Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 132/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 91, art. 21 § 1 pkt 2, art. 133 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 207, art. 200 § 1, art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, asesor WSA Mirella Łent, Protokolant asystent sędziego Damian Bronowicki, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi T. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 132/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2004r. wydanej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł. Przyczyną stwierdzenia nieważności było wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, tj. decyzją z dnia [...] 2004 r. dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2004r.

Podatnik – T. H. złożył odwołanie od powyższej decyzji i podniósł, iż stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji jest dla niego niekorzystne w świetle wniosku złożonego [...] 2004r., tj. odwołania od decyzji z [...] 2004r. Twierdził, iż decyzja z [...] 2004r oceniona przez SKO jako ostateczna, nie stałą się decyzją ostateczną, gdyż odwołanie złożone zostało w terminie. Podkreślał, iż w wielu dokumentach w przedmiotowej sprawie decyzja z [...] 2004 posiada datę 24.02.2004r.

Skarżący uważa, że istnieją w sprawie sprzeczności formalnoprawne i wnosił o uchylenie lub zmianę decyzji SKO z [...] 2004r. przez ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, w której wymiar podatku od nieruchomości będzie naliczony oddzielnie dla nieruchomości przy ul. K. i ul. S. w G., w myśl wniosku odwoławczego z dnia 02.03.2004r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] 2004 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej decyzji przywołano m in. art.247 §1 pkt 3 i 4 w zw. z art.148 §1 i 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Prezydent Miasta G. wydał decyzję w dniu 12.02.2004r sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004r. w łącznej kwocie[...] zł, płatnego w ratach. Oryginał w/w decyzji doręczono Lokalnemu Zrzeszeniu Właścicieli Nieruchomości w G. w dniu 16.02.2004r., natomiast skarżącemu doręczono w dniu 01.03.2004r. kopię przedmiotowej decyzji, opatrzoną datą 24.02.2004 r. W dniu 03.03.2004r. T. H. wniósł odwołanie od decyzji z 12.02.2004r., domagając się ponownego wyliczenia i prawidłowego wymiaru podatku stosownie do kart nieruchomości [...] i [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że wyżej opisana kwestia stanowi podstawę do wydania odrębnej decyzji.

Skarżący w dniu [...] 2004r. złożył zażalenie na tryb prowadzonego postępowania w sprawie swojego odwołania na decyzję z 12.02.2004r. W wyniku zażalenia organ l instancji wydał decyzję z dnia [...] 2004r. odpisującą z dniem 01.01.2004r. kwotę [...] zł od podatku od nieruchomości oraz decyzję z dnia 28.04.2004r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004r. w kwocie [...] zł, z uwzględnieniem wymiaru podatku osobno dla nieruchomości przy ul. K. i osobno dla nieruchomości przy ul. S.

Ustalono również, iż organ I instancji pozostawił w obrocie prawnym decyzję z 12.02.2004r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego doręczenie przedmiotowej decyzji w dniu 16.02.2004r. Lokalnemu Zrzeszeniu Właścicieli Nieruchomości w G. dokonane zostało w sposób wadliwy z uwagi na brak w dokumentacji sprawy dla Zrzeszenia właściwego pełnomocnictwa, zgodnego z przepisami ordynacji podatkowej i kodeksu cywilnego. Organ odwoławczy uznał, iż odwołanie T. H. z 03.03.2004r. wniesione zostało w terminie z uwagi na doręczenie decyzji w dniu 01.03.2004r. Tym samym wcześniejsze ustalenia SKO dotyczące oceny decyzji z 12.02.2004r jako decyzji ostatecznej również stają się w świetle zebranego po 31.08.2004r materiału w sprawie nieadekwatne do sytuacji.

Jednakże po analizie treści art. 247 Ordynacji podatkowej Samorządowe Kolegium Odwoławczego stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie decyzja z dnia 28.04.2004r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, czyli przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej zdefiniowaną w art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Nadal chodzi tu bowiem o sytuację, w której rozstrzygnięto dwa razy tę samą sprawę co stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r. funkcjonuje nadal decyzja z 12.02.2004r.

Na powyższą decyzję została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze w obszerny sposób przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Skarżący podnosi, że nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 12.02.2004 r. Zwraca uwagę na sprzeczność w datach wydania decyzji w sprawie wymiaru podatku za 2004 r.: raz jako te datę podaje się 12.02.2004 r., innym razem 24.02.2004 r. Podnosi błąd w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdzie stwierdza się, że z rażącym naruszeniem prawa została wydana decyzja z dnia 31.08.2004 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi. Podkreślono, że w decyzji z dnia 31.08.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2004r. w sprawie odpisania kwoty [...] zł oraz decyzji z dnia 28.04.2004 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [..]. zł. Stwierdzono także, że decyzją z dnia 9.12.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 12.02.2004 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie przyznano, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wkradł się błąd i zamiast decyzji z dnia 28.04.2004 r., podano decyzję z dnia 31.08.2004 r.

W piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2005 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Zgodnie art. 2 ust. 1 oraz art.3 ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są m.in. właścicielami nieruchomości albo obiektów budowlanych, a przedmiotem tego opodatkowania są m.in. grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W rozpatrywanej sprawie nieruchomości będące przedmiotem opodatkowania stanowią współwłasność. W myśl art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w sytuacji gdy nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

Art.91 Ordynacji podatkowej stanowi, że do odpowiedzialności solidarnej stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych.

Należy podkreślić, że podatnicy będący osobami fizycznymi ponoszą odpowiedzialność solidarną tylko wówczas, gdy zostanie im doręczona decyzja wymiarowa, gdyż zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje w stosunku do nich z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (art.21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Współwłaściciel, któremu nie doręczono decyzji nie może ponosić odpowiedzialności za to zobowiązanie. Dopiero doręczenie decyzji temu podatnikowi spowoduje, że powstanie wobec niego zobowiązanie, a przez to będzie on z innymi współwłaścicielami zobowiązany solidarnie do zapłacenia podatku ( por. L.Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, Warszawa 2003, s.148 -149).

Współwłaściciele, na których ciąży odpowiedzialność solidarna posiadają przymiot strony postępowania podatkowego, ponieważ decyzja dotyczy ich interesu prawnego (art.133 §1 Ordynacji podatkowej).

W rozpatrywanej sprawie decyzja z dnia 28.04.2004 r. dotycząca wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r. została wydana na współwłaścicieli, jednakże z akt sprawy, na skutek braku dowodów doręczenia tej decyzji, nie wiadomo komu ją doręczono i tym samym w stosunku do kogo powstało zobowiązanie podatkowe. Jedynie z pisma z dnia 29.04.2004 r. [...] wynika, iż decyzja ta została doręczona skarżącemu, czemu skarżący nie zaprzecza.

Powyższa okoliczność ma istotne znaczenia dla oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, bowiem powinno ono się toczyć z udziałem tych wszystkich osób, których obciąża odpowiedzialność solidarna i które mają status strony. Z akt sprawy wynika, że postępowanie to zostało wszczęte i było prowadzone tylko wobec skarżącego. W sytuacji gdyby decyzja z dnia 28.04.2004 r. zostałaby doręczona także innym współwłaścicielom postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności byłoby dotknięte wadą polegająca na pozbawieniu ich możliwości udziału w tym postępowaniu.

Niewyjaśnienie przez organ podatkowy powyższych okoliczności narusza art.122 i art.187 §1 Ordynacji podatkowej.

Należy również podkreślić, że w postępowaniu prowadzonym w związku ze stwierdzeniem nieważności, zarówno przed wydaniem decyzji z dnia 31.08.2004 r. jak i 25.11.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyznaczyło stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co narusza art.200 §1 Ordynacji podatkowej (z niezrozumiałych przyczyn termin ten wyznaczono przed wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności). Przepis ten zawierający konkretyzację normy ujętej w art. 123 Ordynacji, stanowi procesową gwarancję realizacji uprawnień strony w postępowaniu podatkowym w zakresie jej pełnego udziału w tym postępowaniu. W ponownym postępowaniu należy usunąć te uchybienie.

W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji słusznie powołano art.247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Naruszenie prawa ma cechę "rażącego", jeżeli istota załatwienia sprawy jest w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. Wydając decyzję z dnia 28.04.2004 r. organ podatkowy powołał się na art.207 Ordynacji, a więc rozstrzygnął sprawę co do istoty w drodze decyzji, podczas gdy w obrocie prawnym funkcjonowała już decyzja z dnia 12.02.2004 r. dotycząca wymiaru podatku za 2004 r., od której wniesiono odwołanie. Mimo zmienionego obecnie stanu faktycznego w związku z uchyleniem decyzji z dnia 12.02.2004 r. zdaniem Sądu nadal brak jest podstaw, aby decyzja z dnia 28.04.2004 r. pozostawała w obrocie prawnym, w sytuacji gdy nie zostało zakończone postępowanie dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r.

Natomiast błędnie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art.247 §1 pkt 4 Ordynacji, ponieważ, jak wyjaśniono w jej uzasadnieniu, decyzja z dnia 12.02.2004 r. nie była decyzją ostateczną. W podstawie prawnej przytoczono także art. 148 §1 i 2 pkt 1 Ordynacji, jednakże w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono powodów zastosowania tych przepisów. Uchybienia te miały jednak wpływu na wynik sprawy.

Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze.

W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wyjaśniło, że odwołanie od decyzji z dnia 12.02.2004 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r. zostało wniesione w terminie i że decyzja z dnia 12.02 2004 r. nie była decyzją ostateczną.

Jeżeli chodzi o sprzeczność w datach wydania decyzji wymiarowej, tzn. iż raz wskazuje się jako jej datę 12.02.2004 r., innym razem 24.02.2004 r., należy stwierdzić, że skarżący otrzymał kopię decyzji z dnia 12.02.2004 r., sporządzoną 24.02.2004 r. Problem ten jest już nieaktualny, gdyż decyzja z dnia 12.02.2004 r. została uchylona w trybie odwoławczym.

W odniesieniu do tego, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 25.11.2004 r. przywołało, że z rażącym naruszeniem prawa została wydana decyzja z dnia 31.08.2004 r., organ podatkowy w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, iż chodzi tu o decyzję z dnia 28.04.2004 r.

Końcowo należy zauważyć, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja odpisująca podatek Prezydenta Miasta G. z dnia 26.04.2004 r. Sąd nie podziela w tym zakresie stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartego w odpowiedzi na skargę, że na podstawie decyzji SKO z dnia 31.08 2004 r. nastąpiło stwierdzenie jej nieważności. Z rozstrzygnięcia tej ostatniej decyzji wyraźnie wynika, że stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji z dnia 28.04.2004 r. Należałoby więc podjąć działania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 26.04.2004 r.

Mając powyższe uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.