Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 625/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 par 1 pkt 1, art. 149 par 2, art. 145 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. M. – Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 28 czerwca 2012 roku, nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej M. M. – Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. M. – Z. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 września 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej rozbiórkę stolarki okiennej i zamurowanie otworu okiennego w ścianie budynku położonego w S. przy ul. H. [...] na działce nr [...].

Jak wynika z akt administracyjnych zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W wyniku zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez właściciela działki sąsiedniej J. H., że w ścianie szczytowej budynku położonego przy ul. H. [...], na granicy z jego nieruchomością istnieją nielegalnie zrobione okna, organ ten wszczął postępowanie administracyjne. W wyniku oględzin i na podstawie dokumentacji fotograficznej ustalił, że w ścianie szczytowej budynku usytuowanej na granicy z działką [...] istnieją cztery okna, przy czym dwa z nich znajdują się na poziomie parteru i przynależą do mieszkania nr 1, jedno - na 1 piętrze i przynależy do mieszkania nr 2 oraz jedno- na drugim piętrze przynależy do mieszkania nr 3. Okna przynależne do mieszkań nr 2 i 3 organ uczynił przedmiotem odrębnych postępowań. Skarżąca jest właścicielką lokalu nr 2. W protokole oględzin przeprowadzonych w trakcie tego postępowania odnotowano oświadczenie skarżącej, że okno w łazience zostało wykonane w latach 50-tych przez poprzednich właścicieli oraz że właścicielka nie posiada dokumentów potwierdzających legalność robót budowlanych w tym zakresie. W piśmie z 12 kwietnia 2010 r. skarżąca wyjaśniła, że od lat 50-tych odkąd jej rodzina posiada prawo do lokalu istniało okno oraz że właścicielem budynku było Miasto S. i tam należy szukać dokumentacji na ten temat. Dołączyła pisemne oświadczenie ojca, który zaświadczył że mieszkał w budynku od 1950 do 2005 r. i że przez cały ten czas okno istniało.

Organ po ustaleniu, że granica pomiędzy działką [...] a [...] nie uległa zmianie w okresie powojennym oraz że w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego nie ma dokumentów świadczących o legalności wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych w ścianie budynku (vide: notatka urzędowa k. 5 akt) decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. nakazał skarżącej rozbiórkę stolarki okiennej i zamurowanie otworu okiennego w łazience jej mieszkania. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał na art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Jak wynika z uzasadnienia decyzji swoje rozstrzygnięcie organ oparł na ustaleniu, że 1/ otwór wykonany został w latach 50-tych, co potwierdziła właścicielka i jej ojciec; 2/ właścicielka nie posiada dokumentów potwierdzających, że otwór okienny wykonany został za zgodą organu architektoniczno-budowlanego, a analiza akt tego organu wskazuje, że wykonanie otworu odbyło się bez wymaganego pozwolenia na budowę, 3/ granica między działkami w okresie powojennym nie uległa zmianie co oznacza, że okno zostało urządzone w ścianie na granicy. Organ przywołał przepisy dotyczące prawa budowlanego obowiązujące od 1928 roku i stwierdził, że żadne z nich nie umożliwiały sytuowania budynków z otworami na granicy, a wykonanie otworów, bez względu na datę ich realizacji, zawsze wymagało decyzji o pozwoleniu na budowę, co uzasadniało podjęcie decyzji na podstawie przywołanych w podstawie prawnej przepisów.

Opisana decyzja stała się ostateczna, albowiem skarżąca wniosła od niej odwołanie po terminie. W tej sprawie toczyło się przed organami postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2010 r. tut. Sąd w sprawie II SA/Gd 875/10 odrzucił skargę skarżącej na postanowienie organu odmawiające przywrócenia terminu i stwierdzające jego uchybienie.

W dniu 20 stycznia 2011 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej z 17 stycznia 2011 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. Skarżąca powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 kpa do wniosku załączyła kopie dokumentów pochodzących z Archiwum Państwowego w G. Oddziału w G. (szkic mieszkania oraz pisma z pieczęciami Magistrat Der Stadt Z. z 1931 roku) sporządzone w języku niemieckim. Wskazała, że ich tłumaczenie uzyskała w przeddzień wystąpienia z wnioskiem o wznowienie oraz że z dokumentów tych wynika, iż na wykonanie otworów okiennych w budynku udzielona była zgoda właściwego organu w 1931 roku. W treści wniosku skarżąca przedstawiła własne tłumaczenie załączonych dokumentów nie wyjaśniając czy sama włada językiem niemieckim, czy też w tym zakresie skorzystała z pomocy innej osoby.

Postanowieniem z 7 marca 2011 r. organ wznowił postępowanie w sprawie. Następnie ustalił, że dokumenty przedstawione przez skarżącą wraz z ich wierzytelnym tłumaczeniem przez tłumacza przysięgłego języka niemieckiego zostały przedstawione w innym postępowaniu dotyczącym okien w lokalu nr 1 (położonym na parterze budynku i stanowiącym własność I. i P. S.). Dokumenty te wraz z tłumaczeniem oraz odpisem wniosku p. S. o wznowienie postępowania w ich sprawie organ dołączył do akt niniejszej sprawy (k. 62-68 i 43-45 akt organu I instancji). Organ ustalił również, że w Archiwum Państwowym w G. Oddziale w G. znajdują się dwie teczki akt dotyczących budynku przy ul. H. [...] w S. (k. 59). Jak wynika z notatki służbowej z dnia 27 czerwca 2012 r. pracownik organu zapoznał się z nimi w Archiwum. W sporządzonej notatce stwierdził, że w aktach tych znajduje się rysunek z 1879 r. przedstawiający usytuowanie budynku nr [...] na wydzielonej działce oraz że ściana budynku w której obecnie istnieją otwory okienne objęte postępowaniem, położona była na granicy działki w 1879 roku. W aktach przedstawiony był rzut I i II kondygnacji budynku na którym nie było otworów okiennych w ścianie na granicy. W notatce wskazano również, że część akt archiwalnych sporządzona była w języku niemieckim oraz że wśród dokumentów nie stwierdzono dokumentu potwierdzającego legalność wykonania otworu okiennego na II kondygnacji.

W tych okolicznościach opisanych wyżej organ I instancji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 28 czerwca 2012 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmówił uchylenia decyzji z dnia 30 czerwca 2010 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedstawione przez skarżącą dowody nie mają charakteru istotnych dla sprawy. Z dokumentów tych wynika że w 1931 r. Magistrat Miasta S. udzielił pozwolenia na wykonanie łazienki w lokalu nr 1 wraz z wykonaniem wypełnienia o wymiarach 40 x 40 cm z pustaków szklanych części ściany zewnętrznej przeciwpożarowej od strony posesji nr [...] a.m. 24. A zatem przedłożone dokumenty dotyczą udzielonego pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w lokalu na parterze tj. lokalu nr 1. Dokumenty te w żaden sposób nie świadczą o udzieleniu pozwolenia na wykonanie otworu okiennego w lokalu nr 2 na I piętrze stanowiącym własność skarżącej. Organ podkreślił, że już w 1931 r. właściwy organ wskazywał, że przedmiotowa ściana jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, a udzielone pozwolenie na wbudowanie pustaków szklanych w ścianie zewnętrznej łazienki mieszkania nr 1 nie świadczy o wyrażeniu zgody na wykonanie otworów okiennych w ścianie usytuowanej na granicy działki. Jedyną wzmianką w przedłożonych dokumentach dotyczącą lokalu usytuowanego na I piętrze jest zapis we wniosku do Magistratu Miasta S. Policji Budowlanej z 07.09.1931 r.: "Chciałabym prosić o zezwolenie na urządzenie łazienki w naszym domu przy W. [...] na parterze. Załączam szkic z położeniem pomieszczeń. Zarówno na pierwszym piętrze domu, jak i na drugim znajduje się w tym samym miejscu taka sama łazienka". Z powyższego zapisu wynika jedynie, że w lokalach na 1 i 2 piętrze urządzone były w 1931 roku łazienki nad pomieszczeniem parteru, które ówcześni użytkownicy lokalu nr 1 na parterze chcieli przeznaczyć na łazienkę. Przedłożone dokumenty nie potwierdzają, że istniejący otwór okienny w lokalu nr 2 został wykonany legalnie. Organ wyjaśnił, że dodatkowo, w dniu 27 czerwca 2012 r., zapoznał się z dokumentami znajdującymi się w zasobach Archiwum Państwowego w G. Oddziale w G. dotyczącymi posesji przy ul. H. [...] w S. i stwierdził, że zasoby te nie zawierają dokumentacji technicznej potwierdzającej legalność wykonanego otworu okiennego objętego niniejszym postępowaniem.

W odwołaniu od w/w decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 77, art. 80 107 § 3 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa,. W uzasadnieniu podniosła m. in., że organ wydając decyzję w postępowaniu zwykłym w ogóle nie przeprowadził kwerendy w Archiwum Państwowym. Załączone do wniosku o wznowienie dokumenty wskazują na odmienny stan faktyczny sprawy niż ten który był podstawą jej podjęcia. Okolicznością istotną wynikającą z przedstawionych dokumentów jest istnienie łazienki w jej lokalu nr 2 przed złożeniem wniosków dotyczących mieszkania na parterze. Skoro, jak wywodziła skarżąca, w dokumentach tych użyto zdania "zarówno na pierwszym piętrze domu, jak i na drugim znajduje się taka sama łazienka" to znaczy, że: 1/ łazienka istniała już zarówno na pierwszym, jak i na drugim piętrze, 2/ łazienka ta miała otwór z luksferów lub inny otwór przeszklony (inaczej nikt nie urządziłby łazienki). Ponadto należy wskazać, że słowa "taka sama" oznaczają, że łazienka ta miała takie same cechy, które chcieli uzyskać wnioskodawcy projektowanych zmian na parterze budynku. Skoro zatem zwrot ten był użyty jako uzasadnienie wniosku o wykonanie łazienki w lokalu nr 1 wraz z wykonaniem wypełnienia o wymiarach 40/40 cm z pustaków szklanych w części ściany zewnętrznej budynku, to znaczy, że wnioskodawcy chcieli przekonać ówczesną władzę budowlaną, że ich mieszkanie nie będzie się różniło od mieszkania na pierwszym i drugim piętrze. Tym samym wbrew twierdzeniom organu I instancji pośrednio stanowi to dowód na to, że łazienka w jej mieszkaniu była wyposażona w przeszklony otwór (względnie otwór z luksferami) przed złożeniem wniosku przez lokatorów mieszkania na parterze. Przeciwne twierdzenie kłóci się z zasadami logicznego rozumowania. Dodatkowo podniosła, że to organ wydając decyzję o nakazaniu doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego powinien udowodnić, że ów stan poprzedni różnił się od stanu obecnego. Wyjaśniła, że wykupiła lokal od Gminy Miasta S.. Z przedłożonych dokumentów wynika, że łazienka w jej lokalu była urządzona jeszcze przed II wojną światową. Wskazała, że jako właściciel mieszkania wykupionego od Gminy Miasta S. nie może ponosić negatywnych skutków braku dokumentów związanych z budową obiektu.

W uzasadnieniu decyzji podjętej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji. Dodatkowo wyjaśnił, że załączony do wniosku o wznowienie dokument tj. decyzja Magistratu S. o treści (przetłumaczonej z języka niemieckiego ): "Na podstawie wniosku z dnia 9 tego miesiąca zostaje wnioskodawcy (...) udzielone pozwolenie budowlane na urządzenie łazienki w mieszkaniu na parterze, przy ul. W. [...]. Osadzenie okna z >Glassiegelinsatz< w ścianach ogniowych" nie stanowi dowodu, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Dokument ten dotyczy wykonania łazienki w innym mieszkaniu w tym samym budynku i osadzenia okna z "Glassiegelinsatz" w ścianie ogniowej. Organ wskazał, że dorozumianej analogi nie można brać pod uwagę w postępowaniu administracyjnym. Niezależnie od tego, wbrew opinii strony, nie jest istotna ani nowa dla sprawy okoliczność istnienia w 1931 roku łazienki w lokalu mieszkalnym nr 2 (wtedy też funkcjonowały tzw. ciemne łazienki). Istotny, jednak nie nowy fakt to znaczenie terminu "Glassiegelinsatz": szkło będące uszczelką, zabezpieczające. Może to być (poza nazwa własną wyrobu budowlanego) pustak szklany, luksfer lub inny materiał umożliwiający doświetlenie pomieszczenia łazienki (kuchni) bez niedopuszczalnego naruszenia rygorów odpornościowych ściany przeciwpożarowej – jak w przypadku uchylnego okna. Jak wyjaśnił organ odwoławczy obecnie również stosuje się podobne rozwiązania.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca domagając się jej uchylenia podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podniosła, że załączone do wniosku o wznowienie dokumenty wskazują, że okno w jej łazience istniało "od zawsze", a zatem nie od lat 50-tych jak przyjął organ w kwestionowanej decyzji: "otwór wykonano samowolnie ok. 1950 r. przez ówczesnego użytkownika mieszkania". Wyjaśniła, że organ błędnie zinterpretował oświadczenia jej i jej ojca w tym przedmiocie. Najemcami mieszkania od ok. 1950 roku byli jej dziadkowie; skarżąca "od zawsze" pamięta istnienie okna w łazience. Również jej ojciec, który zamieszkiwał w tym lokalu od 1950 roku do 1992 roku złożył oświadczenie potwierdzające jej wyjaśnienia. Załączone dokumenty świadczą o tym, że okno istniało w łazience jej lokalu jeszcze przed 1950 rokiem. W ocenie skarżącej decyzja ta wydana została z: naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), wskutek zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechania zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, brak wskazania na jakiej podstawie uznano wiarygodność twierdzeń organu I instancji a odmówiono wiarygodności twierdzeniom skarżącej, błędy w ustaleniach faktycznych, będących podstawą decyzji oraz z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nie potraktowanie sprawy w taki sposób, jakby była nową sprawą, w której nie zapadła jeszcze żadna decyzja.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając, że w zasobach archiwalnych nie ma dokumentu potwierdzającego legalność wykonania otworu okiennego w ścianie budynku przy ul. H. [...] w S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Podstawą prawną rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie stanowił art. 151§1 pkt 1 kpa.

Artykuł 151 § 1 kpa stanowi: Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145 a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Z kolei art. 149 § 2 kpa brzmi: Postanowienie (mowa o postanowieniu o wznowieniu postępowania- wyjaśnienie sądu) stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Analiza powyższych przepisów wskazuje, że w postępowaniu po wznowieniu postępowania w sprawie w pierwszej kolejności przedmiotem badania organu jest podstawa wznowieniowa tj. przyczyna wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 kpa. Stwierdzenie braku jej istnienia skutkuje koniecznością rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 kpa; w tym przypadku w ogóle nie dochodzi do badania istoty sprawy rozstrzygniętej kwestionowaną decyzją. Dopiero pozytywne przesądzenie podstawy wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 kpa powoduje że organ "na nowo" rozstrzyga sprawę administracyjną zakończoną kwestionowaną decyzją. Jeżeli zatem organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nie może bowiem, nawet w przypadku gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji, uchylić jej w tym trybie. Powyższe wyjaśnienie jest konieczne, albowiem część zarzutów skarżącej odnosi się w istocie do prawidłowości postępowania zakończonego decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. Tymczasem organy nie rozpoznawały ponownie sprawy rozstrzygniętej tą decyzją. Uznały bowiem, że nie zaistniała podstawa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa umożliwiająca na nowo rozpoznanie sprawy. Organ przyjął, wbrew twierdzeniom skarżącej, że załączone do podania o wznowienie postępowania dokumenty z 1931 roku nie są istotne dla sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją, a to z tego względu że dotyczą innego lokalu w budynku (lokalu nr 1) i nie stanowią dowodu legalności otworu w łazience w lokalu nr 2 stanowiącym własność skarżącej. Dodatkowo zezwalają na wykonanie otworu w ścianie budynku usytuowanej na granicy pod warunkiem wypełnienia go materiałem "Glassiegelinsatz", który nie narusza rygorów odpornościowych ściany przeciwpożarowej.

Zdaniem Sądu, ocena dowodów przedstawionych przez skarżącą dokonana przez organy w sprawie jest wadliwa.

Przyczyna wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa to wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.

W rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że przedstawione przez skarżącą dokumenty istniały w dacie rozstrzygania sprawy decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. i nie były znane organowi, który ją wydał. W tym sensie mają one również charakter "nowości". Spór dotyczy natomiast oceny ich "istotności dla sprawy". Zdaniem Sądu charakter nowego dowodu tzn. jego istotność dla sprawy lub brak tej cechy musi być oceniana w kontekście ustaleń i dowodów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym. Innymi słowy należy ustalić, jakie wnioski i okoliczności można wysnuć z nowych dowodów i ocenić czy mogą one doprowadzić do zmiany lub tylko podważenia dowodów lub ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej wydaniem kwestionowanej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaje się wynikać, że jedynym dowodem, jaki w ocenie tego organu miałby charakter istotny dla sprawy, powinien być dokument w formie zgody właściwego organu na wykonanie okna w lokalu skarżącej w ścianie granicznej budynku. W rozpatrywanej sprawie, co słusznie zarzuca skarżąca, organ nie powinien jednak oczekiwać od właścicielki lokalu nr 2 posiadania pełnej dokumentacji związanej z obiektem (jego budową, rozbudową, przebudową i innymi robotami budowlanymi) pochodzącej sprzed kilkudziesięciu i więcej lat, stosownie do wymogu zawartego w art. 62 Prawa budowlanego. Jak wynika z okoliczności sprawy skarżąca nabyła lokal nr 2 w budynku przy ul. H. [...] od Gminy Miasta S. kilka lat temu. Jej ojciec był najemcą tego lokalu od 1950 roku. W sytuacji gdy "historia" budynku, jak wynika z notatki służbowej pracownika organu z kwerendy akt archiwalnych związana jest z rokiem 1879 trudno obciążać skarżącą negatywnymi skutkami braku dokumentacji. Stanowisko organu prezentowane w postępowaniu wznowieniowym, a jak wynika z akt również w postępowaniu zakończonym decyzją z 30 czerwca 2010 r., że skarżąca nie dysponuje dowodem "legalności" okna jest nieprawidłowe. Przy czym wyjaśnić należy, że w postępowaniu wznowieniowym stanowisko to legło u podstaw przyjęcia przez organ braku podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a w postępowaniu zwykłym skutkowało zastosowaniem środków prawnych z art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Zatem, co należy mieć na względzie, w okolicznościach niniejszej sprawy w postępowaniu zwykłym obowiązek poszukiwania pełnej dokumentacji związanej z obiektem obciążał stosownie do art. 7 i 77 kpa organ administracji. Wyjaśnić też należy, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego dla nałożenia obowiązku, o którym mowa w ustępie 1 punkcie 1 lub 2 w związku z ustępem 7 tego przepisu tj. wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu "do stanu zgodnego z prawem" lub "doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego" istotną okolicznością faktyczną jest oprócz ustalenia stanu istniejącego obiektu również ustalenie "stanu zgodnego z prawem", bądź "stanu poprzedniego" czyli stanu obiektu, jaki wynika z wydanych przez organy architektoniczno- budowlane pozwoleń oraz dokonanych przez inwestora zgłoszeń. Podejmując decyzję o nakazaniu doprowadzenia mieszkania do stanu poprzedniego przez (...) należy ustalić jaki był ów stan poprzedni. Jeżeli bowiem ten stan (nawet naruszający przepisy prawa) został w przeszłości zaakceptowany przez właściwy organ zgodą na jego realizację to przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego nie znajdzie zastosowania. Podstawą do zastosowania trybu legalizacji samowoli budowlanej uregulowanego w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego jest zatem 1/ ustalenie stanu poprzedniego czyli stanu legalnego wynikającego z wydanych dla obiektu pozwoleń i zgłoszeń 2/ faktu samowoli czyli samowolnych zmian w stosunku do stanu legalnego. Gdyby w rozpatrywanej sprawie ale w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ zgromadził dokumentację wskazującą na stan poprzedni obiektu np. rzuty lokalu, rysunki lub rzuty elewacji budynku w której znajduje się okno, fotografie ... itp. wykazującą, że w lokalu tym nie powinno być otworu okiennego (również otworu wypełnionego "Glassiegelinsatz") to oceniając dokumenty załączone do wniosku o wznowienie jako nieistotne (z tej przyczyny że odnoszą się one do innego mieszkania) mógłby mieć rację. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy takie stanowisko nie jest prawidłowe. W rozpatrywanej sprawie podstawą wydania decyzji z 30 czerwca 2010 r. było ustalenie, że "w dokumentacji organu architektoniczno- budowlanego (Wydziale Urbanistyki i Architektury UM w S.) brak jest dokumentów świadczących o legalności wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych w ścianie budynku przy ul. H. [...] na granicy z działką nr [...] a.m. 24 (brak zgłoszenia lub pozwolenia na budowę)" – notatka k. 5 akt oraz że otwór okienny w lokalu skarżącej został wykonany w latach 50 tych, a przepisy obowiązujące od 1923 roku nie pozwalały na sytuowanie budynku ze ścianą z otworami na granicy. Przedłożone przez skarżącą w sprawie o wznowienie postępowania dokumenty z 1931 roku wskazują natomiast, że podstawowa dokumentacja związana z obiektem, a zwłaszcza wyglądem ściany budynku usytuowanego na granicy i rzutem lokali, a tym samym i udzielonymi pozwoleniami na budowę nie znajduje się w Urzędzie Miejskim w S. lecz w Archiwum Państwowym w G.. Pomijając już i tak wątpliwą wartość notatek służbowych na okoliczność braku istnienia określonego dokumentu w aktach to sam fakt, że część zasadniczej dokumentacji obiektu nie znajduje się w Urzędzie gdzie dokonano sprawdzenia podważa wiarygodność i opisanej wyżej notatki i ustalenia stanowiącego podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia. Nie ma znaczenia dla oceny "istotności" dokumentów przedstawionych przez skarżącą, że w toku postępowania wznowieniowego organ dokonał kwerendy w Archiwum Państwowym, z czego również sporządzono notatkę służbową o treści jak na k. 70 akt organu I instancji. Jej wartość dowodowa jest jednak niewielka. Zdaniem Sądu organ powinien podjąć czynności w celu dołączenia do akt sprawy pełnej dokumentacji związanej z obiektem. Dodatkowo z materiałów przedstawionych przez skarżącą z 1931 roku wynika, że w ścianie usytuowanej na granicy nieruchomości właściwy organ wyraził jednak w przeszłości zgodę na wykonanie otworu, a właśnie ustalenie organu że takiej możliwości w ogóle w przeszłości nie było w odniesieniu do budynku przy ul. H. [...] w S. legło u podstaw kwestionowanej decyzji z 30 czerwca 2010 r. Już te dwa wnioski, jakie można wysnuć z nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nie znanych organowi, który ją wydał uprawniają do uznania ich "istotności dla sprawy" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zatem niesłusznie organ uznając brak zaistnienia przyczyny wznowienia rozstrzygnął sprawę w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Wyjaśnić należy, że rozważania organu odwoławczego w przedmiocie materiału, jakim powinien być wypełniony otwór w ścianie zgodnie z zezwoleniem z 1931 roku oraz charakter ściany budynku jako tzw. ściany "ogniowej" czy "przeciwpożarowej" nie podważa cechy istotności dokumentów załączonych do podania o wznowienie. W rozstrzygnięciu z dnia 30 czerwca 2010 r. opartym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego skarżącej nakazano przywrócenie stanu poprzedniego nie poprzez wypełnienie otworu okiennego luksferami czy innym tego typu materiałem odpowiadającym "Glassiegelinsatz", lecz jego całkowite zamurowanie.

Reasumując, organy obu instancji błędnie uznały, że w sprawie nie zaistniała podstawa wznowieniowa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Oceny istotności przedstawionych dokumentów dokonały w ograniczony sposób, bez należytego odniesienia do ustaleń poczynionych w postępowaniu zwykłym. Nie oceniły prawidłowo, jakie wnioski można i należy wysnuć z archiwalnych dokumentów związanych wprawdzie z urządzaniem łazienki w innym lokalu, ale jednak w tym samym budynku, a co istotne w tej samej jego ścianie usytuowanej na granicy. Ocena dowodów przedstawionych przez skarżącą w kontekście podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 kpa została dokonana z naruszeniem art. 80 kpa bez uwzględnienia okoliczności faktycznych i prawnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia z dnia 30 czerwca 2010 r.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uchylił decyzje organów obu instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu przyjmując, że w sprawie zaistniała podstawa wznowieniowa powołana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, co w zasadzie wyklucza możliwość załatwienia sprawy decyzją wymienioną w art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Organ rozpozna zatem sprawę zakończoną decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. na nowo co do jej istoty z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych. Zgromadzi w aktach sprawy w miarę możliwości pełną dokumentację dotyczącą budynku umożliwiającą ustalenie "stanu poprzedniego" ściany usytuowanej na granicy. Zdaniem Sądu, organ powinien uzyskać odpisy wszystkich dokumentów zarówno z Archiwum, jak i z organu architektoniczno-budowlanego. Pozwoli to w sposób niewątpliwy ustalić, czy jest w nich jakikolwiek dokument wskazujący na legalność, bądź nielegalność otworu okiennego w ścianie budynku przynależnego do lokalu skarżącej. Ustali także, czy obiekt (z racji daty jego wybudowania) nie jest objęty ochroną konserwatorską i rozważy czy przed nałożeniem ewentualnych obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego nakazujących wykonanie w obiekcie określonych robót budowlanych nie jest wymagane stanowisko organu ochrony konserwatorskiej. W przypadku ustalenia, że dla lokalu skarżącej udzielono w przeszłości zgody właściwego organu, jak dla lokalu położonego na parterze budynku, organ rozważy czy ewentualne przywrócenie stanu poprzedniego nie powinno uwzględniać możliwości istnienia otworu w ścianie budynku wypełnionego materiałem odpowiadającym "Glassiegelinsatz". Należałoby także wówczas ocenić kontekst prawny udzielonej zgody. Jak wynika bowiem z pozwolenia Magistratu Miasta S. z 1931 roku na urządzenie łazienki w lokalu na parterze budynku pozwolenia udzielono "przy zastrzeżeniu odwołania w każdej chwili na ścianę przeciwpożarową; jeśli złożone zostałoby odwołanie, to szklane kształtki ścienne (cegły szklane- przyp. tłumacza) należałoby usunąć ze ściany przeciwpożarowej, a otwór w pełni zamurować" (vide: k. 63 akt organu I instancji). Ponowne załatwienie sprawy powinno nastąpić w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa z uwzględnieniem art. 51 Prawa budowlanego. Wskazanie to oczywiście nie wyklucza innej możliwości prawidłowego załatwienia sprawy w zależności od dokonanych przez organy ustaleń.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.