Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1901/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Kazimierz Włoch (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Op 572/16 w sprawie ze skargi N.G. na decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 30 stycznia 2017 r. o sygn. akt II SA/Op 572/16 oddalił skargę N. G. (dalej: skarżący, wnioskodawca, beneficjent) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (dalej: Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] września 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik Biura ARiMR, organ I Instancji) w [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) w strefie nizinnej I na 2015 rok z sankcjami wieloletnimi oraz przyznającą płatność ONW na rok 2015 strefa nizinna II w wysokości 1.048,08 zł.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2015 r. beneficjent zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] o przyznanie płatności ONW na rok 2015. We wniosku - w sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych - skarżący zadeklarował siedemdziesiąt dwie działki ewidencyjne wykorzystywane rolniczo. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych - skarżący zadeklarował do płatności ONW sześćdziesiąt siedem działek rolnych o powierzchni 48,27 ha.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał wnioskodawcy płatność ONW na rok 2015 strefa nizinna II w wysokości 1.048,08 zł (pkt 1) i odmówił przyznania płatności ONW strefa nizinna I na rok 2015 (pkt 2). Ponadto na skarżącego nałożona została sankcja wieloletnia w wysokości 3366,99 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał: art. 26 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349, ze zm.), zwanej dalej ustawą PROW 2014-2020, § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364, ze zm. - w dalszej części zwany "rozporządzeniem ONW") oraz rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. L 181/48 z 20.6.2014), zwane dalej "rozporządzeniem (UE) nr 640/2014".

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że podczas przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku beneficjenta z dnia 10 czerwca 2015 r. ustalono, że niektóre działki, zadeklarowane we wniosku, nie znajdują się na obszarach objętych wykazem. Następnie wskazał, poprzez wyliczenie zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, te działki, które nie znajdowały się na obszarze kwalifikującym się do przyznania płatności ONW. Przy każdej działce podano jej numer, powierzchnię zadeklarowaną na działce, oznaczenie działki rolnej, nazwę obrębu ewidencyjnego.

Organ wyjaśnił, że konsekwencją zadeklarowania przez wnioskodawcę działek rolnych nieuprawnionych do płatności ONW było zastosowanie art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym.

Wnioskodawca nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu i wniósł odwołanie od powyższej decyzji podkreślając, że wniosek ONW wypełniany był w programie przewidzianym do wypełniania wniosków i program ten samoczynnie zakwalifikował wszystkie działki rolne do płatności ONW. Wyjaśnił, że błędna deklaracja działek rolnych do płatności ONW miała charakter oczywistej omyłki. Jednocześnie zarzucił, że organ nie powinien stosować w tej sprawie przepisów art. 19 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, bowiem jego zdaniem, organ nie ma możliwości przyznania płatności ONW do działek leżących poza wyznaczonymi obszarami ONW.

W ocenie skarżącego organ bezpodstawnie wymierzył karę administracyjną za przedeklarowanie powierzchni w sytuacji, gdy zgłoszone przez niego działki nie kwalifikują się do płatności z mocy prawa.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, powołaną na wstępie decyzją z dnia [..] września 2016 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego oraz przywołał treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Zwracając szczególną uwagę na zarzuty odwołania, organ wyjaśnił, że odmowa przyznania płatności - co w sprawie jest istotą sporu - wynika wprost z art. 19 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, z powodu niespełnienia jednego z warunków przyznania płatności ONW, określonych w przepisie § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ONW, zgodnie z którym płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW.

Organ podkreślił, że działki rolne [...], położone w gminach [...] i [...] w miejscowościach [...], [...], [...] i [...] zadeklarowane do płatności ONW nie spełniały powyższego wymogu, czyli nie znajdowały się na obszarach ONW. Zatem przyznanie płatności, zdaniem organu, naruszyłoby § 3 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Organ podkreślił, że zgodnie z § 3 ust. 7 rozporządzenia wykaz obszarów ONW zaliczonych do poszczególnych typów jest określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" (Dz. U. nr 40, poz. 329, ze zm. - zwanym dalej rozporządzeniem z dnia 11 marca 2009 r.). Uprawnionym w Gminie [...] jest obszar położony w miejscowościach [...] (ONW strefa nizinna II), [...] oraz [...] (ONW strefa nizinna I). Natomiast w gminie [...] brak jest obszarów uprawnionych do przyznania płatności ONW. W obrębie zaś [...], [...], [...] i [...] nie występuje uprawniony teren do płatności ONW, w związku z czym nie przysługuje do nich płatność ONW.

Organ podkreślił, iż N. G. zadeklarował do płatności ONW na rok 2015 działki rolne o powierzchni 44,28 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 25,47 ha, a różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną stanowiła 18,81 ha. Stąd tylko obszar 25,47 ha gruntów położony na obszarach ONW stanowił areał zatwierdzony, w myśl przepisu art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014.

Podzielając ustalenia organu I instancji organ odwoławczy podkreślił, że opisana wyżej okoliczność stanowiła podstawę do zastosowania art. 19 ust. 2 cyt. Rozporządzenia Komisji .

W świetle powyższego organ dokonał matematycznego wyliczenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią zatwierdzoną do płatności (73,85 %). Wyliczenie zaś sankcji nastąpiło na podstawie art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 (powierzchnia niezatwierdzona do płatności 18,81 ha, czyli 179 zł x 18,81 ha = 3366,99 zł).

Reasumując, organ stwierdził, że przepisy cyt. aktów nie pozwalały na wydanie odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem nakładają one wprost na organy ARiMR obowiązek zastosowania określonych zmniejszeń i kar w przypadku stwierdzenia zadeklarowania obszaru niezatwierdzonego do płatności, a takim obszarem w przedmiotowej sprawie był niewątpliwie obszar zgłoszony przez skarżącego do płatności ONW, który znajdował się poza wyznaczonymi terenami uprawnionymi do płatności.

Zdaniem organu odwoławczego fakt, iż skarżący nie mógł do powyższego areału otrzymać płatności nie ma wpływu na możliwość odstąpienia od zastosowania przepisów art. 19 ust. 2 i 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014.

W kwestii podnoszonej przez skarżącego "oczywistej omyłki" organ wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem ONW postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek strony, zatem to ona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawną deklarację w zakresie żądania wskazanej we wniosku płatności. Dodał, że organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach. Błąd oczywisty musi zostać wykryty na podstawie informacji zawartej w złożonym wniosku o przyznanie płatności, kiedy kontrola dotycząca spójności dokumentów i informacji przedstawionych przez rolnika wskazuje na wystąpienie takiego błędu. Zakwalifikowanie błędu do grupy błędów oczywistych następuje niezależnie od sposobu, w jaki przeprowadzana jest kontrola dokumentów - wizualnie, ręcznie czy systemowo, po przeprowadzonej wnikliwej analizie konkretnego przypadku. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o takiej oczywistej omyłce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 30 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Op 572/16 oddalił skargę wnioskodawcy na decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 13 września 2016 r. nr 154/2016.

Sąd I instancji oddalając skargę stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie tego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu organy, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, zasadnie doszły do przekonania, że wniosek został podpisany przez skarżącego, a zatem, to on ponosi odpowiedzialność za jego treść.

Sąd podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW. Stosownie do treści § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW, wykaz obszarów ONW określa załącznik do rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. Według § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia ONW, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnie działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b/ rozporządzenia (UE) nr 640/2014.

Zdaniem Sądu trafnie zatem uznały oba organy orzekające, że - zadeklarowane przez skarżącego we wniosku do płatności ONW (obszary ze specyficznymi utrudnieniami) - działki rolne [...], położone w gminach [...] i [...] w miejscowościach [...], [...], [...] i [...], nie spełniały powyższego wymogu. Sąd podkreślił, że jednoznaczność, a zarazem konsekwencja tej deklaracji wynika z treści wniosku skarżącego, tj. zapisów poszczególnych jego rubryk. Stąd też organy słusznie doszły do przekonania, że zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, w przypadku wniosków o przyznanie płatności ONW - bez uszczerbku dla kar administracyjnych (art. 19) - jeżeli obszar zadeklarowany (zgłoszony) przekracza obszar zatwierdzony, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 23 lit. b, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego. Natomiast w sytuacji, gdy rolnik zgłasza do płatności ONW użytki rolne położone poza obszarami ONW, powierzchnia ta (powierzchnia zgłoszona) nie jest uznawana jako obszar zatwierdzony, a płatność ONW może zostać przyznana wyłącznie do obszaru zatwierdzonego.

Z treści art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 wynika, że w przypadku, gdy różnica między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym przekracza 50%, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto, beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18.

W związku z powyższym ponieważ w sytuacji skarżącego, wykazana w ramach kontroli administracyjnej jego wniosku, procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną przekracza 50% (wynosi 73,85%), organ ARiMR zobligowany był do zastosowania art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014.

W ocenie Sądu z wymienionych wyżej powodów zasadnie odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanej płatności ONW strefa nizinna I bowiem zgłoszenia do płatności ONW działek rolnych położonych na terenach nie objętych wykazem obszarów ONW, nie można uznać jako nienaruszającego kryteriów kwalifikowalności.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że skoro skarżący świadomie zadeklarował do płatności działki rolne nie objęte obszarem ONW, a fakt ten stwierdzono dopiero w kontroli administracyjnej, brak było podstaw do odstąpienia od zastosowania kary administracyjnej.

Sąd podkreślił, że doniosłość prawna złożonego wniosku o płatność ONW polega m.in. na tym, że we wniosku tym skarżący własnoręcznym podpisem potwierdził prawdziwość podanych danych oraz oświadczył, iż znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Z niewątpliwych ustaleń poczynionych w ramach kontroli administracyjnej złożonego przez skarżącego wniosku wynika, że ww. działki nie znajdowały się na obszarach ONW. Okoliczności tej nie przeczył sam skarżący w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W ocenie Sądu, prawidłowo zatem przyjęły oba organy orzekające w niniejszej sprawie wszczętej na wniosek skarżącego, że opisane wyżej działki nie mogą być objęte płatnością ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami.

Sąd I instancji uznał za niezasadny pogląd skarżącego, że w sprawie mamy do czynienia z "oczywistą omyłką", gdyż o oczywistym błędzie, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 809/2014, można mówić wtedy, gdy - bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami - istnieje możliwość wykrycia niespójności (przeoczeń) kolejnych pozycji wniosku.

Zdaniem Sądu zadeklarowanie przez skarżącego do płatności ONW użytków rolnych, które nie są wymienione w załączniku, o którym mowa w § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW, nie może być potraktowane jako omyłka oczywista.

N. G., reprezentowany przez pełnomocnika, skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie prawa materialnego:

a) art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez brak zastosowania tegoż przepisu przy analizie oceny postępowania rolnika jako niezgodności w deklaracji działek rolnych położonych poza obszarami ONW;

b) art. 2 ust. 1 pkt 23 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 poprzez brak jego zastosowania przy ocenie obszaru zatwierdzonego w sprawie;

c) art. 64 ust. 1 w związku z art. 63 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez brak ich zastosowania w sprawie, gdzie przepisy te ograniczają stosowanie kar administracyjnych do przypadków nieprzestrzegania kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków wynikających ze stosowania sektorowego prawodawstwa rolnego.

d) art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie sprowadzające się do bezpodstawnego przyjęcia, iż działki położne poza obszarem ONW zaliczyć należy do obszaru zatwierdzonego, a w konsekwencji do powierzchni zawyżonej we wniosku;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) Ppsa, gdzie skargę na decyzję utrzymująca w mocy decyzję organu | instancji wydanych obie przy naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy należało uwzględnić, a nie oddalić.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozstrzygnięcie skargi poprzez uchylenie w całości decyzji organów ARiMR obu instancji, uchylenie w całości wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono: Sąd I instancji nie odniósł się do szeregu argumentów odnoszących się do analizy pojęć obszaru zatwierdzonego i niezgodności w kontekście ustalenia zawyżenia deklarowanej powierzchni na gruncie art. 19 ust 2 rozporządzenia komisji (UE) nr 640/2014. Powołując się na definicję obszaru zatwierdzonego zawartą w art. 2 ust 1 pkt 23 rozporządzenia komisji (UE)nr 640/2014 Skarżący stwierdził, że pozwala ona na odróżnienie kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków od kwestii związanych z uprawnieniami do płatności. Zdaniem skarżącego kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy należy łączyć z osobą rolnika i ciążącymi na nim obowiązkami.

Są to elementy zależne od woli i aktywności rolnika. Samo położenie działek na lub poza obszarem ONW, stanowi kwestię obiektywną wynikającą z regulacji prawa powszechnie obowiązującego. Warunek położenia działki w określonej lokalizacji nie może być ujmowany w kategoriach kwalifikowalności lub innych obowiązków związanych z warunkami przyznania prawa pomocy, lecz można go zakwalifikować jako kwestię uprawnień do płatności.

Skarżący naprowadził na treść art. 2 ust 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, według którego niezgodność oznacza w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności zobowiązań lub innych obowiązków związanych z warunkami przyznania pomocy lub wsparcia, o których mowa w art. 67 ust 2 rozporządzenia (UE)nr 1306/2013 – każdy przypadek nieprzestrzegania tych kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków. Na kanwie tych wywodów, skarżący stwierdził, że skoro położenie działki na lub poza obszarem ONW nie można zaliczyć do kryteriów kwalifikowalności zobowiązań lub innych obowiązków związanych z warunkami przyznania płatności, to błędna deklaracja rolnika w tym przedmiocie nie stanowi niezgodności a zatem nie powinna być sankcjonowana. Ponadto stosowanie kar administracyjnych powinno następować według zasad określonych w Preambule rozporządzenia Komisji (UE) 640/2014. Sąd I instancji nie dokonał analizy zarzutów skarżącego odnośnie konkretnych przepisów prawa materialnego – wspólnotowego przez co doszło do naruszenia ich poprzez ich niezastosowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) NSA rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie 14 dni nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art.183 § 1 P.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. w tej sprawie nie występują. Tym samym wyrok sądu I instancji podlega kontroli pod kątem ustalenia czy on jest wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze kasacyjnej.

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, iż NSA związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których skargę oparto. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odwołanie się do poszczególnych zarzutów w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 pkt P.p.s.a. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Podniesiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. nie został powiązany z żadnymi innymi przepisami dlatego nie poddaje się kontroli kasacyjnej.

NSA nie może domniemywać jakie to przepisy skarżący miał na myśli.

Przechodząc do zarzutów odnośnie prawa materialnego skarżący zarzucił naruszenie art. 2 ust 1 pkt 2 lit a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE Nr 306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz o karach administracyjnych mający zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez jego nie zastosowanie.

Według art. 2 ust 1 pkt 2 lit. 2 powyższego rozporządzenia nr 640/2014, niezgodność oznacza, w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków związanych z warunkami przyznania pomocy lub wsparcia o którym mowa w art. 67 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, każdy przypadek nieprzestrzegania tych kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków.

Według skarżącego, położenie działki na lub poza obszarem ONW nie można zaliczyć do kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków, a błędna deklaracja rolnika nie stanowi niezgodności, a więc nie powinna być sankcjonowana. Ostatecznie więc skarżący przyznaje się do błędnej deklaracji. Stanowisko skarżącego, że w zakres kryteriów kwalifikowalności wchodzą cechy osobiście związane z rolnikiem, jego wolą, aktywnością, nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie. Wobec powyższych nie doszło do naruszenia art. 2 ust 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014.

Art. 14 lit. d rozporządzenia (UE) nr 809/2014 stanowi, że wniosek o płatności zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia, w szczególności : d/ szczegóły pozwalające na jednoznaczną identyfikacje wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnie wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie – jeżeli to konieczne dalsze specyfikacje dotyczące ich użytkowania.

Należy podzielić stanowisko sądu I instancji, że wniosek o przyznanie płatności ONW stanowi fundament, co do możliwości ich przyznania, jak również ich wielkości. Wskazując we wniosku określone działki i ich powierzchnię, beneficjent bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane, podpisując wniosek składa oświadczenie o odpowiedzialności karnej za ich prawdziwość. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania : "Płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", i objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz.U. z 2015 poz. 364 z póź. zm.) płatność jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW. Zgodnie zaś z § 3 ust. 7 powyższego rozporządzenia, wykaz obszarów ONW zawiera załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania : "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" (ONW).

Zgodnie z art. 18 ust. 6 wyżej cyt. rozporządzenia pomoc przyznawana jest do obszaru zatwierdzonego, a definicję obszaru zatwierdzonego określa art. 2 ust. 1 pkt. 23 tegoż rozporządzenia, według którego obszar "zatwierdzony" oznacza : a) w przypadku systemów pomocy obszarowej – obszar w odniesieniu, do którego spełniono wszystkie kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy bez względu na liczbę uprawnień do płatności, które posiada beneficjent lub b) w przypadku środków wsparcia obszarowego – obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu.

W rozpatrywanej sprawie obszar działek zadeklarowanych we wniosku okazał się inny, niż obszar zatwierdzony w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 23 rozporządzenia (UE) 640/2014, nie doszło więc w żaden sposób do naruszenia powyższego przepisu. Ponieważ więc różnica pomiędzy powierzchnia zadeklarowaną we wniosku a zatwierdzoną wyniosła 73,85 %, słusznie zastosowano wobec skarżącego art. 19 ust. 2 powyższego rozporządzenia i nie dopuszczono się jego naruszenia. W przypadku art. 64 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 skarżący nie uzasadnił, dlaczego powyższe przepisy miały jego zdaniem zastosowanie w niniejszej sprawie, wobec czego zarzut naruszenia ich nie poddaje się kontroli kasacyjnej.

Wobec powyższych, ponieważ skarga okazała się nieuzasadniona Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.