Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 776/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-23 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3, art. 246 par. 2 pkt. 2, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący: Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi ,,A’’ sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: zwolnić ,,A’’ sp. z o.o. w D. z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych), a w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

,,A’’ sp. z o.o. z siedzibą w D. pismem z [...] r. nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wniosło o zwolnienie z obowiązku jego uiszczenia. Spółka żądanie to rozszerzyła następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku podała zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu powyższego wskazała, że od lat nie prowadzi działalności gospodarczej, albowiem organy państwowe zabezpieczyły cały jej majątek i wszystkie rachunki bankowe. Z tego powodu spółka nie osiąga zysków i nie ponosi strat, a jej kapitał według złożonego oświadczenia wynosi [...] zł.

Do wniosku dołączono odpis sentencji zarządzenia nr [...], wydanego z upoważnienia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dnia [...] r., o umorzeniu Spółce opłaty kancelaryjnej w wysokości [...] zł oraz postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wszczętego na wniosek Sądu w sprawie tej opłaty, ze względu na bezskuteczność egzekucji.

Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano następujące dokumenty źródłowe: raport kasowy za sierpień 2015 r., gdzie po stronie przychodów odnotowano łączną kwotę [...] zł i saldo z poprzedniego okresu rzędu [...] zł, bilans wraz z rachunkiem zysków i strat, z którego ustalono, że w roku 2014 Spółka wypracowała przychody rzędu [...] zł, składane w 2015 r. deklaracje VAT, gdzie wykazana podstawa opodatkowania kształtowała się następująco: [...] zł (styczeń), [...] zł (luty), [...] zł (marzec), [...] zł (kwiecień), [...] zł (maj), [...] zł (czerwiec), [...] zł (lipiec), a nadto zeznanie podatkowe CIT-8, gdzie za 2014 r. odnotowano stratę rzędu [...] zł.

Postanowieniem z 30 września 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy. Stwierdził, że zgodnie z nadesłaną dokumentacją skarżąca prowadzi nadal działalność gospodarczą oraz nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Od powyższego orzeczenia skarżąca spółka wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. W załączeniu przesłała postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z [...] r. oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] r. i wobec nowych okoliczności wniosła o zwolnienie od wpisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Jak stanowi art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jedn. ze. zm.- zwana dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Złożony przez skarżącego sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej.

Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy, natomiast na mocy art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy P.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może nastąpić jedynie wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Zakamycze 2005 r., str. 592).

Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy P.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy P.p.s.a., tj. że nie ma dostatecznych środków poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie zatem z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. spółka powinna wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody (zob. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2012 r., II FZ 791/11, LEX nr 1116228). W przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej zaznacza się, że obowiązane są one wykazać nie tylko, że nie mają odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, iż nie posiadają ich, chociaż podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do ich pozyskania (postanowienie NSA z dnia 1 marca 2012 r., II OZ 123/12, LEX nr 1121252).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie dołączony do akt materiał dowodowy nie pozwalał na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Należy bowiem zauważyć, że z materiałów, które strona skarżąca dostarczyła, a które obrazują sytuację spółki trudno uznać, jakoby ta była na tyle trudna, by skarżąca w ogóle nie była w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego.

Sąd stanął na stanowisku, iż ocena przedłożonych dokumentów księgowych obrazujących stan majątkowy spółki prowadzi do stwierdzenia, iż ,,A’’ sp. z o.o. w D. jako strona skarżącą powinno częściowo ponieść koszty niniejszego postępowania.

Zdaniem Sądu skarżąca spółka wykazała, że jej sytuacja finansowa jest trudna. Tak w postanowieniu umarzającym postępowanie egzekucyjne Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] z [...] r. stwierdził, że skarżąca wierzytelności nie posiada, rachunków ani innych praw majątkowych nie ustalono, natomiast brak dobrowolnych wpłat skutkuje umorzeniem postępowania, gdyż egzekucja okazała się całkowicie bezskuteczna. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w postanowieniu umarzającym postępowanie egzekucyjne z [...] r. stwierdził, że rachunek bankowy skarżącej spółki został zamknięty z uwagi na wygaśnięcie umowy oraz brak obrotów, spółka nie jest właścicielem ani współwłaścicielem czy też użytkownikiem wieczystym nieruchomości, brak informacji o majątku, z którego prowadzone postępowanie egzekucyjne zaspokoiłoby dochodzone należności.

Jednakże, pomimo prowadzonej egzekucji spółka jest w stanie wygospodarować kwotę [...] zł na opłacenie wpisu sądowego o skargi. Potwierdza to materiał dowodowy, który przedłożono do wniosku, w szczególności z raportu kasowego za sierpień 2015 r., gdzie po stronie przychodów odnotowano łączną kwotę [...] zł i saldo z poprzedniego okresu rzędu [...] zł. Skarżąca spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą a także korzysta z dopłat wspólnika w postaci pożyczki na bieżącą działalność, co także potwierdza wspomniany raport kasowy. Dopłata ta może być wykorzystana nie tylko na bieżącą działalność, ale także na pokrycie kosztów sądowych.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego umorzenia opłata kancelaryjna, to przyczyną tego rozstrzygnięcia było umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na wniosek Sądu z uwagi na jego bezskuteczność. Według sprawy nr [...] umorzenie postępowania komornik poprzedził wezwaniem wierzyciela do wskazania majątku dłużnika, czego nie uczyniono. Przyjąć zatem należało, że umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na wniosek Sądu w przedmiocie opłaty kancelaryjnej było wynikiem nie tego, że Spółka nie posiada majątku, lecz tego, że wierzyciel nie był w stanie tego majątku wskazać (vide: akta sprawy o sygn. I SA/Gl 1482/14).

Mając jednak na uwadze wysokość należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, oraz ilość spraw zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, za zasadne uznać należało uwzględnienie złożonego wniosku w pewnej jego części, która stosownie do art. 245 § 4 ustawy P.p.s.a. oznacza zwolnienie skarżącej Spółki z kosztów sądowych w części przekraczającej [...] zł. Rozstrzygnięcie to zabezpiecza bowiem jej konstytucyjne prawo do sądu, a jednocześnie nie skutkuje przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego.

Dlatego też, działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a. oraz art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.