założeniu, że pytanie dotyczy etapu pierwotnego, tj. stanu sprawy w chwili wytoczenia powództwa. Sugerowana przez skarżącą nieprecyzyjność pytania, w ocenie strony, powinna wiązać się z uznaniem, iż udzielona przez nią odpowiedź "B" jest także prawidłowa.

Zdaniem Sądu zarzuty skarżącej należało uznać za niesłuszne. Sąd w pełni podziela stanowisko organu wyrażane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż znajomość treści przepisu art. 199 § 1 pkt. 2 k.p.c. oraz wynikającej z jego treści zasady pozwalała na udzielenie prawidłowej odpowiedzi. Treść pytania stanowi bowiem dosłowne przytoczenie treści ww. przepisu wymieniającego pierwotne braki przesłanek procesowych, a zatem brak było podstaw do przyjęcia, że tak sformułowane pytanie odnosi się również do sytuacji, gdy brak ten mógł być także następczym. Słusznie podkreśla organ – kierując się dotychczasową linią orzeczniczą sądów administracyjnych - że umieszczenie w treści pytania sformułowania, sugerującego pierwotny brak formalny, było niemożliwe bowiem nie jest to sformułowanie kodeksowe.

Konkludując, Sąd uznał, iż wbrew twierdzeniom skarżącej pytanie nr 64 nie budzi wątpliwości, skonstruowane zostało prawidłowo i pozwalało na udzielenie jednej poprawnej odpowiedzi, którą była odpowiedź "C".

Kolejne zakwestionowane przez skarżącą pytanie testowe nr 91 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą - Prawo zamówień publicznych, w wypadku postępowania w trybie zapytania o cenę:

a. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert,

b. prowadzi się negocjacje w sprawie ceny, a wykonawcy mogą zmienić zaproponowaną cenę,

c. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny."

Prawidłową odpowiedzią na wskazane pytanie była odpowiedź "C", oparta na treści art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, który stanowi, iż każdy z wykonawców może zaproponować tylko jedną cenę i nie może jej zmienić. Nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny. Na powyższe pytanie skarżąca udzieliła odpowiedzi "A". W treści odwołania oraz skargi wskazała, iż w jej odczuciu, pytanie sformułowane zostało w sposób nieprecyzyjny, uniemożliwiający udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi. Wskazując na treść art. 84 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych podniosła, iż wykonawca może zmienić lub cofnąć ofertę do momentu upływu terminu składania ofert – a zatem, w odczuciu skarżącej, za prawidłową należy uznać również odpowiedź "A". Uzasadniając swoje stanowisko podkreśliła, iż cytowany przepis dotyczy ceny zawartej w ofercie, a zatem do momentu składania ofert wykonawca może, zgodnie z art. 84 ust. 1 cyt. ustawy, zmienić lub wycofać ofertę.

Sąd nie podzielił argumentów strony. Z treści art. 72 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych jednoznacznie wynika, iż ustawodawca regulując tryb szczególny, jakim jest zapytanie o ocenę, wprowadził zakaz prowadzenia negocjacji w sprawie ceny. W praktyce, każdy z wykonawców może zaproponować tylko jedną cenę i nie może jej zmienić. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, kwestionowane pytanie odpowiada wymogom określonym w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, gdyż osoba która zna treść omawianego przepisu nie powinna mieć wątpliwości w wyborze jedynej właściwej odpowiedzi. Odpierając argumenty skarżącej dotyczące treści art. 84 ust. 1 omawianej ustawy, Sąd popiera stanowisko organu, w myśl którego przepis art. 84 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych nie stoi w żaden sposób w kolizji z treścią art. 72 ust. 1 ww. aktu. Podkreślić bowiem należy, iż zmiana złożonej przez wykonawcę oferty polegać może m.in.. na zmianie sposobu wykonania zlecenia będącego przedmiotem oferty, czy też terminu jego realizacji. Zawsze jednak w przypadku skorzystania z trybu szczególnego, jakim jest tryb zapytania o cenę, raz zaproponowana przez wykonawcę cena nie może ulec zmianie.

Odnosząc się do pytania nr 101, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem pracy, kontrolnym badaniom lekarskim podlegają:

a. osoby przyjmowane ponownie do pracy u danego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy, na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą,

b. pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia,

c. pracownicy w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku."

prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C" oparta na treści art. 229 § 2 Kodeksu pracy, w myśl którego, pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Na powyższe pytanie skarżąca udzieliła odpowiedzi "B". W odwołaniu jak i skardze zarzuciła, że pytanie jest nieprecyzyjnie sformułowane, ponieważ zawiera dwie prawidłowe odpowiedzi - "C" oraz wskazaną przez nią odpowiedź "B". W ocenie skarżącej, zaprezentowane przez nią stanowisko wynika wprost z treści art. 229 § 2 i art. 201 § 1 k.p. Wykładnia przepisu art. 201 § 1 k.p. wskazuje bowiem, że pracownik młodociany podlega badaniom kontrolnym w czasie stosunku pracy. Również wykładnia art. 229 § 2 k.p., poprzez użyty zwrot "ponadto", prowadzi do wniosku, że oprócz pracowników powracających do pracy po 30-dniowej nieobecności spowodowanej chorobą, badania kontrolne są wykonywane "ponadto", po wcześniej dokonanych badaniach okresowych, o których mowa w pierwszym zdaniu przepisu.

W ocenie Sądu, zarzut skarżącej jest bezzasadny. Jak trafnie podkreślił organ, w kwestionowanym pytaniu wyraźnie wskazano, że chodzi o badania kontrolne (nie zaś okresowe czy wstępne). Przyjmując zasadę, że stan faktyczny przedstawiany w pytaniu testowym, zestawiony z treścią odpowiedzi musi tworzyć zdanie prawdziwe, powyższe możliwe było wyłącznie w przypadku odpowiedzi "C", ponieważ wskazane w jego treści badanie, któremu poddany zostanie pracownik, jest badaniem kontrolnym, czyli kontrolującym stan zdrowia pracownika.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że wykładnia przepisu art. 201 § 1 k.p. wskazuje, że pracownik młodociany podlega badaniom kontrolnym w czasie stosunku pracy, Sąd uznał, iż twierdzenie to jest słuszne, bowiem zasady wskazane wyżej, dotyczą również młodocianego. Przepis art. 201 § 1 k.p. wyraźnie stanowi, że młodociany podlega wstępnym badaniom lekarskim przed przyjęciem do pracy oraz badaniom okresowym i kontrolnym w czasie zatrudnienia. Nie zmienia to jednak w żaden sposób faktu, że tylko odpowiedź "C" jest odpowiedzią prawidłową. Pracownik młodociany bowiem będzie skierowany na badania kontrolne w każdym przypadku niezdolności do pracy, trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą. Natomiast w przypadku przeniesienia pracownika młodocianego na inne stanowisko pracy, na którym występują czynniki szkodliwe dla zdrowia, młodociany będzie podlegał wstępnym badaniom lekarskim. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 229 § 1 pkt 2 k.p. wstępnym badaniom lekarskim podlegają osoby przyjmowane do pracy, pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, nieprzyznanie skarżącej punktu za pytanie nr 101 jest w pełni uzasadnione.

Reasumując, Sąd orzekając w niniejszej sprawie, doszedł do przekonania, iż działając w granicach prawnie dopuszczalnych, organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny pracy egzaminacyjnej skarżącej, zaś podnoszone przez nią zarzuty nie zostały uznane za zasadne. Powyższe nie dawało zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.