Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1133/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca),, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. R., E.N., I. A. N., M. N., Z. K. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia 26 listopada 1951 r., znak [...], wywłaszczono na rzecz Okręgowej Dyrekcji Budowy O. Robotniczych w W. część nieruchomości o powierzchni 1,5 ha, zapisanej w księgach wieczystych pod nazwą: "[...]", stanowiącej własność M. N. i innych wymienionych w załączonym do orzeczenia wykazie Nr II. Odjęcia własności nieruchomości dokonano na rzecz Okręgowej Dyrekcji Budowy O. Robotniczych w W. na cele budownictwa mieszkaniowego.

Następnie, orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia 16 stycznia 1954 r. zostało ustalone odszkodowanie w wysokości [...] zł na rzecz M. N. i innych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Dokument ten został wydany na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31).

W dniu 22 września 2008 r. J. R. i Z. N. - spadkobiercy M. N. wystąpili do Prezydenta Miasta L. z wnioskiem o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wystąpili.

Pismem z dnia 31 grudnia 2008 r., znak: [...] [...] Prezydent Miasta L. wystąpił do Wojewody i Archiwum Państwowego z prośbą o odszukanie i przesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów archiwalnych, dotyczących postępowania wywłaszczeniowego, zakończonego orzeczeniem PWRN w L. z dnia 26 listopada 1951 r.

W piśmie z dnia 27 stycznia 2009 r. Wojewoda poinformował, że nie posiada w swoich zbiorach archiwalnych dokumentów dotyczących niniejszej sprawy. Natomiast Archiwum Państwowe do pisma z dnia 15 kwietnia 2009 r. dołączyło uwierzytelnione kopie dokumentów:

1) pisma Prezydium Miejskiej Rady N. w L. do Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia 15 maja 1952 r., przekazujące akta sprawy;

2) pisma przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. do Prezydenta Miasta L. z dnia 6 czerwca 1950 r. przekazujące wniosek Zakładu O. Robotniczych w sprawie wywłaszczenia;

3) obwieszczenia z dnia 22 czerwca 1950 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego;

4) protokołu komisyjnego ustalenia danych dla określenia odszkodowania w sprawie wywłaszczenia z dnia 15 czerwca 1950 r., a także

5) pisma z Urzędu Wojewódzkiego w L. z dnia 26 kwietnia 1950 r. do Prezydenta Miasta L. przekazujące plan i wykaz właścicieli nieruchomości położonej przy [...].

Po przeprowadzeniu postepowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji wydał w dniu 14 maja 2010 r. decyzję znak: [...], którą umorzył postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości położonej w L. między ul. [...] a Al. [...] o powierzchni 1,5 ha, stanowiącej współwłasność M. N. i innych wymienionych w wykazie Nr II, wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia 26 listopada 1951 r.

Po rozpatrzeniu odwołania J. R. i Z. N. Wojewoda decyzją z dnia 27 września 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 758/10, który, przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, zobowiązał go do przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia okoliczności, czy odszkodowanie zostało wypłacone oraz oceny zasadności waloryzacji. Skargę kasacyjną Wojewody od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1297/11.

W dniu 21 grudnia 2010 r. zmarł Z. N., a jego spadkobiercami zostali: M. N., I. N., E. N. i Z. N..

Decyzją z dnia 21 marca 2013 r., znak [...], wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 14 maja 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z powodu niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji pismami z dnia 26 lutego 2014 r. wystąpił do Archiwum Państwowego, Sądu Rejonowego [...], Sądu Rejonowego w O., Sądu Rejonowego [...], Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Centrum Personalizacji Dokumentów Wydziału Udostępnienia Danych, Urzędu Miasta [...] Wydziału Spraw Obywatelskich, Urzędu Stanu Cywilnego [...], Urzędu Miejskiego w [...], Urzędu Stanu Cywilnego w J. L., Urzędu Stanu Cywilnego w [...], Ewidencji Ludności Urzędu Miasta [...], Urzędu Stanu Cywilnego w L. w celu ustalenia danych o współwłaścicielach wywłaszczonej części nieruchomości. Zwrócił się również do prawdopodobnych spadkobierców z prośbą o przedłożenie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po współwłaścicielach wywłaszczonej nieruchomości.

W kwestii rozstrzygnięcia, czy ustalone odszkodowanie zostało wypłacone, Prezydent Miasta L. wezwał żyjące strony postępowania do złożenia wyjaśnień i przedłożenia posiadanych dokumentów, dotyczących wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania. W dniu 7 maja 2014 r. do organu pierwszej instancji zgłosił się S. B. M., syn S. i oświadczył, że w księgach hipotecznych "[...]" wpisany był jego ojciec S. M., a także, że zgodnie z jego wiedzą ojciec za wywłaszczoną nieruchomość otrzymał znikome odszkodowanie w wysokości ok. [...] zł. Natomiast w dniu 27 maja 2014 r. zgłosił się J. T. K., syn J. K. i oświadczył, że w latach 50-tych za wywłaszczoną nieruchomość została przyznana jego matce działka zamienna przy ul. [...] o powierzchni mniejszej o połowę niż wywłaszczona, a także, że nie pamięta, czy odszkodowanie zostało wypłacone i nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających wypłatę wyliczonego odszkodowania w kwocie ok. [...] zł. Przedłożył również oryginały dokumentów: orzeczenia o zamianie nieruchomości z dnia 24 lipca 1956 r. oraz plan działki budowlanej wydzielonej z nieruchomości przy ul. [...] w L., należącej do obszaru nieruchomości "[...]".

Realizując wskazania Wojewody, organ pierwszej instancji wystąpił do Archiwum Państwowego oraz do Sądu Rejonowego [...] o przesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów z ksiąg hipotecznych "[...]", które wskazałyby udziały poszczególnych współwłaścicieli nieruchomości oraz do Sądu Rejonowego w [...] z pytaniem, czy w latach 50-tych XX w. zakładano depozyt na odszkodowanie należne M. N..

Archiwum Państwowe w piśmie z dnia 14 stycznia 2016 r. poinformowało, że w księdze hipotecznej "[...]" nie natrafiono na wpisy potwierdzające posiadanie tej nieruchomości przez M. N. i innych wymienionych w wykazie Nr II. Ponadto wskazało, że nie posiada księgi hipotecznej "[...] [...]". Z kolei Sąd Rejonowy [...] przy piśmie z dnia 20 stycznia 2016 r. przesłał odpisy dokumentów z księgi hipotecznej "[...] [...]" i "[...] [...]". Ponadto Archiwum Sądu Rejonowego [...] w piśmie z dnia 9 lutego 2016 r. poinformowało, że w latach 1953 - 1960 nie toczyło się postępowanie o wpłatę do depozytu odszkodowania ustalonego na rzecz M. N..

W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji decyzją z dnia 23 marca 2016 r., znak: [...] orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. z dnia 26 listopada 1951 r. Organ podniósł przede wszystkim zarzut przedawnienia roszczenia odszkodowawczego z art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Wskazał również, że ustalenia faktyczne nie dostarczyły podstaw, aby sądzić, że nie doszło do wypłaty M. N. odszkodowania ustalonego orzeczeniem z dnia z dnia 16 stycznia 1954 r.

Decyzją z dnia 12 września 2016 r., znak: [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania spadkobierców M. N.: J. R., M. N., I. N., Z. N. i E. N., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że w świetle art. 39 ust. 1 powołanego wyżej dekretu, mając na uwadze regułę wynikającą z art. 108 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. - Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz. U. Nr 34, poz. 311 ze zm.), roszczenie o wypłatę skarżącym zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość uległo przedawnieniu. Organ wyjaśnił, że stosownie do tego przepisu, bieg przedawnienia rozpoczął się od dnia, w którym uprawnieni mogli żądać zaspokojenia roszczenia, tj. od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości stało się ostateczne. Wojewoda stwierdził przy tym, że materiał sprawy na ustalenie tej daty nie pozwala, jednakże z materiałów archiwalnych nie wynika, aby któraś ze stron składała odwołanie od tego orzeczenia. Nie natrafiono również na orzeczenie organu wyższego stopnia w tej sprawie.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że o ile nie jest możliwe dokładne określenie, kiedy wskazane orzeczenie stało się ostateczne, to jednak nie ma podstaw, aby odmawiać mu waloru ostateczności. Organ podkreślił, że nie kwestionują tego również sami wnioskodawcy, przeciwnie, żądając wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania, potwierdzają ostateczność i wykonalność orzeczeń. Ostateczny charakter decyzji odszkodowawczej przyznał też NSA w wydanym w niniejszej sprawie w wyroku z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1297/11, w którym stwierdził, że: "wniosek skarżących dotyczy żądania wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego ostateczną decyzją o odszkodowaniu (...)".

Powołując się na treść art. 39 ust. 1 dekretu, według którego roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji oraz ust. 2 tego przepisu, zgodnie z którym przedawnienie następuje w każdym razie po upływie sześciu lat od tego dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne, organ odwoławczy uznał, że roszczenie skarżących o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przedawniło się, co uzasadnia umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.

Ponadto, zdaniem organu, nie ma wystarczających przesłanek, by uznać, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie zostało wypłacone.

W skardze na powyższą decyzję J. R. oraz M. N., I. N., E. N. i Z. N. zarzucili:

1) naruszenie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, tj. prawa do słusznego odszkodowania za wywłaszczenie oraz prawa do równej ochrony własności;

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie wnioskodawców uległo przedawnieniu w sytuacji, gdy poprzednikowi prawnemu wnioskodawców odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało przyznane, a wnioskodawcy domagają się tylko jego wypłaty w zwaloryzowanej wysokości;

3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 132 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji o umorzenie postępowania w mocy w sytuacji, gdy powołany przepis stanowi, że wysokość odszkodowania ustalona w drodze decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty;

4) naruszenie art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (w dacie wydania decyzji: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), tj. zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do władzy publicznej;

5) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 23 marca 2016 r. w sytuacji, gdy zarówno przepisy prawa, jak i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie dawały podstaw do wydania tego rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z dnia 23 marca 2016 r., znak: GD- [...]

W ocenie skarżących, art. 39 ust 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem wnioskodawcy nie dochodzą przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, lecz jego wypłaty. Wnioskodawcy nie zaprzeczyli, że odszkodowanie zostało przyznane, podnieśli natomiast, że nie zostało ono pobrane, gdyż M. N. ustaloną tytułem odszkodowania kwotę uważał za rażąco niską.

Skarżący zakwestionowali też ustalenie Wojewody, że ich poprzednikowi prawnemu odszkodowanie zostało wypłacone, skoro w dokumentach archiwalnych brak jest dowodu jego wypłaty. Zdaniem skarżących, z żadnego przepisu prawa nie wynika "domniemanie wypłaty", którym organ administracji publicznej byłby związany. W ich ocenie, to nie w [...] Bank [...] S.A., ani w placówce Poczty Polskiej winny znajdować się dowody wypłaty (pobrania) odszkodowania, lecz w siedzibie organu przyznającego to odszkodowanie. Skarżący uznali ponadto, że dowodem na wypłatę odszkodowania poprzednikowi prawnemu wnioskodawców nie mogą być oświadczenia spadkobierców S. M. oraz J. K., ponieważ skarżący dochodzą wypłaty odszkodowania przyznanego M. N., a nie innym współwłaścicielom wywłaszczonej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia 26 listopada 1951 r., znak: SA. [...], wywłaszczono na rzecz Okręgowej Dyrekcji Budowy O. Robotniczych w W. na cele budownictwa mieszkaniowego część nieruchomości o powierzchni 1,5 ha, zapisanej w księgach wieczystych pod nazwą: "[...] [...]" i "[...] U", stanowiącej własność m. in. M. N..

Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz M. N. i innych jej współwłaścicieli zostało ustalone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia 16 stycznia 1954 r. na kwotę [...]zł, na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31, dalej zwanego dekretem).

Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym na dzień rozpoznawania wniosku skarżących, tryb i przesłanki ustalenia wysokości oraz ewentualnej wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania regulowały przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782, zwanej dalej u.g.n.). W myśl art. 132 ust. 3 u.g.n., wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania.

Norma zawarta w art. 132 ust. 3 u.g.n. ma także zastosowanie do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach, a więc także przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, o ile nie zostało ono wypłacone byłemu właścicielowi, bądź złożone do depozytu sądowego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2011 r., II SA/Po 506/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 października 2013 r., II SA/Kr 826/13, CBOSA).

W niniejszej sprawie roszczenie spadkobierców M. N. o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest jednak bezprzedmiotowe z uwagi na upływ terminu przedawnienia.

W myśl art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, obowiązującego w dacie wywłaszczenia nieruchomości, roszczenie odszkodowawcze przedawnia się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji (ust. 1). Termin ten jest terminem prawa materialnego, który nie może zostać przedłużony ani przywrócony.

Spadkobiercy M. N. złożyli wniosek o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość dopiero w dniu 22 września 2008 r. Mimo braku możliwości dokładnego określenia daty uzyskania przez orzeczenie o wywłaszczeniu przymiotu orzeczenia ostatecznego, z niewadliwych ustaleń organów obu instancji wynika, że trzyletni termin na złożenie tego wniosku upłynął najpóźniej około połowy grudnia 1954 r. (sześcioletni termin z art. 39 ust. 2 dekretu, wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie ma w sprawie zastosowania, ponieważ nie było w toku postępowania wywłaszczeniowego sporu co do własności wywłaszczanej nieruchomości).

Ponadto, co znamienne, spadkobiercy zmarłego dnia 12 sierpnia 1955 r. M. N. w okresie 53 lat, które upłynęły od daty jego śmierci do daty wystąpienia z wnioskiem, nigdy nie podnosili zarzutu niewypłacenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Upływ terminu przedawnienia roszczenia powoduje, że stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, stąd postępowanie wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (por. B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 26 sierpnia 1999 r., V SA 708/99, OSP 2000 r., nr 9, poz. 134; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I OSK 1572/10, CBOSA).

Nie można podzielić stanowiska skarżących, że art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych nie ma zastosowania wówczas, gdy odszkodowanie zostało wprawdzie przyznane, ale nie wypłacone. W pojęciu roszczenia odszkodowawczego, o którym mowa w powołanym przepisie, mieści się bowiem nie tylko roszczenie o ustalenie odszkodowania, ale również o jego wypłatę (por. F. Zoll, Prawo cywilne w zarysie. Część ogólna, Kraków 1946, s. 86).

Niezasadne są zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 21 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, tj. prawa do słusznego odszkodowania za wywłaszczenie oraz prawa do równej ochrony własności, naruszenia art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie wnioskodawców uległo przedawnieniu, a także naruszenia art. 132 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie.

Niezależnie od powyższego, nie ma wystarczających przesłanek, by uznać, że ustalone odszkodowanie nie zostało M. N. wypłacone.

Nie ulega wątpliwości, że w sprawie brak jest dowodu z dokumentów potwierdzającego wprost zapłatę na rzecz M. N. odszkodowania, a w szczególności brak jest dowodu w postaci potwierdzenia przelewu lub dokumentu pocztowego.

Organy, podejmując próbę ustalenia tej kwestii, uzyskały pismo z dnia 13 lutego 2015 r., w którym [...] Bank [...] S.A. informuje, że brak jest dokumentów dotyczących operacji wykonanych w latach 50-tych ubiegłego wieku. Dokumentacja księgowa z tego okresu uległa bowiem zniszczeniu (tzw. brakowaniu) za zgodą właściwej terytorialnie jednostki organizacyjnej Archiwum Państwowego, przy czym okres jej przechowywania, według obowiązujących przepisów, wynosił 5 lat.

Z kolei z informacji uzyskanych przez organ pierwszej instancji od Poczty Polskiej S.A. wynika, że w zasobach archiwum Poczty Polskiej przechowywane są dokumenty przekazowe za okres od stycznia 2009 r., gdyż okres przechowywania dokumentów przekazowych wynosi 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą.

Jak wynika z powyższego, krótki okres przechowywania dokumentów bankowych i przekazów pocztowych nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, czy odszkodowanie należne M. N. zostało doręczone przekazem pocztowym, bądź wypłacone przez Bank [...].

W takiej sytuacji należało ustalić tę okoliczność w oparciu o wszelkie dostępne materiały dowodowe, w tym dokumentację archiwalną postępowania wywłaszczeniowego zakończonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia 26 listopada 1951 r., co organy obu instancji wykonały, dając temu wyraz w uzasadnieniach rozstrzygnięć.

Analiza tej dokumentacji dawała wystarczające przesłanki do uznania, że poprzednikowi prawnemu skarżących wypłacono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, co zasadnie stwierdził Wojewoda.

Organ ten zgromadził kompletny materiał dowodowy, ustalił stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny oraz dokonał prawidłowej subsumpcji przepisów prawa materialnego. Należycie wobec tego wywiązał się z obowiązków nałożonych przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W tym też zakresie podniesione w skardze zarzuty naruszenia tych przepisów, a w konsekwencji również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., nie zasługują na uwzględnienie.

Nie sposób uznać, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie zostało M. N. wypłacone. Przede wszystkim, Archiwum Sądu Rejonowego [...] w piśmie z dnia 9 lutego 2016 r. poinformowało, że w latach 1953 - 1960 nie toczyło się postępowanie o wpłatę do depozytu odszkodowania ustalonego na rzecz M. N.. Tymczasem złożenie odszkodowania do depozytu sądowego następowało wówczas, gdy osoba uprawniona odmawiała przyjęcia odszkodowania, albo jeżeli wypłata odszkodowania osobie uprawnionej natrafiała na przeszkody prawne. Oznacza to, że wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, nie miała miejsca w sprawie wywłaszczenia sytuacja odmowy przyjęcia odszkodowania.

Ponadto, w aktach zamieszczone są oświadczenia spadkobierców S. M. i J. K. - współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości, z których to oświadczeń wynika, że ich poprzednicy prawni otrzymali odszkodowania za tę nieruchomość. S. B. M., syn S. , oświadczył, że ojciec za wywłaszczoną nieruchomość otrzymał znikome odszkodowanie w wysokości ok. [...] zł, J. T. K., syn J. K., oświadczył, że w latach 50-tych za wywłaszczoną nieruchomość została przyznana jego matce działka zamienna przy ul. [...] o powierzchni mniejszej o połowę niż wywłaszczona, na potwierdzenie czego przedłożył oryginały dokumentów: orzeczenia o zamianie nieruchomości z dnia 24 lipca 1956 r. oraz plan działki budowlanej wydzielonej z nieruchomości przy ul. [...] w L., należącej do obszaru nieruchomości "[...] [...]".

Okoliczności te wprawdzie nie potwierdzają wprost, że odszkodowanie zostało wypłacone poprzednikowi prawnemu skarżących M. N., jednak są istotnym dowodem na to, że roszczenia odszkodowawcze z tytułu wywłaszczenia objętej niniejszym postępowaniem nieruchomości były przez państwo realizowane. Materiał dowodowy sprawy nie potwierdza ponadto wystąpienia jakichkolwiek okoliczności prawnych, czy faktycznych, które stanowiłyby przeszkodę dla wypłaty M. N. ustalonego odszkodowania.

Przedstawione okoliczności przemawiają za tym, że doszło do wypłaty odszkodowania, czego skarżącym nie udało się skutecznie zakwestionować.

Nie można zarzucić organom administracji niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy w sytuacji, gdy pomimo dołożenia daleko idących starań, nie były w stanie uzyskać bezpośredniego dowodu z dokumentu księgowego lub bankowego potwierdzającego wypłatę przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W przypadku bowiem, gdy tego rodzaju dokumentacja jest przechowywana tylko przez okres przewidziany stosownymi przepisami, a po jego upływie podlega zniszczeniu, nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę. Takie założenie stwarzałoby bowiem potencjalną możliwość wszystkim byłym właścicielom wywłaszczonych nieruchomości oraz ich prawnym następcom do występowania o ponowną wypłatę odszkodowań po upływie ustawowego okresu obowiązku przechowywania dokumentacji księgowej (bankowej) i zniszczeniu dowodów wypłaty (wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 kwietnia 2015 r., II SA/Lu 568/14 i z dnia 16 grudnia 2015 r., II SA/Lu 272/15).

W konsekwencji przyjąć należy, że rozstrzygające niniejszą sprawę organy administracyjne, pomimo znacznego upływu czasu od daty zakończenia postępowania wywłaszczeniowego, który to odstęp czasowy spowodował obiektywne trudności w zebraniu pełnego materiału dowodowego w sprawie, wykazały, że należne odszkodowanie zostało wypłacone poprzednikowi prawnemu skarżących, w wyniku czego Skarb Państwa jako dłużnik zwolnił się z powstałego zobowiązania. Mając na uwadze powyższe, także żądanie waloryzacji odszkodowania jest w przedmiotowej sprawie bezprzedmiotowe. Waloryzacja oznacza bowiem przerachowanie wysokości odszkodowania. Waloryzacja dotyczy okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania, a datą wypłaty tego odszkodowania (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2011 r., I OSK 621/10, CBOSA).

Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz.718 ze zm.).