Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2418/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. odmawiającej uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r. zatwierdzającej podział nieruchomości objętej KW [...] położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] uchyliło powyższą decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 1995 r. nr [...] Burmistrz Gminy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW nr [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka ew. nr [...] z obrębu [...]. Ww. decyzja została wydana w trakcie prowadzonego postępowania rozgraniczającego nieruchomość stanowiącą działkę [...] z obrębu [...] uregulowaną w KW nr [...], będącą własnością W. G., z nieruchomością uregulowaną w KW [...] stanowiącą działkę ew. nr [...] będąca własnością S. K., M. K., K. M., W. K. i Z. K.

Decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. umorzono postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości i przekazano sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu, celem rozpoznania w trybie postępowania nieprocesowego, ponieważ postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do zawarcia ugody, ani też do ustalenia granic w sposób pozwalający na zatwierdzenie ich przebiegu.

Na wniosek S. K., współwłaścicielki nieruchomości sąsiedniej w odniesieniu do drogi dojazdowej zapewniającej dojazd do działek powstałych w wyniku podziału, po uwzględnieniu jej zastrzeżeń dotyczących pominięcia zainteresowanej jako strony postępowania, postanowieniem z dnia [...].05.1996 r. wznowione zostało postępowanie o podział nieruchomości uregulowanej w KW nr [...] zakończonej ww. decyzją.

Postanowieniem nr [...] z dnia 11 lipca 2005 r. Prezydent [...] zawiesił wznowione postępowanie w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy dla [...] zagadnienia wstępnego tj. sprawy o rozgraniczenie nieruchomości uregulowanej w KW nr [...] stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] z nieruchomością uregulowaną w KW nr [...] stanowiąca działkę nr ew. [...] z obrębu [...].

Zażalenie na ww. postanowienie złożyła K. M.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].03.2006 r. uchyliło postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...].07.2005 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując, że należy ustalić czy postępowanie sądowe w sprawie o rozgraniczenie toczy się i na jakim jest etapie oraz ustalić i uzasadnić czy rozgraniczenie tj. ustalenie punktów i linii granicznych może doprowadzić do zmiany powierzchni rozgraniczanych.

Decyzją nr [...] z dnia [...].05.2011 r. Prezydent [...] odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...].07.1995 r. zatwierdzającej podział nieruchomości objętej KW [...], położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu [...].09.2010 r. organ I instancji uzyskał postanowienie z dnia [...] stycznia 2006 r. (sygn. akt [...]) Sądu Rejonowego dla [...]. Zgodnie z tym orzeczeniem po rozpoznaniu sprawy o rozgraniczenie Sąd postanowił umorzyć postępowanie. Zaistniała zatem sytuacja umożliwiająca ocenę prawidłowości decyzji nr [...] z dnia [...].07.1995 r. po dokładnym ustaleniu stanu faktycznego, co nakazuje art. 7 kpa, poprzez zastosowanie środków, o których mowa w art. 75 § 1 kpa, a więc poprzez zgromadzenie materiału dowodowego, które pozwoliło na zajęcie stanowiska. Ponieważ w toku postępowania strony wielokrotnie podnosiły, że decyzja nr [...] została podjęta przy nieustalonych granicach zewnętrznych przedmiotowej nieruchomości, dlatego też stanowisko organu I instancji zależne było od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim było ustalenie granic zewnętrznych nieruchomości podlegającej podziałowi.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły K. M. i M. K.

K. M. podniosła w odwołaniu, iż w sprawie o rozgraniczenie niedopuszczalne jest badanie powierzchni działek i przebiegu granic. Jej zdaniem akty własności ziemi są niepodważalne. K. M. stwierdziła, że w związku z niezgodnościami w aktach urodzenia, aktach małżeństwa, aktach zgonu powiadomiła Delegaturę Biura Geodezji i Katastru [...], która przekazała kopię pisma z Urzędu Stanu Cywilnego w celu wyjaśnienia wprowadzonych zmian międzypokoleniowych w danych osobowych, identyfikacyjnych. Skarżąca stwierdziła, że w obrocie funkcjonują podwójne akty własności ziemi na tę samą nieruchomość. Przytoczone fakty uzasadniają, zdaniem skarżącej stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...].07.1995 r. wydanej na fałszywych dokumentach. Wniosła o rzetelne rozpoznanie sprawy i wydanie dokumentów zgodnych z tożsamością i przyjętą darowizną stanowiącą majątek odrębny skarżącej.

M. K. stwierdziła w odwołaniu, że decyzja podziałowa nie tylko naruszyła prawa osób trzecich i ingerowała w stan posiadania właścicieli sąsiedniej nieruchomości, zmieniła przebieg granicy działki nr [...], co jest karygodne, lecz również została wydana bez zapewnienia dojazdu. Wydana przez właścicieli działki nr [...] zgoda na przejście i przejazd do planowanych działek została cofnięta. Uregulowanie dojazdu do nowopowstałych działek to jej zdaniem kluczowa sprawa na etapie podejmowania decyzji podziałowej.

Rozpoznając sprawę ponownie SKO w [..]. stwierdziło, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżoną decyzje należy utrzymać w mocy, jednak z innym uzasadnieniem.

Oceniając złożone odwołanie od decyzji (podjętej w wyniku wznowienia postępowania) o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].07.1995 r. organ dokonał analizy prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia i przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Przy czym organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. warunkiem koniecznym do występowania podmiotu jako strony postępowania, jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak słusznie podniesiono w odwołaniu od decyzji, w literaturze "interes prawny" określany jest jako "publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach taktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego". (B. Adamiak J Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego z komentarzem, Warszawa 1998 s 229) Kolejną cechą tego interesu według Borkowskiego jest jego aktualność i obiektywna sprawdzalność, a zatem nie chodzi tu o interes ewentualny, przyszły, bowiem nie można jeszcze w takim wypadku mówić o istnieniu interesu. W wyroku z dnia 01.12.2004 r. sygn. akt II SA 4537/03 LEX nr 175320 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie".

Pojęcie "interes prawny", użyte w przepisie art. 28 k.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes prawny, w rozumieniu omawianego przepisu k.p.a. to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Zatem interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (tak również: (w:) wyr NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83).

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc, ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuacją prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego

Postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].07.1995 r. zostało wznowione z uwagi na pominięcie w tym postępowaniu właścicieli działki sąsiedniej nr ew. [...] z obrębu [...]. Co do zasady stronami postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości są wyłącznie właściciele nieruchomości podlegającej podziałowi. Jednak w niniejszej sprawie z uwagi na toczące się w dacie wydania kwestionowanej decyzji postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] zasadnym było uznanie właścicieli działki nr ew. [...] za strony postępowania dotyczącego wydania decyzji nr [...] z dnia [...].07.1995 r., z uwagi na to, iż decyzja ta mogła dotyczyć interesu prawnego właścicieli działki nr ew. [...].

Decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. umorzono postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości i przekazano sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu w trybie postępowania nieprocesowego, ponieważ postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do zawarcia ugody ani też do ustalenia granic w sposób pozwalający na zatwierdzenie ich przebiegu.

Postępowanie przed Sądem Rejonowym dla [...] w W., Wydział II Cywilny o rozgraniczenie zostało umorzone postanowieniem z dnia [...].01.2006r., sygn. akt [...] z uwagi na nie zgłoszenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w ciągu trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu (w niniejszej sprawie od dnia [...].11.2002r.). W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd podał, że postanowieniem z dnia [...]listopada 2002r. Sąd Rejonowy dla [...] zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc. Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc - Sąd umarza postępowanie z przyczyn wskazanych a art. 177 § 1 pkt 5 i 6, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu. Z uwagi na to, że wnioskodawca ani uczestnicy w ciągu trzech lat od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, nie wnieśli do Sądu wniosku o podjęcie postępowania w sprawie, na podstawie art. 182 § 1 w zw. z art. 13 § 2 kpc Sąd orzekł o umorzeniu postępowania. Prawnym skutkiem umorzenia postępowania przed Sądem Rejonowym jest domniemanie, że granice zewnętrzne działek nr 31 i 32 były zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Zatem odpadła przyczyna (istnienie interesu prawnego), dla której istniała przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z uwagi na pominięcie stron w tym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.01.2012r., sygn. akt II OSK 2060/10, LEX nr 1121194 "Na przesłankę wznowieniową niebrania udziału w postępowaniu może powoływać się wyłącznie strona, która bez swojej winy nie brała udziału w tym postępowaniu, nie zaś inne podmioty".

W wyroku z dnia 20 marca 1998 r., sygn. akt I są 1815/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że właściciele działki nr ew. [...] z obrębu [...] są stronami w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu podziału działki nr ew. [...].

Organ zauważa, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Jednak wyrok ten został wydany w oparciu o stan faktyczny odmienny od stanu faktycznego zaistniałego po dacie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego przed sądem powszechnym. Zatem wyrok ten wydany w zmienionym stanie faktycznym nie wiąże w sprawie. Umorzenie postępowania o rozgraniczenie przed sądem powszechnym wywołało skutek domniemania, iż granice zewnętrzne działek nr [...] i [...] były prawidłowe, zatem brak jest podstaw do uznania właścicieli działki nr [...] za stronę postępowania o zatwierdzenie podziału działki nr [...].

Organ przytoczył wyrok Sądu z dnia 26.08.2011 r. (sygn. akt II Sa/GL 142/11, LEX nr 1085896) zgodnie z którym, "Jeśli wskutek błędnych ustaleń organu wznowi on postępowanie w sprawie, pomimo iż w rzeczywistości winien był wznowienia takiego odmówić z uwagi na wystąpienie przedmiotowych bądź podmiotowych przesłanek niedopuszczalności wznowienia bądź z uwagi na nie zachowanie terminu do wniesienia podania, organ winien prowadzone postępowanie wznowieniowe umorzyć na podstawie art. 105 k.p.a.".

Podzielając powyższy pogląd organ orzekł jak w sentencji.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie założyła M. K. zarzucając jej naruszenie przepisu art. 28 i 10 par. 1 w związku z art. 145 par. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do niewłaściwego wniosku, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu o zatwierdzenie podziału działki nr [...], oraz błędne przyjęcie, że odpadła przyczyna (istnienie interesu prawnego) dla której istniała przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z uwagi na pominięcie stron w tym postępowaniu, przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego - zasady praworządności, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli - poprzez tolerowanie sytuacji, w której skarżącej odmawia się statusu strony w postępowaniu, a także poprzez ignorowanie treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 1998r. w sprawie I SA 1815/97, który ten status jej przyznał, przepisu art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w ten sposób, że naruszono zasadę zaufania obywatela do Państwa, gdyż istniejące i niewzruszone orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 1998 r. w sprawie I SA 1815/97 nie jest dla organu administracji (SKO w W.) wystarczające do uznania skarżącej za stronę w postępowaniu administracyjnym.

Naruszenie tego przepisu polega również zdaniem skarżącej na tym, że w obowiązującym porządku prawnym istnieją sprzeczne orzeczenia organów administracji i sądów administracyjnych dotyczące tej samej kwestii (statusu strony w postępowaniu dotyczącym działki nr 31), co z pewnością narusza zasadę zaufania wyrażoną w ustawie.

Ponadto w ocenie skarżącej naruszenie tego przepisu, jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyraża się w tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze poprzez dokonywanie własnej, subiektywnej interpretacji, pozbawia skarżącej waloru strony, mimo, że został on potwierdzony przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem organ, który w powszechnej świadomości obywatela sprawuje najwyższą kontrolę postępowań administracyjnych i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r. Burmistrza Gminy [...].

W obszernym uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż nie jest on związany wykładnią NSA z 20.03.1998 r. (sygn. akt I SA 1815/97) z tego powodu, że obecnie zmienił się istotnie stan faktyczny. Umorzenie postępowania o rozgraniczenie działek nr [...] i nr [...], spowodowało domniemanie, że granice zewnętrzne powyższych działek były prawidłowe, czego skutkiem jest brak podstaw do uznania właścicieli działki nr [...] za strony postępowania o zatwierdzenie podziału działki nr [...].

Zdaniem skarżącej decyzja podziałowa nie tylko naruszyła prawa osób trzecich i ingerowała w stan posiadania właścicieli sąsiednich nieruchomości, zmieniła przebieg granicy działki nr [...], lecz, co jest według skarżącej karygodne, została wydana bez zapewnienia stosownego dojazdu. Wydana przez właścicieli działki nr [...] zgoda na przejście i przejazd do planowanych działek została cofnięta, zaś uregulowanie kwestii dojazdu do nowopowstałych działek jest kluczowe w postępowaniu podziałowym.

W ocenie skarżącej SKO w [...] nie zbadało dokładnie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Posłużenie się "domniemaniem,, o którym mowa w końcowej części decyzji jest nie tylko niewłaściwe, ale też dalece krzywdzące dla niej.

Zdaniem skarżącej organ administracji toleruje sytuację, w której w obrocie prawnym funkcjonuje legalne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 1998 r. w sprawie I SA 1815/97 i nawet to orzeczenie cytuje, a mimo to odmawia skarżącej statusu strony, posługując się domniemaniem, iż granice zewnętrzne działek nr [...] i [...] są prawidłowe.

Tym samym zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze ignoruje ważne prawnie rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie miał najmniejszych wątpliwości, że skarżąca w postępowaniu podziałowym stroną jest. Taki sposób wykładni z pewnością nie służy pogłębianiu zaufania do organów administracji, nie sposób bowiem zrozumieć dlaczego w obowiązującym porządku prawnym istnieją sprzeczne orzeczenia organów administracji i sądów administracyjnych dotyczące tej samej kwestii (statusu strony w postępowaniu dotyczącym działki nr [...]).

Okoliczność, że nastąpiło umorzenie w postępowaniu przed sądem powszechnym w żadnej mierze nie zmieniło zdaniem skarżącej jej statusu, nadal bowiem jest ona nie tylko zainteresowana wynikiem sprawy, ale niewątpliwie ma interes prawny we wszelkich kwestiach dotyczących działek nr [...] i [...]. Samo orzeczenie Sądu powszechnego nie może dezawuować zapisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które wyraźnie opisują, jaki podmiot za stronę może być uznany. Co więcej, nie istnieje zdaniem skarżącej żaden przepis prawa, który uzależnia status strony od orzeczenia sądu powszechnego, co może wynikać z uzasadnienia skarżonej decyzji SKO w [...]

W przedmiotowej sprawie doszło natomiast zdaniem skarżącej do sytuacji, gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób subiektywny, dokonując błędnej wykładni przepisów prawa, zawęża zakres stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, pozbawiając ją przymiotu strony, którego istnienie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny.

Tak przeprowadzony tok rozumowania oraz uzasadnienie decyzji SKO nie może zdaniem skarżącej się ostać, wobec jasnego przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, który nie może być, przynajmniej w niniejszej sprawie, interpretowany zawężająco.

W odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wprawdzie sprawa której dotyczy postępowanie była już przedmiotem oceny sądowej, co podnosi skarżąca, bowiem NSA wyrokiem z dnia 20 marca 1998 r. (sygn. akt I SA 1815/97) uznał, że właściciele działki nr [...] z obrębu [...] są stronami postępowania o zatwierdzenie projektu podziału działki nr [...]. Jednak Sąd rozpoznający sprawę obecnie zwraca uwagę, że powyższy wyrok zapadł w stanie faktycznym w sposób istotny różniący się od stanu faktycznego w oparciu o który organ wydał zaskarżoną decyzję. Przepis art. 153 p.p.s.a., stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez Sąd tylekroć będzie on związany ocena prawną wyrażona w tym orzeczeniu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r. III RN 130/97 – OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 2).

Ocena ta jednak wiąże tylko o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Traci więc ona moc wiążącą w razie zmiany stanu sprawy, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, wzruszenia orzeczenia w przewidzianym do tego trybie oraz z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony NSA uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego (uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r. I FPS 1/08 – ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 75).

Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. W dacie wydania powyższego wyroku istniał spór co do przebiegu granic działek nr [...] i nr [...] i zdaniem ówczesnej skarżącej S. K., podział działki nr [...] zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 1995 r. nr [...] naruszał granice działki nr [...]. Dlatego też Sąd przyznał przymiot strony tego postępowania również współwłaścicielom działki nr [...].

Jednak w dniu 10 stycznia 2006 r. Sąd Rejonowy dla [...] w W. Wydział II Cywilny (sygn. akt [...]) po rozpoznaniu sprawy o rozgraniczenie powyższych działek umorzył postępowanie. Orzeczenie to w sposób istotny zmieniło stan faktyczny przedmiotowej sprawy poprzez powstanie sytuacji, że brak jest obecnie sporu jakim były granice nieruchomości objętej decyzją z dnia [...] lipca 1995 r. tj. dz. nr [...], tj. domniemanie, że istniejące w dacie wydania tej decyzji granice działek nr [...] i nr [...] były zgodne ze stanem prawnym i faktycznym.

Sytuacja ta spowodowała, że współwłaściciele działki nr [...] jako nieruchomości przyległej utracili przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją podziałową z dnia [...] lipca 1995 r. w rozumieniu art. 28 k.p.a. (w takiej sytuacji organ nie jest związany wyrokiem sądu zapadłym w zupełnie innym stanie faktycznym).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego już na tle ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarcze gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) utrwalił się poglad, że wnioskodawcą i stroną takiego postępowania administracyjnego jest tylko właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości (m.in. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1997 r. sygn. akt SA/Gd 3467/95 ONSA 1997, nr 4, poz. 180). Również na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że interes prawny w postępowaniu w sprawie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości ma tylko właściciel nieruchomości oraz użytkownik wieczysty (wyrok NSA z dnia 3 września 1999 r. sygn. II SA/Wr 933/98, niepubl.).

W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżąca nie jest właścicielem ani wieczystym użytkownikiem działki nr [...] objętej podziałem. A zatem nie przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu o jej podział.

Skarżąca ma niewątpliwie interes dotyczący podziału działki nr [...], ale zdaniem Sądu jest to wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że w przedmiotowej sprawie organ nie powinien wznawiać postępowania z powodu braku przymiotu strony współwłaścicieli działki nr [...], a jeśli to uczynił to powinien je na podstawie art. 105 k.p.a. umorzyć. Jeśli natomiast wskutek błędnych ustaleń organu, wznowi on postępowanie w sprawie, pomimo iż w rzeczywistości winien był wznowienia takiego odmówić z uwagi na wystąpienie przedmiotowych bądź podmiotowych przesłanek niedopuszczalności wznowienia, organ winien prowadzone postępowanie wznowieniowe umorzyć na podstawie art. 105 k.p.a. albowiem jego prowadzenie jest od początku bezprzedmiotowe - por. B. Adamiak: /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 544; por. też np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 896/07. Zatem aby możliwe było przystąpienie do analizy merytorycznej decyzji objętej postępowaniem wznowionym konieczne jest uprzednie wyjaśnienie czy wniosek z przyczyn podmiotowych jest dopuszczalny oraz czy żądanie wznowienia postępowania nastąpiło w terminie określonym w ustawie – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1591/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 646/07 wraz z przywołanym tam dalszymi orzeczeniami.

Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że tok postępowania w sprawie przyjęty przez organ I instancji wskazanym wyżej regułom w sposób istotny nie odpowiadał.

Dlatego też zasadnie zdaniem Sądu organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie uchylił decyzje Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2011 r. odmawiająca uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r. zatwierdzającej podział dz. nr [...] położonej w W. przy ul. [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organ art. 28, art. 10 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 7 i art. 8 k.p.a. i w tym zakresie zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.