Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 759/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. b, art. 39 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od D. Kuratora Oświaty na rzecz skarżącego kwotę 457,00 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektora "A." Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a. w związku z art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz § 19 pkt 11.4, 11.3 statutu "A." Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. postanowił skreślić R. W. z listy uczniów "A." Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W.

W uzasadnieniu wskazano, że w/w decyzja została podjęta na podstawie uchwały Rady Pedagogicznej Szkoły z dnia [...] w sprawie skreślenia R. W., ucznia klasy III, z listy uczniów; została również zasięgnięta opinia Samorządu Uczniowskiego, który w opinii na piśmie stwierdził, że nie zaobserwował złego i demoralizującego zachowania R. nadmieniając jednakże, że w ich składzie nie ma osób uczęszczających z R. do tej samej klasy.

Z dokumentacji Szkoły wynika, że R. W. nagminnie łamie zasady zawarte w statucie Szkoły. Mimo postanowień o zmianie zachowania, podjętych podczas Komisji Wychowawczej w dniu 3 marca 2009r., podczas rozmów dyscyplinujących w obecności rodziców, pedagoga, wychowawcy klasy, Dyrektora Szkoły w rażący sposób naruszył § 19 pkt 11.3, 11.4, 10.1, 10.6 statutu i jego zachowanie nie uległo poprawie. Palił na terenie Szkoły, używał telefonu komórkowego w czasie zajęć lekcyjnych, propagował poglądy szerzące nienawiść, używał wulgaryzmów w stosunku do nauczycieli i uczniów, a swoją postawą wyrażał negatywny wpływ na kolegów oraz uniemożliwiał pracę na lekcji. Nie przestrzegał zasad ustalonych przez nauczycieli.

Do Szkoły wpłynęła też skarga uczennicy i jej rodziców na skarżącego o nękaniu, obrażaniu wulgaryzmami, naruszeniu godności osobistej i groźbach karalnych wypowiadanych z pełnią świadomością a wręcz z premedytacją.

Z protokołu z posiedzenia Rady Pedagogicznej z dnia 30 marca 2010r. wynika, że wychowawca klasy skarżącego biorąc pod uwagę krytyczną ocenę dotychczasowego zachowania przez nauczycieli uczących zainteresowanego oraz braku poprawy i skruchy, wystąpiła z wnioskiem o skreślenie R. W. z listy uczniów Liceum. Rada Pedagogiczna podjęła uchwałę w sprawie skreślenia zainteresowanego z listy uczniów. Następnie przywołano art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty, który stanowi, że dyrektor szkoły może w drodze decyzji skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego.

Wskazano, że wymogi powyższe zostały spełnione.

Zgodnie z § 19 pkt 11.3, 11.4 statutu Szkoły karę skreślenia z listy uczniów stosuje się w przypadku gdy: uczeń pali papierosy na terenie szkoły oraz w pracowniach znajdujących się poza uchybieniem szkoły, popełnienia czyn przestępczy w rozumieniu Kodeksu karnego, jak również dopuszcza się czynu chuligańskiego zagrażającemu bezpieczeństwu lub naruszającemu godność osobistą innych ludzi.

Skreślenie z listy uczniów stosuje się już w przypadku popełnienia przez ucznia jednego z wymienionych wykroczeń.

Przyczyny faktycznie podane w decyzji znajdują oparcie we wskazanych postanowieniach statutu Szkoły.

Powyższa decyzja została wydana po uchyleniu przez D. Kuratora Oświaty decyzją z dnia [...] Nr [...] decyzji Dyrektora "A." Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W., Nr [...] z dnia [...] w sprawie skreślenia z listy uczniów "A." Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego z dniem 2 kwietnia 2010r. ucznia R. W.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. W.

Podał, że w związku ze złożoną przez niego skargą na Dyrektora Szkoły L.O.

"A." w sprawie skreślenia go z listy uczniów otrzymał odpowiedź od D. Kuratora Oświaty – decyzją z dnia [...].

W dalszej części omówił treść wskazanej wyżej decyzji podkreślając uchybienia organu I instancji wskazane przez D. Kuratora Oświaty.

Stwierdził, że od Dyrektora jako organu właściwego rzeczowo do dokonania skreślenia z listy uczniów należy oczekiwać działań zgodnych z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Między innymi wypełnienia przesłanek z art. 107 § 3 k.p.a., którym uchybił organ I instancji.

Wskazał, że w dniu 23 sierpnia 2010r. otrzymał korespondencję ze Szkoły – zaświadczenie o wszczęciu postępowania z urzędu. Stwierdził, że tego typu działania powinny mieć miejsce 1 kwietnia 2010r. kiedy został skreślony z listy uczniów a nie po pięciu miesiącach, po fakcie. Podkreślił, że organ II instancji nie przeprowadził postępowania zgodnie z procedurą, co było istotnym uchybieniem "to dlaczego ma być teraz – uważam to za wielkie nieporozumienie". Stwierdził, że nie kontaktuje się z Dyrektorem i nie zapoznał z materiałem zebranym w sprawie.

Podał, że następnie otrzymał od Dyrektora Szkoły "A." decyzję Nr [...] w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów. Dyrektor prowadzi procedurę na dzień 31 marca 2010r., czy 1 kwietnia 2010r. Prowadzenie, uzupełnianie, dopasowywanie dokumentacji przez Dyrektora Szkoły nie ma nic wspólnego z rzetelnością oraz uczciwością. Nie można działać wstecz – bo skreślenie nastąpiło dnia 1 kwietnia 2010r. na miesiąc przed maturą.

Decyzja z dnia [...] nie różni się wcale od decyzji nr [...]. Nie ma w niej opinii samorządu uczniowskiego i opinii osób uczęszczających do jego klasy. Zarzucił, że skoro istniała skarga uczennicy i jej rodziców to powinna być ona okazana skarżącemu, jego rodzicom i kuratorowi. Dyrektor Szkoły nadal powołuje się na § 19 pkt 11.3, 11.4, 10.2 dopisanym pkt 10.1 statutu Szkoły. Organ II instancji określił, że w/w punkty dotknięte są wadą prawną.

Podał, że nie przyjmuje zaskarżonej decyzji, która nie ma nic wspólnego z rzetelnością. Wezwał o wyciągnięcie konsekwencji prawnych wobec Dyrektora P.L.O A., która według niego z pełną świadomością i premedytacją wydała wadliwą decyzję nr [...].

Po rozpoznaniu odwołania D. Kurator Oświaty decyzją Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. b, i art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), w związku z § 8 pkt 2.10 statutu Szkoły, po rozpoznaniu odwołania R. W. od decyzji Dyrektora "A." Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. Nr [...] z dnia [...] w sprawie skreślenia z listy uczniów "A." Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W aktach administracyjnych znajdują się dwa egzemplarze decyzji Nr [...] z dnia [...] zawierające różniące się od siebie uzasadnienia opisanej decyzji. Są one następującej treści:

"W roku szkolnym 2009/2010 Pan R. W. był uczniem klasy III A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. Dyrektor Szkoły [...] wydał decyzję nr [...] o skreśleniu ucznia R. W. z listy uczniów z dniem 2 kwietnia 2010 roku.

W dniu 28 czerwca 2010 roku R. W. wniósł odwołanie do D. Kuratora Oświaty, który zgodnie z art. 31 pkt. 5 lit. b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty jest organem wyższego stopnia w sprawach skreślenia uczniów z listy uczniów. Pismo to zostało złożone po terminie. Wcześniej odwołanie od decyzji o skreśleniu zostało przez stronę złożone do Dyrektora Szkoły w dniu 1 kwietnia br. Jednak Dyrektor nie przesłał odwołania zgodnie z kompetencjami do organu wyższego stopnia. Organ drugiego stopnia analizując odwołanie złożone przez ucznia 28 czerwca br uznał, iż odwołanie do Dyrektora Szkoły zostało złożone w terminie.

D. Kurator Oświaty, po rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] wydał decyzję nr [...], uchylającą zaskarżoną decyzję Dyrektora Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. Nr [...] z dnia [...] w całości i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W związku z powyższym. Dyrektor Szkoły wszczął postępowanie administracyjne zawiadamiając o tym zainteresowanego pismem z dnia 17 sierpnia 2010 roku i jednocześnie zgodnie z § 10 kpa poinformował o możliwości wzięcia czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania. R. W. otrzymał powyższe zawiadomienie w dniu 23 sierpnia 2010 roku, o czym informuje w odwołaniu złożonym w dniu 28 września br. do D. Kuratora Oświaty. Równocześnie skarżący podkreśla, że nie kontaktował się w przedmiotowej sprawie z Dyrektorem Szkoły i nie zapoznał się z zebranymi w sprawie skreślenia go z listy materiałami. W dniu 31 sierpnia 2010 roku Rada Pedagogiczna A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie skreślenia ucznia klasy III – R. W. z listy uczniów wyrażone w uchwale nr [...] w dniu 2 kwietnia 2010 roku. Dyrektor szkoły po rozpatrzeniu sprawy ponownie wydał w dniu [...] decyzję nr [...] w sprawie skreślenia R. W. z listy uczniów A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. Decyzję tę zainteresowany otrzymał 21 września 2010 roku.

W dniu 28 września br. do Kuratorium Oświaty wpłynęło pismo (z dnia 27 września 2010 roku), w którym R. W. wnosi odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie skreślenia go z listy uczniów A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. i podtrzymuje swój sprzeciw wobec jej uzasadnienia równocześnie informując organ II instancji, że pismo w tej sprawie złożone zostało również do Dyrektora Szkoły.

Odwołanie R. W. od wyżej wymienionej decyzji wraz ze zgromadzoną dokumentacją w tej sprawie, w dniu 6 października 2010 roku, Dyrektor Szkoły przesłał do D. Kuratora Oświaty.

Zgodnie z art. 39 ust 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Dyrektor Szkoły może w drodze decyzji skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły, na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego.

Dyrektor Szkoły w podstawie prawnej wydanej decyzji powołał się na § 19 pkt. 11.4, 11.3 Statutu Szkoły. W treści § 19 pkt. 11.4 wymienionych jest co najmniej kilka przewinień, za które uczeń może zostać skreślony z listy uczniów. Obowiązkiem organu wydającego decyzję jest wskazać konkretny czyn lub czyny skutkujące skreśleniem. Przypadki, w których można skreślić z listy uczniów powinny być również wskazane w sposób niebudzący wątpliwości w statucie szkoły to jest w taki sposób, aby można było precyzyjnie wskazać na jeden lub kilka przepisów, które zostały naruszone przez ucznia. Wydana decyzja nie zawiera takich wskazań. Ponadto, określenia użyte w uzasadnieniu decyzji Dyrektora w odniesieniu do § 19 pkt. 11.4, 11.3 Statutu Szkoły są w takim stopniu ogólnikowe, że nie można jednoznacznie ustalić jakie konkretne czyny ucznia miały wpływ na podjęcie decyzji o skreśleniu oraz na czym polegało naruszenie przepisów Statutu Szkoły.

W dniu 18 maja 2010 roku R.W. złożył skargę do Kuratora Oświaty na działania dyrektora szkoły, nie zgadzając się z uzasadnieniem decyzji przez niego wydanej.

Kurator Oświaty po rozpatrzeniu skargi przesłał do zainteresowanego odpowiedź uznając skargę w części za bezzasadną.

R. W. w dniu 28 czerwca 2010 roku wniósł odwołanie do D. Kuratora Oświaty, który zgodnie z art. 31 pkt. 5 lit. b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty jest organem wyższego stopnia w sprawach skreślenia uczniów z listy uczniów. Pismo to zostało złożone po terminie. Analizując odwołanie złożone przez ucznia 28 czerwca br. D. Kurator Oświaty stwierdził, iż odwołanie od decyzji o skreśleniu zostało złożone przez stronę w dniu 1 kwietnia br. do dyrektora szkoły w terminie. Dyrektor nie przesłał odwołania zgodnie z kompetencjami do organu wyższego stopnia. Zatem D. Kurator Oświaty uznał, iż odwołanie zostało złożone w terminie.

D. Kurator Oświaty, będąc w sprawie organem drugiego stopnia, stwierdził co następuje:

W dniu 28 czerwca br. do Kuratorium Oświaty wpłynęło pismo, w którym R.W. ponownie wnosi odwołanie od decyzji skreślenia go z listy uczniów i podtrzymuje swój sprzeciw wobec jej uzasadnienia informując, że pismo złożone w dniu 1 kwietnia br. do dyrektora szkoły było odwołaniem do D. Kuratora Oświaty.

Zgodnie z art. 39 ust 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty dyrektor szkoły może w drodze decyzji skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły, na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Dyrektor szkoły w podstawie prawnej wydanej decyzji powołał się między innymi na § 19 pkt. 11.4, 11.3, 10.6 i i 0.2 statutu Szkoły, co nie może w całości zostać potraktowane jako wskazanie podstawy prawnej, skutkującej możliwością zastosowania sankcji polegającej na skreśleniu ucznia z listy uczniów. W ustępie 10 § 19 statutu Szkoły znajduje się zapis "uczeń pod rygorem postępowania dyscyplinarnego (a nie pod rygorem skreślenia) nie ma prawa między innymi do: 10.2 propagowania poglądów szerzących nienawiść, 10.6 używania telefonów komórkowych i innych urządzeń w czasie lekcji"

W ustępie 12 zapisano natomiast, że "poza przypadkami skreślenia ucznia z listy uczniów, określonymi w ust. 10 i 11, statutu Szkoły (... "), co należy rozumieć, iż przypadki skreślenia określone są również w ust. 10. Ze względu na to, że zapisy ust. 10 i 12 § 19 są sprzeczne, nie mogą stanowić podstawy prawnej do skreślenia z listy uczniów.

W treści § 19 pkt. 11.4 wymienionych jest co najmniej kilka przewinień, za które uczeń może zostać skreślony z listy uczniów. Obowiązkiem organu wydającego decyzję jest wskazać konkretny czyn lub czyny skutkujące skreśleniem. Przypadki, w których można skreślić z listy uczniów powinny być również wskazane w sposób nie budzący wątpliwości w statucie Szkoły. Ponadto, w taki sposób, aby można było precyzyjnie wskazać na jeden lub kilka przepisów, które zostały naruszone przez ucznia. Wydana decyzja nie zawiera takich wskazań. Określenia użyte w uzasadnieniu decyzji dyrektora są w takim stopniu ogólnikowe, że nie można jednoznacznie ustalić jakie konkretne czyny ucznia miały wpływ na podjęcie decyzji o skreśleniu oraz na czym polegało naruszenie przepisów statutu Szkoły.

W dniu 30 marca 2010 roku odbyło się posiedzenie Rady Pedagogicznej, poświęcone między innymi sprawie zachowania ucznia R. W., na którym Rada Pedagogiczna podjęła uchwałę o skreśleniu ucznia z listy A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W.

Zaznaczyć należy, że art. 39 ust 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty stanowi podstawę prawną do wydania przez dyrektora szkoły decyzji skreślenia ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły, na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Wydana przez samorząd uczniowski opinia, chociaż nie jest wiążąca i nie decyduje o wyniku postępowania, może mieć dla niego istotne znaczenie pod warunkiem, że władze samorządu dokonają rzetelnego jej sformułowania. W rozpatrywanym przypadku opinia samorządu uczniowskiego A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego zawiera jedynie informacje ogólne, iż R. W. jest osobą koleżeńską i towarzyską, u której nie zaobserwowano złego i demoralizującego zachowania się. Samorząd uczniowski w swojej opinii nie odniósł się w sprawie skreślenia z listy uczniów. Natomiast z petycji wniesionej przez uczniów do dyrektora szkoły 12 kwietnia br. wynika, iż R. W. sprawiał swoim zachowaniem wiele problemów.

Jednocześnie należy wskazać, że do postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o skreśleniu ucznia z listy uczniów w trybie art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, należy stosować reguły postępowania określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a zatem zgodnie z art. 10 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast z art. 61 § 1 oraz § 4 kpa wynika ponadto, że postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a o wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.

W tym przypadku zgromadzona dokumentacja nie wskazuje, że sam uczeń czy też jego rodzice zostali poinformowani na piśmie o wszczętym postępowaniu oraz że zapoznali się ze zgromadzonymi materiałami, a także mieli możliwość wypowiedzenia się na każdym etapie postępowania, co stanowi istotne uchybienie formalne.

Od dyrektora, jako od organu właściwego rzeczowo do dokonania skreślenia z listy uczniów, należy oczekiwać wnikliwego rozważenia sprawy i podjęcia decyzji administracyjnej po przeprowadzenia postępowania w sprawie, zgodnie z regalami wskazanymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za uzasadnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyny, z których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wobec powyższego należy uznać, że postępowanie w znacznym stopniu było wadliwe, a decyzja dyrektora A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. o skreśleniu z listy uczniów R. W. - ucznia klasy III, nie posiada stosownego uzasadnienia, zaś przywołany w podstawie prawnej zapis statutu nie może w całości stanowić podstawy skreślenia z listy uczniów. Ponadto, wskazana w decyzji data skreślenia ucznia nie uwzględnia zasady bezwzględnej suspensywności odwołania wyrażonej w art. 130 kpa. Oznacza to, że skutkiem prawnym wniesienia odwołania jest wstrzymanie z mocy prawa zaskarżonej decyzji. Wobec tego decyzja może być wykonana dopiero po bezskutecznym upływie 14 - to dniowego terminu do wniesienia odwołania, a w przypadku skorzystania przez stronę z tej możliwości wykonaniu podlega decyzja organu odwoławczego.

W świetle powyższego, organ II instancji zdecydował o uchyleniu zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...] w sprawie skreślenia z listy uczniów R.W. - ucznia klasy III A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. dniem 2 kwietnia 2010 r., oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

Decyzja niniejsza jest ostateczna. Na decyzję służy Stronie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skargę składa się w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem D. Kuratora Oświaty."

Drugie uzasadnienie decyzji brzmi:

"W roku szkolnym 2009/2010 Pan R. W. był uczniem klasy III A.Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. Dyrektor Szkoły [...] wydał decyzję nr [...] o skreśleniu ucznia R. W. z listy uczniów z dniem 2 kwietnia 2010 roku.

W dniu 28 czerwca 2010 roku R. W. wniósł odwołanie do D. Kuratora Oświaty, który zgodnie z art. 31 pkt. 5 lit. b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty jest organem wyższego stopnia w sprawach skreślenia uczniów z listy uczniów. Pismo to zostało złożone po terminie. Wcześniej odwołanie od decyzji o skreśleniu zostało przez stronę złożone do Dyrektora Szkoły w dniu 1 kwietnia br. Jednak Dyrektor nie przesłał odwołania zgodnie z kompetencjami do organu wyższego stopnia. Organ drugiego stopnia analizując odwołanie złożone przez ucznia 28 czerwca br uznał, iż odwołanie do Dyrektora Szkoły zostało złożone w terminie.

D. Kurator Oświaty, po rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] wydał decyzję nr [...], uchylającą zaskarżoną decyzję Dyrektora Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. Nr [...] z dnia [...] w całości i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W związku z powyższym, Dyrektor Szkoły wszczął postępowanie administracyjne zawiadamiając o tym zainteresowanego pismem z dnia 17 sierpnia 2010 roku i jednocześnie zgodnie z § 10 kpa poinformował o możliwości wzięcia czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania. R. W. otrzymał powyższe zawiadomienie w dniu 23 sierpnia 2010 roku, o czym informuje w odwołaniu złożonym w dniu 28 września br. do D. Kuratora Oświaty. Równocześnie skarżący podkreśla, że nie kontaktował się w przedmiotowej sprawie z Dyrektorem Szkoły i nie zapoznał się z zebranymi w sprawie skreślenia go z listy materiałami. W dniu 31 sierpnia 2010 roku Rada Pedagogiczna A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie skreślenia ucznia klasy III – R. W. z listy uczniów wyrażone w uchwale nr [...] w dniu [...] Dyrektor szkoły po rozpatrzeniu sprawy ponownie wydał w dniu [...] decyzję nr [...] w sprawie skreślenia R. W. z listy uczniów A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W.Decyzję tę zainteresowany otrzymał 21 września 2010 roku.

W dniu 28 września br. do Kuratorium Oświaty wpłynęło pismo (z dnia 27 września 2010 roku), w którym R. W. wnosi odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie skreślenia go z listy uczniów A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. i podtrzymuje swój sprzeciw wobec jej uzasadnienia równocześnie informując organ II instancji, że pismo w tej sprawie złożone zostało również do Dyrektora Szkoły.

Odwołanie R. W. od wyżej wymienionej decyzji wraz ze zgromadzoną dokumentacją w tej sprawie, w dniu 6 października 2010 roku, Dyrektor Szkoły przesłał do D. Kuratora Oświaty.

Zgodnie z art. 39 ust 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Dyrektor Szkoły może w drodze decyzji skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły, na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego.

Dyrektor Szkoły w podstawie prawnej wydanej decyzji powołał się na § 19 pkt. 11.4, 11.3 statutu Szkoły. W treści § 19 pkt. 11.4 wymienionych jest co najmniej kilka przewinień, za które uczeń może zostać skreślony z listy uczniów. Obowiązkiem organu wydającego decyzję jest wskazać konkretny czyn lub czyny skutkujące skreśleniem. Przypadki, w których można skreślić z listy uczniów powinny być również wskazane w sposób niebudzący wątpliwości w statucie szkoły to jest w taki sposób, aby można było precyzyjnie wskazać na jeden lub kilka przepisów, które zostały naruszone przez ucznia. Wydana decyzja nie zawiera takich wskazań. Ponadto, określenia użyte w uzasadnieniu decyzji Dyrektora w odniesieniu do § 19 pkt. 11.4, 11.3 statutu Szkoły są w takim stopniu ogólnikowe, że nie można jednoznacznie ustalić jakie konkretne czyny ucznia miały wpływ na podjęcie decyzji o skreśleniu oraz na czym polegało naruszenie przepisów statutu Szkoły.

Art. 107 § 3 Kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za uzasadnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyny, z których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wobec powyższego, należy uznać, że wydana decyzja Dyrektora A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. o skreśleniu z listy uczniów R. W. - ucznia klasy III w znacznym stopniu jest wadliwa, gdyż nie posiada stosownego uzasadnienia w odniesieniu do przywołanych w podstawie prawnej zapisów statutu.

Skreślenie z listy uczniów jest sankcją najsurowszą i jej zastosowanie nie może budzić najmniejszych wątpliwości, co do faktów i obiektywizmu Dyrektora Szkoły.

Wskazać należy, że D. Kurator Oświaty po raz drugi, po uprzednim uchyleniu do ponownego rozpatrzenia, zajmuje się sprawą. Wskazówki udzielone Dyrektorowi w poprzedniej decyzji D. Kuratora Oświaty nie zmieniły niczego w treści uzasadnienia wydanej ponownie przez niego decyzji.

Zarzuty stawiane w decyzji uczniowi przez Dyrektora mają taki poziom ogólności, że tracą przymiot zarzutu, który może być podstawą do skreślenia z listy uczniów. Stwierdzenie w decyzji, że uczeń coś "notorycznie" robi, czy też "nagminnie łamie zasady" bez określenia o jakie konkretnie zasady chodzi, nie spełniają wymogów prawidłowo sformułowanego zarzutu.

Ponadto zarzucając "rażące naruszenie" przepisów należy wskazać nie tylko jakie zasady zostały naruszone, ale także na czym polegał "rażący" charakter naruszenia.

Wobec powyższego, zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

W świetle powyższego, organ II instancji zdecydował o uchyleniu zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...] w sprawie skreślenia z listy uczniów R. W. - ucznia klasy III A. Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzja niniejsza jest ostateczna. Na decyzję służy stronie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skargę składa się w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem D. Kuratora Oświaty."

Pierwsza z zacytowanych decyzji jest kserokopią potwierdzoną oryginalnie za zgodność z oryginałem przez starszego Wizytatora W. W., w dniu 19 listopada 2010r.

Wynika z niej, że decyzja została wydana i oryginał podpisany przez D. Kuratora Oświaty B. P.

Druga jest kserokopią potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez starszego Wizytatora W.W. kserokopii. Wynika z niej, że decyzja została wydana i oryginał podpisany przez D. Wicekuratora Oświaty D. L.

Skargę na decyzję z dnia 3 listopada 2010r. zawierającą w treści jedynie wniosek o przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył R. W.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swój wniosek organ II instancji podał, że decyzja organu I instancji została w wyniku rozpoznania odwołania uchylona i przekazana do ponownego zapoznania. "Skarżący został poinformowany o jego formalno-prawnych prerogatywach, z których skorzystał przesyłając D. Kuratorowi Oświaty wniosek o : przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". "Wydając powyższą dyspozycję organ stwierdził, że przesyła akta sprawy, bez odniesienia się merytorycznego, zważywszy na treść własnych decyzji i wniosku skarżącego".

W piśmie z dnia 22 grudnia 2010r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący uzupełnił skargę na decyzję D. Kuratora Oświaty we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w ten sposób, że stwierdził, iż zaskarża ją w całości, a wskazanej decyzji zarzuca:

1) obrazę art. 7, 15, 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż w sprawie zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji i nie podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w toku postępowania administracyjnego;

2) obrazę art. 138 § k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji w przedmiotowej sprawie i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, a w związku z tym a contrario poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji dodatkowego postępowania w celu wyjaśnienia istoty sprawy i wydania merytorycznej decyzji w sprawie przy uwzględnieniu w szczególności zasady dwuinstancyjności postępowania oraz zasady prawdy obiektywnej;

3) obrazę art. 136 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie tj. nieuzupełnienie materiałów i postępowania dowodowego w zakresie, w jakim w ocenie organu II instancji winien być uzupełniony przez organ I instancji, a co było możliwe do wykonania przez organ II instancji bez konieczności uchylania decyzji oraz niewydanie orzeczenia co do istoty sprawy.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, jako oczywiście naruszających prawo i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na brak statusu skarżącego jako ucznia, ewentualnie

2) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do merytorycznego rozpoznania

3) zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W uzasadnieniu tego pisma skarżący rozwinął przedstawione zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.

Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, wówczas to Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa.

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy niebędąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola Sądu oparta na wskazanych wyżej przepisach daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji naruszają prawo.

Podstawą do wyrażonego wyżej stwierdzenia nie są zarzuty skargi, które w tym postępowaniu nie były oceniane z uwagi na stwierdzone z urzędu uchybienia procesowe, które nakazują wyeliminowanie decyzji organu II instancji z obrotu prawnego. Decyzję organu I instancji Sąd oceniał merytorycznie.

Podstawą do uchylenia decyzji organu II instancji jest stwierdzenie przez Sąd faktu, że decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia [...] Nr [...] zawiera od drugiej strony dwa różniące się w treści uzasadnienia. W aktach administracyjnych nadesłanych po złożeniu skargi znajdują się dwa egzemplarze kserokopii decyzji D. Kuratora Oświaty z dnia [...] Nr [...]. Jeden z nich potwierdzony w oryginale za zgodność, drugi bez potwierdzenia za zgodność. Wprawdzie opisany egzemplarz jako drugi, niepotwierdzony oryginalnie nie może stanowić dokumentu, na podstawie którego może być wydane orzeczenie Sądowe, nie mniej jednak nie może ocenie Sądu umknąć powyższy fakt odmienności uzasadnień. A także i to, że pierwszy z nich został wydany i podpisany przez D. Kuratora Oświaty B. P., drugi przez D. Wicekuratora Oświaty D. L.

Przedmiotem oceny organu II instancji, co wynika z sentencji decyzji z dnia [...] Nr [...] jest decyzja Dyrektora "A." Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W. Nr [...] z dnia [...] w sprawie skreślenia R. W. z listy uczniów "A." Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego we W.

W całości do powyższej decyzji odnosi się uzasadnienie sporządzone w niepotwierdzonej kserokopii. Natomiast uzasadnienie decyzji opisane jako pierwsze, potwierdzone za zgodność z oryginałem choć w sentencji wymienia decyzję z dnia [...] jako decyzję podlegającą ocenie, to w końcowej części uzasadnienia odnosi się do decyzji z dnia [...], wydanej po raz pierwszy w niniejszej sprawie i uchylonej decyzją organu II instancji z dnia [...]. Ponadto w uzasadnieniu tej decyzji powołano przede wszystkim fakty i pisma dotyczące okresu przed wydaniem pierwszej decyzji przez organ II instancji, przed dniem [...], brak jest odwołania do faktów i pism po tej dacie, wreszcie w ewidentnej sprzeczności pozostają stwierdzenia organu zawarte w części dotyczącej stanu faktycznego, odnośnie realizacji przez organ I instancji obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. W tych ostatnich organ II instancji mówi o uchybieniach organu I instancji w tym zakresie; ze stanu faktycznego ustalonego na wstępie uzasadnienia (w części jednobrzmiącej dla obu uzasadnień) i powołanych faktów wynika, że organ zastosował się do wymagań wskazanych w powołanym przepisie. W każdym razie co najmniej brak jest wyjaśnienia dlaczego mimo ustalenia wykonanych przez organ działań, ponownie stwierdzono, że ich nie wykonano.

Przede wszystkim Sąd podkreśla, że sporządzenie dwóch różnych w treści uzasadnień tej samej decyzji wydanej przez dwie osoby powoduje, że ostatecznie Sąd nie może poddać ich merytorycznej kontroli. Taka sytuacja daje Sądowi podstawy do stwierdzenia, że został naruszony przepis art. 104 k.p.a. nakazujący wydanie decyzji co do istoty sprawy, art. 107 ust. 1 a w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. stanowiący co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i uzasadnienie prawne decyzji.

Według Sądu organ II instancji swoim działaniem naruszył zasadę art. 8 k.p.a., mówiącą o prowadzeniu przez organy postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów Państwa.

Wyżej wymienione naruszenia procedury mają charakter istotny i dlatego po myśli art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję organu II instancji.

W ocenie Sądu nie powinna również pozostać w obrocie prawnym decyzja organu I instancji a to z uwagi również na istotne naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt lit. c p.p.s.a. – w związku z naruszeniem art. 107 k.p.a.

Art. 107 k.p.a. określa jakie elementy formalne winna zawierać decyzja, § 3 tego przepisu stanowi jak winno być sporządzone uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Art. 107 § 3 k.p.a. mówi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Omawiana decyzja takich elementów nie zawiera.

Przenosząc powyższe postanowienia na grunt rozpoznawanej sprawy organ winien wskazać jakie zachowanie skarżącego ocenia negatywnie, przytoczyć dowody potwierdzające, że takie zachowanie miało miejsce, jeżeli są dowody przeciwne – ocenić wszystkie dowody i uzasadnić dlaczego jednym z nich daje się wiarę. Wreszcie wskazać, które z negatywnie ocenianych zachowań stanowi, w oparciu o ustawę o systemie oświaty i statut szkoły, podstawę do skreślenia skarżącego z listy uczniów.

Organ mając na uwadze treść art. 39 ust. ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty winien orzekać na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego.

Decyzja z dnia 14 września 2010r. mówi o rażącym naruszeniu przez skarżącego § 19 pkt 11.3, 11.4, 10.1, 10.2, 10.6. Nie wskazano przy tym jakie czynniki zadecydowały o przyjęciu określenia "rażąco" i co przez to ogólne określenie należy rozumieć. Nie wyjaśniono również dlaczego wymieniono naruszenie § 19 pkt 10.1, 10.2, 10.6 skoro nie stanowiły one podstawy prawnej do wydalenia ucznia, co wynika z końcowej części uzasadnienia.

Sąd nie może się odnieść do twierdzeń organu II instancji, że organ I instancji nie wypełnił wszystkich poleceń organu II instancji orzekającego po raz pierwszy w sprawie odwołania od decyzji Dyrektora "A.", do czego był zobowiązany po myśli art. 138 § 2 k.p.a.

W aktach sprawy administracyjnej znajduje się wprawdzie decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia [...] uchylająca decyzję organu I instancji z dnia 30 marca 2010r. (prawdopodobnie zaistniała pomyłka gdyż decyzja organu I instancji jest z dnia 31 marca 2010r.), ale uzasadnienie tej decyzji odnosi się do decyzji z [...] (prawdopodobnie mylnie złożono treść uzasadnienia po skserowaniu oryginałów).

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak wyżej, punkt II wyroku Sąd oparł na art. 152, zaś punkt III na podstawie art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

H.B. 11.03.2011r.