Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1771/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie częściowego umorzenia postępowania administracyjnego oraz odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] grudnia 2016 roku Nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania Z. H., A. W., U. P., B. S., E. S., D. W.i N. O. jako przedstawiciel ustawowy małoletniego J. S., reprezentowanych przez E. T., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1980 r. nr [...] wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w Cz. przy ul. [...] - uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności ww decyzji Prezydenta Miasta [...] o odszkodowaniu i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tej części zaś w pozostałej części utrzymał ww. decyzję Wojewody [...] w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Wnioskiem z dnia 1 marca 2016 r. następcy prawni dawnych właścicieli (ich spadkobiercy): Z. H., A. W., U. P., B. S., E. S., D. W. i N. O. jako przedstawiciel ustawowy małoletniego J. S., reprezentowani przez E. T. wystąpili do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1980 r., zarzucając naruszenie art. 6 ust. 1, art. 5 i art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Rozpoznając powyższy wniosek decyzją z dnia [...] września 2016 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww decyzji Prezydenta Miasta [...]. Organ wskazał, iż w kontrolowanej decyzji nie stwierdzono wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 3, pkt 4 pkt 5. pkt 6 i pkt 7 kpa, jak również w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do uznania, że kontrolowana decyzja wydana została bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), gdyż ww. ustawa z 12 marca 1958 r. regulowała kwestie wywłaszczania i ustalania odszkodowania za nieruchomości.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Wojewoda ustalił, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 1979 r. [...] Prezydent Miasta [...] zatwierdził plan realizacyjny, zgodnie z którym nieruchomość położona w Cz. przy ul. [...]. oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0.4933 ha, przeznaczona została pod budowę Szpitala Wojewódzkiego w [...]. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 1980 r, nr [...] Prezydent orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem powyższej nieruchomości stanowiącej ówcześnie współwłasność M. B., M. Z.k i Ł. Ś. oraz o odszkodowaniu na ich rzecz w wysokości 71 035,20 zł. Jak wskazał organ, celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa szpitala wojewódzkiego w [...], którego lokalizacja wynikała z ww planu realizacyjnego i ostatecznie wywłaszczenie nastąpiło w związku z jego budową. Kontrolowane postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z 28 czerwca 1980r.. która była instytucją państwową, uprawnioną do złożenia wniosku. W treści wniosku wskazano nieruchomość podlegającą wywłaszczeniu, jej powierzchnię oraz jej właścicieli. Przed złożeniem wniosku wywłaszczeniowego zostały przeprowadzone rokowania ze współwłaścicielkami o nabycie przedmiotowej nieruchomości, które nie przyniosły rezultatów.

Analizując podstawy formalno-prawne badanej decyzji wywłwszczeniowej, Wojewoda ustalił także, iż zawiadomieniem z dnia 12 lipca 1980 r. Prezydent Miasta [...] poinformował właścicieli o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz o wyznaczeniu na dzień 25 lipca 1980r. rozprawy administracyjnej. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zawiadomienia dostarczono w dniu 16 lipca 1980 roku M. B.i Ł. Ś. oraz w dniu 19 lipca 1980r. M. Z., które wzięły udział w rozprawie, jak i wyraziły zgodę na wywłaszczenie przedmiotowego gruntu za ustalonym odszkodowaniem. Wniosły także o wydanie prawomocnej decyzji a nadto o wywłaszczenie pozostałej części nieruchomości ok. 4000 m2, ze względu na brak dojazdu do działki, a także wniosły o wydanie prawomocnej decyzji, co zostało potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami umieszczonymi na protokole z rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Na propozycję współwłaścicielek dotyczącej wykupu pozostałej części nieruchomości organ jednak nie wyraził zgody, uznając, że proponowana część jest zbędna na wywłaszczany cel. Pomimo, iż nie został dochowany dwutygodniowy okres na wyznaczenie ww rozprawy, o którym była mowa w ww. art. 17 cyt. ustawy, to jednak uchybienie to w ocenie Wojewody nie jest kwalifikowaną postacią naruszenia, gdyż nie ma charakteru rażącego. Wojewoda wskazał również, że w aktach sprawy brak jest dowodów na to, iż oferta w sprawie dobrowolnego zbycia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Państwa została przedstawiona trzeciej ze współwłaścicielek, a mianowicie Ł. S.; M. B. i M. Z. taką ofertę otrzymały (pismo Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z dnia 24 maja 1980r.). Jednakże, jak wskazał organ, brak poszczególnych dokumentów, spowodowany bądź upływem czasu (w niniejszej sprawie upłynęło prawie czterdzieści lat od wydania decyzji wywłaszczeniowej), bądź ich zaginięciem, nie może jednak stanowić podstawy do twierdzenia, iż ich w ogóle nie było, a tym samym do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Niezależnie od powyższego podniósł, iż brak kompletnych akt archiwalnych powoduje także, że nie można dokonać pełnej oceny postępowania i ustalić, że było ono przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie organu nadzoru wyżej wskazane uchybienia, z uwagi na okoliczności przedmiotowej sprawy, nie stanowią rażącego naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności kontrolowanej decyzji. Również zdaniem Wojewody, treść kontrolowanej decyzji potwierdza, że spełnione zostały przesłanki określone w przywołanym art. 23 ust. 1 ww. ustawy z 12 marca 1958r. gdyż zawiera m.in. ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazanie na czyj wniosek następuje wywłaszczenie, ustalenie odszkodowania i terminu jego zapłaty, wymienienie osób uprawnionych do jego otrzymania, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych. Ostatecznie Wojewoda uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji Prezydenta Miasta [...].

Nie zgadzając się z powyższym, odwołanie od ww rozstrzygnięcia wnieśli Ww wnioskujący żądając uchylenie powyższej decyzji Wojewody [...]. Podnieśli, iż wykładnia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. musiała być rozpatrywana łącznie z treścią jej art. 1 i art. 20 ust 1 i ust 2. Przepis art. 1 cyt. ustawy stanowił, iż: "nieruchomość może być wywłaszczona z zachowaniem przepisów niniejszej ustawy", a zatem mówił, że nieruchomość nie mogła zostać wywłaszczona, jeżeli którykolwiek przepis tej ustawy nie został zachowany. W ocenie skarżących doszło natomiast do naruszenia art. 6 ust. 1 cyt. ustawy gdyż, jak wskazali, rażąco narusza prawo sytuacja, gdzie na rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej właściciel wyraził zgodę na dobrowolne wywłaszczenie, a mimo to kontynuowano w stosunku do jego nieruchomości postępowanie wywłaszczeniowe, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Przy czym nie zachodził przypadek wskazany w ust. 4 art. 6 ww ustawy. Wskazali także na nieprawidłową podstawę prawną kwestionowanej decyzji tj. nieuregulowany stan prawny nieruchomości, a nadto wskazali na niepowołanie biegłych przez organ, operat sporządzony nie przez organ i na podstawie nieobowiązujących przepisów, jak i na nieprawidłowe określenie wartości nieruchomości.

Analizując wniesione odwołanie. Minister Infrastruktury i Budownictwa w pierwszej kolejności stwierdził, iż postępowanie w przedmiocie oceny legalności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1980 r. w części dotyczącej odszkodowania podlegało już ocenie legalności, które zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku w dniu 13 listopada 2015 r., w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1696/15 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, którym Sąd oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 15 kwietnia 2015 r. Zatem w tej części bezprzedmiotowa była ocena legalności zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] i tym samym zasadne było uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. w powyższym zakresie i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji we wskazanej części.

Odnosząc się natomiast do kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1980 r. w części dotyczącej wywłaszczenia organ odwoławczy wskazał, że kontrolowana decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności. Mając na uwadze zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art. 16 kpa, organ orzekający w trybie art. 156 §1 kpa jest zobowiązany wykazać, że badane orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, wskazując przepis rażąco naruszony i ocenę, dlaczego to naruszenie ma taki charakter. W przedmiotowej sprawie jednak nie można było uznać, iż Prezydent Miasta [...], wywłaszczając przedmiotową nieruchomość dopuścił się rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono również, aby badana decyzja naruszała pozostałe przesłanki z art. 156 § 1 jak i § 2 kpa.

Na powyższą decyzję Ministra, skargę do tut. Sądu wniósł A. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1980 r. Wskazał na naruszenie przepisu art. 156 & 1 pkt. 2 k.p.a. i błędną interpretację przepisu art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W uzasadnieniu skargi podtrzymał stanowisko reprezentowane w ww zakresie przez wnioskodawców w złożonym odwołaniu. Przede wszystkim odniósł się do zasad ustalania i przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wskazując, iż nie został dochowany tryb powołany przepisem art. 22 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r., jak i niezgodnie z regulacją dotyczącą instytucji biegłego zawartą w k.p.a. Ostatecznie podniósł, że odszkodowanie za grunt zostało ustalone w zdecydowanie zaniżonej wysokości, niezgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami prawa oraz w oparciu o wadliwie sporządzony operat szacunkowy. Natomiast przy zgodzie wszystkich właścicieli, akceptacji ceny sprzedaży oraz uregulowanym stanie prawnym nieruchomości, nie było żadnej przeszkody do zawarcia umowy cywilnej.

Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż okoliczności, na które powołuje się skarżący w skardze, były już przedmiotem merytorycznego i prawomocnego rozpoznania przez tut. Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 13 listopada 2015 r., w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1696/15. Zatem, jak prawidłowo stwierdził Minister, brak było podstaw do ponownego ich badania, mając na uwadze zasadę "res iudicata" - powagi rzeczy osądzonej. W tym zatem zakresie prawidłowe było rozstrzygnięcie Ministra w przedmiocie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1980 r., o odszkodowaniu i umorzenie postępowania pierwszej instancji w tym zakresie. Skoro bowiem w części dotyczącej oceny legalności powyższej decyzji w części dotyczącej odszkodowania funkcjonuje ostateczna decyzja nadzorcza, to bezprzedmiotowa była ocena legalności zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] w części dotyczącej odszkodowania. W tym kontekście zarzuty skargi należy uznać za całkowicie bezprzedmiotowe, na co w zaskarżonej decyzji wskazał już Minister Infrastruktury i Budownictwa. Natomiast Sąd działając na podstawie przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozpoznał wniesioną skargę pod kątem legalności zaskarżonej decyzji Ministra w pozostałym zakresie z powołaną wyżej regulacją prawną. Przechodząc zatem do badania zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy w powołanej części decyzji Wojewody [...], Sąd uznał wyrażone w nich stanowisko, ustalenia jak i ocenę prawną za całkowicie prawidłowe.

Należy przypomnieć, iż spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii stosowania zarówno zasad, jak i trybu przy stosowaniu ww ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Wnioskodawcy będący w opozycji do organu uważają, że przy wydawaniu zaskarżonej w trybie nadzwyczajnym decyzji doszło do rażącego naruszenia przepisów ww ustawy skutkujących stwierdzeniem jej nieważności.

W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma ocena, czy spełnione zostały materialno-prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy z 12 marca 1958r. wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej lub obrony Państwa, dla wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, bądź dla planowej realizacji budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego.

Zgodnie z art. 6 ww ustawy ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie. W aktach sprawy znajduje się oferta Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z dnia 24 maja 1980 r. skierowana do M. B. dotycząca dobrowolnej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Na drugiej stronie oferty znajduje się podpis M. Z. z adnotacją, iż podpisana otrzymała ofertę w dniu 3 czerwca 1980 r. Brak jest w aktach informacji o skierowaniu oferty do trzeciej współwłaścicielki tj. [...] [...]. Jednakże zdaniem Sądu, brak poszczególnych dokumentów, spowodowany, bądź upływem czasu, bądź ich zaginięciem, nie może stanowić podstawy do twierdzenia, iż ich w ogóle nie było, tym bardziej w okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy pozostałe współwłaścicielki taką propozycję sprzedaży nieruchomości otrzymały. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30.10.2003r. sygn. akt I SA 3087/2001, (publ. Lex Polonica nr 396973) wskazał, że "Jeżeli o istnieniu pewnych dokumentów, których nie udało się odnaleźć, można wnioskować na podstawie innych zachowanych dokumentów, które się na tamte powołują, to organ administracji winien ocenić taki materiał dowodowy i wyjaśnić dlaczego uznał, że dokument taki nie istniał pomimo, iż wzmianki o nim znajdują się w dokumentach zachowanych. (,..). Jeżeli postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji prowadzi się po upływie ponad 50 lat od jej wydania to nie można przyjąć założenia, iż dokument, którego nie udało się odnaleźć nie istniał. Konieczna jest wówczas kompleksowa ocena materiału dowodowego i wnioskowanie pośrednie w oparciu o te dowody w sprawie, które udało się zgromadzić". Trzeba pamiętać, iż w niniejszej sprawie upłynęło prawie czterdzieści lat od wydania decyzji wywłaszczeniowej, co zdecydowanie ma przełożenie na niemożność odszukania przez organ określonego dokumentu. Z akt sprawy wynika, że właścicielki nie odpowiedziały na ofertę w sprawie dobrowolnej sprzedaży nieruchomości, zatem należy przyjąć, że rokowania o dobrowolne nabycie nieruchomości choć bezskuteczne to jednak miały miejsce, stąd też ww przesłanka została spełniona. A zatem wobec powyższego, uzasadnionym było wystąpienie z wnioskiem o wywłaszczenie ww nieruchomości i w jego następstwie wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Z treści kontrolowanej decyzji wynika, iż wywłaszczenie nastąpiło w związku z budową szpitala wojewódzkiego w [...] - zatem, jak zasadnie stwierdziły organy, na cel użyteczności publicznej. Lokalizacja zaś ww. inwestycji została ustalona na podstawie ww planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z 27 sierpnia 1979r, co potwierdza wniosek o wywłaszczenie z 28 czerwca 1980r. Pomimo, iż ww decyzji w aktach również nie ma to jednak należy przyjąć, zgodnie z powyższymi wywodami, opierając się na domniemaniu legalności badanej decyzji i kierując się przy tym zasadą trwałości określoną w art. 16 Kpa., że jej zapisy są zgodne z treścią kontrolowanej decyzji oraz z ww wnioskiem Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z 28 czerwca 1980r. o wywłaszczenie, w których została ona powołana. Trzeba bowiem pamiętać o znacznym upływie czasu, który w istocie wpłynął na niekompletność akt administracyjnych.

Trzeba też podnieść, iż postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte na ww wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z 28 czerwca 1980r., która była instytucją państwową, uprawnioną do jego złożenia. Z treści wniosku wynika, że wskazano w nim nieruchomość podlegającą wywłaszczeniu, jej powierzchnię oraz jej właścicieli. Pismem z dnia 12 lipca 1980 r. Prezydent Miasta [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz o terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wyznaczonej na dzień 25 lipca 1980 r., w której udział wzięły wszystkie współwłaścicielki nieruchomości. Obecne zgodziły się na wydanie decyzji wywłaszczeniowej, wniosły o wywłaszczenie pozostałej części nieruchomości ok. 4000 m2 ze względu na brak dojazdu do działki, a także o wydanie prawomocnej decyzji. Powyższe zostało potwierdzone własnoręcznymi podpisami właścicielek umieszczonymi na protokole z rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Wprawdzie wyznaczona data rozprawy potwierdza, że nie mógł być dochowany dwutygodniowy okres, o którym była mowa w art. 17 ww ustawy, to jednak powyższe uchybienie, w ocenie Sądu, z uwagi na obecność na rozprawie współwłaścicielek wywłaszczaniej nieruchomości, nie ma charakteru rażącego.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ww. ustawy z 12 marca 1958r. decyzja o wywłaszczeniu powinna zawierać m.in. ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazanie na czyj wniosek następuje wywłaszczenie, ustalenie odszkodowania i terminu jego zapłaty, wymienienie osób uprawnionych do jego otrzymania, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych. Treść kontrolowanej decyzji potwierdza, że spełnione zostały powyższe przesłanki.

Odnosząc się do podnoszonego zarzutu odwołania, iż w treści decyzji wywłaszczeniowej błędnie wskazano, że nieruchomość miała nieuregulowany stan prawny należy wskazać, że taki opis nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji. Organ posiadał informację o wydanym dla przedmiotowej nieruchomości Akcie Własności Ziemi z dnia 15 listopada 1978 r., na podstawie którego ustalił właścicieli nieruchomości. Mając na względzie, iż przedmiotowa nieruchomość nie została ujawniona w księdze wieczystej w Państwowym Biurze Notarialnym w [...], stąd organ wskazał, że nieruchomość miała nieuregulowany stan prawny, co jednak nie miało żadnego wpływu na prawidłowość podważanej decyzji. Ustalenie kręgu właścicieli ma znaczenia dla ustalenia osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość a w sprawie niniejszej jej właściciele organowi byli znani.

Należy mieć także na względzie, iż do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. niezbędne jest stwierdzenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa materialnego przez organ orzekający w sprawie lub dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny ze zgromadzoną dokumentacją sprawy lub innymi oczywistymi, znanymi temu organowi faktami. Pewność obrotu prawnego wymaga bowiem, aby ostateczne decyzje były stabilne i aby można je było wzruszyć tylko w nadzwyczajnych sytuacjach i z ważnych powodów. Wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji.

Na marginesie należy również wskazać, że wnioskodawcy wystąpili z przedmiotowym wnioskiem dopiero po upływie prawie czterdziestu lat od daty wydania kwestionowanej decyzji. W takiej sytuacji należy mieć na uwadze także treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, w myśl którego "art.156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

Trybunał w uzasadnieniu ww orzeczenia wskazał na brak w art. 156 § 2 kpa ograniczenia czasowego stwierdzenia nieważności z przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W jego ocenie dokonywanie oceny rażącego naruszenia prawa po upływie kilkudziesięciu lat po wydaniu decyzji, w powiązaniu z nieostrością tej przesłanki, rodzi możliwość zarzucania wywołania takiej wadliwości organom administracyjnym, którym – w momencie ich działania, a nie z obecnej perspektywy – niekiedy trudno w istocie postawić zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji. W art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest mowa o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ale w praktyce podczas oceny tej przesłanki, która dokonywana jest w późniejszym momencie, uwzględniany jest dorobek orzeczniczy, który powstał po wydaniu decyzji.

Zdaniem Trybunału, niezbędne jest ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Jak podkreślił TK w wyroku z 28 lutego 2012 r. o sygn. K 5/11, trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie są wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę. Odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Stabilizacja stosunków administracyjnoprawnych po upływie określonego czasu leży w interesie porządku publicznego. Niedookreślony charakter przesłanki rażącego naruszenia prawa powoduje także, że z czasem wzrasta ryzyko prawne, polegające na możliwości wykształcenia się odmiennej linii orzeczniczej zarówno w stosunku do norm materialnych i procesowych, które legły u podstaw wydanej decyzji, jak i samej przesłanki rażącego naruszenia prawa. W ten sposób, wobec braku ograniczenia czasowego możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, w tym z urzędu, ryzyko wadliwego działania administracji może zostać w sposób nieograniczony przeniesione na adresata wadliwej decyzji.

TK wskazał także, że działanie organów państwa na podstawie prawa, będące przejawem zasady praworządności (legalizmu), nie oznacza bezwzględnego obowiązku eliminowania z obrotu wadliwych decyzji, na podstawie których strona nabyła prawo lub jego ekspektatywę (w szczególności jeżeli z takim nabyciem powiązane było powstanie obowiązku państwa), po upływie znacznego czasu od wydania tego aktu administracyjnego. Takie aspekty i konsekwencje zasady praworządności są bowiem ograniczone przez jej inne oblicze, tj. potrzebę stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego, a ponadto przez zasadę zaufania obywatela do państwa, w tym zasadę pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.