Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 550/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Trochym Sędziowie WSA Monika Sawa (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2021r. nr [...] Wojewoda [...] (Wojewoda/organ) po rozpatrzeniu odwołania L. K. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. (znak: [...]), orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie i gminie [...] poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Starosta [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie i gminie [...], stanowiącej własność L. K. poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. z/s w [...] reprezentowanej przez pełnomocnika K. N. [...] Sp. z o.o. na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej poprzez przeprowadzenie linii napowietrznej SN 15 kV oraz linii kablowej SN 15 kV do dystrybucji energii elektrycznej niezbędnej do prawidłowego działania urządzeń istniejącej linii napowietrznej na części przedmiotowych nieruchomości oraz uporządkowaniu terenu. Obszar czasowego zajęcia nieruchomości na czas wykonywania robót na działce nr [...] wynosi [...] m2 ([...]m*5m +[...]m*10m), natomiast na działce nr [...] wynosi [...] m2 ([...]m *10m). Obszar trwałego zajęcia nieruchomości na działce nr [...] wynosi [...] m. Dojazd do działki nr [...] odbywać się będzie z drogi publicznej - drogi gminnej (działka nr [...]), natomiast do działki nr [...] dojazd z działki sąsiedniej - działka rolna prywatna. Szczegółową lokalizację przedmiotowej inwestycji określa załącznik graficzny nr 1 i 2, który stanowi integralną część decyzji. Decyzja została wydana na podstawie przepisów art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Od w/w decyzji odwołanie złożył L. K., który zarzucił naruszenie art. 124 ust. 1 ugn poprzez prowadzenie rokowań w sposób mający doprowadzić do możliwości złożenia wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie administracyjnym. Zdaniem odwołującego się kwoty proponowane przez inwestora są zaniżone. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda [...] wskazał, że stosownie do art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji, może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Organ wskazał, że z uwagi na brak porozumienia między właścicielem nieruchomości a inwestorem, [...] S.A. z/s w [...] - pełnomocnik K. N. [...] sp. z o.o. wystąpił z wnioskiem z dnia [...] września 2020 r, do Starosty [...] o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów i budynków na działce nr [...], poprzez zezwolenie wnioskodawcy [...] S.A. z siedzibą w [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej - do jej udostępnienia na potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego zgodnych z decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ podniósł, że z treści ksiąg wieczystych nr [...] i nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] wynika, że właścicielem działki odpowiednio nr [...] i nr [...] jest L. K.. Organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że właściciel nie wyraził zgody na wykonanie na w/w nieruchomości czynności związanych z założeniem i przeprowadzeniem przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (wymiana korespondencji: zaproszenie do rokowań, protokół z rozprawy administracyjnej). Organ stwierdził w związku z powyższym, że strony nie doszły do porozumienia dotyczącego udostępnienia nieruchomości na wykonanie czynności związanych z w/w inwestycją. Wojewoda wskazał następnie, że organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności ocenia zakres żądania wniosku, a następnie rodzaj czynności, które inwestor zamierza wykonać na gruncie oraz zgodność realizacji inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji dla celu publicznego. Zdaniem Wojewody organ I instancji dokonał takiej oceny. Wojewoda wskazał, że przy rozpoznawaniu wniosku inwestora organ I instancji zbadał przesłanki do wydania w/w decyzji wynikające z przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustalił, że decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r, o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego możliwa jest budowa elektroenergetycznej sieci średniego napięcia w skład której wchodzi linia kablowa i linia napowietrzna - ciąg "[...]". Organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną w dniu [...] października 2020 r. Pełnomocnik właściciela uznał, że cena proponowana przez [...] jest zbyt niska i oświadczył, że wystosował kwotę [...] zł za zawarcie porozumienia, jest to kwota podlegająca negocjacji i zaproponował kwotę [...] zł aby zawrzeć ugodę. K. N. - pełnomocnik inwestora oświadczył, że inwestor nie jest w stanie spełnić warunku postawionego przez właścicieli gruntu, i nie widzi szans na zawarcie porozumienia. Inwestor podtrzymał swój wniosek z [...] września 2020 r. Wojewoda podniósł, że przeanalizował po pierwsze, czy planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego. Po drugie, czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po trzecie, czy właściciel nie wyraża zgody na wykonanie prac niezbędnych do realizacji inwestycji. Po czwarte, czy wniosek został złożony przez uprawniony do tego podmiot. Organ uznał, że właściciel nie wyraził zgody na przeprowadzenie prac związanych z przedmiotową inwestycją oraz, że pełnomocnik inwestora K. N. jest osobą uprawnioną do składania wniosku, zaś przedmiotowa inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego polegającego na założeniu i przeprowadzeniu przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej. Ponadto, w ocenie organu, inwestycja ta jest zgodna z decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ następnie wyjaśnił, że pod pojęciem inwestycji celu publicznego trzeba rozumieć wszelkie działania, obejmujące swym zasięgiem potrzeby gminne, powiatowe, wojewódzkie oraz krajowe, stanowiące realizację celów wymienionych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ujęcie inwestycji w planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi główną przesłankę do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela. Wojewoda podniósł że przesłankami wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela jest zatem zgodność inwestycji publicznej z planem miejscowym, a w przypadku braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz braku zgody właściciela na wykonanie prac, która to okoliczność musi wynikać z przeprowadzonych przed wydaniem decyzji rokowań. Organ podniósł, że dopuszczalność zastosowania ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości determinowana jest istnieniem jednego z dwóch dokumentów planistycznych, w których skonkretyzowany został cel publiczny zamierzony do zrealizowania na określonym terenie. Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości może zawierać tylko takie rozstrzygnięcie, które jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W ocenie organu przedmiotowa inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego z uwagi na swój charakter związany z założeniem i przeprowadzeniem przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej. Realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Ma ona za zadanie poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także jest niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu i ma służyć zaspokojeniu potrzeb społecznych, bowiem sieci elektroenergetyczne służą zapewnieniu dopływu energii elektrycznej do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze. Zdaniem organu inwestycja tego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Organ wyjaśnił także, że zakres ochrony prawa własności nie jest bezwzględny. Ze względu na różne, także chronione konstytucyjnie prawa, możliwe jest ograniczenie przysługującego obywatelowi prawa własności, przy czym, jego ograniczenie jest możliwe tylko ustawą. Jedną z nich jest ustawa o gospodarce nieruchomościami. Aby jednak nie doszło do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia tego prawa, konieczne jest zachowanie zasady proporcjonalności, (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r. II OSK 2062/11, Lex nr 1152132). Zasada proporcjonalności, zwana zakazem nadmiernej ingerencji, to konieczność zachowania odpowiedniej proporcji między środkiem jakim jest ograniczenie prawa lub wolności a celem rozumianym jako szeroko pojęty interes publiczny. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ograniczenie prawa własności podyktowane jest racjami społecznymi, publicznymi, wynikającymi z konieczności budowy linii elektroenergetycznej. Ustawodawca zezwalając na ograniczenie prawa własności nie czyni tego dowolnie. Ustawa jasno wskazuje na konieczność zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W niniejszej sprawie są to zapisy decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, które przesądzają o takim a nie innym usytuowaniu linii i to one determinują, co do zasady jej przebieg.

Wojewoda wskazał, że przedmiotowa sprawa ma wyjątkowy charakter, ponieważ na podstawie art. 124 ugn ustawodawca umożliwia przymusowe, wbrew woli właściciela nieruchomości, ograniczenie jego uprawnień właścicielskich na zrealizowanie inwestycji celu publicznego, zarówno gdy podmiot ten nie wyraża na to zgody, jak i w sytuacji gdy nie dojdzie do porozumienia z inwestorem. Decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust 1 ugn ma umożliwić realizację inwestycji celu publicznego w przypadku braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Dyspozycja art. 124 ust. 1 ugn stanowi o obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie praw właściciela do nieruchomości. Wskazuje na to brzmienie zdania drugiego art. 124 ust, 1, według którego ograniczenie to następuje zgodnie z miejscowym planem, a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Omawiana decyzja powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres. Musi jednocześnie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość. W ocenie organu decyzja Starosty [...] dokładnie wskazuje powierzchnię pasa korzystania z nieruchomości na czas budowy oraz powierzchnię pasa ograniczonego użytkowania. Szczegółową lokalizację przedstawia załącznik do decyzji, który stanowi jej integralną część. Powyższe zgodne jest z decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Odnosząc się do zarzutu odwołującego dotyczącego przeprowadzonych w sprawie rokowań Wojewoda wyjaśnił, że rokowania nie oznaczają konieczności wypracowania zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się przez strony o swoich stanowiskach oraz o możliwym zakresie wzajemnych ustępstw. Ustawodawca nie sformalizował także momentu zakończenia rokowań. Rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie - także w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia. Wojewoda podniósł, że w niniejszej sprawie pełnomocnik inwestora na rozprawie administracyjnej w dniu [...] października 2020 r. poinformował, że w związku z dużymi rozbieżnościami proponowanych kwot nie widzi szans na zawarcie porozumienia. Wojewoda wskazał, że do kompetencji organu II instancji nie należy ocena, czy podczas rokowań zaproponowano właścicielowi nieruchomości takie warunki, które były dla niego korzystne. Ponadto proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność, ponieważ rozbieżności co do warunków udostępnienia nieruchomości mogą być na tyle duże, że nawet znaczny upływ czasu nie doprowadziłby do uzyskania konsensusu. Rokowania może przerwać każdy z uczestników negocjacji, jeżeli nie dostrzeże realnych szans na zawarcie porozumienia. Organ wyjaśnił także, że zgodnie z art. 124 ust 4 na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4, zgodnie z którym za szkody powstałe w wyniku w/w zezwolenia przysługuje odszkodowanie. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Decyzję taką wydaje starosta. Wojewoda wskazał także, że niedopuszczalne jest orzekanie o odszkodowaniu na etapie wydawania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie może nastąpić najwcześniej po zakończeniu prac budowlanych, związanych z przeprowadzaniem ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń przesyłowych, na danej nieruchomości. Organ wyjaśnił, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości zgodnie z art. 124 ust. 7 ugn stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpis w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny, wobec tego niezależnie od jego treści, uprawnienia przyznane inwestorowi linii energetycznej już na podstawie ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w oparciu o art. 124 ugn mogą być skutecznie realizowane zgodnie z treścią tej decyzji i zakresie w niej określonym. W ocenie organu przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust 1 i 2 zostały spełnione. Oceniając postępowanie prowadzone w I instancji, organ stwierdził, że Starosta [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie. Wojewoda nie dopatrzył się również naruszenia przez Starostę [...] przepisów art. 7, art. 77 Kpa. Wojewoda uznał, że organ I instancji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy, który poddał ocenie. Zdaniem Wojewody Starosta należycie informował strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. K. (skarżący) zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzją z dnia [...].01.2021 r. / numer [...]/ Wójt Gminy [...] ustalił lokalizację celu publicznego dla inwestycji realizowanej przez [...] S.A.. Inwestycja ta ma polegać na przebudowie linii WN 110 kv [...]- [...] obejmującej wymianę części stanowisk słupowych na nowe wraz z zachowaniem osi linii oraz regulacji zwisów przewodów. Skarżący podniósł, że inwestycja wyżej opisana ma być realizowana na jego nieruchomości położonej w [...] gmina [...]. Zdaniem skarżącego zakres prac jakie będą wykonywane przez [...] S.A. w znacznym stopniu przyczynią się do ograniczenia go w sposobie korzystania z tej nieruchomości jak również zmniejszą wartość obu działek. Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie były prowadzone przez Inwestora [...]rozmowy w sprawie ewentualnego przyznania odszkodowania. Jednakże ze względu na zbyt duże rozbieżności finansowe, przedstawiciel [...] proponował [...] złotych, a pełnomocnik skarżącego [...] zł., rozmowy w tej sprawie zakończyły się niepowodzeniem. Skarżący zarzucił, że [...] nie podjęła także rozmów w sprawie ustanowienia na jego rzecz tak zwanego prawa przesyłu. Wskazał, że przez szereg lat podmiot ten wykorzystywał go i nie płacił za przesył energii. Podał, że z informacji prasowych wynika, iż rolnicy buntują się i otrzymują wysokie odszkodowania za korzystanie przez [...] z urządzeń energetycznych posadowionych na ich ziemi. Skarżący podniósł, że Starosta [...] wydał w przedmiotowej sprawie decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r. pozytywną dla [...], ograniczając jego prawo własności i przysługujące mu prawo do godziwej zapłaty za to ograniczenie oraz zapłatę za prawo przesyłu. Skarżący podał, że jak przystało na potentata rynku energetycznego, przedstawiciel jej w ogóle nie brał udziału w prowadzonych rozmowach dotyczących ustanowienia na jego rzecz prawa przesyłu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ppsa.

W niniejszej sprawie kontroli sądu podlegała decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2021r., którą utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie i gminie [...], stanowiącej własność L. K. poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. z/s w [...] [...] Sp. z o.o. na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej poprzez przeprowadzenie linii napowietrznej SN 15 kV oraz linii kablowej SN 15 kV do dystrybucji energii elektrycznej niezbędnej do prawidłowego działania urządzeń istniejącej linii napowietrznej na części przedmiotowych nieruchomości oraz uporządkowaniu terenu. W decyzji wskazano, że obszar czasowego zajęcia nieruchomości na czas wykonywalna robót na działce nr [...] wynosi [...] m2 ([...]m*5m +[...]m*10m), natomiast na działce nr [...] wynosi [...] m2 ([...]m *10m), zaś obszar trwałego zajęcia nieruchomości na działce nr [...] wynosi [...] m. Ustalono także, że dojazd do działki nr [...] odbywać się będzie z drogi publicznej - drogi gminnej (działka nr [...]), natomiast do działki nr [...] dojazd z działki sąsiedniej - działka rolna prywatna. Szczegółową lokalizację przedmiotowej inwestycji określa załącznik graficzny nr 1 i 2, który stanowi integralną część decyzji. Decyzja została wydana na podstawie przepisów art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: ugn) zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przywołany przepis reguluje zatem kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji m.in. energii elektrycznej. Przy czym należy mieć na uwadze, że co do zasady celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być bowiem sprecyzowane wcześniej albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze regulacje i rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża na to zgody, jak również stanowi dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód (por. E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2020 i powołane tam orzecznictwo). Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca umożliwia przymusowo, a więc wbrew woli właściciela nieruchomości, zrealizowanie inwestycji celu publicznego. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości określone w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest jednak przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

1. planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ugn,

2. ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (w jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego),

3. właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

W ustawie jednak nie wskazano dokumentów, które inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nałożono na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Także w art. 124 ust. 3 ugn nie zawiera jakichkolwiek reguł w zakresie prowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez zaproponowanie przez jedną ze stron stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Nie określono w ustawie momentu zakończenia rokowań. Mogą więc one być zakończone w dowolnym czasie, np. gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (zob. wyrok NSA z 19 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1165/17). W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ jest zobowiązany badać czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji i jej utrzymanie. Przedmiotem kontroli organu nie może być natomiast tryb prowadzenia tych rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy.

Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pozwala na stwierdzenie, że wymienione wyżej przesłanki zostały spełnione, a zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] nie naruszają prawa.

Odnosząc się do pierwszej z wymienionych wyżej przesłanek należy wskazać, że niewątpliwie inwestycja będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn, co nie jest sporne między stronami. Przepis ten stanowi, że celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W orzecznictwie wskazuje się, że realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Ma bowiem na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym.

Nie była również kwestionowana przez skarżącego zgodność projektowanej inwestycji z planem. Art. 124 ust. 1 ugn zawiera w tym zakresie odesłanie do ustaleń planu miejscowego lub decyzji lokalizacyjnej co oznacza, że postanowienia zawarte w tych aktach mają moc wiążącą w postępowaniu prowadzonym w trybie powyższego przepisu. W niniejszej sprawie przebieg inwestycji celu publicznego i przeznaczenie danej nieruchomości zostało ukształtowane w decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z tą decyzją możliwa jest budowa elektroenergetycznej sieci średniego napięcia w skład której wchodzi linia kablowa i linia napowietrzna - ciąg "[...]". Na jej bazie w swojej decyzji Starosta [...] dokładnie wskazał powierzchnię pasa korzystania z nieruchomości na czas budowy, która na działce nr [...] wynosi [...] m2 ([...]m*5m +[...]m*10m), natomiast na działce nr [...] wynosi [...] m2 ([...] m *10m), a obszar trwałego zajęcia nieruchomości na działce nr [...] wynosi [...] m. Dojazd do działki nr [...] odbywać się będzie z drogi publicznej - drogi gminnej (działka nr [...]), natomiast do działki nr [...] dojazd z działki sąsiedniej - działka rolna prywatna. Z kolei szczegółowa lokalizacja, przebieg linii oraz obszar zajęcia nieruchomości, na którym nastąpiło ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostały określone w załączniku graficznym, który stanowi integralną część decyzji Starosty [...]. Decyzja lokalizacyjna Wójta Gminy [...] ukształtowała zatem odgórnie przebieg inwestycji i wykluczyła możliwość formułowania przez organy (Starostę [...] i następnie Wojewodę [...]) dodatkowych wymogów, jakie ma spełnić inwestor np. poprzez wskazanie alternatywnego przebiegu inwestycji czy też poprzez ustalanie służebności przesyłu co nie leży w gestii organów administracji. W trybie art. 124 ugn organ nie bada bowiem ani celowości samej inwestycji, nie może odmiennie określić jej przebiegu ani nie może rozstrzygać w zakresie ustalenia służebności przesyłu i rozliczeń w tym zakresie. Ten bowiem element wynika z planu miejscowego lub decyzji o lokalizacji celu publicznego, których postanowienia są wiążące tak dla inwestora, jak i rozpoznających wniosek organów.

Sąd zwraca także uwagę, że przepisy ugn w sposób dostateczny zabezpieczają prawa ograniczanego decyzją administracyjną właściciela. Jak stanowi bowiem art. 124 ugn, na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ugn. Materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie została zatem spełniona przesłana zgodności zamierzonej inwestycji z planem a interesy właściciela zostały w sposób prawidłowy zabezpieczone gdyż decyzja w sposób precyzyjny określa obszar korzystania z nieruchomości podczas budowy oraz powierzchnie pasa ograniczonego użytkowania.

Odnosząc się do kolejnej z przesłanek należy wskazać, że inwestor poprzedził wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości rokowaniami z jej właścicielem – skarżącym w niniejszej sprawie. Rokowania te jednak nie przyniosły pozytywnego rezultatu wobec odmiennych stanowisk stron, co uzasadniało wszczęcie i prowadzenie kontrolowanego postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że rokowania o których mowa w art. 124 ust 3 ugn oznaczają taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ugn. Z kolei z niemożnością uzyskania zgody właściciela mamy do czynienia wtedy, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Decyzja zaś o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podejmowana jest wówczas gdy nie doszło do porozumienia między inwestorem a właścicielem nieruchomości. Zaznaczyć przy tym należy, że rokowania nie są czynnościami sformalizowanymi i mogą być one prowadzone w dowolnej formie. Obowiązek przeprowadzenia rokowań jest spełniony wówczas, gdy strony posiadają odmienne stanowiska i mimo prób ustalenia rozwiązania satysfakcjonującego dla obu, nie osiągają porozumienia. Jak wynika ze znajdującej się w aktach korespondencji rokowania pomiędzy stronami nie przyniosły pozytywnego rezultatu wobec czego inwestor uznał je za zakończone, o czym poinformował skarżącego pismem z [...] września 2020 r. Wobec dużej rozbieżności między stronami w zakresie wysokości odszkodowania, a w konsekwencji wobec braku możliwości zawarcia dobrowolnej umowy zezwalającej na przebudowę inwestor podjął decyzje o wystąpieniu z wnioskiem o zezwolenie na realizację opisywanej inwestycji celu publicznego. Dodatkowo organ [...] października 2020 przeprowadził rozprawę administracyjną podczas, której inwestor podtrzymał propozycję porozumienia z określeniem kwoty wynagrodzenia. Właściciel jednak nie wyraził zgody na zaproponowane warunki.

Reasumując całość powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem i oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty skargi. W szczególności postępowanie administracyjne związane z wnioskiem inwestora zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w kpa. Organy kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia, w tym dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie rokowań oraz decyzje lokalizacyjną wraz z wnioskiem, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i istotnych okoliczności, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. W konsekwencji trafnie przyjęto, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie, procedując organy należycie uwzględniły interes właściciela nieruchomości, zezwalając na ograniczenie prawa własności w sposób najmniej dla niego dolegliwy, aczkolwiek konieczny ze względu na realizację celów publicznych. Wyraża się to przede wszystkim w jednoznacznym ustaleniu zapisów decyzji lokalizacyjnej dla przedmiotowej nieruchomości oraz precyzyjnym wskazaniu przebiegu linii oraz obszaru zajętego w związku z jej realizacją. Natomiast w kwestii ustalenia kwoty należnego odszkodowania za ograniczenie prawa własności nieruchomości to zastosowanie znajdzie w takim wypadku przepis art. 128 ust. 4 u.g.n. zgodnie z którym odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Zgodnie z kolei z treścią art. 129 ust. 1 u.g.n. odszkodowanie ustala w takim wypadku starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wydając odrębną decyzję o odszkodowaniu, w przypadkach o których mowa w art. 129 ust. 5 u.g.n. Zatem kwestia odszkodowania nie mogła być przedmiotem niniejszego postępowania

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.).