Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 485/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 29, art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 109 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art. 6, art. 12
journal: Dz.U. 2004 nr 11 poz 94
law: Ustawa z dnai 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin
article: art. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2010r. sprawy ze skargi Instytutu [...] w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie i wypłacenie dotacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa na rzecz Instytutu [...] w B. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. nakazuje Skarbowi Państwa – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wypłacić na rzecz Instytutu [...] w B. kwotę 2898 zł (słownie: dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu uiszczonego [...] stycznia 2010r. i wpisanego do rejestru opłat sądowych pod poz. [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] grudnia 2009r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa utrzymał w mocy decyzję własną z [...] sierpnia 2009 r. umarzającą postępowanie w sprawie udzielenia dotacji wnioskodawcy w zakresie pokrycia różnicy pomiędzy wartością bulw ziemniaków, którą mógłby uzyskać z ich sprzedaży jako materiał siewny, a wartością uzyskaną ze sprzedaży tych bulw z przeznaczeniem innym niż materiał siewny.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 27 marca 2009 r. do Głównego Inspektora, za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K., wpłynął wniosek Instytutu H. [...] B. [...], o udzielenie dotacji na dofinansowanie kosztów zwalczania bakteriozy pierścieniowej ziemniaka w zakresie pokrycia różnicy pomiędzy wartością bulw ziemniaków, którą mógłby uzyskać z ich sprzedaży jako materiał siewny, a wartością uzyskaną ze sprzedaży tych bulw z przeznaczeniem innym niż materiał siewny. Wojewódzki Inspektor, stosownie do dyspozycji obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa, sprawdził wniosek pod względem merytorycznym, formalnym i rachunkowym i wraz z opinią przesłał go do Głównego Inspektora.

Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa decyzją z [...] sierpnia 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie, stwierdzając, iż przedmiotowy wniosek został złożony przez jednostkę do tego nie upoważnioną, tj. jednostkę nie stanowiącą odrębnego podmiotu w obrocie prawnym. Zakład D. stanowi, w ocenie organu, integralną cześć Instytutu i nie może być stroną postępowania administracyjnego.

W złożonym od powyższej decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona powołała się na art. 28 k.p.a. i wskazała, że Zakład jest jednostką samodzielnie się bilansującą i działającą na wewnętrznym rachunku gospodarczym, występującą samodzielnie w obrocie prawnym (we własnym imieniu) i jest stroną innych postępowań administracyjnych. Podniosła, że Dyrektor Zakładu działa w jego imieniu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez Dyrektora Instytutu H. [...] w R.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Główny Inspektor uznał, iż brak jest podstaw do zmiany podjętego rozstrzygnięcia i decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał własną zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podkreślił, iż Zakład D. nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, gdyż jest jedynie jednostką wchodzącą w skład Instytutu jako osoby prawnej. Również organizacyjnie jest integralną częścią Instytutu, co podniesione zostało również przez samego wnioskodawcę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, zgodnie z pełnomocnictwem znak: [...] z dnia [...] lutego 2007 r. udzielonemu Dyrektorowi Zakładu D. w B. przez Dyrektora Instytutu H.[...], Dyrektor Zakładu przed organami administracji rządowej i samorządowej nie występuje we własnym imieniu, reprezentując interes Zakładu, ale w imieniu Instytutu, reprezentując Dyrektora tego Instytutu. W tej sytuacji podmiotem praw i obowiązków w sprawie postępowania o udzielenie dotacji może być Instytut H. [...], a nie Zakład tego Instytutu. Organ podkreślił, iż samo nadanie Zakładowi numeru NIP oraz REGON nie daje uprawnień do występowania na zewnątrz w imieniu własnym. Natomiast wpis do rejestru przedsiębiorców nastąpił na podstawie odrębnego postępowania administracyjnego i nie może mieć, w ocenie organu, wpływu na niniejsze postępowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Instytut H. [...] B. [...] wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie w wyroku o przyznanie skarżącemu dotacji na pokrycie różnicy pomiędzy wartością bulw ziemniaków, którą mógłby uzyskać z ich sprzedaży jako materiał siewny, a wartością uzyskaną ze sprzedaży tych bulw z przeznaczeniem innym niż materiał siewny w kwocie [...] zł, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi oraz z akt sprawy sygn. [...].

Rozstrzygnięciu Głównego Inspektora Skarżący zarzucił:

1. naruszenie § 14 ust. 1 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa [Dz.U. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.] w związku z art. 109 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych [Dz.U. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.] oraz art. 3 pkt 3 lit. A ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności [Dz.U. z 2004 r. nr 10, poz. 76 z późn. zm.]

2. naruszenie art. 28 i 105 kodeksu postępowania administracyjnego,

3. oraz z ostrożności procesowej – naruszenie postanowień rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych).

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Organ umorzył postępowanie w sprawie uznając brak zaistnienia interesu prawnego po stronie Zakładu D. [...] będącego jednostką organizacyjną Instytutu H. [...] (IH[...]) w R. Organ uznał istnienie tego interesu po stronie samego Instytutu posiadającego osobowość prawną.

Punktem wyjścia do rozważań organu było przyjęcie, iż dofinansowanie jest możliwe na rzecz producenta rolnego zdefiniowanego w § 12 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13.04.2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa. Według tego zapisu producentem rolnym jest mały lub średni przedsiębiorca w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 z 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu ... (Dz. Urz. WE L 358.3 z 16.12.2006 r. oraz rozporządzenia Komisji nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. Urz. WE L 214.3 z 9.08.2008)

Organ nie wskazał dlaczego w przedmiotowej sprawie będzie miał zastosowanie § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa.

Wniosek dotyczy przyznania dotacji przedmiotowej na pokrycie strat z tytułu wystąpienia w wyprodukowanym przez Zakład materiale siewnym – bulwach ziemniaka bakteriozy pierścieniowej. Jest oparty na § 14 w/w rozporządzenia. Przepis ten odsyła jedynie do odpowiedniego stosowania ust. 6-9 § 12, a nie jak chce organ do stosowania ust. 1 tegoż paragrafu. Przepis § 14 wskazuje, iż wnioskodawcą może być producent rolny. Rozporządzenia w poszczególnych paragrafach odnosi się do różnych uprawnionych podmiotów raz występuje producent rolny wg rozporządzenia 1857/2006 (§ 12 ust. 1) innym razem tylko producent rolny (§ 14) jeszcze innym razem np jednostka badawczo – rozwojowa, uczelnia (§ 15 a). Samo rozporządzenie wydane jest w oparciu o delegację ustawową art. 109 ust. 4 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. 249 poz. 2104 ze zm.). Delegacja nie uprawniała do określenia podmiotów. Ustawa w art. 109 ust. 1 pkt. 4 mówiła o różnych podmiotach wykonujących zadania na rzecz rolnictwa.

Wniosek o dotacje przedmiotową zgodnie z § 14 ust. 1 poprzedzało odrębne postępowanie administracyjne zakończone decyzją organu niższej instancji – [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] styczni 2009 r. uznającą miejsce produkcji należące do Zakładu za porażone, zakazującą przeznaczenia ziemniaków do sadzenia i określającą inne ich przeznaczenie. Powyższe postępowanie musiało obligatoryjnie poprzedzać złożenie wniosku o dotację.

W tamtym postępowaniu Zakład D. [...] w B. był strona postępowania administracyjnego. Co więcej Zakład w świetle ustawy o ochronie roślin z 18 grudnia 2003 r. ( Dz. U. 11 /2004 poz. 94) - art. 12 został uznany przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa za podmiot prowadzący uprawę roślin szczególnie podatnych na porażenia przez organizmy kwarantannowe i wpisany do rejestru przedsiębiorstw.

W przedmiotowej sprawie organ nie rozważył tego faktu kwitując go stwierdzeniem, że dotyczyło to innego postępowania.

Działania organu nie mogą być rozbieżne w zależności od etapu postępowania. Jeżeli organ odstępuje od dotychczasowej definicji strony postępowania to winien to wykazać.

Niezależnie od tego należy wykazać, że przepisy art. 28 kpa. definiują stronę postępowania administracyjnego jako każdego czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organy ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Definicja ta jest bardzo ogólna. Zaś art. 29 kpa wskazując krąg podstawowych rodzajów podmiotów nie wyklucza możliwości uzupełnienia dodatkowymi rodzajami podmiotów. Wynika to z faktu, iż odrębne ustawy konstruujące poszczególne typy spraw administracyjnych ustanawiają rodzajom podmiotów nie wymienionym w art. 29 szczególną podstawą do tego by być stroną postępowania administracyjnego. Zatem nie zawsze zdolność administracyjnoprawna pokrywa się z podmiotowością prawną w dziedzinie prawa cywilnego materialnego i procesowego.

Przekładając to na przedmiotową sprawę należało rozważyć czy Zakład D. będący wydzieloną jednostką organizacyjną samobilansująca się (działająca na wewnętrznym rachunku gospodarczym) jest tym producentem rolnym, który gospodarując samodzielnie wydzielonym mieniu ma interes prawny w dochodzeniu dotacji mającej pokrywać poniesione szkody w tym mieniu. Przyznany Zakładowi Regon i NIP świadczą o możliwości działania gospodarczego w ramach wydzielonego mienia. Potwierdza to pełnomocnictwo dla Dyrektora Zakładu do zarządzania powierzonym mieniem. Ponadto Zakład został wpisany, jako producent rolny do krajowego rejestru ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wg ustawy z 18 grudnia 2003 (Dz. U. 10/2004 poz. 76). Zgodnie z art. 5 ww. ustawy ewidencji ta zwana systemem jest wykorzystywana m.in. w zakresie identyfikacji producentów. Wpis ten uzupełnia pojęcie producenta rolnego używane w przedmiotowej sprawie. Nie bez znaczenia dla sprawy jest też, zdaniem Sadu, wpisanie Zakładu do rejestru przedsiębiorców z ustawy o ochronie roślin przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Wniosek dotyczy dotacji przedmiotowej odnoszącej się do pokrycia różnicy wartości sprzedaży między materiałem siewnym, a innym przeznaczeniem tego materiału z uwagi na obowiązek zwalczania określonych organizmów kwarantannowych z art. 6 ustawy o ochronie roślin. Zatem prawo ubiegania się o tę dotację jest również nierozerwalnie związane z regulacjami w/w ustawy. Wszystko to uprawnia zdaniem Sądu do przyjęcia interesu prawnego do występowania w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż organ nie uznając prawoadminisracyjnego charakteru strony naruszył przepis § 14 ust. 1 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa oraz art. 109 ust. 1 pkt. 4 ustawy o finansach publicznych z 30 czerwca 2005 r. przez co niezasadnie umorzył postępowanie w sprawie z art. 105 kpc uznając bezprzedmiotowość postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania.

Z tych względów Sąd orzekł jak w wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).