Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 169/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust.1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 155 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "ARiMR"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Ś. nr [...] z dnia [...]r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 15.05.2013r. wpłynął do Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w S. wniosek Producenta o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok w ramach PROW 2007 -2013 do upraw w :

- pakiecie 4 "ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000", wariant 4.1 "ochrona siedlisk lęgowych ptaków" na areale [...] ha na działce ewidencyjnej nr [...] obręb ewidencyjny W., gmina D. (działka rolna A o areale [...] ha),

- pakiecie 5 "ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000", wariant 5.1 "ochrona siedlisk lęgowych ptaków" na areale [...] ha na działkach ewidencyjnych nr : [...] obręb ewidencyjny B., gmina K. (działka rolna B o obszarze [...] ha) i [...] obręb ewidencyjny K., (działka rolna C o areale [...] ha) województwo [...].

Dnia 30.07.2013r. Strona wycofała część wniosku tj. działkę rolną C. Podczas kontroli administracyjnej sprawy, wyszło na jaw, że na działki ewidencyjne nr [...] i [...] obręb B. inny rolnik złożył wniosek o dopłaty. Z tego powodu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. był zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić, który z wnioskodawców faktycznie użytkował sporne działki.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...]r. przyznał K. K. płatność rolnośrodowiskową na 2013 rok w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie [...] zł do upraw w wariantach 4.1 i 5.1, która została przekazana na konto Producenta w dniu 23.05.2014r. Producent odwołał się od powyższej decyzji.

W wyniku odwołania Strony od tej decyzji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. w dniu [...]r. decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na to, że organ nie zebrał wystarczających dowodów do ustalenia stanu faktycznego.

Na wniosek Strony Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. wyłączył Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z postępowania w sprawie przyznania dopłat K.K. i wyznaczył Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR w Ś. do prowadzenia spraw wszczętych wnioskiem Strony aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności organu.

W dniu 29.05.2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wydał nową decyzję nr [...] o odmowie przyznania Panu K. K. płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok ze względu na ustalenie, że Strona nie spełniła warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej zapisanych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013r. poz. 361 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym. Organ ustalił, że na dzień złożenia wniosku o pomoc finansową w Programie Rolnośrodowiskowym Strona nie była w posiadaniu zgłoszonych do płatności działek rolnych i nie realizowała od dnia 15 marca 2013 roku swojego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Posiadaczem tych działek ewidencyjnych do września 2013 roku była Agencja Nieruchomości Rolnych (ANR), zaś od dnia 12 września 2013 roku był S. K., jako ich dzierżawca i faktyczny użytkownik. Ponadto organ stwierdził, że Producent nie był rolnikiem zgodnie z definicją wynikającą z przepisów unijnych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. w decyzji tej nałożył na K. K. sankcje w kwocie [...]zł, która będzie potrącana z przyznanych płatności w ciągu kolejnych 3 lat kalendarzowych Od decyzji tej Strona wniosła odwołanie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję organu II instancji Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wyrokiem z dnia 17 marca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.

Dnia 10.09.2015r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR w Ś. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] r. w związku z jej uchyleniem i wydaniem w dniu [...] r. nowej decyzji nr [...] o odmowie przyznania Panu K. K. płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok.

Przedmiotowe zawiadomienie zawierało pouczenie o przysługującym Stronie na podstawie art. 10 § 1 Kpa prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł.

Decyzja została skutecznie doręczona za potwierdzeniem odbioru dnia 25.09.2015r.

Od przedmiotowej decyzji Strona złożyła w dniu 09.10.2015r. odwołanie.

W odwołaniu Strona zarzuciła, że zaskarżona decyzja narusza:

- art. 29 ust. 1, la i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.),

- art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 07.03.2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 173),

- art. 155 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż Strona zaskarżyła tylko część decyzji nr [...] z dnia [...]r,

- art. 6, 7, 8, 10 Kpa przez ich niezastosowanie, ponieważ nie umożliwiono Stronie wypowiedzenie się przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Ponadto Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i wskazał, że sprawa przyznania dopłat za 2013 rok jeszcze się nie zakończyła. W związku z czym żądanie organu zwrotu wypłaconych płatności jest nieuprawnione.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. nie podzielił zarzutów odwołania i utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. wskazał że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą", organ, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Zaś w myśl art. 29 ust. 2 ww. ustawy, właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Wypłacone nienależnie Producentowi środki publiczne za 2013 rok w ramach systemów wsparcia bezpośredniego pochodzą z środków z funduszy Unii Europejskiej, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.

W wyniku przeprowadzonego postępowania zostało ustalone, że Strona na mocy decyzji nr [...] z dnia [...]r. otrzymała w dniu 23.05.2014r. płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł za rok 2013. Decyzja ta została uchylona po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego. W nowej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania Stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Z powodu wypłacenia Stronie płatności rolnośrodowiskowej w zawyżonej wysokości Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. był zobligowany do przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego za rok 2013.

Powyższe oznacza, że płatność rolnośrodowiskową wypłacona Producentowi na mocy uchylonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z dnia [...]r. w związku z nową decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...]r., którą płatność ta została odmówiona Producentowi, jest płatnością nienależną, którą Producent zobowiązany jest zwrócić.

W związku z powyższym, na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatu Ś. ARiMR nr [...] z dnia [...]r., wydanej zgodnie z art. 29 ustawy o Agencji, została ustalona kwota nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2013 w wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej, podjął wszelkie czynności w trakcie prowadzonego postępowania, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w zaskarżonej decyzji i załatwił sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Strony działając zgodnie z przepisami prawa oraz właściwie uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Podkreślić należy, że w zawiadomieniu z dnia 10.09.2015r. Skarżący został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - zgodnie z art. 10 § 1 Kpa, jednakże Skarżący nie skorzystał z przysługującego prawa i nie złożył żadnych wyjaśnień, zastrzeżeń ani żądań do prowadzonego postępowania.

Tym samym zarzuty naruszenia artykułów 6, 7, 8 i 10 Kpa oraz art. 29 ust. 1, la i 8 ustawy o ARiMR Organ uznał za bezzasadne.

Organ zbadał, czy nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od ustalenia należności ze względu na ich przedawnienie zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27.01.2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25, str. 8 z 28.01.2011 z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 65/2011 - dla wniosków złożonych w 2011 roku i w kolejnych latach.

Zgodnie z tym przepisem, zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, gdy dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności występuje wtedy, jeśli decyzja o odzyskaniu kwoty nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

W niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wskazujące na zastosowanie tego przepisu. Płatność rolnośrodowiskowa za rok 2013 rok została wypłacona na wniosek Strony. I choć płatność ta wynikała z błędu organu, to Skarżący doskonale wiedział, że na dzień składania wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nie jest w posiadaniu zgłoszonych we wniosku działek rolnych i nie prowadzi od dnia 15.03.2013r. działalności rolnośrodowiskowej zgodnie z Programem Rolnośrodowiskowym i podjętym zobowiązaniem. Dopiero później wyszło na jaw, że to pełnomocnik Skarżącego – S. K. wydzierżawił od ANR we wrześniu 2013 roku działki ewidencyjne objęte wnioskiem i to on od tego momentu był ich faktycznym użytkownikiem. Podkreślić w tym miejscu należy, że płatności rolnośrodowiskowe nie są przyznawane z urzędu, ale na wniosek rolnika, złożony w Biurze Powiatowym ARiMR na urzędowym formularzu, w którym rolnik deklaruje posiadanie określonych gruntów rolnych, uprawnionych do płatności, natomiast integralną częścią wniosku stanowią oświadczenia i zobowiązania zawarte na stronie 4/4, w tym oświadczenie, że rolnik zna zasady oraz tryb realizacji Programu Rolnośrodowiskowego i jest świadomy konsekwencji i sankcji jeśli nie wykona zobowiązań wynikających z realizacji Programu Rolnośrodowiskowego.

Mając powyższe na uwadze, nie można uznać, że zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez Stronę nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok, określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Organy w zaskarżonej decyzji zbadały również, czy w niniejszej sprawie są możliwości odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej w oparciu o art. 28a ustawy z dnia 7.03.2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 173), który ma zastosowanie w myśl art. 29 ust. 5 ustawy o ARiMR.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przeanalizował w swojej decyzji przesłanki zapisane w tych przepisach i nie odstąpił od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013, gdyż obliczona kwota do zwrotu [...] zł przekracza równowartość [...] euro.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w zaskarżonej decyzji prawidłowo omówił i stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły ani nadzwyczajne okoliczności ani siła wyższa zapisane w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (Dz.Urz. UE L 368/15 z 23.12.2006r.) oraz w § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013r. poz. 361 ze zm.), które zwolniłyby Producenta z obowiązku zwrotu wypłaconej pomocy finansowej w programie rolnośrodowiskowym za rok 2013. Reasumując, w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego od decyzji nr [...] z dnia [...]r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, obliczona kwota nienależnie pobranych płatności wymagana do zwrotu wynosi łącznie [...] zł.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący powielił zarzuty odwołania i wskazał, że zaskarża powyższą decyzję w całości zarzucając jej :

1. obrazę przepisów prawa materialnego:

a. art. 29 ust. 1, 1a i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;

b. art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałów środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich oraz przepisów wykonawczych;

2. obrazę przepisów proceduralnych, a w szczególności:

a. art. 155 k.p.a. — przez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż decyzja Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji z dnia [...] roku stała się prawomocna co do części niezaskarżonej przez obie strony postępowania, tj. między innymi co do przyznania K. K. jednolitej płatności na rok 2013 w wysokości [...] zł, a nadto w tej części nie wznowiono postępowania i nie uznano tej decyzji za nieważną;

b. art. 6, 8, 10 k.p.a. - przez ich niezastosowanie, a w szczególności przez uniemożliwienie wypowiedzenia się wnoszącemu odwołanie przed wydaniem zaskarżonej decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

c. art. 7 k.p.a. - przez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez błędne ustalenie w oparciu o wadliwe postępowanie dowodowe, że K. K. jest zobowiązany zwrócić pobraną płatność do gruntów rolnych, w sytuacji gdy obecnie toczy się postępowanie w celu rozstrzygnięcia, czy K. K. przyznać dotację zgodnie z jego wnioskiem i sprawa ta jeszcze się nie zakończyła i nie wydano prawomocnego rozstrzygnięcia, a tym samym żądanie przez organ administracyjny zwrotu dotacji jest nieuprawnione.

d. art. 24 § k.p.a. i art. 25 §1 k.p.a. - przez niewyłączenie Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR i podległych mu pracowników biura pomimo, iż zachodziły podstawy do ich wyłączenia

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Należy przy tym zauważyć, że tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do stosowania norm prawa materialnego.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona przepisom prawa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w sprawie o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Natomiast po myśli z ust. 2 art. 29 tej ustawy właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Przedmiotem badania było więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, podzielając jednocześnie stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, iż sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje wtedy, gdy środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2930/08; LEX nr 569646).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone jest również stanowisko, że brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków, jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 518/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1884/11; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 96/12). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił ów pogląd.

Z treści art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ARiMR wynika wprost, iż przedmiotem postępowania toczącego się przed organem administracji publicznej jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w tym przepisie, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Skoro ustalenie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy następuje w drodze decyzji administracyjnej, to należy przyjąć, że postępowanie toczy się w oparciu o przepisy k.p.a. Tym samym ustalenie, czy przyznane rolnikowi uprzednio kwoty płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, może wynikać z ustaleń dokonanych przez organ w toku postępowania toczącego się w oparciu o k.p.a. na podstawie art. 29 ust. 1 ww. ustawy (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 822/11). Jednocześnie - jak wyżej wskazano, jest to postępowanie toczące się niezależnie od ewentualnego postępowania w przedmiocie prawidłowości przyznania rolnikowi płatności, w tym postępowania w trybie wznowieniowym.

Na gruncie niniejszej sprawy bezsporne jest to, że Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...]r. przyznał K. K. płatność rolnośrodowiskową na 2013 rok w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie [...] zł do upraw w wariantach 4.1 i 5.1, która została przekazana na konto Producenta w dniu 23.05.2014r. Producent odwołał się od powyższej decyzji. W wyniku odwołania Strony od tej decyzji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. w dniu [...]r. decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu [...]r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wydał nową decyzję o odmowie przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Od decyzji tej Strona wniosła odwołanie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego decyzją nr [...] z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję organu II instancji Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wyrokiem z dnia 17 marca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.

W świetle powyższych rozważań niezasadne są zatem zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia art. 155 § 1 k.p.a. i orzekania ponownie merytorycznie w sprawie, która już została zakończona decyzją ostateczną, gdyż - jak wyżej wskazano - niniejsza sprawa nie toczy się w trybie nadzwyczajnej zmiany decyzji i nie mają do niej zastosowania przepisy dotyczące tego trybu postępowania, zawarte w k.p.a.

Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem samodzielnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., odrębnym od postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Tymczasem decyzja Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z dnia [...]r. którą ten przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2013 rok nie stała się decyzją ostateczną bo została uchylona w całości decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. w dniu [...]r. A zatem do niej nie mógł mieć zastosowania wskazany w skardze przepis.

Niezasadne są także pozostałe zarzuty skargi. W kontrolowanym postępowaniu organy dokonały ustaleń w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dowody, podtrzymując ocenę dowodów wyrażoną także w decyzji Kierownika Biura Powiatowego

A zatem, wbrew stanowisku Skarżącego, wszystkie zarzuty skargi są nieuzasadnione. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie znajdując w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada prawu materialnemu, względnie że wydana została z mającym, co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.