Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1283/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2007 r. sprawy ze skargi A. B., E. N., A.R., A. V., J. V. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia nieruchomości ziemskiej na podstawie dekretu o reformie rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz A. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. B., E. N., A. R., A. V. oraz J. V. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2005r. nr [...], którą umorzono postępowanie wywołane wnioskiem ww. osób o wydanie decyzji stwierdzającej, że część nieruchomości ziemskiej "[...]" położona w W. w dzielnicy W., stanowiąca obecnie działkę ew. nr [...] z obrębu [...] objęta księgą wieczystą KW Nr [...], nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r, Nr 3, poz. 13), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że nieruchomość ziemska "[...]" została przejęta na rzecz Skarbu Państwa z mocy samego prawa na podstawie art. 2 ust.1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Na cele reformy rolnej na podstawie tego przepisu przejęciu podlegały nieruchomości stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych i prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Nieruchomość "[...]" spełniała warunki do przejęcia jej przez Państwo na podstawie przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Przepisy wykonawcze do tego dekretu - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz.U Nr 10, poz. 51 ze zm.), przewidziały możliwość złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o uznanie, że nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Sygn. akt IV SA/Wa 1283/07

Zestawienie jednak treści § 5 z § 6 tego rozporządzenia wskazuje, że decyzja przewidziana w § 5 dotyczyć może wyłącznie podpadania pod działanie dekretu nieruchomości ziemskiej w odniesieniu do powierzchni gruntów, jaki ona obejmuje. W związku z powyższym organ uznał, iż przewidziana w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku decyzja może wyłącznie rozstrzygać o tym czy nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu z uwagi na wielkość jej areału, w tym użytków rolnych - nie może natomiast dotyczyć jedynie części nieruchomości.

Złożony w niniejszej sprawie wniosek o ustalenie, że wymieniona w nim część nieruchomości nie wchodziła w skład majątku ziemskiego podlegającego działaniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej i nie mogła być przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów tego dekretu, jest zdaniem organu naczelnego, żądaniem rozstrzygnięcia sporu o prawa rzeczowe do wskazanej we wniosku części nieruchomości, a zatem sporu cywilnego. Zgodnie z dyspozycją art. 2 § 1 i art. 3 k.p.c. do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych lub Sądu Najwyższego, a także jeżeli przepisy szczególne nie przekazują ich do właściwości innych organów.

Organ naczelny podkreślił, iż zgodnie z § 5 rozporządzenia, przewidziano drogę postępowania administracyjnego dla rozstrzygania o prawach rzeczowych (własności) do nieruchomości ziemskich w zakresie objęcia ich działaniem art. 2 ust. 1 lit e dekretu z uwagi na wielkość powierzchni majątku ziemskiego. Brak jest jednak podstaw do stosowania tego przepisu do rozstrzygania o innych sporach dotyczących praw rzeczowych, w tym do ustalania, że dana nieruchomość z uwagi na swój charakter jest wyłączona z przejęcia.

W związku z powyższym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie wywołane wnioskiem następców prawnych byłego właściciela nieruchomości o stwierdzenie, że część nieruchomości ziemskiej nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit e, ponieważ organ administracji nie mógł wydać rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wnieśli A. B., E. N., A. R., A. V.

Sygn. akt IV SA/Wa 1283/07

oraz J. V. podnosząc zarzut naruszenia § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez jego niewłaściwe zastosowania i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, poprzez przyjęcie, że powyższy przepis nie daje podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w innych sprawach, niż rozstrzygnięcia o prawach rzeczowych (własności) do nieruchomości ziemskich w zakresie objęcia ich działaniem art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej uwagi na wielkość powierzchni majątku ziemskiego. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art. 2 ust.1 lit. e) oraz ust. 2 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez błędną jego wykładnię i błędne przyjęcie, że działaniu dekretu podlegały wszystkie nieruchomości spełniające warunki dotyczące ich areału. Skarżący podnieśli, że decyzje organów obu instancji stoją w sprzeczności z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ponieważ organy nie dokonały żadnych ustaleń czy przedmiotowa część nieruchomości była funkcjonalnie związana z pozostałą częścią majątku ziemskiego. Zarzucili także błędną interpretację art. 2 ust. 1 dekretu przez stwierdzenie, że wszelkie nieruchomości spełniające warunki dotyczące areału określone w powyższym przepisie przechodziły z mocy samego prawa na własność Skarbu Państwa niezależnie od ich przeznaczenia. Zarzucili niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności poprzez zaniechanie ustalenia, czy objęte wnioskiem grunty były lub mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej, przez rolników małorolnych i czy nadawały się do "nadziałów". Zarzucili także naruszenie przepisów postępowania - art. 107 § 3 kpa, poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia, niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięcia organów administracji, naruszenie art. 6, 7 , 8 kpa polegające na pominięciu powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Sygn. akt IV SA/Wa 1283/07

Wyrokiem z dnia 2 marca 2006 r. (sygn. akt IV S.A./Wa 2219/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę na powyższą decyzję oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że zarówno w samym dekrecie z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej jak i w przepisach wykonawczych nie ma uregulowań, które uzależniałyby przejście na własność Skarbu Państwa wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu nieruchomości ziemskich, od wydania aktów stosowania prawa o charakterze konstytutywnym. Brak jest również uregulowań, które odraczałyby skutek przejścia na własność Skarbu Państwa tych nieruchomości ziemskich w czasie. Dekret z datą jego wejścia w życie, w zakresie nieruchomości ziemskich wymienionych w jego art. 2 ust. 1 lit. e) wywoływał skutki rzeczowe w zakresie przejścia na własność Państwa tych nieruchomości ex legę. Zaistnienie skutków rzeczowych tego uregulowania w postaci przejścia majątków ziemskich na własność państwa nie było uzależnione ani od wystawienia zaświadczenia wojewódzkiego urzędu ziemskiego stwierdzającego, że nieruchomość jest przeznaczona na cele reformy rolnej, ani od dokonania na jego podstawie wpisu w księdze wieczystej na zasadach określonych w art.1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej /Dz.U. Nr 39, poz.233 ze zm./.

Przepisy wykonawcze do tego dekretu - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. w jego § 6 przewidziały dopuszczalność złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o uznanie, że nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Wniosek taki w myśl § 5 tego rozporządzenia był rozpoznawany w postępowaniu administracyjnym i rozstrzygnięcie o tym, czy nieruchomość podpada pod działanie dekretu o reformie rolnej zapadało w formie decyzji administracyjnej, od której przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia. Samo złożenie wniosku przewidzianego w § 6 omawianego rozporządzenia nie zawieszało skutku w postaci przejścia na własność Skarbu Państwa nieruchomości, jak też nie stanowiło przeszkody ani w wystawieniu zaświadczenia stwierdzającego, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej, ani dokonania na jego podstawie odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej. Dopiero wydanie ostatecznej decyzji stwierdzającej, że nieruchomość ziemska nie podpada pod działanie przepisu art. 2

Sygn. akt IV SA/Wa 1283/07

ust. 1 lit. e) dekretu powodowało skutki rzeczowe wobec Skarbu Państwa i stanowiło podstawę do wykreślenie Skarbu Państwa z księgi wieczystej, o ile został wpisany.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia na wniosek strony, organ administracji mógł orzec o tym czy "dana nieruchomość" podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, który statuował przejście na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich, przyjmując jako kryterium tego przejścia wielkość jej areału, w tym wielkość użytków rolnych. Wprawdzie w § 5 rozporządzenia jest mowa o orzekaniu "w sprawach czy dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e)" dekretu, co mogłoby sugerować, że przepis ten dozwala również na rozstrzyganie o tym czy określona część majątku ziemskiego nie podpada pod działanie dekretu, z uwagi na swój charakter, czy społeczno-gospodarcze przeznaczenie to jednak zestawienie treści tego uregulowania z § 6 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, zdaniem Sądu I instancji, że decyzja przewidziana w § 5 może dotyczyć wyłącznie podpadania pod działanie dekretu nieruchomości ziemskiej w odniesieniu do powierzchni gruntów, jaki ona obejmuje.

Pierwszy z wymienionych przepisów nakłada na stronę, składającą wniosek wszczynający postępowanie, obowiązek przedłożenia dowodów stwierdzających dokładny obszar nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, z czego wynika, że przedmiotem postępowania może być wyłącznie orzeczenie o tym czy nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 pkt e) dekretu z uwagi na wielkość powierzchni gruntów składających się na ten majątek ziemski. § 6 posługuje się również określeniem "dana nieruchomość", jaki zawiera § 5 rozporządzenia, jednak zestawienie treści obu tych uregulowań i odniesienie ich do treści art. 2 ust 1 lit. e) dekretu prowadzi do wniosku, że sformułowanie "dana nieruchomość" oznacza nieruchomość ziemską objętą wnioskiem o stwierdzenie, że nie podpada ona pod działanie dekretu z uwagi na jej areał gruntów.

Kierując się taką wykładnią omawianych przepisów Sąd I instancji przyjął, że przewidziana w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r decyzja może wyłącznie rozstrzygać o tym czy nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z uwagi na wielkość jej areału, w tym użytków rolnych, a złożony w sprawie wniosek o ustalenie, że wymieniona w nim nieruchomość (z uwagi na swój charakter) nie wchodziła w skład majątku ziemskiego podlegającego działaniu dekretu o reformie rolnej i nie mogła być przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów tego dekretu, jest żądaniem

Sygn. akt IV SA/Wa 1283/07

rozstrzygnięcia sporu o prawa rzeczowe do wskazanej we wniosku nieruchomości, a zatem sporu cywilnego. Zgodnie z art. 2 § 1 i 3 kpc do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych lub Sądu Najwyższego, a także, jeżeli przepisy szczególne nie przekazują ich do właściwości innych organów.

W § 5 rozporządzenia przewidziano drogę postępowania administracyjnego dla rozstrzygania o prawach rzeczowych /własności/ do nieruchomość ziemskich w zakresie objęcia ich działaniem art. 2 ust 1 lit. e) dekretu z uwagi na wielkość powierzchni majątku ziemskiego. W ocenie Sądu I Instancji brak jest podstaw do stosowania tego przepisu do rozstrzygania o innych sporach dotyczących praw rzeczowych, w tym do ustalania, że dana nieruchomość z uwagi na swój charakter nie jest nieruchomością ziemską i nie stanowi jej części składowej. Nie oznacza to, że w ogóle jest wyłączone dochodzenie roszczeń z tytułu prawa własności do tych nieruchomości, które nie miały charakteru nieruchomości ziemskich, a które w powołaniu na uregulowania dekretu, w tym art. 2 ust.1 lit. e) zostały faktycznie przejęte przez państwo, bowiem ani dekret, ani wydane na jego postawie przepisy wykonawcze, nie wykluczyły dochodzenia tych roszczeń o charakterze cywilnych na właściwej dla nich drodze, to jest w postępowaniu przed sądem powszechnym czy to w powództwie o uzgodnienie treści wpisu w księdze wieczystej, czy w powództwie windykacyjnym czy też w powództwie o ustalenie prawa.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sąd Administracyjnego wnieśli A. B., E. N., A. R., A. V. oraz J. V., reprezentowani przez pełnomocnika, zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie z uwagi na błędne przyjęcie, że wniosek o ustalenie, że wymieniona w nim nieruchomość z uwagi na swój charakter nie była nieruchomością ziemską w rozumieniu dekretu rolnego, a zatem nie wchodziła w skład majątku ziemskiego podlegającego działaniu tegoż dekretu, nie podlega rozpoznaniu na drodze administracyjnej, podczas gdy stanowisko takie jest sprzeczne z treścią § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r, ponadto nierozpoznanie istoty sprawy poprzez zaniechanie ustosunkowania się do licznych

6

Sygn. akt IV SA/Wa 1283/07

zarzutów zawartych w skardze. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie w szczególności § 5 w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, iż przepis § 5 rozporządzenia nie daje podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w innych sprawach aniżeli rozstrzygnięcia o prawach rzeczowych do nieruchomości ziemskich w zakresie objęcia ich działaniem art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z uwagi na wielkość powierzchni majątku ziemskiego, a w związku z tym nie jest możliwe w trybie § 5 rozporządzenia ustalenie przez organ administracji, że dana nieruchomość nie jest nieruchomością ziemską z uwagi na swój charakter i nie stanowi części składowej majątku ziemskiego, zwłaszcza w świetle treści § 6 rozporządzenia, podczas, gdy przepis ten nakłada na wnioskodawcę nie tylko wskazanie areału ale także rodzaju użytków odnośnie nieruchomości objętej wnioskiem, naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e oraz art. 2 ust. 2 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez błędną jego wykładnię ignorującą orzecznictwo Naczelnego Sad Administracyjnego, polegającą na braku jakichkolwiek ustaleń w zakresie okoliczności, czy przedmiotowa nieruchomość nie będąca częścią majątku ziemskiego, albowiem nie znajdowały się na niej żadne urządzenia służące do produkcji rolnej, jak również nie zamieszkiwała w niej żadna służba folwarczna, naruszenie art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez błędną jego wykładnią i stwierdzenie, że wszystkie nieruchomości spełniające warunki dotyczące areału, określone w powyższym przepisie, przechodziły z mocy samego prawa na własność Skarbu Państwa, niezależnie od ich przeznaczenia, naruszenia art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wartości, wskutek jej niezastosowania, ponadto nieuwzględnienie jednolitego i utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2007 r. (sygn. akt I OSK 1013/06) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, iż zasadniczą kwestią było zbadanie, czy doszło do zastosowania przez Sąd I instancji błędnej wykładni § 5 w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w

Sygn. akt IV SA/Wa 1283/07

sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Oceniając tę kwestię NSA uznał, że Sąd I instancji odszedł od jednolitej od kilkunastu lat linii orzeczniczej, jaka ukształtowała się na tle § 5 i § 6 powołanego rozporządzenia. NSA w składzie siedmiu sędziów uchwałą z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. I OPS 2/06 wyraził pogląd prawny, zgodnie z którym przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano również, że z zestawienia brzmienia przepisów § 5 i § 6 rozporządzenia nie można wyprowadzić jednoznacznego wniosku, że § 5 dotyczyć może wyłącznie orzekania w odniesieniu do powierzchni gruntów jakie obejmuje dana nieruchomość. Obowiązek przedstawienia dowodów stwierdzających dokładny obszar danej nieruchomości " z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju" może przemawiać również i za tym, że chodzi o sprawdzenie oprócz norm obszarowych także i tego, czy dana nieruchomość stanowi nieruchomość ziemską o charakterze rolniczym nadającą się do przeznaczenia na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu, na co wskazywałby użyty tam zwrot "użytków każdego rodzaju". To pojęcie jest szersze, gdyż oprócz użytków rolnych mieszczą się w nim także inne tereny (grunty) np. nieużytki, rowy, stawy, drogi, place itp. W powyższej uchwale wskazano także, że gdyby w ramach postępowania wszczętego na podstawie § 5 rozporządzenia chodziło tylko o rozstrzygnięcie kwestii obszarowych, to w ust. 1 tego przepisu użyto by terminu "nieruchomość ziemska", gdyż w świetle art. 2 ust. 1 lit. e dekretu tylko taka nieruchomość mogła być przeznaczona na cele reformy rolnej. Użyty zatem w cyt. § 5 rozporządzenia wyraz "nieruchomość" bez przymiotnika ziemska, oznacza, że ustalenie charakteru tej nieruchomości należy do zakresu tego postępowania. Na tym tle NSA ocenił, że pogląd przedstawiony przez Sąd I instancji prowadziłby do dwutorowości orzekania w sprawach nieruchomości przejętych na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. O tym, czy dana nieruchomość odpowiada normom obszarowym określonym w punkcie e tego przepisu miałby orzekać organ administracji publicznej, natomiast o tym, czy jest to nieruchomość ziemska o charakterze

Sygn. akt IV SA/Wa 1283/07

rolniczym rozstrzygałby sąd powszechny. Takie stanowisko zdaniem NSA nie znajduje uzasadnienia zarówno w przepisach dekretu, jak i rozporządzenia.

Biorąc pod uwagę powyższe, NSA uznał za błędny pogląd WSA, iż § 5 w zw. z § 6 omawianego rozporządzenia nie mógł stanowić podstawy prawnej do rozpoznania przez organy administracji publicznej wniosku złożonego przez A. B., E. N., A. R., A. V. oraz J. V. o wydania decyzji stwierdzającej, że część nieruchomości ziemskiej "[...]" położona w W., stanowiąca obecnie działkę ew. nr [...] z obrębu [...] objęta księgą wieczystą KW Nr [...], nie miała charakteru "nieruchomości ziemskiej" i z tego względu nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe, przy czym jak przyjmuje się w judykaturze z określenia "związany jest wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa - porównaj J.P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2004 str. 268.

Rozpatrując ponownie sprawę na podstawie wyżej wymienionego kryterium, biorąc pod uwagę wykładnię prawa zaprezentowaną w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem zarówno materialnym , jak i procesowym stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy w postępowaniu prowadzonym na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1

Sygn. akt IV SA/Wa 1283/07

marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz.51) właściwa jest droga dochodzenia uprawnień przed organami administracji czy też przed sądem powszechnym. NSA w tym zakresie przedstawił jednoznaczne stanowisko, które niewątpliwie stanowi interpretację prawną § 5 powołanego wyżej rozporządzenia.. Zgodnie z tym poglądem ustalenie czy jakaś określona część nieruchomości ziemskiej nie miała takiego charakteru i w konsekwencji nie podpadała pod działanie dekretu, należy do kognicji organów administracji orzekających w tym przedmiocie w drodze decyzji administracyjnej.

Uznając zatem w ślad za powołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2007r., że właściwymi do prowadzenia postępowania o wydanie orzeczenia stwierdzającego, że część nieruchomości ziemskiej "[...]" położonej w W. w dzielnicy W., stanowiącej obecnie działkę ew. nr [...] z obrębu [...], nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, są organy administracji, umorzenie postępowania administracyjnego w powołaniu na właściwość sądów powszechnych naruszyło przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

O zwrocie kosztów, w pkt. II sentencji, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej wyżej ustawy.