Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1843/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 42 ust. 7 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skarg A. O., K. K., M. H.-S., B. J., L. Z., K. S., E. K., M. K., M. J., A. P., E. S., M. S. na § 4 ust. 1 oraz § 1 ust. 1 lp 3 tabeli uchwały Rady Miasta z dnia 11 lipca 2012 r., nr [....] w zakresie słów: "reedukatorzy, rehabilitanci, terapeuci, nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne", na § 4 ust. 1 oraz § 1 ust. 1 lp 3 tabeli uchwały Rady Miasta z dnia 31 sierpnia 2005 r., nr [...] w zakresie słów: "nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne", na § 4 ust. 1 oraz § 1 ust. 1 lp 3 tabeli uchwały Rady Miasta z dnia 30 sierpnia 2000 r., nr [...] w zakresie słów: "nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne" w przedmiocie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć niektórych nauczycieli oraz zasad zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w kształceniu zaocznym i w systemie kształcenia na odległość skargi oddala


UZASADNIENIE

Rada Miasta w dniach: 11 lipca 2012 r., 31 sierpnia 2005 r. i 30 sierpnia 2000 r. podjęła odpowiednio uchwały: Nr [...], Nr [...] i Nr [...] wszystkie w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli oraz zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w kształceniu zaocznym i systemie kształcenia na odległość.

W każdej z tych uchwał w § 1 ust. 1 lp 3 tabeli zawarto regulację, zgodnie z którą ustalono tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z dziećmi, młodzieżą i słuchaczami placówek kształcenia ustawicznego oraz na rzecz dzieci i ich rodzin przez nauczycieli nie wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć, według następujących norm

- w uchwale z dnia 11 lipca 2012 r., Nr [...] przyjęto obowiązkowy tygodniowy wymiar 25 godzin dla: pedagogów, psychologów, logopedów, reedukatorów, rehabilitantów, terapeutów, nauczycieli orientacji przestrzennej i nauczycieli usprawnienia widzenia oraz innych specjalistów prowadzących zajęcia specjalistyczne, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych,

- w uchwale z dnia 31 sierpnia 2005 r., Nr [...] przyjęto obowiązkowy tygodniowy wymiar 20 godzin dla: pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych, nauczycieli orientacji przestrzennej i nauczycieli usprawnienia widzenia oraz innych specjalistów prowadzących zajęcia specjalistyczne zatrudnionych w szkołach i placówkach,

- w uchwale z dnia 30 sierpnia 2000 r., Nr [...] przyjęto obowiązkowy tygodniowy wymiar 20 godzin dla: pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych, nauczycieli orientacji przestrzennej i nauczycieli usprawnienia widzenia oraz innych specjalistów prowadzących zajęcia specjalistyczne zatrudnionych w szkołach i placówkach.

W § 4 ust. 1 wskazanych wyżej uchwał zawarto regulację, zgodnie z którą "dla celów obliczania obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, przez godzinę: 1) wykładów, ćwiczeń i konsultacji należy rozumieć jednostkę 45 minut, 2) zajęć praktycznych - jednostkę 55 minut, 3) pozostałych zajęć - 60 minut".

Skargę na powyższe uchwały w części:

- § 4 ust. 1,

- § 1 ust. 1 lp 3 tabeli uchwały z dnia 11 lipca 2012 r., Nr [...] w zakresie słów: "reedukatorzy, rehabilitanci, terapeuci, nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne"

- § 1 ust. 1 lp 3 tabeli uchwały z dnia 31 sierpnia 2005 r., Nr [...] w zakresie słów: "nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne",

- § 1 ust. 1 lp 3 tabeli uchwały z dnia 30 sierpnia 2000 r., Nr [...] w zakresie słów: "nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne"

złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. O., K. K., M. H.- S., B. J., L. Z., K. S., E. K., M. K., M. J., A. P., E. S., M. S. reprezentowani przez radcę prawnego D. D.

Wskazanym wyżej uchwałom w zaskarżonej części zarzucono:

1) naruszenie art. 94 Konstytucji RP przez:

- wydanie uchwał z przekroczeniem upoważnienia zawartego w art. 42 ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, przez objęcie skarżących zakresem przedmiotowym uchwał, a następnie podwyższenie obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami albo na ich rzecz (pensum) dla nauczycieli określonych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela to jest dla nauczycieli: reedukatorów, rehabilitantów (w uchwale z 2012 r.), terapeutów (w uchwale z 2012 r.), nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawnienia widzenia oraz innych specjalistów prowadzących zajęcia specjalistyczne, którzy realizują pensum w szkołach specjalnych, które wchodzą w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego;

- wydanie uchwał z przekroczeniem upoważnienia zawartego w art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela polegającego na określeniu w § 4 ust. 1 uchwały godzinnego wymiaru zajęć podczas, gdy zakresem przedmiotowym upoważnienia zawartego w art. 42 ust. 3 pkt 7 Karty Nauczyciela jest ustalenie wyłącznie tygodniowego wymiaru zajęć.

2) naruszenie art. 42 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela przez objęcie skarżących zakresem przedmiotowym uchwał i podwyższenie skarżącym pensum z 18 godzin do 20 godzin, a od 1 września 2012 r. do 25 godzin tygodniowo, podczas gdy wymiar pensum skarżących jest określony w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela i wynosi 18 godzin tygodniowo, ponieważ skarżący są nauczycielami zatrudnionymi w szkole specjalnej na stanowiskach: reedukator, rehabilitant (w uchwale z 2012 r.), terapeuta (w uchwale z 2012 r.), nauczyciel orientacji przestrzennej, nauczyciel usprawnienia widzenia w szkołach specjalnych, które wchodzą w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności:

- uchwały Rady Miasta z dnia 11 lipca 2012 r., Nr [...] w części § 1 ust. 1 lp 3 tabeli w zakresie słów: "reedukatorzy, rehabilitanci, terapeuci, nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne" oraz w zakresie § 4 ust. 1,

- uchwały Rady Miasta z dnia 31 sierpnia 2005 r., Nr [...] w części § 1 ust. 1 lp 3 tabeli w zakresie słów: "nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne" oraz w zakresie § 4 ust. 1,

- uchwały Rady Miasta z dnia 30 sierpnia 2000 r., Nr [...] w części § 1 ust. 1 lp 3 tabeli w zakresie słów: "nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne" oraz w zakresie § 4 ust. 1.

Skarżący wnieśli również o zasądzenie od organu na rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, a także kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34,00 zł w postępowaniu o usunięcie naruszeń przed Radą Miasta i w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.

Skarga została poprzedzona wezwaniem Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa wskazanymi wyżej regulacjami zaskarżonych uchwał.

W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że są zatrudnieni na podstawie aktu mianowania oraz umowy o pracę w Specjalistycznym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących [...] w K przy ul. T w K. Wszyscy skarżący są zatrudnieni jako: nauczyciele orientacji przestrzennej, nauczyciele usprawnienia widzenia (terapia widzenia), nauczyciel brajla, nauczyciele rehabilitanci (gimnastka korekcyjna) oraz nauczyciel wczesnego wspomagania rozwoju dzieci.

Wskazano, że wymiar pensum skarżących E. S. (nauczyciel rewalidacji), B. J. (nauczyciel rewalidacji brajl) i E. S. (nauczyciel wczesnego wspomagania rozwoju dzieci) został również podniesiony na mocy zaskarżonych uchwał, co oznacza, że organ traktuje je jako specjalistów, którzy prowadzą inne zajęcia specjalistyczne. Pomimo tego, że tylko uchwała z 2012 r. wprost odnosi się do wymiaru pensum rehabilitantów i terapeutów, to już od 2000 r. skarżącym, którzy zajmują stanowisko nauczyciela rehabilitacji (gimnastyki korekcyjnej) zostało podniesione pensum do 20 godzin tygodniowo (najprawdopodobniej zostało przyjęte, że skarżący są innymi specjalistami, prowadzącymi zajęcia specjalistyczne).

Skarżący realizują swoje pensum w szkołach, które wchodzą w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K. Zgodnie ze statutem Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących [...] w K ośrodek szkolno-wychowawczy składa się z: 1) Szkoły Podstawowej nr [...] Specjalnej, 2) Gimnazjum nr [...], 3) Technikum nr [...] Specjalne, 4) Zasadniczej Szkoły Zawodowej Nr [...] Specjalnej, 5) Szkoły Przysposabiającej do Pracy Nr [...] Specjalnej, 6) Zaocznej Policealnej Szkoły Specjalnej, 7) Szkoły Muzycznej I Stopnia; 8) Internatu.

Na podstawie sporządzonego przez Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących [...] w K arkusza organizacyjnego szkoły na rok 2012/2013, który został zatwierdzony przez Prezydenta Miasta, skarżący począwszy od 1 września 2012 r. prowadzą zajęcia dydaktyczne (zajęcia rewalidacyjne) w wymiarze pensum 25 godzin tygodniowo. Wymiar pensum skarżących po dniu 1 września 2012 r. jest więc taki sam jak wymiar pensum ustalony w uchwale Rady Miasta z dnia 11 lipca 2012 r. Podwyższony wymiar pensum wynika z porozumienia zmieniającego umowę o pracę skarżącej M. K. z dnia 12 września 2012 r., w którym ustalono, że pensum skarżącej M. K. wynosi 25 godzin tygodniowo. Skarżący również wskazali, że najprawdopodobniej w okresie między 2000 r. a 2005 r. wymiar ich pensum został podniesiony z 18 godzin do 20 godzin tygodniowo, który odpowiadał wymiarowi pensum określonemu w uchwałach Rady Miasta z dnia 30 sierpnia 2000 r. i z dnia 31 sierpnia 2005 r.

Skarżący podnieśli, że Rada Miasta na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela podjęła odpowiednio w dniu 30 sierpnia 2000 r., 31 sierpnia 2005 r. i 11 lipca 2012 r. uchwały w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli oraz zasad zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w kształceniu zaocznym i w systemie kształcenia na odległość. Zgodnie z § 1 ust. 1 uchwał ich przedmiotem jest: "tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć faktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z dziećmi, z młodzieżą i słuchaczami placówek kształcenia ustawicznego oraz na rzecz dzieci i ich rodzin przez nauczycieli niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć".

W uchwale z dnia 30 sierpnia 2000 r. podwyższono z 18 godzin do 20 godzin wymiar pensum m.in. dla nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawnienia widzenia oraz dla innych specjalistów. W dniu 31 sierpnia 2005 r. Rada Miasta podjęła uchwałę, w której ponownie ustaliła, że pensum dla nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawnienia widzenia i dla innych specjalistów wynosi 20 godzin tygodniowo. W dniu 11 lipca 2012 r. Rada Miasta podjęła uchwałę, w której ustaliła wymiar pensum w wysokości 25 godzin tygodniowo dla pedagogów, psychologów, logopedów, reedukatorów, rehabilitantów, terapeutów, nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawniania widzenia oraz dla innych specjalistów prowadzących zajęcia specjalistyczne, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych.

Od 2000 r. w uchwałach określono także godzinny wymiar zajęć dydaktycznych i ustalono, że przez godzinę wykładów, ćwiczeń i konsultacji należy rozumieć jednostkę 45 minut, przez godzinę zajęć praktycznych: jednostkę 55 minut; a przez godzinę pozostałych zajęć dydaktycznych: 60 minut.

Skarżący podnieśli, że zgodnie z art. 42 Karty Nauczyciela czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć niej może przekraczać 40 godzin na tydzień. Na podstawie art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela w ramach czasu pracy, o którym mowa w art. 42 ust. 1 Karty, oraz ustalonego wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest realizować:

1) zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w wymiarze określonym w ust. 3 lub ustalonym na podstawie ust. 4a albo ust. 7 ("pensum");

2) inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów, z tym, że w ramach tych zajęć:

a) nauczyciel szkoły podstawowej i gimnazjum, w tym specjalnych, jest zobowiązany prowadzić zajęcia opieki świetlicowej lub zajęcia w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem godzin przeznaczonych na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 2 godzin w tygodniu,

b) nauczyciel szkoły ponadgimnazjalnej, w tym specjalnej, jest zobowiązany prowadzić zajęcia w ramach godzin przeznaczonych ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem godzin przeznaczonych na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 1 godziny w tygodniu;

3) zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.

Podano, że zgodnie z art. 42 ust. 3 Karty tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami i wychowankami albo na ich rzecz, nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć ustalono dla "nauczycieli: przedszkoli specjalnych, szkół podstawowych, gimnazjów, szkół specjalnych, liceów ogólnokształcących, przedmiotów teoretycznych w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe, w tym w szkołach specjalnych i szkolenia rzemieślniczego w schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych, przedmiotów teoretycznych na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, przedmiotów artystycznych i ogólnokształcących w szkołach artystycznych i innych placówkach kształcenia artystycznego" w wymiarze 18 godzin.

Na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela organ prowadzący szkołę może określić tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty, nauczycieli szkół, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a karty nauczyciela, nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli kolegiów, pracowników służb społecznych, nauczycieli kształcenia na odległość, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym, obowiązkowym wymiarze godzin, pedagogów, psychologów, logopedów, radców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy o systemie oświaty, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość.

W konsekwencji zakres podmiotowy upoważnienia do ustalania pensum przez organ prowadzący szkołę dotyczy dwóch kategorii osób. W pierwszej kolejności są to nauczyciele szkół niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty. Druga kategoria dotyczy pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych, zarówno zatrudnionych jako nauczyciele, jak i specjaliści. Oznacza to, że wymiar pensum nauczycieli: usprawnienia widzenia, orientacji przestrzennej, nauczycieli rehabilitantów, nauczycieli reedukatorów, którzy są zatrudnieni w szkołach wymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela, nie jest objęty upoważnieniem określonym w art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty.

W ocenie skarżących ustalenie zakresu podmiotowego uchwał jest możliwe w dwóch wariantach.

Można bowiem twierdzić, że uchwały dotyczą tylko takich nauczycieli, którzy nie zostali wymienieni w art. 42 ust. 3 l.p. 3 Karty Nauczyciela, a którzy zajmują stanowiska nauczycieli: reedukatorów, terapeutów, rehabilitantów, nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawniania widzenia oraz dla innych specjalistów. Przy takim założeniu uchwała dotyczy tylko takich nauczycieli, którzy nie są zatrudnieni w przedszkolach specjalnych, szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach specjalnych, liceach ogólnokształcących, liceach profilowanych i liceach uzupełniających, a także tych którzy nie są nauczycielami przedmiotów teoretycznych w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe, w tym w szkołach specjalnych i nauczycielami szkolenia rzemieślniczego w schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych, nauczycielami przedmiotów artystycznych i ogólnokształcących w szkołach artystycznych i innych placówkach kształcenia artystycznego. Taki wariant rozumienia zakresu podmiotowego uchwal znajduje oparcie w jednoznacznej treści § 1 ust. 1 uchwał, z którego wynika, że uchwały dotyczą wymiaru pensum nauczycieli niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela. Można więc twierdzić, że skoro skarżący są zatrudnieni jako nauczyciele usprawniania widzenia, nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele rehabilitanci w szkołach specjalnych, które wchodzą w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K, to tym samym należą do kategorii nauczycieli, którzy zostali wymienieni w katalogu określonym w art. 42 ust. 3 Karty. W konsekwencji, że pensum skarżących wynika bezpośrednio z art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela i wynosi 18 godzin. Z tej przyczyny pensum skarżących nie może być regulowane w uchwałą wydaną na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty.

Zaproponowana wyżej wykładania jest sprzeczna z dotychczasową praktyką stosowaną przez Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych Słabowidzących w K, a także Gminę jako organu prowadzącego szkołę, a także z praktyką Prezydenta Miasta, który zatwierdzał arkusze organizacyjne Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K określający pensum skarżących na poziomie 20 godzin i 25 godzin, więc w wymiarze wynikającym bezpośrednio z uchwał.

Skarżący podnieśli, że dotychczasowa praktyka Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidowych i Słabowidzących w K oraz Gminy jako organu prowadzącego szkołę uzasadnia pogląd, że uchwały regulują pensum wszystkich nauczycieli: pedagogów, psychologów, logopedów, reedukatorów, rehabilitantów, terapeutów, nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawniania widzenia oraz dla innych specjalistów prowadzących zajęcia specjalistyczne, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, a więc mimo jednoznacznego brzemienia § 1 ust. 1 uchwały, także tych, którzy zostali wymienieni w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela. Przyjęcie za prawidłową drugą przedstawioną wykładnię oznacza, że uchwały regulują wymiar pensum nauczycieli określonych w art. 42 ust. 3 Karty. Przy takim rozumieniu uchwały należy uznać, że doszło do rażącego naruszenia art. 42 ust. 3 w związku z art. ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela.

Podniesiono, że pogląd o rażącym naruszeniu prawa przez uchwały jest uzasadniony w kontekście dwóch rozstrzygnięć nadzorczych wydanych przez Wojewodę Z w dniu 14 sierpnia 2012 r. i w dniu 16 sierpnia 2012 r., w których stwierdził on nieważność w części uchwały Rady Miasta K z dnia 25 czerwca 2012 r. Nr [...] oraz uchwały Rady Gminy D z 28 czerwca 2012 r., Nr [...] w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć niektórych nauczycieli niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela. Wskazano, że obie uchwały będące przedmiotem rozstrzygnięć nadzorczych jako swój zakres podmiotowy wskazywały nauczycieli niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela.

W ocenie skarżących zajęcia rewalidacyjne są zajęciami dydaktycznymi, które zostały określone w art. 42 ust. 2 pkt 1 Karty. Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 12 marca 2010 r. II PK 279/09 zajęcia rewalidacyjne jak i wyrównawczo-dydaktyczne wchodzą w skład pensum nauczycieli. Nauczycieli zajęć edukacyjnych prowadzących zajęcia rewalidacyjne lub rewalidacyjno-wychowawcze obowiązuje pensum określone w lp 3 tabeli zawartej w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela.

W treści art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty ustawodawca wskazał, że określenie wymiaru pensum przez organ prowadzący może dotyczyć m.in. nauczycieli niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela, a także pedagogów, logopedów oraz doradców zawodowych. Tym samym organ powołując się na art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela jako podstawę prawną do wydania uchwały w przedmiocie ustalenia 25 godzinnego obowiązkowego tygodniowego wymiaru pensum nauczycieli: reedukatorów, terapeutów, rehabilitantów, nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawniania widzenia oraz dla innych specjalistów prowadzących zajęcia specjalistyczne, w sposób oczywisty wyszedł poza upoważnienie ustawowe określone w art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela.

Powyższe stanowisko znajduje w ocenie skarżących potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Powołano się na stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 25 lutego 2011 r., I SA/Wa 2039/2009.

Zdaniem skarżących Rada Miasta rażąco naruszyła art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela w związku z art. 42 ust. 3 Karty, a także art. 94 Konstytucji RP. Skutkiem wydania uchwał z naruszeniem prawa jest podwyższenie wymiaru pensum dla nauczycieli: reedukatorów i terapeutów, rehabilitantów, nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawniania widzenia oraz dla innych specjalistów.

Jako uzasadnienie zarzutów dotyczących § 4 ust. 1 przedmiotowych uchwał wskazano, że Rada Miasta przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego określonego w art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela w zakresie ustalenia definicji godzin wymiaru zajęć dydaktycznych. Zgodnie z § 4 ust. 1 uchwał: "Dla celów obliczania obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych przez godzinę: 1) wykładów, ćwiczeń i konsultacji należy rozumieć - jednostkę 45 minut; 2) zajęć praktycznych - jednostkę 45 minut, 3) pozostałych zajęć - 60 minut.

Wprowadzenie do uchwał definicji godziny pensum stanowi nieuzasadnione wyjście poza zakres przedmiotowy upoważnienia ustawowego, ponieważ na podstawie art. 42 ust. 3 pkt 7 Karty organ prowadzący szkołę może określić wysokość tygodniowego pensum, a tym samym organ prowadzący szkołę nie ma uprawnień do określania godzinnego wymiaru pensum.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący zawarli polemikę ze stanowiskiem Prezydenta Miasta przedstawionym w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazali, że Prezydent Miasta w piśmie z dnia 31 października 2012 r. podał, że w art. 42 ust 3 Karty Nauczyciela nie zostały wymienione specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, a więc zgodnie z art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin skarżących może ustalać rada gminy.

W ocenie skarżących uznanie za prawidłowe stanowiska Prezydenta Miasta prowadzi do trudnego do zaakceptowania wniosku, że szkoły specjalne wchodzące w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego tracą status szkoły specjalnej, a nauczyciele, którzy w szkołach specjalnych realizują swoje pensum, faktycznie nie realizują pensum w szkole specjalnej tylko dlatego, że szkoła specjalna wchodzi w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego. Zgodnie z § 24 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego wchodzi co najmniej jedna z następujących szkół: 1) szkoła podstawowa specjalna; 2) gimnazjum specjalne; 3) szkoła ponadgimnazjalna specjalna.

Każda ze szkół wchodząca w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących posiada odrębny statut i własną strukturę organizacyjną (odrębny arkusz organizacyjny, rada pedagogiczna etc.). Szkoły, które wchodzą w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego nie tracą swojego statusu szkoły specjalnej z tego powodu, że wchodzą w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego. Co więcej, z § 24 ust. 1 Rozporządzenia wynika jednoznacznie, że specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy w swojej strukturze organizacyjnej musi mieć przynajmniej jedną ze szkół specjalnych.

Podniesiono, że szkoły specjalne zostały wymienione w art. 42 ust. 3 Karty, co oznacza, że nauczyciele, którzy realizują pensum w szkole specjalnej podlegają Karcie Nauczyciela. Brak jest podstaw dla przyjęcia, że art. 42 ust. 3 Karty określa wymiar pensum nauczycieli realizujących pensum wyłącznie w takich szkołach specjalnych, które nie wchodzą w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego. Ustawodawca posługuje się pojęciem "szkoły specjalne" bez bliższego oznaczenia, a zatem lege non distinguente pojęcie "szkoły specjalne" użyte przez ustawodawcę w art. 42 ust. 3 obejmuje zarówno "samodzielne" szkoły specjalne, ale również szkoły specjalne, które wchodzą w skład specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych.

Skarżący podali, że w uchwale nr [...] Rady Miasta z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie ustalania planu sieci szkół specjalnych, dla których organem prowadzącym jest Gmina oraz szkół specjalnych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne inne niż Gmina, organ przyjął, że Szkoła Podstawowa Specjalna Nr [...], Gimnazjum Specjalne nr [...], Technikum Specjalne Nr [...], które wchodzą w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących, są włączone odpowiednio do planu sieci szkół podstawowych specjalnych, planu sieci gimnazjów specjalnych, a także do planu sieci szkół ponadgimnazjalnych specjalnych.

Dodatkowo podniesiono, że uprawnienia skarżących są tożsame z uprawnieniami nauczycieli szkół specjalnych, m.in. w zakresie wynagrodzenia. Ponadto, uczniowie szkół specjalnych wchodzących w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących, podobnie jak inni uczniowie szkół specjalnych są kierowani do szkół na podstawie orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogocznej o potrzebie kształcenia specjalnego, uczniowie są dowożeni bezpłatnie do szkoły (na podstawie art. 17 st. 3a w związku z art. 71 b ustawy o systemie oświaty), uczniom zwracane są koszty zakupu podręczników. Koszty dowozu ponosi Gmina. Ośrodek posiada internat zapewniający opiekę całodobową. Liczba dzieci w zespole klasowym jest określona przez rozporządzenie dotyczące nauczania dzieci w szkole specjalnej.

Co istotne, nauczyciele prowadzący zajęcia edukacyjne w zakresie nauki przedmiotu w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym są zobligowani do realizowania tzw. godzin karcianych, które zostały określone w art. 42 ust. 1 pkt 2 lit.a Karty Nauczyciela, zgodnie z którym ramach czasu pracy, o którym mowa w ust. 1, oraz ustalonego wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest realizować inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów, z tym że w ramach tych zajęć nauczyciel szkoły podstawowej i gimnazjum, w tym specjalnych, jest obowiązany prowadzić zajęcia opieki świetlicowej lub zajęcia w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem godzin przeznaczonych na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 2 godzin w tygodniu. Skarżący oświadczyli, że według ich najlepszej wiedzy nauczyciele zatrudnieni w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Niewidomych i Słabowidzących prowadzą zajęcia opieki świetlicowej w wymiarze 2 godzin w tygodniu, pomimo że art. 42 ust. 1 pkt 2 lit. a Karty przewiduje, że godziny karciane mają być realizowane wyłącznie przez nauczycieli szkoły podstawowej i gimnazjum, w tym specjalnych, a nie przez nauczycieli specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych.

Powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie w ocenie skarżących, że status nauczycieli realizujących pensum w szkołach specjalnych, które wchodzą w skład specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych jest taki sam jak status nauczyciel realizujących pensum w szkołach specjalnych, które nie wchodzą w skład specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych. Należy więc uznać, że wymiar pensum nauczycieli, którzy realizują pensum w szkołach specjalnych, które wchodzą w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, wynika z art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela i wynosi 18 godzin tygodniowo.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie.

Zdaniem strony przeciwnej skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podejmowane przez Radę Miasta począwszy od 2000 r. uchwały w przedmiocie wymiaru godzin zajęć nauczycieli są prawidłowe, zgodne z przepisami ustawowymi i w żadnym razie nie przekraczają upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. Nigdy tez nie zostały zakwestionowane przez Biuro Prawne Wojewody i nie były przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego.

Podano, że zaskarżona uchwała poprzedzona była rozporządzeniem MEN z dnia 18.06.1997r w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć niektórych nauczycieli oraz zasad zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w kształceniu zaocznym i w systemie kształcenia na odległość (Dz. U. Nr 67 poz. 425). Niniejsze rozporządzenie o identycznym tytule jak zaskarżone uchwały zostało uchylone z dniem 1 stycznia 1999 r., kiedy to kompetencje ustalania pensum dla pewnej grupy nauczycieli zostały przekazane organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego prowadzącym szkoły i placówki na mocy art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela.

W uchwałach z 2000 r. i 2005 r. podjętych przez Radę Miasta znalazły się zapisy, które dotychczas były w uchylonym rozporządzeniu, kiedy to ustawowo Minister Edukacji w porozumieniu z ministrami innych resortów na podstawie art 42 ust. 9 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania niniejszego rozporządzenia (tj. Dz.U z 1997 r., Nr 56, poz. 357) ustalał pensum dla niektórych nauczycieli. Rada tworząc pierwsza uchwałę, jak i następne opierała się konstruując akty prawa miejscowego na upoważnieniu z art. 42 ust. 7 pkt 3 jak również na zapisach, regulacjach, słownictwie a także wymiarze godzin z rozporządzenia z 18.06.1997 r.

W uchwale z dnia 30 sierpnia 2000 r. oraz 31 sierpnia 2005 r. w § 1 ust. 1 w tabeli w poz.3 znaleźli się: pedagodzy, psycholodzy, logopedzi, doradcy zawodowi, nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia, a także inni specjaliści prowadzący zajada specjalistyczne zatrudnieni w szkołach i placówkach, czyli ci sami, którzy w rozporządzeniu zostali wymienieni w § 1 ust. 1 poz. 4 tabeli i dla których już wtedy ustawodawca przewidział wyższą normę czasu, a mianowicie nie 18 godzin a 20, co wskazuje, że nie miał do nich i wtedy zastosowania art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela, który wtedy również obowiązywał i dla nauczycieli zatrudnionych m.in. w szkołach specjalnych przewidywał tygodniowe pensum w wysokości 18 godzin. Tak więc Rada kontynuowała jedynie zasady dotąd istniejące i wprowadzone bezpośrednio przez ustawodawcę.

Również w niniejszym rozporządzeniu, co jest przedmiotem skargi, ustawodawca w celach posiłkowych dla obliczania obowiązkowego wymiaru godzin zajęć przyjął ile minut dla jakich celów należy uznać za "godzinę" i tak było to odpowiednio 45 minut, 55 minut i 60 minut. Rada tylko powieliła te zapisy w swoich uchwałach. Zupełnie zrozumiałym jest, że jeśli istniały już sprawdzone zasady i regulacje w zakresie pensum dla nauczycieli to niecelowe i ryzykowne byłoby wymyślanie nowych, zamiast posłużyć się już wcześniej obowiązującymi i sprawdzonymi, które w dodatku nie zostały uznane za niezgodne z prawem. Dopiero w uchwale z dnia 11 lipca 2012 r. w tabeli w poz. 3 oprócz dotychczas wymienionych nauczycieli pojawili się jeszcze inni specjaliści: reedukatorzy, rehabilitanci i terapeuci, dla których to nauczycieli ustalono obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin na 25, zamiast dotychczasowych 20 godzin.

Podstawą do dokonania powyższych zmian w ostatniej uchwale, a to w zakresie innych jeszcze nauczycieli specjalistów oraz podwyższenia wymiaru godzin dla tej grupy nauczycieli były wyroki sądów administracyjnych, które rozpatrywały skargi na uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, które ustaliły wyższy wymiar pensum, niż wynikający z art. 42 ust.3 KN dla nauczycieli specjalistów takich jak: pedagodzy, psycholodzy, logopedzi, reedukatorzy, terapeuci, rehabilitanci, doradcy zawodowi, zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty. W jednej z takich spraw dotyczącej uchwały Rady Miasta L, która ustalała wyższy wymiar dla ww. nauczycieli specjalistów: logopedów, reedukatorów, terapeutów, rehabilitantów, pedagogów, psychologów i doradców zawodowych sprawę dwukrotnie rozpatrywał WSA w Warszawie, co było wynikiem uwzględnienia skargi kasacyjnej Rady Miasta, kiedy to NSA uznał, iż wskazana przez WSA w Warszawie przyczyna nieważności uchwały Rady Miasta L jest wynikiem błędnej wykładni przepisów art. 42 ust. 3 i ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela, Rada Miasta była bowiem uprawniona w świetle art. 42 ust. 7 pkt 3 KN do określenia w drodze uchwały tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć zatrudnionych w szkołach i przedszkolach na stanowiskach wymienionych w tym przepisie (wyrok NSA z dnia 5 października 2011 r., I OSK 1194/11). W wyroku zapadłym następnie w niniejszej sprawie przed WSA w Warszawie w dniu 14.02.2012 r. II SA/Wa 2771/11 sąd uznał, iż skoro określony w art.42 ust. 1 KN czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zająć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień, to przyjęty przez radę miasta obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć dla nauczycieli specjalistów, który nie przekracza wskazanej ilości godzin, nie może świadczyć o łamaniu zasady równości, określonej w art. 32 Konstytucji RP oraz zasady sprawiedliwości społecznej, wyrażonej w art. 2 Konstytucji.

Sprawa pensum dla nauczycieli-specjalistów została ostatecznie potwierdzona uchwalą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21.03.2012r III PZP 2/12, który w sentencji uchwały orzekł, iż tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli pedagogów, psychologów, logopedów i doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych wymienionych w art. 42 ust. 3 lp 3 KN określa na podstawie art. 42 ust. 7pkt 3 KN organ prowadzący szkołę lub placówkę.

W ocenie organu zarzuty skargi nie znajdują oparcia w orzecznictwie sądowym i uchwale SN w składzie 7 sędziów, co tym samym oznacza, że uchwały Rady Miasta nie zostały podjęte z rażącym naruszeniem prawa.

Zaznaczono przy tym, że regulacje art. 1 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela jak również art. 9a ust. 1 i art. 10 nie wskazują, jakich nauczycieli te przepisy dotyczą, co oznacza, że w myśl art. 3 pkt 1 ustawy przepisy te mają zastosowanie do wszystkich nauczycieli, a więc i do wychowawców, ale także do pedagogów, psychologów logopedów i innych nauczycieli specjalistów. W związku z tymi przepisami nauczycielom tym nadaje się stopnie awansu zawodowego. Wszyscy nauczyciele specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne wymienieniem w § 1 ust. 1 w poz. 3 tabeli w zaskarżonych uchwałach są nauczycielami, w związku z czym nie jest możliwe ich zatrudnianie w publicznych szkołach i placówkach jako nie nauczycieli.

Skarżący nauczyciele są nauczycielami-specjalistami zatrudnionymi w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących, w którym praca wymaga specjalistycznych uprawnień, a ich praca różni się od pracy nauczycieli w zwykłych szkołach i wykracza poza standardowe ramy normalnych obowiązków. Charakterystyczne dla ich pracy jest to, iż poświęcają się głównie dzieciom i młodzieży, którzy od rówieśników różnią się pod kątem sprawności intelektualnej i psychicznej, mają też problemy adaptacyjne lub wręcz przejawiając postawy aspołeczne. Nauczyciele skarżący uchwałę, która była przedmiotem powyżej opisanych rozważań sądów administracyjnych podkreślali, że jest to krzywdzące, iż ich czas pracy ma być wyższy od wymiaru pracy innych nauczycieli, który wynika z art. 42 ust. 3 ustawy. Dotychczasowy ich wymiar podobnie jak w zaskarżonych uchwałach Rady Miasta wynosił 20 godzin. Sąd jednak nie podzielił tej argumentacji, jakkolwiek ewidentnie widać, iż nauczyciele-specjaliści za to, że są specjalistami czyli mają dodatkowe predyspozycje i musieli się dodatkowo kształcić np. w zakresie logopedii wykonując pracę w szkołach i placówkach mogą być na mocy uchwały organu stanowiącego zobowiązani do pracy w wyższym wymiarze. Takie jednak zasady przyjął ustawodawca, a rada gminy co najwyżej tylko korzysta z uprawnień jakie dają jej przepisy prawa, przy czym zatrudnianie specjalistów w takiej placówce w jakiej pracują skarżący jak również w wielu innych szkołach i placówkach wynika z ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty, która reguluje kształcenie specjalne dzieci i młodzieży oraz m.in. rozporządzeń wykonawczych do ustawy o systemie oświaty, ustawy z dnia 19.08.1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, choćby takich jak: rozporządzenie MEN z dnia 17.11.2010 r. w sprawie udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. Nr 228 p0z.1487), rozporządzenie MEN z dnia 30.01.1997 r. w sprawie organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim (Dz. U. Nr 14 poz. 76).

Organ podał, że powołane w skardze rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Z nie stanowią prawa i nie wiadomo też czy się ostaną, jeśli sprawa zawiśnie przed sądem. Bliższy miejscowo zarówno stronie skarżącej jak i przeciwnej Wojewoda nie dopatrzył się uchybień i naruszenia prawa w zaskarżonych uchwałach, chociaż ostatnia z nich podejmowana była w tym samym okresie, co uchwała Rady Miasta K i D, na które powołują się skarżący.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących, że w przedmiotowych uchwałach organ stanowiący nieprawidłowo ustalił wymiar godzin, skoro ustawodawca w art. 42 ust. 7 pkt 3 KN posługuje się sformułowaniem "określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin". Taki tygodniowy wymiar został określony przez Radę, co znajduje odzwierciedlenie zarówno w tytule samej uchwały, w brzmieniu § 1, jak również w tabelce umieszczonej w § 1, o nagłówku "Obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin", co odpowiada dyspozycji zawartej z ustawie. Natomiast wyjaśnienie i doprecyzowanie co rozumiemy pod godziną i ile ona ma minut w zależności od rodzaju zajęć nie stoi w sprzeczności z dyspozycją z art. 42 ust. 7 pkt 3 KN, a tylko odzwierciedla specyfikę szkolną.

Zauważono, że zgodnie bowiem z brzmieniem art. 42 ust. 7 pkt 3 KN organ prowadzący szkołę lub placówkę określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3 przepisu. W art. 42 ust. 3 poz. 3 w tabeli wymienione zostały szkoły specjalne, które wchodzą w skład Ośrodka, w którym zatrudnieni są nauczyciele. Należy jednak mieć na względzie, że ustawodawca zarówno w Karcie Nauczyciela, jak również w ustawie o systemie oświaty rozróżnia szkoły specjalne działające samoistnie od tych, które wchodzą w skład zespołów szkół, a przede wszystkim Ośrodków, co wiąże się z odpowiednim stosowaniem odmiennych przepisów i regulacji prawnych. W wyżej powołanym przepisie w tabeli w pozycji 8 ustalono pensum godzin dla wychowawców w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych na poziomie 24 godzin, gdy tymczasem wychowawcy w szkołach mają pensum 18 godzin.

Praca w niektórych placówkach i ośrodkach specjalistycznych wymaga większego nakładu pracy zatrudnionych tam osób, w tym wychowawców, ale również nauczycieli-specjalistów, których zakres zadań, obowiązków i sposób ich realizowania znacznie odbiega od pracy typowego nauczyciela w zwykłej szkole. Taki chyba cel przyświecał ustawodawcy już wiele lat temu, gdy w ustawie Karta Nauczyciela i wydanym na podstawie art. 42 ust. 9 Karty rozporządzeniu wprowadził różne wymiary pensum dla nauczycieli w zależności od tego gdzie pracują i jakimi są nauczycielami. Przez lata idea ta była kontynuowana po uchyleniu rozporządzenia z 1997 r. przez jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwał, co nigdy nie było kwestionowane. Dopiero gdy wymiar czasu pracy wzrósł do 25 godzin spotkało się to z reakcją, jakkolwiek wymiar tygodniowego obowiązkowego pensum nie został podniesiony do maksymalnego poziomu 40 godzin.

Zdaniem organu zaskarżona uchwała jest prawidłowa, nie narusza przepisów ustawowych i nie została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, co potwierdzają wyczerpująco przytoczone powyżej orzeczenia sądów administracyjnych.

W piśmie procesowym z dnia 14 stycznia 2013 r. skarżący ustosunkowali się do stanowiska organu oraz wnieśli o połączenie na podstawie art. 111 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw ze skarg na wszystkie trzy wyżej wskazane uchwały jako spraw pozostających ze sobą w związku.

Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie nie chodzi o zakwestionowanie uprawnienia do regulowania pensum nauczycieli pedagogów, logopedów i psychologów, ale nauczycieli orientacji przestrzennej i nauczycieli usprawniania widzenia oraz innych nauczycieli prowadzących zajęcia specjalistyczne.

Skarżący powołali się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 grudnia 2012 r., III SA/Kr 1107/02 podnosząc, że katalog pracowników, dla których organ prowadzący może samodzielnie w drodze uchwały ustalać wymiar pensum na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela stanowi katalog zamknięty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności określenia wymaga przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie. Ustalenie przedmiotu zaskarżenia ma istotne znaczenie, gdyż jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie "w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot" (uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104).

Skarżący reprezentowani przez fachowego pełnomocnika wnieśli skargę na uchwały Rady Miasta: z dnia 11 lipca 2012 r., Nr [...], z dnia 31 sierpnia 2005 r., Nr [...] i z dnia 30 sierpnia 2000 r., Nr [...] w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli oraz zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w kształceniu zaocznym i systemie kształcenia na odległość w zakresie § 4 ust. 1 każdej z tych uchwał oraz w części:

- § 1 ust. 1 lp 3 tabeli uchwały z dnia 11 lipca 2012 r., Nr [...] w zakresie słów: "reedukatorzy, rehabilitanci, terapeuci, nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne"

- § 1 ust. 1 lp 3 tabeli uchwały z dnia 31 sierpnia 2005 r., Nr [...] w zakresie słów: "nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne",

- § 1 ust. 1 lp 3 tabeli uchwały z dnia 30 sierpnia 2000 r., Nr [...] w zakresie słów: "nauczyciele orientacji przestrzennej i nauczyciele usprawnienia widzenia oraz inni specjaliści prowadzący zajęcia specjalistyczne".

Przedmiotem zaskarżenia są zatem wyłącznie wskazane wyżej części uchwał Rady Miasta: z dnia 11 lipca 2012 r., Nr [...], z dnia 31 sierpnia 2005 r., Nr [...] i z dnia 30 sierpnia 2000 r., Nr [...] w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli oraz zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w kształceniu zaocznym i systemie kształcenia na odległość.

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi).

Nie budzi wątpliwości, że przedmiotowe uchwały w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli oraz zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w kształceniu zaocznym i systemie kształcenia na odległość są uchwałami z zakresu administracji publicznej.

Skarżący dopełnili również wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżonymi następie częściami przedmiotowych uchwał, występując z takim wezwaniem, które wpłynęło na dziennik podawczy Urzędu Miasta w dniu 2 października 2012 r.

Uwzględniając treść art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 (sygn. akt: II OPS 2/07) wyjaśniającą powyższy przepis, w związku z rozbieżnościami orzecznictwa w zakresie jego stosowania, a także okoliczność, że Rada Miasta w przewidzianej dla organów kolegialnych formie, tj. w formie uchwały nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie skarżących, należy stwierdzić, że skarga na wskazane wyżej części uchwał Rady Miasta : z dnia 11 lipca 2012 r., Nr [...], z dnia 31 sierpnia 2005 r., Nr [...] i z dnia 30 sierpnia 2000 r., Nr [...] w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli oraz zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w kształceniu zaocznym i systemie kształcenia na odległość została złożona w terminie.

Konieczne stało się w następnej kolejności zbadanie legitymacji skarżących do zaskarżenia przedmiotowych uchwał. Zasygnalizować należy, że badanie czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę lub zarządzenie organu gminy dotyczące sprawy z zakresu administracji publicznej jest do tego uprawniony następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a nie na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04, LEX nr 171196).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 2). Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/2004, Wokanda 2005 r. Nr 7-8, str. 69, St. Prutis "Ochrona samodzielności gminy jako jednostki samorządu terytorialnego", Wyd. NSA 2005, str. 367). Podkreślić należy, że przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114). Jak podkreślono w orzecznictwie, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).

Niewątpliwie zatem przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtowany jest na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) uchwały w przedmiocie miejscowego planu. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004 r., II SA/Bk 364/04, Lex nr 173736). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, przeto w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04, LEX nr 171196, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r., II OSK 1127/05, LEX nr 194894). O powodzeniu skargi z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przesądza wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być bezpośredni i realny (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., I OSK 715/05, LEX nr 192482, por. też wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., II SA 1410/01, Lex nr 53376, postanowienie NSA z dnia 9 listopada 1995 r., II SA 1933/95, publ.: ONSA z 1996 r., nr 4, poz. 170, wyroki WSA w Białymstoku z dnia 4 maja 2006 r., II SA/Bk 764/06 i II SA/Bk 763/05, publ.: strona internetowa NSA).

Interes prawny skarżących, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r. w spr. II SA/2637/02, Lex nr 80699).

Zaskarżone regulacje przedmiotowych uchwał zostały podjęte na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j.: Dz.U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674). Ustawa ta reguluje status prawny m.in. nauczycieli, o jakich mowa w art. 1 tej ustawy. W sytuacji zatem, gdy skarżący są nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania lub umowy o pracę w szkołach w ramach Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących [...] w K mającego status prowadzonej przez Gminę placówki publicznej w ramach systemu oświaty uregulowanego ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.) i podnoszą, że przedmiotowe uchwały w zaskarżonej części naruszają ich prawa wynikające z ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, gdyż określają większy obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin w stosunku do regulacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 3 lp 3, to należy przyjąć, że interes prawny skarżących wynikający ze wskazanej wyżej normy materialnoprawnej ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela – został naruszony treścią zaskarżonych przepisów przedmiotowych uchwał, które przewidują wyższy w stosunku do ustawowego obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin.

Zaskarżone uchwały zostały wydane na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, zgodnie z którym "organ prowadzący szkołę lub placówkę określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć:

- nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3,

- nauczycieli szkół, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a,

- nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej,

- nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych,

- nauczycieli kształcenia na odległość,

- nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin,

- pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy o systemie oświaty,

- bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych

oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość".

W ocenie skarżących Rada Miasta przekroczyła granice powyższego upoważnienia ustawowego do określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć w stosunku do skarżących, z tego względu, że są oni nauczycielami szkół wymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela, a zatem ich tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin wynika z ustawy i nie może być modyfikowany w drodze aktu podustawowego.

Zgodnie z 42 ust. 3 lp 3 Karty Nauczyciela tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć ustala się, z zastrzeżeniem ust. 2a i 4a, według następujących norm: 18 godzin dla nauczycieli:

- przedszkoli specjalnych,

- szkół podstawowych,

- gimnazjów,

- szkół specjalnych,

- liceów ogólnokształcących,

- przedmiotów teoretycznych w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe, w tym w szkołach specjalnych i szkolenia rzemieślniczego w schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych,

- przedmiotów teoretycznych na kwalifikacyjnych kursach zawodowych,

- przedmiotów artystycznych i ogólnokształcących w szkołach artystycznych i innych placówkach kształcenia artystycznego".

Z treści zaskarżonych zapisów § 1 lp 3 przedmiotowych uchwał wynika, że tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z dziećmi, młodzieżą i słuchaczami placówek kształcenia ustawicznego oraz na rzecz dzieci i ich rodzin dotyczy "nauczycieli nie wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć, według następujących norm" po czym określono stanowiska, na których zatrudnieni są tacy nauczyciele i w stosunku do których zróżnicowano obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin.

Treść zaskarżonych przepisów § 1 lp 3 przedmiotowych uchwał prowadzi zatem do wniosku, że nauczyciele zatrudnieni na stanowiskach wymienionych w tych przepisach objęci są obowiązkowym tygodniowym wymiarem godzin ustalonym przez Radę Miasta, o ile nie są nauczycielami wymienionymi w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, zatrudnionymi w pełnym wymiarze zajęć. W konsekwencji przepisy te nie dotyczą m.in. nauczycieli szkół specjalnych.

Rada Miasta nie przekroczyła zatem granic upoważnienia ustawowego skoro określiła tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w art. 42 ust. 3, co wynika wprost z treści zaskarżonych przepisów § 1 lp 3 przedmiotowych uchwał.

Kwestia realizowania zaskarżonych uchwał i ich interpretacji w relacjach pracowniczych nie jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny nie ma też kompetencji do wydawania wyroków tzw. interpretacyjnych wskazujących jakie rozumienie normy prawnej jest zgodne z prawem. Rolą sądu administracyjnego jest skontrolowanie – w przypadku aktów prawa miejscowego, do których należy zaliczyć przedmiotowe uchwały – ich legalności, tj. zgodności z obowiązującym prawem, a w szczególności zbadanie, czy nie zostały wydane z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego. W ocenie Sądu nie ma podstaw, aby przyjmować, że w myśl przepisów zaskarżonych uchwał uchwały te obejmują nauczycieli określonych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela. Regulacje przedmiotowych uchwał dotyczące reedukatorów, rehabilitantów (w uchwale z 2012 r.), terapeutów (w uchwale z 2012 r.), nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawnienia widzenia oraz innych specjalistów prowadzących zajęcia specjalistyczne (we wszystkich zaskarżonych uchwałach) nie dotyczą zatem m.in. nauczycieli szkół specjalnych. Praktyka stosowania zaskarżonych przepisów przedmiotowych uchwał do nauczycieli szkół specjalnych jest błędna. Obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin wynikający z zaskarżonych uchwał odnosi się m.in. do reedukatorów, rehabilitantów, terapeutów, nauczycieli orientacji przestrzennej, nauczycieli usprawnienia widzenia oraz innych specjalistów prowadzących zajęcia specjalistyczne tylko i wyłącznie wtedy, gdy osoby te nie są nauczycielami określonymi w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela, tj. np. nie są nauczycielami szkół specjalnych. Argument wadliwej praktyki stosowania przedmiotowych uchwał podnoszony przez skarżących nie może jednak przemawiać za stanowiskiem, że z tego tylko powodu są one niezgodne z prawem.

Również regulacje § 4 ust. 1 przedmiotowych uchwał nie zostały wydane z naruszeniem upoważnienia ustawowego.

Z treści art. 42 Karty Nauczyciela wynika, że czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień. Czas pracy regulują przepisy Kodeksu pracy, z których wynika, że w kontekście czasu pracy pojęcie godziny związane jest z jej rozumieniem jako godziny zegarowej (60 minut). Na podstawie art. 42 Karty Nauczyciela należy zatem przyjąć, że 40 godzin zegarowych jest maksymalnym, nieprzekraczalnym czasem pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć, a zatem czas ten może być krótszy. W upoważnieniu ustawowym zawartym w art. 42 ust. 7 pkt 3 tej ustawy wskazano, że "organ prowadzący szkołę lub placówkę określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć" nie określając metody ani sposobu, w jaki sposób organ ma to uczynić. Elastyczność organu w tym zakresie znajduje zatem podstawę ustawową i jest dopuszczalna, o ile w jej wyniku czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie będzie przekraczał 40 godzin na tydzień. Nie ma zatem przeszkód, aby określenie godziny definiować w uchwale jako jednostkę obejmującą tyle samo lub mniej minut niż godzina zegarowa. Należy podkreślić, że w polskim systemie prawnym funkcjonuje pojęcie godziny lekcyjnej trwającej 45 minut, przy czym w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się prowadzenie zajęć edukacyjnych w czasie od 30 do 60 minut, zachowując ogólny tygodniowy czas zajęć ustalony w tygodniowym rozkładzie zajęć (§ 6 ust. 1 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół - t.j.: Dz.U. z 2001 r., nr 61, poz. 624 ze zm., wydanego na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Skoro zatem w żadnej z zaskarżonych uchwał obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin na poszczególnych stanowiskach nauczycielskich nie został ustalony powyżej 40 godzin, wprowadzenie w treści § 4 ust. 1 uchwał regulacji, zgodnie z którymi "dla celów obliczania obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, przez godzinę: 1) wykładów, ćwiczeń i konsultacji należy rozumieć jednostkę 45 minut, 2) zajęć praktycznych - jednostkę 55 minut, 3) pozostałych zajęć - 60 minut" nie stanowiło naruszenia prawa. Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżących, że § 4 ust. 1 przedmiotowych uchwał określono godzinny wymiar zajęć. Wprowadzenie określenia jednostki czasowej nazwanej godziną dla celów obliczania obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych nie jest tożsame z dodaniem w uchwale obok tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych godzinnego wymiaru tych zajęć, który naruszałby regulacje ustawowe Karty Nauczyciela. Błędem jest utożsamianie czasu pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć, o jakim mowa w art. 42 Karty Nauczyciela z ustaleniem jednostki czasowej nazwanej godziną wyłącznie dla celów obliczania obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych. Godziny zajęć dydaktycznych mieszczą się w czasie pracy, ale nie muszą go wyczerpywać.

Mając powyższe na uwadze i nie dopatrując się w zaskarżonych przepisach wskazanych wyżej uchwał istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 i 4 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, skargi należało oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.