Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2602/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Piotr Przybysz(spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. K. B., reprezentowana przez adw. M. Z., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta Z. z dnia 6 grudnia 2013 r. o stwierdzenie nabycia przez Gminę Miasto Z. nieruchomości położonej w Z., zajętej pod fragment ulicy [...], stwierdził nabycie przez Gminę Miasto Z. z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod fragment ulicy[...].

Odwołanie od tej decyzji wniosła K. B., reprezentowana przez adw. M. Z., stwierdzając, że ma wątpliwości co do jej zgodności z prawem.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając sprawę organ drugiej instancji przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i zaznaczył, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie tego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego, braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

Minister Infrastruktury i Rozwoju podkreślił, że właścicielami przedmiotowej działki nr [...], z której wyodrębniono działkę [...], objętej księgą wieczystą nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. byli K. i J. B. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a więc działka ta nie była w tym dniu własnością Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Na mocy rozporządzenia Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych do kategorii dróg lokalnych miejskich na terenie województwa nowosądeckiego (Dz.Urz. Województwa Nowosądeckiego z 1995 r., Nr 12, poz. 54) ulica [...], znajdująca się na terenie [...], została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Na podstawie art. 103 ust. 2 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. ww. ciąg komunikacyjny stał się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą gminną.

Organ odwoławczy podkreślił, że potwierdzeniem tego, iż powyższa nieruchomość zajęta była pod drogę ul. [...], jest mapa z projektem podziału nieruchomości sporządzona przez geodetę uprawnionego W. K., legitymującego się uprawnieniami nr [...]. Powyższy dokument o charakterze geodezyjnym został przyjęty do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] października 2013 r. pod nr [...]. Na niniejszej mapie znajduje się informacja, że granice podziału nieruchomości ustalono według jej zajęcia pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r.

Na drodze tej sprawowane było również władztwo publiczne, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy kserokopia umowy Nr [...] zawartej w dniu [...] listopada 1995 r. pomiędzy [...] w zakresie zimowego oczyszczania dróg na terenie miasta Z.. Powyższa umowa została zawarta na sezon zimowy lat 1995-2000 obejmujący okres od dnia 5 listopada do dnia 25 marca. Z wykazu jezdni i chodników objętych zimowym utrzymaniem w ramach uzgodnionego ryczałtu, który stanowi załącznik nr 1 do ww. umowy, wynika, iż powyższymi czynnościami objęta była między innymi ulica [...].

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że skoro wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w przedmiotowej sprawie zostały spełnione, to Minister Infrastruktury i Rozwoju był obowiązany utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].

Na decyzję tę K. B., reprezentowana przez adw. M. Z., pismem z dnia 19 listopada 2014 r. wniosła przywołaną na wstępie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzja została zaskarżona w całości. W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 80 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia granic przestrzennych nieruchomości przejętej na drogę publiczną, w sposób wymagany przez powołane przepisy, co doprowadziło do oparcia decyzji o wybiórczy i niepełny materiał dowodowy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te, to: a) zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, b) władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz c) nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

Podkreślić trzeba, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.

Powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy dzieli zaś drogi publiczne na drogi krajowe, wojewódzkie, gminne i lokalne miejskie oraz zakładowe.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. sformułowanie - nieruchomości zajęte pod drogi publiczne - oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.

Zauważyć przy tym trzeba, że droga to nie tylko jezdnia, ale tzw. pas drogowy czyli wszystko to, co znajduje się w jej liniach rozgraniczających, a więc także chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki, rowy przeznaczone do powszechnego korzystania. Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych określając go jako urządzenie techniczne, stanowiące zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych.

Organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie uznały, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w powołanym wyżej art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., umożliwiające wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miejską Z. prawa własności nieruchomości, położonej w [...], zajętej pod drogę publiczną gminną - ul. [...].

Zaznaczyć zatem należy, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż właścicielami przedmiotowej działki nr [...], z której wyodrębniono działkę [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. byli K. i J. B. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Okoliczność powyższa nie budzi wątpliwości i nie jest przez strony w żaden sposób kwestionowana. Zgodzić się zatem trzeba z organami administracji publicznej, że w sprawie spełniona została, określona w art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, przesłanka braku przysługiwania w dniu 31 grudnia 1998 r. prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

Nie jest również kwestionowane to, że ulica [...] jest drogą publiczną. Droga ta na mocy rozporządzenia Wojewody [...] w sprawie zaliczenia dróg publicznych do kategorii dróg lokalnych miejskich na terenie województwa nowosądeckiego (Dz.Urz. Województwa Nowosądeckiego z 1995 r., Nr 12, poz. 54) została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, a następnie na podstawie art. 103 ust. 2 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą gminną.

Przesłanki faktycznej zajętości w sprawie dowodzi mapa z projektem podziału nieruchomości, wpisana do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] października 2013 r. Stanowi ona dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a zatem dowodzi tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument ten posiada szczególną moc dowodową i korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Zaznaczyć należy, że choć mapa została sporządzona po 1999r., to jednak ustalenia poczynione w jej oparciu nie zostały podważone żadnym dokumentem, dowodem, który przewidywałby inny przebieg ul. [...] w dacie 31 grudnia 1998 r. Mapa ta zawiera adnotację, że obrazuje stan zajęcia nieruchomości pod drogę według stanu z dnia 31 grudnia 1998 r. Dokumentacja takiego rodzaju ma charakter dokumentu urzędowego, wskazującego przestrzenne granice zajęcia działki pod drogę publiczną i nie można uznać, że nie zawiera informacji o zajęciu działki w dniu 31 grudnia 1998 r. (por. wyrok NSA z 10 października 2014 r., I OSK 472/13 – CBOSA).

Także ze znajdującej się w aktach dokumentacji w postaci kserokopii umowy Nr [...] zawartej w dniu [...] listopada 1995 r. na sezon zimowy lat 1995-2000 pomiędzy [...] w zakresie zimowego oczyszczania dróg na terenie miasta Z., wynika, że droga ta objęta była zimowym utrzymaniem.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w sytuacji braku przeciwdowodów przedłożenie dokumentu w postaci kopii umowy Nr [...] zawartej w dniu [..] listopada 1995 r., obrazującej sprawowanie zarządu w odniesieniu do ulicy [...], przemawia jednocześnie za koniecznością przyjęcia jego wykonywania, także w odniesieniu do spornej części drogi, w postaci działki nr [...].

A zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wbrew stanowisku Skarżącej pozwala na przyjęcie zajęcia działki nr [...] pod drogę publiczną, jak również władztwa publicznoprawnego w stosunku do niej w dniu 31 grudnia 1998 r.

W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez Skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.