Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 222/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak, Tomasz Świetlikowski, , Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] a także poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie tegoż organu z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ egzekucyjny, DIAS) w W. postanowieniem z [...] lutego 2018 r. (znak [...]) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. (NUS) z [...] grudnia 2017 r. (nr: [...]) w sprawie zarzutów w przedmiocie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. B. (dalej: strona, zobowiązany, skarżący) na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej nr [...] z [...].03.2015 r. obejmującego zaległości z tytułu abonamentu RTV za okres od stycznia 2010 r. do grudnia 2014 roku,

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienie wynika, że [...].03.2015 r. wierzyciel - Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej - wystawił wskazany tytuł wykonawczy, który celem przeprowadzenia egzekucji został przekazany do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. Organ ten wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego, doręczając [...].06.2015 r. odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu nadpłaty w podatku dochodowym za 2014 r.

Strona reprezentowany przez pełnomocnika złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Zobowiązany zgłosił zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 2 oraz 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.- dalej: "u.p.e.a."), tj. przedawnienie obowiązku, brak wymagalności oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia, jednocześnie wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosków złożonych w KRRiT, zwolnienie z zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za 2014 r. oraz uchylenie zaskarżonego tytułu wykonawczego i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. wezwał zobowiązanego do udzielenia wyjaśnień i sprecyzowania pisma z dnia 09.06.2015 r. tj. o wskazanie, czy w/w pismo stanowi zarzuty z art. 33 u.p.e.a., wniosek o zwolnienie z egzekucji w trybie art. 13 u.p.e.a., wniosek o umorzenie zaległości objętych tytułem wykonawczym, czy też inny wniosek, a jeśli tak to jaki i w jakim trybie wniesiony. Organ egzekucyjny poinformował jednocześnie, że jeżeli strona nie sprecyzuje swojego pisma w wyznaczonym terminie, zostanie ono potraktowane jako zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a.

Pismem z 14.08.2015 r., nadanym w urzędzie pocztowym 17.08.2015 r. tj. po upływie wyznaczonego 7-dniowego terminu, strona udzieliła odpowiedzi na wezwanie. Precyzując żądanie wskazała, że zobowiązany wnosi zarzuty z art. 33 pkt 1-10 u.p.e.a. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutu na podstawie art. 35 u.p.e.a., umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. oraz wyłączenie spod egzekucji zajętej wierzytelności na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny przekazał zarzuty wniesione pismem z dnia 09.06.2015 r., sprecyzowane pismem z 14.08.2015 r. do wierzyciela, celem uzyskania stanowiska w przedmiocie złożonych zarzutów. Działając na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., postanowieniem (nr [...]) z [...].09.2015 r. NUS zawiesił postępowanie egzekucyjne. W dniu [...].09.2015 r. postanowił odmówić wyłączenia spod egzekucji kwoty 49,00 zł.

Wierzyciel, jego organ - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. - wydał [...].05.2016 r postanowienie (nr [...]), w którym uznał wniesione przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione. Po rozpoznaniu zażalenia, postanowienie (nr [...]) z [...].11.2017 r., Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał mocy postanowienie z [...].05.2016 r.

Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem (nr [...]) z [...].12.2017 r. uznał za bezzasadne zarzuty zawarte w piśmie pełnomocnika zobowiązanego z dnia [...].06.2015 r., sprecyzowane pismem z dnia [...].08.2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na wiążące stanowisko oraz argumentację wierzyciela wskazał, że zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego są bezzasadne.

Pismem z 26.01.2018 r. pełnomocnik zobowiązanego, wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie, zarzucając naruszenie:

- art. 15 § 1 u.p.e.a., poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego pomimo niedoręczenia dłużnikowi upomnienia;

- naruszenie art. 34 § 1 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. niezbadanie przez wierzyciela zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym;

- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., poprzez niedokonanie przez organ czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego (nieprzeprowadzenie przez organ postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy skarżący posiadał od stycznia 2010 r. do grudnia 2014r. odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny);

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez arbitralne przyjęcie, że dłużnik posiadał w spornym okresie odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów i używał odbiornika;

- art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że dłużnik posiadał odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów i używał odbiornika;

- art. 2 ust 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że na dłużniku ciąży obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej podczas, gdy nie posiadał on odbiornika radiofonicznego jak i telewizyjnego;

- art. 5 ust 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w zw. z § 5 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że dłużnik posiada odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny pomimo braku dowodów na tę okoliczność (brak rejestracji odbiornika w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami);

- § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że dłużnik posiada zarejestrowany odbiornika radiofoniczny i/lub telewizyjny pomimo niezgłoszenia przez skarżącego odbiornika oraz pomimo nienadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego;

- § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że dłużnik posiada zarejestrowany odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny podczas gdy dotychczasowa rejestracja odbiornika straciła ważność;

- art. 7 ust. 3 i ust 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że do opłat abonamentowych nie upłynął termin przedawnienia, podczas gdy przepisy Ordynacji podatkowej mają zastosowania wyłącznie do naliczania odsetek ustawowych, nie zaś w zakresie terminów przedawnienia.

Jednocześnie pełnomocnik strony wniósł o umorzenie oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

W dniu [...] lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wydał zaskarżone postanowienie, w którym utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z [...] grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił stan faktyczny w sprawie i przytoczył treść art. 18, art. 33 § 1, art. 34 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2017 r. poz.1257 ze zm., dalej w skrócie: k.p.a.).

Wskazał, że podstawą wniesienia zarzutu na prowadzenie postępowania egzekucyjnego mogą być przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. Należą do nich powołane przez pełnomocnika zobowiązanego w piśmie z dnia [...].06.2015 r. (sprecyzowane pismem z dnia [...].08.2015 r.) zarzuty, tj. brak wymagalności, przedawnienie obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Ponadto w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9, 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Podniósł w uzasadnieniu, że kwestia zgłoszonych zarzutów, tj. zarzutu braku wymagalności obowiązku, przedawnienia oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, wymagała stanowiska wierzyciela, które jest wiążące zarówno dla organu egzekucyjnego, jak i organu nadzoru. W rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny wypełnił powyższą procedurę występując do wierzyciela o zajęcie stanowiska.

Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że po analizie zebranego materiału dowodowego, zgłoszony zarzut braku wymagalności nie zasługuje na uwzględnienie. Bowiem o braku wymagalności obowiązku można mówić w przypadku m.in. odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia spłaty należności pieniężnych na raty bądź wstrzymania wykonania decyzji. Mając na uwadze uzasadnienie wniesionego zarzutu oraz fakt, że w analizowanej sprawie żadna z powyższych okoliczności nie wystąpiła stwierdzono, że przedstawiony zarzut dotyczy nieistnienia obowiązku.

W tym zakresie wskazano, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 i zm.; dalej też: ustawa). Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

Poczta Polska, na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., została zobowiązana do dnia 13 grudnia 2008 r. do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia abonentów o nadaniu takiego numeru. Wskazano, że Poczta wywiązała się z określonych zaleceń wysyłając do abonentów zawiadomienia o nadaniu numeru, który stanowi dowód zarejestrowania odbiorników RTV zastępując dotychczasowe dowody w formie imiennych książeczek. Poczta nie anulowała wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym, wysyłając do użytkowników zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz imienne formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z wcześniejszych uregulowań prawnych oraz ustawy z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji, poprzedzającej ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).

Podniesiono w tym kontekście w uzasadnieniu, że w sprawie zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta nr [...] stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej [...], zostało skierowane do zobowiązanego [...].09.2008 r. Podkreślono, że zgodnie z § 5 ust 2 rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., Poczta Polska była zobowiązana jedynie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. Wskazane rozporządzenie posługuje się pojęciem "przesłania zawiadomienia", a nie jego "doręczenia", zatem jak stwierdził np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/G1 518/14 "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia".

W kwestii zarzutu przedawnienia zaległości za lata 2010, 2011 oraz za okres od stycznia do czerwca 2012 wskazano w uzasadnieniu, z powołaniem na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 listopada 2012 r. (sygn. akt I SA/G1 210/12), że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), a to oznacza, że do zaległości z tytułu opłaty abonamentowej ma zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, zgodnie z treścią którego należności przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Niewłaściwym jest zatem twierdzenie zobowiązanego, że w zakresie przedawnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej winien mieć zastosowanie przepis art. 118 Kodeksu cywilnego tj. 3-letni okres przedawnienia. Zgodnie z § 4 art. 70 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Biorąc pod uwagę, iż organ egzekucyjny 28.05.2015 r. dokonał zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym za 2014 r. i doręczył zobowiązanemu 03.06.2015 r. zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego, stwierdzono że bieg terminu przedawnienia został przerwany, a należności ujęte w tytule wykonawczym nr [...]. nie uległy przedawnieniu. Wobec tego zarzut przedawnienia należności należy uznać za bezzasadny.

Odnosząc się do podniesionego zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, mając na uwadze wyjaśnienia wierzyciela, stwierdzono w uzasadnieniu, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika bowiem z dokonanych ustaleń, 19.01.2015 r. Poczta Polska S.A. skierowała do zobowiązanego upomnienie nr [...], którego odbiór został potwierdzony 22.01.2015 r. Wierzyciel dołączył kopię potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej zawierającej upomnienie do postanowienia z [...].05.2016 r.

Pokreślono w uzasadnieniu, że w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny bada z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma postanowienie wierzyciela - czyli Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] czerwca 2016 roku.

Odnosząc się do dalszych zarzutów (naruszenia art. 15 § 1 i art. 34 § 1 u.p.e.a., art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 2 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 i 4 oraz § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r), wskazano, że na imię i nazwisko strony pod adresem: ul. C. [...],[...] M. została dokonana rejestracja odbiornika RTV i wydana książeczka opłat o numerze [...]. Na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nadano zobowiązanemu indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], a zawiadomienie o tym fakcie z [...].09.2008 r., które zastąpiło dowód zarejestrowania odbiornika RTV w postaci książeczki opłat, zostało przesłane na adres zobowiązanego. Przedmiotowa przesyłka nie została zwrócona do nadawcy, zatem uznano, że zawiadomienie zostało skutecznie doręczone.

Podniesiono w uzasadnieniu, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. nie dopatrzył się również naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Zgodnie z tymi zasadami organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zasady te z pewnością nie zostały naruszone działaniami podjętymi przez organ egzekucyjny. Czynności wyjaśniające (dowodowe) są podejmowane, o ile okoliczności sprawy tego wymagają. W przedmiotowej sprawie żadna z okoliczności wskazanych w uzasadnieniu postanowienia nie wymagała dodatkowych ustaleń. Z kolei fakty, na które powołuje się organ egzekucyjny znajdują potwierdzenie w aktach sprawy. Organ nadzoru nie stwierdził zatem naruszenia wskazanych zasad postępowania administracyjnego.

W sprawie nie naruszono także art. 34 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wydał postanowienie o uznaniu zarzutów za bezzasadne po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela. Odnosząc się do kwestii wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazano, iż nie zaistniała żadna z przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a. uprawniających wystąpienie do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony. Natomiast w chwili obecnej postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] jest zawieszone.

Strona – reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę na przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1. Naruszenie mających istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania, tj:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ II i I instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy skarżący posiadał w latach 2010 - 2014 odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny.

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez arbitralne przyjęcie, iż skarżący posiadał odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programy oraz w w/w okresie używał ten odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny pomimo nie przeprowadzenia żadnego postępowania na tę okoliczność.

- art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego pomimo niedoręczenia skarżącemu upomnienia zawierającego wezwanie skarżącego do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

2. Naruszenia prawa materialnego:

- art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, iż skarżący w latach 2010 - 2014 posiadał odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programy oraz w w/w okresie używał odbiornik radiowo-telewizyjny, pomimo nie posiadania przez skarżącego odbiornika zarówno radiofonicznego jak i telewizyjnego.

- art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, iż na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej podczas gdy skarżący nie posiadał w latach 2010 - 2014 odbiornika zarówno radiofonicznego jak i telewizyjnego, tym samym nie był zobowiązany do uiszczania opłaty abonamentowej za w/w okres.

- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w zw. z § 5 pkt. 1 i pkt. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunku i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący posiada odbiornik radiofoniczny, telewizyjny pomimo braku dowodów na tę okoliczność w szczególności pomimo braku rejestracji odbiornika radiofonicznego, telewizyjnego w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.

- § 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący posiada zarejestrowany odbiornik radiofoniczny, telewizyjny pomimo niezgłoszenia przez skarżącego odbiornika radiofonicznego, telewizyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz pomimo nienadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego rzekomemu urządzeniu i nie zawiadomieniu o tej rzekomej okoliczności skarżącego.

- § 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący posiada zarejestrowany odbiornik radiofoniczny, telewizyjny podczas gdy rzekoma rejestracja odbiornika przez skarżącego na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa straciła ważność tym samym nie stanowi dowodu rejestracji.

- art. 7 ust. 3 i ust 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, iż do opłat abonamentowych za lata 2010 - 2014 nie upłynął termin przedawnienia, podczas gdy przepisy Ordynacji Podatkowej ma zastosowanie wyłącznie w zakresie naliczania odsetek ustawowych nie natomiast w zakresie terminów przedawnienia.

Wniosła o: uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] lutego 2018 r. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. w całości; zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że jak wynika z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, obowiązek wniesienia stosownej opłaty powstaje z pierwszym dniem następującym po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Natomiast skarżący nigdy nie dokonał rejestracji odbiornika zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nadto wobec faktu nie posiadania odbiornika nie był do tego zobowiązany. Natomiast w związku z nie doręczeniem skarżącemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego rejestracja odbiornika straciła ważność, o ile kiedykolwiek została dokonana przez skarżącego, co również nie zostało udowodnione przez organ.

Podniesiono, że jak wprost wynika z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Tym samym całkowicie chybione jest powoływanie się przez organ na okoliczność dokonania rejestracji przez skarżącego odbiornika przed 25 września 2007 r., co również nie zostało udowodnione. Skarżącemu bowiem nigdy nie został doręczone zawiadomienie o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. W konsekwencji nie można uznać, iż skarżący po 2008 roku mógł być uznany za posiadającego choćby formalnie odbiornik radiofoniczny i /lub telewizyjny.

Podniesiono w uzasadnieniu skargi, że duplikat zawiadomienia w żaden sposób nie może stanowić dowodu na to, iż zawiadomienie to zostało skarżącemu doręczone lub nawet wysłane, w szczególności, iż wątpliwości budzi sama okoliczność wystawienia duplikatu. Wobec tego, iż organ nie przedstawił żadnego dowodu doręczenia ani nawet nadania zawiadomienia, nie posiada także jego oryginału brak jest podstaw do wystawienia owego duplikatu i tym bardziej uznania go za dowód w niniejszym postępowaniu. Wskazuje to, iż całkowicie gołosłowne są twierdzenia organu by zawiadomienie do skarżącego zostało wysłane listem zwykłym. Nadto brak zwrotu rzekomej przesyłki do nadawcy nie może być dowodem na jej wysłanie zwłaszcza, iż nadawcą i podmiotem rejestrującym zwrot jest ten sam organ. Takie stanowisko organu jest niedopuszczalne i godzi w podstawowe zasady ustroju i prawa podmiotowe przyznane jednostce w ramach sporu z organem. Brak zwrotu stanowi natomiast dowód na to, iż taka przesyłka w ogóle nigdy nie została do skarżącego wysłana, skoro skarżący jej nie otrzymał a nadto nie zarejestrowano jej zwrotu.

Tym samym sama arbitralna czynność nadania skarżącemu przez organ indywidualnego numeru indentyfikacyjnego bez powiadomienia go o tym fakcie nie może być uznana za skuteczną i powodującą powstanie obowiązku po stronie skarżącego. Wszelkie pisma organu winny być skarżącemu doręczane zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego co w przypadku rzekomo nadania skarżącemu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie miało miejsca.

Dalej podniesiono w uzasadnieniu, jak wprost wynika z art. 7 ust. 4 ustawy w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Tym samym jak wprost wynika z w/w przepisu, przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się tylko i wyłącznie w zakresie sposobu naliczania odsetek, a nie w zakresie terminu przedawnienia roszczeń z tytułu opłaty abonamentowej. Także stosowanie na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, do opłat abonamentowych ustawy o egzekucji w administracji w żaden sposób nie może oznaczać obowiązku stosowania w zakresie przedawnienia roszczeń przepisów Ordynacji podatkowej.

Podniesiono, że z art. 3 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych wprost wynika, że jest ona świadczeniem okresowym, do którego winien mieć zastosowanie 3 letni termin przedawnienia roszczeń. Nadto wskazuje, iż opłata abonamentowa jest opłatą za świadczenie usług radiowych i telewizyjnych przez specjalnie do tego powołane podmioty, świadczące te usługi odpłatnie w ramach swojej działalności gospodarczej, zatem roszczenie o opłatę abonamentową jest roszczeniem z tytułu działalności gospodarczej i również z tego względu ma do niego zastosowanie 3 letni termin przedawnienia z art.118 k.c. Wskazano, iż do usług będących podstawą opłaty abonamentowej ma zastosowanie ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne. Zgodnie natomiast z uchwałą Sądu Najwyższego z 7 maja 2009 r. (III CZP 20/09) termin przedawnienia roszczenia o opłatę abonamentową i wynagrodzenie za połączenia telefoniczne z umowy o świadczenie usług telefonicznych, zawartej na postawie ustawy z 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, określa art. 118 kc. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia 5 letniego terminu przedawnienia roszczeń z tytułu opłaty abonamentowej.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoja argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.").

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej także jako: u.p.e.a.), zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4. błąd co do osoby zobowiązanego;

5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca zgłosiła zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a., brak wymagalności obowiązku, przedawnienie należności, nie doręczenia upomnienia.

Stosownie do art. 34 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany.

Jak wskazano już wcześniej, wierzyciel a także organy egzekucyjne -uznały za bezzasadne zarzuty zgłoszone przez skarżącego, a dotyczące należności z tytułu abonamentu RTV za okres od stycznia 2010 r. do grudnia 2014 roku, objętych tytułem wykonawczym wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej nr [...] z dnia [...].03.2015 r. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W tym miejscu uzasadnienia wskazać należy, że kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] lutego 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. w sprawie uznania zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie kontroli sądu administracyjnego podlega również legalność postanowień wierzyciela w sprawie zasadności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, wiążąco oddziałującego na postanowienie organu egzekucyjnego.

Kontrola przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. W związku z tym ocenie zgodności z prawem poddano również postanowienia wierzyciela z [...] listopada 2017 r. r. utrzymujące w mocy postanowienie z [...] maja 2016 r.

W ocenie Sądu, zarówno postanowienie wierzyciela, jak również organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, co powoduje konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji oraz postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] listopada 2017 r. i postanowienie z [...] maja 2016 r.

Przypomnieć należy, że skarżący w pismach z 9 czerwca 2015 r. i z 14 sierpnia 2015 r. zawierających zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazał brak wymagalności obowiązku oraz zarzut przedawnienia należności i nie doręczenia upomnienia, stąd Sąd jest zobowiązany do zbadania legalności postanowień organów i wierzyciela pod kątem kwestii istnienia obowiązku skarżącego polegającego na zapłacie opłaty abonamentowej, przedawnienia tego obowiązku, doręczenia upomnienia.

Jak bowiem wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu o braku wymagalności obowiązku można mówić w przypadku m.in. odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia spłaty należności pieniężnych na raty bądź wstrzymania wykonania decyzji. Taka sytuacja w sprawie nie występuje. Możemy mówić w sprawie o ocenie w zakresie istnienia egzekwowanego obowiązku.

Podstawowym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zatem zasadność zarzutu nieistnienia i przedawniania obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, a kwestia ta jest ściśle związana z oceną zgodności z prawem działań wierzyciela w zakresie uruchomienia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV. Organ odwoławczy, jak również organ I instancji, wskazały, że nie miały podstaw do kwestionowania stanowiska wierzyciela w zakresie istnienia należności objętej tytułem wykonawczym, ponieważ to wierzyciel prowadził postępowanie w celu wyjaśnienia, czy zobowiązany objęty był takim obowiązkiem.

Należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 ze zm.) regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.; dalej też: ustawa). Wobec braku uregulowań intertemporalnych i zasadą bezpośredniego działania prawa ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych w stosunku osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobay, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Kwestię rejestracji odbiorników RTV regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 70 poz. 338). Zgodnie z jego § 3 ust. 2 dowodem zarejestrowania była imienna książeczka radiofoniczna. Tożsama regulacja obowiązywała na mocy § 3 wcześniejszego rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 1985 r. Nr 46 poz. 236).

Natomiast na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342; dalej też: rozporządzenie; rozporządzenie z dnia 25 września 2007 r.), dokonano zmiany w zakresie legitymowania się przez użytkownika dowodem rejestracji. Zgodnie z § 3 wskazanego rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników, jest wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych. § 5 rozporządzenia stanowił, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników, stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do wskazanego rozporządzenia.

Poczta Polska, na podstawie rozporządzenia z dnia 25 września 2007r., została zobowiązana do dnia 13 grudnia 2008 r. do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia abonentów o nadaniu takiego numeru. Zawiadomienia o nadaniu numeru, stanowiło dowód zarejestrowania odbiorników RTV, zastępuje dotychczasowe dowody w formie imiennych książeczek. Poczta nie anulowała wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym, wysyłając do użytkowników zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz imienne formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z wcześniejszych uregulowań prawnych oraz ustawy z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji, poprzedzającej ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).

W świetle powyższego, należy przyjąć, że zarejestrowanie odbiornika RTV w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych (aktualnie jest to ustawa z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym. Powyższe stanowisko było wyrażane już w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16 , WSA w Gliwicach dnia 9.12.2013 r. sygn. akt I SA/GI 376/13).

W rozpatrywanej sprawie, organy wskazują, że na imię i nazwisko skarżącego pod adresem: ul. C., [...] M. została dokonana rejestracja odbiornika RTV i wydana książeczka opłat o numerze [...]. Na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nadano zobowiązanemu indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], a zawiadomienie o tym fakcie z dnia [...].09.2008 r., które zastąpiło dowód zarejestrowania odbiornika RTV w postaci książeczki opłat, zostało przesłane na adres zobowiązanego. Przedmiotowa przesyłka nie została zwrócona do nadawcy, zatem uznano, że zawiadomienie zostało skutecznie doręczone.

Skarżący natomiast podnosi, że nigdy nie dokonał rejestracji odbiornika RTV zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nadto wobec faktu nie posiadania odbiornika nie był do tego zobowiązany. Natomiast w związku z nie doręczeniem mu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego rejestracja wcześniejsza odbiornika straciła ważność, o ile kiedykolwiek została dokonana przez skarżącego, co również nie zostało udowodnione przez organ. Podnosi, że nigdy nie został doręczone mu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. W konsekwencji, że nie można uznać, iż po 2008 roku mógł być uznany za posiadającego choćby formalnie odbiornik radiofoniczny i /lub telewizyjny.

Wierzyciel oraz organ egzekucyjny na poparcie stwierdzenia o braku uznanie zarzutu nieistnienia obowiązku wskazali, że po wejściu w życie z dnia 25 września 2007 r., skarżący otrzymał zawiadomienie z 3 września 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Wierzyciel dodatkowo wskazał jako dowód na duplikat tego zawiadomienia w uzasadnieniu postanowienia, następnie wskazując ten dokument jako załącznik do postanowienia.

Sąd stwierdza, że w aktach brak dowodu, że takie zawiadomienie zostało nadane. Brak w aktach przekazanych Sądowi nie tylko oryginału takiego zawiadomienia, ale także jego duplikatu. A także jakiegokolwiek innego dowodu przesłania tego dokumentu, poza stwierdzeniem w postanowieniu wierzyciela. Skoro wierzyciel dysponuje duplikatem postanowienia, winien go przynajmniej przedłożyć, nadto dysponować jakimkolwiek dowodem wysłania tego pisma.

Dodatkowo należy wskazać, że z akt sprawy nie wynikało, czy i kiedy doszło do zarejestrowania odbiornika RTV na nazwisko skarżącego pod wskazanym adresem i wydania książeczki opłat o podanym numerze. Wierzyciel wskazał tylko, że taka rejestracja została zgłoszona na nazwisko skarżącej pod adresem ul. C. [...] M.. W aktach sprawy natomiast brak jednak jakiegokolwiek dokumentu na tę okoliczność, poza stwierdzeniem wierzyciela, że taką książeczkę wystawiono. Wobec stanowisko skarżącego negującego powyższe zdarzenia, Sąd nie mógł zweryfikować tych okoliczności.

Jak już wskazano, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. jeżeli w chwili wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) skarżący była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać mu indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). W § 3 rozporządzenia, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego powyżej) jest:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Jak już wskazano, z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynikało, żeby skarżący został zawiadomiona w sposób prawidłowy o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, choć wierzyciel wskazuje na taki fakt. Brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, w tym także duplikatu przedmiotowego zawiadowania. Ponadto zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji, to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Dopiero zatem w sytuacji, gdy Sąd będzie miał możliwość zweryfikowania, że wierzyciel dysponuje takimi dowodami, możliwe będzie wypowiedzenie w kwestii prawidłowości jego stanowiska.

Taki sposób załatwienia sprawy administracyjnej narusza zasady o jakich mowa art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl art. 7 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Sąd wskazuje, że choć nie można organom egzekucyjnym zarzucić naruszenia prawa, gdyż podporządkowały się art. 34 § 1 u.p.e.a. to jednak wobec możliwości kontrolowania prawidłowości stanowiska wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uchylenie wydanych postanowień organów egzekucyjnych obu instancji było konieczne. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

Powyższe ustalenia w zakresie naruszenia przepisów procesowych ma niewątpliwie istotny wpływ na wynika sprawy. Przedwcześnie jest więc jednoznaczna ocena zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien skonfrontować i ocenić materiał dowodowy, ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wskazania faktu zarejestrowania odbiornika telewizyjnego przez skarżącego oraz prawidłowego zawiadomienia skarżącej o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, a także załączenia dowodów, z których wynikałyby zaistniałe zdarzenia. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów skarżącej.

Sąd podnosi także, że w aktach sprawy brak dowodu doręczenia skarżącemu upomnienia, w tym potwierdzenia jego odbiory przez skarżącego 22 stycznia 2015 r.

Odnośnie przedawnienia wskazać można za organem nadzoru, że należności z tytułu abonamentu RTV mają charakter publicznoprawny a nie cywilnoprawny, bowiem obowiązek ich uiszczania wynika z ustawy, a nie ma charakteru umownego, zatem podlegają egzekucji administracyjnej, przewidzianej dla należności pieniężnych. Do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 O.p. - zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Abonament radiowo-telewizyjny, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08, jest powszechnym, przymusowym, bezzwrotnym, ustalanym jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego, w celu realizacji zadań publicznych, świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, którą od pozostałych danin odróżnia jedynie celowy charakter. Przedmiotowy obowiązek został przez ustawodawcę nałożony na wszystkie podmioty, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.

Niewłaściwym jest zatem twierdzenie zobowiązanego, że w zakresie przedawnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej winien mieć zastosowanie przepis art. 118 Kodeksu cywilnego tj. 3-letni okres przedawnienia. Zgodnie z § 4 art. 70 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny 28.05.2015 r. dokonał zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym za 2014 r. i doręczył zobowiązanemu 03.06.2015 r. zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego, co wskazuje , że bieg terminu przedawnienia został przerwany.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na podstawie art. 200 p.p.s.a.