Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1879/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33  ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 156  par. 2,  art. 30  par. 3,  art. 34  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 170, 153, 193, 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Dorota Apostolidis Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skarg Komendy Wojewódzkiej Policji w G., Prokuratora Okręgowego w G. oraz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Komendy Wojewódzkiej Policji w G. oraz Prezydenta Miasta G., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] orzekającą o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 1996 r. nr [...] potwierdzającej prawo zarządu Komendy Wojewódzkiej Policji w G. do zabudowanego gruntu położonego przy ul. [...] w G., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. orzeczeniem z dnia [...] października 1954 r. nr [...] wywłaszczyło nieruchomość o pow. [...] ha, zapisaną w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w G. – G. KW nr [...], oznaczoną katastralnie jako parcela nr [...], karta mapy [...], położoną w G. przy ul. [...], stanowiącą własność "[...]" Towarzystwa [...] Sp. z o. o. z siedzibą w G.

Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. utrzymała w mocy orzeczenie z dnia [...] października 1954 r.

Kierownik Urzędu Rejonowego w G. decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r. nr [...] potwierdził prawo zarządu Komendy Wojewódzkiej Policji w G. do zabudowanego wyżej opisanego gruntu oraz ustalił opłaty z tytułu zarządu nieruchomością.

Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosku "[...]" Towarzystwa [...] Sp. z o. o., decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1954 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1888/05 oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r.

Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej "[...]" Towarzystwa [...] Sp. z o. o. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA")wyrokiem z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1532/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1888/05 oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1954 r.

Minister infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r., podnosząc, że mając na uwadze treść uzasadnienia wyroku NSA z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1532/06 uznać należy, że przy wydawaniu ww. orzeczeń wywłaszczeniowych z 1954 r. rażąco naruszono przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4 poz. 31) stanowiących podstawę prawną wywłaszczenia. Minister, odnosząc się do zarzutów Prezydenta Miasta G. o niewłaściwym umocowaniu P. B. do reprezentowania spółki w administracyjnym postępowaniu nieważnościowym wskazał na brak wątpliwości co do właściwej reprezentacji wywłaszczonej spółki, gdyż w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2003r. sygn. akt [...] ustanawiające dla Spółki z o. o., w języku angielskim: "[...]" [...] wpisanej do RHB [...] sygn. akt [...], kuratora w osobie P. B. Kwestionowanie działań kuratora wynikających z przepisu art. 42 § 2 Kodeksu cywilnego nie mieści się w ramach postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1195/09 oddalił skargę Prezydenta Miasta G. na ww. decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r., stwierdzając w uzasadnieniu, że stan faktyczny w sprawie jest oczywisty, gdyż w wyroku z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1532/06 NSA zawarł jednoznaczną ocenę prawną sprawy, wskazując, że wywłaszczenie dokonane zostało z rażącym naruszenia prawa, ponieważ doprowadziło do pozbawienia prawa własności prywatnej nieruchomości, pomimo niespełnienia materialnoprawnej przesłanki wywłaszczenia. W tym stanie rzeczy Minister Infrastruktury był zobowiązany do stwierdzenia nieważności powołanych orzeczeń wywłaszczeniowych, gdyż wiązała go jednoznaczna w swojej treści ocena prawna NSA. Ponadto Sąd odwoławczy w całości podzielił pogląd organu co do właściwej reprezentacji skarżącego. W tym zakresie również przesądzające znaczenie ma powołany wyrok NSA z dnia 20 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę, że treść przepisu art. 183 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej "P.p.s.a") nakazuje w ramach postępowania kasacyjnego uwzględniać z urzędu przez NSA nieważność postępowania, która m. in. zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. A zatem na obecnym etapie rozpatrywania sprawy wszelkie dywagacje co do zakresu legitymacji kuratora nie mają znaczenia, skoro NSA rozpoznał skargę kasacyjną spółki "[...]" reprezentowanej przez kuratora. Minister w ramach postępowania nadzorczego nie był już uprawniony do kwestionowania stanowiska wynikającego z orzeczenia NSA.

Prezydent Miasta G. zaskarżył powyższy wyrok do NSA, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że organ administracji jak również skład orzekający Sądu wojewódzkiego związany jest orzeczeniem NSA z dnia 20 listopada 2007 r. i to mimo złożenia przez stronę skarżącą nie budzącego jakichkolwiek wątpliwości zaświadczenia Sądu udzielającego umocowania do działania w imieniu strony "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w G. z dnia [...] września 2009 r. zgodnego z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2003 r. Tak uzupełniony materiał dowodowy w zakresie reprezentacji strony postępowania administracyjnego będącego przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji nie został przez ten Sąd, w zmienionym stanie dowodowym wzięty pod uwagę. Zdaniem Prezydenta Miasta G. doszło do uznania za skuteczny prawnie cykl procedur administracyjnych podjętych na wnioski osoby nieuprawnionej, wbrew jasnym w tym zakresie przepisom prawa proceduralnego. Ponadto Prezydent Miasta G. stwierdził, że istotnym źródłem umocowania jest w przedmiotowej sprawie postanowienie Sądu Rejonowego w G., którego zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2003 r. nie sprecyzowało zakresu umocowania, zaś sprecyzowane ono zostało złożonym do akt zaświadczeniem z dnia [...] września 2009 r., zaświadczeniem nieznanym składowi NSA orzekającemu w sprawie z dnia [...] listopada 2007 r. Prezydent Miasta G. dodał, że skoro więc strona będąca osobą prawną działa przez swoje organy, a reprezentant strony wnoszącej o stwierdzenie nieważności poddanej badaniu decyzji wywłaszczeniowej takiej kwalifikacji prawnej nie posiada, jak również nie dysponuje statusem pełnomocnika strony przewidzianym w art. 32 Kpa, to zachodzi sytuacja braku reprezentacji strony skutkująca nieważnością postępowań prowadzonych z jego udziałem. Nie może legitymować proceduralnie działań w imieniu strony postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2003 r. sygn. akt [...], skoro zakres kompetencji uprawnionego kuratora wyznacza wyłączony ze stosowania przez Ministra Infrastruktury i Sąd pierwszej instancji art. 42 § 2 Kodeksu cywilnego, procesowo skonkretyzowany zaświadczeniem z dnia [...] września 2009 r. Tym samym, skoro organ nie wszczął i nie przeprowadził procedury przewidzianej art. 34 Kpa, to zarówno wniosek w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych nie pochodzi od prawidłowo reprezentowanej strony, jak i środki wnoszone w trakcie postępowania skutkują nieważnością orzeczeń wydanych wobec strony nieprawidłowo reprezentowanej. Ponadto nie mogą być uznane i honorowane działania reprezentantów osób prawnych powołanych orzeczeniami sądów rodzinnych do innych zadań. Działanie kuratora strony oceniane w postępowaniu administracyjnym nie rzutuje na skutki jego staranności przewidzianej w art. 42 § 2 Kodeksu cywilnego, lecz nie może wbrew regułom systemowym nadawać działaniom takiej osoby walorów skutecznie prowadzonych procedur administracyjnych.

NSA wyrokiem z dnia 1 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 610/10 oddalił skargę kasacyjną Prezydenta Miasta G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1195/09. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Sąd wskazał, że w wyroku z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1532/06 NSA w pierwszej kolejności stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności stanowiące w myśl art. 183 § 2 P.p.s.a przesłanki nieważności postępowania sądowego. Tym samym NSA nie stwierdził wadliwości w zakresie reprezentacji "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w G. przez kuratora P. B. Powyższą oceną prawną, wyrażoną w ww. wyroku NSA z dnia 20 listopada 2007 r. związany był przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zarówno organ administracji jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Minister zaznaczył, że nie można w obecnym postępowaniu podważyć oceny prawnej przyjętej przez NSA co do reprezentacji Spółki przez jej kuratora P. B. Zawarta w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2007 r. ocena prawna sprawy zawiera także ocenę zdolności stron do występowania w postępowaniu w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy podniósł, że NSA wskazał, iż na ocenę zdolności do reprezentacji Spółki nie mogło mieć wpływu złożone prze pełnomocnika Prezydenta Miasta G. zaświadczenie wystawione przez Sąd Rejonowy w G. w dniu [...] września 2009 r., z treści którego wynika, że P. B. prowadzący kancelarię adwokacką został ustanowiony kuratorem dla spółki "[...]" Towarzystwo [...] Sp. z o. o. w celu powołania organów spółki. Zaświadczenie to nie jest zgodne z treścią znajdującej się w aktach sprawy notarialnie uwierzytelnionej kopii zaświadczenia Sądu Rejonowego w G. wystawionego w dniu [...] czerwca 2003 r., a poza tym jego treść nie znajduje oparcia w treści art. 42 § 2 Kodeksu cywilnego, który nie ogranicza uprawnień kuratora do powołania organów spółki, ale wskazuje jedynie, że kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację.

"[...]" Sp. z o. o., reprezentowana przez kuratora P. B. złożyła do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 1996 r. nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia [...] stycznia 1996 r. potwierdzającej prawo zarządu Komendy Wojewódzkiej Policji w G. do zabudowanego gruntu położonego przy ul. [...] w G., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Prezydent Miasta G. i Komenda Wojewódzka Policji w G. złożyli odwołanie. W uzasadnieniach odwołań podniesiono kwestię braku prawidłowego umocowania kuratora "[...]" Sp. z o. o. do występowania w imieniu byłego właściciela nieruchomości z wnioskami o weryfikację decyzji administracyjnych, powołując szerokie orzecznictwo wskazujące na ograniczenie uprawnienia kuratora wyłącznie do powołania organów spółki.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że stwierdzenie nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 r. nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w G. – G. KW nr [...], oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...], karta mapy [...], położonej w G. przy ul. [...], stanowiącej własność "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w G. oznacza wycofanie wadliwego orzeczenia administracyjnego z obiegu prawnego ze skutkiem ex tunc, czyli od dnia wydania. A zatem prawo własności spornej nieruchomości nie przeszło na rzecz Skarbu Państwa. Minister stwierdził, że w dacie wydania przez Kierownika Urzędu Rejonowego w G. decyzji z dnia [...] stycznia 1996 r. nr [...] Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowego gruntu. Tym samym decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościami (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz.127 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie wystąpiły przyczyny z art. 156 § 2 Kpa uniemożliwiające wyeliminowanie kwestionowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 1996 r. z obrotu prawnego.

Minister zaznaczył, że jak wynika z odpisu księgi wieczystej KW nr [...] właścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] o pow. [...] ha jest Skarb Państwa, w zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w G. Nie nastąpiło zatem takie przekształcenie lub przeniesienie na podmiot trzeci własności nieruchomości, którego to skutku organ administracji nie jest w stanie odwrócić w ramach swoich kompetencji realizowanych w postępowaniu administracyjnym. Ponadto Minister odnosząc się do zarzutów odwołań wskazał, że w niniejszej sprawie zapadły dwa wyroki NSA z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1532/06 oraz z dnia 1 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 610/10, w których Sąd dokonał jednoznacznej oceny uprawnienia kuratora "[...]" Sp. z o. o. do reprezentowania interesów Spółki w postępowaniach przed organami administracji. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 1 marca 2011 r. zgodnie z treścią przepisu art. 170 P.p.s.a., prawomocne orzeczenie sądu wiąże zarówno strony jak i sąd, a także inne sądy i organy państwowe, co wyraża się w tym, że wskazane podmioty muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu, muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W konsekwencji w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana.

Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. Komenda Wojewódzka Policji w G., Prezydent Miasta G. i Prokurator Okręgowy w G. wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skargach skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Komenda Wojewódzka Policji w G. i Prezydent Miasta G. wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Komenda Wojewódzka Policji zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 29, 30 § 3, art. 6 w związku z art. 76 § 3, art. 77 § 1 i art. 7 Kpa oraz art. 201 § 1 Kodeksu spółek handlowych. W uzasadnieniu skarżąca Komenda podniosła, że działanie kuratora Towarzystwa [...] "[...]" Sp. z o. o. nie może być uznane za skuteczne jako pochodzące od osoby nieuprawnionej wbrew jasnym w tym zakresie przepisom prawa proceduralnego. Adwokat P. B. nie miał uprawnień do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności. Z postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2003 r. sygn. akt [...] wynika, że Sąd ten ustanowił dla ww. Spółki kuratora w osobie P. B., adwokata prowadzącego Kancelarią Adwokacką w K. przy ul. [...] oraz zobowiązał kuratora do podjęcia czynności w celu powołania organów spółki. Skarżąca Komenda zwróciła uwagę, że z akt sprawy wynika, że P. B., na podstawie ww. postanowienia był uprawniony do podejmowania czynności mających na celu powołanie tylko organów Spółki z o. o. "[...]". Nie miał natomiast żadnych uprawnień, by w imieniu tej Spółki podejmować inne czynności, w tym składać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżąca Komenda zaznaczyła, że moment ustanowienia kuratora w postępowaniu administracyjnym wpływa na jego charakter. Kurator ustanowiony przed wszczęciem postępowania administracyjnego i nie w związku z tym postępowaniem jest kuratorem prawa materialnego, którego zakres praw i obowiązków określa ustawa, w szczególności art. 42 § 2 Kodeksu cywilnego. Kurator ustanowiony na podstawie art. 42 § 1 Kodeksu cywilnego powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. A zatem taki kurator nie jest ustanowiony po to, aby de facto występować zamiast organów i z właściwym dla organów zakresem reprezentacji osoby prawnej. Dlatego też, jeżeli taki kurator występuje w imieniu osoby prawnej z wnioskiem o wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, to należy przyjąć, że kurator taki nie ma umocowania do reprezentowania osoby prawnej w tym zakresie, a zatem złożony wniosek należy potraktować jako wniosek osoby działającej bez organów. Zdaniem skarżącej Komendy instytucja kuratora nie może być nadużywana i wykorzystywana w ten sposób, aby faktycznie zastępować organy osoby prawnej. Ponadto przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości konwalidowania przez podmiot uprawniony bezskutecznych czynności dokonanych przez podmiot nieuprawniony. Wszczęcie postępowania następuje na wniosek strony, czyli podmiotu, który powinien być wyposażony w zdolność administracyjnoprawną. Jeżeli zatem wniosek taki pochodzi od podmiotu pozbawionego takiej zdolności należy go uznać za bezskuteczny.

Prezydent Miasta G. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 10 § 1 Kpa poprzez brak zapewnienia zapoznania się z całością materiału zebranego w sprawie przed wydaniem decyzji; 2) art. 34 Kpa w związku z art. 30 § 3 Kpa przez prowadzenie postępowania na wniosek nie pochodzący od organów strony tym samym pozbawiony zdolności postulacyjnej; 3) art. 42 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 153 P.p.s.a. W uzasadnieniu Prezydent Miasta G. podniósł, że Minister w sposób niedopuszczalny dokonał rozszerzenia związania oceną prawną wyrażoną przez NSA w innej sprawie i w innym postępowaniu na sprawę przedmiotową mimo, że w oczywistym stanie materiału dowodowego jasnym był zakres umocowania osoby składającej wniosek w sprawie w pierwszej instancji, którego to stanu umocowania nie znał. Prezydent dodał, że stan prawny i stan materiału dowodowego w dacie orzekania odbiegał od ocen wyrażonych przez wyrok NSA w innym przedmiotowo postępowaniu. A zatem z uwagi na brak wniosku osoby uprawnionej decyzja dotycząca zarządu nieruchomością przy ul. [...] winna pozostać w obrocie.

Z kolei Prokurator Okręgowy w G. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6 Kpa w związku z art. 76 § 3 Kpa i art. 77 § 1 Kpa, art. 173 i art. 106 § 5 P.p.s.a. oraz art. 233 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, polegającym na błędnym przyjęciu, że działające w tej sprawie organy administracji publicznej są związane przyjętym przez NSA w wyrokach I OSK 1532/06 z dnia 20 listopada 2007 r. i I OSK 610/10 z dnia 1 marca 2011 r. poglądem, że ustanowiony postanowieniem [...] Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2003 r. kurator "[...]" Towarzystwa [...] Sp. z o. o. w G. jest upoważniony do żądania wszczęcia postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji oraz art. 145 § 1 pkt 8 Kpa i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 124 z 2001 r., poz. 1361) polegającym na błędnym przyjęciu, że stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej otwiera drogę nie do wznowienia postępowania, w którym wydano decyzję o potwierdzeniu prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej, ale do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W uzasadnieniu Prokurator Okręgowy podniósł, że organ odwoławczy odmówił w tej sprawie zbadania, czy P. B. był władny żądania wszczęcia postępowania, uzasadniając to poglądem NSA wyrażonym ww. wyrokach. W wyrokach tych NSA przyjął, że w ramach postępowania administracyjnego nie mieści się kwestionowanie działań kuratora wynikających z przepisu art. 42 § 2 Kodeksu cywilnego. Prokurator Okręgowy wskazał, że organy administracji publicznej są związane tylko tym, że wskazane decyzje wywłaszczeniowe z 1954 r. są nieważne ex tunc. Nie do utrzymania jest zaś stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, które prowadzi do tego, że w każdym postępowaniu dotyczącym tematycznej nieruchomości organy administracji publicznej i sądy administracyjne byłyby związane poglądem wyrażonym w ww. wyrokach NSA, że kurator "[...]" Towarzystwa [...] Sp. z o. o. w G. jest upoważniony do żądania wszczęcia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi nie są uzasadnione.

Poza sporem jest to, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 1996 r., nr [...] jest obarczona wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Jak wynika z akt sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1954 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2. Zatem decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] stała się ostateczna, a więc i wykonalna, w administracyjnym toku instancji przed wydaniem decyzji przez Wojewodę [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] . Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że decyzja ta nie została uchylona w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czego dowodzi treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 610/10 wraz z uzasadnieniem. Jak trafnie wskazał Minister Infrastruktury w zaskarżonej decyzji konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w sprawie wywłaszczeniowej jest to, że na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 1996 r., nr [...] oddano w zarząd Komendzie Wojewódzkiej Policji w G. (urzędowi obsługującemu Wojewódzkiego Komendanta Policji – art. 6 ust. 12 ustawy o Policji) mienie nie będące własnością Skarbu Państwa. Jak wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...] Skarb Państwa nabył własność przedmiotowej nieruchomości na skutek wywłaszczenia "[...]" Towarzystwa [...] Sp. z o.o., a decyzja wywłaszczeniowa była podstawą wpisu Skarbu Państwa do księgi wieczystej. Takie działanie Kierownika Urzędu Rejonowego w G. prawidłowo Minister Infrastruktury zakwalifikował jako rażące naruszenia prawa – art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis ten wskazywał bowiem w sposób wyraźny, że państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej zarządzają wydzielonymi im i nabytymi gruntami, wraz z położonymi na nich budynkami i urządzeniami związanymi trwale z gruntami, stanowiącymi tylko i wyłącznie własność Skarbu Państwa. Wobec ostatecznego stwierdzenia decyzją nadzorczą nieważności decyzji wywłaszczeniowej doszło do sytuacji, gdy w dacie wydania decyzji ustanawiającej zarząd nie istniało zdarzenie prawne w postaci nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości przy ul. [...] w trybie wywłaszczenia.

Słusznie też Minister Infrastruktury wskazał, że kwestionowana decyzja wywłaszczeniowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. Z odpisu z księgi wieczystej [...] wynika bowiem, że przedmiotowy grunt nie był przedmiotem obrotu cywilnoprawnego.

W niniejszej sprawie sporne między stronami jest natomiast to, czy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 1996 r., nr [...] mogło zainicjować "[...]" Towarzystwo [...] Sp. z o. o. w G., w sytuacji, gdy wobec braku organów tej osoby prawnej, w imieniu Spółki działał adw. P. B. jako kurator osoby prawnej.

Odnosząc się do tego zagadnienia Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że wskazany wyżej kurator mógł działać w postępowaniu administracyjnym jako przedstawiciel ustawowy tej osoby. Faktem jest, że z art. 42 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że kurator osoby prawnej powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Przepis ten nie zakazuje jednak kuratorowi osoby prawnej działania jako jej reprezentant w postępowaniu administracyjnym. Zakazu takiego nie można też wyprowadzić z treści zaświadczenia dla kuratora z 2003 r., o którym mowa w art. 604 Kodeksu postępowania cywilnego. Jak wynika z przepisu art. 30 § 3 Kpa w postępowaniu administracyjnym strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swoich ustawowych bądź statutowych przedstawicieli. Skoro zatem dla Spółki został powołany kurator, to nie było potrzeby wystąpienia przez organ administracji publicznej, w trybie art. 34 § 1 Kpa, do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla Spółki, ponieważ, z żadnego przepisu prawa nie wynikał brak zdolności Spółki prawa handlowego do czynności prawnych, w sytuacji, gdy dla spółki powołano kuratora prawa materialnego. Brak dowodów na to, że na etapie postępowania administracyjnego kurator Spółki "[...]" został zwolniony przez sąd powszechny ze swych obowiązków, kuratela została uchylona, czy wygasła z mocy samego prawa. Nie można pominąć i tego, że obowiązek z art. 34 § 1 Kpa aktualizuje się, gdy przedstawiciel osoby prawnej nie został wyznaczony, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie ponieważ kurator w osobie adw. P. B. został już wyznaczony przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności (w 2003 r.).

Sąd zwraca uwagę, że zagadnienie dopuszczalności działania kuratora za Spółkę "[...]" w postępowaniu administracyjnym było już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1954 r., nr [...] opowiedział się za dopuszczalnością działania jej kuratora w postępowaniu administracyjnym (wyroki wydane w sprawach o sygn. akt: I OSK 1532/06 i I OSK 610/10). Podobnie w wyroku z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1949/10 (opubl. CBOSA) NSA stwierdził, że w przypadku, gdy Spółka istnieje, to racjonalne jest podjęcie kroków zmierzających do ustanowienia dla niej kuratora – art. 42 § 1 i 2 K.c. Zdaniem NSA, tylko taki kurator posiadałby interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd zwraca też uwagę, że na gruncie niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kurator Spółki "[...]" jest uprawniony do działania w imieniu tej osoby prawnej w postępowaniu sądowym. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 422/12 NSA rozpoznał zażalenie Spółki, a odpis postanowienia doręczył jej kuratorowi.

Błędnie natomiast Minister Infrastruktury stwierdził, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ustanawiającej zarząd, na mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej "Ppsa", jest związany wyrokami sądów administracyjnych wydanych w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w postępowaniu wywłaszczeniowym, w zakresie oceny prawa reprezentowania Spółki "[...]" przez jej kuratora. Na mocy przepisu art. 170 Ppsa organ jest bowiem związany zakresem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego zawartym w sentencji wyroku. Kwestia związania organu przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną prawną może być natomiast rozpatrywana na gruncie przepisu art. 153 Ppsa stosowanego odpowiednio w postępowaniu przez NSA, na mocy art. 193 Ppsa. Z przepisu art. 153 Ppsa wynika natomiast, że oceną prawną zaprezentowaną przez NSA w powoływanych przez Ministra Infrastruktury wyrokach związany był Minister Infrastruktury, ale działający jako organ nadzoru i organ odwoławczy w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji.