Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 400/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.235(1), art.237 par.1, i par.1 pkt 3-6 i par.4 pkt 1, art.298(1)
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par.2, par.4 ust.1, par.5, par.6 ust.1 i ust.2 pkt 1 i ust.5, par.8 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 7, 75, 77, 78, 80, 84 par.1, art.107 par.3, art.136, art.138
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi F w W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało w dniu [...] lipca 2016 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. na skutek dokonanego przez lekarza z D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Odział w W. zgłoszenia w dniu [...] lipca 2016 r. podejrzenia u E. K. ( dalej: uczestniczki postępowania ) - choroby zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej (poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych)

Organ I instancji przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne, którego celem było ustalenie i ocena narażenia zawodowego uczestniczki postępowania u pracodawców. Uczestniczka postępowania była badana w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. - Oddział W., który wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o rozpoznaniu u uczestniczki postępowania choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej (poz. 19.1). W uzasadnieniu powyższego orzeczenia jednostka I stopnia wskazała m.in. : z "wywiadu chorobowego wynika, że w 2015 r. po kliku miesiącach pracy na terenie zakładu A pacjentka zaczęła odczuwać przeskakiwanie w obrębie palca III i IV prawej ręki, w kolejnych miesiącach dolegliwości nasiliły się, pojawiły się bóle palców dłoni prawej, problemy z wykonywaniem precyzyjnych ruchów. Z powodu dolegliwości w okresie od [...] maja 2016 do [...] czerwca 2016 korzystała z zasiłku chorobowego, leczona w tym czasie w Poradni Ortopedycznej w W., gdzie rozpoznano palce strzelające III i IV ręki prawej. W dniu [...] czerwca 2016 r. w Gabinecie Ortopedycznym na terenie NZOZ [...] w W. wykonano zabieg uwolnienia pogrubiałego ścięgna zginaczy palców i po odbarczeniu uzyskano poprawę ruchomości. Obecnie po zabiegu pomimo ustąpienia strzelania palców występują dolegliwości bólowe. W czerwcu 2016 r. lekarz profilaktyk (...) nie podpisał zdolności do pracy w związku z podejrzeniem choroby zawodowej i skierował pacjentkę do tut. DWOMP. (...) Badania laboratoryjne wykonane w ramach diagnostyki różnicowej były w normie. Badaniem ortopedycznym rozpoznano stan po leczeniu operacyjnym zapalenia ścięgna i jego pochewki palca III i IV ręki prawej z poprawą funkcji ręki. Mając na uwadze narażenie zawodowe na sposób wykonywania pracy monotypię i konieczność wykonywania precyzyjnych ruchów zużyciem siły oraz mając na uwadze rozpoznanie przewlekłego zapalenia ścięgna zginacza palców III i IV ręki prawej (udokumentowane) wymagające leczenia operacyjnego rozpoznajemy zawodową etiologię schorzenia."

Decyzję z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. orzekł o stwierdzeniu u uczestniczki postępowania choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej (poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych).

Pracodawca uczestniczki postępowania A S.A. z siedzibą w W. ( dalej : skarżąca spółka) odwołała się od powyższej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia przepisów:

- art. 7 art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy na skutek pominięcia możliwości spowodowania choroby zawodowej czynnikami pozazawodowymi,

- art. 75 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez odebranie od strony – uczestniczki postępowania oświadczenia w trybie art. 75 § 2 k.p.a., podczas gdy czynność ta stanowiła dowód z przesłuchania strony, o przeprowadzeniu którego pracodawca nie został zawiadomiony oraz kwestionowanie oceny narażenia zawodowego - brak sporządzenia kart oceny narażenia zawodowego u poprzednich pracodawców uczestnika postępowania,

- § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do usunięcia wątpliwości wynikających z orzeczenia lekarskiego, w tym wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację medyczną,

- art. 2351 oraz 2352 k.p. z powodu niezaistnienia przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej.

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261 ze zm.), art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), jak również art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) dalej: k.p.a. , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach decyzji ostatecznej organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Uczestniczka postępowania (ur. [...] marca 1993 r. ) pracowała w narażeniu na sposób wykonywania pracy w okresach :

- od [...] lipca 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. oraz od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2016 r. w B Spółka z o.o. w S. – [...] jako pracownik produkcyjny, operator finishingu/wykańczania zagłówków z miejscem świadczenia pracy w A S.A. w W.;

- od [...] grudnia 2015 r. do [...] lipca 2016 r. w A S.A. w W. jako operator montażu tradycyjnego - operator finishingu/wykańczania zagłówków (w tym zwolnienie lekarskie od maja 2016 r., od dnia [...] czerwca 2016 r. zwolniona z obowiązku świadczenia pracy);

W toku postępowania odwoławczego organ II instancji w trybie art. 136 k.p.a. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego mającego na celu wyjaśnienie okoliczności kwestionowanych przez odwołującą się spółkę, a dotyczących kwestii narażenia zawodowego na sposób wykonywania pracy uczestnika postępowania .

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. w toku postępowania uzupełniającego na zlecenie organu II instancji dokonał oględzin stanowiska pracy - operatora montażu tradycyjnego: operator fmishingu/wykańczania zagłówków w A S.A. w W. (vide: protokół oględzin Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w aktach sprawy), sporządził ponownie kartę oceny narażenia zawodowego z dnia [...] lutego 2018 r., zgromadził dokumentację fotograficzną procesu montażu zagłówka bocznego, centralnego, a także sporządził chronometraż stanowiska pracy: operatora montażu tradycyjnego: operator finishingu/wykańczania zagłówków, na którym pracowała uczestniczka postępowania.

Organ I instancji przeprowadził także dowód z przesłuchania uczestniczki postępowania w obecności pełnomocnika spółki skarżącej, a także w ramach pomocy prawnej (art. 52 k.p.a.) uzyskał od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. (na terenie powiatu w. znajduje się siedziba pracodawcy użytkownika - C Spółka z o.o. w B. P.) kartę oceny narażenia zawodowego z dnia [...] września 2017 r. oraz karty analizy ryzyka zawodowego.

Ponadto organ I instancji skierował w dniu [...] listopada 2017 r. oraz [...] lutego 2018 r. pismo do uprawnionej placówki diagnostyczno-orzeczniczej celem wydania opinii uzupełniającej z uwzględnieniem kwestii dotyczących narażenia zawodowego w spółce skarżącej - w oparciu o protokół oględzin oraz kartę oceny narażenia zawodowego sporządzonych w dniu [...] lutego 2018 r. oraz w C Spółka z o.o. w B. P. - w oparciu o kartę oceny narażenia zawodowego sporządzoną w dniu [...] września 2017 r. (miejsce świadczenia pracy uczestniczki postępowania, zatrudnionej za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej D Sp. z o.o. z siedzibą w K.).

W dniu [...] listopada 2017 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. wydał kolejne orzeczenie lekarskie nr [...] - uzupełnione - o rozpoznaniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej (poz. 19.1) u uczestniczki postępowania. W uzasadnieniu wskazanego orzeczenia jednostka orzecznicza m.in. wyjaśniła, że : " (...) Po wydaniu orzeczenia otrzymano w dniu [...] listopada 2017 r. kartę oceny narażenia zawodowego dotyczącego zakładu D przesłaną przez PPIS w W. Z otrzymanej karty narażenia zawodowego wynikało, że skarżąca pracowała przez [...] dni roboczych, od [...] maja 2012 do [...] maja 2012 na stanowisku monter. (...) Z przebiegu zatrudnienia Pani K. wynika, że była to jej pierwsza praca, potem podjęła prace dopiero po upływie roku, od [...] sierpnia 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. jako kucharz w pensjonacie E w S. Z., potem jako sprzedawca od [...] stycznia 2015 r. do [...] maja 2015 r. bez narażenia na sposób wykonywania pracy. Dokonano oceny całości dokumentacji, z której wynika, że narażenie na sposób wykonywania pracy występowało nieprzerwanie od 2015 r. W roku 2012 pacjentka przepracowała [...] dni w D, jako monter - nie można jednak uznać, żeby taki krótki okres z następową przerwą 3 letnią wpłynął na rozwój zapalenia ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej. Z tego okresu nie odnotowano żadnych dolegliwości dotyczących kończyn górnych. Dopiero od [...] lipca 2015 r. występowało ciągłe narażenie na sposób wykonywania pracy w zakładach B i A w W. Mając na uwadze powyższe można z wysokim prawdopodobieństwem uznać zawodową etiologię choroby."

W toku postępowania odwoławczego, po zawiadomieniu przez organ o zebranym materiale dowodowym , skarżąca spółka pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. wniosła uwagi wobec zebranego materiału dowodowego , kwestionując nadal narażenie zawodowe na sposób wykonywania pracy uczestniczki postępowania, poddając w wątpliwość związek pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a rozpoznaną chorobą u niej przez uprawnioną jednostkę diagnostyczno-orzeczniczą medycyny pracy oraz kwestionując brak w aktach sprawy szczegółowej dokumentacji medycznej dotyczącej stanu zdrowia uczestniczki postępowania i wskazując na fakt stosowania przez pracodawcę działań profilaktycznych, "zmierzających do zminimalizowania negatywnych konsekwencji związanych z występowaniem czynników narażenia".

Organ II instancji na podstawie oceny zgromadzonej dokumentacji dotyczącej choroby zawodowej u uczestniczki postępowania wskazał , że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 : ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:

choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,

wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.

Zdaniem organu odwoławczego , w przypadku uczestniczki postępowania powyższe kryteria zostały spełnione. Stanowisko to potwierdził D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W.- Oddział W., który wydał w dniu [...] stycznia 2017 r. orzeczenie lekarskie nr [...] (uzupełnione orzeczeniem z dnia [...] listopada 2017 r.) o rozpoznaniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej (poz. 19.1). W placówce diagnostyczno-orzeczniczej I stopnia wykonano specjalistyczne badania diagnostyczne (badania laboratoryjne w ramach diagnostyki różnicowej, konsultację ortopedyczną), które pozwoliły na stwierdzenie, że istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej u uczestniczki postępowania. Wykonywana przez nią praca miała charakter usposabiający do uznania jej za przyczynę przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej tj. występowała na zajmowanych stanowiskach pracy monotypia i konieczność wykonywania precyzyjnych ruchów z użyciem siły. Jak wskazał organ , lekarz orzecznik kierując się wiedzą medyczną , w tym także zasadą diagnostyki różnicowej, która polega na wykluczaniu innych prawdopodobnych czynników chorobowych, ustalił w przedmiotowej sprawie związek przyczynowo- skutkowy choroby ze sposobem wykonywania pracy po wykluczeniu innych, pozazawodowych czynników mogących prowadzić do rozwoju rozpatrywanego schorzenia.

Zdaniem organu odwoławczego , warunek dotyczący rozpoznania klinicznego u uczestniczki postępowania choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej (poz. 19.1) został spełniony. W jego ocenie narażenie zawodowe uczestniczki postępowania oraz charakter wykonywanej przez nią pracy, zgodnie z kartami oceny narażenia zawodowego, stwarzały ryzyko wystąpienia rozpoznanej u niej choroby zawodowej . Zaakcentował też organ , że ocena narażenia zawodowego służy określeniu przez podmiot uprawniony, m.in. warunków pracy, mogących spowodować chorobę zawodową.

Natomiast przeprowadzone przez organ I instancji oględziny stanowiska pracy - operatora montażu tradycyjnego: operator finishingu/wykańczania zagłówków w skarżącej spółce oraz uzyskane informacje w toku przeprowadzonych czynności dowodowych wyjaśniają dostatecznie - według organu - kwestie narażenia zawodowego podnoszone przez stronę odwołującą się. Potwierdzono bowiem w sposób niebudzący wątpliwości narażenie zawodowe uczestniczki postępowania na obciążenie palców, głównie dłoni prawej podczas wykańczania zagłówków - zginanie i zaciskanie palców dłoni prawej powodujące przewlekłe drażnienie pochewek. Zdaniem uprawnionych lekarzy orzeczników wykonywane przez nią czynności stwarzały narażenie na sposób wykonywania pracy predysponujący do powstania przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki palców III i IV ręki prawej (vide: pismo DWOMP we W. z dnia [...]03.2018 r. w aktach sprawy). Przy czym jak stwierdził dalej organ , jednoznacznie wykluczono podnoszony w odwołaniu aspekt narażenia zawodowego u innych, poprzednich pracodawców uczestniczki postępowania. W tym zakresie wskazał ,że dokonanie oceny narażenia zawodowego pracownika stanowi kompetencję organu inspekcji sanitarnej. Na gruncie przedmiotowej sprawy ocena narażenia zawodowego dokonana przez lekarza orzecznika była spójna z oceną organu, którą podziela także organ odwoławczy.

Organ odwoławczy wyjaśnił , że jednostki orzecznicze upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych w procesie orzeczniczym badają związek pomiędzy narażeniem zawodowym a jego wpływem na stan zdrowia, każdorazowo oceniają rodzaj narażenia zawodowego stanowiący przyczynę powstania choroby zawodowej, jak i skutek jego działania powodujący powstanie charakterystycznych schorzeń. Zaznaczył ponadto ,że proces orzeczniczy jest procesem indywidualnym i uwzględnia się w nim osobniczą wrażliwość pacjenta, którą ocenia lekarz orzecznik przy wydawaniu orzeczenia. Nie każdy lekarz jest uprawniony do wiązania objawów chorobowych z ich zawodowym pochodzeniem, a zatem do uznania związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a narażeniem w środowisku pracy.

Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 7 art., 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził , że podniesione przez stronę odwołującą się zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ podjął wszelkie konieczne i możliwe czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego - zgodnie z art. 7 k.p.a., tj. m.in. przeprowadzono dochodzenie epidemiologiczne w kierunku wnikliwej oceny narażenia zawodowego, skierowano zainteresowaną na proces diagnostyczno-orzeczniczy w uprawnionej placówce medycyny pracy, w trybie postępowania uzupełniającego (art. 136 k.p.a.) dokonano oględzin stanowiska pracy - operatora montażu tradycyjnego: operator finishingu/wykańczania zagłówków w A S.A. w W., sporządzono protokół oględzin Nr [...] z dnia [...]02.2018 r. zaakceptowany przez prawnie umocowanego przedstawiciela pracodawcy. Wyniki dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez Organ I instancji wykazały, że uczestniczka postępowania podczas wykonywania obowiązków zawodowych (wykańczanie [...] zagłówków na zmianę roboczą) była narażona na powtarzalne czynności wymagające zginania i zaciskania palców dłoni prawej powodujące przewlekłe drażnienie pochewek skutkiem czego było wystąpienie zapalenia ścięgna i jego pochewki palców III i IV ręki prawej. Również proces orzeczniczy przeprowadzony przez uprawnionych lekarzy orzeczników potwierdził, że genezę zdiagnozowanego u uczestniczki postępowania schorzenia należy wiązać z pracą m.in. u strony odwołującej się - A S.A. w W. na stanowisku operatora montażu tradycyjnego: operator finishingu/wykańczania zagłówków. Dowodzi tego wskazany bezpośrednio w orzeczeniu lekarskim okres narażenia zawodowego, tj. lata 2015-2016 podczas zatrudnienia w A S.A. w W. Organ podkreślił, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie poprzedzone zostało specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia zainteresowanej oraz analizą zgromadzonej dokumentacji i jest ono - w jego ocenie - obiektywne, przekonujące oraz obszernie umotywowane.

Ponadto organ II instancji wskazał na bezzasadność argumentacji pracodawcy - A S.A. w W. podniesionej w odwołaniu, a dotyczącej uznania tego podmiotu jako pracodawcy, u którego warunki pracy mogły spowodować rozwój choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej (poz. 19.1). Organ wskazał, że potwierdzono w sposób jednoznaczny narażenie zawodowe uczestnika postępowania na sposób wykonywania pracy w trakcie zatrudnienia w A S.A. w W. - dokonano oględzin stanowiska pracy montera (vide: protokół Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. - w aktach sprawy): "Podczas pobierania zagłówka ręce zginane i prostowane w łokciu, palce natomiast zaciśnięte na stelażu (obejmują stelaż). Podczas pobierania żelazka zaangażowana szczególnie ręka prawa zginana i prostowana w łokciu, palce i dłoń zaciśnięte na uchwycie żelazka; w trakcie używania żelazka parowego (prasowanie) dłoń zaciśnięta na uchwycie żelazka, natomiast kciuk przytrzymuje przycisk uwalniania pary, wykonywane ruchy półkoliste z zaangażowaniem stawu łokciowego, nadgarstek lekko skręcany do zagłówka (czynność prasowania jest wykonywana bez dociskania żelazka); w przypadku używania szpikulca 3 palce prawej ręki (kciuk, palec wskazujący i serdeczny) przytrzymują szpikulec chwytem pensetowym, wykonywane są ok. 3 półowalne ruchy ręką wokół stelaża/ sztukę angażując staw barkowy oraz lekko nadgarstek; podczas wycinania nici zaangażowana jest ręka prawa, w której trzymane są obcinaczki - palec wskazujący i serdeczny oraz kciuk pracują poprzez zaciskanie uchwytu obcinaczek. W przypadku użycia fenowarki palce prawej ręki trzymają fenowarkę - chwyt butelkowy (ok. 4 sekundy/sztukę). Wykonywane są ruchy punktowe przy użyciu fenowarki (...)."

Ponadto organ odwoławczy podkreślił ,że z obowiązujących przepisów nie wynika, aby organy orzekające w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej miały obowiązek ustalania, u którego pracodawcy choroba zawodowa powstała. Ich zadaniem jest jedynie stwierdzenie, czy istniejące schorzenie ma charakter zawodowy, bowiem w przypadku, gdy pracownik świadczył pracę dla kilku podmiotów, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową bez znaczenia jest, w jakim stopniu zostało ono spowodowane zatrudnieniem u każdego z tych pracodawców z osobna. Ewentualna zaś odpowiedzialność pracodawcy, będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u osoby świadczącej na jego rzecz pracę w narażeniu zawodowym, stanowi odrębną kwestię, która wykracza poza zakres postępowania administracyjnego. Zgodnie z oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.03.2009 r. wyrażoną w innej sprawie (sygn. akt II OSK 1794/08): "do organów inspekcji sanitarnej i do sądów administracyjnych nie należy rozstrzyganie, który zakład ponosiłby odpowiedzialność za wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, bowiem te kwestie rozstrzygają sądy powszechne (sądy pracy). Zatem doręczenie zakładowi pracy decyzji w myśl § 8 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów należy odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki, mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazania zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika".

Natomiast ustosunkowując się do kolejnej kwestii podniesionej w odwołaniu , a dotyczącej przeprowadzenia dodatkowej konsultacji w placówce II szczebla diagnostycznego organ wyjaśnił, że Państwowy Inspektor Sanitarny w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych może skierować osobę zainteresowaną na powtórne badania do jednostki orzeczniczej II stopnia, jeśli uzna to za zasadne. W przedmiotowej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ II instancji uznały, że nie ma umotywowanych i racjonalnych przesłanek do kierowania uczestniczki postępowania na kolejną konsultację medyczną i przedłużanie postępowania administracyjnego, co godziłoby w jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego - zasadę szybkości i prostoty postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Organ II instancji zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny całego materiału dowodowego, w tym także orzeczenia lekarskiego, które jest w świetle regulacji § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych szczególnym rodzajem dowodu, jako opinia wyspecjalizowanej jednostki medycznej. Organ podkreślił, że orzeczenie wydane przez jednostkę orzeczniczą w świetle przepisów k.p.a. ma charakter opinii biegłego, powinno być wszechstronnie uzasadnione i winno wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Skoro omawiane orzeczenie jest opinią w rozumieniu art. 84 k.p.a. podlega ono także weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. poddał takiej ocenie całość materiału dowodowego, w tym także ocenił orzeczenie lekarskie i stwierdził, że jest ono spójne z zebranym materiałem dowodowym.

Kolejno odnosząc się do zarzutów dotyczących orzeczeń lekarskich i procesu diagnostycznego organ II instancji przywołał brzmienie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych i stwierdził ,że organ wydaje decyzje kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. W tym zakresie wskazał ,że w orzecznictwie przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w opinii lekarskiej wydanej przez uprawnioną jednostkę medyczną. (...) O wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego przy tym nie decyduje obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy. Co za tym idzie proces diagnostyczno-orzeczniczy, nie jest uregulowany przepisami prawa - nie można oczekiwać, z uwagi na nieścisły charakter nauk medycznych, że proces ten zostanie ujęty w sztywne ramy podlegające kontroli organów administracji.

Według organu właśnie z powyższych przyczyn wolą prawodawcy tryb postępowań w sprawach chorób zawodowych jest szczególny. W ramach niego jednostki orzecznicze w sposób niezależny od organów administracji dokonują rozpoznania choroby. Zatem - w ocenie organu - potrzeba udzielania przez biegłych szczegółowych wyjaśnień, co do stosowanych medycznych kryteriów i zasad stosowanych w trakcie diagnostyki i orzekania jest bezcelowa, gdyż w żaden sposób wyjaśnienia te nie mogłyby zostać zweryfikowane przez nieposiadający wiedzy specjalnej organ administracji. Skoro zaś organ nie jest upoważniony do wkraczania w kompetencje biegłych lekarzy orzeczników, bezcelowym wydaje się żądanie od biegłych kolejnych wyjaśnień mających na celu przedstawienie szczegółów procesu diagnostyczno-orzeczniczego. Nie można bowiem żądać, aby biegły brał udział w przeprowadzaniu kolejnych dowodów, bądź wydawał dodatkowe opinie, tylko dlatego, że konsekwentnie podtrzymuje swoje ustalenia, które nie są korzystne dla strony.

Następnie odnosząc się do zarzutu braku w aktach sprawy pełnej dokumentacji medycznej organ wskazał, że nie jest upoważniony do analizy dokumentacji medycznej pod względem merytorycznym, dlatego też nie gromadzi jej w aktach administracyjnych, poza dokumentacją dołączaną przez strony jako dowód w sprawie. W tym zakresie wskazał ,że kwestie gromadzenia i udostępniania dokumentacji medycznej reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 01 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (aktualizacja z dnia 08 maja 2013 r.) oraz z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie rodzajów indywidualnej dokumentacji medycznej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania. Organ wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi upoważnionych placówek służby zdrowia, które gromadzą dokumentację medyczną zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, to lekarz orzecznik ocenia, czy istnieje potrzeba uzupełnienia dokumentacji medycznej. W § 6 ust. 5 pkt od 1 do 5 tegoż rozporządzenia ustawodawca wskazał, od kogo lekarz orzecznik, gdy uzna za zasadne, może żądać uzupełnienia dokumentacji. Organ administracji nie ma takiej dyspozycji. Strona odwołująca się zgodnie z art. 10 k.p.a. została zawiadomiona o zebranym materiale dowodowym, zatem miała możliwość zapoznania się z wydanym w sprawie orzeczeniem lekarskim.

Końcowo , ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisu art. 2351 oraz art. 2352 k.p. organ II instancji wskazał, że dowodem, który ustala bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników jest orzeczenie lekarskie. Lekarz orzecznik dysponując wiedzą specjalistyczną uznał, że w przedmiotowej sprawie taka zależność zachodzi. Lekarz orzecznik dysponując wiedzą specjalistyczną z zakresu m.in. patofizjologii schorzenia dokonuje oceny związku przyczynowo- skutkowego między schorzeniem a sposobem wykonywania pracy. Przy czym orzecznik działa bezstronnie, gdyż w przeciwieństwie od strony odwołującej się, nie kieruje nim żaden interes i dlatego orzeka zgodnie z wiedzą i sztuką medyczną. Zatem organ dysponując dowodem, który potwierdza związek przyczynowo- skutkowy schorzenia z wykonywaną pracą , prawidłowo zastosował art. 2351 oraz art. 2352 k.p. Podkreślił przy tym , że występowanie w środowisku pracy czynników szkodliwych albo szkodliwego sposobu wykonywania pracy dokonuje się w ramach oceny ryzyka zawodowego. W kwestii związku między warunkami pracy a chorobą w judykaturze sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia takiego związku (pewności lub wysokiego prawdopodobieństwa wywołania choroby). Wskazany art. 4 ustawy wypadkowej w brzmieniu obowiązującym do jego ujednolicenia nowelą z dnia z 22 maja 2009 r. był bardziej rygorystyczny niż obecny art. 2351 kodeksu pracy. Za chorobę zawodową uznawał bowiem schorzenie wymienione w wykazie, jeśli "zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych", co było rozumiane jako bezsporne wynikanie danej choroby z działania określonych czynników. Stąd w aktualnym znajdującym zastosowanie w sprawie stanie prawnym ocena ryzyka zawodowego i inne przeprowadzone dowody wskazują na występowanie określonego czynnika negatywnego, a jednocześnie według stanu wiedzy medycznej daje się stwierdzić, że czynnik taki prowadzić może do powstania schorzenia występującego u pracownika, to brak jest potrzeby prowadzenia dalszych dowodów. Oczywiście zainteresowany uczestnik postępowania może takie domniemanie obalić przeciwdowodem. Rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do uznania, że doszło do zachorowania na chorobę zawodową, jeśli ustali się istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę. Przyjmuje się wówczas domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie. Przy czym domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy jest domniemaniem zwykłym, wzruszanym, co oznacza, że "nie wyłącza to możliwości wykazania, że - mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę - jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, jednakże niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę. Przy tym ze względu na przyjęcie domniemania prawnego zawodowego pochodzenia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych pozycja pracownika poszkodowanego wskutek takiej choroby podczas procesu stwierdzania choroby zawodowej jest uprzywilejowana w zakresie dowodowym.

Organ wyjaśnił, że rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest ustalenie narażenia zawodowego, natomiast lekarze orzecznicy badają związek pomiędzy narażeniem zawodowym a jego wpływem na stan zdrowia, każdorazowo oceniając rodzaj narażenia zawodowego stanowiący przyczynę powstania choroby zawodowej oraz skutek jego działania powodujący powstanie charakterystycznych schorzeń. Dochodzenie przeprowadzone przez lekarza orzecznika potwierdziło, że genezę zdiagnozowanego u uczestniczki postepowania schorzenia należy wiązać z pracą. W razie stwierdzenia u pracownika jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych orzekająca o rozpoznaniu choroby zawodowej właściwa jednostka służby zdrowia winna ocenić związek pomiędzy powstaniem schorzenia a warunkami pracy. Zatem kwestia ustalenia związku przyczynowo- skutkowego pozostaje w zakresie lekarza orzecznika, który dysponuje odpowiednią wiedzą medyczną pozwalającą na ustalenie powyższego związku. Organ administracji nie jest ustawowo uprawniony do takiej oceny. Przy czym przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących profilaktyki zdrowotnej pracowników rzutuje tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma osobnicza, indywidualna wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy. Oznacza to, że nie każdy pracownik zatrudniony w tych samych warunkach zachoruje na chorobę zawodową.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej przez spółkę A SA w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której domagała się ona uchylenia decyzji organów obu instancji .Skarga oparta została na zarzutach naruszenia:

1/ przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy , a to:

- art. 136 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i w zw. z art. 85 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, mimo jej wydania w oparciu o niepełny materiał dowodowy sprawy, w szczególności z uwagi na zaniechanie dopuszczenia dowodu z:

a) oględzin stanowisk pracy kucharza, gdzie uczestniczka postępowania świadczyła pracę w trackie zatrudnienia Pensjonacie E w S. Z. oraz sprzedawcy, w okresie zatrudnienia przez firmę F z siedzibą w G. Ś., zmierzających do ustalenia wszystkich zakładów pracy, w których mogły występować czynniki, powodujące negatywne skutki zdrowotne u pracownika oraz długości okresu pracy w warunkach narażenia,

b) orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej II stopnia tj. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. celem ustalenia przyczyn powstania u uczestniczki postępowania przewlekłej choroby w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności uzupełnionego o czynności przeprowadzone przez organy po dacie wydania uzupełniającego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2017r., jako dowodu zmierzającego do ustalenia występowania przesłanek do stwierdzeń choroby zawodowej,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) dokonanie dowolnej i niepełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym:

- dowodu z przesłuchania strony (uczestniczki postępowania ) , polegającej na pominięciu możliwości wywołania zdiagnozowanej u pracownika choroby na skutek czynników pozazawodowych, w tym m.in. na skutek powikłań powstałych w związku z wypadkiem drogowym jakiemu E. K. uległa w 2010r. oraz wypadkiem w pracy, który miał miejsce w okresie zatrudnienia E. K. na stanowisku sprzedawcy, zlokalizowanym w sklepie X, w trakcie zatrudnienia przez firmę F z siedzibą w G. Ś. - dowodu z opinii - orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] stycznia 2017r., uzupełnionego orzeczeniem z dnia [...] listopada 2017r., co do którego organy sanitarne, prowadzące postepowanie ograniczyły się wyłącznie do przyjęcia konkluzji zawartej we wskazanym orzeczeniu, błędnie oceniając ten dowód, jako przekonywujący i wiarygodny, a samą opinię jako jasną, spójne wyczerpująco uzasadnioną, podczas gdy przedmiotowa opinia zawiera lakoniczne i niejasne uzasadnienie, jak również została wydana bez uwzględnienia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności uzupełnionego w toku postępowań odwoławczego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie,

b) nie wzięcie pod uwagę przy dokonywaniu ustaleń w zakresie oceny istnienia związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy stwierdzonymi warunkami wykonywanej pracy bądź sposobem jej wykonywania w warunkach narażenia na szkodliwe czynniki w trakcie zatrudnienia u skarżącej, a wpływem tych okoliczności na powstanie choroby zawodowej, krótkiego okresu wykonywania przez byłego pracownika pracy w warunkach narażenia, młodego wieku oraz zaledwie kilkunastomiesięcznego stażu pracy uczestniczki postępowania , co skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych odnośnie wystąpienia u uczestniczki choroby zawodowej,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy dane podane przez firmę Pensjonat E Sp. z o.o. z siedzibą w S. Z. i F z siedzibą w G. Ś., w sporządzonych przez te firmy kartach oceny narażenia zawodowego są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, a w szczególności, czy w tych zakładach pracy nie występowały warunki narażenia zawodowego,

- art. 138 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, pomimo jej wydania z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania,

2/ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to :

- § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych poprzez:

a) niepodjęcie przez organ II instancji czynności zmierzających do usunięcia wątpliwości wynikających z orzeczenia lekarskiego stwierdzającego u byłego pracownika występowanie choroby zawodowej, w sytuacji gdy orzeczenie lekarskie nie zawiera wyczerpującego i przekonywującego dla stron postępowania, niedysponujących wiedzą specjalną z zakresu medycyny pracy, uzasadnienia przyczyn uznania zdiagnozowanego schorzenia za chorobę zawodową, przyczyn wykluczenia pozazawodowych czynników mogących się przyczynić do jej rozwoju, jak również zawiera ustalenia odnośnie zakresu czynności wykonywanych przez pracownika w okresie wykonywania pracy na terenie zakładu skarżącej, odbiegające od danych ujawnionych w chronometrażu stanowiska pracy oraz zawartych w protokole oględzin stanowiska pracy na terenie zakładu pracy skarżącej,

b) brak wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację w zakresie zweryfikowania ustaleń odnośnie stwierdzenia choroby zawodowej, w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności uzupełnionego o czynności przeprowadzone przez organy po dacie wydania uzupełniającego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2017r. tj. protokołu przesłuchania uczestniczki postępowania z dnia [...] kwietnia 2018r., protokołu oględzin stanowiska pracy finishingu/ wykończania zagłówków w zakładzie A S.A. nr [...] z dnia [...] lutego 2018r., karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej na stanowisku operator montażu w A S.A. w W. z dnia [...] lutego 2018r.,

- § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych poprzez wydanie decyzji administracyjnej utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji o stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim i formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika i byłego pracownika, pomimo że z treści przepisu wynika, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a nie wyłącznie w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim i formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika i byłego pracownika,

- § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na oparciu decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej na orzeczeniu lekarskim wydanym bez uwzględnienia całości zebranej w sprawie dokumentacji dotyczącej oceny narażenia zawodowego, tj. z pominięciem ponownie sporządzonej karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...]lutego 2018r. na stanowisku operator montażu, dokumentacji fotograficznej procesu montażu zagłówków, chronometraża stanowiska pracy operator montażu tradycyjnego - operator finishingu/ wykańczania zagłówków, jak również z pominięciem dowodu z przesłuchania uczestnika postepowania, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej,

- art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016r., poz. 1166, ze zm.; dalej jako: "k.p.") poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzą przesłanki dla stwierdzenia choroby zawodowej byłego pracownika uczestniczki postępowania.

W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji . W odniesieniu do podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów dotyczących pozazawodowej przyczyny powstania dolegliwości u uczestniczki postępowania organ przywołał art. 2352 k.p. i stwierdził , że dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik lub były pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Przy ocenie warunków pracy istotne jest zatem ustalenie, czy podczas jej wykonywania był on narażony na powstanie określonej choroby zawodowej w związku z działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ocena warunków pracy pozwala bowiem na stwierdzenie, czy powstałe schorzenie stanowi chorobę zawodową. Jeżeli określony sposób wykonywania pracy lub konkretny czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej.

Pomimo bowiem tego, że w warunkach narażenia zawodowego nie u każdego choroba zawodowa musi wystąpić, to przyjąć należy, iż o jej powstaniu w konkretnym przypadku decydować może osobnicza wrażliwość na działanie tego narażenia. W każdym jednak przypadku dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest ostatecznie stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawodowego pochodzenia zdiagnozowanego schorzenia. Ustalenie istnienia tego związku jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na powstanie choroby, wymienionej w wykazie chorób.

Oczywiście może się zdarzyć tak, że pomimo stwierdzenia schorzenia wymienionego jako choroba zawodowa oraz pracy wykonywanej w narażeniu zawodowym, nie zostanie stwierdzona choroba zawodowa. Do takiej jednak sytuacji może dojść tylko wówczas, gdy zostanie ponad wszelka wątpliwość wykazany brak jakiegokolwiek związku przyczynowego pomiędzy pracą w narażeniu zawodowym, a ujawnieniem się choroby. Z takim ustaleniem będzie się wiązać obowiązek organów wskazania tej pozazawodowej przyczyny (przyczyn). W realiach niniejszej sprawy organy obu instancji dysponowały niebudzącym wątpliwości orzeczeniem lekarzy orzeczników, potwierdzonym stanowiskiem zawartym w opinii uzupełniającej. Tylko bowiem wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonym schorzeniem.

Jako niezasadny uznał organ zarzut naruszenia przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. W tym zakresie organ wskazał, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych, w przypadku choroby zawodowej, określonej w poz. 19 pkt 1 tego wykazu, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Powyższe oznacza , że nawet uznając, że w latach wcześniejszych w środowisku pracy uczestniczki postępowania mogłoby wystąpić " narażenie zawodowe" w sytuacji, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły u niej w maju - czerwcu 2016 r. (co wynika z orzeczenia lekarskiego i opinii uzupełniającej) nie można byłoby stwierdzić u niej choroby zawodowej i to niezależnie od jej osobniczej wrażliwości. Natomiast udokumentowane symptomy choroby nastąpiły po upływie roku od zakończenia zatrudnienia w pensjonacie E w S. Z. czy wykonywaniu pracy dla C sp. z o.o., a to oznacza, że w warunkach niniejszej sprawy nie można byłoby uznać za spełniony warunku dotyczącego okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. Organ podkreślił, że właśnie z uwagi na przewidywalność chorób zawodowych prawodawca w ich wykazie określił ten okres w sposób zróżnicowany, właściwy dla każdej choroby, wskazując też w stosunku do niektórych chorób, że nie można określić tego okresu lub należy go określić indywidualnie zależnie od określonych czynników. Nawet jeśli wówczas warunki pracy mogły by wskazywać na pracę w narażeniu zawodowym, to z uwagi na okres ustalony przez ustawodawcę, który bierze się pod uwagę przy ustalaniu związku między warunkami pracy w narażeniu zawodowym a zaistnieniem choroby zawodowej z wykazu, w tym przypadku 2 lub 4 lata przed wystąpieniem dolegliwości, należy uznać, że praca w warunkach narażenia zawodowego w tak odległym okresie nie miała wpływu na ustalenie choroby zawodowej w niniejszej sprawie. Ustawodawca celowo ograniczył zasięg czasowy prowadzenia przez organy ustaleń dla konkretnego schorzenia by można było ustalić rzeczywisty związek pomiędzy stwierdzoną chorobą a warunkami pracy, które z dużym prawdopodobieństwem do takiego schorzenia doprowadziły. Natomiast ocena narażenia zawodowego wynikająca z wywiadu epidemiologicznego, dokumentacji medycznej i wyników badań środowiska pracy wykazała ścisły związek przyczynowy między występowaniem u pracownika zmian chorobowych a warunkami pracy. Warunki pracy stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej przewlekłej choroby ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres sądowo-administracyjnej kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz.1302 , zwanej dalej p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy państwowej inspekcji sanitarnej. Przewidziane w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. , poz. 2188 ze zm.) kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a., co oznacza, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany wyartykułowanymi zarzutami i sformułowanymi wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, lecz ocenia sprawę w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych.

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przeprowadzone postępowanie administracyjne nie jest obarczone wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego oraz zastosowano w niej przepisy prawa materialnego zgodnie z przedmiotem sprawy.

Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym". Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), którego uregulowania stały się podstawą rozstrzygnięć obu organów. Wskazać jednak należy ,że skoro przepisy powyższego rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z przepisu art. 237 §1 pkt 3-6 k.p. , który upoważnił Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia nie tylko wykazu chorób zawodowych , ale również sposobu i trybu postępowania dotyczącego zgłaszania podejrzenia , rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach , to ustawodawca celowo zdecydował się na wprowadzenie odmiennego trybu postępowania w przedmiocie chorób zawodowych. Odmienność regulacji w tym przedmiocie , nie wyłącza jednak konieczności stosowania przepisów proceduralnych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego , ale przepisy te należy stosować tylko i wyłącznie w zakresie nieunormowanym przepisami powołanego wyżej rozporządzenia.

Przepis § 2 powołanego wyżej rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej , pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

U uczestniczki postępowania rozpoznano schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych pod poz. 19. 1, tj. przewlekłe choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej . W związku z tym schorzeniem przeszła ona operację.

Kwestią sporną w kontrolowanej sprawie jest ustalenie związku przyczynowego między warunkami w jakich wykonywała pracę uczestniczka postępowania (szeroko ujętymi), a zdiagnozowanym schorzeniem. Orzeczenie lekarskie, a za nimi organy twierdziły, że taki związek istnieje, z kolei skarżąca spółka twierdziła, że takiego związku nie ma.

Podstawowe argumenty skargi sprowadzały się do zarzutów :

1) stwierdzenia choroby zawodowej wyłącznie na postawie badania lekarskiego placówki diagnostycznej pierwszego stopnia, przeprowadzonego w sposób wadliwy i niepełny oraz wydanego na jego podstawie orzeczenia lekarskiego, które nie zawiera należytego uzasadnienia i składa się jedynie z lakonicznych konkluzji,

2) błędnego przyjęcia istnienia związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy, mimo istnienia dowodów przemawiających za pozazawodową etiologią schorzenia i pominięciu okresu narażenia zawodowego przed zatrudnieniem pracownicy w skarżącym zakładzie pracy.

Odnosząc się do powyższych zarzutów stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. I tak zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje byłego pracownika, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika , o czym stanowi § 8 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia.

Interpretując powyższe przepisy wedle reguł wykładni a contrario, należy stwierdzić, że przepisy omawianego rozporządzenia nie dały pracodawcy osoby ubiegającej się o ustalenie choroby zawodowej, prawa skutecznego domagania się od jednostki orzeczniczej I stopnia lub od właściwego organu inspekcji sanitarnej skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Rozumowanie o celowym i zamierzonym takim właśnie uregulowaniu kwestii związanych z orzekaniem o chorobie zawodowej umacnia przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych , zgodnie z którym, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Oznacza to, że również inspektor sanitarny nie jest władny w ramach swoich kompetencji decyzyjnych wystąpić z żądaniem ponownego badania pracownika przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, mając jedynie uprawnienie do żądania dodatkowej konsultacji ze strony takiej jednostki ( zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 kwietnia 2007 r., sygn. II OSK 332/07, sygn. II OSK 1896/06 ). Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z treścią § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych , w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, to inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez podjęcie jednej lub kilku wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów poprzez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia.

W badanej sprawie, organ II instancji, w związku z zarzutami skarżącej spółki zawartymi w odwołaniu, dotyczącymi kwestii medycznych, pismem z dnia [...] listopada 2017 r. zwrócił się do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o zajęcie stanowiska dotyczącego tych kwestii. W odpowiedzi, wskazana jednostka diagnostyczno- orzecznicza , orzeczeniem lekarskim nr [...] uzupełnionym z dnia [...] listopada 2017 r. stwierdziła chorobę zawodową - przewlekłe choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej (poz. 19.1). W uzasadnieniu powyższego orzeczenia jednostka I stopnia wskazała m.in. : z "wywiadu chorobowego wynika, że w 2015 r. po kliku miesiącach pracy na terenie zakładu A pacjentka zaczęła odczuwać przeskakiwanie w obrębie palca III i IV prawej ręki, w kolejnych miesiącach dolegliwości nasiliły się, pojawiły się bóle palców dłoni prawej, problemy z wykonywaniem precyzyjnych ruchów. Z powodu dolegliwości w okresie od [...] maja 2016 do [...] czerwca 2016 korzystała z zasiłku chorobowego, leczona w tym czasie w Poradni Ortopedycznej w W., gdzie rozpoznano palce strzelające III i IV ręki prawej. W dniu [...] czerwca 2016 r. w Gabinecie Ortopedycznym na terenie NZOZ [...] w W. wykonano zabieg uwolnienia pogrubiałego ścięgna zginaczy palców i po odbarczeniu uzyskano poprawę ruchomości. Obecnie po zabiegu pomimo ustąpienia strzelania palców występują dolegliwości bólowe". Przy orzekaniu o rozpoznaniu choroby zawodowej uwzględniono wszystkie wymagania medyczne oraz przyjęto z wysokim prawdopodobieństwem zawodową etiologię choroby. Stanowisko jednostki orzeczniczej I stopnia zawarte w orzeczeniach z dnia [...] stycznia i [...] listopada 2017 r., nr [...] oraz w opinii uzupełniającej z dnia [...] marca 2018r. z dnia [...] czerwca 2011 r. w jednoznaczny i bezsporny sposób stwierdza wysokie prawdopodobieństwo zawodowej etiologii choroby u uczestniczki postępowania i w taki też sposób wyklucza pozazawodowy charakter schorzenia.

Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną i kartami oceny narażenia zawodowego każdego z pracodawców uczestniczki postępowania i nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację, uznali więc, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania prawidłowego orzeczenia. W tej sytuacji organ sanitarny II instancji miał prawo uznać, że materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że podczas zatrudnienia w skarżącej spółce uczestniczka postępowania była narażona na ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu, a upoważniona placówka na podstawie przeprowadzonych badań rozpoznała u niej chorobę zawodową, wskazując w orzeczeniu lekarskim jako okres narażenia zawodowego lata 20015-2016, tj. okres pracy w skarżącej spółce.

W tym miejscu odwołać należy się do utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, wedle którego orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinia organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. I SA 1200/98, Lex nr 45833). Zatem podstawowym - choć nie jedynym - warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych . Wprawdzie istnieje kontrola czy możliwość podważenia takich opinii, ale w ograniczonym zakresie. Organ administracyjny orzekający na podstawie takiej opinii winien zwrócić uwagę na jej właściwe uzasadnienie i spełnienie przesłanek formalnych. Zgodnie z prawem tylko właściwie uzasadniona opinia lekarska może być powołana jako podstawa wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. W przeciwnym razie może być ona zakwestionowana w postępowaniu administracyjnym czy sądowoadministracyjnym.

Spajając tę cześć rozważań uznać należy ,że warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą. W kontekście powyższych uwag należy rozumieć związanie organu opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne czy sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. Zatem jeżeli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany.

Wobec tego zarzut skarżącej spółki dotyczący nie przeprowadzenia wobec uczestniczki postępowania określonych badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia , nie stanowi o wadliwości orzeczenia wydanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia., albowiem odnosi się do merytorycznych kwestii, co do których ani Sąd ani organ nie mogą się wypowiadać. Jak już wyżej wskazano to lekarz ma wiedzę specjalistyczną co do rozpoznania choroby zawodowej i to on decyduje o tym jakie badania są niezbędne, w jakim zakresie i jak mają zostać przeprowadzone.

Należy przy tym zauważyć, że skarżąca, poza wywodami, nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów np. w postaci innych opinii lekarskich, które mogłyby podważyć kwestionowane orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W., nie wykazała też, że statystyczna wiedza medyczna znajduje zastosowanie do osobniczej indywidualnej sytuacji zdrowotnej uczestniczki postępowania. W związku z tym należy stwierdzić, że sporządzone na użytek niniejszego postępowania dwa orzeczenia lekarskie i opinia uzupełniająca , przedstawiona na żądanie organu II instancji odpowiadają prawu, gdyż spełniają warunki formalne, zostały należycie i wyczerpująco uzasadnione, co znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przy czym ustalenia oparto na analizie pełnego stanu faktycznego (tj. na analizie narażenia zawodowego, dostępnej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badaniach specjalistycznych).

Wbrew zarzutom skarżącej spółki, orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości, jest jednoznaczne i konkretne, zawiera argumentację odpowiadającą zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu. Wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego orzeczenia i nie dopatrzył się wskazywanej przez skarżącą spółkę luk w ustaleniach placówki medycznej.

Wbrew twierdzeniom skargi, w postępowaniu ustalono, że uczestniczka postępowania do momentu zatrudnienia w skarżącym zakładzie pracy , u poprzednich pracodawców była zatrudniona bez narażania na monotypowe ruchy rąk , co czyniło zbędnym dokonywanie oględzin jej poprzednich miejsc pracy . Natomiast analiza materiału aktowego badanej sprawy wskazuje na to, że organ inspekcji sanitarnej dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. W sprawie zgromadzono materiał dowodowy, pozwalający organowi na poczynienie – z punktu widzenia podstawy materialno-prawnej decyzji - istotnych w sprawie ustaleń . A mianowicie wyjaśnił organ w sposób dostateczny wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia - z punktu widzenia definicji choroby zawodowej - okoliczności faktyczne .Przy czym organ rozpatrując materiał dowodowy , nie pominął jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. W związku z tym nie ma podstaw do przyjęcia ,że materiale dowodowym są takie braki lub luki, które uzasadniałyby konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Wobec tego prowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające i ocena zgromadzonego materiału dowodowego ma walor kompletności i tym samym pod adresem organów orzekających w sprawie nie może być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów art. 7 ,art.75 , art. 77, art.78 , art. 80 k.p.a.

Wymaga podkreślenia ,że w sprawie choroby zawodowej przedmiotem oceny Sądu są nie tylko wnioski końcowe , a więc stwierdzenie choroby zawodowej czy jej brak , ale w równym stopniu droga dojścia , czyli czynności dokumentujące stan faktyczny ( badania lekarskie w jednostkach orzeczniczych ) . Podstawą jest , aby strona czy sąd administracyjny mógł przeprowadzić elementarną kontrolę rzetelności organów inspekcji sanitarnej w gromadzeniu dokumentacji i poprawności wnioskowania oraz adekwatności zakresu przedmiotowego badania w stosunku do zgłoszonego podejrzenia choroby zawodowej. W konsekwencji jedynie pełne i rozbudowane orzeczenie lekarskie oraz rozstrzygnięcie organu inspekcji sanitarnej umożliwia przeprowadzenie kompletnej kontroli decyzji administracyjnej , która powinna spełniać wymogi zakreślone w art.107 § 3 k.p.a.

Analizując pod takim kątem zaskarżoną decyzję - zdaniem Sądu - jako nieuprawniony przedstawia się również zarzut naruszenia art.107 § 3 k.p.a. , bowiem organy wywiązały się też z obowiązku dołożenia staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia , a mianowicie jasno i należycie uzasadniły swoje stanowisko , a w szczególności dlaczego i jakiej podstawie stwierdziły chorobę zawodową. W ocenie Sądu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy obu instancji wyprowadziły merytorycznie uzasadnione i logiczne wnioski, będące wynikiem swobodnej oceny dowodów ( art.80 k.p.a.). Dlatego też nie może również odnieść zamierzonego skutku prawnego zarzut naruszenia przez organ II instancji przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy przepisów art.136 i art. 138 k.p.a.

Natomiast fakt , że skarżąca spóła nie zaakceptowała zasadności przesłanek faktycznych i prawnych , którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy nie świadczy o naruszeniu przez nie przepisów postępowania . Nie wymaga się bowiem od organu osiągnięcia rezultatu , to znaczy przekonania strony ,że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem ( podobnie wyrok NSA z 29 czerwca 2010r. sygn. I OSK 124/10).

Jedynie na marginesie sprawy należy wskazać , że przesłanie decyzji skarżącej spółce nie stanowi wskazania zakładu pracy, w którym doszło do zachorowania, gdyż organy inspekcji sanitarnej mają jedynie kompetencje do ustalenia, gdzie występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia. Zakład pracy, będący adresatem decyzji, nie staje się automatycznie zobowiązanym do świadczeń z tytułu choroby zawodowej, gdyż zagadnienie odpowiedzialności odszkodowawczej pozostaje poza właściwością organów inspekcji sanitarnej, a do rozpoznawania tego rodzaju spraw są powołane sądy powszechne.

Natomiast przechodząc do zarzutów nakierowanych na materialną treść rozstrzygnięcia przypomnieć należy ,że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym , które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, jej rodzajem, charakterem oraz warunkami jej wykonywania. W obowiązującym stanie prawnym definicja choroby zawodowej – o czym była już mowa na wstępie - ujęta została w art. 235 ¹ k.p. Przepis ten dodany został ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825) i obowiązuje od dnia 3 lipca 2009 r., a więc znajdował zastosowanie również na dzień orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji. Zaakcentować w tym miejscu należy ,że istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest potwierdzenie ,że dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy , a nie udowodnienie ,że praca u konkretnego pracodawcy spowodowała chorobę zawodową. Dla rozpoznania danego schorzenia za chorobę wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie , nie jest natomiast konieczne udowodnienie ,że to właśnie takie warunki ja spowodowały. Medycyna nie jest nauką ścisłą , co znajduje swój wyraz w legalnej definicji choroby zawodowej , w której jest mowa o wysokim prawdopodobieństwie wystąpienia choroby zawodowej. Natomiast postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest nakierowane na ustalenie stanu zdrowia pracownika, , a także na pochodzenie stwierdzonego schorzenia , lecz czy stwierdzona u niego choroba , wymieniona w wykazie chorób zawodowych , ma zawodową etiologię.

W analizowanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, zgłoszenie podejrzenia u uczestniczki postępowania choroby zawodowej, nastąpiło w dniu [...] lipca 2016 r. , a zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia u niej choroby zawodowej, wszczęte zostało na podstawie cytowanego wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. i stanowiło ono podstawę prawną czynności podejmowanych przez organy inspekcji sanitarnej w toku postępowania.

W tym miejscu ponownie przypomnieć należy, że w myśl § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jej wydanie poprzedza zatem postępowanie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej. W tym zakresie, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej, bądź braku podstaw do jej rozpoznania wydawane jest przez lekarza wyspecjalizowanej jednostki diagnostycznej powołanej do rozpoznawania chorób zawodowych, a określonej w § 5 tegoż rozporządzenia. Podstawę do wydania takiego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego. Podkreślić przy tym należy , że wprawdzie organ orzekając o chorobie zawodowej nie może dokonywać własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej i obowiązany jest przyjąć ustalenia wynikające z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, to jednak jeśli w świetle wszystkich zgromadzonych dowodów orzeczenie to budzi wątpliwości, organ administracji może żądać wydania kolejnych orzeczeń, przez inne jednostki diagnostyczne (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06).

W świetle przytoczonej wyżej regulacji nie ulega wątpliwości, że orzeczenie lekarskie wydawane przez lekarza uprawnionego ma zasadnicze znaczenie w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej. Z kolei – podstawę wydania owego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego, którymi lekarz orzecznik jest związany.

W tym zakresie wskazać należy, że karta oceny narażenia zawodowego sporządzona na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 k.p. przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ k.p. przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Pracy , stanowi dowód wiążący zarówno lekarza orzecznika przy wydawaniu orzeczenia, jak i właściwy organ inspekcji sanitarnej przy wydawaniu decyzji w zakresie chorób zawodowych ( § 6 ust. 1, § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Ocena narażenia zawodowego służy określeniu przez podmiot uprawniony, m.in. warunków pracy, mogących spowodować chorobę zawodową. Karta oceny narażenia zawodowego stanowi więc jeden z podstawowych dowodów, wiążących zarówno lekarza orzecznika przy wydawaniu orzeczenia , jak i właściwy organ inspekcji sanitarnej przy wydawaniu decyzji w przedmiocie choroby zawodowej( § 6 ust.1 , § 8 ust.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Lekarz orzecznik nie jest zatem uprawniony do kwestionowania ustaleń zawartych w karcie oceny narażenia zawodowego. Jeśli zaś uzna, że zakres informacji zawartych w tym dokumencie jest niewystarczający, powinien wystąpić do uprawnionych podmiotów o ich uzupełnienie ( § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ).

Z karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej na użytek niniejszej sprawy wynika, że uczestniczka postępowania pracowała u strony skarżącej jako

operator montażu tradycyjnego: operator finishingu/wykańczania zagłówków, w narażeniu na czynniki związane ze sposobem wykonywania pracy .Przy czym jak wynika dalej z karty oceny narażenia zawodowego czas narażenia znajdował odzwierciedlenie w opisie w pozycji przy pracy i podstawowych czynnościach pracownika produkcyjnego . Wynika z niego m.in. ,że "podczas zmiany wykonywała ruchy zginania i prostowania ręki lub poruszała nią w płaszczyźnie poziomej i wykonywała ruchy obracania ręką , dłonią". W rozpatrywanej sprawie D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. orzeczeniami lekarskim z dnia [...] stycznia 2017r. i [...] listopada 2017r. rozpoznał u uczestniczki postępowania chorobę zawodową pod postacią przewlekłego zapalnie ścięgna i jego pochewki zginacza palców III i IV ręki prawej , wymienioną w poz. poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych . W tym zakresie jednostka orzeczniczo- diagnostyczna przyjęła zawodową etiologię schorzenia stwierdzonego u niej , powołując się z jednej strony na zasadę przeważającego prawdopodobieństwa , a z drugiej strony na potwierdzone narażenie na w środowisku pracy uczestniczki postępowania , udokumentowane objawy kliniczne ,charakterystyczne dla tego rodzaju schorzenia .

Z § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych wynika, że przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego w odniesieniu do czynników fizycznych i chemicznych uwzględnia się rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego. W przytoczonym przepisie prawodawca nie uzależnia rozpoznania choroby zawodowej od kryterium przekroczenia w miejscu pracy natężenia czynnika szkodliwego powyżej dopuszczalnych norm . Oznacza to, że brak przekroczenia przez pracodawcę wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń i stężeń nie wyklucza takiego rozpoznania. Należy jedynie uwzględnić stopień narażenia zawodowego przy ocenie działania czynnika szkodliwego. W ślad za stanowiskiem tutejszego Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 07.04.2005 r . sygn. akt 3 Il SA/Wr 22/03 powtórzyć należy ,że " w razie stwierdzenia u pracownika jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych orzekająca o rozpoznaniu choroby zawodowej właściwa jednostka służby zdrowia winna ocenić związek pomiędzy powstaniem schorzenia a warunkami pracy" .

Temu obowiązkowi jednostka orzecznicza I stopnia sprostała ,zaś opracowanych przez nią na użytek niniejszego postępowania dwóch orzeczeń lekarskich oraz opinii uzupełniającej z dnia [...] marca 2018 r. skarżąca spółka skutecznie nie podważyła w toku tego postępowania , nie składając w tym zakresie żadnych przeciwdowodów ani skutecznych kontrargumentów . Natomiast analiza materiału aktowego dowodzi tego ,że organy inspekcji sanitarnej obu instancji nie pomijały żadnych wątpliwości i uwag , zgłaszanych przez skarżącą spółkę , zlecając - w każdym aspekcie podnoszonym przez stronę - weryfikację dotychczasowego stanowiska wyrażonego w orzeczeniu lekarskim przez jednostkę orzeczniczo-diagnostyczną I stopnia , o czym świadczy wspomniane wyżej orzeczenie uzupełniające z dnia [...] listopada 2017r. W realiach badanej sprawy organy inspekcji sanitarnej dokonał oceny , czy wydane w sprawie dwa orzeczenie lekarskie ( z dnia [...] 01.2017r. i z dnia [...]11.2017r.) oraz opinia uzupełniająca z dnia [...] marca 2018r. wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych oraz są one wszechstronnie i przekonująco uzasadnione.

Reasumując , skoro przeprowadzone przez organy inspekcji sanitarnej postępowanie nie zawiera żadnych braków i luk w materiale dowodowym ,przeciwnie świadczy o skrupulatności i staranności w jego prowadzeniu , a następnie wyczerpującym uzasadnieniu swojego stanowiska w sprawie , to pod ich adresem nie może być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności w zakresie zgromadzenia dostatecznego materiału dowodowego , stanowiącego podstawę do poczynienia przez organy ustaleń faktycznych w sprawie . Również stanowiące podstawę materialno-prawną przepisy prawa materialnego zostały prawidłowe zastosowane przez oba organy orzekające w sprawie i właściwie interpretowane .

Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art.151 p.p.s.a.