Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 800/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, art. 7, art. 24
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 151;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 143 b) ust. 4 i ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 2 pkt 1 a), pkt 2 i pkt 22, art. 30, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 68
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17, art. 20;
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Dnia 3 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 11 października 2010r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na rok 2009 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia 19 kwietnia 2010 r. o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości przyznał Spółce A w R. płatności na rok 2009 w kwocie [...] zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...] zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł oraz płatność cukrową w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w ramach jednolitej płatności obszarowej powierzchnia deklarowana działek rolnych wynosiła [...] ha. Wniosek został wytypowany do kontroli w zakresie wzajemnej zgodności. Inspekcja terenowa odbyła się w dniach: 21.12.2009 r. – 15.01.2010 r., podczas której sporządzono raport z czynności kontrolnych nr [...]. W trakcie kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo na działkach: A, AA, AC, AD, AG, AI, AL, AM, AO, AP, F, H, N, T i X. Ponadto stwierdzono niespójność działek: AA, AG, AL, AP, J, K, L, T, X. Natomiast na działkach: E, K, R, S stwierdzono większą powierzchnię użytkowaną rolniczo. Na działce A na powierzchni 0,37 ha oraz na działce AA na powierzchni 0,51 ha stwierdzono nadto nieprzestrzeganie minimalnych norm dobrej kultury rolnej (na łąkach lub pastwiskach okrywa roślinna nie była koszona i usuwana w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta). Po uwzględnieniu kompensacji powierzchni w ramach grup upraw oraz wykluczeniu działki AI (ze względu na brak minimalnej powierzchni działki rolnej) powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 9,65 %. W związku z powyższym kwota przyznanej płatności została pomniejszona na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18; ze zm.), zgodnie z którym jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

W ramach uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych powierzchnia zadeklarowana wynosiła [...] ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wynosi [...] ha. W przypadku działek: F1 i H1 stwierdzono mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo, a w przypadku działek: E1, R1 i S1 – większą powierzchnię użytkowaną rolniczo, ponadto stwierdzono niespójność działek: J1 i L1. Po uwzględnieniu kompensacji powierzchni w ramach grup upraw płatność przyznano do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej ([...] ha) na podstawie art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 (w zw. z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - Dz. U. Nr 40, poz. 326), stosownie do którego w przypadku gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 0,1 ha i nie jest większa niż 20 % całkowitej powierzchni zadeklarowanej kwalifikowanej, wówczas powierzchnię stwierdzoną uznaje się za równą powierzchni deklarowanej kwalifikowanej.

W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) została zadeklarowana powierzchnia [...] ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO, TUZ). Po przeprowadzonej kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona trwałych użytków zielonych wynosi [...] ha. W przypadku działek: A, AA, AC, AD, AD, AG, AI, AL, AM, AO, AP, T, X stwierdzono mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo, ponadto stwierdzono niespójność działek: AA, AG, AL, AP, T i X, a działka AI została wykluczona z płatności ze względu na brak minimalnej powierzchni działki rolnej. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczona na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą (...) liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi [...] DJP. Powierzchnia maksymalna została ustalona na podstawie § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia i wynosi [...] ha. W związku z powyższym płatność naliczono do powierzchni [...] ha (z uwzględnieniem powierzchni wykluczonej z płatności).

Z kolei w zakresie płatności cukrowej wskazano, że do wniosku o przyznanie płatności cukrowej w poprzednich latach została dołączona umowa dostawy buraków cukrowych, o której mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Ilość buraków cukrowych objętych przedmiotową umową wynosi 651,37 ton. Ilość buraków cukrowych, co do których rozpatrywany był wniosek o przyznanie płatności cukrowej wynosi [...] ton. W trakcie kontroli na działce A na powierzchni 0,37 ha oraz na działce AA na powierzchni 0,51 ha stwierdzono nieprzestrzeganie minimalnych norm dobrej kultury rolnej (na łąkach lub pastwiskach okrywa roślinna nie była koszona i usuwana w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta). Kwota płatności została więc pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów na podstawie art. 23 i art. 24 rozporządzenia Rady WE Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, (Dz. U. UE L z dnia 31 stycznia 2009 r. Nr 30 poz.16), zgodnie z którym zmniejsza się całkowitą kwotę płatności, która ma być przyznana w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono niezgodności w ramach wzajemnej zgodności. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie liczby punktów, którą przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów (Dz. U. Nr 54, poz. 446) i art. 66 rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności wynoszącą 3 %. W związku z powyższym należna kwota płatności została pomniejszona o kwotę [...] zł.

W odwołaniu od powyżej decyzji strona kwestionowała ustalenie przez organ pierwszej instancji, że zawyżyła we wniosku powierzchnię działek rolnych, ponieważ nie odliczyła terenów porośniętych drzewami i krzewami. Podniosła, że organ przyznał, iż spełniona jest norma N.07, ale jednocześnie uznał, że grunty nie są wykorzystywane rolniczo. Odwołująca wskazała, że działki są wykorzystywane jako pastwiska i są objęte ochroną przyrody, stanowią część parku krajobrazowego, a tzw. normy minimalne dopuszczają na gruntach rolnych objętych ochroną przyrody drzewa i krzewy, których wycięcie jest niedozwolone. Przedmiotowe zadrzewienia i zakrzaczenia mają charakter trwały, a nawet historyczny. Wiele drzew ma dziesiątki a nawet setki lat. Dopłaty są przyznawane od 2004 r. i za wyjątkiem stosunkowo małej redukcji dopłat za 2008 r., wcześniej zarzuty wobec charakteru łąk i pastwisk należących do spółki A nie pojawiały się. Teren jest ekstensywnie rolniczo wykorzystywany. Są to archaiczne pastwiska, na których zwierzęta pasą się na trawie i pod osłoną drzew, na żołędziach, liściach, gruszkach itp. Tereny z większą liczbą drzew są w pełni (acz ekstensywnie) użytkowane w sposób tradycyjny, zgodny z normami zwyczajowymi, w sposób podobny i na podobnej powierzchni jak sąsiednie tereny z mniejszą liczbą lub pozbawione drzew i krzewów. Drzewa i krzewy nie wpływają na prowadzoną, specjalnie dostosowaną produkcję rolną. Odwołująca zarzuciła również, że drzewa na przedmiotowych terenach nigdy nie zostały policzone. W odniesieniu do stwierdzenia nieskoszenia bądź niewypasienia fragmentu łąk i pastwisk w roku 2009 odwołująca podniosła, że naliczona sankcja jest nieproporcjonalna względem nieprawidłowości. Kwestionowany obszar jest proporcjonalnie bardzo mały względem powierzchni użytków należących do gospodarstwa, w stosunku do których nie stwierdzono naruszeń.

W uzupełnieniu odwołania podniesiono, że działki AA i AAA, w stosunku do których stwierdzono nieskoszenie i nieusunięcie masy organicznej w sezonie 2009 nie były zgłoszone do dopłat. Natomiast w odniesieniu do działki A nie wskazano, jakiej części działki dotyczy stwierdzenie nieprzestrzegania norm; zdaniem odwołującej działka ta była wypasana, zatem może chodzić o tzw. niedojady, o otoczenie pomnikowego dębu.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją z dnia 11 października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, (art. 143b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003 jest równoznaczny z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009), jeżeli:

1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1,0 ha; działka rolna nie może być mniejsza niż 0,1 ha;

2) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności;

3) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności;

4) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Państwa członkowskie określają, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306, ze zm.) grunty rolne, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) nie wpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną,

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust 3 (łąki i pastwiska zadeklarowane do pomocy finansowej w ramach działania: płatności dla obszarów NATURA 2000 i do programu rolnośrodowiskowego oraz na gruntach ornych położonych na stokach o nachyleniu powyżej 20 stopni wykorzystywanych pod uprawę roślin wieloletnich), które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Z wykonanej w gospodarstwie rolnym kontroli na miejscu wynika, że wnioskodawca zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności obszarowych działki rolne niezgodnie ze stanem faktycznym, co uznane zostało w decyzji I instancji za nieprawidłowość zgodnie z art. 2 pkt 10 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który stanowi, że nieprawidłowości oznaczają każdy przypadek nieprzestrzegania stosownych zasad przydzielania rozpatrywanej pomocy. Jak wynika z protokołu kontroli wszystkie działki zostały zidentyfikowane w sposób pozwalający na prawidłowy pomiar wszystkich kontrolowanych działek. Dokumentację rozszerzono przez wykonanie szkicu kontrolowanych działek rolnych Na przedmiotowych szkicach zostały również zaznaczone miejsca wykonania fotografii, z których wynika, że pomiar oraz wykonane zdjęcia zostały wykonane prawidłowo i w miejscach umożliwiających stwierdzenie nieprawidłowości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że Biuro Kontroli na Miejscu dokonało korekty protokołu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...]. Nieprzestrzeganie normy N.07 zostało wykreślone z protokołu, bowiem zgodnie z pismem Departamentu Kontroli na Miejscu z dnia 22 marca 2010 r. kontrolowanie działek rolnych leżących w granicach [...] Parku Krajobrazowego pod względem przestrzegania normy N.07 nie było zasadne. Należy jednak zwrócić uwagę, iż korekta protokołu z czynności kontrolnych polegała na zaznaczeniu pola nr 71 "nie dotyczy" i wpisaniu w uwagach adnotacji: "drzewa i krzewy niepodlegające wycięciu, zgodnie z § 4 pkt 1 ust. 12 Rozporządzenia Nr [...] Wojewody Poznańskiego z dnia 26 czerwca 1997 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Krajobrazowego". Wobec powyższego nie można stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie została spełniona norma N.07, a jedynie, iż istnieją przesłanki do jej niekontrolowania.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących działek: A, AA i AAA, organ odwoławczy wskazał, że odwołujący nie wniósł uwag do wersji raportu z kontroli przesłanej wraz z listem z dnia 26.03.2010 r. Ponadto wyjaśnił, że w przypadku działki A dokumentację rozszerzono przez wykonanie szkicu. Na przedmiotowym szkicu zostały również zaznaczone miejsca wykonania fotografii, z których wynika, że pomiar oraz wykonane zdjęcia zostały wykonane prawidłowo i w miejscach umożliwiających stwierdzenie nieprawidłowości. Potwierdzeniem wykonania przedmiotowego pomiaru jest również "ślad GPS" (tj. naniesione granice pomiaru), które są widoczne na ortofotomapie znajdującej się w systemie komputerowym ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli). Ponadto identyfikacja działek została ustalona również na podstawie załącznika graficznego sporządzonego przez odwołującego. W przypadku działki rolnej A inspektorzy terenowi stwierdzili na powierzchni 0,37 ha, czyli na całej powierzchni zakwalifikowanej do płatności, niezgodność z normą dobrej kultury rolnej N.05 (tj. rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta). W odniesieniu do działki AA organ odwoławczy przyznał, że inspektorzy terenowi rzeczywiście dokonali pomiaru pastwiska w innym miejscu, niż wynika to z załącznika graficznego, jednak wynikało to stąd, iż nie chciano wyłączyć całej działki z płatności i w związku z tym zmierzono powierzchnię, która mogłaby zostać zakwalifikowana do płatności. Jednocześnie organ wyjaśnił, że brak stwierdzonej niezgodności z normą dobrej kultury rolnej N.04 nie miałby żadnego wpływu na zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie liczby punktów, którą przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów (Dz. U. Nr 54, poz. 446) i art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Jak wynika bowiem z § 4 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia z dnia 25 marca 2009 r. w przypadku stwierdzenia więcej niż jednego naruszenia w ramach jednej niezgodności, niezgodności tej przypisuje się liczbę punktów przypisaną naruszeniu, które uzyskało najwyższą liczbę punktów, czyli w tym przypadku wzięto pod uwagę liczbę 9 punktów przypisanych naruszeniom na działce rolnej A. Ponadto zgodnie z art. 66 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika, stosuje się obniżkę wobec całkowitej kwoty dopłat, która została lub zostanie przyznana danemu rolnikowi w wyniku rozpatrzenia wniosku pomocowego, który dany rolnik złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. W niniejszej sprawie sankcja została ustalona na poziomie 3 %, biorąc pod uwagę poziom w zakresie trzech składników: zasięgu, dotkliwości i trwałości nieprawidłowości. Przywoływany przez odwołującego mały obszar naruszeń został stwierdzony na poziomie minimum (czyli 1 punkt). Dotkliwość została oceniona na poziomie 5 punktów, wynika to z faktu występowania wieloletniej roślinności. Trwałość została oceniona na poziomie 3 punktów, gdyż według kontrolujących skutki zaniedbania mają charakter odwracalny, a wymagane działania naprawcze wiążą się ze znacznymi nakładami pracy. Suma punktów tzn. 9 nakłada obowiązek zastosowania 3% zmniejszenia płatności zgodnie z załącznikiem nr 5 do ww. rozporządzenia z dnia 25 marca 2009 r.

W ocenie organu odwoławczego kontrola przeprowadzona w okresie 21.12.2009 r. – 15.01.2010 r. została wykonana zgodnie z art. 23 – 30 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 i prawidłowo wyznacza obszar uprawniony przez wykonanie pomiarów powierzchni zadeklarowanych kwalifikujących się do udzielenia płatności. Zgodnie z pierwszym akapitem art. 30 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, powierzchnią podlegającą pomiarowi może być cała powierzchnia działki rolnej, pod warunkiem, że jest w pełni wykorzystana zgodnie z normami zwyczajowymi Państwa Członkowskiego. Z dokumentu roboczego AGRI/60363/2005 zastępującego dokument roboczy AGRI/2254/2003 (Kontrole obszarowe na miejscu zgodnie z art. 23-32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004) wynika, iż w celu określenia powierzchni branej pod uwagę do obliczenia pomocy zgodnie z art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, powierzchnia przypisana każdej działki rolniczej obliczana jest w następujący sposób:

a) gdy bezwzględna różnica pomiędzy zmierzoną a zadeklarowana powierzchnią jest

większa od tolerancji technicznej (wyrażonej jako powierzchnia w hektarach

z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku), faktyczną powierzchnią użytkową

będzie powierzchnia określona poprzez fizyczny pomiar. Dotyczy działek rolnych oznaczonych literami: A, AA, AC, AD, AG, Al, AL, AM, AO, AP, E/E1, F/FI, H/H1, K, N, R/R1, S/S1, T, X.

b) we wszystkich innych przypadkach (tj. w ramach tolerancji technicznej)

zadeklarowana powierzchnia będzie powierzchnią użytkową.

Dokumentację rozszerzono przez wykonanie szkicu pomiarowego kontrolowanych działek rolnych z naniesionymi granicami wyłączeń oraz miejscami i kierunkiem wykonania fotografii cyfrowych, a także znajdujące się w załączniku 1 do protokołu szczegółowe wyjaśnienie sposobu wyznaczenia powierzchni stwierdzonej działek rolnych: AE, AF, AG, AH, AJ, AK, AL, AŁ. Po ponownej weryfikacji raportu z przeprowadzonej kontroli na miejscu ustalono, iż przeprowadzona kontrole wszystkich zadeklarowanych działek rolnych wykonane zostały prawidłowo i zgodnie z sekcją II, tytuł: Kontrole na miejscu ww. Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Jak wynika z materiału graficznego, tj. szkicu przeprowadzonych pomiarów inspektorzy pomierzyli te części działek rolnych, które są użytkowane rolniczo, co potwierdza również wykonana dokumentacja fotograficzna. Powierzchnia uprawniona okazała się mniejsza od zadeklarowanej, co oznacza, ze wnioskodawca zadeklarował obszar, który się nie kwalifikuje do płatności. Organ odwoławczy podniósł także, iż chybione na gruncie niniejszego postępowania było powoływanie się na okoliczność uzyskania dofinansowania za realizację programów na terenach chronionych, ponieważ płatności te są od siebie niezależne, inne są przesłanki ich przyznawania. Zgodnie z art. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 działka rolna, na której znajdują się drzewa, uważana jest za obszar kwalifikowalny do celów systemów pomocy obszarowej, pod warunkiem że działalność rolnicza lub, odpowiednio, planowana produkcja może odbywać się w podobny sposób jak na działkach bez drzew na tym samym obszarze. W ocenie organu ta podstawowa przesłanka uzyskania płatności nie została spełniona. Miejsca ewidentnie nieużytkowane, czyli miejsca porośnięte krzewami i drzewami, wpływające na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną nie mogą być zakwalifikowane do powierzchni, do której przysługują płatności. Organ podał przy tym, że zgodnie z definicją trwałych użytków zielonych zawartą w art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 są to grunty zajęte pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), nie włączone do płodozmianu przez pięć lat lub dłużej. W sytuacji więc, gdy tylko część obszaru gospodarstwa jest faktycznie użytkowana rolniczo, to jedynie ta część może być zgłoszona do wsparcia, zaś pozostała część, nie użytkowana w sposób odpowiadający obowiązującym normom, powinna być wyłączona z płatności.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że żaden z organów ARiMR nie nałożył jakichkolwiek kar pieniężnych ani nie zarzucił wnioskodawcy celowego działania w celu "wyłudzenia dopłat". Zarzut celowego działania wiąże się bowiem z zastosowaniem rygorystycznych zapisów art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 wiążącego się z całkowitym wyłączeniem z płatności, co w tym przypadku nie miało miejsca.

Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie nie można zastosować wyłączeń od obniżek płatności przewidzianych w art. 68 rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004, ponieważ wniosek pod względem faktycznym nie był prawidłowy, jak również odwołujący nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości. Organ odwoławczy podkreślił, że to na rolniku ciąży obowiązek deklarowania tych powierzchni, które faktycznie użytkuje. Kontrola na miejscu i wykonywanie w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności. Ponadto wnioskodawca nie informował Agencji, że wniosek jest nieprawidłowy pod względem faktycznym.

Organ II instancji wyjaśnił również, że wyników przedmiotowej kontroli oraz wyników kontroli sprzed 2008 r. nie można porównywać, ponieważ w poprzednich latach, a zwłaszcza podczas kontroli w 2005 r. większość zadeklarowanych przez spółkę A łąk i pastwisk me była mierzona, czego dowodzi kod DR25. Zastosowanie tego kodu obligowało inspektorów terenowych do przepisania jako powierzchni stwierdzonej powierzchni deklarowanej. W 2009 r. znacznie ograniczono możliwość stosowania przedmiotowego kodu, dlatego wykonano pomiar wszystkich działek rolnych. Ponadto aktualnie pracownicy ARiMR dokonujący pomiaru bezpośrednio w terenie dysponują sprzętem, którego możliwości techniczne pozwalają na wykonywanie pomiarów pod osłoną drzew i krzewów. Pomiar powierzchni został wykonany przy użyciu precyzyjnych instrumentów geodezyjnych - odbiorników GPS wyznaczających pozycje w oparciu o metody różnicowe pojedynczej lub podwójnej fazy częstotliwości lub tachimetru elektronicznego, w odniesieniu do których ARiMR przeprowadziła testy zgodnie z dokumentem JRC:IPSC/G03/P/SKA/asi D (2007) (8307) (organ certyfikujący: NavCert, wskazany na podstawie Dyrektywy KE 927/2007). Ponadto kontrola została przeprowadzona przez inspektorów posiadających imienne upoważnienia ARiMR.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że dane z ewidencji gruntów i budynków, na które powoływał się odwołujący, mogą być traktowane jedynie jako materiał pomocniczy, a dane w nich zawarte nie oddają rzeczywistych obszarów powierzchni użytkowanej rolniczo działki rolnej. Ponadto z regulacji zawartej w preambule 36 Rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 wynika, że weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku nie następuje tylko na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz w tym przypadku przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej. Pozostaje to w związku z definicją działki rolnej określonej w art. 2 pkt 1a Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który w 2009 roku stanowi, iż "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw. W związku z powyższym wyniki kontroli miały decydujące znaczenie dla ustalenia powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności.

W niniejszej sprawie kontrola była faktycznie prowadzona w dniach: 21-23 grudnia 2009 r., 4-8 stycznia 2010 r., 13 stycznia 2010 r. i 15 stycznia 2010 r., zatem łącznie 10 dni. Czas prowadzenia kontroli uwarunkowany był trudnymi warunkami atmosferycznymi, a także dużą powierzchnią gospodarstwa i dostępnością do poszczególnych działek rolnych, zwłaszcza trwałych użytków zielonych. Przed rozpoczęciem kontroli spółka została poinformowana o zamiarze przystąpienia do kontroli w ramach kwalifikowalności powierzchni oraz wymogów i norm wzajemnej zgodności, z czego spółka nie skorzystała.

Odnośnie stwierdzenia liczby drzew na 1 ha użytków rolnych organ odwoławczy wyjaśnił, że mierzona jest cała działka, zliczane są wszystkie drzewa, ewentualnie później dane te są sumowane a przy większych obszarach (powyżej 1 ha) powierzchnie dzielone a dane są uśredniane. Jednak w przedmiotowej sprawie drugorzędną sprawą jest liczba drzew występująca na 1 ha, a najistotniejszy jest fakt, iż inspektorzy terenowi na częściach działek rolnych zadeklarowanych do płatności stwierdzili kompleksy roślinności, charakteryzujące się dużym udziałem drzew i krzewów rosnących w zwarciu, co zostało udokumentowane na fotografiach załączonych do protokołu z czynności kontrolnych i te tereny zostały wyłączone z płatności. Odnosząc się do kwestii wypasu owiec pod dębami organ odwoławczy wyjaśnił, iż dęby nie występujące w zwarciu pod którymi możliwe jest pobieranie przez wypasane owce pokarmu stanowiące dla nich również naturalne zacienienie nie zostały wyłączone przez inspektorów terenowych z powierzchni uprawnionej do płatności na spornych pastwiskach, lecz wykluczono jedynie tereny, które w żaden sposób nie mogłyby zostać przeznaczone do wypasu.

W skardze na decyzję organu odwoławczego strona wniosła o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na swoją rzecz od organu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ.U.UE.L 30 z 31.01.2009 r.) poprzez jego niezastosowanie;

2) naruszenie art. 66 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004 r.) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie niezgodność obszarowa wynika z zaniedbania ze strony skarżącej;

3) naruszenie art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 poprzez jego niezastosowanie;

4) naruszenie § 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. Nr 39, poz. 211) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż właściwą metodą obliczania ilości drzew zgromadzonych na danym obszarze jest wyliczenie średniej arytmetycznej na podstawie całej powierzchni działki i wszystkich zgromadzonych na niej drzew i krzewów, nie zaś poprzez wyliczenie faktycznie występujących drzew i krzewów na konkretnym obszarze 1 ha danej działki;

5) naruszenie art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż ustalenie powierzchni obszaru oraz jego kwalifikacji możliwe jest wyłącznie na podstawie przeprowadzonej przez organ administracji kontroli z pominięciem innych dowodów w tym danych z rejestru gruntów i budynków;

6) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w swoim wniosku o przyznanie płatności podała faktyczną powierzchnię w całości użytkowaną rolniczo w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które powinny być uwzględnione na podstawie art. 17 rozporządzenia Komisji WE nr 73/2009 i art. 30 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004. Organy natomiast oparły się wyłącznie na wynikach kontroli, pomijając inne dowody, w szczególności dane z ewidencji gruntów i budynków, a tym samym nie zebrały i nie rozpatrzyły dostatecznie całego materiału dowodowego. Skarżąca podniosła, że wnioskowany obszar dla płatności obszarowych jest w całości faktycznie wykorzystywany rolniczo, stanowi on pastwiska do wypasu owiec. Organ zaś odmawia statusu pastwiska terenowi porośniętemu drzewami, mimo iż pod ich koronami odbywa się wypas. Pomimo, iż organ w skarżonej decyzji umniejsza rolę podtrzymywania stanowiska, że na 1 ha obszaru przypada więcej niż 50 drzew, skarżąca podkreślała, że nie zgadza się zdeklarowanym przez organ sposobem obliczania, prowadzącym do konkluzji, iż obszar charakteryzuje się przekroczeniem liczby 50 drzew na 1 ha obszaru. Działki rolne skarżącej występują bowiem w dużym kompleksie, w którym jedne porośnięte są większą inne mniejszą liczbą drzew i krzewów. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw do twierdzenia, że dochodzi do przekroczenia normy 50 drzew na 1 ha w sytuacji, gdy wynika to z wyliczonej średniej arytmetycznej dla konkretnej działki. Połączenie działek rolnych w jedną działkę rolną przyjmując zastosowany przez organ sposób liczenia spowoduje, że "norma", na której również oparł swoją decyzję organ, nie zostanie przekroczona. Twierdzenia o większej niż 50 liczbie drzew przypadających na 1 ha obszaru, mogą świadczyć o uznaniowości organu w tej kwestii. Organ w sposób czysto matematyczny, a i tak zdaniem skarżącej błędny, obliczył obszar, na który skarżąca otrzymała płatność w pomniejszonej wysokości, nie biorąc w ogóle pod uwagę merytorycznych uwag skarżącej przedstawianych w toku postępowania przed organami, tym samym błędnie interpretując przepis art. 30 Rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 przez oparcie końcowej oceny i w konsekwencji decyzji tylko i wyłącznie na zleconej przez siebie kontroli. Skarżąca we wniosku o przyznanie płatności, co już wcześniej podkreślano, zadeklarowała faktycznie użytkowany rolniczo obszar, co niejednokrotnie podkreślała i uwypuklała w kolejnych pismach kierowanych do organów administracyjnych. Organ natomiast umniejszył skarżącej płatności (zastosował wobec skarżącej sankcje) nieprawidłowo zakładając, że beneficjent ponosi winę za wielkość zadeklarowanych powierzchni uwidocznionych we wniosku. O braku winy skarżącej świadczy m. in. fakt, że skarżąca opierała się na danych z rejestru gruntów i budynków, a zadrzewienia i zakrzaczenia na terenach deklarowanych we wniosku mają charakter trwały, a nawet historyczny. Nadto, dopłaty do tychże terenów były przyznawane skarżącej we wcześniejszych latach i jak do tej pory organ nie stosował większych wyłączeń z powierzchni deklarowanych. Skarżąca, wypełniając corocznie wniosek o otrzymanie płatności kieruje się tylko i wyłącznie tym samym kryterium – faktycznie użytkowaną rolniczo powierzchnią, a pozytywne rozpatrywanie przez organ wniosków wcześniejszych może ją jedynie utrzymywać w przekonaniu o ich słuszności i prawidłowości – także w kontekście formalnego podejścia organu – natomiast na pewno nie może powodować po stronie skarżącej ujemnych konsekwencji w postaci nieprzyznania lub umniejszania płatności obszarowych. Pominięcie przez organ tych okoliczności, które zdaniem skarżącej obligowały organ do zastosowania art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 stanowi również naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Ponadto zdaniem skarżącej powinna ona otrzymać dofinansowanie z uwagi na realizowaną ochronę przyrody i związany z tym interes społeczny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. 7 ust. 2 powyższej ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu; 2) roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Natomiast stosownie do art. 24 powyższej ustawy rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności oraz który zawarł:

1) na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 318/2006", albo

2) na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42)

- przysługuje płatność cukrowa.

Stosownie do art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady WE nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. UE. L. 2003/270/1) do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4, a w myśl ust. 4 obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję; wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych.

Z powyższej regulacji wynika, że płatności obszarowe są przyznawane do działek rolnych rozumianych jako wykorzystywane użytki rolne, w tym w szczególności grunty orne i trwałe użytki zielone. Powyższe jest spójne z definicją działki rolnej zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który odsyła do pojęcia działki w rozumieniu art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE. L. 2004/141/18), o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Powołany art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 definiuje działkę rolną jako zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania. Z kolei trwałe użytki zielone zostały zdefiniowane w art. 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jako grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu przez pięć lat lub dłużej, z wyłączeniem gruntu objętego systemami ugorowania zgodnie z art. 54 ust. 2 i art. 107 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszarów ugorowanych zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2078/92(9) oraz obszarów ugorowanych zgodnie z art. 22-24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999. Zasady określania powierzchni reguluje art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie z którym zasadą jest przy określaniu powierzchni działki rolnej branie pod uwagę powierzchni faktycznie użytkowanej. Dopuszcza się, pod pewnymi warunkami zaliczenie do tej powierzchni jedynie żywopłotów, rowów i murów jeśli tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej lub użytkowania ziemi.

Warunkiem koniecznym do uzyskania płatności jest wobec tego faktyczne użytkowanie danego gruntu jako gruntu ornego, łąki, pastwiska czy sadu. Ustalenie zatem rzeczywistej powierzchni działek rolnych zgłoszonych do danej płatności jest warunkiem jej przyznania. W sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wnioski o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni zatwierdzonej w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a więc spełniającej warunki do dopłaty, ulegają one, w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy, zmniejszeniu lub nie zostają w ogóle przyznane. Różnice mogą zostać stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu bądź kontroli administracyjnej. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu ( art. 17 i art. 20 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 - Dz.U.UE L z dnia 31 stycznia 2009 r. Nr 30 poz.16).

Obszar faktycznie użytkowany przez wnioskodawcę – producenta rolnego został ustalony zgodnie z wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach: od 21 grudnia 2009 r. do 15 stycznia 2010 r. przez inspektorów terenowych Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu. Prawidłowo, w ocenie Sądu organy przyjęły powyższe wyniki kontroli jako miarodajne dla dokonania ustaleń i brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania ich jako uzyskanych z pominięciem innych dowodów. O kontroli powiadomiono prezesa skarżącej spółki, jednakże żaden jej przedstawiciel nie wziął w niej udziału. Nieobecność kontrolowanego nie stanowiła przeszkody do jej przeprowadzenia ponieważ kontrola ta mogła być również niezapowiedziana. Wyniki kontroli przeprowadzonych w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego znajdują odzwierciedlenie w załączonej dokumentacji fotograficznej obrazującej zadrzewienia i zakrzaczenia na spornych działkach rolnych, sporządzonych przez inspektorów szkicach pomiarowych kontrolowanych działek z naniesionymi granicami wyłączeń, jak też na wydrukach załączników graficznych (ortofotomapy), a skarżący nie kwestionował ustaleń co do tego, że na działkach występują zadrzewienia i zakrzaczenia. Zawarte w skardze sugestie co do sposobu obliczenia liczby drzew przypadających na 1 ha działki poprzez połączenie wszystkich działek rolnych w jedną działkę nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Kwestia konkretnej liczby drzew występujących na 1 ha powierzchni miała w tej sprawie drugorzędne znaczenie wobec ogólnego stwierdzenia istnienia na działkach całych kompleksów roślinności z dużym udziałem drzew i krzewów rosnących w zwarciu, wobec czego kontrolujący zobowiązani byli do określenia powierzchni działki rolnej faktycznie wykorzystywanej rolniczo. W decyzjach nie wyłączono z płatności terenów porośniętych dębami nie występującymi w zwarciu, pod którymi możliwy był wypas owiec. Po otrzymaniu raportów z kontroli skarżący zgłosił zastrzeżenia do wyników kontroli i jego zastrzeżenia dotyczące wzajemnej zgodności zostały uwzględnione. Podkreślić jeszcze raz należy, że wnioskodawca był zobowiązany do zgłoszenia do płatności danych dotyczących działek rolnych w posiadanym gospodarstwie rolnym zgodnie ze stanem faktycznym, bez względu na dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W świetle danych wynikających z ewidencji gruntów, istotnie cały obszar zgłoszony przez skarżącego do płatności to łąki i pastwiska. Działka ewidencyjna co do powierzchni i użytku rolnego nie musi się jednak pokrywać z działką rolną uprawnioną do określonych płatności. W świetle uregulowań zawartych w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. ) ewidencja gruntów obejmuje m.in. informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntów oraz ich klas gleboznawczych. Według § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ) działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Sposób korzystania z tych danych określa powołana wyżej ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Płatności obszarowe przysługują do działek rolnych, a nie powierzchni ewidencyjnej. Prawidłowa jest więc ocena organów obu instancji, że do płatności kwalifikowała się tylko ta część spornych działek rolnych, która była wykorzystywana rzeczywiście jako pastwisko do wypasu owiec, z wyłączeniem tej części działki, na której występowały zadrzewienia i zakrzewienia. Niekwestionowana była okoliczność, że występujące na spornych działkach zadrzewienia i zakrzewienia korzystają z różnych form ochrony przyrody. W związku z powyższym działki te nie zostały w całości wykluczone z płatności, a jedynie te ich części, które nie były użytkowane rolniczo. Stąd też chybione na gruncie niniejszego postępowania jest stanowisko skarżącego, zgodnie z którym powinien on otrzymać dofinansowanie z uwagi na realizowaną ochronę przyrody i związany z tym interes społeczny. Płatności obszarowe – jak wykazano powyżej - są przyznawane do działek rolnych lub ich części, czyli powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo, co skutkuje koniecznością wyłączenia z tych płatności wszystkich powierzchni niespełniających powyższego wymogu niezależnie od tego, że obszar wyłączony może być objęty różnymi formami ochrony przyrody i może korzystać z innego rodzaju dofinansowania, co jednak nie rodzi żadnych uprawnień w zakresie płatności obszarowych.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, powierzchnia ewidencyjna działki nie musi pokrywać się z powierzchnią faktycznie użytkowaną (uprawianą) i w razie rozbieżności decydujący na gruncie postępowania w przedmiocie płatności jest rzeczywisty obszar gruntu, na którym prowadzona jest określona uprawa, ustalony zgodnie z wynikami kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07).

Podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych (por. glosa Elżbiety Kremer do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008r., sygn. II GSK 295/07, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1/2009) ". Trafnie zatem uznał organ odwoławczy, iż producent nie spełnia wymogu określonego w art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym wnioskodawca może uniknąć sankcji pomimo stwierdzonej różnicy pomiędzy danymi rzeczywistymi a danymi wpisanymi przez rolnika we wniosku, jeżeli wniosek był poprawny pod względem faktycznym. Również nie można uznać w rozpoznawanej sprawie, że producent nie jest winien nieprawidłowości odnoszących się do powierzchni zgłoszonych działek rolnych (art. 68 ust. 2 Rozporządzenia). Przede wszystkim nie można przyjąć, że producent rolny nie odróżnia działki rolnej, będącej łąką lub pastwiskiem od zadrzewionych i zakrzaczonych gruntów. Okoliczność, że w poprzednich latach wnioskodawca otrzymał płatności do takich terenów wynikała z niewykonania pomiarów w terenie i zastosowania kodu DR25, co szczegółowo zostało wyjaśnione w decyzjach. Ten swoisty "bonus" nie zwalniał wnioskodawcy z obowiązku podania w kolejnym wniosku rzeczywistych powierzchni działek rolnych, jak też nie mógł skutkować przyznaniem płatności do ustalonych w wyniku pomiarów powierzchni nie spełniających wymogów działki rolnej. Skarżący nie próbował nawet określić we własnym zakresie ( np. przy pomocy geodety ) właściwej powierzchni działek, na których występowały zwarte obszary drzew i krzewów, co ewentualnie w przypadku późniejszego wystąpienia różnic w pomiarach mogłoby wskazywać na brak zawinienia ze strony wnioskodawcy.

Historyczne i przyrodnicze znaczenie pastwisk i łąk wchodzących w skład tzw. Łęgów [...] nie może zwalniać wnioskodawcy z sankcji w postaci obniżek i wyłączeń w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej przewidzianych w art. art. 50 ust. 3 i 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Biorąc po uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje organów obu instancji zostały wydane prawidłowo, bez naruszenia przepisów wspólnotowych i krajowych powołanych w skardze.

Ze względu na to należało uznać skargę za bezzasadną i orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).