Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 103/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 122
journal: Dz.U. 2017 poz 59
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
article: art. 151 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta D. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta D. a Wójtem Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta D. w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy K. przez wskazanie Wójta Gminy K. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. S.

W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że w dniu [...] października 2018 r. w Urzędzie Miejskim w D. został złożony przez [...] Wojewódzką Komendę Ochotniczych Hufców Pracy wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. S. Zgodnie z art. 122 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.) dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji. Wydział Oświaty ww. urzędu przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia miejsca zamieszkania P. S. Uzyskano informację, że ww. młodociany pracownik nigdy nie był zameldowany w D. W dniu [...] października 2018 r. wystąpiono do Zastępcy Wojewódzkiego Komendanta Ochotniczych Hufców Pracy w K. o wskazanie miejsca zamieszkania młodocianego pracownika.

Zastępca Wojewódzkiego Komendanta Ochotniczych Hufców Pracy w K. poinformował, że P. S. w trakcie pobierania nauki zawodu zamieszkiwał w gminie K. przy ul. [...]. W związku z tym wniósł o przekazanie wniosku do organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania P. S.

Prezydent Miasta D. w dniu [...] listopada 2018 r. przekazał wniosek Wójtowi Gminy K. W dniu [...] grudnia 2018 r. Wójt Gminy K. przekazał wniosek do Prezydenta Miasta D. wraz z informacją, że P. S. był zameldowany w gminie K. w okresie od [...] kwietnia 2004 r. do [...] września 2016 r.

Zastępca Wojewódzkiego Komendanta Ochotniczych Hufców Pracy w K., w odpowiedzi na kolejne wezwanie z [...] grudnia 2018 r. do wskazania miejsca zamieszkania młodocianego pracownika, w piśmie z [...] stycznia 2019 r. podtrzymał wniosek o przekazanie sprawy do Wójta Gminy K. Do pisma załączył oświadczenie P. S. o zamieszkiwaniu w gminie K.

Prezydent Miasta D. w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że z oświadczenia wnioskodawcy z [...] października 2017 r. oraz z oświadczenia P. S. wynika, że zamieszkiwał on w okresie trwania umowy o pracę w miejscowości K., pod adresem ul. [...] . Ta okoliczność jest rozbieżna ze wskazanym w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego adresem zamieszkania w D. W porozumieniu w sprawie rozwiązania umowy o pracę wskazany jest jednak adres w miejscowości K. W ocenie organu ze względu na to, że dofinansowanie może być przyznane dopiero po zakończeniu nauki i zdaniu egzaminu, decydujące dla ustalenia właściwości organu powinno być miejsce zamieszkania młodocianego pracownika na dzień rozwiązania umowy o pracę. W tym czasie P. S. zamieszkiwał w Gminie K.

Wójt Gminy K. w odpowiedzi na wniosek, w piśmie z [...] lipca 2019 r., wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość między nim a Prezydentem Miasta D. przez wskazanie Prezydenta D. jako właściwego w sprawie. Organ wskazał, że P. S. był zameldowany w miejscowości B., ul. [...] gm. K. od [...] kwietnia 2004 r. do [...] sierpnia 2016 r., skąd został wymeldowany w trybie administracyjnym decyzją Wójta Gminy K. Organ przedstawił zeznania świadków, z których wynika, że P. S. po ukończeniu gimnazjum w czerwcu 2014 r., dobrowolnie i trwale przeprowadził się do swojej matki w D. W czasie trwania umowy ze [...] Wojewódzką Komendą Ochotniczych Hufców Pracy nie był zatem mieszkańcem Gminy K.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", z zastrzeżeniem art. 22 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta D. a Wójtem Gminy K. jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy o przyznanie dofinasowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. S.

Wniosek o przyznanie dofinasowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika został złożony w trybie art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin (ust. 1). Zgodnie z art. 122 ust. 6 cyt. ustawy dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1. Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu (art. 122 ust. 7).

Dla ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pacy konieczne jest zatem ustalenie miejsca zamieszkania młodocianego pracownika – P. S., co jednoznacznie wynika z przywołanych przepisów. Zgodzić się trzeba z organem wnioskującym, że decydujące powinno być przy tym miejsce zamieszkania młodocianego pracownika na dzień ukończenia nauki zawodu i zdania egzaminu.

Ustawa Prawo oświatowe nie definiuje określenia "miejsce zamieszkania". W związku z powyższym, wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, należy uwzględnić regulację zawartą w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.c." Zgodnie z art. 25 K.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle art. 122 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe w związku z art. 25 K.c. o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie jest czynnością prawną, a tym samym nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w danej miejscowości. W judykaturze i piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że samo zameldowanie nie dowodzi zamieszkiwania w danej miejscowości, czyli adres zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej (por. postanowienia NSA z: 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OW 152/14, 20 lutego 2015 r. sygn. akt I OW 225/14 i 22 listopada 2013 r. sygn. akt I OW 145/13 ).

Wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, co niewątpliwie należy do organów administracji. W rozpoznawanej sprawie istotne okoliczności nie zostały jednak w sposób dostateczny wyjaśnione przez Prezydenta Miasta D.

Z ustaleń organu wynika, że w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartej [...] września 2015 r. pomiędzy [...] Wojewódzką Komendą Ochotniczych Hufców Pacy w K. a P. S. jako adres zamieszkania P. S. wskazano D., ul. [...]. Z aneksu nr 1 do tej umowy zawartego [...] czerwca 2016 r. wynika, że miejsce zamieszkania P. S. zostało sprecyzowane poprzez wskazanie adresu: [...] D., Al. [...]. W porozumieniu z [...] sierpnia 2018 r. w sprawie rozwiązania ww. umowy o pracę wskazano adres zamieszkania [...], ul. [...]. Z informacji Zastępcy Komendanta Ochotniczych Hufców Pracy w K., wezwanego do wskazania miejsca zamieszkania młodocianego pracownika, wynika, że w czasie trwania nauki zawodu zamieszkiwał on pod adresem [...] K., ul. [...]. P. S. w oświadczeniu, załączonym do pisma Komendy OHP z [...] stycznia 2017 r., wskazał, że zamieszkiwał w okresie trwania umowy o pracę pod adresem [...] K., ul. [...]. Z informacji uzyskanych od Wójta Gminy K. wynika jednak, że P. S. był zameldowany w gminie K. w miejscowości B., ul. [...] w okresie od [...] kwietnia 2004 r. do [...] września 2016 r. Z akt postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania P. S. w trybie administracyjnym ze wskazanego adresu w K. i wydanej w związku z tym, na wniosek właściciela nieruchomości, decyzji Wójta Gminy K. z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] wynika, że P. S. po ukończeniu gimnazjum w czerwcu 2014 r. opuścił miejsce zamieszkania pod tym adresem i przeprowadził się do matki. Dodać też trzeba, że zgodnie z umową o pracę kształcenie w ramach przygotowania zawodowego odbywało się na terenie D.

W rozpoznawanej sprawie brak ustalenia miejsca zamieszkania wnioskującego o dofinansowanie nie jest zatem wynikiem trudności z ustaleniem, gdzie skupia się tzw. centrum życiowe młodocianego pracownika, ale z niespójnymi informacjami o miejscu jego zamieszkania. Załączone do wniosku dokumenty zawierają informacje wzajemnie wykluczające się. Organ wnioskujący nie poczynił kolejnych ustaleń, które pozwoliłyby ocenić wiarygodność przekazanych informacji. Chociażby informacji dotyczącej miejsca zamieszkania matki P. S., u której mógł mieszkać od czerwca 2014 r., czy adresu zamieszkania wskazanego w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego, tj. D. przy ul. [...] . Dopiero po ustaleniu okoliczności dotyczących miejsca zamieszkania młodocianego pracownika, w razie wątpliwości, gdzie koncentrują się jego sprawy życiowe, wniosek o wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy o przyznanie dofinasowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. S. byłby uzasadniony.

Tak jak zostało to już wskazane dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy niewątpliwie należy do organów administracji, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu. Niepełne i niejednoznaczne ustalenie stanu faktycznego, dotyczące miejsca zamieszkania osoby, której wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej ma być rozpatrzony nie pozwalają na wskazanie organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy. W tym stanie sprawy brak jest podstaw do rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie sporu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.