Postanowienie NSA, sygn. akt III SA 230/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 112, art. 127 par. 1-2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Wprawdzie art. 112 Kpa stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, ale też nie może dawać tej stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Błędne pouczenie będzie stanowiło uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli skarżący zechce z tej możliwości wzruszenia zaskarżonej decyzji skorzystać.

TEZY

Wprawdzie art. 112 Kpa stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, ale też nie może dawać tej stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Błędne pouczenie będzie stanowiło uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli skarżący zechce z tej możliwości wzruszenia zaskarżonej decyzji skorzystać.


UZASADNIENIE

Dwiema decyzjami z 25 lipca 1996 r. (...) Urząd Skarbowy w W. określił zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług:

- za styczeń-marzec 1994 r. i za marzec i kwiecień 1995 r. - Marzenie i Arturowi M.,

- za okres kwiecień-grudzień 1994 r. i za styczeń 1995 r. - Marzenie, Arturowi i Janowi M.

Obie decyzje wysłane na adres wskazany jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej i miejsce zamieszkania A. i M. M. zostały doręczone 30.07.1996 r.

W odwołaniu z 7.10.1996 r., które do Urzędu Skarbowego wpłynęło 11.10.1996 r., od "decyzji pokontrolnej dotyczącej podatku VAT za okres od kwietnia 1994 r. do stycznia 1995 r. zobowiązującej do zapłaty kwoty 64.000 zł z odsetkami", a więc od decyzji, Marzena i Artur M. wnieśli o:

- przywrócenie terminu do złożenia odwołania,

- uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne ustalenie wysokości należnego podatku VAT za wskazany okres, a w przypadku nie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o potraktowanie tego odwołania jako podania o wznowienie postępowania.

W uzasadnieniu podatnicy wskazali, iż odbiór decyzji o wymiarze podatku od towarów i usług pokwitowała nieznana osoba w czasie korzystania przez nich z urlopu. Wyjeżdżając na urlop nie udzielali nikomu pełnomocnictwa do odbioru korespondencji. O decyzji dowiedzieli się po otrzymaniu wezwania od komornika skarbowego do zapłaty. Wyjaśnianie sprawy miało miejsce w dniach 7-10.10.1996 r. Odpisu decyzji od Urzędu Skarbowego nie otrzymali. Jeśli chodzi o wymiar podatku to w toku kontroli ustalono różnicę między podatkiem VAT wpłaconym, a należnym z powodu zmiany osób figurujących jako prowadzące działalność gospodarczą na zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. To było powodem, że Urząd Skarbowy nie uznał dokonanych odpisów /odliczeń pod. naliczonego NSA/.

W ocenie podatników zmiany wpisów w ewidencji dotyczącej podmiotu gospodarczego nie świadczą o likwidacji jednego podmiotu i powstaniu innego. Następowały jedynie zmiany w treści zaświadczenia, nie powodujące likwidacji działalności, nie było zatem konieczności zmieniania numerów NIP. Gdyby nawet Artur M. zgłosił się do właściwego Urzędu to odmówiono by mu nadania nowego numeru NIP z uwagi na istniejący, ważny numer. Ten sam podmiot gospodarczy, działający na podstawie tego samego zezwolenia nie może posiadać dwu różnych numerów ewidencyjnych dla celów rozliczeń z Urzędem Skarbowym. Nie uległ zmianie Regon Firmy. W tym stanie faktycznym dokonane wyliczenie podatku nie może być zasadne.

Decyzją z 31.12.1996 r., wydaną na podstawie art. 145 par. 1 i art. 149 par. 3 Kpa, Izba Skarbowa w W. odmówiła Marzenie i Arturowi M. wznowienia postępowania w sprawie określenia ich zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres kwiecień-grudzień 1994 r. i styczeń 1995 r. oraz ustalenia wysokości sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - zakończonej decyzją ostateczną Urzędu Skarbowego w W. z dnia 25.07.1996 r. Izba Skarbowa wskazała, iż art. 145 par. 1 Kpa w ośmiu punktach wymienia przyczyny wznowienia postępowania. W sprawie podatników żadna z tych przyczyn nie występuje.

W decyzji znalazło się pouczenie, że jest ona ostateczna i że strony mogą złożyć skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skargach skierowanych - zgodnie z pouczeniem - do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. i A. M. wnieśli o uchylenie decyzji jako przedwczesnej; nie zostało bowiem zakończone postępowanie odwoławcze. Toczyły się zatem równolegle różne postępowania administracyjne odnoszące się do tego samego przedmiotu i zakresu.

W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa wniosła o ich oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargi do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

Zarówno pod rządami Kodeksu postępowania administracyjnego /art. 15/ jak i zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926 ze zm./ postępowanie podatkowe było /i jest/ dwuinstancyjne.

Każde przewidziane w Kpa, a obecnie w Ordynacji podatkowej postępowanie szczególne, w tym postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania, jest postępowaniem odrębnym od "zwykłego" postępowania wymiarowego.

W sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją wymiarową Urzędu Skarbowego z 25 lipca 1996 r., Izba Skarbowa orzekała jako organ I instancji; z przedstawionych Sądowi akt nie wynika aby w tej sprawie jakąkolwiek decyzję podejmował - właściwy w sprawie - Urząd Skarbowy w W.

Zatem, na podstawie art. 127 par. 1 i par. 2 Kpa, podatnikom wbrew pouczeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji - służyła nie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a odwołanie do Ministra Finansów.

Wprawdzie art. 112 Kpa stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, ale też nie może dawać tej stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Błędne pouczenie będzie stanowiło uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jeśli skarżący zechce z tej możliwości wzruszenia zaskarżonej decyzji skorzystać.

Mając zatem na względzie, że skarga M. i A. M. wniesiona bez wyczerpania trybu postępowania o jakim mowa w powołanym już wyżej art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, była niedopuszczalna Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.