Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2763/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 i art. 80, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 10 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: § 2 ust.1 pkt 3 oraz § 5 ust., 1 i ust. 2 pkt 2 lit. a , § 2 ust. 1 pkt 3 , § 13m ust. 1 pkt 2 , § 13m ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 130/18 sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej za szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach służących do prowadzenia działalności rolniczej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od J. P. na rzecz Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 maja 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu skargi J. P. (dalej: Skarżący), na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR), z dnia (...) stycznia 2018r., wydanej w przedmiocie odmowy przyznania pomocy za szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach służących do prowadzenia działalności rolniczej. uchylił zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.z dnia (...) grudnia 2017r.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:

W dniu 30 października 2017 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w lipcu 2017 r. gradu. Skarżący zadeklarował, że szkody w jej gospodarstwie wystąpiły na powierzchni 131,42 ha gruntów.

Do wniosku załączono odpis protokołu z dnia 31 sierpnia 2017 r. z oszacowania i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym, spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę. Z protokołu tego wynika, że niekorzystne zjawisko w postaci gradu wystąpiło w dniu 7 lipca 2017 r. i spowodowało szkody w uprawach w wysokości 31,96 % średniej rocznej produkcji rolnej w tym gospodarstwie.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.decyzją z dnia (...) grudnia 2017 r., odmówił Skarżącemu przyznania pomocy finansowej, wskazując, że pomoc przysługuje za szkody powstałe w sierpniu 2017 r., natomiast szkody w gospodarstwie wnioskodawcy powstały w lipcu 2017 r.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia (...)stycznia 2018r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: k.p.a.), art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2137, dalej: ustawa o Agencji) i § 13m ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie realizacji zadań Agencji), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Dyrektor ARiMR podzielił stanowisko organu I instancji, wskazując, że zgodnie z § 13m rozporządzenie w sprawie realizacji zadań Agencji, Agencja udziela pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. Ustawodawca nie przewidział pomocy tego typu dla szkód powstałych w wyniku warunków atmosferycznych występujących w innych miesiącach 2017 r. Natomiast grad w gospodarstwie Skarżącego spowodował szkody w lipcu 2017 r., a więc nie było podstaw prawnych do przyznania pomocy finansowej.

Dyrektor ARiMR podkreślił, że przepisy krajowe i wspólnotowe określające zasady przyznawania ww. pomocy finansowej dla producentów rolnych mają charakter norm prawa publicznego, a zatem bezwzględnie obowiązującego i nie dopuszczają uznaniowości organów Agencji w ustalaniu kryteriów dostępu do programu, czy też wysokości płatności. Wsparcie finansowe skierowane zostało tylko do przypadków niekorzystnych zjawisk występujących w sierpniu 2017 r., a więc organ według własnego swobodnego uznania, nie może przyznać pomocy finansowej za szkody, które miały miejsce w innym okresie, bowiem naruszyłby wówczas zasadę praworządności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła naruszenie art. 32 Konstytucji oraz art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., przez odmowę przyznania pomocy finansowej za szkody w uprawach rolnych w sytuacji gdy pomoc taka została przyznana innym podmiotom w analogicznej sytuacji, a jedynym kryterium stanowiącym o odmowie przyznania pomocy jest powołanie się na datę zdarzenia, w której wystąpiła szkoda.

Sąd I instancji wyrokiem z dnia 16 maja 2018r. uchylił zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, z innych powodów niż w niej wskazane, gdyż decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu obligującym do wyeliminowania tych decyzji z porządku prawnego,

Podkreślił, iż zgodnie z § 13m ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, pomoc o której mowa w, pomoc jest przyznawana producentowi rolnemu w przypadku poniesienia szkody w uprawach rolnych, spowodowanej wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. Treść tego przepisu wyklucza przyznanie w tym trybie pomocy finansowej Skarżącemu za szkodę poniesioną w lipcu 2017 r. Tak więc odmowę przyznania pomocy finansowej w tym zakresie Sąd I instancji uznał za zasadną.

Podkreślił jednakże, że brak uprawnienia Skarżącego wynikający z ww. przepisu nie przesądza o niezasadności wniosku o udzielenie pomocy finansowej. Nie jest to bowiem jedyna podstawa przyznania pomocy finansowej przez Agencję. Obowiązujące w dacie wystąpienia szkód w uprawach rolnych Skarżącego rozporządzenie w sprawie realizacji zadań Agencji, przewiduje również inne podstawy wsparcia finansowego, w związku z niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, określając przesłanki pomocy i zasady ustalania jej wysokości. Wskazał, iż na mocy § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenie w sprawie realizacji zadań Agencji, Agencja udziela pomocy finansowej na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Natomiast § 5 ww. rozporządzenia szczegółowo wyjaśnia na czym ta pomoc polega i pod jakimi warunkami jest udzielana.

Poza przepisami ww. rozporządzenia w sprawie mają zastosowanie również przepisy wspólnotowe, w szczególności rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r., uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. WE nr L 193/1 z 1 lipca 2014 r. z późn. zm.).

Zauważył, iż Skarżący złożył wniosek o wsparcie finansowe na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Formularz ten dotyczy przyznania pomocy finansowej w trybie § 13 m ust. 3 ww. rozporządzenia. Skarżący powołał się na powstanie szkód w uprawach rolnych powstałych w wyniku gwałtownych zjawisk atmosferycznych (gradu) występujących w dniu 7 lipca 2017 r. Natomiast organy administracyjne ograniczyły się jedynie do badania, czy spełniony został warunek powstania szkód w sierpniu 2017 r. Nie podjęły natomiast próby ustalenia i oceny, w kontekście przedstawionych przez Skarżącego okoliczności, udokumentowanych protokołem komisji powołanej przez wojewodę, udzielenia mu pomocy finansowej na podstawie przepisów ww. rozporządzenia, obowiązujących w dniu powstania szkody, w tym § 2 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenie w sprawie realizacji zadań Agencji.

W ocenie Sądu I instancji okoliczności wskazane we wniosku, a więc powstanie szkód w uprawach rolnych, ich zakres i wysokość, udokumentowane protokołem komisji powołanej przez wojewodę, a więc okoliczności warunkujące udzielenie pomocy finansowej, powinny wzbudzić wątpliwości Dyrektora ARiMR, co do rzeczywistych intencji Skarżącego. Okoliczności powyższej sprawy nie uprawniały natomiast do automatycznego zakwalifikowania wniosku, jedynie we wskazanym trybie.

W sytuacji, gdy sformułowane przez Skarżącego żądanie podjęcia przez organ określonego działania wyrażone zostało w sposób jednoznaczny, organ powinien dostosować podejmowane przez siebie czynności do etapu toczącego się postępowania administracyjnego i dopuszczalnych w danym momencie środków prawnych. Obowiązkiem organu jest rozważenie (przy uwzględnieniu słusznego interesu strony oraz dbałości, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa) wszystkich możliwych środków dopuszczonych przepisami prawa służących należytemu załatwieniu sprawy. Z treści wniosku wynika bowiem, że Skarżący powołuje się na powstanie szkody z lipca 2017 r. i jednocześnie domaga się w nim przyznania pomocy finansowej na druku za szkody w uprawach rolnych, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w postaci huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. Daje to podstawę do przyjęcia, że nie orientuje się w zakresie przysługujących mu uprawnień. W konsekwencji organ odwoławczy powinien powziąć wątpliwość co do żądania zawartego we wniosku i podjąć się dokonania ustaleń w zakresie rzeczywistej woli wnioskodawcy, rozważając potraktowanie wniosku, jako wniosku o udzielenie pomocy finansowej na mocy przepisów rozporządzenie w sprawie realizacji zadań Agencji, a nie tylko w oparciu o § 13m ust. 3 ww. rozporządzenia. Zaniechanie organu w tym zakresie prowadzi, w ocenie Sądu, do niemogącego być zaakceptowanym wykorzystania przez państwo, w imieniu którego organ działa, nieznajomości prawa obywatela, w celu pozornie poprawnego i szybkiego załatwienia sprawy i jest sprzeczne z art. 9 i art. 8 § 1 k.p.a., gdyż nie prowadzi do budowania zaufania obywateli do organów państwa.

Uznał tym samym, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały, z pominięciem obowiązku dokonania niezbędnych, a istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń, co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 i art. 9 k.p.a. mogący mieć wpływ na wynik postępowania.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Dyrektor ARiMR, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sieprnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U 2017 poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy to jest:

1. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., związku z art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż wniosek pomocowy został przedwcześnie zakwalifikowany jedynie do pomocy udzielanej na podstawie § 13m ust. 3 rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, w konsekwencji uznanie, że wniosek ten w ramach tego samego postępowania, mógł być zakwalifikowany również do innego programu pomocowego, a organ administracji zobligowany był do zbadania, czy wnioskodawca może otrzymać pomoc finansową w ramach innego programu pomocowego, podczas, gdy wniosek ten w ramach tegoż postępowania nie mógł być zakwalifikowany do innego programu pomocowego, a organ administracji nie był zobligowany do zbadania, czy wnioskodawca może otrzymać pomoc finansową w ramach innego programu pomocowego.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie:

1.art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z § 2 ust.1 pkt 3 oraz § 5 ust., 1 i ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, wyrażające się w przyjęciu, iż złożony przez Skarżącego wniosek pomocowy wypełnia także przesłanki określone w w/w przepisach, i w konsekwencji powinien być rozpatrywany przez pracowników Agencji według kryteriów i przesłanek w nich określonych, podczas gdy ich właściwe zastosowanie prowadzi do wniosku, iż pomoc udzielana w ramach cytowanych wyżej przepisów ma formę kredytów bankowych, które wprawdzie realizowane są przez Agencję, lecz za pośrednictwem banków. Powyższe zaś prowadzi do wniosku, iż organ nie mógł rozpatrywać złożonego przez Skarżącego wniosku pod kątem innym niż określony w § 13 m ust. 3 w/w rozporządzenia, gdyż pomoc, o której mowa w § 5 w/w rozporządzenia udzielana jest w ramach stosownych umów zawieranych przez wnioskodawców z bankami.

Wobec podniesionych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna okazała się uzasadniona.

Sądu I instancji uznał, iż mając na uwadze § 13m ust. 3 rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, przyznanie we wskazanym trybie pomocy finansowej Skarżącemu nie jest możliwe, jednakże nie wyklucza to możliwości przyznania pomocy na innej podstawie przewidzianej w/w rozporządzeniu, w związku z zaistnieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Z tego też względu uznał, że organ winien dokonać ustaleń w zakresie rzeczywistej woli Skarżącego, rozważając udzielenie pomocy finansowej, na podstawie innych przepisów rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, a nie tylko w oparciu o § 13m ust. 3. Z tego też względu stwierdził, iż zostały naruszone art. 9 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Zgodnie z brzmieniem art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Podkreślić należy, że obowiązek udzielania pełnej informacji stronom spoczywa na organie administracji w granicach określonych w art. 9 k.p.a., a więc wtedy, gdy informacja dotyczy okoliczności faktycznych i prawnych będących przedmiotem postępowania, a które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron. Granice tego obowiązku wyznaczają równocześnie granice uprawnień stron do żądania udzielenia wspomnianej informacji.

Zauważyć również należy, że przepis art. 9 k.p.a. nie uprawnia organu administracji do działania w charakterze pełnomocnika strony, ponieważ uregulowany w tym przepisie obowiązek jest ograniczony, a jego celem nie jest doprowadzenie do rozstrzygnięcia sprawy na korzyść strony (zob. np. wyrok NSA w Warszawie z 27.08.1997 r., III SA 66/96, LEX nr 30854. Nie może on też być utożsamiony z udzielaniem stronie pomocy prawnej, czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania (wyrok NSA z 27.06.2017 r., II OSK 1867/16, LEX nr 2345673). Przepis art. 9 chroni bowiem prawa strony postępowania administracyjnego, ale nie zwalnia jej z należytej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2015 r., II GSK 1475/14, LEX nr 2091857).

Należy również podkreślić, iż obowiązek informowania stron, określony w art. 9 k.p.a., ciąży na organach administracji szczególnie w sprawach, w których strona pierwszy raz zetknęła się z problemami faktycznymi i prawnymi, nie mając przygotowania pozwalającego na ich rozeznanie (wyrok NSA w Warszawie z 7.12.1984 r., III SA 729/84, ONSA 1984/2, poz. 117).

Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie, Skarżący domagał się przyznanie pomocy finansowej, na skutek szkód poniesionych w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach służących do prowadzenia działalności rolniczej, spowodowanych wystąpieniem w lipcu 2017r. gradu. Wysokość szkody wynikała z protokołu oszacowania i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym. Wątpliwości nie budzi również czas wystąpienia szkody, bowiem zjawisko gradu wystąpiło w dniu 7 lipca 2017r. Skarżący występując o przyznanie pomocy finansowej, złożył wniosek na formularzu opracowanym przez Agencję, dotyczącym tej pomocy, udzielanej na podstawie art. 13m ust. 3 rozporządzenia, w sprawie realizacji zadań Agencji, a dotyczącej pomocy finansowej za szkody powstałe w sierpniu 2017r.

Podkreślić więc należy, że wnioskodawca oznaczył dokładnie przedmiot żądania, opierając swoje żądanie o przepis § 13m ust. 3 rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, m.in. poprzez złożenie wniosku o przyznanie pomocy na przygotowanym specjalnie do tego celu formularzu. W takiej sytuacji nie zachodziła konieczność dookreślenia, czy ustalania przedmiotu żądania zgłoszonego przez stronę, bowiem był on jasno i jednoznacznie sprecyzowany. Zauważyć również należy, że Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, a więc jest obeznany z zasadami dotyczącymi uzyskiwania pomocy kierowanej do gospodarstw rolnych.

Nie zasadne jest więc twierdzenie, iż organy winny dokonać ustalenia i oceny, za Skarżącego, czy w kontekście przedstawionych okoliczności byłaby możliwość udzielenia innej pomocy finansowej na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji. Organy bowiem, w sytuacji jasno i precyzyjnie sformułowanego wniosku, nie mogą za Skarżącego, dokonywać wyboru, czy zastępować Skarżącego, co do sposobu uzyskania pomocy, w związku z wystąpieniem powyższej szkody.

W tym względzie są one, w sytuacji złożenia jasno i wyraźnie sprecyzowanego wniosku, związane żądaniem określonym w złożonym wniosku o udzielenie pomocy i nie mogą samodzielnie kształtować jego przedmiotu, bowiem żądanie określone we wniosku wyznacza zakres sprawy podlegającej rozpoznaniu przez organ stosownie do art. 61 § 1 k.p.a.

Jak już też wskazano, przepis art. 9 k.p.a. chroni prawa strony postępowania administracyjnego, ale nie zwalnia jej z należytej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. Podkreślić przy tym należy, ze informacja udzielana zgodnie z art. 9 k.p.a., może dotyczyć jedynie okoliczności faktycznych i prawnych będących przedmiotem postępowania, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, nie może natomiast zmierzać do racjonalizacji i wyboru działań strony, w celu uzyskania stosownej pomocy.

Dyrektor ARiMR zarzucił również w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania, naruszenie art. 7 k.p.a., 8 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.

Zgodnie z określoną w art. 7 zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego .

Natomiast art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest zobowiązany do podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i do rozpatrzenia tegoż materiału. Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nałożony na organy administracji publicznej w art. 77 § 1 k.p.a., stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a.

Wskazane wyżej przepisy nakładają więc, na organy administracji publicznej zobowiązanie do podejmowania wszelkich kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Jednakże wobec braku podstaw do obarczenia organu obowiązkiem ustalenia, czy Skarżącemu przysługuje pomoc finansowa inna, niż określona w § 13m ust. 3 rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, nie zachodzi konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w tym względzie. Natomiast, w ramach oceny, czy Skarżącemu przysługuje pomoc określona w art. 13m ust. 3 rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący i pozwalający na jego ocenę.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 8 k.p.a organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Natomiast działanie organu, wbrew jednoznacznie sformułowanemu wnioskowi, mające na celu ustalenie, czy zamiarem Skarżącego było uzyskanie pomocy, innej niż wskazana we wniosku, określonej w art. 13m ust. 3 rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, byłoby działaniem niezgodnym z zasadą bezstronności określoną w art. 8 k.p.a. Celem zasady pogłębiania zaufania do organów administracji nie jest bowiem doprowadzenie do rozstrzygnięcia sprawy na korzyść strony.

Tym samym, zarzuty naruszenia przepisów postępowania określone w punkcie I okazały się uzasadnione.

Nie zasadny okazał się natomiast zarzut określony w punkcie II, to jest naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z § 2 ust.1 pkt 3 oraz § 5 ust., 1 i ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, nie przesądzał bowiem, iż powyższe przepisy winny mieć zastosowanie w sprawie. Uznał natomiast, że wobec nie możności zastosowania § 13m ust. 3 rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, organ winien dokonać ustalenia i oceny, czy istnieje możliwość udzielenia pomocy finansowej Skarżącemu na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie realizacji zadań Agencji, w tym m.in. na podstawie § 2 ust. 1 pkt. 3 w/w rozporządzenia.

Tak więc wobec uznania skargi kasacyjnej za uzasadnioną, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i uznając, iż sprawa została dostatecznie wyjaśniona oddalił skargę, zgodnie z art. 188 p.p.s.a, o kosztach orzekając stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.)., zasądzając od Skarżącego na rzecz Dyrektora ARiMR zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w kwocie 460,0 złotych, w tym kwotę 360,0 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego.