Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 171/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Andrzej Matan, , Protokolant asystent sędziego Aleksandra Czajer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta C. z [...] r. 2. umarza postępowanie administracyjne 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącego zwrot kwoty 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 341, zwanej też dalej ustawą) decyzją [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. (dalej jako Prezydent) orzekł o skierowaniu A.P. (dalej jako skarżący) na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że została ona wydana w związku z uzyskaną informacją, iż w/w kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości – w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r., sygn. akt

[...].

W odwołaniu do decyzji, reprezentowany przez adwokata skarżący wniósł o umorzenie postępowania wobec upływu 10 letniego okresu od uprawomocnienia się wyroku skazującego. Zarzucił, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 43 § 3 w zw. z art. 42 § 2 Kodeksu karnego (dalej jako kk) oraz w związku z art. 182 § 2 kkw przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że terminem początkowym wykonania orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerowych jest dzień złożenia przez niego oświadczenia o zagubieniu prawa jazdy tj. [...] 2018 r., w sytuacji gdy prawo jazdy zostało zagubione w grudniu 2006 r. i od tego czasu nie prowadził on pojazdów, ponieważ nie posiadał niezbędnych do tego uprawnień.

- art. 103 § 2 w zw. z § 1 pkt 3 Kk w sytuacji, gdy doszło do przedawnienia wykonania orzeczonej kary po upływie 10 lat od uprawomocnienia się wyroku skazującego,

- art. 7 Kpa poprzez nieuwzględnienie jego słusznego interesu, w sytuacji gdy sąd karny nie wskazał terminu, od którego należy liczyć wykonywanie środka karnego w postaci pozbawienia uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej też jako Kolegium lub SKO) zaskarżoną decyzją z dnia

[...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2a ustawy o kierujących pojazdami, decyzję Prezydenta utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu stwierdziło, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2a ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeżeli kierowca ten kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu. Taka zaś sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, a to gdy wyrokiem zaocznym z dnia [...] r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w C., [...] Wydział Grodzki uznał skarżącego winnym popełnienia czynu z art. 178a § 2 kodeksu karnego polegającego na tym, że w dniu [...] r. około godziny [...] w C. na [...] kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości – 0,92 mg/l i 0,094 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.

W tym stanie rzeczy, ze względu na przywołany powyżej i jednoznaczny w swej treści przepis ustawy o kierujących pojazdami, organ I instancji zobowiązany był do wszczęcia postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie a następnie do wydania decyzji o skierowaniu go na takie badania. Przepisy ustawy nie pozostawiają w tym zakresie swobody organowi i w razie stwierdzenia, że faktycznie doszło do wydania wyroku orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów ze względu na kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, organ ten jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie. Decyzja wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy ma tzw. charakter związany. Przepis ten nie wskazuje i nie upoważnia organu do badania żadnych innych przesłanek skierowania kierowcy na badanie lekarskie niż sam fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Bez znaczenia pozostaje również kwestia czy równolegle z decyzją dotyczącą skierowania na badania lekarskie została wydana decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż wydanie tej decyzji nie stanowi przesłanki ustawowej, od której uzależniony został obowiązek właściwego organu do wydania decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO pełnomocnik skarżącego wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta oraz o zobowiązaniu tego organu do wydania w określonym terminie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Zarzucił, że decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem:

1. § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15) w zw. z art. 6, art. 8 oraz art. 12 Kpa, poprzez nieuwzględnienie okoliczności uchybienia przez organ I instancji szeregowi spoczywających na nim obowiązków, w tym w szczególności obowiązkowi przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia spraw, szybkości i prostoty postępowania administracyjnego oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji została wydana po niemal 13 latach od chwili zdarzenia, za które skarżący skazany został wyrokiem zaocznym z dnia [...] r. a nie w terminie 30 dni od dnia, w którym kierował w stanie nietrzeźwości,

2. art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 11 i art. 9 Kpa poprzez nieodniesienie się do wszystkich twierdzeń odwołania,

3. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 2 pkt 21 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poprzez skierowanie na badanie lekarskie osoby, która utraciła status kierowcy, w związku z wydaniem w stosunku do skarżącego decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych niż powołanych w niej względów, które Sąd nie będąc związany jej zarzutami w nioskami (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjni Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wziął pod rozwagę z urzędu.

Konieczną przesłana wydania na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest wcześniejsze ustalenie, że kierował on pojazdami m.in. w stanie nietrzeźwości. Organ orzekający o takim skierowaniu (starosta) nie jest jednak uprawniony do czynienia w tym zakresie (kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości) własnych wiążących ustaleń. W tym przedmiocie do dnia 3 czerwca 2018 r. działał on na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez Sąd w trybie art. 182 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego (art. 135a ustawy o kierujących pojazdami), a po tym terminie na podstawie informacji uzyskanych od administratora danych (art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 139 pkt 3 tej ustawy).

Zdaniem Sądu, oznacza to, że konieczną przesłanką wydania takiej decyzji (skierowania na badania) jest istnienie w dacie jej podejmowania, skazania za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości. Tylko bowiem wówczas organ wydający decyzję o skierowaniu na badania będzie miał podstawę do przyjęcia, że kierowca kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, tj. w warunkach o jakich mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. Ta konieczna przesłanka nie będzie zatem zachodzić, gdy w tej dacie doszło już do zatarcia skazania lub ukarania na podstawie art. 103 Kodeksu karnego lub art. 46 Kodeksu wykroczeń. Wtedy bowiem zgodnie z art. 106 kk i art. 46 § 1 kw skazanie i ukaranie uważa się za niebyłe. Z chwilą zatarcia skazania lub ukarania brak jest zatem podstaw do przyjęcia na użytek postępowania prowadzonego na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2a ustawy o kierujących pojazdami, że dana osoba prowadziła pojazd w stanie nietrzeźwości. Fakt zatarcia skazania lub ukarania jako wynikający z powszechnie obowiązujących w/w przepisów powinien być przy tym uwzględniony przez organy orzekające z urzędu.

Powyższa sytuacja zachodziła, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, czego organy orzekające nie uwzględniły. Z żadnego obowiązującego przepisu nie wynika bowiem aby zastosowanie powyższych przepisów w takim postępowaniu zostało wyłączone i aby organy orzekające przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy mogły kierować się tylko treścią przepisów administracyjnego prawa materialnego. Stosowanie w sprawach rozstrzyganych w oparciu o przepisy ustawy o kierujących pojazdami instytucji zatarcia skazania, uregulowanej w art. 46 Kw, wynika też z orzecznictwa (wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 października 2010 r. – Lex 752727 i wyroku NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 742/11 i z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I OSK 143/15 – Lex 2440360).

Zgodnie z art. 2 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) zwanej dalej ustawą zmieniającą, z dniem 9 listopada 2013 r. czyn, za który skarżący został skazany w/w wyrokiem SR w C. z dnia [...] r., stał się wykroczeniem (art. 87 § 1a Kw). W konsekwencji, zgodnie z treścią art. 50 ust. 4 przedmiotowej ustawy zmieniającej, do zatarcia ukarania za ten czyn stosuje się przepisy Kodeksu wykroczeń, czyli art. 46 tego aktu prawnego. Zgodnie z § 1 tego przepisu ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. Zakładając nawet, że orzeczona tym wyrokiem kara nie została wykonana, to zgodnie z treścią art. 45 § 3 kw, po trzech latach od uprawomocnienia się tego wyroku doszłoby do przedawnienia wykonywania orzeczonej tym wyrokiem kary. Ponieważ zgodnie z § 3 art. 46 kw zatarcie ukarania nie może nastąpić przed wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania środka karnego (który przedmiotowym wyrokiem skazującym został orzeczony), to nawet przyjmując, że zgodnie z art. 50 ust. 3 w/w ustawy zmieniającej z dnia 27 września 2013 r., co do przedawnienia wykonywania tego środka zastosowanie miałby przepis art. 103 § 2 w zw. z § 1 pkt 3 Kodeksu karnego, należałoby przyjąć, że do zatarcia ukarania skarżącego za prowadzenie w dniu [...]r. roweru w stanie nietrzeźwości doszło najpóźniej z upływem 10 lat od uprawomocnienia się w/w wyroku skazującego, tj. w dniu 16 lutego 2016 r. Oznacza to, że w dacie orzekania w niniejszej sprawie ukaranie za kierowanie przez skarżącego pojazdem w stanie nietrzeźwości, należało uznać za niebyłe. Tym samym brak było podstaw do przyjęcia, że skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości w rozumieniu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. To zaś oznacza, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem tego przepisu, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 134 ustawy p.p.s.a. oraz orzeczenie o umorzeniu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 145 § 3 tej ustawy w zw. z art. 105 § 1 Kpa. Wobec zatarcia ukarania bez znaczenia dla rozpoznania skargi należy uznać rozpoznanie sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Należy jednak stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż ewentualne naruszenie tych przepisów miałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.

Za dowolne należało zaś uznać stanowisko skarżącego, że w związku z cofnięciem mu decyzją Prezydenta z dnia [...] r. uprawnień do kierowania pojazdami, (utrzymaną w tym zakresie w mocy decyzją SKO z dnia [...] r.) stracił on przymiot kierowcy w rozumieniu art. 99 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami i w zw. z art. 2 pkt 21 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, łącznie w kwocie 697 zł, orzeczono stosownie do jego wyniku, na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a.

mr