Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 218/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 2, art. 15 § 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 22 § 2 i 3 pkt. 2, art. 22 § 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 101 ust. 3, art. 6 pkt. 8, art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Burmistrzem Miasta i Gminy [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Ł. S. o przyznanie pomocy w formie schronienia i posiłku postanawia: wskazać Burmistrza [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Burmistrz [...] zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jaki zaistniał pomiędzy nim, a Burmistrzem Miasta i Gminy [...] w sprawie wskazania podmiotu właściwego do rozpoznania wniosku Ł S. o skierowanie i dofinansowanie pobytu w schronisku [...] w [...].

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Ł S. jest osobą bezdomną. Ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały Ł S. był [...] ul. [...] (do 2007 r.). Obecnie przebywa on w placówce [...] w [...], gdzie zgłosił się dobrowolnie. Burmistrz [...] wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej miejscowo właściwym organem dotyczącym osób bezdomnych jest gmina ostatniego zameldowania.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta i Gminy [...] wskazał, że Ł S. zameldowany był w [...] przy ul. [...] tylko w okresie od [...] października 2006 r. do [...] sierpnia 2008r. i wymeldował się osobiście. Na terenie gminy [...] nie posiadał i nie posiada żadnej bliskiej rodziny ani krewnych. Burmistrz wyjaśnił, że po wymeldowaniu z [...] Ł S. przebywał w [...] i [...], w których to miejscowościach pracował i gdzie koncentrowały się jego sprawy życiowe. Ponadto Burmistrz Miasta i Gminy [...] podkreślił, że w piśmie z [...] listopada 2018 r. Ł S. potwierdził, że jego wolą jest przebywanie w miejscowości [...] i że jest pod stałą kontrolą lekarza w Gdańsku. Jego dzieci mieszkają w pobliskim [...] i ma z nimi stały kontakt. Wskazał, że zasiłek pielęgnacyjny w okresie od [...] marca 2014 r. do [...] maja 2016 r. wypłacany był przez MOPS w [...].

W ocenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] należy jednoznacznie stwierdzić, iż miejscem stałego pobytu, gdzie koncentrują się sprawy życiowe Ł S. z pewnością nie jest gmina [...]. Bezsporne jest, że z uwagi na ponad 10 letni pobyt Ł S. poza granicami gminy [...], nastąpiła trwała utrata jakichkolwiek więzi z tą gminą, a zatem Burmistrz tej gminy nie jest w sprawie organem właściwym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kwestie dotyczące sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych jakie powstają między organami administracji publicznej reguluje przepis art. 22 k.p.a. (w sprawach załatwianych w drodze decyzji) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r, poz. 1302 dalej jako "p.p.s.a.")

Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Spór taki może powstać w sprawie załatwianej przez organy administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej.

W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem [...] i Burmistrzem Miasta i Gminy [...] jest sporem negatywnym o właściwość, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku Ł S. o skierowanie i dofinansowanie pobytu w schronisku [...] w [...].

Zasady ustalania właściwości miejscowej w sprawach z zakresu pomocy społecznej określa przepis art. 101 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 dalej powoływanej jako u.p.s.), stwierdzający, że generalnie właściwość ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Art. 101 ust. 3 u.p.s. stanowi zaś, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

Przepis art. 6 pkt 8 u.p.s. definiuje osobę bezdomną jako osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Z kolei art. 59 ust.1 u.p.s. przyznający gminie kompetencje w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej stanowi, że decyzję o skierowaniu o wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Nie budzące wątpliwości okoliczności faktyczne sprawy są następujące:

Ł S. zwrócił się o pomoc w formie schronienia i posiłku w schronisku dla osób bezdomnych "[...]" w [...]. W ostatnim czasie przebywał w [...], gdzie mieszkają jego dzieci w wieku 5 miesięcy, 5 lat i 11 lat wraz z matką. Ł S. opuścił miejsce pobytu w [...] po konflikcie z matką dzieci. W [...] także pracował. Nie jest on obecnie nigdzie zameldowany. Jego ostatnie miejsce zameldowania to miejscowość [...], gdzie był zameldowany w okresie 18 października 2006r. - 14 sierpnia 2008r. Ł S. przeszedł w 201 Or. przeszczep serca i pozostaje pod stałą opieką kardiologa. Ł S. nie pracuje, gdyż umowa o pracę ustała z dniem 30 września 2018r.

W powyższych okolicznościach uznać należało, że Ł S. jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 101 ust. 2 u.p.s. organem właściwym do rozpoznania jego wniosku według zasad ogólnych byłby Burmistrz Miasta i Gminy [...], będącego miejscem jego ostatniego zameldowania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zachodzi jednakże przypadek szczególnie uzasadniony sytuacją osobistą wnioskodawcy w rozumieniu art. 101 ust. 3 u.p.s. Na tę szczególną sytuację składa się zarówno stan zdrowia wnioskodawcy - wymagającego opieki kardiologicznej po przeszczepie serca, jak i jego sytuacja rodzinna. Miejsce zamieszkania jego dzieci znajduje się bowiem w pobliskim wobec [...] [...]. Ł S. nie posiada ponadto żadnych związków z Łagowem, gdzie pozostawał jedynie zameldowany 10 lat temu przez okres niespełna 2 lat, przed. Osoba, z którą w Łagowie zamieszkiwał obecnie nie żyje.

Powyższe względy wskazują na to, że występują w sprawie szczególnie okoliczności związane z sytuacją osobistą Ł S. uzasadniające zgodnie z art. 101 ust. 3 u.p.s. przyjęcie miejscowej właściwości Gminy [...], będącej jego miejscem pobytu.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 w zw. z art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.