Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 563/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 130a ust 2 pkt 1 lit a, ust. 10f, 10h 10i
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 7, 8, 12, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 21 ust 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu kosztów powstałych w związku z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem samochodu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A.P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata B.C. wynagrodzenie w kwocie 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych, powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez A.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 roku, którą na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1445), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), art. 130a ust. 1 pkt 2 i ust. 10h, l0i ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.Prawo o ruchu drogowym (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. TJ. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2017 r., w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu kosztów w wysokości 11.874,00 zł tytułem kosztów powstałych w związku z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...], nr [...], rok produkcji 1997.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu [...] maja 2012 roku został usunięty z drogi [...] na trasie [...] samochód osobowy marki [...], nr rej. [...], nr VIN: [...], rok prod. - 1997, na podstawie dyspozycji nr [...], wydanej przez funkcjonariusza Komisariatu Policji. Przyczyną usunięcia samochodu była nietrzeźwość kierującego pojazdem tj. A.P., co spowodowało naruszenie art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 128). Z uwagi na powyższe oraz z powodu braku możliwości zabezpieczenia pojazdu w inny sposób, zgodnie z art. 130a ust. 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym T (zgodnie z umową nr [...] z dnia [...].12.2011r. na usuwanie pojazdów oraz ich przechowywania na parkingu strzeżonym, art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W dniu 25 lipca 2016 roku, A.P. został powiadomiony przez funkcjonariuszy Policji o obowiązku i warunkach odbioru samochodu z parkingu strzeżonego. Ww. nie dopełnił nałożonego obowiązku.

W dniu 11 kwietnia 2016 roku, Kierownik Posterunku Policji przekazał Staroście, dokumentację pojazdu marki [...], nr rej. [...], celem wszczęcia postępowania o przepadek ruchomości na rzecz Powiatu, zgodnie z art. 130a ust 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Organ I instancji chcąc potwierdzić informację, że A.P. jest właścicielem pojazdu, zwrócił się do Starosty, z prośbą o wskazanie właściciela przedmiotowego samochodu. W odpowiedzi uzyskano informację, że właścicielem pojazdu jest J.D.. W związku z powyższym Starosta w dniu 12 kwietnia 2016 roku, wystosował do A.P., wskazanego przez policję oraz do J.D., wskazanego przez Wydział Komunikacji, jako ostatniego właściciela, na którego została zgłoszona sprzedaż, pismo zatytułowane powiadomienie, wzywające do odbioru samochodu w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma z pouczeniem, iż w przypadku nieodebranie pojazdu w zakreślonym terminie będzie to skutkowało wystąpieniem do sądu o orzeczenie jego przepadku na rzecz Powiatu. Jednocześnie poinformowano, że wszelkimi kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania obciążeni zostaną adresaci powiadomienia.

Wysłane powiadomienia nie zostały podjęte przez adresatów. W związku z tym, tut. organ w dniu 5 maja 2016r. wystąpił z wnioskami do Urzędu Miejskiego oraz do Urzędu Gminy o udostępnienie adresów zameldowania A.P. i J.D.. W odpowiedzi uzyskano informację, że J.D. zmarł w dniu [...] maja 2015r. oraz potwierdzono, że A.P. jest zameldowany pod adresem: [...].

Potwierdzenie adresu A.P. spowodowało, że organ jeszcze czterokrotnie kierował powiadomienia do ww. na wskazany adres. Pomimo powyższego, wymienione pisma nie zostały odebrane. Mając na uwadze konieczność skutecznego doręczenia powiadomienia, organ w dniu 1 lipca 2016r. zwrócił się do Komendanta Komisariatu Policji, z prośbą o pomoc w doręczeniu powiadomienia. W odpowiedzi uzyskano informację, że A.P. odbywa karę pozbawienia wolności z Zakładzie Karnym. W dniu 11 lipca 2016 roku, Starosta skierował powiadomienie do A.P. na adres Zakładu Karnego, który odebrał powiadomienie w dniu 14 lipca 2016r. Ww. będąc poinformowanym o obowiązku i warunkach odbioru pojazdu, jak również o konsekwencjach nieodebrania samochodu, co wiąże się z możliwością utraty prawa własności, nie dokonał odbioru samochodu z parkingu strzeżonego, jak również nie skontaktował się z organem. Wobec powyższego, mając na uwadze art. 130a ust 10d ustawy Prawo o ruchu drogowym, w dniu 24 sierpnia 2016 roku, Starosta wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego, o orzeczenie przepadku pojazdu marki [...], nr rej. [...], nr VIN: [...], rok prod. - 1997, na rzecz Powiatu. Postanowieniem z dnia [...] września 2016r., Sąd Rejonowy orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu oraz zasądził od osoby, która pozostawiła pojazd w miejscu niedozwolonym oraz została należycie wezwana do jego odebrania, tj. od A.P., na rzecz wnioskodawcy — Starosty Powiatu - kwotę 40 (czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem 21 października 2016 roku. W wyniku takiego rozstrzygnięcia oraz w związku z faktem, że oszacowana przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego wartość pojazdu, zgodnie z sporządzoną na zlecenie organu opinią z dnia [...] maja 2016 roku, wynosiła 400 zł, Starosta, będąc właścicielem przedmiotowej ruchomości, przekazał samochód do demontażu, do Przedsiębiorstwa "A", który to przedsiębiorca, na podstawie art. 24 ustawy z dnia 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, z późno zm.) był upoważniony do wykonania tego rodzaju zadań. Wykonany demontaż samochodu został udokumentowany wydanym zaświadczeniem o demontażu pojazdu noszącym datę [...] luty 2017 rok.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z treścią art. 130a ust. 10h i 10i ustawy, w dniu 10 lutego 2017r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kosztów powstałych od dnia [...] maja 2012 roku (dnia usunięcia pojazdu) do dnia [...] stycznia 2017r. (dnia odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego), za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu marki [...], nr rej. [...].

Decyzją noszącą datę [...] marca 2017 rok Starosta, powołując się na art. 130a ust. 10h i 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym nałożył na A.P. obowiązek zwrotu kosztów w łącznej wysokości 11.874 zł powstałych w związku z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem samochodu.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że choć, zgodnie z art. 130a ust. 10h, koszty te ponosi osoba, będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu, to treść art. 10i wskazuje, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. W niniejszym postępowaniu osobą tą jest A.P., który w dniu [...] maja 2012r. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. To jego zachowanie doprowadziło do usunięcia pojazdu z drogi, umieszczenia go na parkingu strzeżonym. Nie odbierając ruchomości z parkingu w wyznaczonym terminie, ponosi odpowiedzialność za powstanie kosztów ujętych w sentencji decyzji.

Na wysokość kosztów wskazanych w sentencji decyzji zdaniem organu składają się:

1) koszt usunięcie pojazdu - 459,00 - zł;

2) koszt przechowywania pojazdu - 11 115,00 – zł naliczone za okres od 11 kwietnia 2016 roku (dnia przekazania pojazdu przez Policję Staroście) do dnia [...] stycznia 2017 roku.

3) koszt oszacowania pojazdu - 300,00 – zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A.P., w którym podniósł, że nie był właścicielem spornego samochodu. Posiadał zgodę na jego użytkowanie udzieloną przez J.D. na okres dwóch miesięcy. Gdy poinformował właściciela pojazdu o jego odholowaniu na parking umowa ta została rozwiązana, przekazał mu kwotę 1500 zł celem pokrycia kosztów związanych z odbiorem pojazdu z parkingu. Nie są mu znane przyczyny dlaczego J.D. nie odebrał samochodu z parkingu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 roku ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1445), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), art. 130a ust. 1 pkt 2 i ust. 10h, 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.Prawo o ruchu drogowym (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. TJ. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że relacja art. 130a ust. 10h p.r.d. do ust. 10i p.r.d. jest ukształtowana na zasadzie reguły i wyjątku, tzn. zasadą jest ponoszenie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania przez osobę będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, zaś wyjątkiem jest sytuacja, gdy w chwili usunięcia pojazdu znajdował się on we władaniu posiadacza zależnego, tj. osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, a zatem nie właściciela. W takowej sytuacji przepis prawa wprost statuuje, że współodpowiedzialność posiadacza zależnego pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia jest solidarna z właścicielem tegoż pojazdu. Następnie organ odwoławczy definiując pojęcie zobowiązania solidarnego dłużników odwołał się do art. 366 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny stosownie do którego kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników) (§ 1) i że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (§ 2). Z definicji tej wynika, że wierzyciel może żądać całości świadczenia od każdego z dłużników z osobna i że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani, abstrahując od treści istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego, czyli prawa regresu unormowanego w art. 376 k.c. Organ administracyjny, mając zatem umocowanie w treści art. 130a ust. 10 i ustawy, może nałożyć obowiązek zwrotu kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu zarówno na samego właściciela, na samego użytkowania czy na nich łącznie.

Następnie Kolegium stwierdziło, że Starosta zasadnie ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, iż właścicielem pojazdu był J.D., zaś A.P. jego użytkownikiem. W związku z niemożnością obciążenia kosztami właściciela pojazdu, z uwagi na jego śmierć, organ I instancji miał prawo obciążyć nimi osobę, która w chwili usunięcia pojazdu znajdowała się w jego władaniu, jeżeli dysponowała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego (odpowiedzialność solidarna). W swoim odwołaniu z dnia [...] marca 2017 roku A.P. wskazuje wprost, iż dysponował pojazdem na podstawie umowy użyczenia, którą zawarł ona okres 2 miesięcy. Za bezsporne organ uznał, że pojazd marki [...] został usunięty z drogi [...] na trasie [...] na podstawie dyspozycji nr [...], wydanej przez funkcjonariusza Komisariatu Policji z przyczyny wskazanej w art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy tj. w sytuacji, gdy nie ma możliwości zabezpieczenia auta w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu.

Podstawę do naliczenia wskazanej w decyzji kwoty stanowił art. 130a ust. 6a, 6b, 6c i 6e ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym, na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a (za usunięcie i przechowywanie poszczególnych rodzajów pojazdów). Stawki te corocznie ulegają zmianie. Dlatego też Rada Powiatu, zgodnie z art. 130a ust. 6 ustawy, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat i kosztów, o których mowa wart. 130a ust. 5c ustawy. Koszty nałożone na A.P., zostały naliczone od dnia [...] maja 2012 roku, w którym nastąpiło usunięcie pojazdu, do dnia jego odebrania z parkingu strzeżonego, co miało miejsce w dniu [...] stycznia 2017 roku z tym, że koszty przechowywania pojazdu naliczono za okres od [...] kwietnia 2016 roku (data wpływu dokumentacji samochodu z policji) do dnia [...] stycznia 2017 roku (data odbioru pojazdu z parkingu).

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że okoliczności podnoszone przez stronę w odwołaniu, dotyczące rozliczenia się z właścicielem, jeszcze przed jego śmiercią i przekazaniem mu kwoty 1.500zł tytułem ewentualnych kosztów, nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Trudna sytuacja życiowa strony może natomiast być wzięta pod uwagę przy ewentualnym wniosku skierowanym do organu I instancji o zastosowanie ulg w spłacie należności.

Składając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wnosząc o jej uchylenie, A.P. podniósł, że organy nakładając na niego obowiązek zwrotu kosztów związanych z usunięciem przechowywaniem, oszacowaniem samochodu przez okres pięciu lat nie podjęły żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, nie podjęły wcześniej próby wyegzekwowania spornej należności zanim ona przyjęła tak znaczną wielkość, nie podjęły wcześniej próby wyegzekwowania spornej należności od właściciela samochodu, któremu sam wcześniej przekazał kwotę 1500 zł na pokrycie kosztów odebrania samochodu. Nadto skarżący podniósł, że od listopada 2012 roku przebywa w zakładzie karnym i nie interesował się sprawą uznając, że została ona wyjaśniona przez właściciela J.D..

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2017 roku strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nadto podniosła zrzuty dotyczące:

a) naruszenia art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż datą końcową naliczenia kosztów obciążających podmioty wymienione w art. 130a ust. 2 lit. a i ust. 10i jest data odbioru przez uprawniony podmiot pojazdu z parkingu strzeżonego, podczas gdy prawidłową wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, iż datą tą jest dzień zakończenia postepowania w sprawie przepadku pojazdy tj. w niniejszej sprawie data uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 2016 roku, co doprowadziło do obciążenia skarżącego kosztami ponad miarę,

b) naruszenie art. 8 i 12 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną zwłokę organu polegającą na :

– czterokrotnej próbie doręczenia zawiadomienia o prawach i obowiązkach skarżącego, podczas gdy do wystąpienia przez starostę z wnioskiem o orzeczenie przepadku samochodu wystarczyło przyjęcie skuteczności doręczenia na zasadzie art. 44 § 4 k.p.a. po jednokrotnej próbie doręczenia zawiadomienia skarżącemu pod adres jego zameldowania,

– nieudolnych działaniach organu I instancji w celu ustalenia miejsca pobytu skarżącego, podczas gdy przez cały okres pozostawał osadzony w Zakładzie Karnym, co spowodowało zwłokę w wydaniu decyzji i powiększyło koszty przechowywania pojazdu, którymi został obciążony skarżący,

a) naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 89 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ dostatecznych starań celem wnikliwego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie przesłuchanie w charakterze strony A.P. na okoliczność tytułu prawnego jaki miał mu przysługiwać do spornego pojazdu w dniu jego usunięcia z drogi publicznej tj. [...] maja 2012 roku co spowodowało błędne przyjęcie odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 130a ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.

Mając na uwadze powyżej zakreślone granice kontroli Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze są zasadne.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest opisana powyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 roku w przedmiocie obciążenia strony skarżącej kosztami usunięcia, przechowywania oraz oszacowania samochodu.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowił w stosunku do A.P. przepis art. 130a ust. 10h i 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiący, iż koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi solidarnie z właścicielem pojazdu osoba będąca we władaniu pojazdu w chwili jego usunięcia na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Organy administracji uznały, iż właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, był J.D., który zmarł, a A.P. był jego użytkownikiem. Powyższe ustalenie dotyczące tytułu prawnego skarżącego do pojazdu w chwili usunięcia pojazdu organy oparły na bezspornym fakcie, iż w dniu [...] maja 2012 roku prowadził sporny pojazd będąc pod wpływem alkoholu, co stanowiło podstawę do wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi publicznej oraz na podstawie twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu, gdzie stwierdził, że dysponował pojazdem na podstawie umowy zawartej z właścicielem J.D., która została zawarta na okres dwóch miesięcy i rozwiązana po wydaniu przez policję dyspozycji odholowania pojazdu. Stwierdzenia strony w tym przedmiocie są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości co do ich znaczenia i możliwości przyjęcia, że władał on samochodem w oparciu o umowę użyczenia określonej w art. 710 kodeksu cywilnego. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w piśmie złożonym przez profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej z dnia [...] listopada 2017 roku, iż organy nie dokonały wystarczających ustaleń pozwalających poczynić ustalenia czy skarżący posiadał tytuł prawny do dysponowania pojazdem, jeżeli tak to jaki, wskazać należy, iż strona nie przedstawiła w skardze żadnych dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do podważenia powyższych ustaleń. Nie zakwestionowała nawet faktu, wynikającego z jej oświadczenia, z którego wynika, że pojazdem dysponowała w oparciu o umowę zwartą z właścicielem. Nie wskazała okoliczności, faktów pozwalających przyjąć, iż władała pojazdem bez tytułu prawnego. Nie może stanowić podstawy zakwestionowania poczynionych przez organ w tym zakresie ustaleń stwierdzenie, że skarżący nie jest zdolny do prawidłowego zakwalifikowana tytułu prawnego, który rzekomo posiadał do dysponowania pojazdem. O posiadanym tytule prawnym do dysponowania pojazdem decyduje nie wiedza prawnicza strony, a jedynie okoliczności w jakich weszła w posiadanie pojazdu. Z oświadczenia strony skarżącej jednoznacznie wynika, że dysponowała pojazdem w oparciu o umowę zawartą z właścicielem pojazdu. Wskazać należy, że zgodnie z art. 86 k.p.a. dowód z przesłuchania strony organ jest obowiązany przeprowadzić wówczas jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest to więc dowód o charakterze posiłkowym. W niniejszej sprawie między innymi z uwagi na stwierdzenia strony skarżącej zawarte w odwołaniu od decyzji odnośnie tytułu prawnego do władania spornym pojazdem, braku innych dowodów podważających prawdziwość tych twierdzeń, nie zachodziła zdaniem Sądu konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony odnośnie posiadania przez nią tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. Organy ustaliły wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy fakty, w szczególności dotyczące okoliczności związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi publicznej w związku z kierowaniem nim przez skarżącego pod wpływem alkoholu, okresu jego przechowywania na parkingu strzeżonym, daty jego przekazania do dyspozycji Staroście przez Kierownika Komisariatu Policji, złożenia przez Starostę wniosku do Sądu Rejonowego w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu, daty wydania w tym przedmiocie przez sąd postanowienia i jego uprawomocnienia się. W tym zakresie działanie organów należy uznać za zgodne z treścią art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Sąd nie stwierdził, aby w okolicznościach niniejszej sprawy w tym zakresie organ był zobowiązany do przeprowadzenia rozprawy, w tym do przesłuchania w jej trakcie strony. Należy jednocześnie stwierdzić, że są to okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy.

Za uzasadniony natomiast uznał Sąd zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że datą końcową naliczenia kosztów obciążających podmioty wymienione w art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a i ust. 10i jest data odbioru pojazdu przez uprawniony podmiot z parkingu strzeżonego.

W aktualnym orzecznictwie podkreśla się, iż rozstrzygnięcie o kosztach następuje po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 u.p.r.d. Zatem są to koszty wyliczone wyłącznie do dnia wydania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o przepadku (dnia w którym postanowienie uprawomocniło się). Wszelkie natomiast koszty powstałe po tym dniu - związane z przechowywaniem, sprzedażą czy złomowaniem samochodu powinien ponosić, po orzeczeniu przepadku, jego właściciel, czyli powiat. Wprawdzie z treści art. 130a ust. 10h u.p.r.d wynika, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, to jednak ustawodawca wyraźnie stwierdził, że chodzi o koszty poniesione do zakończenia postępowania, czyli postępowania o stwierdzenie przepadku samochodu na rzecz powiatu. Jest to zrozumiałe, gdyż od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku właścicielem pojazdu jest powiat, a skoro tak - to nie ma żadnych podstaw, aby kosztami tymi obciążać osobę niebędącą już właścicielem pojazdu lub podmioty o których mowa w art. 130a ust. 10i. Z przepisem art. 130 ust. 10h koresponduje ust. 10f tego artykułu, z którego wynika, że do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu obowiązany jest starosta. W związku z tym przejście prawa własności na inny podmiot - czyli powiat - powoduje, że od tej daty wszystkie koszty obciążają kolejnego właściciela, znajduje uzasadnienie w treści wskazanego przepisu. Za trafnością tego stanowiska przemawia również uchwała NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. I OPS 4/14 oraz uchwała SN z dnia 19 czerwca 2007 r., III CZP 47/07 i poczynione w tych uchwałach rozważania (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., I OSK 1959/15, wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 października 2017 r., III SA/Łd 500/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 lipca 2017 r., II SA/Sz 243/17).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż skarżący powinien ponieść koszty związane z usunięciem i przechowywaniem pojazdu za okres od dnia [...] kwietnia 2016 roku (data przekazania pojazdu organowi) do dnia uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku samochodu i związanego z tym przejściem jego własności na Powiat tj. do dnia [...] października 2016 roku. Brak było podstaw prawnych do obciążenia skarżącego kosztami przechowywania pojazdu po tej dacie.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 8 k.p.a. ustanawiającego zasadę budzenia zaufania do władzy publicznej oraz art. 12 k.p.a. formującego zasadę szybkości i prostoty postępowania administracyjnego poprzez braku dochowania należytej staranności przez organ prowadzący postępowania czego skutkiem było pomnożenie kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu stwierdzić należy, że intencją przepisu art. 130 a ust. 10h jest to, aby koszty te ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne z prawem zachowanie spowodowało te koszty. Właściciela pojazdu czy też osoby dysponującej pojazdem na podstawie innego tytułu prawnego niż własność w chwili wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu winny obciążać tylko koszty uzasadnione, a więc takie, które są normatywnym skutkiem ich niewłaściwego zachowania a nie takie, które są wynikiem zaniechań czy bezczynności organu administracji (wyrok WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 389/17 z 29 czerwca 2017r., Lex 2329962). W piśmiennictwie wskazuje się, że naruszenie przez administrację jej powinności sprawnego prowadzenia postępowania nie może powodować ujemnych skutków dla strony. W ocenie Sądu organy nie wyjaśniły czy koszty związane z przechowywaniem pojazdu na strzeżonym parkingu za okres od [...] kwietnia 2016 roku (data przekazania pojazdu Staroście) do [...] października 2016 roku (daty prawomocności postanowienia Sądu w przedmiocie orzeczenia przepadku) są kosztami uzasadnionymi będącymi następstwem niewłaściwego i niezgodnego z prawem zachowania strony skarżącej. W szczególności organy winny dokonać oceny wysłania przez organ czterokrotnie powiadomienia adresowanego do A.P. zawierającego wezwanie do odbioru pojazdu oraz pouczenie o skutkach nie zastosowana się do wezwania, a w szczególności czy organ miał w tym okresie informacje, iż skarżący faktycznie od 2012 roku przebywa nie pod wskazanym adresem, lecz w zakładzie karnym. Jest to o tyle istotna okoliczność, że mimo adnotacji na korespondencji adresowanej do strony, iż korespondencję nie podjęto w terminie, późniejsze okoliczności sprawy wykazały, iż faktycznie pod wskazanym adresem strona od kilku lat nie przybywa. Należy jednocześnie mieć na uwadze, że organy wysyłały czterokrotnie powyższą korespondencję w krótkich odstępach czasowych, bez zbędnej zwłoki (wysłano je w okresie od [...] kwietnia 2016 roku do końca czerwca 2016 roku). W tym zakresie organy nie poczyniły stosownych rozważań, oceny działania organu I instancji.

Podsumowując Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie wykazało, ze organy nie wyjaśniły dokładnie czy koszty, którymi została obciążona strona skarżąca są kosztami uzasadnionymi, a więc takimi, które są normalnym następstwem jej zachowania, a nie wynikają z zaniechania organu administracji. Stanowi to naruszenie art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wyniki sprawy. Nadto organy dokonały błędnej wykładni art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym odnośnie daty końcowej naliczenia kosztów obciążających skarżącego.

Powyższe stanowiło na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.

Wobec uwzględnienia skargi zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzez skarżącego na podstawie art. 200 p.p.s.a. kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu ( pkt II wyroku)

W przedmiocie kosztów postępowania sądowego, na które składają się koszty zastępstwa procesowego adwokata ustanowionego z urzędu w kwocie 2400 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz.1714), jak w pkt III wyroku.