Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2831/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49c ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 67a par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi H. W. i G.W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości i w części opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Finansów decyzją z dnia [...] października 2015r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.) w zw. z art. 49 c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. W. i G. W. – utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2015 r. [...] odmawiającą umorzenia w całości i w części opłaty legalizacyjnej, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2014 r. [...] w wysokości 50 000 zł.

Organ wskazał, że H. W. i G. W. pismem z dnia 30 czerwca 2015 r. wnieśli o umorzenie w całości lub w części opłaty legalizacyjnej podnosząc, że po śmierci męża i ojca, znalazły się w trudnej sytuacji finansowej. H. W. pracuje jako pielęgniarka w szpitalu wojewódzkim w Ł., a G. W.nie ma stałej pracy. We wspólnym gospodarstwie domowym ze stronami pozostaje córka H., siostra G., która również nie posiada stałego źródła dochodów. Obecnie stron nie stać ani na zapłatę opłaty legalizacyjnej, ani na rozbiórkę.

W odwołaniu wnioskodawcy domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji i uwzględnienia wniosku o częściowe umorzenie opłaty legalizacyjnej.

Minister Finansów wskazał, że postanowienie z dnia [...] października 2014 r. zostało wydane na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 Prawo budowlane. Zgodnie z art. 49c ust. 1 Prawo budowlane, do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. Odpowiednie stosowanie przepisów działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, oznacza możliwość ich zastosowania wprost, z modyfikacjami lub wykluczenia zastosowania. Podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia cyt. wyżej art. 49c ust. 1 ustawy - Prawo budowlane organ uznał za nieuzasadniony. Fakt odpowiedniego zastosowania w tej sprawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacja podatkowa, stanowi o prawidłowym zastosowaniu art. 49c ust. 1 Prawo budowlane. Natomiast art. 49c ust. 2 cyt. ustawy, zgodnie z którym złożenie wniosku, o ulgę w spłacie opłaty legalizacyjnej powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49 i art. 49c do dnia rozstrzygnięcia wniosku, znajduje zastosowanie w postępowaniu legalizacyjnym.

Organ podkreślił, ze Dział III ustawy - Ordynacja podatkowa pt. Zobowiązania podatkowe, obejmuje przepisy od art. 21 do art. 119. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera żadnych regulacji w zakresie ulg w spłacie opłat legalizacyjnych.

Dalej przytoczył art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej wskazując, że wydawane na jego podstawie decyzje w sprawach umorzenia zobowiązań publicznoprawnych są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza że do organu należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Uznanie administracyjne jest szczególną formą upoważnienia organów administracji publicznej do swobodnego dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań. Ustalając przesłanki udzielania ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych, prawodawca użył zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" i "interes publiczny", co odsyła do szerokiej oceny różnych wartości, w pozaprawnych. Ze względu na konstrukcję ww. art. 67a § 1 pkt 3 cyt. ustawy, zwroty te odnoszą się do hipotezy normy i wskazują sytuację faktyczną, w której można umorzyć w całości lub w części zaległość z tytułu zobowiązania publicznoprawnego, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Organ jest więc obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a więc rozważenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w kontekście wniosku strony.

Powołując się obszernie na orzecznictwo i piśmiennictwo organ wskazał, że Wojewoda Podlaski prawidłowo zinterpretował treść art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Następnie podał, że aby stwierdzić, czy występuje ważny interes podatnika lub interes publiczny, trzeba najpierw w sposób wyczerpujący ustalić, jaka jest faktyczna sytuacja materialna, rodzinna i osobista strony, czy ma ona realne możliwości uregulowania zaległości jednorazowo lub w ratach. Rozstrzygnięcie powinno być poprzedzone analizą faktycznej sytuacji finansowej, rodzinnej i osobistej strony - przede wszystkim jej możliwości płatniczych, ale nie tylko. Sytuację finansową obrazują z jednej strony osiągane dochody, z drugiej ponoszone wydatki (zwłaszcza koszty stałe). W tym zakresie organ I instancji zgromadził dość obszerny materiał dowodowy, z którego wynika, że wnioskodawcy są współwłaścicielami domu mieszkalnego o powierzchni 102,00 m2 w M. przy ul. G.. Opłata legalizacyjna (50 000,00 zł) została ustalona w związku z rozbudową i nadbudową tego budynku.

Organ wskazał, że H. W. (56 lat) pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem – G. W. (26 lat) i córką K. W. (27 lat). Jest zatrudniona jako pielęgniarka w Szpitalu Wojewódzkim w Ł.. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 10 lipca 2015 r. średnie wynagrodzenie miesięczne 1 kwietnia - 30 czerwca 2015 r. wyniosło 3 100,84 zł brutto (2 231,91 zł netto). Natomiast - zgodnie z informacją PIT-11 o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014 – H. W. uzyskała przychód - 39 464,17 zł, zaś dochód - 37 795,45 zł, co średnio miesięcznie daje 3 149,62 zł.

Zgodnie z umową o pracę nr [...] z 12 marca 2015 r. i zaświadczeniem o zarobkach z 10 lipca 2015 r., G.W. jest zatrudniony na czas określony od 12 marca do 30 listopada 2015 r. w [...] Spółka z o.o. w Ł. jako operator rozkładarki mas bitumicznych, robotnik drogowo-mostowy, z wynagrodzeniem zasadniczym 1 800zł brutto. Od 1 kwietnia - 30 czerwca 2015 r. wynagrodzenie łączne wynagrodzenie za pracę wyniosło 9 063,89 zł netto, co średnio miesięcznie daje 3 021,30 zł. Natomiast - zgodnie z PIT-11 o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014, sporządzonymi przez nw. podmioty - uzyskał: [...] Spółka z o.o. w Ł. - przychód 43 677,85 zł, zaś dochód - 42 565,35 zł, co średnio miesięcznie daje 3 547,11 zł (zatrudnienie nie trwało 12 miesięcy); Powiatowy Urząd Pracy w K. - przychód i dochód 1 823,10 zł.

G. W. jest właścicielem samochodu osobowego marki Audi A6 (rok produkcji 2000), który nabył na podstawie umowy kupna-sprzedaży w dniu 7 marca 2015 r., za 7 500 zł.

Ponadto wnioskodawcy są współwłaścicielami: gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,83 ha fizycznych, 3,1005 ha przeliczeniowych (współwłaścicieli jest 25); gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,98 ha fizycznych, 2,2212 ha przeliczeniowych, nieruchomości gruntowej o powierzchni 1 200 m , gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,18 ha fizycznych, 0,027 ha przeliczeniowych, lasu o powierzchni 0,05 ha.

Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2015 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2014 r. (M.P. poz. 861), dochód ten wyniósł 2 506 zł.

Strony dysponują gospodarstwem rolnym o łącznej powierzchni 5,3487 ha przeliczeniowych, co daje szacunkowy dochód roczny ok. 13 400 zł. Jednak strony nie utrzymują się z pracy w gospodarstwie rolnym. Niezależnie od tego, w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego, H.W. otrzymuje wsparcie finansowe - zgodnie z decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.: z dnia 17 września 2014 r. - przyznano jej pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2014 w wysokości 1 042,80 zł, z dnia 19 listopada 2014 r. - przyznano w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 3 597,94 zł.

Nadto, K. W.- decyzją Starosty Powiatu K. z dnia 8 czerwca 2015 r. - została uznana za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z informacji o operacjach na rachunku Pocztowe Konto Zawsze Darmowe za 1 stycznia - 13 lipca 2015 r. wynika, że K. W.w okresie styczeń - kwiecień 2015 r. otrzymywała z Powiatowego Urzędu Pracy w K. świadczenie w wysokości 997,40 zł miesięcznie. Zgodnie z informacją PIT-11 o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014 Urzędu Gminy M., K. W. uzyskała przychód 816 zł, dochód - 704,75 zł; natomiast - zgodnie z informacją o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich - przychód i dochód w wysokości 160zł.

Organ dodał, że K. W. jest właścicielką samochodu osobowego Seat Toledo 16V (rok prod. 2000), który - zgodnie z fakturą VAT nr 15/12 - nabyła w 31 maja 2012 r. za 9 400 zł. Strony przedstawiły przykładowe dokumenty (decyzje podatkowe, faktury, dowody wpłat itp.) o ponoszonych wydatkach, w szczególności z tytułu kosztów utrzymania domu: opłaty za energię elektryczną - średnio ok. 140 zł za 2 miesiące, koszty zużycia wody - 78,63 zł miesięcznie, opłaty za wywóz śmieci - 25 zł miesięcznie, opłaty za wywóz nieczystości 45 zł miesięcznie, usługi telekomunikacyjne np. 167,29 zł miesięcznie, zakup węgla 750 zł jednorazowo.

Strony opłacają podatki lokalne (rolny, łączne zobowiązanie pieniężne, od nieruchomości) łącznie 1 076 zł rocznie, co średnio kwartalnie daje do zapłaty 269 zł. Hanna Wygnał opłaca składki z tytułu ubezpieczenia budynków rolnych - 221 zł, OC rolników - 34 zł. Strony ponoszą też koszty związane z dojazdem do pracy: H.W. 230 zł, a G. W. - 500 zł miesięcznie, co daje łącznie 730 zł. Natomiast miesięczny koszt utrzymania 3-osobowej rodziny - wg oświadczenia Stron - to ok. 600-800 zł, z której są pokrywane koszty zakupu żywności, i środków higienicznych. Daje to ok. 200-270 zł miesięcznie na osobę. Strony ponoszą też koszty zakupu odzieży np. w czerwcu i lipcu 2015 r. wydali ok. 350 zł. Ponadto wydatki incydentalne, np. opłaty związane z rejestracją samochodu ok. 370 zł.

Z wyjaśnień i dokumentów wynika, że H.W. posiada zobowiązania finansowe z tytułu spłaty pożyczek: z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych - zaciągniętej w wysokości 6 000 zł, z przewidzianym okresem spłaty 1 marca 2015 r. - 28 lutego 2017 r., a więc rata miesięczna w wysokości 250 zł; z Pracowniczej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej przy Szpitalu Wojewódzkim w Ł.- rata miesięczna to 300 zł + składka członkowska 30 zł.

Z kolei G.W. posiada cywilnoprawne zobowiązania finansowe z tytułu rat kredytu zaciągniętego w Banku Pocztowym w wysokości 15 957,44 zł. Raty annuitetowe podlegają spłacie w wysokości ok. 509 zł miesięcznie. Termin spłaty kredytu upływa 15 marca 2018 r.

Organ zaznaczył, że analizując sytuację materialną stron, nie można się ograniczyć do prostego, matematycznego zestawienia wysokości dochodów i wydatków. Nie jest możliwe dokładne określenie kwot wydanych w kolejnych miesiącach. Tylko część kosztów utrzymania domu i rodziny to wydatki o niezmiennej wysokości w dłuższym okresie, np. regularne opłaty abonamentowe. Większość wydatków ma jednak charakter zmienny. Opierając się na doświadczeniu życiowym, z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że większość wydatków, takich jak koszty zakupu odzieży, obuwia, środków czystości, a nawet żywności, jest ponoszona nieregularnie, w zależności od potrzeb. Ponadto, gospodarstwo rolne daje możliwości znaczącego obniżenia kosztów zakupu żywności.

Minister stwierdził, że szacunkowa wysokość wydatków miesięcznych to ok. 3 500 zł, w tym: koszty utrzymania domu i rodziny, dojazdu Stron do pracy, splata kredytów i pożyczek. Występują też wydatki incydentalne, np. ponoszone raz w roku lub w ogóle jednorazowo, czy też nieprzewidziane. Strony aktualnie uzyskują stałe dochody miesięczne łącznie ok. 5 250 zł. Ponadto uzyskują wsparcie finansowe związane z posiadaniem gospodarstwa rolnego, które wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem mogłoby przynosić dodatkowe korzyści (np. w naturze) oraz korzystają z kredytów i pożyczek.

Zdaniem organu sytuacja finansowa stron jest w zasadzie stabilna, niezagrażająca ich egzystencji i niepowodująca np. konieczności sięgnięcia do pomocy państwa, mimo, że jeden z domowników – K.W. aktualnie nie ma stałej pracy. Nikt z domowników nie cierpi na dolegliwości zdrowotne wymagające ponoszenia wysokich kosztów leczenia lub uniemożliwiające lub ograniczające podejmowanie zajęć zarobkowych. Sytuacja gospodarstwa domowego nie odbiega od sytuacji przeciętnej polskiej rodziny.

W ocenie Ministra Finansów, nie występują zatem okoliczności, które stanowiłyby o istnieniu ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3. Niewystąpienie co najmniej jednej z tych przesłanek determinuje decyzję odmowną.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, za nieuzasadniony organ uznał zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 11 i 78 k.p.a. Postępowanie przeprowadzono prawidłowo, a rozstrzygnięcie znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego. Organ I instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz na jego podstawie właściwie ocenił sytuację Stron i podnoszone okoliczności. Zasadnie zatem odmówił umorzenia opłaty legalizacyjnej zarówno w całości, jak i w części, a więc odniósł się do całości wniosku tj. o zmniejszenie opłaty do 5 000 zł. Ponadto nowelizacja ustawy - Prawo budowlane, w dniu 28 czerwca 2015 r. nie wprowadziła zmian w zasadach ustalania wysokości opłaty legalizacyjnej. Opłata ustalona na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów byłaby tej samej wysokości.

Organ zaznaczył, że umorzenie zobowiązania publicznoprawnego jest rozwiązaniem najdalej idącym w katalogu form wsparcia osoby zobowiązanej, zawartych Ordynacji podatkowej. Poza tym przewiduje się odroczenie zapłaty i rozłożenie płatności na raty. Odmowa umorzenia zobowiązania nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia innego rodzaju ulgi. Ponadto sprawy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych nie podlegają zasadzie powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że wniosek można składać wielokrotnie, jeżeli zmienił się co najmniej jeden z elementów stanu faktycznego, który był poprzednio oceniany.

Skargę na powyższą decyzję złożyli H. W. oraz G. W. i wnosząc m.in. o uchylenie decyzji organów obu instancji wskazali, że są one nietrafne i niesłuszne. Są to decyzje uznaniowe, jednakże wydane arbitralnie i oparte jedynie o fiskalny interes Skarbu Państwa, nie uwzględniające w ogóle ani interesów ani sytuacji bytowej skarżących. Organy dopuściły się przekroczenia zakresu swobody (wyrok WSA w Warszawie z 9 lutego 201 1 VIII S.A./Wa 805/10 ). Poza tym, decyzje wydano niezgodnie z ostatnią nowelizacją prawa budowlanego, której celem było umożliwienie "miarkowania" opłat legalizacyjnych (wyrok WSA we Wrocławiu z 19 listopada 2010r. III S.A./Wr 346/10).

Zdaniem skarżących, niestaranne ustalono stan faktyczny, bowiem w ogóle nie odniesiono się do faktu, iż przedmiotem samowoli było bardzo nieznaczne nadbudowanie. Organy skrupulatnie liczyły dochody, jednak nie uwzględniły, iż G. W. już w grudniu 2015r. straci pracę.

Skarżący dodali, że faktycznie nie mają żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego. Jedyny miesięczny stały dochód rodziny to ok. 3,2 tys. zł - wynagrodzenie H. W..

Wskazali dalej, że zwracali się o zmniejszenie wymiaru opłaty w taki sposób, aby rodzina - po śmierci W. W., męża i ojca skarżących - mogła normalnie funkcjonować a nie wpadła w pułapkę zadłużenia. Zdaniem skarżących – ku temu zmierzała ostatnia nowelizacja prawa budowlanego co niestety nie zostało uwzględnione. Uwzględniono jedynie interes budżetu. Nie wzięto pod uwagę rozmiaru "samowolki" ani faktu, że skarżący są osobami ubogimi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Przypomnieć należy, że Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Ministra Finansów utrzymującą w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2015 r. odmawiającą umorzenia w całości i w części opłaty legalizacyjnej, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2014 r. w wysokości 50 000 zł.

Kontrolowana decyzja została wydana w oparciu o art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten upoważnia organ, w przypadku stwierdzenia wystąpienia wskazanych w nim przesłanek (ważny interes podatnika lub interes publiczny), do wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej. Powyższa regulacja znajduje zastosowanie w sprawach opłat legalizacyjnych poprzez odesłanie, o którym mowa w art.49 c ust. 1 Prawa budowlanego.

Zaznaczyć należy, że decyzje wydawane w oparciu o art. 67a § 1, art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, to jest w przedmiocie umorzenia zobowiązań publicznoprawnych – jak słusznie wyjaśnił organ – mają charakter decyzji uznaniowych. Rozstrzygnięcie podejmowane w ramach uznania administracyjnego determinowane jest, wyrażoną w art. 7 in fine kpa, zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Obowiązkiem organu administracji publicznej działającego w ramach uznania jest uwzględnienie i wyważenie tychże interesów kształtujących treść rozstrzygnięcia w danej sprawie administracyjnej. Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego nie może bowiem nosić cech "dowolności". (wyrok NSA z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt 11 GSK 491/09).

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że zgodnie z wymogami demokratycznego państwa prawnego nie może być mowy o jakimkolwiek "swobodnym" tzn. w określonych granicach niezwiązanym prawem i niekontrolowanym działaniu administracji. Z instytucji formalnej, ustalającej swobodę, niezwiązaną niczym możliwość rozstrzygania, swobodne uznanie przekształca się jedynie w formę pewnego uelastycznienia administracji, która umożliwia i zobowiązuje odpowiednie organy do zbadania wszystkich okoliczności danego przypadku w celu wyszukania najbardziej właściwego, odpowiadającego prawdzie obiektywnej i swemu celowi rozstrzygnięcia (zob. wyrok TK z 29 września 1993 r., sygn. akt K 17/92, OTK z 1993/11/33).

W kontrolowanej sprawie organy wywiązały się z powyższych obowiązków, mając przy tym na uwadze, że ulgi w spłacie należności stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego też równie wyjątkowy charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych (opłat legalizacyjnych), skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza rezygnację Skarbu Państwa z należnych mu wpływów.

"Interes publiczny" bądź "ważny interes podatnika", wymieniony w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej definiuje się jako sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków doszło do znacznego obniżenia zdolności płatniczych dłużnika, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że podatnik nie jest w stanie uregulować należności podatkowych. Chodzi zatem o nadzwyczajne sytuacje i wypadki losowe np. w postaci kalectwa, wpływające na możliwości zarobkowania i zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych podatnika. Pojęcie "interes społeczny" to przede wszystkim społeczne oczekiwanie wypełnienia obowiązku ponoszenia ciężarów finansowych o charakterze publiczno- prawnym.

O istnieniu "ważnego interesu podatnika", będącego jedną z przesłanek do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych, decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu lub nie zaległości podatkowej. Nie można go zatem utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowych.

Zasadnie zatem argumentował Minister Finansów, że dla ustalenia, czy danej sprawie występuje ważny interes podatnika lub interes publiczny, należy przeprowadzić szczegółowa analizę faktycznej sytuacji materialnej, rodzinnej, jak i osobistej strony, w celu zbadania, czy posiada ona realne możliwości uregulowania zaległości jednorazowo lub w ratach. O sytuacji finansowej świadczą tak osiągane dochody, jak i ponoszone wydatki, w szczególności wydatki stałe.

Wbrew zarzutom skargi, w badaniu czy wnioskodawcy posiadają realne możliwości uregulowania opłaty legalizacyjnej zostały uwzględnione i wyważone wszystkie powyższe kryteria, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W toku postępowania zgromadzono obszerny materiał dowodowy. Z materiału tego wynika, że skarżący są współwłaścicielami domu mieszkalnego o powierzchni 102 m2. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z K. W.. Skarżąca pracuje jako pielęgniarka w Szpitalu Wojewódzkim w Ł.. Jej średnie wynagrodzenie miesięczne (1 kwietnia - 30 czerwca 2015 r.) wyniosło 3 100,84 zł brutto (2 231,91 zł netto). Zgodnie z PIT-11 za 2014r. Hanna Wygnał uzyskała przychód - 39 464,17 zł, a dochód wyniósł - 37 795,45 zł, co średnio miesięcznie wynosi 3 149,62 zł.

Zgodnie z przedłożoną umową o pracę i zaświadczeniem o zarobkach wnioskodawca został zatrudniony od 12 marca do 30 listopada 2015 r. w [...] Spółka z o.o. w Ł. jako operator rozkładarki mas bitumicznych, z wynagrodzeniem zasadniczym 1 800 zł brutto. Od 1 kwietnia - 30 czerwca 2015 r. w roku 2014 w [...] Spółka z o.o. w Ł.– osiągnął przychód 43 677,85 zł, zaś dochód - 42 565,35 zł, co średnio miesięcznie daje 3 547,11 zł, a w Powiatowym Urządzie Pracy w K. - przychód i dochód 1 823,10 zł.

Wnioskodawca w dniu 7 marca 2015 r., za kwotę 7 500 zł. nabył samochód osobowy marki Audi A6 (rok produkcji 2000), który nabył na podstawie umowy kupna-sprzedaży.

Organ wziął pod uwagę również, że skarżący są współwłaścicielami: gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,83 ha fizycznych, 3,1005 ha przeliczeniowych (współwłaścicieli jest 25); gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,98 ha fizycznych, 2,2212 ha przeliczeniowych, nieruchomości gruntowej o powierzchni 1 200 m , gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,18 ha fizycznych, 0,027 ha przeliczeniowych, lasu o powierzchni 0,05 ha.

Organy uwzględniły ponadto, że wnioskodawcy posiadają gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 5,3487 ha przeliczeniowych, co daje szacunkowy dochód roczny ok. 13 400 zł. Niemniej nie utrzymują się z pracy w gospodarstwie rolnym. Ponadto, w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego, H. W. przyznano pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2014 w kwocie 1 042,80 zł, a w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w wysokości 3 597,94 zł.

Szczegółowemu badaniu poddano też sytuację finansową pozostającej z wnioskodawcami we wspólnym gospodarstwie domowym K.W., która zgodnie z PIT-11 uzyskała przychód 816 zł, dochód - 704,75 zł; natomiast - zgodnie z informacją o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich - przychód i dochód w kwocie 160zł.

Podobnie jak wnioskodawcy, K. W. jest właścicielką samochodu osobowego Seat Toledo 16V (rok prod. 2000), który nabyła w 31 maja 2012 r. za 9 400 zł.

Analizie poddano ponadto, w oparciu o przykładowo złożone dokumenty, ponoszone wydatki, w tym koszty utrzymania domu, to jest opłaty za energię elektryczną - średnio ok. 140 zł za 2 miesiące, koszty zużycia wody - 78,63 zł miesięcznie, opłaty za wywóz śmieci - 25 zł miesięcznie, opłaty za wywóz nieczystości 45 zł miesięcznie, usługi telekomunikacyjne np. 167,29 zł miesięcznie, zakup węgla 750 zł jednorazowo.

Opłacane podatki lokalne (rolny, łączne zobowiązanie pieniężne, od nieruchomości) to 1 076 zł rocznie, co średnio kwartalnie daje do zapłaty 269 zł. H. W. opłaca składki za ubezpieczenie budynków rolnych - 221 zł, OC rolników - 34 zł. Strony ponoszą też koszty związane z dojazdem do pracy: H. W. 230 zł, a G. W. - 500 zł miesięcznie, co daje łącznie 730 zł. Natomiast miesięczny koszt utrzymania 3-osobowej rodziny - wg oświadczenia stron - to ok. 600-800 zł, z której są pokrywane koszty zakupu żywności, i środków higienicznych. Daje to ok. 200-270 zł miesięcznie na osobę. Uwzględniono też koszty zakupu odzieży np. w czerwcu i lipcu 2015 r. ok. 350 zł. oraz wydatki o charakterze incydentalnym ok. 370 zł.

Zobowiązania finansowe H. W. z tytułu spłaty pożyczek to: z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych - zaciągniętej w wysokości 6 000 zł, z okresem spłaty 1 marca 2015 r. - 28 lutego 2017 r. (rata miesięczna - 250 zł); z Pracowniczej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej przy Szpitalu Wojewódzkim w Ł. - rata miesięczna to 300 zł + składka członkowska 30 zł. Natomiast G. W. spłaca raty kredytu zaciągniętego w Banku Pocztowym w wysokości 15 957,44 zł. Raty annuitetowe podlegają spłacie w wysokości ok. 509 zł miesięcznie. Termin spłaty 15 marca 2018 r.

W oparciu o powyższe ustalenia wyliczono, że szacunkowa wysokość wydatków miesięcznych to ok. 3 500 zł, w tym: koszty utrzymania domu i rodziny, dojazdu do pracy, splata kredytów i pożyczek. Łączne stałe dochody miesięczne wnioskodawców wynoszą ok. 5 250 zł. Strony posiadają również możliwości uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego, w którym jednak nie pracują, pomimo istnienia realnych możliwości obniżenia wydatków na zakup żywności. Nie chorują na choroby przewlekłe, a zatem nie ponoszą dodatkowych wydatków, obciążających budżet domowy.

W świetle zarzutów skargi podkreślić ponownie należy, że o zaistnieniu przesłanek do umorzenia opłaty legalizacyjnej nie decyduje subiektywna ocena strony, lecz obiektywna ocena dokonana przez organ, w oparciu o powszechnie aprobowaną hierarchię wartości. Ważny interes podatnika należy wiązać ze znacznym obniżeniem zdolności płatniczej, zagrożeniem jego egzystencji lub jego rodziny, spowodowanym nagłym zdarzeniem losowym. Przez interes publiczny należy natomiast rozumieć działanie respektujące wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, utrzymanie miejsc pracy, zaufanie obywateli do organów władzy.

W kontrolowanej decyzji organ odniósł się do wymienionych wyżej przesłanek, dokonując ich wnikliwej analizy i podając rzeczowe argumenty. Należało zatem podzielić stanowisko Ministra Finansów, że w niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja, w której z powodów nadzwyczajnych, czy też ze względu na szczególnie ważne i uzasadnione obiektywne powody należało umorzyć opłatę legalizacyjną w całości jak i w części. Wyłącznie szczególna sytuacja strony, majątkowa i osobista, w połączeniu z rodzajem przyczyny, która doprowadziła do nałożenia na nią określonego ciężaru (tu samowola budowlana), może stanowić uzasadnienie dla skorzystania przez organ z instytucji, przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Wobec powyższego, bez wpływu na wynik sprawy pozostawały okoliczności podnoszone w piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2016r., w tym zaciągnięcie kolejnej pożyczki przez H. W..

Z podanych przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd skargę oddalił.