Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1333/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 ust. 1 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. S. i H. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego I. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu zażalenia K. S. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].06.2011r. nałożonego decyzją PINB [...] Nr [...] z dnia [...].09.2000r., znak: [...], nakazującej H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera o wym. 2,50 m x 6,00 m i wys. 3,00 m znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...] od strony ul. [...] w W..

Postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

W związku z niewykonaniem przez H. S. i K. S. (żyjących inwestorów) obowiązku wskazanego w ww. decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r., znak: [...], organ I instancji działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.

W dniu 12 lutego 2001 r. do zobowiązanych skierował upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...] od strony ul. [...] w W.. Następnie 17 czerwca 2011 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanym 27 czerwca 2011 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Skarżący K. S. od wskazanego tytułu wykonawczego wniósł zarzuty, które postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] organ I instancji uznał za nieuzasadnione.

Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] organ I instancji nałożył na H. S. i K. S. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r., nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie postawionego kontenera o wymiarach 2,50m x 6,00m i wysokości 3,00m, bez wymaganego prawem zgłoszenia, znajdującego się na działce nr ew. [...], obręb [...],[...] od strony ul. [...] w W..

Wobec dalszego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania egzekwowanego obowiązku w dniu 27.02.2012r. organ I instancji wydał postanowienie Nr [...] w przedmiocie skierowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr [...] do wykonania zastępczego.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy w/w postanowienie w przedmiocie skierowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr [...] do wykonania zastępczego wskazując w uzasadnieniu, że ze względu na uchylanie się przez zobowiązanych - H. S. i K. S. od wykonania egzekwowanego obowiązku, PINB [...] zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy cytowanej ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że według art. 128 § 1 w/w ustawy, w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się H. S. i K. S., którzy pismami z dnia 29 lutego 2012 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie wydanych rozstrzygnięć.

W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 5 marca 2013 r. skarżąca H. S. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie :

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) naruszenie art. 77 i art. 108 kpa polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie wyjaśnieniu, która faktycznie był inwestorem samowoli budowlanej tj. kontenera znajdującego się na działce nr ew. [...], Obr. [...] od strony ul. [...] w W.,

b) b) naruszenie art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 80 kpa, polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie wyjaśnienia dlaczego organ I-instancji nałożył na skarżącą obowiązek wykonania zastępczego, w sytuacji gdy mamy do czynienia z kontenerem, który nie może być uznany za budynek lub jego część, ponieważ nie jest trwale związany z gruntem i nie wymaga pozwolenia na budowę,

c) naruszenie art. 8 i 107 § 3 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, w szczególności nie wyjaśnienie okoliczności nałożenia na stronę wykonania obowiązku w celu przymuszenia,

d) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia organu I-instancji w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego,

e) naruszenie art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niedoręczenie zobowiązanej H. S. upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania rozbiórki kontenera postawionego bez wymaganego zgłoszenia na działce nr ew . [...], obr. [...] od strony ul. [...] w W. z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji naruszenie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 5a i art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez uznanie że pozwolenia na budowę i zgłoszenia właściwemu organowi wymaga także budowa tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, podczas gdy organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania dowodowego i nie wyjaśniły kiedy przedmiotowy kontener został postawiony.

Na rozprawie w dniu 12 marca 2013 Sąd, po rozpoznaniu wniosku W. S. sprecyzowanego w piśmie z dnia 1 lutego 2013 roku (karta 74 akt sprawy), w którym piszący wskazuje między innymi, iż jest inwestorem obiektu, postanowił na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270) (dalej: "p.p.s.a.") dopuścić W. S. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć wypada, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji i zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy powoływanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). W toku tego postępowania organ skierował do zobowiązanych upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera. Następnie [...] czerwca 2011 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanym 27 czerwca 2011 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Skarżący wnieśli zarzuty wobec prowodzonego postępowania egzekucyjnego, których organy obu instancji nie uwzględniły. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] organ I instancji nałożył na H. S. i K. S. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r., nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie postawionego kontenera.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skarg K. S. i H. S. w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz w przedmiocie nałożenia grzywny wyrokami z dnia 21 lutego 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienia organu pierwszej instancji odmawiające uwzględnienia zarzutów i nakładające grzywnę w celu przymuszenia . Sąd uzasadniając powyższe wyroki stwierdził m. innymi, że za słuszny należy uznać zarzut skarżącej, iż w zaskarżonym postanowieniu nie ma zastosowania art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem ma on zastosowanie w przypadku rozbiórki budynku lub jego części. Kontener, o jakim mowa w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] września 2000 roku Nr [...], będącej źródłem egzekwowanego obowiązku nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowalnego. Nie jest bowiem trwale związany z gruntem. W przypadku, gdy nakaz rozbiórki orzeczono w stosunku do obiektów budowlanych nie będących budynkami, przy nakładaniu grzywien w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki zastosowanie ma art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a.

Sąd wskazał jednocześnie, iż dla prawidłowego przeprowadzenia egzekucji administracyjnej niezbędne jest prawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Podstawą obowiązku jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego Nr [...] z dnia [...] września 2000 roku, nakazująca H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki samowolnie postawionego kontenera o wymiarach 2,50 x 6,00 m i wysokości 3,00 m, bez wymaganego prawem zgłoszenia, znajdującego się pa działce Nr ew. [...], obręb [...] od strony ulicy [...] w W.. Zdaniem Sądu, w swoich działaniach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ pominął okoliczność powoływanych przez skarżących zmian podmiotowych, które jak podają skarżący nastąpiły po dacie wydania decyzji Nr [...] poprzez umowy sprzedaży i darowizny oraz zaniechał ustalenia następców prawnych w zakresie dotyczącym egzekwowanego obowiązku, zmarłego w dniu 11 września 2004 roku H. S.. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w/ w orzekł o uchyleniu zaskarżonych postanowień oraz poprzedzających je postanowień organu I instancji dot. uznania zarzutów za nieuzasadnione i nakładającej grzywnę w celu przymuszenia.

Skoro więc uchylone zostały w/w postanowienia organów z przyczyn wyżej opisanych, które podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie to uzasadnione jest również uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].06.2011 r.. Wykonanie zastępcze nie może być realizowane bez uprzedniego naprawienia błędów wskazanych przez Sąd.

Orzeczenie w punkcie II wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie z punktu III wyroku znajduje oparcie w art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09. 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez arb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).