Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 229/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 205 par. 2, art. 250
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 18
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.
article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 3,
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T. C. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. znak: [...] Prezes Sądu Okręgowego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania M.K., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z [...] r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy M. K. wnioskiem z 27 listopada 2019 r. (doręczonym 2 grudnia 2019 r.) zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroków sądowych zapadłych w sprawach cywilnych wytoczonych przeciwko Skarbowi Państwa Aresztowi Śledczemu w Ł. od 1 stycznia 2000 r. do 1 stycznia 2009 r.

Pismem z 9 grudnia 2019 r. Prezes Sądu Rejonowego dla Ł.- Ś. w Ł., dokonując a priori oceny, iż żądana informacja stanowi informację przetworzoną, wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, w terminie 7 dni od daty odbioru wezwania, pod rygorem dokonania przez organ samodzielnej oceny, czy w niniejszej sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego.

Pismem z 17 grudnia 2019 r. M. K. stwierdził, że brak jest obowiązku wykazywania interesu prawnego w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bowiem do jej uzyskania nie jest potrzebne wykazywanie szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Decyzją z [...] r. Prezes Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. odmówił udostępnienia informacji publicznej, argumentując że objęta wnioskiem informacja stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a nadto na dzień doręczenia wniosku M. K. organ nie dysponował gotową informacją co do przedmiotu wniosku. Co więcej, pomimo wezwania do wykazania szczególnej doniosłości dla interesu publicznego wnioskodawca oświadczył, iż nie ma obowiązku wskazywać takiego interesu. Sąd nie dysponuje gotowymi informacjami żądanymi przez wnioskodawcę, zaś ich uzyskanie celem udostępnienia wymagałoby przetworzenia, poprzez wydobycie poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych zbiorów dokumentów, które to zbiory są prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych. Konieczne byłoby odpowiednie ich przygotowanie na potrzeby wnioskodawcy, tj. uruchomienie procesu wyszukiwania danych szczegółowych, sporządzenie szczegółowych zestawień i wyciągów, a następnie zestawienie ich w stworzonych na potrzeby wniosku odrębnych zestawieniach, tak aby odpowiadały one przedmiotowi wniosku. Nadto żądane dane miałyby dotyczyć okresu 10 lat. W ocenie Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. zakres wymaganych w sprawie czynności wiązałby się z koniecznością zaangażowania dodatkowych nadzwyczajnych sił, środków i osób, co wymagałoby ponadprzeciętnego zaangażowania po stronie Sądu. Wobec tak znacznej skali trudności objęte wnioskiem informacje stanowią informację przetworzoną, której udostępnienie musi być poprzedzone wykazaniem szczególnej istotności dla interesu publicznego. Wnioskodawca domagający się udostępnienia informacji przetworzonej winien wykazać szczególną istotność informacji dla interesu publicznego, zaś wobec niewykazania wskazanej przesłanki należało odmówić uwzględnienia wniosku z 27 listopada 2019 r.

W odwołaniu od decyzji M. K. stwierdził, że jest ona błędna, ponieważ organ nie ma podstaw do żądania wykazania interesu prawnego, czy wskazania podstawy prawnej złożonego wniosku. Odwołujący podniósł nadto, że decyzją wydaną w sprawie [...] wywołanej także jego wnioskiem Prezes Sądu Okręgowego w Ł. uchylił decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. i nakazał udostępnić informację w postaci wyroków sądowych zapadłych w sprawach cywilnych wytoczonych przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. od 1 stycznia 2009 r. do 21 czerwca 2019 r. Zatem i w tej sprawie należy analogicznie ocenić zasadność złożonego wniosku.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Prezes Sądu Okręgowego w Ł., na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2, art. 10, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 – w skrócie "u.d.i.p.") w zw. z art. 104, art. 105, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – w skrócie "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego.

Jego zdaniem zarzuty podniesione w odwołaniu należało uznać za chybione, ponieważ zaskarżona decyzja Prezesa Sądu Rejonowego odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w przedmiotowej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swoich kompetencji. Katalog uprawnień przysługujących zainteresowanemu dostępem do informacji publicznej został skonkretyzowany w art. 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.d.i.p. Mając także na względzie, iż prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne to jedno z konstytucyjnie umocowanych w art. 61 Konstytucji RP praw i wolności politycznych to jednak pamiętać trzeba, iż nie jest ono prawem nieograniczonym. Ograniczenie tego prawa, stosownie do treści art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Ta konstytucyjna zasada znalazła swoje odzwierciedlenie w przepisach art. 1 i art. 2 u.d.i.p. Tylko wyraźne ograniczenie ustawowe może prowadzić do naruszenia prawa do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną. Przyjmuje się też, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów.

Prezes Sądu Okręgowego podkreślił nadto, że ustawa o dostępie do informacji publicznej miała zagwarantować obywatelom dostęp do informacji o sprawach publicznych, które są w dyspozycji podmiotów wykonujących funkcje publiczne, jednakże nie było intencją ustawodawcy zobowiązanie tych podmiotów do generowania wszelkich podlegających wytworzeniu informacji, choćby na podstawie danych pozostających w jego dyspozycji, na użytek każdej osoby. Potrzebę podjęcia dodatkowych czynności, przetworzenia informacji, obwarowano spełnieniem kwalifikowanej przesłanki "szczególnie istotnego interesu publicznego". Dlatego do uznania informacji za przetworzoną wystarczy, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wiąże się z podjęciem dodatkowych czynności, które wymagają poświęcenia czasu pracy pracowników, którzy muszą przejrzeć, przeanalizować i zestawić dane źródłowe. Przy takim podejściu nie chodzi o proste czynności techniczne, ale o czynności przygotowawcze i analityczne bez względu na stopień ich skomplikowania lub pracochłonności. Czynności takie będą wykonane tylko, jeżeli "szczególnie istotny interes publiczny" przemawia za udostępnieniem, a więc za przygotowaniem tego rodzaju informacji.

Wbrew stanowisku M.K., objęte wnioskiem z 27 listopada 2019 r. informacje w postaci wyroków sądowych zapadłych w sprawach cywilnych wytoczonych przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. od 1 stycznia 2000 r. do 1 stycznia 2009 r. stanowią informację przetworzoną, zaś stan faktyczny oraz dokonywana ocena prawna są odmienne niż w przypadku decyzji wydanej w sprawie [...]. O ile w sprawie zakończonej decyzją nr [...] wnioskodawca żądał orzeczeń z okresu 1 stycznia 2009 r. do 21 czerwca 2019 r., wobec czego przeważająca część tychże dokumentów była możliwa do uzyskania bezpośrednio poprzez ich wydruk z systemu komputerowego Sędzia2, o tyle w przypadku żądania objętego niniejszym wnioskiem takiej możliwości technicznej nie ma. Wszystkie wyroki sądowe zapadłe w sprawach cywilnych wytoczonych przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. w okresie od 1 stycznia 2000 r. do 1 stycznia 2009 r. możliwe są do uzyskania tylko na podstawie urządzeń ewidencyjnych i akt sądowych prowadzonych w formie papierowej. We wskazanym okresie sprawy nie były ewidencjonowane w elektronicznym systemie. Tym samym, żądane dane nie mogą być uzyskane w żaden inny sposób niż poprzez analizę akt każdego postępowania osobno, czyli poprzez "ręczne" przeszukanie jednego tomu akt każdej sprawy sądowej przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł., sporządzenie kserokopii wyroku z uzasadnieniem oraz dokonanie ich anonimizacji.

W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. takie czynności, to jest przeszukiwanie urządzeń ewidencyjnych, a następnie akt szeregu spraw z okresu 10 lat jest czynnością zupełnie inną niż wydrukowanie nawet znacznej liczby wyroków z systemu Sędzia2, w którym zarówno wykaz spraw przeciwko konkretnemu podmiotowi, jak i wydruki wydanych orzeczeń pozyskać można w sposób stosunkowo prosty.

Wobec powyższych okoliczności, w ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł., Prezes Sądu Rejonowego dla Ł.- Ś. w Ł. trafnie uznał, że objęte wnioskiem z 27 listopada 2019 r. informacje winny być uznane za informację przetworzoną. Sąd Rejonowy nie posiada informacji żądanej przez wnioskodawcę, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu.

Skoro pozyskanie danych w postaci wyroków wydanych w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. z okresu od 1 stycznia 2000 r. do 1 stycznia 2009 r., czyli w sprawach niewprowadzonych do systemu komputerowego Sędzia2, wymagałoby tak znacznego nakładu czynności, to żądana informacja nie jest informacją prostą, a przetworzoną i udostępnienie jej wymagało wykazania przez wnioskodawcę przesłanki szczególnej istotności dla interesu społecznego.

Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z 9 grudnia 2019 r. oświadczył, że nie ma obowiązku takiego uzasadnienia przedstawiać, przy jednoczesnym wskazaniu już w treści wniosku z 27 listopada 2019 r., że uzyskane dane będzie mógł wykorzystać w celu sporządzenia i popierania własnego pozwu sądowego przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. Zatem wniosek złożony przez M. K. służy jedynie zaspokojeniu jego indywidualnych potrzeb, nie służy jakiemukolwiek dobru publicznemu. Jest to próba korzystania z uprawnień w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej dla osiągnięcia innego celu niż troska o dobro publiczne.

Reasumując, skoro wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności żądnych informacji dla interesu publicznego, decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z [...] r. należało utrzymać w mocy.

M. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podnosząc, że jest ona błędna. W skardze powtórzył zasadnicze argumenty z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie stwierdził, że Prezes Sądu nie ustosunkował się do podniesionych w odwołaniu zarzutów.

Odpowiadając na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 17 kwietnia 2020 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Na rozprawie 16 października 2020 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd oceniając w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonej decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. o odmowie udostępnienia M. K. informacji publicznej stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżący.

W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy żądana przez skarżącego informacja publiczna jest informacją prostą, czy też informacją przetworzoną, której udostępnienie z woli ustawodawcy jest możliwe, gdy wnioskodawca wykaże, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego ?

Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego skarżący wnioskiem z 27 listopada 2019 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroków sądowych zapadłych w sprawach cywilnych wytoczonych przeciwko Skarbowi Państwa Aresztowi Śledczemu w Ł. od 1 stycznia 2000 r. do 1 stycznia 2009 r.

Celem rozstrzygnięcia sprawy niniejszej w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że problematyka dostępu do informacji publicznej została uregulowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 z późn.zm.).

W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji, według art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 – Lex nr 2036020). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14 – Lex nr 1839074).

Żądane przez skarżącego informacje stanowią expressis verbis informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie. Zgodnie z treścią tego przepisu udostępnieniu podlega informacja publiczna, a w szczególności o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Niespornym jest również, że Prezes Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Na podstawie art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej. Stosownie zaś do treści art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 365), organem sądu rejonowego jest prezes tego sądu.

Przechodząc zatem do kluczowej na gruncie rozpatrywanej sprawy kwestii wskazać trzeba, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niemniej jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na tle rozważanego unormowania podkreśla się, że kryterium "przetworzenia" sprowadza się zasadniczo do dwóch grup stanów faktycznych. Jedno rozumienie przetworzenia uwzględnia aspekt jakościowy zmian wprowadzanych w odniesieniu do informacji prostych, drugie zwraca uwagę na aspekt techniczny i ilościowy, traktując przetworzenie informacji prostych w kategoriach czynności, jakim muszą zostać poddane, aby uzyskać dane podlegające udostępnieniu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 17 września 2020 r. sygn. akt I OSK 396/20 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), oba te rozumienia "przetwarzania" informacji prostych nie stoją w sprzeczności z potocznymi intuicjami językowymi, nie wprowadzają zatem jakiegoś sztucznego rozumienia informacji przetworzonej. Nie stanowią też rozumień wzajemnie konkurencyjnych i wykluczających się, ale uzupełniają się, tworząc dwa kryteria uznawania informacji publicznej za informację przetworzoną. Posługując się niejednoznacznym terminem, ustawodawca dopuścił tę dwuznaczność. W pierwszym rozumieniu informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następne zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała. Drugie rozumienie informacji przetworzonej dotyczy przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem nakładem koniecznej pracy i środków, może być traktowana jako informacja przetworzona (vide: wyroki NSA z: 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11; 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 863/14; 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1645/14; 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1362/17; 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1056/18; 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 4369/18, 22 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 2622/16 i I OSK 2587/16, 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2336/17, 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1362/17 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer 2016, komentarz do art. 3, teza 1).

Odnosząc poczynione dotychczas uwagi ogólne do stanu faktycznego sprawy niniejszej zgodzić się trzeba z organami obu instancji, że żądana przez M.K. informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej w aspekcie drugim, a mianowicie z technicznego i ilościowego punktu widzenia. Prezes Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. w motywach decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej trafnie argumentował w tym zakresie, że realizacja wniosku wymagałaby wydobycia informacji cząstkowych z posiadanych zbiorów dokumentów, które to zbiory prowadzone są w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych, a informacja musiałaby zostać przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy. Przygotowanie jak i udostępnienie informacji wymagałoby podjęcia przez podmiot dodatkowych czynności, dokonania analiz, selekcji i zaangażowania dodatkowych, nadzwyczajnych sił, środków i osób, co będzie wymagało ponadprzeciętnego zaangażowania ze strony Sądu. Ponadto opisany proces wytworzenia żądanych danych, stanowiłby złożony proces wymagający intelektualnego zaangażowania wykonujących go pracowników, a każdy z zaangażowanych pracowników musiałby, po wcześniejszym dokonaniu analizy całego zasobu posiadanych dokumentów, dokonać wyboru poszczególnych dokumentów z ich zbioru. Dodatkowo Prezes Sądu Rejonowego trafnie wywiódł, że wnioskodawca nie wykazał, ażeby uzyskanie informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powyższe stanowisko zasadnie zaaprobował Prezes Sądu Okręgowego w Ł. W motywach zaskarżonej decyzji, organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów odwołania, uszczegółowił argumentację organu pierwszej instancji podkreślając, że wszystkie wyroki sądowe zapadłe w sprawach cywilnych wytoczonych przeciwko Skarbowi Państwa-Aresztowi Śledczemu w Ł. w okresie od 1 stycznia 2000 r. do 1 stycznia 2009 r. możliwe są do uzyskania tylko na podstawie urządzeń ewidencyjnych i akt sądowych prowadzonych w formie papierowej. We wskazanym okresie, sprawy nie były ewidencjonowane w elektronicznym systemie. Tym samym, żądane dane nie mogą zostać uzyskane w żaden inny sposób niż poprzez analizę akt każdego postępowania osobno, czyli poprzez "ręczne" przeszukanie jednego tomu akt każdej sprawy sądowej przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł., sporządzenie kserokopii wyroku z uzasadnieniem oraz dokonanie ich anonimizacji. Takie czynności, to jest przeszukiwanie urządzeń ewidencyjnych, a następnie akt szeregu spraw z okresu 10 lat jest bezspornie czynnością zupełnie inną niż wydrukowanie nawet znacznej liczby wyroków z systemu Sędzia2, w którym zarówno wykaz spraw przeciwko konkretnemu podmiotowi, jak i wydruki wydanych orzeczeń pozyskać można w sposób stosunkowo prosty. Skoro pozyskanie danych w postaci wyroków wydanych w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. z okresu od 1 stycznia 2000 r. do 1 stycznia 2009 r., czyli w sprawach niewprowadzonych do systemu komputerowego Sędzia2, wymagałoby tak znacznego nakładu czynności, to żądana informacja bezspornie nie jest informacją prostą, a przetworzoną. Dodać w tym miejscu trzeba, że specyfika procesów i orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami jest tego rodzaju, że częstokroć zawierają one nie tylko dane stron postępowań, lecz również innych osób. Anonimizacja w tego rodzaju przypadkach nie ogranicza się wyłącznie do wyeliminowania z dokumentacji imion i nazwisk, lecz wiąże się również z koniecznością usunięcia określonych fragmentów uzasadnień, tj. takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób, a to z kolei wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych i intelektualnych (vide: wyrok NSA z 2 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1991/17 – Lex nr 2540648). W związku z powyższym należy zaakceptować ocenę, według której w realiach niniejszej sprawy przygotowanie informacji, jakiej domagał się skarżący, wymagające uprzedniej analizy posiadanego zasobu dokumentów i dokonania ich wyboru według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, związane byłoby również z istotnym i takim zaangażowaniem pracowników organu, które w konsekwencji mogłoby wpłynąć negatywnie na bieżące wykonywanie zadań przez ten podmiot. Wnioskowana do udzielenia informacja publiczna miała zatem charakter informacji publicznej przetworzonej.

W tym stanie rzeczy udostępnienie informacji publicznej przetworzonej wymagało wykazania przez wnioskodawcę przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, czego skarżący, pomimo wezwania ze strony organu pierwszej instancji, nie uczynił. Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie poprawnie oceniły, że wniosek M.K. służy jedynie zaspokojeniu jego indywidualnych, prywatnych potrzeb. Nie służy natomiast jakiemukolwiek dobru publicznemu. Jest to próba korzystania z uprawnień w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej dla osiągnięcia innego celu niż troska o dobro publiczne. Trzeba mieć przy tym na względzie, że regulacja zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma przeciwdziałać zalewowi wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych oraz zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzieleniu informacji publicznej (vide: wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r. I OSK 2306/19 – Lex nr 3028705). Zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (vide: wyrok NSA z 3 lutego 2017 r. I OSK 1068/15 – Lex nr 2231742).

Podsumowując, Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego. W motywach zaskarżonej decyzji Prezes Sądu Okręgowego w Ł. jasno i rzeczowo wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. Ustosunkował się wreszcie do kluczowego argumentu odwołania, powielonego zresztą w treści skargi, dotyczącego decyzji Prezesa Sądu Okręgowego znak: [...], wskazując iż w tej sprawie wnioskodawca żądał orzeczeń z okresu 1 stycznia 2009 r. – 21 czerwca 2019 r., których przeważająca część, w odróżnieniu od rozpatrywanej obecnie sprawy, była możliwa do pobrania i wdrukowania z systemu komputerowego Sędzia2. Takich możliwości technicznych organ nie posiadał rozpatrując kolejny wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 27 listopada 2019 r.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku, na podstawie art. 205 § 2 i art. 250 p.p.s.a. w zw. § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz.18).

dc