Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 198/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 174 pkt 1 i 2, art. 183 par. 1 i 2, art. 190
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 38 ust. 6 i 7
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Aleksandra Larkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. Sp.k. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 664/17 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. Sp.k. w B. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za 2013 rok oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 2 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 664/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za 2013 r.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] maja 2013 r. A. Sp. z o.o. Sp. k. w B. (dalej: spółka, skarżąca) złożyła kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym zadeklarowała pakiet 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 301,58 ha.

Spółka składała kilkakrotnie korekty do tego wniosku, wycofując określone działki rolne. Dnia [...] kwietnia 2014 r. złożyła korektę do wniosku, wskazując na 284,51 ha jako powierzchnię wariantu 5.1.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik BP ARIMR decyzją z [...] września 2014 r. przyznał spółce płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013.

Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Podlaskiego Oddziału ARiMR w Łomży utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez spółkę a powierzchnią referencyjną. Zawyżenie powierzchni dotyczyło użytków rolnych uprawnionych do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej na działce rolnej: FB (z powierzchni zadeklarowanej 3,23 ha wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów powierzchnię 0,03 ha).

W zakresie płatności do Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków organy ustaliły, że powierzchnia deklarowana wynosi – 301,58 ha, powierzchnia deklarowana (po uwzględnieniu zmian do wniosku i wycofania części wniosku) - 285,65 ha, a uwzględniona kwalifikująca do płatności – 284,48 ha.

Organ odwoławczy uznał, że w roku 2013 spółka nie zachowała w gospodarstwie rolnym powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody, ponieważ wycofała obszar 1,14 ha z powierzchni podjętego zobowiązania w ramach pakietu 5 oraz obszar 2,68 ha.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że Kierownik BP ARiMR prawidłowo zastosował sankcję z § 38 ust. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. poz. 361 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), z uwagi na naruszenie § 4 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia.

Wyrokiem z 13 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 193/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że zostały wydane z naruszeniem § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wyrokiem z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2072/15, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku.

Zdaniem NSA, Sąd I instancji błędnie uznał, że wycofanie przez rolnika określonego obszaru z powierzchni podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego nie stanowi niezachowania zgłoszonej powierzchni trwałego użytku zielonego w rozumieniu § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeśli – z uwagi na położenie gospodarstwa na terenie parku narodowego i obszaru Natura 2000 – nie ma możliwości zmiany przeznaczenia i sposobu użytkowania gruntów stanowiących trwałe użytki zielone. W ocenie NSA, wycofanie (w wyniku korekty wniosku lub wycofania części wniosku) określonego obszaru stanowiącego trwały użytek zielony określony w obowiązującym planie działalności rolnośrodowiskowej, do którego w przyznano płatność rolnośrodowiskową, należy kwalifikować jako – określone w art. 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego – niezachowanie występującego w gospodarstwie rolnym i określonego w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałego użytku zielonego.

WSA w Białymstoku, ponownie rozpoznając sprawę, oddalił skargę spółki.

WSA stwierdził, że jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt II GSK 2072/15.

Uwzględniając wykładnię dokonaną w tym wyroku, WSA uznał, że ze względu na naruszenie § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, organy prawidłowo zastosowały § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Sąd I instancji uznał również, że uwzględnienia skargi nie uzasadniają również wskazywane przez autora skargi przypadki, w których organy miały zastosować odmienną wykładnię analizowanej sankcji. Zaskarżone rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a wiążącą wykładnię tego przepisu zaprezentował NSA.

W ocenie WSA niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawach płatności reguluje art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej ustawa o wspieraniu rozwoju), który ogranicza obowiązek organu do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. To na ubiegającym się o pomoc w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" spoczywa ciężar udowodnienia, że niezachowanie trwałych użytków zielonych, które występowały w gospodarstwie rolnym i określone były w planie działalności rolnośrodowiskowej, nie winno skutkować zastosowaniem sankcji z § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W przypadku pakietów, w których przyznaje się płatność do gruntów użytkowanych jako trwałe użytki zielone, sam fakt zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych należy uznać za równoznaczny z niewypełnieniem wymogu § 4 ust. 2 pkt 1, czyli niezachowaniem, skutkującym obowiązkiem nałożenia przez organ stosownej sankcji.

Sąd zauważył ponadto, że zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju, organ, przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Spółka żądania takiego nie złożyła.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

art. 3 § 1 i § 2 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c), art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, w konsekwencji zaakceptowania w procesie oceny legalności decyzji faktu, że organ, oparł swe rozstrzygnięcie na nieprawidłowo zinterpretowanych przepisach rozporządzenia, w sytuacji gdy do utraconych gruntów dokonano płatności jedynie przed datą ich utraty, a następnie zostały one wycofane z Planu działalności rolnośrodowiskowej, co nie powinno skutkować nałożeniem sankcji, w wyniku czego niesłusznie utrzymano w mocy wadliwe decyzje;

art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez akceptację dla naruszenia przez organ zasady swobodnej oceny dowodów/wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, w szczególności faktu, że do utraconych gruntów dokonano płatności jedynie przed datą ich utraty, co zgodnie z wykładnią, która wynika z obszernego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, m. in. z wyroków II GSK 758/14 z dnia 26 maja 2015, II GSK 646/14 z dnia 26 maja 2015 r., nie powinno skutkować nałożeniem sankcji, w wyniku czego niesłusznie utrzymano w mocy wadliwą decyzję i doszło do oddalenia skargi, zamiast jej uwzględnienia;

2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1) § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie, gdy do powierzchni użytków zielonych, których posiadanie rolnik utracił, kiedykolwiek w przeszłości przyznano płatność rolnośrodowiskową, podczas gdy wykładnia wyrażona w wyroku NSA w Warszawie II GSK 394/15 z dnia 19 lipca 2016 r., NSA II GSK 2918/14 z dnia 26 maja 2015, II GSK 758/14 z dnia 26 maja 2015, II GSK 646/14 z dnia 26 maja 2015 r. wskazuje, że warunek nieprzyznania płatności, obligujący organ do odstąpienia od 20-procentowej sankcji, należy odnosić do okresu już po utracie posiadania gruntów, a nie jakiegokolwiek okresu w przeszłości, w konsekwencji czego Sąd błędnie uznał, że organ prawidłowo zastosował sankcję z § 38 ust. 6, pomimo, że w sprawie spełnione były wszystkie przesłanki określone w hipotezie przepisu § 38 ust. 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wyłączające zastosowanie sankcji;

2) § 38 ust. 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie jedynie, w sytuacji gdy do powierzchni użytków zielonych, których posiadanie rolnik utracił, płatność rolnośrodowiskowa nie była przyznana kiedykolwiek w przeszłości, w tym przed utratą władztwa nad tymi gruntami, podczas gdy wykładnia wyrażona w wyrokach NSA w Warszawie II GSK 758/14 z dnia 26 maja 2015, II GSK 646/14 z dnia 26 maja 2015 r. wskazuje, że warunek nieprzyznania płatności, obligujący organ do odstąpienia od 20-procentowej sankcji, należy odnosić do okresu już po utracie posiadania gruntów, a nie jakiegokolwiek okresu w przeszłości, w konsekwencji czego sąd błędnie uznał, że organ prawidłowo zastosował sankcję z § 38 ust. 6, pomimo że w sprawie spełnione były przesłanki określone w hipotezie przepisu § 38 ust. 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wyłączające zastosowanie sankcji;

3) § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że przepis ten reguluje jedyne dopuszczalne przypadki wyłączenia gruntu z zobowiązania rolnośrodowiskowego i uniemożliwia wycofanie z zobowiązania trwałego użytku zielonego, którego posiadanie utracono, podczas gdy przepis ten zawierający katalog otwarty dopuszczonych przez prawodawcę sytuacji, dopuszcza także inne zmiany mogące wynikać z rozporządzenia, w tym w szczególności umożliwia zastosowanie § 38 ust. 7 rozporządzenia w sytuacji utraty posiadania trwałych użytków zielonych.

W uzasadnieniu przestawiono argumenty na poparcie zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna – wobec niedostrzeżenia przesłanek skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji – podlega rozpoznaniu w granicach sformułowanych zarzutów. Skarga ta - oparta na podstawie prawnej określonej w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – nie zasługuje ona uwzględnienie.

W sytuacji gdy zarzuty skargi kasacyjnej oparto na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a, zasadniczo w pierwszej kolejności rozważone powinny zostać przez sąd kasacyjny zarzuty o charakterze procesowym, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumbcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2008 r., II FSK 1787/06).

Jednakże analiza treści podniesionych przez skarżącą zarzutów o charakterze procesowym prowadzi do wniosku, że mają one charakter wtórny w stosunku do zarzucanych naruszeń w zakresie prawa materialnego. Zasadniczym bowiem uchybieniem, jakie autor skargi kasacyjnej dostrzega w zaskarżonym wyroku, jest dokonanie przez Sąd I instancji błędnej wykładni § 38 ust. 6 i 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenie przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przede wszystkim, że kwestia wykładni przepisów § 38 ust. 6 i 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego była już przedmiotem wypowiedzi NSA wyrażonej w wyroku z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2072/15. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wówczas, w jaki sposób należy interpretować ww. przepisy prawa. W uzasadnieniu wyroku wyraźnie i stanowczo zaznaczył, że wycofanie (w wyniku korekty wniosku lub wycofania części wniosku) określonego obszaru stanowiącego trwały użytek zielony określony w obowiązującym planie działalności rolnośrodowiskowej, do którego przyznano płatność rolnośrodowiskową, należy kwalifikować jako – określone w § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego – niezachowanie występującego w gospodarstwie rolnym i określonego w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałego użytku zielonego. Stwierdzenie to jednoznacznie wskazuje, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie wówczas orzekającym, w rozpoznawanej sprawie powinien być stosowany § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przepis ten reguluje konsekwencje uwzględnienia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny i uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części przy jednoczesnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Zdanie pierwsze tej normy prawnej adresowane jest do sądu, któremu sprawa została przekazana. Ratio legis tego unormowania sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone, co powoduje w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy. Zdanie drugie natomiast skierowane jest bezpośrednio do strony, która składa skargę kasacyjną po ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji. Oparcie skargi kasacyjnej – wbrew powyższemu zakazowi – na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną już w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny nie może wprawdzie spowodować odrzucenia wspomnianego środka odwoławczego w trybie art. 178 lub art. 180 p.p.s.a., gdyż badanie zgodności podstawy kasacyjnej z treścią wykładni zawartej w orzeczeniu sądu stanowi element merytorycznego rozpoznania sprawy. Jego wynikiem może jednak być – w razie dostrzeżenia zakazanej sprzeczności – oddalenie skargi kasacyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2006 r., I FSK 600/05, z 27 września 2007 r., II GSK 280/07).

Podkreślić należy, że rozpoznając skargę kasacyjną od ponownie wydanego orzeczenia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny jest również związany wykładnią prawa dokonaną we wcześniej wydanym kasacyjnym orzeczeniu. Związanie to wynika w sposób pośredni ze zdania drugiego tego przepisu, gdyż nie można oprzeć ponownej skargi kasacyjnej na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem sąd odwoławczy, rozpoznając skargę kasacyjną w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten sąd, w pierwszej kolejności zobowiązany jest ustalić, czy uzasadnienie wcześniejszego orzeczenia zawiera wykładnię prawa i jakich norm prawnych ona dotyczy. Następnie należy ocenić zarzuty skargi kasacyjnej przez pryzmat tej wykładni. Zarzuty ingerujące w ocenę prawną dokonaną we wcześniejszym orzeczeniu nie mogą być uwzględnione, nawet bez merytorycznej ich oceny. Wystarczy, że sąd drugiej instancji w pisemnych motywach rozstrzygnięcia powoła się na art. 190 in fine p.p.s.a. Nie ma wówczas potrzeby analizy trafności argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2017 r., I FSK 1584/16, z 1 września 2017 r., I FSK 1827/15).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. W związku z tym WSA, ponownie rozpoznając sprawę, nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. bez uwzględnienia brzmienia art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz art. 190 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05).

Sąd I instancji, wydając zaskarżony wyrok, związany był zatem, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2017 r. WSA nie miał całkowitej swobody przy wydawaniu orzeczenia i nie mógł rozpoznać sprawy w kierunku wskazanym przez skarżący kasacyjnie organ. Należy zauważyć, że Sąd I instancji, rozpoznając ponownie sprawę, może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1998 r. sygn. akt I PKN 226/98, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2008 r. sygn. akt I FPS 1/08). Sąd ten nie jest również związany tą wykładnią, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. Żadna z dwóch opisanych sytuacji nie występowała w rozpoznawanej sprawie.

W świetle regulacji zawartej w art. 190 p.p.s.a. obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten Sąd, jest najpierw ustalenie, czy uzasadnienie wcześniejszego orzeczenia zawiera wykładnię prawa i jakich norm prawnych ona dotyczy. Następnie Sąd drugiej instancji jest zobligowany do oceny zarzutów skargi kasacyjnej przez pryzmat tej wykładni. Jak już wyżej wskazano zarzuty ingerujące w ocenę prawną dokonaną we wcześniejszym orzeczeniu nie mogą być uwzględnione, nawet bez merytorycznej ich oceny, a tak należy kwalifikować zarzut naruszenia § 38 ust. 6 i 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione zagadnienia prawne związane ze stosowaniem art. 190 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy zastosował się do dyrektyw wynikających z art. 190 p.p.s.a. i stosownie do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2017 r., II GSK 2072/16, dokonał właściwej wykładni spornych przepisów § 38 ust. 6 i 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.