Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 696/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art 145 § 1 pkt 1 lit c, art 269 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 112 ust 3
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art 7, 77 77, 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 4 pkt 11a, art 16 ust 2, art 20 pkt 4,5,10 i 10a, art 28 ust 2 pkt 3, art 33
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński,, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi H. R. i J. R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej orzeczono w niej w przedmiocie określenia linii rozgraniczającej inwestycji, podziału nieruchomości oraz zapewnienia dostępu do nieruchomości podlegających podziałowi od punktu 366 do punktu 385 przy ulicach [...] i [...] wg oznaczeń zamieszczonych na mapach, stanowiących załącznik decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] oznaczonych jako arkusz nr 11 i 11b; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju solidarnie na rzecz skarżących H. R. i J. R. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpoznaniu odwołania m.in. p. H. i J. R., uchylił w części orzeczenie Wojewody [...] z [...] lipca 2014 r., o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym – inwestycja pn.: Budowa, przebudowa i rozbudowa linii kolejowej na odcinku [...] w km 20,200 - 24,450 i w tym zakresie odpowiednio orzekł w sprawie bądź umorzył postępowanie zaś w pozostałej części zakwestionowany akt utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zrelacjonował przebieg sprawy wskazując, że ze stosownym wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym, zwanej dalej "decyzją lokalizacyjną", wystąpiła PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., zwana dalej "Inwestorem". Wniosek spełniał stosowne wymagania m.in. zawierał konieczne elementy i załączono do niego właściwe opinie. W toku postępowania uczyniono zadość obowiązkowi powiadomienia stron o wszczęciu postępowania i treści orzeczeń (wywieszenie ogłoszeń, ich publikacja oraz doręczenie zawiadomień). W kontekście dostrzeżonych uchybień w orzeczeniu organu I. instancji organ odwoławczy dokonał ich korekty. Wyjaśniając przyczyny nie uwzględnienia odwołania m.in. p. H. i J. R., gdzie kwestionowano wyznaczenie inwestycji w konkretnych liniach rozgraniczających, przywołano następujące uwarunkowania:

- organy obu instancji, pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które - będąc właściwymi do wydania decyzji lokalizacyjne - nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji kolejowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań,

- zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1594 ze zm.), to inwestor - we wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej - przesądza o przebiegu przedsięwzięcia oraz o wielkości terenu, niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy, przedstawiające proponowany przebieg linii kolejowej (linie rozgraniczające teren) oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości; organy administracji mogą działać tylko w granicach wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę; ocenie może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach ustawy o transporcie kolejowym; organ orzekający w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej nie może modyfikować wniosku ani też korygować przebiegu linii; aby odmówić ustalenia lokalizacji linii kolejowej w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi zatem wykazać jej niezgodność z przepisami prawa; ocenia on legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do rozważania jej celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego w inny sposób; w toku postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej organ administracji nie ma prawa modyfikować przebiegu inwestycji wyznaczonego przez inwestora; nie może też odmówić wydania decyzji pozytywnej, o ile planowana lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa (przywołano: wyrok WSA o sygn. akt IV SA/Wa 1899/11 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice; zadaniem organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające linii kolejowej odpowiadają woli ustawodawcy, wyrażonej w regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji lokalizacyjnej,

- z uwagi na brak zgody wnoszących dowołanie na przyjęte w decyzji organu I. instancji rozwiązania projektowe, w trakcie postępowania odwoławczego, pismem z 16 września 2014 r., wezwano Inwestora do ustosunkowania się do zagadnień przez nich poruszonych, w tym możliwości ominięcia działki ew. nr 12,

- w odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z 25 września 2014 r., Inwestor poinformował, że zakres wywłaszczenia części działki nr [...] został przyjęty przez autorów opracowania materiałów do decyzji lokalizacyjnej z uwzględnieniem stanowiska Starostwa Powiatowego w W. z 25 czerwca 2013 r.; ponowne stanowisko Starosty [...], wyrażone w piśmie z 20 maja 2014 r., po złożeniu wniosku o wydanie decyzji, umożliwia jedynie zejście z części działki od strony ul. [...], natomiast od strony ul. [...], gdzie konieczna jest przebudowa istniejącej infrastruktury technicznej, nie ma możliwości ominięcia działki nr [...],

- stanowisko Inwestora, organ przesłał Skarżącym (przy piśmie z 9 października 2014 r.), informując o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; p. R., w piśmie z 16 października 2014 r. podnieśli, że Inwestor nie udzielił odpowiedzi na postawione przez organ II. instancji pytanie; ponadto - biorąc pod uwagę stanowisko Starosty [...], wyrażone w piśmie z 20 maja 2014 r. a także stanowisko Inwestora wyrażone w piśmie z 12 oraz 26 czerwca 2014 r. nie ma potrzeby dokonywania wywłaszczeń na działce ew. nr [...] od strony [...]; zdaniem skarżących, w przypadku projektowanych zmian granicy działki od strony ul. [...], stanowisko Inwestora, zawarte w piśmie z 25 września 2014 r. nie wyjaśnia żadnych wątpliwości i jest zupełnie niezrozumiałe; przytoczenie przez Inwestora treści art. 9s ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym nie mogło uzasadniać konieczności wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie; wskazano, że projekt nie przewiduje lokalizacji linii kolejowej na nieruchomości stanowiącej ich własność; uwzględnienie alternatywnych rozwiązań, dotyczących działki ew. nr 12, przedstawionych w piśmie Starosty [...] z 20 maja 2014 r., nie wpłynie w żaden sposób na linię kolejową, stanowiącą główny cel całego postępowania, a równocześnie pozwoli na zachowanie konstytucyjnej zasady proporcjonalności oraz zasady dokonywania wywłaszczeń wyłącznie na cele publiczne,

- pismem z 29 października 2014 r., organ wezwał Inwestora do ustosunkowania się do zagadnień poruszonych przez skarżących we wskazanym piśmie; w odpowiedzi Inwestor w piśmie z 7 listopada 2014 r., wskazał, że stanowisko Starosty [...], wyrażone w piśmie z 20 maja 2014 r., wskazuje na ograniczenie do minimum terenu działki niezbędnej do realizacji inwestycji, nie uwzględniając obowiązku zaprojektowania skrzyżowania w sposób zapewniający jego prawidłowe funkcjonowanie i konieczności spełnienia obowiązujących warunków technicznych; realizowana inwestycja obejmuje swoim zakresem między innymi przebudowę przejazdów w poziomie szyn na skrzyżowania bezkolizyjne, co wiąże się z koniecznością przebudowy istniejących układów drogowych na dojazdach do tych skrzyżowań; z przyczyn technicznych oraz formalnych nie ma możliwości rezygnacji z objęcia liniami rozgraniczającymi części działki ew. nr 12, ze względu na wymagane przez zarządcę drogi zaprojektowanie zjazdu z ronda w kierunku skrzyżowania dwupoziomowego, a także zaprojektowanie ciągów pieszych oraz ścieżki rowerowej; ponadto na przejętej części działki będą się znajdować sieci uzbrojenia terenu: elektroenergetyczna i wodociągowa; Inwestor - odnosząc się do możliwości rezygnacji z zajęcia działki w rejonie skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] - poinformował, że - ze względu na konieczność zapewnienia odpowiednich warunków widoczności - nie można zrezygnować z zaprojektowanej zmiany istniejącej geometrii skrzyżowania; wyjaśnił, że zastosowanie w ul. [...] ruchu jednokierunkowego nie zmienia sytuacji, ponieważ o zajęciu działki decyduje konieczność przeprowadzenia przez skrzyżowanie ścieżki rowerowej i w mniejszym stopniu chodnika; proponowana rezygnacja z wyznaczenia przejścia dla pieszych oraz przybliżenie przejazdu dla rowerzystów do osi ul. [...] spowodowałoby znaczne pogorszenie warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego na skrzyżowaniu w stosunku do aktualnie zaprojektowanych rozwiązań, bowiem występowałyby tam zagrożenia spowodowane przekraczaniem przez pieszych jezdni w miejscach niedozwolonych, jak również niewłaściwymi warunkami widzialności dla rowerzystów,

- odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ I. instancji art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) - co do oceny niezbędności ingerencji w prawo własności nieruchomości skarżących i w konsekwencji zatwierdzenie podziału działki ew. nr [...], mimo braku spełniania przesłanki niezbędności - wyjaśniono: organ orzekający w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej nie może modyfikować wniosku Inwestora, ani też korygować przebiegu linii; w niniejszej sprawie Inwestor ostatecznie i jednoznacznie w piśmie z 7 listopada 2014 r. wskazał, że z przyczyn technicznych oraz formalnych nie ma możliwości rezygnacji z objęcia liniami rozgraniczającymi terenu przedmiotowej inwestycji części działki ew. nr [...]; zajęcie to jest niezbędne m.in. ze względu na wymagane przez zarządcę drogi zaprojektowanie ciągów pieszych oraz ścieżki rowerowej; ponadto, na przejętej części działki będą się znajdować sieci uzbrojenia terenu – elektroenergetyczna i wodociągową; wskazane przez Inwestora przyczyny zajęcia części działki stanowią wystarczającą podstawę do dokonania podziału i przejęcia planowanej części nieruchomości,

- odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., nakazujących organowi prowadzącemu postępowanie dokonanie prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i prawnego, wskazano: organ odwoławczy poddał kontroli przeprowadzone w I. instancji postępowanie o wydanie decyzji lokalizacyjnej (str. 14-18 decyzji) i stwierdził, że przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem; w niniejszej sprawie została przeprowadzona wszechstronna i rzetelna analiza zebranego materiału dowodowego oraz ocena poczynionych ustaleń faktycznych w świetle przesłanek określonych w art. 9q ustawy o transporcie kolejowym, warunkujących prawidłowość, wydanego rozstrzygnięcia; organ I. instancji, należycie wypełnił dyspozycję art. 77 § 1 K.p.a., obligującego do rozważenia całego materiału dowodowego; wziął więc pod uwagę nie tylko stanowisko Inwestora, w którym ustosunkował się on do zgłaszanych przez strony postępowania zarzutów, ale również wniesione zastrzeżenia i uwagi tychże stron; analizy materiału dowodowego organ dokonał zgodnie z art. 80 K.p.a. i wynik tej analizy, łącznie z oceną zebranych dowodów, przedstawił w uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie administracyjne w I. instancji; wobec podtrzymania przez Inwestora zakresu wniosku oraz stwierdzenia braku możliwości uwzględnienia zgłoszonych uwag w zakresie przebiegu przedmiotowej inwestycji, a także wobec uznania, że planowane przedsięwzięcie nie ogranicza prawnie chronionych interesów osób trzecich organ orzekł o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, zgodnie z wnioskiem Inwestora,

- w myśl zasady wyjaśniania zasadności przesłanek, organ I. instancji przedstawił w zaskarżonym rozstrzygnięciu proces ustalania stanu faktycznego i zastosowania do niego przepisu prawa, wskazując, że rozstrzygnięcie, mimo że jest niekorzystne dla Skarżących - nie uwzględniono podniesionych przez nich uwag i wniosków - jest zasadne, ponieważ w danej sytuacji i przy obowiązującym stanie prawnym, nie mógł postąpić inaczej (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. 8, Warszawa 2006); okoliczność, że Strona nie została przekonana, co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania,

- ustosunkowując się do podniesionej przez Skarżących kwestii nieuwzględnienia stanowiska Starosty [...] zawartego w piśmie z 20 maja 2014 r., wyjaśniono: sami Skarżący zauważyli, że opinia starosty nie jest wiążąca dla Inwestora; organ I. instancji, jak i – odwoławczy, nie dysponują instrumentami prawnymi, które mogłyby wpłynąć na zmianę przebiegu linii rozgraniczających, jeżeli odpowiadają one prawu; organ - analizując wniosek Inwestora - uznał, że przebieg przedmiotowej inwestycji jest prawidłowy i brak jest przesłanek do kwestionowania zaproponowanego sposobu przebiegu linii rozgraniczających,

- nawet jeżeli przyjąć, że organ I. instancji naruszył zasady postępowania, poprzez uniemożliwienie stronom wypowiedzenia się, co do stanowiska Inwestora, zawartego w piśmie z 12 czerwca 2014 r., to - jak wykazało to niniejsze postępowanie odwoławcze - nie miało to wpływu na kontrolowane rozstrzygniecie; prowadząc postępowanie odwoławcze przedstawiono bowiem Inwestorowi uwagi zaprezentowane przez skarżących, w tym m.in. w zakresie możliwości rezygnacji z objęcia części działki ew. nr [...] liniami rozgraniczającymi teren przedmiotowej inwestycji.

W skardze zakwestionowano decyzję organu odwoławczego, w części w jakiej zawierała ona rozstrzygnięcie dotyczące, należącej do p. H. i J. R., działki ew. nr [...]. Strony, reprezentowane przez Pełnomocnika – adwokata, sformułowały zarzuty naruszenia przepisów:

- prawa materialnego:

- art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP i art. 9ad ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, przez jego niezastosowanie przez organy obu instancji do oceny niezbędności ingerencji w prawo własności nieruchomości skarżących i - w konsekwencji - objęcie linią rozgraniczającą teren inwestycji, części działki ew. nr [...], oraz zatwierdzenie podziału działki ew. nr [...], pomimo braku przesłanki niezbędności dla inwestycji,

- art. 4 ust.2 ustawy o transporcie kolejowym, w zw. z art. 28 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że budowa ścieżki rowerowej na działce ew. nr [...] (po podziale), stanowi konieczny element planowanego założenia komunikacyjnego, a - co za tym idzie – inwestycji, regulowanej przepisami ustawy o transporcie kolejowym, podczas gdy nie jest ona niezbędna dla przebudowy przejazdów w poziomie szyn na skrzyżowanie bezkolizyjne, a jej budowa pozostaje poza regulacją ustawy o transporcie kolejowym i leży w gestii zarządcy drogi a nie zarządcy kolei; w konsekwencji tego, Skarżącym przyznano słabszą ochronę w postępowaniu,

- postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 i 77 § 1 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i pominięciu przez organ II. instancji stanowiska Starostwa Powiatowego w W., przedstawionego w piśmie z 20 maja 2014 r., oraz nieprawidłowej ocenie:

- pisma Inwestora z 12 czerwca 2014 r., z którego wynika brak spełnienia przesłanki niezbędności, części działki ew. nr [...], na cele inwestycji objętej postępowaniem o wydanie decyzji lokalizacyjnej,

- pisma Inwestora z 25 września 2014 r., w którym wskazał on, że przy opracowywaniu materiałów do decyzji wzięto pod uwagę stanowisko Starosty [...] z 25 czerwca 2013 r., nowe stanowisko Starosty [...] z 20 maja 2014 r. umożliwia "zejście" z części działki Skarżących od strony ul. [...], a jeżeli chodzi działkę Skarżących od strony ul. [...], to nie ma możliwości ominięcia działki ew. nr [...], ponieważ art. 9s ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym nie przewiduje możliwości określenia w decyzji terenu niezbędnego do przebudowy istniejącej infrastruktury technicznej,

- pisma Inwestora z 7 listopada 2014 r., z którego wynika, że:

- o zajęciu działki ew. nr [...] decyduje konieczność przeprowadzenia przez skrzyżowanie ścieżki rowerowej,

- na przejętej części działki będą się znajdować sieci uzbrojenia terenu elektroenergetyczna i wodociągowa (umieszczone w rejonie chodnika i ścieżki rowerowej);

odnosi się ono zatem do elementów niewchodzących w zakres postępowania o ustalenie lokalizacji linii kolejowej; budowa sieci uzbrojenia terenu stanowi bowiem przedmiot postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, wszczętego na wniosek PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., w którym to postępowaniu nie została wydania jeszcze decyzja,

- art. 9o ust. 2 w zw. z art. 9r ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I. instancji, ze względu na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy.

Wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji w stosownym zakresie oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko, zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na wezwanie Sądu Inwestor oświadczył, ze na przedmiotowym odcinku inwestycja nie została rozpoczęta (k. 50).

W toku rozprawy (k. 59) Skarżący wywodzili, że na podstawie udostępnionych im map, stanowiących element dokumentacji całej inwestycji, można ustalić, iż podział nieruchomości od strony ul. [...] wynika z założenia realizacji chodnika o długości 7 metrów przy czym w dalszej części nie ma chodnika. Przedłożyli do akt mapę, która obrazuje zakres planowanych przedsięwzięć, oświadczając, że została pozyskana ze strony internetowej Urzędu Wojewódzkiego a także przekazana im drogą pocztową - bezpośrednio z Urzędu. Mapkę tą otrzymali w lipcu 2014 roku. Wywodzili, że ścieżka przy ul. [...] nie będzie miała kontynuacji za rondem [...].

Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wobec wyjaśnień Inwestora, w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 9ac ust. 3 i 4 ustawy o transporcie kolejowym.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. W rozpoznawanej sprawie postępowanie toczyło się w trybie regulacji szczególnych, określających lokalizację inwestycji celu publicznego (jakimi są linie kolejowe o znaczeniu państwowym), zawartych w ustawie o transporcie kolejowym.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, co następuje.

W rozpoznawanym przypadku organ administracji, rozpoznający sprawę w trybie odwoławczym, wyrażał w uzasadnieniu orzeczenia pogląd, jakoby orzekając w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym, pomimo że określone kwestie - np. wyznaczenie linii rozgraniczających skutkujących wywłaszczeniem nieruchomości (art. 9q ust. 1 i art. 9s ust. 1-3 ustawy o transporcie kolejowym) - wiążą się bezpośrednio z ingerencją w prawa własności, a ograniczenie praw jest dopuszczalne tylko w interesie publicznym, był on związany treścią wniosku Inwestora, co do proponowanych rozwiązań, w tym, gdy chodzi o przebieg inwestycji oraz wskazanie terenów niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia.

W dotychczasowym orzecznictwie sądowym, przywołując tezy dotyczące związania treścią wniosku, formułowano istotnie często wniosek, jakoby - wobec tego - nie była zasadna merytoryczna analiza, czy w danym przypadku zakres ingerencji jest merytorycznie uzasadniony, np. konkretnymi względami technicznymi. Pogląd taki dominował w orzecznictwie sądowym (tak w przywołanym przez organ oraz np. w wyrokach NSA o sygn. akt II OSK 374/09 i 1539/10 – dostępne w CBOSA).

Jednocześnie w judykaturze jest wyrażany również pogląd przeciwny, w ocenie Sądu orzekającego w obecnym składzie trafny (por. wyroki WSA o sygn. akt IV SA/Wa 128/08, 1202/08, 1620/08, 375/09, 1875/09, 97/10 oraz NSA o sygn. akt II OSK 750/10, 1062/10, 2416/10, 1912/11, 2621/12 – dostępne w CBOSA), że organ orzekający w przedmiocie lokalizacji jest obowiązany dokonywać merytorycznej oceny, czy przedłożone przez inwestora propozycje, co do potrzeby ingerencji w prawa określonych podmiotów - w kontekście całkowitego wyzbycia ich prawa własności (pełne wywłaszczenie), czy też ograniczenie prawa nieskrępowanego z niego korzystania (w następstwie np. ustanowienia służebności, faktycznego dopuszczenia powstawania określonych uciążliwości na terenach przylegających do inwestycji liniowej, czy pozbawienia dotychczasowego dostępu do drogi publicznej) - są w istocie uzasadnione interesem publicznym. Chodzi o to, czy w istocie ten sam cel (realizacja infrastruktury komunikacyjnej o zakładanych parametrach) nie może być osiągnięty bez zakładanej, daleko idącej, ingerencji w prawa właścicieli. Za takim rozumieniem zakresu postępowania w przedmiocie lokalizacji, przemawia w szczególności zasada dokonywania prokonstytucyjnej wykładni regulacji, także rangi ustawowej. Zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2) nie pozwala pominąć treści normatywnej jej art. 21 ust. 2. Niepodobna zaś przyjąć fikcji prawnej, jakoby każda propozycja ingerencji w prawa własności, wynikająca z projektów rozwiązań przedłożonych przez inwestora (w istocie przygotowanych przez projektantów, opracowujących na jego zlecenie stosowne koncepcje) musiała być ex lege, z woli prawodawcy, traktowana, jako podyktowana "interesem publicznym". Oznaczałoby to w istocie wyjęcie spod kontroli - w ramach procedur administracyjnych (w trybie odwoławczym), a potem sądowym (w postępowaniu sądowoadministracyjnym) - legalności działań ingerujących w istotną, chronioną konstytucyjnie sferę praw jednostki - własność. Nie może mieć istotnego znaczenia, że formalnie wnioskodawcą w sprawie jest podmiot o charakterze szczególnym, będący w istocie wyspecjalizowaną agendą państwa, powołaną do realizacji określonego celu publicznego (utrzymania linii kolejowych, w tym ich rozbudowy i modernizacji). W demokratycznym państwie prawa (vide art. 2 Konstytucji) także tego rodzaju podmioty muszą podlegać stosownemu nadzorowi, w kontekście realnej możliwości uruchomienia kontroli, czy zakładane działania, skutkujące ograniczeniem praw jednostki, są w istocie uzasadnione interesem publicznym. Trafnie zauważa się w judykaturze i doktrynie, że szczególne zasady realizacji niektórych inwestycji celu publicznego mają służyć przyspieszeniu procesu inwestycyjnego, co może się wiązać z pewnym uszczupleniem prawa jednostek. Ograniczenia mogą mieć jedynak wyłącznie charakter procesowy (skrócenie terminów wnoszenia środków odwoławczych, możliwość wykonywania nieprawomocnych orzeczeń itp.), nie mogą zaś godzić w istocie w możliwość ochrony gwarantowanego Konstytucją prawa własności. O ile taka byłaby wolą prawodawcy, musiałby ją wyrazić wprost.

Trafność poglądu o potrzebie poddania rzeczywistej kontroli sądowej ingerencji w prawa własności, także w razie realizacji szczególnych inwestycji w interesie publicznym, jakimi są linie kolejowe potwierdził również Europejski Trybunał Praw Człowieka (skarga nr 29878/09) wyrażając pogląd, że merytoryczna kontrola zasadności ingerencji jest warunkiem realnej realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podpisanej dnia 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), zwanej dalej "Konwencją Rzymską".

Wypada podkreślić, że analogiczną zasadę wyrażono w art. 45 ust. 1 w zw. z art. 175 Konstytucji R.P.

Powyższej oceny nie zmienia okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu postanowienia z 17 grudnia 2014 r. (sygn. akt II OPS 2/14) o odmowie podjęcia uchwały, wobec wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, wyraził odmienny pogląd. W uzasadnieniu sformułował - odnosząc to do inwestycji analogicznych do linii kolejowych o znaczeniu państwowym - następujące, cztery argumenty: "po pierwsze, drogi są budowane nie w interesie państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy zarządcy drogi, lecz w interesie wszystkich członków społeczeństwa, także tych wywłaszczonych; po drugie, uproszczona procedura wywłaszczenia z mocy prawa podczas realizacji inwestycji liniowych, obejmujących wiele nieruchomości, jest metodą skuteczną; po trzecie, lokalizacja (wytyczenie) drogi niejako narzuca listę nieruchomości, które muszą być zajęte, a zatem wywłaszczone. Jeżeli przyjmujemy, że przebieg drogi jest wyznaczony w sposób racjonalny przez grono specjalistów z zakresu transportu, geologii, ochrony środowiska, musimy przyjąć nieuchronność zajęcia ściśle oznaczonych gruntów pod budowę drogi. Trzeba mieć na względzie liniowy charakter inwestycji drogowych, który dyktuje w sposób naturalny pewne rozstrzygnięcia, w szczególności co do wyboru nieruchomości objętych decyzją i – w następstwie jej wydania – wywłaszczonych. Przy założonym przebiegu drogi – z jednej strony, wybór działek, przez które ma ona przebiegać, jest bardzo ograniczony albo wręcz wybór taki nie istnieje, z drugiej strony – wypadnięcie choćby jednej z grup wywłaszczonych nieruchomości może unicestwić całą inwestycję. Należy ponadto mieć na uwadze, że wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej składa zarządca drogi (dla dróg krajowych – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, dla dróg wojewódzkich – zarząd województwa, dla dróg powiatowych – zarząd powiatu, a dla dróg gminnych – odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta)". Tego rodzaju stanowisko sformułowane w postanowieniu o odmowie podjęcia uchwały nie rodzi skutków prawnych, przewidzianych dla samych uchwał w art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Jednocześnie Sąd w tym składzie podziela ocenę prawną, sformowaną we wniosku Rzecznika, co do obowiązku merytorycznej kontroli zasadności ingerencji w prawa własności, na etapie postępowania, kończącego się wydaniem decyzji lokalizacyjnych, wydawanych w myśl przepisów, zawartych w ustawach regulujących szczególne tryby realizacji określonych rodzajów inwestycji celu publicznego, zwanych dalej "ustawami specjalnymi". Argumentację sformowaną w uzasadnieniu postanowienia uważa natomiast za nieprzekonywającą, z następujących przyczyn, odnosząc się do czterech argumentów, sformułowanych w jego uzasadnieniu:

1) fakt realizacji inwestycji liniowej (celu publicznego) niewątpliwie także w interesie wywłaszczanego, nie może mieć istotnego znaczenia w kontekście potrzeby zapewnienia mu realnej ochrony (w postępowaniu administracyjnym, a potem sądowym) przed ewentualnym nadużyciem władzy - dowolnością przy ingerencji w jego prawa własności,

2) ogólne modyfikacje przez prawodawcę, w ustawach specjalnych, metody wywłaszczania – w szczególności o charakterze proceduralnym – skutkują w określonym zakresie realnym osłabieniem ochrony praw wywłaszczonego - np. brak jest możliwości realnego wzruszenia decyzji skutkującej wywłaszczeniem, gdy rozpoczęto już realizację inwestycji (tak np. art. 9ac ust. 3 i 4 ustawy o transporcie kolejowym); tego rodzaju rozwiązań, przyjętych w oznaczonym zakresie, nie kwestionowano w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego; wskazywano mianowicie, że chronią one możliwość sprawnego realizowania istotnych inwestycji; zamieszczenie jednak w ustawach specjalnych pewnego rodzaju szczególnych uregulowań nie czyni uprawnionym domniemania, jakoby wolą prawodawcy było generalnie całkowite wyłączenie realnej kontroli zasadności konkretnych wywłaszczeń, dokonywanych w określonych granicach w ramach tych aktów normatywnych; domniemanie generalnego wyłączenia stosowania zasady z art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do którego treści odsyłają przepisy ustaw specjalnych, nakazując stosowanie tego aktu w zakresie nieuregulowanym szczegółowo (np. art. 9ad ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym), nie znajduje podstaw, wobec stosownych norm rangi konstytucyjnej (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP); jak już wskazano, pogląd o konieczności kontroli zasadności wywłaszczenia był także wyrażany w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych,

3) z tego, że określona inwestycja liniowa ma faktycznie połączyć konkretne punkty i spełniać określone parametry nie sposób wywodzić jakoby generalnie możliwe koncepcje były bardzo ograniczone; jak wskazuje praktyka orzecznicza z reguły kwestionowane są tego rodzaju rozwiązania, które w istocie mogą być rozważane wariantowo; okoliczność, że prace koncepcyjne są prowadzone przez grono fachowców różnych dziedzin nie przesądza automatycznie o optymalności wypracowanych rozwiązań; stosowne koncepcje wstępne i projekty sporządzane są z reguły przez podmioty działające na zasadach komercyjnych (spoza struktury administracji - np. biura projektowe), które kierują się własnym rachunkiem ekonomicznych, co może się przekładać na zakres wnikliwości przy analizowaniu możliwych rozwiązań czy uwzględnianiu interesów osób trzecich; także i ta okoliczność przemawia przeciwko uznaniu za poprawną wykładni, prowadzącej do realnego wyłączenia spod kontroli organów administracji (a w następstwie tego - sądów administracyjnych) orzeczeń skutkujących wywłaszczeniem w kontekście celowości, racjonalności itd.; stosowanym kryterium oceny nie może być wyłącznie deklarowany przez projektanta, a prezentowany przez inwestora zamiar wykorzystania danej nieruchomości na pewien rodzaj celu publicznego; w takim przypadku ochrona praw właściciela byłaby iluzoryczna; w szczególności nie spełniałaby norm międzynarodowych, wyrażonych w art. 6 ust. 1 Konwencji Rzymskiej,

4) z przyczyn wskazywanych już w pkt 3, nie może być także istotne, kto występuje ze stosownym wnioskiem; jest on formułowany na podstawie opracowań sporządzanych przez jednostki, działające na zasadach komercyjnych, spoza struktury administracji publicznej; nawet zaś o ile przywiązywać znaczną wagę do faktu, że wnioskodawcą jest podmiot publicznoprawny, nie może być to istotnym argumentem za ograniczeniem realnej kontroli legalności jego działania (w kontekście żądania dokonania wywłaszczenia w określonych granicach) w ramach procedury administracyjnej, a potem sądowej, zwłaszcza mając na uwadze, że chodzi o ingerencję w konstytucyjnie chronione prawa własności.

W ocenie Sądu, koncepcja merytorycznej kontroli zasadności ingerencji w prawa jednostki przy realizacji inwestycji, w kontekście istnienia interesu publicznego, nie pozostaje w sprzeczności z dominującą w judykaturze tezą, że organ administracji, orzekający o lokalizacji, jest związany wnioskiem inwestora. Wynika stąd jednak jedynie to, że nie może orzec o lokalizacji odmiennie niż wskazano we wniosku. Nie oznacza natomiast, że - o ile organ uzna określoną ingerencję za nieusprawiedliwioną interesem publicznym, a inwestor nie wyrazi zgody na zmianę koncepcji – nie jest on obowiązany wydać decyzji odmownej. Przy tym, gdy chodzi inwestycje liniowe, odmowa mogłaby obejmować określone jej fragmenty, gdzie inwestor – poprzez modyfikację wniosku - nie wyraził zgody na ograniczenie planowanego zakresu ingerencji w prawa własności osób trzecich.

W tym świetle trafnie zakwestionowano w skardze wywody w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, z których wnosić wypada, że organ odwoławczy uważał za niezasadną kontrolę celowości dokonywania wywłaszczeń. Strona skarżąca pomija wprawdzie, że - jak jednoznacznie wynika równocześnie z treści uzasadnienia (w tych jego fragmentach, które odnoszą się do konkretnych zarzutów, jakoby ingerencja była nieuprawniona) - organ odwoławczy, mając także na uwadze zdanie Inwestora, w istocie zajął merytoryczne stanowisko, wyrażając pogląd co do celowości określonej ingerencji (patrz str. 26, ak. 3).

Jednakże sformułowana ostatecznie przez organ ocena, w kontekście uwarunkowań danej sprawy, nie została prawidłowo uzasadniona (wobec wymagania art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a.), co nie daje podstaw dla uznania, że sprawa została stosownie wnikliwie rozpatrzona, w myśl art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W tym zakresie zarzuty skargi są uzasadnione.

Dokonując ocen co do argumentacji w odwołaniu strony skarżącej, a potem w toku postępowania odwoławczego organ II. instancji przytoczył szczegółowo opinię Inwestora co do zasadności określonej ingerencji – potrzeby realizacji inwestycji w liniach o stosownej szerokości przy uwzględnieniu planowanej infrastruktury pomocniczej. Nie można jednak uznać, aby stosowną argumentację Inwestora poddano samodzielnej analizie, co było niezbędne, wobec rodzaj sformułowanych w toku postępowania zarzutów.

Przytoczono mianowicie wskazania Inwestora o zakładanym umiejscowieniu określnej infrastruktury komunikacyjnej (ścieżka rowerowa, przejścia dla pieszych – to w kontekście zapewnienia widoczności) oraz mediów, bez próby ustalenia, na podstawie stosownego materiału dowodowego, czy w istocie tego rodzaju przedsięwzięcia są w danym miejscu planowane, a ich realizacja wymaga terenu o zakładanych szerokościach. Nie przywołano w uzasadnieniu konkretnej – zawartej w aktach bądź publicznie dostępnej (w kontekście możliwości weryfikowania przez strony) -dokumentacji, z której treści wynikałoby, że na danym terenie, wzdłuż granic działki skarżących, powstałej w wyniku podziału (nr ew. [...]), są planowane w istocie – w ramach danego przedsięwzięcia - określone działania inwestycyjne, dla których realizacji konieczne byłoby zarezerwowanie terenu o wskazanej szerokości. Jednocześnie, stosownie szczegółowe dane nie wynikają z samego załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej, gdzie wskazano linie rozgraniczające. Wynika z niego wprawdzie, że na fragmentach ul. [...] planowany jest chodnik bądź ścieżka rowerowa – dotyczy to jednak części tej ulicy po stronie północnej do ul. [...]. Rysunek obrazujący inwestycję po stronie południowej nie pozwala na ustalenie, jakie rozwiązania w tym zakresie są planowane dalej. Tego rodzaju elementy, obrazujące stosowne informacje nie muszą być wprawdzie z mocy prawa uwidaczniane na załączniku graficznym do decyzji. Jednak pozyskanie stosownych danych – zwłaszcza o ile zasadność ingerencji w prawa osób trzecich w konkretnych granicach jest kwestionowana - należy do obowiązku organu. Pozostaje bowiem w bezpośrednim związku z właściwym wyjaśnieniem sprawy (art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Obowiązek przedłożenia odpowiednich informacji przez inwestora (o stosownej do warunków sprawy dokładności) wynika z treści art. 9o ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym. Inwestor występując o ustalenie linii rozgraniczających o określonym przebiegu musi wszak sam upewnić się uprzednio, że stosowny teren jest w istocie konieczny dla realizacji inwestycji. Powinien mieć więc sporządzoną - w danym zakresie - stosowną dokumentację. Jej faktyczne istnienie potwierdzać może dodatkowo okoliczność przedłożenia na rozprawie stosownej mapy, pozyskanej – jak twierdzi Strona skarżąca – w czasie, gdy orzekano w I. instancji (lipiec 2014 roku). Z kolei organ odwoławczy – jak wskazano - nie przywołał na poparcie swoich konkluzji żadnej dokumentacji (ani tym bardziej, co z niej wynika), zawartej w aktach sprawy bądź publicznie dostępnej, na podstawie której mógł dokonać stosownych ustaleń i ocen.

Konieczność wnikliwego wyjaśnienia danej kwestii wynika dodatkowo ze szczególnych uwarunkowań danej sprawy, gdzie Inwestor – co trafnie odnotowano w skardze - w swoich pierwszych stanowiskach przyznawał, że - być może - wydzielenie terenu w danych liniach nie jest w istocie konieczne (pismo z 12 czerwca 2014 r.), w tym – w szczególności - od strony ul [...] (pismo z 25 września 2014 r.). Późniejsza zmiana stanowiska nie została przez Inwestora w żaden sposób wyjaśniona, co nie pozwalało a priori wykluczyć, że ostatecznie o forsowaniu określnego przebiegu linii rozgraniczających mogło przesądzić np. ryzyko określonych opóźnień czy dodatkowego nakładu pracy, związanych z potrzebą ewentualnego przeprojektowania określonych fragmentów przedsięwzięcia, gdy stosowne rozwiązania już opracowano, w oparciu o zakładane uprzednio linie rozgraniczające.

Trafnie zauważono też w skardze, że argumentacją za koniecznością poprowadzenia linii rozgraniczających w określonym przebiegu nie może być sama treść normatywna art. 9s ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym. Została ona powołana przez Inwestora a następnie – niejako mechanicznie - przytoczona przez organ w uzasadnieniu. Wskazywany przepis stanowi tylko o tożsamości linii rozgraniczających inwestycji i linii podziałów, dokonywanych decyzją lokalizacyjną.

Organ administracji przywołał także argumentację Inwestora związaną z bezpieczeństwem ruchu drogowego (stosowna widoczność). Wskazać jednak wypada, że kwestie te pozostają generalnie w gestii zarządców dróg – tak art. 20 pkt 4, 5, 10 i 10a ustawy o drogach publicznych. Stanowisko zarządcy drogi powinno być w stosownym zakresie uwzględnione, co wynika pośrednio z treści art. 16 ust. 2 wskazanej ustawy, który nie ma wprawdzie w sprawie zastosowania wprost, z uwagi na istnienie regulacji szczególnych, jednak wskazuje na wolę prawodawcy, aby zarządca mógł mieć także realny wpływ na przyjmowane rozwiązania. O ile więc określona kwestia ma mieć istotne znacznie dla sprawy, zasadnym byłoby zajęcie w tym zakresie stanowiska właśnie przez ten organ, pomimo braku bezwzględnego związania jego oceną (forma opinii – art. 9o ust. 3 pkt 4 lit. i ustawy o transporcie kolejowym). Z treści uzasadnienia decyzji nie wynika natomiast wprost, do jakiej kategorii należą przebudowywane drogi. Organ wskazuje jedynie, że stanowisko Starosty Powiatowego w W. z 20 maja 2014 r. nie jest wiążące. Nie wyjaśnia jednak, dlaczego uznaje za bardziej przekonywające poglądy Inwestora, wyspecjalizowanego w realizacji linii kolejowych w sytuacji, gdy w tej kwestii inne zdanie wyrażał starosta – jako organ, w którego gestii (pośrednio - przez wyspecjalizowaną jednostkę) pozostaje zarząd drogami publicznymi. Nie sposób wprawdzie uznać, aby stanowisko podmiotu zarządzającego drogami – odpowiadającego za bezpieczeństwo ruchu - miało wiązać organ orzekający. Jednak o ile poglądy inwestora linii kolejowej i zarządcy drogi nie są zbieżne, ocena, które z nich jest zasadne, wymaga wnikliwej analizy odzwierciedlonej w treści uzasadnienia orzeczenia, co stanowiłoby potwierdzenie stosownego rozpatrzenia sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ nie sformułował także oceny, czy - o ile szerokość ul. [...] w liniach rozgraniczających nie może być w obrębie skrzyżowania mniejsza - nie byłoby dopuszczalne nieznaczne przesunięcie układu zbiegu ulic w stronę północną tak, aby – zgodnie z intencją skarżących - pomiędzy granicą drogi a budyniem postała szersza przestrzeń, izolująca budynek od uciążliwości związanej z ruchem ulicznym (wskazywany naturalny ekran akustyczny z istniejącej zieleni). Trafnie organ konstatuje, że kwestie bezpieczeństwa ruchu na skrzyżowaniu muszą mieć znacznie przeważające, jednak wystarczająco nie wykazano, aby przemawiały one za koniecznością realizacji zakładanych rozwiązań.

Należy zauważyć, że przytaczanie w uzasadnieniu skarżonego aktu tez, które sugerowały stanowisko organu o braku potrzeby merytorycznego badania zasadności ingerencji w prawa właścicieli, a następnie próba faktycznej jej oceny, stanowi dodatkowo o określonej niekonsekwencji i wewnętrznej niespójności stanowiska organu (uchybienie art. 8 i 11 K.p.a.). Ze wskazanych wcześniej powodów mogło mieć to jednocześnie wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdzie przedwcześnie skonstatowano - bez wystarczająco wnikliwego merytorycznego rozpatrzenia sprawy - że argumentacja wnoszących odwołanie nie może być uwzględniona.

Podniesione kwestie przesądzają, że trafne są zarzuty skargi w zakresie braku właściwego wyjaśnienia sprawy i odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu (art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a.). Przedwczesna byłaby natomiast ocena przez Sąd, czy doszło także do naruszenia, mających w sprawie zastosowanie, przepisów prawa materialnego, regulujących kwestie wywłaszczeń (art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 9ad ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym). Dopiero wnikliwa analiza stanu faktycznego, dokonana przez organ administracji, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (odzwierciedlona w treści uzasadnienia), może dać odwiedź na pytanie, czy w danym przypadku interes publiczny w istocie przemawia za ingerencją w prawa Skarżących w stosownym zakresie.

Natomiast bezzasadne są pozostałe zarzuty skargi:

- trafnie wygodzi organ administracji, że modernizacja linii kolejowej może uzasadniać przebudowę - w stosownym zakresie - układu komunikacyjnego, w tym dróg; wynika to z art. 28 ust. 2 pkt 3 i art. 33 ustawy o drogach publicznych; realizowane drogi powinny spełniać wymagania stawiane przez ich zarządców, gdy chodzi o parametry techniczne (w tym klasę) oraz wyposażenie w infrastrukturę - w tym chodniki i ciągi przeznaczone dla rowerów w ramach pasa drogowego bądź odrębne drogi rowerowe, w rozumieniu art. 4 pkt 11a ustawy o drogach publicznych; przebudowa jedynie fragmentu drogi nie oznacza, aby - wobec braku równoczesnej modernizacji szerszych jej odcinków - nie była zasadna (a więc dopuszczalna) realizacja pełnej infrastruktury – zgodnie z założeniami docelowymi, w tym ciągów przeznaczonych do ruchu rowerowego; także wzgląd na bezpieczeństwo ruchu np. widoczność na skrzyżowaniach dla kierowców, pieszych i rowerzystów, tam gdzie zaplanowano dla nich ruch wydzielony, może być przesłanką dla szerszego wywłaszczenia (jednak - w rozpatrywanej sprawie - kwestia ta nie została wyczerpująco wyjaśniona),

- przebudowa linii kolejowej uzasadnia w stosownym zakresie modernizację dróg, zaś stosowna infrastruktura przesyłowa – gdy jest związana z potrzebami samej linii kolejowej, lecz także przebudowanej drogi, wraz z istniejącą już w jej obrębie siecią techniczną - może być objęta decyzją lokalizacyjną w przedmiocie linii kolejowej; wynika to jednoznacznie z treści art. 9o ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym; skoro, jak wskazano, częścią zamierzenia – modernizacji linii kolejowej – może być przebudowa – w uzasadnionym zakresie - układu drogowego, inwestycja wskazana w decyzji lokalizacyjnej może obejmować infrastrukturę związaną; nie może mieć znaczenia w sprawie sygnalizowana w skardze okoliczność, jakoby prowadzono odrębne postępowania w przedmiocie przebudowy infrastruktury; niedopuszczalne byłoby natomiast o ile, w następstwie wydania zaskarżonego aktu, doszłoby do sytuacji, gdy w obiegu prawnym pozostają dwie prawomocne decyzje, określające - choćby tylko w wycinkowym zakresie - warunki realizacji tych samych przedsięwzięć dla tożsamego inwestora (przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.); w rozpoznawanym przypadku sytuacja taka nie ma miejsca – skoro podnoszono, że inne postępowanie wyłącznie się toczy,

- w rozważanym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, że przebudowa skrzyżowania ul. [...] i [...] - łączącej (po przebudowie) ul. [...] z, biegnącym wzdłuż torów, ciągiem drogowym, który dotąd (przed zrealizowaniem planowanego tunelu) jest połączonym bezpośrednio z ul. [...] – pozostaje generalnie w bezpośrednim związku z realizacją linii kolejowej, objętej przedmiotową decyzją lokalizacyjną; kwestiami do wyjaśnienia pozostają tylko szczególne rozwiązania co do realizacji tego przedsięwzięcia – w tym określenie jego właściwych linii rozgraniczających, z uwzględnieniem treści art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 9ad ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym.

W tym świetle chybione są we wskazanym zakresie zarzuty skargi w kontekście naruszenia przepisów prawa materialnego.

Przedwczesny jest zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a.. Organ odwoławczy będzie musiał rozpatrzeć sprawę co do meritum, zajmując właściwie uzasadnione stanowisko, w tym rozważyć, czy postępowanie dowodowe winno być uzupełnione (czy w aktach sprawy zawarto informacje umożliwiające ocenę sygnalizowanych kwestii), a jeśli tak, to czy może to nastąpić w postępowanie odwoławczym, przy uwzględnieniu granic wynikających z art. 136 K.p.a.

Sąd orzekając w sprawie uchylił decyzję organu II instancji w zakresie, w jakim została zaskarżona, a orzeczenie pozostaje w związku z interesem prawnym skarżących - przyjęte rozwiązania odnośnie linii rozgraniczających mają wpływ na zakres ingerencji w prawo własności wnoszących skargę. Orzeczeniem objęto linie łączące punkty od nr 366 do 385 po stronie południowej – na terenach sąsiednich, w stosunku do nieruchomości należącej do Skarżących. Takie rozstrzygnięcie daje realną szansę ponownego rozważenia przez organ administracji, czy przyjęte parametry układu komunikacyjnego są niezbędne z perspektywy zakładanego celu (stosowna drożność i bezpieczeństwo ruchu, realizacja niezbędnych mediów) i faktycznie uzasadniają ingerencję w prawa własności Skarżących w zakładanym obecnie zakresie. Analizując ewentualne rozwiązania alternatywne co do przebiegu dróg w określonych szerokościach - o ile ich zawężenie nie okaże się zasadne, a możliwe byłyby korekty w danym zakresie - organ będzie miał na uwadze potrzebę zapewnienia ważenia interesu prawnego także innych właścicieli nieruchomości przyległych do drogi - proporcjonalność ingerencji. Ocena w tym zakresie musi dotyczyć nie tylko bezwzględnej wielkości wywłaszczanej nieruchomości, lecz także np. indywidualnych skutków ingerencji z punktu widzenia swobody wykonywania prawa własności względem pozostawionej części podzielonej działki.

Sąd nie uwzględnił wniosku o uchylenie w stosownym zakresie także orzeczenia organu I. instancji. Nie wykazano bowiem ani Sąd nie dopatrzył się z urzędu, by było to niezbędne dla właściwego załatwienia sprawy, w myśl art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jak wskazano, rozważanie zasadności wydania decyzji kasatoryjnej byłoby przedwczesne). W rozpoznawanym przypadku kluczową wadą kwestionowanego orzeczenia jest brak stosownie wnikliwego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Na zasądzone koszty postępowania składają się: kwota 500 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 240 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.

Orzekając ponownie w sprawie organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.