Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 995/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1, ust. 2 w związku z art. 1a ust. 3, art. 7a ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 7d pkt 1, art.44 pkt 2, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. N. i R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata: 2010, 2011 i 2012 - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania A. N. R. O. T., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...].2012 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2010-2012.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że A. w latach 2010-2012 władała gruntami Skarbu Państwa położonymi na terenie gminy D. sklasyfikowanymi w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Tr". Do dnia 31.03.2011 r. powierzchnia tych gruntów stanowiła 62,72 ha, a od dnia 1.04.2011 r. (sprzedaż osobie fizycznej 18,74 ha) - 43,98 ha.

Skarżąca nie składała deklaracji podatkowych na podatek od nieruchomości na lata 2010-2012, pomimo obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej: "upol").

W związku z tym Wójt Gminy D., na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "op") określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 rok od gruntów pozostałych o pow. 627.200 m2 w kwocie 112.896 zł, za 2011 rok w kwocie 97.330 zł (w tym w kwocie 9.370 zł za trzy miesiące od gruntów pozostałych o pow. 187.400 m2 oraz w kwocie 87.960 zł od gruntów pozostałych o pow. 439.800 m2 ) oraz za 2012 r. od gruntów pozostałych o pow. 439.800 m2 w kwocie 109.950 zł

Ogółem podatek od nieruchomości za lata 2010-2012 stanowi kwotę 320.176 zł.

W odwołaniu pełnomocnik A. zarzucił, że grunty te nie powinny być objęte podatkiem od nieruchomości, lecz podatkiem rolnym z uwagi na ich faktyczny sposób użytkowania. Uzasadniał, że są to grunty użytków rolnych i nieużytków co najmniej od początku 2010 r., a klasyfikacja gruntów w ewidencji jest niezgodna z rzeczywistym stanem faktycznym, już od wydania decyzji z 1983 r., która stanowiła podstawę wpisu do ewidencji gruntów i budynków.

Argumentował, że zgodnie z art. 7d pkt 1 i art. 44 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm. – dalej: "upgik"), do zadań starosty należy prowadzenie ewidencji gruntów oraz jej aktualizacja. Pomimo upływu lat, organ nie dokonał aktualizacji i dopiero na wniosek A. z dnia 15.05.2012 r. o uchylenie decyzji Naczelnika Gminy D. z 1983 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne.

Pełnomocnik wniósł o powołanie biegłego z zakresu gleboznawczej klasyfikacji gruntów w celu udowodnienia, że grunty objęte decyzją co najmniej od początku 2010 r. faktycznie były wykorzystywane jako użytki rolne lub nieużytki. Uzasadniał, że w świetle regulacji art. 194 § 3 op można przeprowadzić dowód przeciwko dokumentowi urzędowemu jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym przedmiocie i dodatkowo podniósł, że z uwagi na położenie tych gruntów (pas przygraniczny wzdłuż rzeki Bug) Agencja ma ograniczone możliwości ich zbycia, a poniesienie znacznych wydatków w postaci bezzasadnie naliczonego podatku narazi na szkodę Skarb Państwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu sprawy nie podzieliło zarzutów i wniosków odwołania.

Uzasadniało, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy grunty, którymi włada A., sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Tr" - tereny różne są opodatkowane podatkiem od nieruchomości, czy podatkiem rolnym.

Kolegium wskazało na treść art. 21 ust. 1 upgik oraz orzecznictwo sądów administracyjnych i uzasadniało, że wypis z rejestru gruntów jest dokumentem urzędowym sporządzanym w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy i stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 194 op). Służy mu domniemanie prawdziwości. Dane zawarte w ewidencji gruntów są dla organu podatkowego wiążące, gdyż stanowią podstawę wymiaru podatków, a podatnik, który je kwestionuje powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie uzupełnionej pismem z dnia 21.01.2013 r. A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:

- art. 122 op poprzez wszczęcie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości dopiero w 2012 r. pomimo, że klasyfikacja przedmiotowych gruntów w ewidencji geodezyjnej nie uległa zmianie od 1983 r. i niezmienny jest również, co najmniej od 2010 r., sposób korzystania z nich przez A.;

- art. 122 op poprzez niepodjęcie działań w celu wyjaśnienia faktycznego przeznaczenia i wykorzystania gruntów;

- art. 194 § 3 op poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego przeciwko dokumentowi urzędowemu – ewidencji gruntów i budynków;

- art. 210 § 1 op poprzez brak wskazania w decyzji miejsca położenia i numerów działek gruntów – przedmiotu opodatkowania;

- art. 7a upol poprzez pominięcie danych zawartych w ewidencji podatkowej nieruchomości i przyjęcie, że jedynym urzędowym dokumentem dla wymiaru podatku jest ewidencja gruntów i budynków.

Zdaniem A. podniesiona w odwołaniu okoliczność wadliwego sklasyfikowania w ewidencji geodezyjnej gruntów objętych opodatkowaniem uprawdopodobniona została informacją o złożeniu do Starosty C. wniosku o uchylenie decyzji Naczelnika Gminy D. z dnia 16.05.1983r., będącej podstawą tej klasyfikacji. W związku z tym organ odwoławczy powinien ustalić z udziałem biegłego, czy dane zawarte w ewidencji gruntów w zakresie ich gleboznawczej klasyfikacji są zgodne z rzeczywistym przeznaczeniem i wykorzystaniem gruntów, tym bardziej, że wadliwość decyzji z dnia 16.05.1983r. jest skutkiem wydania jej bez wcześniejszego sporządzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Konieczność dokonania ustaleń faktycznych w tym zakresie potwierdza również, zdaniem A., informacja przekazana przez Wójta Gminy D. w dniu 15.01.2013 r., że zgodnie z obowiązującym do końca 2003 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy D. działki w obrębie Ś. i D. zlokalizowane były w obszarze "tereny łąk i pastwisk" oraz "tereny upraw polowych", a położone w obrębie T. – w obszarze "tereny wód otwartych" .

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy D. zgodne są z prawem i wydane zostały bez naruszenia przepisów podatkowych.

Dla rozstrzygnięcia spornej w sprawie kwestii, czy na A. ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w każdym z kolejnych lat objętych decyzją ocenić należało, czy grunty, którymi włada A. położone w miejscowościach Ś. (25,74 ha), D. (16,66 ha) i T. ( 1,58 ha, do 31.03.2011 r. 20,32 ha) sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako tereny różne, mogłyby stanowić przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym jako użytki rolne.

Jakie czynności i dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i zastosowania przepisów prawa materialnego przesądza treść tych przepisów.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 upol, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty z wyłączeniem wskazanych w ust. 2 i ust. 3 tego artykułu. Wyłączenie z opodatkowania gruntów wymienionych w ust. 3 art. 2 upol nie ma w sprawie zastosowania, a zgodnie z art. 2 ust. 2 upol w związku z art. 1a ust. 3 upol opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, przy czym są nimi grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Z powyższych przepisów oraz z art. 1 ust. 2 o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm. ) i art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym (Dz.U. 2002 r., Nr 200, poz. 1682 ze zm.) wynika natomiast, że klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów i budynków określająca rodzaj użytku gruntowego przesądza jakim podatkiem dany grunt jest opodatkowany.

Równocześnie, zgodnie z art. 21 ust. 1 upgik dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w tym zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy dotyczące rodzaju użytku gruntowego, stanowią podstawę wymiaru podatków. Prowadzona przez starostów ewidencja gruntów i budynków (art.22 ust. 1 upgik) jest więc środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 194 § 1 op, w zakresie ujawnionych w niej danych istotnych dla wymiaru podatków.

Nietrafny jest przy tym zarzut skargi, że równorzędnym dowodem identyfikującym przedmiot opodatkowania jest ewidencja podatkowa nieruchomości prowadzona przez organ podatkowe, gdyż zgodnie z art. 7a ust. 2 upol ma ona charakter wtórny w stosunku do ewidencji gruntów i budynków. Prowadzona przez organy podatkowe ewidencja zawiera bowiem dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania wynikające między innymi z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowość danych dotyczących rodzaju użytku gruntowego zawartych w ewidencji podatkowej uzależniona jest więc od ich zgodności z danymi zawartymi w ewidencji gruntów prowadzonej przez starostę, które stanowią podstawę wymiaru podatków (art. 21 ust. 1 pgik).

Wprawdzie A. nie sformułowała zarzutu naruszenia art. 188 op, jednakże w uzasadnieniu zawartych w skardze zarzutów naruszenia art. 122 i art. 194 § 3 op argumentowała, że odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntów uniemożliwiła dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zarzuty te są niezasadne.

Zgodnie z art. 122 op organ podatkowy w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ma obowiązek podjąć działania niezbędne do zrealizowania tego celu. Dowód z opinii biegłego jest niezbędny, jeżeli przepisy prawa podatkowego wymagają opinii biegłego (art. 197 § 2 i art. 3 pkt 1 op) lub może być niezbędny, jeżeli skomplikowany charakter stanu faktycznego sprawy wymaga wiadomości specjalnych – szczególnej wiedzy w zakresie faktów podlegających ocenie organu podatkowego (art. 197 § 1 op). Istotnym w sprawie faktem był rodzaj użytku gruntowego, a ustalenia i oceny co do tego faktu należą do kompetencji organu władzy publicznej jakim jest starosta. Ich efektem jest dokument urzędowy w postaci ewidencji gruntów zawierającej informację o rodzaju użytku gruntowego.

Wobec tego w postępowaniu podatkowym nie można było podważać oceny dokonanej przez inny organ administracji w odrębnym postępowaniu. Sąd podziela poglądy i stwierdzenia zawarte we wszystkich powołanych przez A. wyrokach sądów administracyjnych, a w szczególności pogląd, że w trybie art. 194 § 3 op można podważyć domniemanie prawidłowości danych z ewidencji gruntów i budynków o ile w sprawie da się sformułować zarzut przeciwko wiarygodności tego dokumentu , a więc gdy dowodowo wykazane zostanie istnienie innego dokumentu, który świadczy o wadliwości danych w ewidencji gruntów (II FSK 1475/07 – LEX 528073 oraz II FSK 2632/10 – LEX 1225422). Jednakże w niniejszej sprawie A. nie przedłożyła żadnego dowodu na istnienie innego dokumentu podważającego wiarygodność danych ewidencji gruntów określających rodzaj użytków gruntowych sklasyfikowanych jako tereny rożne oznaczone symbolem - Tr.

Z informacji podanych przez A. w odwołaniu i w skardze wynika jedynie, że tuż przed wszczęciem postępowania podatkowego złożyła wniosek do starosty c. o uchylenie decyzji z dnia 16.05.1983 r. w sprawie scalenia gruntów, jako wydanej bez sporządzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów i postępowanie to jest w toku.

Niezależnie od braku podstaw faktycznych do uwzględnienia przez Kolegium wniosku A. o powołanie biegłego, Sąd zauważa, że zgodnie z obowiązującym do dnia 28.11.2012 r. rozporządzeniem z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. Nr 19, poz. 97 ze zm. ) oraz art. 20 ust. 3 upgik, gleboznawczą klasyfikacją gruntów obejmuje się jedynie grunty rolne i leśne, a celem wnioskowanego dowodu miało być wykazanie rodzaju użytków gruntowych, a nie ich gleboznawczej klasyfikacji, nieistotnej w świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 210 § 1 op. Przepis ten w punktach 1-8 wskazuje niezbędne elementy jakie zawarte muszą być w piśmie, aby można było uznać je za decyzję podatkową. Obie wydane w sprawie decyzje zawierają te elementy. Decyzja wydana na podstawie art. 21 § 3 op określa wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na każdy rok podatkowy objęty postępowaniem, rozstrzyga więc istotę sprawy. Uzasadnienie faktyczne tej decyzji, co do którego Agencja formułuje zarzut niezupełności, wskazuje przedmiot opodatkowania - grunty położone na terenie gminy D., oznaczenie rodzaju użytku gruntowego i powierzchnie tych gruntów ustalone na podstawie ewidencji gruntów i budynków. Fakt, że w uzasadnieniu nie podano numerów ewidencyjnych działek gruntów oraz miejscowości, w których są położone nie mógł mieć wpływu na treść rozstrzygnięć i wynik sprawy, bowiem okoliczności te były i pozostają bezsporne, a w kontekście jedynego w sprawie dowodu – danych z ewidencji gruntów dotyczących przedmiotu opodatkowania – były oczywiste dla A. oraz organów podatkowych.

Nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 121 § 1 op. Zgodnie z tym przepisem postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Z uzasadnienia zarzutu zawartego w piśmie procesowym wnosić należy, że okolicznością podważającą zaufanie A. do Wójta Gminy D. jest fakt wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie określenia wysokości podatku należnego w 2010 r. dopiero w 2012 r. Organ nie mógł naruszyć powyższego przepisu, gdyż działał na podstawie przepisów prawa, a zgodnie z art. 70 § 1 i art. 208 § 1 op organ podatkowy mógł do końca 2015 r. wszcząć i prowadzić mógł postępowanie podatkowe za 2010 r., gdy A. nie zrealizowała ciążącego na niej obowiązku publicznoprawnego.

Jedynie w toku postępowania podatkowego organ, stosownie do art. 120 op w związku z art. 121 § 2 op, mógł udzielać A. informacji o pozostających w związku z postępowaniem przepisach prawa, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wgląd w akta sprawy.

A. jako państwowa osoba prawna władająca we własnym imieniu gruntami Skarbu Państwa powinna wykonywać obowiązki publicznoprawne związane z powierzonymi jej gruntami (art. 5 ust. 2 ustawy o Agencji Nieruchomości Rolnych – Dz.U.2012 r., poz. 1187), co oznacza obowiązek składania deklaracji podatkowych w ramach samoopodatkowania. Dopiero niewykonanie obowiązku powoduje konieczność wszczęcia postępowania podatkowego przez organ podatkowy.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.