Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 865/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Magdalena Wieczorek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2004 r. sprawy ze skargi S. K. na Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2000 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę i utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] czerwca 2000 roku 2. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz S. K. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 865/04

UZASADNIENIE

Uchwałą o nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] czerwca 2000r. na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 i art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zmianami ) i odmówiono S. K., zwanemu dalej skarżącym, wpisania na listę aplikantów radcowskich I roku 2000/2001. W uzasadnieniu stwierdzono, że skarżący w wyniku przeprowadzonego egzaminu konkursowego uzyskał 104 punkty, podczas gdy Rada OIRP w [...] przyjęła, że dla wpisu na listę aplikantów wymagane było uzyskanie co najmniej 129 punktów.

Odwołanie od uchwały OIRP w [...] złożył do Krajowej Rady Radców Prawnych S. K. wnosząc o uchylenie podjętej przez OIRP w [...] uchwały. Skarżący stwierdził, że jego zdaniem przepisy art. 33 ust. 1 i 2 i art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o radcach prawnych oraz regulamin postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich ustalający zasady konkursu na aplikację przyjęty uchwałą Prezydium KRRP Nr [...] z dnia [...] marca 1998r., na podstawie którego Rada OIRP w [...] podjęła uchwałę o odmowie wpisania skarżącego na listę aplikantów radcowskich są sprzeczne z art. 65 i art. 17 Konstytucji RP. W szczególności stosowanie limitu miejsc na aplikację, o którym mowa w § 20 i 244 Regulaminu wykracza poza sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu w granicach interesu publicznego i chroni interes samych zainteresowanych poprzez możliwość określania liczby przyszłych konkurentów.

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2000r. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Jak stwierdzono w uzasadnieniu, konkurs przeprowadzony został zgodnie z §§ 22 – 252 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich, wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych. Zwrócono uwagę, że w odwołaniu nie podniesiono zarzutów co do prawidłowości postępowania kwalifikacyjnego, mogących mieć wpływ na ocenę kandydata skutkującą wpisanie na listę aplikantów radcowskich. Za bezpodstawny Rada uznała zarzut stosowania limitu miejsc, bowiem o niewpisaniu skarżącego na listę aplikantów zdecydowała uzyskana przez niego zbyt mała liczba punktów.

S. K. zaskarżył uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych Nr [...] z dnia [...] października 2000r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Rozstrzygnięciu zarzucił, iż wydane zostało z naruszeniem prawa na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, który to przepis narusza Konstytucję RP, gdyż wykracza poza interes publiczny oraz narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skarżący stwierdził ponadto, że postepowanie konkursowe zostało przeprowadzone w oparciu o przepisy uchwały Prezydium KRRP Nr [...] z dnia [...] marca 1998r. w sprawie regulaminu postępowania KRRP i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich, która to uchwała została wydana przez organ nieuprawniony zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.

Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła o oddalenie skargi uznając twierdzenia skargi za bezzasadne. Podała, iż instytucje konkursu wprowadziła ustawa z dnia 22 maja 1997r. o zmianie ustawy – prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 75, poz. 471 ), a KRRP została upoważniona do określania warunków konkursu na podstawi art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych.

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny na obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Krajowej Rady Radców Prawnych, której siedziba znajduje się w Warszawie, sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności administracji publicznej, przy czym na podstawie § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Rozpatrując sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004r. sygn akt P 21/02 orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 , Nr 126, poz. 1069, Nr 153, poz. 1271, z 2003r. Nr 124, poz. 1152 ) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza – co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych – możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania oraz że art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych, w zakresie w jakim odnosi się do osób nie będących członkami korporacji zawodowej radców prawnych, jest niezgodny z art. 17 Konstytucji. W rozpatrywanej sprawie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, mimo że zaskarżona uchwała nie opiera się wprost na zakwestionowanym przepisie, znajduje zastosowanie, bowiem w dacie wydawania zaskarżonych uchwał, obowiązywał Regulamin postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich przyjęty uchwałą Prezydium KRRP Nr [...] z dnia [...] marca 1998r. Regulamin realizował w dacie wydania zaskarżonych uchwał dyspozycję art. 60 pkt 8b upoważniającą Radę do określenia warunków konkursu i ostatecznie stanowił podstawę odmowy wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich

Podstawą odmowy wpisu skarżącego S. K. na listę aplikantów radcowskich było uzyskanie liczby punktów, poniżej wymaganego, a ustalonego przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych limitu 129 punktów. W tym stanie rzeczy, należy przyjąć, że zasady przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską przyjęte wskazanym Regulaminem, także te określone uchwałą OIRP w [...] ustalającą liczbę punktów, której uzyskanie pozwala uzyskać kandydatowi wpis na listę aplikantów radcowskich , wydane na podstawie sprzecznego z Konstytucją przepisu miały zasadniczy wpływ na treść podjętych przez Krajową Radę Radców Prawnych i Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] uchwał.

Stosownie do art. 145a § 1 Kpa. można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) zobowiązuje sąd administracyjny badający sprawę do uchylenia decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc ponieważ rozstrzygnięcia w sprawie oparte są na przepisie niekonstytucyjnym, co mogłoby prowadzić do wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżone uchwały samorządu radcowskiego. Rozważanie dalszych zarzutów podnoszonych w skardze staje się zbędne.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zważywszy, że z zaskarżoną decyzja nie wiąże się bezpośrednio kwestia jej wykonalności, Sąd uznał za niecelowe orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.