Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 344/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a par 9, art. 67a par 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 5 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [..] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości uznanej a nieprzekazanej kwoty z tytułu zajęcia wierzytelności oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 344/16

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] wydane w sprawie określenia wysokości uznanej, a nie przekazanej przez W. P. kwoty z tytułu zajęcia wierzytelności A. G. w kwocie 83.540,42 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 78.975,02 zł od dnia 23 grudnia 2004r. do dnia zapłaty.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. - powołując art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016r. poz. 23), zwanej k.p.a.; art. 17 § 1, art. 18, art. 71a § 9, art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.), ustawy u.p.e.a. - wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. G. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał zawiadomieniem z dnia 2 kwietnia 2013r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu kwoty zasądzonej przez Sąd Okręgowy [...] Wydział Cywilny z siedzibą w S. wyrokiem z dnia 5 czerwca 2006r., [...] od Z. Z., R. Z. oraz W. P. solidarnie na rzecz zobowiązanego. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności – W. P. w dniu 4 kwietnia 2014r. Natomiast zawiadomienia o zajęciu skierowane do pozostałych dłużników zajętej wierzytelności – Z. Z. i R. Z., zostały doręczone w dniu 5 kwietnia 2013r.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie W. P., pismem z dnia 5 kwietnia 2013r., poinformował organ egzekucyjny, że uznaje wierzytelność A. G. do kwoty 83.580,42 zł zasądzonej wyrokiem z dnia 5 czerwca 2006r., jednakże nie może przekazać powyższej kwoty z uwagi na brak środków na spłatę tego zobowiązania.

W wyniku przeprowadzonej kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności, zakończonej protokołem z dnia 7 sierpnia 2013r. ustalono, że W. P. jest zatrudniony w A Sp. z o.o. z siedzibą w W. i uzyskuje z tego tytułu dochód w wysokości 1.600 zł miesięcznie. Wraz z żoną oraz dwójką dzieci zamieszkuje w Ł., w domu stanowiącym własność żony. Nie posiada żadnych środków transportu ani innych wartościowych ruchomości. Ponadto ze sporządzonego protokołu wynika, iż W. P. wraz ze współwłaścicielami M. Z., P. Z., J. P., Z. Z. i R. Z. dokonał w dniu 8 czerwca 2010r. sprzedaży nieruchomości o powierzchni 801 m2, zabudowanej budynkiem rekreacyjnym o powierzchni 42 m2 w G. Zgodnie z oświadczeniem dłużnika zajętej wierzytelności, ze sprzedaży powyższej nieruchomości uzyskał jedynie kwotę 3.000 zł, którą przeznaczył na bieżące wydatki. W. P. oświadczył także, iż nie dokonał żadnych płatności na rzecz A. G.

Kolejnym pismem z dnia 12 maja 2015r. organ egzekucyjny powiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o zmianie wysokości zajęcia.

W odpowiedzi na powyższe, w pismem z dnia 25 maja 2015r. W. P. wskazał, że zobowiązanie zasądzone wyrokiem z dnia 5 czerwca 2006r. jest zobowiązaniem solidarnym, obciążającym nie tylko jego, ale również Z. Z. oraz R. Z. W związku z powyższym, zdaniem dłużnika zajętej wierzytelności, kierowanie wobec niego roszczeń "nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego i faktycznego". Wskazał także, że dłużnikiem podatku od towarów i usług za luty 2011r., dochodzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego, jest A. G., który dokonał czynności mających na celu wyzbycie się majątku, co uniemożliwia bądź utrudnia dochodzenie od niego zaległości w tym podatku. Ponadto oświadczył, że nie posiada żadnych środków na pokrycie zajętej wierzytelności.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił wysokość uznanej a nie przekazanej przez skarżącego kwoty z tytułu zajęcia wierzytelności A. G. w kwocie 83.540,42 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 78.975,02 zł od dnia 23 grudnia 2004r. do dnia zapłaty.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia W. P. zarzucił organowi I instancji bezzasadne i bezpodstawne przyjęcie, że ponosi solidarnie z Z. Z. i R. Z. odpowiedzialność za uznaną i nieprzekazaną kwotę na rzecz A. G. W ocenie strony działanie organu jest próbą przerzucenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe A. G. w podatku od towarów i usług na osobę trzecią, "która nie jest i nie była stroną w niniejszej sprawie". Wskazał bowiem, że egzekwowane w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym zobowiązane dotyczy lutego 2011r., natomiast zasądzona wyrokiem sądu z dnia 5 czerwca 2006r. na rzecz zobowiązanego kwota zajętej wierzytelności powstała 10 lat wcześniej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.

Dalej organ odwoławczy powołując przepis art. 71a § 1 u.p.e.a. wskazał, że organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2. W myśl art. 91 u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność ta została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepis art. 71b u.p.e.a., który dopuszcza możliwość ściągnięcia zajętej wierzytelność w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., określające wysokość nieprzekazanej kwoty.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący nie przekazał organowi egzekucyjnemu kwoty z tytułu dokonanego u niego zawiadomieniem z dnia 2 kwietnia 2013r. zajęcia prawa majątkowego, na podstawie art. 89 u.p.e.a., stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu kwoty zasądzonej na rzecz A. G., wyrokiem sądu z dnia 5 czerwca 2006r. Brak realizacji dokonanego zajęcia wynikał, zgodnie z oświadczeniem dłużnika zajętej wierzytelności, z uwagi na trudną sytuację materialną. Okoliczność ta zdaniem organu odwoławczego nie stanowi okoliczności umożliwiającej dłużnikowi zajętej wierzytelności skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela, do których należą między innymi zarzut przedawnienia, czy też potrącenia. Ponadto wydanie przedmiotowego postanowienia zostało poprzedzone, stosownie do treści art. 71a u.p.e.a., przeprowadzoną kontrolą u dłużnika zajętej wierzytelności, zakończonej protokołem kontroli z dnia 7 sierpnia 2013r. Tym samym uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu, z powodu trudnej sytuacji finansowej dłużnika, stanowi podstawę do wydania, w oparciu o przepis art. 71a § 9 u.p.e.a., postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty.

Nie podzielając zarzutu zażalenia co do rzekomej próby przerzucenia odpowiedzialności za zaległość podatkową A. G. na skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż strona nie została obciążona odpowiedzialnością za zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 2011r., lecz wezwana do przekazania organowi egzekucyjnemu wierzytelności przysługującej od strony na rzecz A. G. Zajęcie wierzytelności, lub innego prawa majątkowego albo ruchomości przysługujących zobowiązanemu, powoduje bowiem, że organ egzekucyjny wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego. Nie zmienia to prawnego charakteru stosunku prawnego między dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązanym, w którego miejsce wstępuje organ egzekucyjny. Przy takim zajęciu dłużnikowi nie wolno wypłacać zobowiązanemu wobec organu egzekucyjnego zajętej kwoty, lecz jest on zobowiązany do jej przekazania organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że zasądzona wyrokiem sądu z dnia 5 czerwca 2006r. wierzytelność przysługująca A. G. od W. P., Z. Z. oraz R. Z. jest wierzytelnością solidarną. Powyższe oznacza, że każdy z współdłużników odpowiada za całość długu, a wierzyciel może dochodzić całości lub części długu od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Spełnienie świadczenia przez któregokolwiek z dłużników zwalnia z długu pozostałych. Ten, kto spełnił świadczenie może jednak domagać się od pozostałych współdłużników zwrotu w częściach równych przypadających na nich części (roszczenie zwrotne), chyba że co innego wynika z umowy lub innego stosunku prawnego istniejącego między współdłużnikami. W związku z powyższym, mimo że zobowiązanie wobec A. G. ciąży nie tylko na skarżącym, ale również pozostałych z wymienionych współdłużników, organ egzekucyjny ma prawo żądać od skarżącego spełnienia tego zobowiązania w całości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. P. zarzucił naruszenie zasady praworządności, zasady słusznego interesu stron, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa oraz zasady udzielania informacji faktycznej i prawnej stronie postępowania. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania w sprawie. Uzasadniając podtrzymał argumentację przedstawioną na etapie postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2016r. skarżący oświadczył, że podtrzymuje w całości argumentacje prawną i faktyczną przedstawioną we wniesionej skardze. Wskazał ponadto, że w jego ocenie kierowane w stosunku do niego roszczenie i dokonane zabezpieczenie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Organ podatkowy zmierza bowiem do wykazania, że zasądzona solidarnie wierzytelność od skarżącego, Z. Z. oraz R. Z. na rzecz A. G., może stanowić przedmiot zaspokojenia roszczeń Urzędu Skarbowego w S. w stosunku do A. G. z wierzytelności dotyczących zupełnie innych podstaw prawnych i zupełnie innego okresu, który nie był rozważany przez urząd skarbowy również pod kątem przesłanek przedawnienia. Takie postępowanie zdaniem skarżącego jest także sprzeczne z Konstytucją RP, Europejską Konwencją Praw Człowieka oraz pozostaje w sprzeczności z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie praw podatkowych, równości stron, poszanowania trybu postępowania i zachowania rzetelności w tego rodzaju sprawach.

Pismem procesowym z dnia 17 czerwca 2016r., złożonym do akt sprawy w dniu 20 czerwca 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. poinformował, iż z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 31 maja 2016r., którego kserokopię załączono, wynika, że zobowiązanie A. G. objęte tytułem wykonawczym nr [...] uległo przedawnieniu.

W dniu 21 czerwca 2016r. obecny na rozprawie skarżący wyjaśnił, że od 2008r. egzekucja komornicza względem jego osoby, z wierzytelności zasądzonej na rzecz A. G. była prowadzona raz w roku. W wyniku powyższych czynności komornik nie uzyskał żadnych kwot. Ponadto osobiście nie wpłacał żadnych dobrowolnych kwot A. G. Skarżący oświadczył nadto, że nie pamięta, czy zaskarżył wyrok sądu okręgowego z 2006r. ani kiedy wyrok ten stał się prawomocny.

Obecny na rozprawie pełnomocnik organu administracji wnosił o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że w stosunku do A. G. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, które nie zostało zakończone, a tym samym zobowiązanie podatkowe nim objęte nie uległo przedawnieniu. Nie ma jednak wiedzy, co do przedawnienia wierzytelności A. G. Natomiast, co do niniejszego postępowania wskazał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało w celu prowadzenia egzekucji, również wobec skarżącego.

Pismem procesowym z dnia 28 czerwca 2016r., stanowiącym wykonanie zobowiązań nałożonych na organ przez Sąd, na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016r., pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wyjaśnił, w oparciu o informacje organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., że zaległość A. G. w podatku od towarów i usług za luty 2011r., objęta tytułem wykonawczym nr [...] uległa przedawnieniu w dniu 10 kwietnia 2016r. oraz wskazał na środki egzekucyjne zastosowane w sprawie. Co do wyroku Sądu Okręgowego [...] Wydział Cywilny w S. z dnia 5 czerwca 2006r., [...], organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie informacji udzielonych przez konsultanta Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Ł. ustalił, że orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 18 lipca 2007r., tj w dacie wydania wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł.[...]) o oddaleniu apelacji pozwanych. Okres przedawnienia należności wynikających z tego wyroku upływa w dniu 18 lipca 2017r. Organ ustalił nadto, że wobec skarżącego toczyły się dwa postępowania komornicze z wniosku A. G., wszczęte odpowiednio w 2007r. i w 2014r., zakończone wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w myśl art. 123 § 1 ust. 1 k.c. przerywa bieg przedawnienia. Pełnomocnik wskazał ponadto, że postępowanie egzekucyjne wobec W. P. nie zostało wszczęte.

Kolejnym pismem procesowym z dnia 2 lipca 2016r., skarżący oświadczył, że podtrzymuje skargę i dotychczasowe stanowisko, w tym dotyczące zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego A. G. objętego tytułem wykonawczym nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 115 ze zm.), zwanej u.p.e.a.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący wraz z dwoma innymi solidarnymi zobowiązanymi jest dłużnikiem wobec A. G. z tytułu nieuregulowanej zapłaty za zakupiony od tego ostatniego towar; wierzytelność A. G. została zasądzona wyrokiem SO w S. z dnia 5 czerwca 2006r. A. G. z kolei jest dłużnikiem organu podatkowego z tytułu podatku VAT za luty 2011r. Organ podatkowy zawiadomieniem z dnia 2 kwietnia 2013r., doręczonym wszystkim solidarnym dłużnikom A. G., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego tę wierzytelność, zaś skarżący pismem z dnia 5 kwietnia 2013r. uznał wierzytelność A. G. do kwoty 83.580,42 zł, jednak poinformował o niemożności przekazania wierzytelności z uwagi na swoją trudną sytuację majątkową. W konsekwencji tej informacji organ przeprowadził kontrolę zasadności uchylania się skarżącego od przekazania zajętej kwoty wierzytelności, na którą to okoliczność został sporządzony w dniu 7 sierpnia 2013r. protokół, a następnie zaskarżonymi w tej sprawie postanowieniami określił wysokość uznanej a nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności A. G.

W tych okolicznościach sporną w sprawie kwestią jest zasadność określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności, a ściślej wykładnia pojęcia "bezpodstawnie uchyla się" od przekazania uznanej wierzytelności oraz jego zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy. Źródło tego sporu tkwi w odmiennej ocenie przez strony trzech kwestiach, a mianowicie trudnej sytuacji materialnej skarżącego jako zobowiązanego względem A. G. jako podstawy uchylania się od przekazania uznanej wierzytelności; przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązanie osoby trzeciej poprzez zajęcie wierzytelności; oraz dopuszczalności zajęcia wierzytelności wyłącznie u jednego ze solidarnych zobowiązanych. W tych spornych kwestiach skarżący podnosi, że jego sytuacja majątkowa uzasadnia nieregulowanie kwoty zajętej wierzytelności. Ponadto skarżący kwestionuje przeniesienie na niego odpowiedzialności za zobowiązanie A. G. z uwagi na datę wierzytelności i zobowiązania w podatku VAT oraz pominięcie pozostałych zobowiązanych z tytułu spornej wierzytelności. Organ uważa z kolei, że jedynie okoliczności prawne, tj. np. przedawnienie czy potrącenie, mieszczą się w pojęciu zgodnego z prawem uchylania się od przekazania uznanej wierzytelności; zajęcie wierzytelności nie jest równoznaczne z przeniesieniem na skarżącego odpowiedzialności za cudze zobowiązanie; a w przypadku wierzytelności solidarnej organ może skierować egzekucję z tej wierzytelności wobec wszystkich zobowiązanych solidarnie, kilku z nich lub tylko jednego z nich, ten zaś ma roszczenie względem pozostałych zobowiązanych solidarnie.

Regulację prawną określenia wysokości uznanej a nieprzekazanej przez dłużnika dłużnika podatkowego kwoty wierzytelności stanowi art. 71 § 9a u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Dalszą konsekwencją uchylania się dłużnika od przekazania kwoty wierzytelności jest zastosowanie art. 71b u.p.e.a, wedle którego jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności.

Przepisy te ustanawiają dwie niezbędne przesłanki do określenia wysokości kwoty uznanej a nieprzekazanej wierzytelności, a mianowicie uchylanie się dłużnika od jej przekazania oraz jednocześnie bezpodstawność tego uchylania się. Od normy zawartej w art. 71a § 9 u.p.e.a. ustawodawca nie wprowadza żadnego wyjątku (wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012r., II FSK 1685/10, Lex nr 1123046). Ustawodawca nie definiuje jednakże co należy rozumieć pod pojęciem "bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności". Potocznie bezpodstawny jest rozumiany jako "nie mający podstawy; niesłuszny, (...) bez podstawy prawnej"; "niezgodny z obowiązującym prawem, prawnie zabroniony, nielegalny" (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1978, tom 1, s. 149, B. Dunaj (red.), Popularny słownik języka polskiego, Warszawa 2000, s. 30). Zastosowanie wykładni gramatycznej nie pozwala zatem na jednoznaczne ustalenie znaczenia tego normatywnego zwrotu. Nadal bowiem nie wiadomo kiedy można przyjąć, że dłużnik zobowiązanego wobec organu podatkowego uchyla się w sposób bezprawny od przekazania uznanej wierzytelności, a mianowicie czy pojęcie to obejmuje zarówno okoliczności faktyczne sytuacji zobowiązanego, jak i okoliczności prawne, czy tylko te ostatnie. Potoczne znaczenie analizowanego pojęcia jest bowiem bardzo szerokie. Wynik wykładni językowej nie prowadzi zatem do zadawalających rezultatów, dlatego konieczne jest jego zweryfikowanie pozostałymi metodami wykładni prawa. Zastosowanie wykładni funkcjonalnej i celowościowej nie pozwala uznać za zasadną argumentację skarżącego, wedle której sporne pojęcie obejmuje również okoliczności natury słusznościowej, w tym jego złą kondycję finansową. Z całokształtu przepisów regulujących instytucję administracyjnego postępowania egzekucyjnego wynika, że wszczęcie tego postępowania wobec dłużników Skarbu Państwa jest ustawowym obowiązkiem urzędu skarbowego, a wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem czy wszcząć egzekucję. Przepis art. 6 § 1 u.p.e.a. nakazuje wszak wierzycielowi podjęcie czynności w celu wszczęcia egzekucji w przypadku, gdy zobowiązany uchyla się od dobrowolnego wykonania obowiązku. Odpowiada mu obowiązek organu egzekucyjnego podjęcia egzekucji na żądanie wierzyciela. O tym, czy i jakie czynności egzekucyjne podjąć, decyduje organ egzekucyjny. Stosunek łączący wierzyciela i zobowiązanego z organem egzekucyjnym jest stosunkiem publicznoprawnym, a nie cywilnoprawnym (por. D. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX, 2010). Organ przystępuje do podjęcia czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania. Ustawa egzekucyjna nakłada obowiązek prowadzenia efektywnej i sprawnej egzekucji administracyjnej. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowego wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Wybór stosowanych środków egzekucyjnych musi uwzględniać ten cel (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2001r., SA/Lu 452/00). Jednym z wielu środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest egzekucja z wierzytelności pieniężnych. Pozycję prawną dłużnika zajętej wierzytelności określają szczegółowo przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji normujące egzekucję należności pieniężnych. Przepisy te przewidują, że w razie zajęcia wierzytelności dłużnikowi nie wolno wypłacać zobowiązanemu zajętej kwoty, lecz jest on zobowiązany do jej przekazania organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności (np. art. 89 u.p.e.a.). Ponadto na dłużniku zajętej wierzytelności ciążą też inne, szczegółowo określone w ustawie obowiązki (np. obowiązek naliczania odsetek, obowiązek zawiadamiania organu egzekucyjnego o wskazanych w ustawie okolicznościach). Organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji (art. 67a § 1 u.p.e.a.). Dłużnik zajętej wierzytelności może zatem uchylić się od przekazania zajętej kwoty jedynie w przypadku, który umożliwia mu skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem swojego wierzyciela. Zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną (jako tyle co bez podstawy prawnej) a nie faktyczną. O braku bezpodstawności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności lub jej części można mówić jedynie w przypadkach okoliczności prawnych, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania obowiązku względem wierzyciela. Okolicznościami mieszczącymi się w tej przesłane mogą być zatem np. przedawnienie, potrącenie itp. Natomiast okoliczności faktyczne, w tym trudna sytuacja ekonomiczna, kondycja finansowa dłużnika zajętej wierzytelności, nie mieszczą się w tej przesłance (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2007r., II FSK 751/06, Jur. Pod. 2008, nr 2, str. 51, tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 maja 2011r., I SA/Gl 150/11, Lex nr 1131574, wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2014r., II FSK 1031/13, Lex nr 1500150, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2014r., I SA/Gd 1355/13, Lex nr 1419547, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2007r., I FSK 984/06, Lex nr 364771, R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, str. 370; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, str. 780). A zatem oświadczenie dłużnika, który powołuje się na swoją trudną sytuację ekonomiczną, nie prowadzi do skutecznego uchylania się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2014r., I SA/Gd 1356/13). Inna interpretacja analizowanego pojęcia byłaby nie do pogodzenia z istotą egzekucji. Uwzględnienie sytuacji finansowej dłużnika zajętej wierzytelności jako podstawy do odmowy przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu prowadziłoby bowiem do uznania, że uprawnienia organu egzekucyjnego korzystającego z egzekucyjnego trybu realizacji zobowiązania byłyby mniejsze aniżeli głównego zobowiązanego będącego wierzycielem dla dłużnika zajętej wierzytelności (M. Król, Uprawnienia organu egzekucyjnego względem dłużnika zajętej wierzytelności, Przegląd Podatkowy, 2012, nr 3, str. 33). Organ egzekucyjny zostałby pozbawiony możliwości kontynuowania egzekucji tylko z powodu braku reakcji dłużnika na wezwanie wystosowane do niego w trybie art. 89 § 3 u.p.e.a. Celem postępowania, poprzedzonego czynnościami kontrolnymi, o których mowa w art. 71a § 1-7 u.p.e.a., jest jedynie ustalenie okoliczności czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał jej zajęcia. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o art. 71a § 9 u.p.e.a. następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności albo części tej wierzytelności. Odpowiedzialność z tego tytułu może być realizowana wobec dłużnika zajętej wierzytelności także w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, a podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w tym zakresie jest właśnie postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. Postanowienie wydawane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jej dłużnika i stwierdzenia, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu (tak wyrok NSA z dnia 17 maja 2013r., II FSK 1901/11, LEX nr 1329418).

Zważywszy na powyższą regulację prawną podnieść należy, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, a Sąd z urzędu też nie dostrzegł okoliczności, które wskazywałyby na zasadność uchylania się skarżącego od przekazania uznanej wierzytelności. Skarżący od momentu doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności i uznania tej wierzytelności podnosił wyłącznie swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu przekazanie kwot na poczet zajętej wierzytelności. W piśmie z dnia 5 kwietnia 2013r. – uznając wierzytelność do kwoty 83.580,42 zł, stwierdził, że nie posiada środków na spłatę przedmiotowego zadłużenia, gdyż pracuje w firmie A sp. zoo i pobiera wynagrodzenie w kwocie 1.600 zł brutto miesięcznie, nie posiada żadnych nieruchomości i ruchomości, nie jest właścicielem pojazdów mechanicznych, posiada wierzytelność w kwocie 22.179,50 zł od D. Gołąba, jednak egzekucja komornicza tej wierzytelności okazała się bezskuteczna. Do protokołu kontroli z dnia 7 sierpnia 2013r. również oświadczył, że nie może zrealizować wierzytelności z uwagi na trudną sytuację materialną, dom w którym zamieszkuje jest własnością żony. Wyjaśnił nadto, iż na rzecz A. G. nie realizował żadnych płatności. Nie jest w stanie regulować żadnych kwot tytułem spornego zajęcia. Z bazy PCC wynika, iż skarżący wraz z M. Z., P. Z., J. P., Z. Z. i R. Z. zbył w dniu 8 czerwca 2010r. nieruchomość o po. 801m2 zabudowaną domem rekreacyjnym w G. i uzyskał wedle jego oświadczenia kwotę 3.000 zł, którą przeznaczył na bieżące wydatki. W odpowiedzi na ponaglenie w piśmie z dnia 14 września 2013r. oświadczył, iż od daty przesłuchania i sporządzenia protokołu nie zaistniały żadne zmiany. Swoje stanowisko, że nie posiada żadnych środków na pokrycie wspomnianego zadłużenia powtórzył w kolejnych swoich pismach, w tym w piśmie z dnia 25 maja 2015r. i skardze. Podawane przez skarżącego okoliczności uchylania się od przekazania uznanej kwoty wierzytelności wypełniają przesłankę "bezprawnego uchylania się", rozumianą jak szczegółowo wykazano jako okoliczności prawne. Ograniczenie przez skarżącego argumentacji li tylko do tych okoliczności musiało skutkować wydaniem zaskarżonego postanowienia, co w konsekwencji oznacza, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tej sytuacji Sąd – nie będąc związany granicami skargi – z urzędu oceniał, czy w sprawie nie zaistniały okoliczności przedawnienia wierzytelności, stanowiące wszak usprawiedliwioną okoliczność uchylenia się przez zobowiązanego od przekazania wierzytelności. O innych prawnych okolicznościach, takich jak potrącenie, umorzenie wierzytelności, itp, Sąd nie ma bowiem wiedzy. Analizując ten aspekt sprawy Sąd stwierdza, że w chwili dokonania zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną, jak i w dacie orzekania przez Sąd istniały zarówno wymagalne wierzytelności podlegające przekazaniu na rachunek bankowy organu podatkowego, tak skarżącego wobec jego wierzyciela A. G., jak i organu skarbowego wobec dłużnika A. G. Jak bowiem wynika z przeprowadzonego przez Sąd postępowania wyjaśniającego, w tym pisma organu z dnia 28 czerwca 2016r. oraz złożonych akt egzekucyjnych, wyrok SO z dnia 5 czerwca 2006r., [...], zasądzający na rzecz A. G. od skarżącego oraz. Z., R. Z. kwotę 83.580,42 zł z tytułu niezapłaconej należności za towar dostarczony tym osobom przez A. G. w okresie sierpień-grudzień 2001r., uprawomocnił się w dniu 22 czerwca 2016r., a okres przedawnienia tej należności upływa w dniu 18 lipca 2017r. Komornik Sądowy przy SR w Ł. na podstawie tego wyroku prowadził w stosunku do skarżącego dwa postępowania egzekucyjne, które zostały umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Okoliczność tej egzekucji potwierdził w toku rozprawy sądowej sam skarżący, który oświadczył również, iż żadnej kwoty na poczet tej wierzytelności nie przekazał. W tych okolicznościach oczywiste jest, że do dnia 18 lipca 2017r. A. G. może żądać swojej wierzytelności i dochodzić jej w trybie egzekucji sądowej. Istnienie wymagalnej wierzytelności ma ten skutek, że wierzytelność ta u dłużnika A. G., w tym skarżącego, może być przedmiotem zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec A. G. z tytułu nieuiszczonego VAT za luty 2011r. Również istniejąca i wymagalna w dacie podejmowania zaskarżonego w sprawie postanowienia, co miało miejsce w dniu 2 marca 2016r., była wierzytelność organu podatkowego względem A. G. za luty 2011r. Sam bowiem organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 24 czerwca 2016r. stwierdził, że uległa ona przedawnieniu w dniu 10 kwietnia 2016r. Co prawda można w tej kwestii zauważyć pewną niekonsekwencję organów rozpoznających niniejszą sprawę, skoro pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w toku rozprawy wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne względem A. G. nie zostało zakończone i oświadczył, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu. Jednakże Sąd z urzędu zauważa, iż prowadząc egzekucję administracyjną wobec A. G. organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia jego wierzytelności należnej m.in. od skarżącego, a zajęcie to zostało dokonane w dniu 4 kwietnia 2013r., a więc w okresie znacznie poprzedzającym okres przedawnienia, co nie pozostaje bez wpływu na przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania A. G. Z zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w banku z dnia 2 kwietnia 2013r. i pisma banku Spółdzielczego w S. z dnia 8 kwietnia 2013r. wynika z kolei, że został skierowany skuteczny środek egzekucyjny również do rachunku bankowego dłużnika A. G. Te już okoliczności wskazują w oczywisty sposób na przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania A. G. i rozpoczęcie jego biegu ponownie (art. 70 § 4 o.p.). Wypada tu tylko dodać, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, co miało miejsce w toku egzekucji wobec A. G., jest zgodnie z art. 80 § 2 o.p. dokonywane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Na gruncie tegoż przepisu judykatura przyjmuje, że zajęcie jest skuteczne nawet gdy brak środków na rachunku, o ile zajęcia dokonano w banku, w którym dłużnik ma rachunek bankowy. Okoliczność braku środków pieniężnych na zajętym rachunku bankowym nie ma bowiem żadnego znaczenia dla skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia (wyrok NSA W-wa z dnia 16 listopada 2011r., II FSK 962/10, LEX nr 1132032). Środek egzekucyjny nie staje się bezskuteczny, gdy na rachunku bankowym podatnika nie ma pieniędzy (wyrok NSA W-wa z dnia 15 marca 2011r., II FSK 1978/09, PiP. 2011/5/40). Nie można też nie dostrzegać tego, iż zaległość A. G. jest z tytułu podatku VAT za luty 2011r., co oznacza, iż zobowiązanie to zgodnie z zasadą określoną w art. 70 § 1 o.p. przedawnia się z końcem 2016r., tj. z upływem pięciu lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności (tym zaś jest dzień 26 marca 2011r.). Reguł określonych w art. 70 o.p. nie zmienia fakt, iż A. G. odpowiada za zobowiązania spółki skoro skutecznie wskazaną w tytule wykonawczym decyzją przeniesiono na niego odpowiedzialność za niezapłacony przez spółkę podatek. Brak jednoznacznego stanowiska organów podatkowych co do okoliczności zakończenia biegu terminu przedawnienia nie zmienia faktu, iż w dacie podejmowania zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu 2 marca 2016r., nie uległo ono przedawnieniu, (niezależnie od tego, czy zobowiązanie to nie przedawniło się jeszcze, czy przedawniło się – jak podnosi Naczelnik US w S. a za nim obecnie również skarżący w dniu 10 kwietnia 2016r.). Nawet gdyby było tak jak twierdzi wierzyciel podatkowy, że uległo ono przedawnieniu w dniu 10 kwietnia 2016r., to oczywiste jest, iż nastąpiło to ponad miesiąc po wydaniu zaskarżonego postanowienia i jeszcze później po wydaniu poprzedzającego je postanowienia pierwszoinstancyjnego. Późniejsze przedawnienie zobowiązania A. G. nie ma więc wpływu na wynik niniejszej sprawy. Skoro bowiem Sąd ocenia legalność zaskarżonego aktu wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania, to obowiązany był te okoliczność uwzględnić w tej dacie (podobnie wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011r., II GSK 17/10, LEX nr 957943). W tej dacie z pewnością nie doszło do przedawnienia wierzytelności organu podatkowego. Natomiast zmiany stanu faktycznego w okresie późniejszym, nawet wskazane przez organ egzekucyjny przedawnienie należności, mogą co najwyżej skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. G. i uchyleniem czynności egzekucyjnych, w tym zajęcia spornej wierzytelności (art. 59 § 1 i art. 60 § 1 u.p.e.a.). Te wewnętrzne niespójności stanowiska organów podatkowych, tj. Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., w analizowanym tu zakresie organ ewentualnie powinien wyjaśnić, dokonując szczegółowej analizy akt egzekucyjnych postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. G. i w postępowaniu prowadzonym wobec A. G. w świetle wskazanych wyżej przepisów. Natomiast niedopuszczalne jest wiązanie skutków prawnych późniejszych okoliczności faktycznych z prawidłowością (legalnością) podjętych przed datą ich zaistnienia czynności procesowych, w tym zaskarżonego postanowienia. Skutki tych zdarzeń, w tym zastosowanych środków egzekucyjnych, dla biegu terminu przedawnienia, organ egzekucyjny powinien zatem ocenić we własnym zakresie w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego względem A. G. na podstawie całego posiadanego materiału dowodowego sprawy. Co istotne na okoliczność przedawnienia zobowiązania w VAT za luty 2011r. skarżący powołał się dopiero w złożonym do akt sądowych po zamknięciu rozprawy piśmie z dnia 2 lipca 2016r., co pośrednio również potwierdza fakt, iż w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia nie upłynął termin przedawnienia. W przeciwnym razie z pewnością powołałby się na tę okoliczność czy to w toku czynności kontrolnych, czy to w skardze. Skarżący jednakże nie kwestionował, jak i nie wnosił żadnych zastrzeżeń do protokołu czynności kontrolnych choć z protokołu wynika, że został poinformowany o wszystkich swoich prawach wynikających z art. 71a u.p.e.a., w tym o możliwości złożenia odpowiednich wyjaśnień lub zastrzeżeń. Z protokołu kontroli wynika nadto, iż kontroli dokonano u skarżącego jako dłużnika zajętej wierzytelności, czynności kontrolne zostały dokonane w obecności i z udziałem skarżącego, do protokołu skarżący składał wyjaśnienia, a kopie protokołu przekazano skarżącemu w czasie kontroli, kontrola została przeprowadzona na podstawie wskazanego w protokole kontroli upoważnienia. Powyższe oznacza, iż postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie postanowienia w przedmiocie określenia wysokości uznanej i nieprzekazanej kwoty wierzytelności, zostało przeprowadzone zgodnie z art. 71a u.p.e.a. A nadto czynności te zostały dokonane po wcześniejszym wystosowaniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności i wobec braku przekazania jakiejkolwiek kwoty na poczet tej wierzytelności. Organ określił też prawidłową wysokość wierzytelności, tj. tożsamą z kwotą głównej należności wskazanej w wyroku sądowym, co czyni dywagacje skarżącego co do błędnego określenia tej kwoty nieaktualnymi, tym bardziej że organ skorygował swój błąd.

Nie jest zasadny argument skargi, wedle którego na skarżącego bezpodstawnie przeniesiono odpowiedzialność za cudzy dług, tj. dług A. G. Jak bowiem wywodzi skarżący wierzytelność A. G. dotyczy roku 2001, zaś zaległość A. G. wobec organu podatkowego dotyczy należności z tytułu VAT za luty 2011r. Z tego skarżący wywodzi, że dłużnikiem w VAT jest A. G., nie zaś on, a nadto zasądzone wyrokiem na rzecz A. G. kwoty powstały 10 lat wcześniej niż zobowiązanie A. G. i dotyczą różnych zobowiązań, nie można zatem jego zdaniem przyjąć, iż on a nie A. G. jest dłużnikiem w VAT za luty 2011r. W konsekwencji skarżący zmierza do tego, że on jak i pozostali solidarni zobowiązani nie przyczynili się do zaległości A. G. Tenże nie mógł nie uregulować VAT z uwagi na to, że skarżący nie uregulował wobec niego zasądzonej wyrokiem sądowym należności, gdyż sprzedał towar a więc miał pieniądze aby uregulować sporny VAT. Zdaniem skarżącego to A. G., wyzbywając się majątku, utrudnia egzekucję tej zaległości. Ten tok rozumowania skarżącego nie ma oparcia ani w stanie faktycznym ani w prawie. Jest on być może konsekwencją niezrozumienia przez skarżącego istotny zajęcia wierzytelności przysługującej m.in. od skarżącego dłużnikowi podatkowemu. Zasądzoną wyrokiem SO z dnia 5 czerwca 2006r. należność organ zajął nie dlatego, że uznał skarżącego za zobowiązanego do uregulowania należności w VAT za luty 2011r., lecz dlatego, iż wierzytelność ta stanowi majątek zobowiązanego podatkowego (A. G.), a skarżący jest dłużnikiem wobec zobowiązanego podatkowego. Skoro zatem A. G. ma – jak wskazano – skuteczne roszczenie o wypłatę kwoty tej wierzytelności, to podlega ona zajęciu egzekucyjnemu, zaś organ egzekucyjny zajmując tę kwotę zmierzał jedynie do tego, aby skarżący żadnej kwoty na poczet tej wierzytelności nie wypłacał A. G., lecz przekazał organowi podatkowemu. Zgodnie bowiem z procedurą przewidzianą w art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Z przepisu art. 67a § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego. Fakt zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego nie zmienia zatem charakteru stosunku prawnego między dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązanym, w którego miejsce wstępuje organ egzekucyjny (tak wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2007r., I FSK 984/06, wyrok WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2006r., III SA/Wa 2216/05). Wzajemne relacje wynikające ze stosunków zobowiązaniowych, mimo że skuteczne między stronami takich stosunków, nie wywołują skutków prawnych na gruncie toczącego się postępowania egzekucyjnego. Stanowisko to jest zgodne z poglądami wyrażanymi w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że wszelkie zmiany umowy, z której wynika zajęta wierzytelność, nie mogą wywierać żadnych skutków w odniesieniu do toczącego się postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 października 1996r., SA/Gd 3296/95, LEX nr 28910; wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 września 2007r., I SA/Łd 405/07, LEX nr 1010391). Analizowany tu argument skarżącego jest też niezrozumiały o tyle, że skarżący uznał kwotę zajętej wierzytelności, a jedynie powołując się na swoją sytuację oświadczył, iż nie ma środków na jej pokrycie. Nie kwestionował jak wynika z akt zajęcia tej wierzytelności, wobec tego kwestionowanie tegoż faktu w postępowaniu zmierzającym do określenia wysokości uznanej a nieprzekazanej kwoty wierzytelności jest niedopuszczalne. Ustawodawca przewiduje bowiem odrębny tryb, środki i termin kwestionowania czynności egzekucyjnych. W niniejszym postępowaniu dopuszczalne jest jedynie zwalczanie oceny okoliczności bezpodstawnego uchylania się od przekazania spornej wierzytelności. Skarżący nie zauważa przy tym tego, iż wierzytelność ta została zasądzona wyrokiem sądowym i dopóki nie ulegnie ona przedawnieniu dopóty ciąży na nim zobowiązanie wobec A. G. Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie twierdził też jak sugeruje skarżący, że brak zapłaty kwoty zasądzonej późniejszym wyrokiem miało wpływ ma niewykonanie przez A. G. zobowiązania w podatku VAT za luty 2011r.

Nie ma też racji skarżący, kiedy w złożonym do akt sądowych piśmie z dnia 18 czerwca 2016r. sugeruje, a wprost stwierdza choćby w zawartym w aktach administracyjnych piśmie z dnia 25 maja 2015r., że niezasadnie skierowano wyłącznie do niego zajęcie zobowiązania wynikającego z wyroku sądowego, podczas gdy zobowiązanie to zostało zasądzone od trzech solidarnych dłużników. Wbrew temu przekonaniu skarżącego wierzyciel podatkowy dokonał – jak wynika z pisma z dnia 8 sierpnia 2013r. - zajęcia spornej wierzytelności również u pozostałych współdłużników, u których także przeprowadzał kontrolę zasadności uchylania się od przekazania kwoty na poczet tej należności i sporządził protokoły z dokonanych kontroli, jak i podniósł, że dłużnicy zajętej wierzytelności nie wnieśli uwag do protokołu. Z pisma tego wynika nadto, że jeśli wniosą oni jakiekolwiek zastrzeżenia lub wyjaśnienia powiadomi o tym organ egzekucyjny (Naczelnika US w S.). A zatem przekonanie skarżącego nie ma potwierdzenia w okolicznościach faktycznych. Okoliczności tej nie zmienia to, iż akta tej sprawy nie zawierają tychże dokumentów. Jest to bowiem spowodowane tym, że skarżący nie jest stroną w sprawie dotyczącej pozostałych współzobowiązanych. Jednakże informacja o podjętych wobec nich czynnościach egzekucyjnych znajduje się w aktach tej sprawy. Skarżący – aktywnie uczestnicząc w postępowaniu – mógł zapoznać się z całością akt. Podnieść nadto należy, że skarżący jest jak wynika z wyroku zasądzającego sporną wierzytelność zobowiązanym solidarnym z Z. Z. i R. Z., co oznacza, że każdy z nich niezależnie od pozostałych zobowiązanych jest obowiązany uregulować całą wierzytelność wobec A. G. Istotą odpowiedzialności solidarnej jest bowiem to, że każdy ze współdłużników odpowiada za całość długu, a wierzyciel może dochodzić całości lub części długu od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego oddzielnie. Spełnienie świadczenia przez któregokolwiek dłużnika zwalnia z długu pozostałych. Temu zaś przysługuje roszczenie regresowe wobec pozostałych dłużników.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

d.j.