Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 244/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta~Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Odrzucono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 22 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy N. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy N. a Burmistrzem Miasta B. i Burmistrzem O. w przedmiocie skierowania małoletniej do domu pomocy społecznej postanawia: 1) odrzucić wniosek, 2) zwrócić wnioskodawcy Wójtowi Gminy N. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od wniosku.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy N., reprezentowany przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N., wnioskiem z dnia [...] listopada 2016 r. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jaki zaistniał pomiędzy nim, a Burmistrzem Miasta B. i Burmistrzem O. do rozpatrzenia sprawy skierowania małoletniej T. M. do domu pomocy społecznej.

Spór zaistniał w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] lutego 2012 r. rodzice małoletniej T. M. zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, a małoletnią umieszczono w placówce opiekuńczo – wychowawczej. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w D. opiekunem prawnym małoletniej ustanowił D. S. – dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego prowadzonego przez Zgromadzenie Sióstr Augustanek w B. w którym przebywała małoletnia. Wobec tego, że placówka ta nie mogła zapewnić małoletniej właściwego procesu edukacyjnego, jej opiekun prawny wystąpiła do Sądu w D. o zmianę postanowienia opiekuńczego i umieszczenie jej w domu pomocy społecznej. Postanowieniem tymczasowym z dnia [...] października 2015 r., sygn. akt [...], Sąd ten zezwolił opiekunowi prawnemu na umieszczenie małoletniej w domu pomocy społecznej. W wykonaniu tego postanowienia Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w B. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., skierował małoletnią T. M. na czas trwania postępowania sądowego do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w L. Postępowanie to zakończyło się prawomocnym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt [...], którym Sąd zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...] w ten sposób, że umieścił małoletnią T. M., urodzoną [...] grudnia 2005 r., córkę E. i M., w domu pomocy społecznej.

W związku z powyższym, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w B., zwrócił się do Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o realizację ww. orzeczenia Sądu, wskazując, że małoletnia posiada stałe miejsce zameldowania w miejscowości U. w gminie O. Organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. dotycząca skierowania małoletniej do domu opieki społecznej została wydana przez ten organ tymczasowo na czas trwania postępowania sądowego, a właściwym w sprawie skierowania małoletniej do domu opieki społecznej jest organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu kierowania do domu pomocy ze względu na jej miejsce zamieszkania, tj. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w O.

Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. powyższe pismo Dyrektora Ośrodka w B. przekazał następnie Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wskazując, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania jej opiekuna. Kierownik wskazał, że od dnia [...] kwietnia 2016 r. rolę opiekuna małoletniej T. M. pełni J. N, zamieszkała w L., zatem organem właściwym w sprawie jest Gmina N.

Występując z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójt Gminy N., wskazując dwa organy przeciwne tj. Burmistrza Miasta B. i Burmistrza O., wniósł o wskazanie jako organu właściwego Burmistrza Miasta B. z tego względu, że w dacie uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] stycznia 2016 r. ([...] lutego 2016 r.), miejscem zamieszkania małoletniej było miejsce zamieszkania jej opiekuna prawnego – D. S., tj. Miasto B. Ponadto, jak argumentował, to Ośrodek w B. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. skierował małoletnią do DPS dla Dzieci w L. i to ten Ośrodek ponosił odpłatność za jej pobyt.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta B., reprezentowany przez Dyrektora OPS w B. stwierdził, że właściwym w sprawie jest Wójt Gminy N., bowiem obecnie opiekun prawny małoletniej, J. N., mieszka w L. Nie można natomiast uznać, że skierowanie do DPS dla Dzieci w L. na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2015 r., które miało charakter tymczasowy - spowodowało utrwalenie się właściwości miejscowej jednego organu, niezależnie od tego, w jakim miejscu przebywa świadczeniobiorca, bądź jego opiekun prawny.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. Burmistrz O., reprezentowany przez Kierownika Miejsko-Gminnego OPS w O. zajął stanowisko, że organem właściwym jest wnioskodawca tj. Wójt Gminy N.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek podlega odrzuceniu z tego względu, że do jego rozpoznania nie jest właściwy sąd administracyjny.

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm) określanej dalej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. właściwym do rozstrzygania sporów jest Naczelny Sąd Administracyjny. Odrębną ustawą, o której mowa w cytowanym art. 4 P.p.s.a., jest ustawa kodeks postępowania administracyjnego, która w art. 22 § 1 pkt 1 przewiduje, że spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z treści wniosku, spór o właściwość w istocie istnieje wyłącznie pomiędzy Wójtem Gminy N. a Burmistrzem Miasta B., gdyż każdy z nich wskazuje, że to ten drugi jest właściwy do wydania decyzji o skierowaniu małoletniej do domu pomocy społecznej z uwagi na miejsce zamieszkania jej opiekuna stosownie do regulacji zawartej w art. 59 ust. 1 i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163) w zw. z art. 27 kodeksu cywilnego zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Spór koncentruje się wyłącznie wokół kwestii czy właściwość tą determinuje miejsce zamieszkania osoby, która pełniła funkcję opiekuna w dacie uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w D. - jak twierdzi Wójt Gminy N., czy też tej, która aktualnie nim pozostaje - jak wywodzi Burmistrz Miasta B. W zasadzie poza sporem pozostaje wymieniony dodatkowo w treści wniosku Burmistrz O., albowiem żaden z organów będących faktycznie w sporze nie przedstawia argumentów przemawiających za przyjęciem jego właściwości. Przyjmując zatem, że w sporze pozostają Wójt Gminy N. i Burmistrz Miasta B. to z uwagi na fakt, że posiadają one wspólny organ wyższego stopnia, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., Naczelny Sąd Administracyjny nie jest kompetentny do jego rozstrzygnięcia. Z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U z 2003 r., Nr 198, poz. 1925) wynika jednoznacznie, że właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. obejmuje zarówno powiat dzierżoniowski, jak i powiat kłodzki. Z kolei zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r., Nr 103, poz. 652) ten pierwszy obejmuje miasto B., drugi z kolei gminę N. Z powyższego wynika, że rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy N. i Burmistrzem B. pozostaje w gestii Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jako wspólnego dla nich organu wyższego stopnia stosownie do przepisu art. 22 § 1 pkt 1 kpa, a nie sądu administracyjnego.

Dodatkowo z treści wniosku wynika, że wymienione organy prowadzą spór w zakresie właściwości obejmującej wydanie decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w przedmiocie skierowania małoletniej do domu pomocy społecznej. Tymczasem, jak wynika z twierdzeń wniosku, o skierowaniu małoletniej do domu pomocy społecznej orzekł już sąd powszechny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. W takiej sytuacji, z uwagi na związanie prawomocnym orzeczeniem sądu, nie zachodzi potrzeba wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Rola organów sprowadza się do wydania decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), która ma charakter dopełniający orzeczenie sądu powszechnego (por. postanowienie NSA z 25 listopada 2015 r. I OW 147/15 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://cbois.nsa.gov.pl) i ewentualnie decyzji o umieszczeniu w konkretnym już domu, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. W sytuacji zatem gdy spór Wójta Gminy N. i Burmistrza Miasta B. dotyczy właściwości do wydania którejś z wyżej wymienionych decyzji, to rozstrzygnąć go powinno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako wspólny dla nich organ wyższego stopnia stosownie do przepisu art. 22 § 1 pkt 1 kpa.

W konsekwencji, uznając niedopuszczalność rozstrzygnięcia zaistniałego sporu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o odrzuceniu wniosku.

O zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w/w ustawy