Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 684/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i 28 kpa
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., Nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w [...] - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił -dla [...][...] Spółka Jawna z siedzibą w [...]- pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym (kategoria obiektu XIII) "[...]", wraz z instalacjami, terenem, infrastrukturą naziemną i podziemną, urządzeniami technicznymi związanymi z tym obiektem /parkingiem, altaną śmietnikową, ogrodzeniem, podziemnym zbiornikiem retencyjnym/ na terenie działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] w obrębie [...] oraz dwóch zjazdów (obiekty kategorii IV) z ul. [...]na terenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...] z obrębu [...], w Dzielnicy [...] w [...], przeniesionej decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. na rzecz [...] Spółka Jawna.

Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...] wskazując, że w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. ta sama sprawa (ta sama inwestycja, ten sam inwestor) rozstrzygnięta była inną ostateczną decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., pozostającą w obrocie prawnym, lecz poddaną kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1138/11, co pozbawiło Prezydenta Miasta [...] prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia tejże sprawy do momentu zakończenia sprawy przed sądem administracyjnym i formalnym potwierdzeniu faktu wyeliminowania z obrotu prawnego wydanej w tej samej sprawie decyzji Nr [...] z dnia [...].08.2010 r. udzielającej pozwolenia na budowę.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Prezydenta Miasta [...] wskazując, że decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Prezydent Miasta [...] przeniósł kwestionowaną decyzję na rzecz [...] Spółka Jawna, zatem decyzja Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nie istnieje w obrocie prawnym.

Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, że po przeniesieniu decyzji Nr [...] na rzecz innego podmiotu - decyzja o pozwoleniu na budowę pozostaje w obrocie prawnym, a zmianie ulega jedynie adresat, zatem w postępowaniu nieważnościowym kontroli podlega decyzja pierwotna, ale z uwzględnieniem zmian wynikających z decyzji przenoszącej.

Po ponownym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. - postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Wojewoda [...], powołując się na art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, odmówił wszczęcia postępowania i stwierdził, że Wspólnota nie ma przymiotu strony postępowania, gdyż nie posiada interesu prawnego.

Organ pierwszej instancji wskazał, że sporna inwestycja usytuowana jest na działce budowlanej na wprost działki nr [...] stanowiącej własność Wspólnoty Mieszkaniowej. Sporny budynek jest czterokondygnacyjny, podobnie jak budynek wnioskodawcy i został zaprojektowany w odległości 18,15 m od budynku Wspólnoty. Biorąc pod uwagę usytuowanie spornej inwestycji i zaprojektowanie jej w odległości przewidzianej przepisami prawa organ stwierdził, że nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji, bowiem nie powoduje ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr [...]. Planowana inwestycja nie niesie ze sobą też ograniczeń wynikających z przesłaniania obiektu na działce nr [...]. Organ powołał się na załączoną do akt sprawy "Ekspertyzę budowlaną czasu nasłonecznienia okien po stronie wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy [...] w [...]", z której wynika, że większość okien posiada ponad czterogodzinne nasłonecznienie, a wszystkie okna mają zapewnione trzygodzinne minimum nasłonecznienia.

Zgodnie zatem z przepisami o warunkach technicznych realizacja inwestycji nie spowoduje przesłaniania i zacieniania sąsiedniego istniejącego obiektu. Organ wskazał, że kwestie przesłaniania uregulowane są w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Z treści powyższego uregulowania wynika, że wysokość projektowanego obiektu (tj. poniżej 35 m), jak i wskazana odległość dzieląca budynek wnioskodawców od projektowanego budynku (tj. większa niż wysokość projektowanego obiektu), oraz spełnienie wymagań, o których mowa w § 57 i § 60 ww. rozporządzenia, powodują, że działka o nr ew. [...] należąca do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z całą pewnością nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji przy ulicy [...], wyznaczonym na podstawie przepisu § 13 cyt. rozporządzenia. Ponadto z projektu budowlanego nie wynika, aby realizacja planowanej inwestycji powodowała jakiekolwiek uciążliwości lub ingerowała w jakikolwiek sposób w działkę wnioskodawców.

Odnosząc się do twierdzeń Wspólnoty, iż jej uprawnienie do bycia stroną, jako dysponenta nieruchomości sąsiedniej potwierdził w sposób nie budzący wątpliwości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1138/11, organ przytoczył częściowo treść wyroku: "To, że dany podmiot był uznany za stronę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, nie zwalnia organu drugiej instancji od badania jego przymiotu strony. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdziłby, że skarżący nie mają w sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W niniejszej sprawie przymiot stron odwołujących się powinien być oceniany przez pryzmat przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane. Nawet, gdyby faktycznie organ pierwszej instancji wadliwie określił obszar oddziaływania inwestycji, to i tak organ drugiej instancji zobowiązany był ocenić we własnym zakresie przymiot stron odwołujących się, w nawiązaniu do własnej oceny obszaru oddziaływania, w rozumieniu art. 28 ustawy Prawo budowlane".

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. Nr [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy, powołując się na treść art. 157 § 2, art. 61a, a także art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wskazał, że organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w sprawie, obowiązkiem organu jest na nowo ustalić krąg jego stron. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa. Z kolei stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Interes prawny będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć wnioskodawcy.

Powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne organ wskazał też, że celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do wymienionych w nim podmiotów. Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie, że w dacie wystąpienia z wnioskiem przez ten podmiot planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości.

Następnie organ wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że budynek przy ul. [...] w [...] (w którym działa skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa) znajduje się na działce nr ew. [...] graniczącej bezpośrednio z działką nr ew. [...]. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że planowany budynek mieszkalny o wysokości w najwyższym punkcie 16,66 m (projekt budowlany rysunek nr [...]) został usytuowany w odległości 6.91 m od granicy z działką nr ew. [...] (od strony zachodniej) oraz 18.15 m od budynku przy ul. [...]. Tym samym należy stwierdzić, że działka Wspólnoty nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji wyznaczonego zwłaszcza w oparciu o § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dotyczący odległości budynków od granic z sąsiednimi działkami budowlanymi). Ponadto, z załączonej do akt ekspertyzy czasu nasłonecznienia okien po stronie wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] z grudnia 2010r. wynika, że inwestycja nie ogranicza zagospodarowania nieruchomości skarżącej ze względu na wymogi określone w przepisach § 13, § 57 oraz § 60 warunków technicznych. W szczególności z analizy tej wynika, że planowany budynek będzie zacieniał pomieszczenia w budynku skarżącej jedynie w godzinach porannych do godz. 9.30 (obliczenia dokonane na dzień równonocy wiosennej - 21 marca). Natomiast stosownie do § 60 ust. 1 warunków technicznych, pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8.00-16.00, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7.00-17.00. Jednocześnie z dokumentacji projektowej nie wynika, aby działka nr ew. [...] była ograniczana w zagospodarowaniu w związku z projektowanym budynkiem na podstawie przepisów dotyczących: lokalizacji miejsc postojowych dla samochodów osobowych (§ 19 warunków technicznych), miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stale (§ 23 warunków technicznych), placu zabaw (§ 40 ust. 3 warunków technicznych). Ponadto, działka nr ew. [...] nie została pozbawiona dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Obowiązujące przepisy prawa nie zabraniają zaś zacieniania przez nowopowstające obiekty pomieszczeń w istniejących budynkach, wprowadzają jedynie ograniczenia co do możliwości zacieniania.

Organ zauważył, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie wskazała przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę jego żądania oraz w jaki sposób przedmiotowa inwestycja narusza jej indywidualny, konkretny interes prawny. Z kolei, gdy skarżący jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji, to jego interes określić należy jako faktyczny, a nie prawny. Interes faktyczny nie tworzy zaś legitymacji procesowej. Organ wskazał, że to na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wykazując w dacie wystąpienia z wnioskiem, że planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do zagospodarowania tej nieruchomości.

Na koniec organ wskazał, że zarzuty merytoryczne nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia w tym postępowaniu, bowiem mogą być rozpatrywane wyłącznie we wszczętym postępowaniu nieważnościowym natomiast wnioskująca Wspólnota Mieszkaniowa z uwagi na brak przymiotu strony nie może skutecznie negować w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...]. Fakt posiadania przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę podobnego obiektu na działce inwestycyjnej nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Udzielenie pozwolenia na budowę innego budynku stanowiło odrębne postępowanie, dla którego określono krąg stron z uwagi na możliwy wpływ na sposób zagospodarowania działki nr ew. [...] w związku z wykonaniem konkretnej inwestycji objętej danym postępowaniem w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Wobec powyższego należy stwierdzić, że udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę konkretnej inwestycji nie oznacza, że taki udział jest automatycznie zapewniony w postępowaniach, dotyczących innych przedsięwzięć nawet o zbliżonych parametrach realizowanych na tej samej nieruchomości na podstawie odrębnych decyzji o pozwoleniu na budowę.

Żaden przepis prawa budowlanego nie uzależnia też wydania pozwolenia na realizację budynku od tego, by budynek znajdujący się na sąsiedniej działce nie zmniejszył swej wartości. Jest to z punktu widzenia prawa budowlanego okoliczność obojętna. Kwestia ewentualnego spadku wartości nieruchomości w związku z powstaniem na działce sąsiedniej inwestycji pozostaje bez znaczenia na gruncie postępowania administracyjnego, gdyż nie ma ona zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a. charakteru sprawy administracyjnej. Powyższe kwestie mogą być przedmiotem postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym, z uwagi na cywilny charakter sprawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] przy ul. [...] w [...] wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca Wspólnota zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 61a § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W skardze skarżąca Wspólnota wskazała, że nieprawidłowości związane z Inwestycją, i postępowaniem objętym niniejszą Skargą są doskonale znane organom administracji architektoniczno-budowlanej, lecz od ponad roku podejmują one wyłącznie czynności pozorne, licząc zapewne, że Wspólnota zrezygnuje z domagania się ich wyjaśnienia zgodnie z obowiązującym prawem. Drastycznym przejawem tego jest zarówno przewlekłość w prowadzeniu postępowania nadzorczego będącego przedmiotem niniejszej Skargi, wydawanie w nim absurdalnych rozstrzygnięć, a w końcu treść zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r., którego uzasadnienie nie zawiera w większości odniesień do okoliczności tej konkretnej sprawy, będąc w większości wypadków zespołem kopiowań orzeczeń Sądów administracyjnych, bez jakichkolwiek rzeczowych rozważań. Już z tego powodu orzeczenie to nie zapewnia odpowiednich podstaw dla jego kontroli w toku przyszłego postępowania.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc, jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.

Jednocześnie wskazać należy, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie.

Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, tak zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem przepisów postępowania.

W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. odmawiające -w trybie art. 61a k.p.a.- wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Zgodnie z generalną regułą wyrażoną w art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 61a k.p.a. -obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r.- został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Nowelizacja ta pozwoliła na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wcześniej organ orzekał o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania jedynie w przypadku gdy wniosek dotyczył postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym (wznowienia postępowania lub postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji). Powołany przepis stanowi zatem podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, także w postępowaniu zwykłym.

W ramach wstępnej formalnej kontroli dopuszczalności wniosku o wszczęcie postępowania tylko oczywisty brak interesu prawnego może być przesłanką do uznania, że dana osoba nie ma przymiotu strony a w konsekwencji odmowy wszczęcia postępowania.

Okoliczności sprawy niniejszej nie dawały podstaw do zastosowania przepisu art. 61a § 1 k.p.a. i wydania postanowienia na jego podstawie. Tylko bowiem w przypadku gdy oczywistym jest, że osoba/podmiot wnioskująca o wszczęcie postępowania nie ma przymiotu strony, prawidłowym jest zastosowanie ww. przepisu. W innych przypadkach na żądanie strony wszczyna się postępowanie zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., a to dopiero stwarza możliwość badania interesu prawnego strony w świetle przepisów prawa materialnego.

Zdaniem organów obu instancji przyczyny odmowy wszczęcie postępowania w sprawie inwestycji na terenie działki nr ew. [...] oraz [...], obręb [...], przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w [...] należy upatrywać w tym, iż wniosek o wszczęcie postępowania złożył podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, z uwagi na fakt, że działka nr [...] należąca do Wspólnoty nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Organ przytoczył analizę zawartą w ekspertyzie nasłonecznienia okien w budynku należącym do skarżącej Wspólnoty a także wskazał na odległości istniejące pomiędzy budynkiem spornej inwestycji oraz budynkiem Wspólnoty.

Wskazać zatem w tym miejscu trzeba, że art. 61a k.p.a. nie daje organowi podstaw do analizowania zarzutów wniosku o charakterze merytorycznym. Postanowienie wydane na podstawie art. 61a k.p.a. jest postanowieniem, które może być wydane jedynie w sytuacji, w której brak przymiotu strony nie budzi żadnych wątpliwości, czyli jest oczywisty. Natomiast, gdy konieczna jest analiza merytoryczna przesłanek przymiotu strony wówczas taką analizę należy przeprowadzić dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie, przy udziale strony - w tym wypadku skarżącej Wspólnoty.

W niniejszej sprawie sytuacja Wspólnoty skarżącej nie jest oczywista skoro organ musiał przeprowadzić analizę obszaru oddziaływania, odległości pomiędzy budynkami, czasu nasłonecznienia, co z kolei oznacza, że wydanie postanowienia w takiej sytuacji było nieuprawnione. Badanie przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności winno być przeprowadzone na podstawie art. 28 k.p.a.

Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na jego sytuację prawną. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. może być nie tylko materialne prawo administracyjne, ale także prawo cywilne, w tym prawo rzeczowe, w szczególności przepisy dotyczące ochrony własności (tak też WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1297/11, www.cbois.nsa.gov.pl). Aby być stroną w postępowaniu administracyjnym wystarczy, że postępowanie dotyczy interesu prawnego danego podmiotu, nie musi być natomiast ten interes naruszony (vide: wyrok NSA z dnia 16 sierpnia 2012 r. w sprawie II OSK 832/11, www.cbois.nsa.gov.pl).

Reasumując Sąd uznał, że organy nie miały podstaw do odmowy wszczęcia postępowania bez dokonania oceny interesu prawnego skarżącej Wspólnoty w świetle przepisu art. 28 k.p.a., która to ocena powinna być dokonana po wszczęciu postępowania. W przypadku stwierdzenia przez organ braku interesu prawnego skarżącej Wspólnoty organ winien umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności.

Z powyższych względów Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające zapadło z naruszeniem art. 61a k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie, a także postanowienie organu pierwszej instancji.