Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1803/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja z [...] maja 2016 r. nr [...] Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 6, art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a."), utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] listopada 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 2012 r. Marszałka Województwa [...], zmienionej decyzją z [...] maja 2012 r. w sprawie pozwolenia na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] na odcinku od km 618+000 do km 678+000.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Marszałek Województwa [...] (dalej również "Marszałek Województwa") decyzją z [...] lutego 2012 r. znak [...] udzielił pozwolenia wodnoprawnego na wspólne korzystanie z wód rzeki [...], na odcinku od km 618+000 do km 678+000 przez zakład główny Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. (dalej również "RZGW") i E. Sp. z o.o. z siedzibą w S., w zakresie piętrzenia wód rzeki [...] przez Stopnień Wodny "[...]" oraz gospodarowania wodą dotyczącego poboru wody ze zbiornika wodnego utworzonego na skutek piętrzenia i zrzutu wody nieprzetworzonej przez obiekty stopnia wodnego. Na mocy tej decyzji ustalono m.in.:

• w pkt I decyzji, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. jako zakład główny wspólnie korzysta z wód z E. Sp. z o.o. i Miejskim Zarządem Dróg we W. w zakresie przejścia drogowego po koronie obiektów Stopnia Wodnego [...] (al. [...] będącą częścią drogi krajowej nr [...]),

• w pkt V decyzji, że Miejski Zarząd Dróg we W. ponosi pełne koszty eksploatacji i remontów konstrukcji przejścia drogowego (wraz z nawierzchnią), która stanowiąc integralną część konstrukcji obiektu piętrzącego, rzutuje na ogólny stan techniczny i bezpieczeństwo Stopnia Wodnego. Ponadto użytkownik, tj. Miejski Zarząd Dróg we W. powinien uczestniczyć w kosztach utrzymania elementów stopnia, na których oparta jest konstrukcja drogowa (filary, przyczółki, korpus zapory ziemnej) w zakresie ustalonym odrębnym porozumieniem,

• w pkt VII decyzji ppkt 9 i 10, pozwolenie wodnoprawne określone w wcześniejszych postanowieniach decyzji (pkt I-III) na czas oznaczony, z terminem obowiązywania do 20 lutego 2032 r. pod warunkiem: stałej i bezwzględnej współpracy zakładu głównego tj. RZGW w W. ze Spółką z o.o. E. w S. oraz Miejskim Zarządem Dróg we W. w zakresie gospodarowania wodą na Stopniu Wodnym i Zbiorniku "[...]" (ppkt 9) oraz uprawnione i wymienione w pkt I orzeczenia zakłady korzystające ze SW solidarnie odpowiadają za wszelkie szkody związane z realizacją niniejszej decyzji (ppkt 10).

Decyzją z [...] maja 2012 r. Marszałek Województwa [...], zmienił, w trybie art. 155 k.p.a. własną decyzję z [...] lutego 2012 r.

Miejski Zarząd Dróg we W. (dalej również "MZD") w piśmie z 10 marca 2015 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2012 r., zmienionej decyzją z [...] lutego 2012 r. w części dotyczącej określenia obowiązków Miejskiego Zarządu Dróg we W., jako zakładu wspólnie korzystającego z wód wraz z RZGW w W. i E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (w tym obowiązki o charakterze finansowym), na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z [...] listopada 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2012 r. w części w jakiej decyzja ta przyznawała prawa i nakładała obowiązki na MZD jako zakład będący adresatem pozwolenia na wspólne korzystanie z wód, tj. w zakresie ustaleń zawartych w pkt I, V, VII ppkt 9 oraz 10 kwestionowanej decyzji, a odnoszących się do MZD.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wniosek który zainicjował postępowanie zakończone decyzją z [...] lutego 2012 r. złożony został przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. jako zakład główny i E. Sp. z o.o. Natomiast wśród podmiotów go podpisujących nie figurował Miejski Zarząd Dróg we W. Z dokumentacji nie wynika również, aby Miejski Zarząd Dróg we W. zgłaszał w jakikolwiek sposób, nawet dorozumiany, akces do toczącego się postępowania. Organ podkreślił, że wspólne korzystanie z wód, stosownie do treści art. 130 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.) jest uprawnieniem przyznawanym zakładom, które wspólnie wystąpiły z wnioskiem. Organ orzekający w sprawie związany jest zatem treścią wniosku i nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie wykraczające poza jego granice, w tym w zakresie podmiotów niebędących wnioskodawcami.

Organ wywiódł również, że do kompetencji jednostek samorządu terytorialnego należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. W niniejszej sprawie zarządcą drogi jest Prezydent Miasta W., który zadania w tym zakresie realizuje przez Miejski Zarząd Dróg we W. Tym samym Prezydent Miasta odpowiada za utrzymanie dróg publicznych, w tym drogi na koronie Stopnia Wodnego [...]. Organ podkreślił, że ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie zawiera uregulowań, stanowiących podstawę prawną do nakładania w decyzji, którą udzielane jest pozwolenie wodnoprawne obowiązków na zarządcę drogi, nie będącego wnioskodawcą w postępowaniu wodnoprawnym.

Zdaniem organu, podstawę prawną nałożenia obowiązku na Miejski Zarząd Dróg we W. nie stanowił również art. 64 ust. 1a ustawy Prawo wodne. Przepis ten stanowi, że w kosztach utrzymania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści, przy czym ustalenia i podziału kosztów dokonuje na wniosek właściciela urządzenia wodnego, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, nie zaś organ administracji w pozwoleniu wodnoprawnym. Podstawą nałożenia obowiązku w pozwoleniu wodnoprawnym może być art. 128 ustawy Prawo wodne. Jeśli właściciel urządzenia wodnego uzna, że korzyści z jego urządzenia osiągają także inne podmioty, może wystąpić ze stosownym wnioskiem w trybie art. 64 ust. 1a ustawy Prawo wodne, by właściwy organ dokonał podziału kosztów utrzymania urządzenia.

Konkludując organ stanął na stanowisku, że decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2012 r. w części w jakiej uznaje Miejski Zarząd Dróg we W. zakładem wspólnie korzystającym z wód rzeki [...] i nakłada na ten podmiot obowiązki związane z pozwoleniem wodnoprawnym, wydana została bez podstawy prawnej.

Skargę na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wywiodła E. S.A. z siedzibą w G., wcześniej E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej również "skarżąca", "spółka").

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

• art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 131 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, poprzez błędne zastosowanie,

• art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 130 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne i w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości zakresu korzystania przez MZD z urządzeń wodnych, a także czy na dzień wydania decyzji przez Marszałka Województwa nie można było przyjąć, że podmiot ten w sposób dorozumiany złożył wniosek o wydanie pozwolenia na współkorzystanie z wód,

• art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niewskazanie podstaw uznania, że decyzja z 27 lutego 2012 r. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

• art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewskazanie dowodów na których organ oparł się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, brak ustosunkowania się do argumentów podnoszonych przez stronę postępowania, w tym faktu współkorzystania przez MZD z wód i dorozumianej zgody złożonej przez ten podmiot dla wydania pozwolenia na wspólne korzystanie z wód.

Uzasadniając zarzuty skargi, strona skarżąca podniosła, że obiekty Stopnia Wodnego [...], na których zlokalizowania jest część drogi krajowej nr [...] są obiektami mostowymi, do których zastosowanie mają przepisy o urządzeniach wodnych. W ocenie skarżącej spółki, skoro MZD korzysta z tej budowli, to powinien posiadać stosowne pozwolenie na korzystanie (współkorzystanie) oraz uczestniczyć w kosztach utrzymania tych obiektów stosownie do otrzymywanych korzyści. W szczególności, Miejski Zarząd Dróg we W. powinien utrzymywać w należytym stanie technicznym konstrukcję przejścia drogowego i ponosić w całości koszty w tym zakresie, jak również uczestniczyć w kosztach utrzymania Stopnia Wodnego na którym oparta jest konstrukcja drogowa (bloki elektrowni wodnej, filary i przyczółki jazu, śluzy żeglugowe, przepławka dla ryb oraz czołowa zapora ziemna).

Strona skarżąca wywiodła jakie korzyści czerpie MZD korzystając z mostu, jak również podkreśliła, że ruch pojazdów po moście destrukcyjnie wpływa na poszczególny elementy stopnia wodnego i jego posadowienia. Dodała, że korzystanie z mostu powoduje wiele szkód pozostałym użytkownikom Stopnia Wodnego, a stwierdzenie nieważności pozwolenia wodnoprawnego w zakresie obowiązków MZD powoduje przerzucenie całej odpowiedzialności za niszczenie mienia na pozostałych użytkowników. Skarżąca spółka zaakcentowała, że opisane na wstępie pozwolenie wodnoprawne zostało wydane z uwagi na wygaśnięcie poprzednio obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, który swym zakresem obejmował tożsame podmioty.

W dalszych wywodach, spółka wskazała na naruszenia przepisów postępowania przez organ, który nie wyjaśnił podstaw zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a. w niniejszej sprawie.

W ocenie skarżącej przesłanka braku podstawy prawnej do wydania decyzji nie będzie miała zastosowania, w sytuacji gdy możliwa jest odmienna interpretacja przepisu prawa. Rażącym naruszeniem prawa nie jest w szczególności błędna wykładania przepisu. Tym samym Spółka nie podzieliła poglądu, że konieczne jest złożenie łącznego wniosku o wspólne szczególne korzystanie z wód przez wszystkie podmioty współkorzystające. Przepis nie wskazuje aby wniosek miał być złożony wspólnie.

W niniejszej sprawie, wniosek złożył RDGW i w toku postępowania, wniosek ten został doręczony stronom postępowania, w tym MZD. W toku całego postępowania, będąc prawidłowo powiadamianym, MZD nie zakwestionował zasadności wniosku, nie wyraził sprzeciwu, a zatem wbrew twierdzeniom Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w sposób domniemany złożył akces do toczącego się postępowania. Niewątpliwe jest również to, że MZD korzysta wspólnie z innymi podmiotami z urządzeń wodnych i w celu korzystania niezbędne jest posiadanie przez ten podmiot pozwolenia wodnoprawnego. Istotne jest też to, że uprzednio obowiązujące pozwolenie wodnoprawne obejmowało swym zasięgiem współkorzystanie z wód przez MZD.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o:

• stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] listopada 2015 r., względnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także

• zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2012 r., zmienionej decyzją z [...] maja 2012 r.

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy tym należy pamiętać, iż ewentualne zaistnienie wad ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydawania decyzji, kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.

Zadaniem organu, prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSNCP 1996/18/258).

Obowiązkiem organu orzekającego w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest przeprowadzenie analizy przepisów, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanej decyzji pod kątem ich naruszenia. Takie postępowanie traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się na podstawie art. 157 k.p.a. W świetle tego przepisu zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji jedynie pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, określonej w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że interpretacja przepisów, dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych, musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu unormowania. Usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, obejmujące najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2868/14, stwierdził, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a.

Podstawą prawną wydania decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2012 r., zmienionej decyzją z [...] maja 2012 r., są przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ocenianej w postępowaniu nieważnościowym decyzji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145). W szczególności art. 131 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowi, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Zatem wszczęcie postępowania o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego następuje na wniosek strony. Do wniosku konieczne jest załączenie następujących dokumentów: operatu wodnoprawnego, decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana - w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, opisu prowadzenia zamierzonej działalności sporządzonego w języku nietechnicznym oraz innych dokumentów, wymienionych w art. 131 ust. 2a-3 ww. ustawy w przypadku inwestycji szczególnych.

Jednocześnie przepis art. 130 ustawy Prawo wodne przewiduje, że na wspólne korzystanie z wód przez kilka zakładów może być wydane jedno pozwolenie wodnoprawne. Zakłady, o których mowa wyżej, występują z wnioskiem o pozwolenie wodnoprawne, wskazując jeden z tych zakładów jako zakład główny. Urządzenia wodne służące do wspólnego korzystania z wód utrzymuje zakład główny. Rozliczenie finansowe zakładu głównego z pozostałymi zakładami, posiadającymi wspólne pozwolenie wodnoprawne, w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych ponoszonych na podstawie ustawy - Prawo ochrony środowiska, następuje na podstawie umowy.

Art. 130 Prawa wodnego przewiduje możliwość wydania jednego pozwolenia wodnoprawnego na wspólne korzystanie z wód przez kilka zakładów. Jednakże jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji i jak wskazuje się w orzecznictwie, wydanie takiego pozwolenia zależne jest od złożenia wniosku przez wszystkie wchodzące w rachubę zakłady (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2005 r., IV SA/Wa 771/04, Lex nr 165976).

Z powyższych przepisów wynika, że skoro pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek – art. 131 ust. 1 ustawy Prawo wodne, to w przypadku kilku zakładów występujących o jedno pozwolenie wodnoprawne, wszystkie one muszą złożyć wniosek o pozwolenie wodnoprawne – art. 130 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Bez wniosku uprawnionego podmiotu – zakładu, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, nie może nałożyć na taki podmiot praw i obowiązków właściwych dla pozwolenia wodnoprawnego.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, należy wskazać, że z akt administracyjnych wynika, iż z wnioskiem z dnia 14 listopada 2011 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. zwrócił się do Marszałka Województwa [...], jako zakład główny w myśl art. 130 ust. 1 i 2, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wspólne z E. Sp. z o.o. szczególne korzystanie z wód rzeki [...] na administrowanym przez RZGW w W. odcinku od km 618+000 do km 678+000 w zakresie:

- piętrzenia wód rzeki [...] przez stopień wodny [...],

- gospodarowania wodą dotyczącego poboru wody ze zbiornika wodnego utworzonego na skutek piętrzenia obejmującego odcinek rzeki od km 618+000 do km 678+000 i zrzut wody nieprzetworzonej przez obiekty stopnia wodnego takie jak: elektrownię wodną, jaz, śluzę i przepławkę do dolnego stanowiska stopnia,

- wykorzystania spiętrzonej wody do celów energetycznych przez elektrownię wodną.

Do wniosku dołączone zostało porozumienie z dnia [...] października 2011 r. zawarte pomiędzy E. Sp. z o.o. a Skarbem Państwa, reprezentowanym przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w sprawie podziału bieżących kosztów utrzymania i eksploatacji urządzeń wodnych Stopnia Wodnego i Zbiornika [...] w czasie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, które zostanie wydane na okres po dniu 31 grudnia 2011 r.

W oparciu o powyższy wniosek, Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] lutego 2012 r. udzielił pozwolenia wodnoprawnego na wspólne szczególne korzystanie z wód rzeki [...], na odcinku od km 618+000 do km 678+000 i w punkcie I decyzji ustalił Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. zakładem głównym na wspólne korzystanie z wód z E. Sp. z o.o. i Miejskim Zarządem Dróg we W. w zakresie przejścia drogowego po koronie obiektów SW [...] (Aleja [...] będącą częścią drogi krajowej DK nr [...]).

Jednocześnie w punkcie V decyzji na Miejski Zarząd Dróg we W. nałożono obowiązek ponoszenia pełnych kosztów eksploatacji i remontów konstrukcji przejścia drogowego (wraz z nawierzchnią), która stanowiąc integralną część konstrukcji obiektu piętrzącego, rzutuje na ogólny stan techniczny i bezpieczeństwo Stopnia Wodnego. Ponadto użytkownik, tj. Miejski Zarząd Dróg we W. powinien uczestniczyć w kosztach utrzymania elementów stopnia, na których oparta jest konstrukcja drogowa (filary, przyczółki, korpus zapory ziemnej) w zakresie ustalonym odrębnym porozumieniem.

Natomiast w punkcie VII ppkt 9 i 10 decyzji określono obowiązek stałej i bezwzględnej współpracy zakładu głównego tj. RZGW w W. ze Spółką z o.o. E. oraz Miejskim Zarządem Dróg we W. w zakresie gospodarowania wodą na Stopniu Wodnym i Zbiorniku "[...]" (ppkt 9) oraz określono, że uprawnione i wymienione w pkt I orzeczenia zakłady korzystające ze SW solidarnie odpowiadają za wszelkie szkody związane z realizacją niniejszej decyzji (ppkt 10).

Wyżej wskazane zapisy decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2012 r., nakładają na Miejski Zarząd Dróg we W. prawa i obowiązki, o które podmiot ten nie występował. Zatem zapisy decyzji – pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie, jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, w sposób rażący naruszają art. 131 ust. 1 i art. 130 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne. Wbrew zarzutowi skargi, nie można domniemywać złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, bądź też pozwolenia wodnoprawnego na wspólne korzystanie z wód przez kilka zakładów, gdyż ustawodawca w art. 131 ust. 1 i art. 130 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne wymaga wniosku zainteresowanej strony. Bez wniosku takiego podmiotu organ nie może prowadzić postępowania administracyjnego i nałożyć na taki podmiot praw i obowiązków w drodze pozwolenia wodnoprawnego.

W skardze zarzucono również, że Miejski Zarząd Dróg we W. korzystając z mostu czerpie korzyści, a ruch pojazdów po moście destrukcyjnie wpływa na poszczególne elementy stopnia wodnego i jego posadowienia. Korzystanie z mostu powoduje wiele szkód pozostałym użytkownikom. Nie kwestionując zasadności tego stanowiska, należy jednak wskazać, że ustawodawca poprzez zapisy art. 64 ust. 1 i 1a ustawy Prawo wodne chroni interesy pozostałych użytkowników Stopnia Wodnego [...], po koronie którego przebiega przejście drogowe. Utrzymywanie urządzeń wodnych, jakim jest m. in. Stopień Wodny [...], polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. W kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści; ustalenia i podziału kosztów dokonuje na wniosek właściciela urządzenia wodnego, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zatem w stosunku do Miejskiego Zarządu Dróg we W. może być wydana odrębna decyzja w trybie art. 64 ust. 1a ustawy Prawo wodne, chroniąca interesy pozostałych użytkowników Stopnia Wodnego [...].

Nie ulega wątpliwości, że oceniana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wymogu z art. 131 ust. 1 i art. 130 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne w zakresie wniosku uprawnionego podmiotu, w tym przypadku Miejskiego Zarządu Dróg we W., nie spełnia, a postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego jest prowadzone wyłącznie na wniosek. Naruszenie to należy ocenić jako rażące naruszenie prawa. O czym świadczy oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu który został naruszony nie budzi wątpliwości, jak również racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja, nie sprzeciwiają się temu, skoro inni użytkownicy Stopnia Wodnego [...] mają możliwość prawną ochrony swoich interesów w innym trybie.

Uzasadniony jest zarzut skargi, że organ jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji wskazał również przepis art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. i nie uzasadnił tego stanowiska. Jednakże z uwagi na to, że wykazana została przesłanka nieważnościowa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to uchybienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie sprawy.

Z tych wszystkich względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji jak i ich uchylenia i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.