Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2505/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 68
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. S. i M. S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2011 r. nr (...) w przedmiocie wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. S. i M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia (...) lipca 2011 r. na podstawie art. 68 oraz art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 243, poz. 1623 z 2010 r. z późn. zm.) nakazał M. i A. S. - użytkownikom budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. (...) w Z. wyłączenie w całości z użytkowania tego budynku do czasu przygotowania dokumentacji technicznej związanej z określeniem nośności skarpy sąsiadującej bezpośrednio z budynkiem, sposobu jej zabezpieczenia przed dalszą erozją i osuwaniem się oraz do czasu niezbędnego zabezpieczenia jej przed zjawiskami opisanymi wyżej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu (...) lipca 2011r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w N. wraz z przedstawicielami Gminy Z., Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w N., w obecności inżyniera budownictwa W. Ż., przeprowadzili kontrolę znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie skarpy, budynku mieszkalnego jednorodzinnego o konstrukcji drewnianej (niepodpiwniczonego, jednokondygnacyjnego, ocieplonego styropianem, otynkowanego).

Podczas kontroli stwierdzono, iż na skutek intensywnych opadów atmosferycznych nastąpiło powierzchniowe osunięcie skarpy usytuowanej na sąsiedniej działce nr ew. (...) w Z., co spowodowało zasypanie na wysokość ok. 1 m południowego naroża budynku na działce nr ew. 3.

Stwierdzono, że istnieje realne zagrożenie kolejnych osuwisk w stronę budynku, co może spowodować gwałtowne jego uszkodzenie.

Wskazano, iż skarpa w części bezpośrednio przylegającej do budynku nie jest zadrzewiona, ani porośnięta żadną roślinnością, co może mieć również wpływ na jej stateczność w przypadku dalszych opadów. Natomiast od strony południowo-zachodniej rosną wysokie drzewa i krzewy.

Zdaniem organu dalsze użytkowanie budynku mieszkalnego stanowiłoby zagrożenie dla zdrowia i życia osób w nim przebywających.

A. S. i M. S. wnieśli odwołanie od decyzji z dnia (...) lipca 2011 r. zarzucając jej:

- błędne oznaczenie strony postępowania,

- wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 68 ustawy Prawo budowlane,

- naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego,

- nieuwzględnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego, stanowiącego podstawę do wydania decyzji, które miały wpływ na wynik sprawy,

- naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez bezpodstawne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, w sytuacji braku przesłanek do jego zastosowania.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że nie posiadają przymiotu stron postępowania w sprawie opróżnienia budynku, gdyż z dyspozycji art. 68 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego wynika, iż decyzje podejmowane na tej podstawie nie dotyczą ich obowiązków prawnych jako użytkowników budynku.

Ponadto, jako stronę postępowania wskazano J. R., co prawdopodobnie związane było z faktem, iż skarpa o której mowa w decyzji należy do niego.

Dalej skarżący wywodzili, że nałożono na nich obowiązek, którego wykonanie zależy od innej osoby (J. R.).

Organ pominął fakt, iż przedmiotowy budynek stoi w sąsiedztwie skarpy od kilkudziesięciu lat. W tym czasie warunki atmosferyczne były bardzo różne. Nie jest prawdą, iż intensywność opadów deszczu automatycznie powoduje osunięcie się skarpy.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż osunięcie się skarpy uszkodziło konstrukcję budynku, uniemożliwiając jego eksploatację oraz uzasadniając jego wyłączenie z użytku. W rzeczywistości sytuacja taka nie miała miejsca.

Stwierdzono bowiem fakt zasypania południowego naroża budynku na wysokość 1 m. Nie wiadomo, na jakiej podstawie organ ocenił, iż istnieje realne zagrożenie powstania kolejnych osunięć w stronę budynku.

Pobieżne oględziny miejsca zdarzenia, nie uwzględniły drożności i przepustowości drogi znajdującej się na sąsiedniej działce. Stan tej drogi spowodował, iż działka, na której znajduje się budynek została zalana i zasypana. Zdarzenie z dnia (...) lipca 2011r. nie miało - de facto - związku z osuwaniem się skarpy jako takiej, lecz było wynikiem zaniedbania w utrzymaniu drogi.

Podjęte przez organ środki nie są adekwatne i proporcjonalne do zaistniałej sytuacji, zaś ich skutki dla osób zamieszkujących budynek wyjątkowo dotkliwe.

Potrzeba opróżnienia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi w związku z istnieniem bezpośredniego zagrożenia zawaleniem musi istnieć w chwili wydania decyzji. Sytuacja taka nie ma miejsca w tej sprawie. Przedmiotowy budynek w chwili obecnej nie grozi zawaleniem.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) września 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania A. S. oraz M. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia (...).07.2011r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 68 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r.:

- nakazał M. i A. S. niezwłocznie wyłączyć w całości z użytkowania budynek mieszkalny, jednorodzinny, usytuowany na terenie działki nr ew. (...) przy ul. (...) w Z.,

- zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 68 Prawa budowlanego z 1994r. W myśl tego przepisu "w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:

1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania;

2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów;

3) zarządzić:

a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,

b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania ".

W ocenie organu skoro osunięcie się ziemi ze skarpy i przemieszczenie jej w kierunku przedmiotowego budynku mieszkalnego, spowodowało zasypanie od strony południowej, naroża ściany na wysokości ok. 1 m, to zaistniało realne zagrożenie dla obiektu. Biorąc pod uwagę wysokość skarpy (ok. 16 m) i jej usytuowanie w bliskiej odległości od budynku, istnieje niebezpieczeństwo, iż w wyniku dalszych osuwisk może zostać naruszona konstrukcja budynku, co stwarza zagrożenie zawalenia się obiektu.

Organ odwoławczy wskazał, że dopóki przedmiotowa skarpa nie zostanie odpowiednio zabezpieczona, to występować będzie realne niebezpieczeństwo jej dalszego osuwania się na budynek. Osuwanie się skarpy, spowoduje realne zagrożenie wypłukiwania gruntu spod fundamentów budynków znajdujących się w pobliżu skarpy, czego konsekwencją może być zawalenie się budynku.

Poza tym po zdarzeniu związanym z osunięciem się skarpy stwierdzono, że "osuwisko się pogłębiło" (powyższe wynika z oświadczenia M. W., zawartego w protokole ze spotkania w dniu (...).07.2011. w Urzędzie Gminy Z.). Uzasadnione zatem było podjęcie działań w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, jak i dóbr materialnych, które są zagrożone w wyniku niebezpieczeństwa pogłębiania się osuwiska.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż potwierdzone zostało występowanie przesłanek skutkujących zastosowaniem w przedmiotowej sprawie art. 68 Prawa budowlanego.

Jakkolwiek organ I instancji tego samego dnia wszczął postępowanie i wydał rozstrzygnięcie w sprawie, czym uniemożliwił stronie branie czynnego udziału w postępowaniu, to jednak szybka reakcja organu nadzoru budowanego, była w tym przypadku uzasadniona, gdyż załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, iż dla wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 68 Prawa budowlanego istotne było stwierdzenie przesłanki wskazującej, iż obiekt budowlany bezpośrednio grozi zawaleniem. Powyższy przepis nie określa przyczyn, jakie należy brać pod uwagę przy określaniu czy budynek grozi zawaleniem. Organ nie podzielił twierdzenia strony skarżącej, iż powinien brać pod uwagę jedynie przyczyny dotyczące złego stanu technicznego budynku.

Choć skarżący, nie są właścicielami działki nr ew. (...) przy ul. (...) w Z. na której usytuowany jest budynek, to jednak są użytkownikami tej nieruchomości i zajmują budynek, tym samym są jego zarządcami.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a. organ wyjaśnił, iż wobec stwierdzenia jednej z okoliczności wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a., jaką jest ochrona zdrowia lub życia ludzkiego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miał uprawnienie do tego, aby nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy. Organ powiatowy powołał bowiem jako podstawę rozstrzygnięcia ogólnie art. 68 Prawa budowlanego (przesłał jednak decyzję obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych). Nie zarządził umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zawiadomienia o zakazie jego użytkowania, oraz nieprawidłowo orzekł, iż zakaz obowiązuje jedynie do czasu przygotowania stosownej dokumentacji technicznej.

Organ odwoławczy wskazał, że zakaz użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego, ustanie z chwilą usunięcia wszelkich występujących zagrożeń związanych ze skarpą.

A. S. M. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2011r. Zarzucając jej:

- błędne oznaczenie strony postępowania,

- wydanie decyzji z rażącym naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane, w tym art. 68,

- naruszenie art. 138 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie w oparciu o przepisy art. 68 ustawy Prawo budowlane, nie mające zastosowania w sprawie, a ponadto wydanie orzeczenia pogarszającego sytuację strony odwołującej się,

- naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9. art. 11 oraz art. 77 § 1 kodeksu postępowania

administracyjnego,

- nieuwzględnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego, które to miały wpływ na wynik sprawy,

- nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, które wyjaśniłoby wszystkie okoliczności sprawy,

- naruszenie przez organy obu instancji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu - art. 10 k.p.a., co pozbawiło stronę możliwości obrony swych praw,

- naruszenie art. 105 k.p.a. , poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji,

- naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez bezpodstawne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.

Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu wskazali, że zarówno decyzja organu I instancji, jak organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów prawa proceduralnego, jak również prawa materialnego.

Organ odwoławczy nie wykazał istnienia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego, jak też grożącej niepowetowanej szkody materialnej, a tym samym naruszył art. 10 § 2 k.p.a. Nie wystarczyło bowiem powołać się na ogólną klauzulę wskazującą na ochronę pewnych dóbr. Skarżący zostali pozbawieni prawa czynnego udziału w postępowaniu, co świadczy o arbitralnym działaniu organu.

Jednodniowe prowadzenie postępowania, miało być m.in. uzasadnione zagrożeniem dla życia lub zdrowia. Tymczasem postanowienie nakładające na J. R. - właściciela działki na której posadowiona jest skarpa, zostało wydane w dniu (...) sierpnia 2011r. (obowiązek wykonania stosownych ekspertyz i podjęcia działań zapobiegawczych).

Organ odwoławczy zaniechał merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczając się do kontroli decyzji organu I instancji i dokonując kosmetycznej korekty w zakresie podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.

Jednocześnie uchylając decyzję organu I instancji i orzekając merytorycznie naruszył zasadę, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie może pogarszać jej sytuacji prawnej.

W decyzji organu I instancji nakazano skarżącym wyłączenie w całości z użytkowania budynku mieszkalnego do czasu przygotowania dokumentacji technicznej związanej z osuwaniem się skarpy oraz do czasu jej zabezpieczenia.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji nakazał skarżącym niezwłocznie wyłączyć w całości z użytkowania budynek i w rzeczywistości wyłączenie to ma charakter bezterminowy.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego oznacza, iż nawet podjęcie działań zabezpieczających skarpę przed dalszymi osunięciami, nie stanowi okoliczności umożliwiającej ponowne użytkowanie budynku, bowiem może nie wyczerpywać znamion wszelkich występujących zagrożeń związanych z istnieniem skarpy.

Nade wszystko zdaniem skarżących nie było podstaw do wyłączenia budynku z użytkowania. Decyzja skutkowała pozbawieniem ich z dnia na dzień dachu na głową.

Urząd Gminy, w wykonaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zaproponował skarżącym lokal, ale ze względu na niski standard skarżący go nie przyjęli i zmuszeni są do korzystania z uprzejmości rodziny.

Nakaz wyłączenia budynku z użytkowania mógł być wydawany jedynie w przypadku rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, wynikającego ze złego stanu technicznego budynku. Potrzeba opróżnienia budynku musi istnieć w chwili wydania decyzji. Sytuacja taka nie miała miejsca w tej sprawie. Przedmiotowy budynek także w chwili obecnej nie grozi zawaleniem.

Nie przedstawiono opinii biegłych w zakresie skarp i osuwisk ziemi, które wskazywałyby na zasadność przypuszczeń co do zachowania się skarpy w przyszłości, jak również ekspertyz w zakresie konstrukcji budynku w przypadku ewentualnego dalszego osunięcia się ziemi.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga jest zasadna.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 68 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) stanowiący, że:

"W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:

1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania,

2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów,

3) zarządzić:

a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,

b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania ".

Niewątpliwie ocena stanu technicznego budynku i ustalenie zakresu prac zabezpieczających należy do organów nadzoru budowlanego, dokonywanych co do zasady na podstawie oględzin obiektu. Istnieją jednak sytuacje, gdy ocena ta musi być pogłębiona i odnosić się do wiedzy specjalistycznej, której organ nadzoru budowlanego nie posiada. Ustalenie, że stan techniczny obiektu budowlanego jest tak dalece nieprawidłowy jak stanowi to dyspozycja art. 68 Prawa budowlanego wymaga czasem przeprowadzenia odpowiedniej ekspertyzy.

Z zebranego materiału dowodowego na etapie rozpoznawania odwołania przez organ II instancji okoliczność istnienia stanu budynku bezpośrednio grożącego zawaleniem jednoznacznie nie wynikała.

Należy podkreślić, ze przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego w oparciu o art. 68 ustawy Prawo budowlane jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, lub może grozić niepowetowaną szkodą materialną. Świadczy o tym również nadawanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W ocenie Sądu kwestią wymagającą rozważenia było ustalenie czy zaskarżoną decyzją prawidłowo nałożono obowiązki oraz czy wskazano właściwego ich adresata.

W odniesieniu do kwestii adresata to zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę sytuację faktyczną związaną z zamieszkiwaniem od wielu lat w przedmiotowym budynku przez skarżących (bez prawnego uregulowania tej kwestii) nie budzi wątpliwości prawidłowość określenia adresata decyzji wydanej przez organ. Stan faktyczny pozwalał na uznanie ich za zarządców w rozumieniu art. 68 Prawa budowlanego, tym bardziej, że sami skarżący nie wskazują na inne osoby mogące być adresatami tej decyzji.

W sprawie zasadniczo kwestionowane przez skarżących jest to, że stan techniczny budynku ustalony w toku oględzin przeprowadzonych przez organ uzasadniał nałożenie obowiązku opróżnienia budynku. Zdaniem skarżących nie zostało to poparte żadną oceną techniczną budynku wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego.

Cytowany art. 68, stanowiący podstawę prawną weryfikowanej decyzji, jest jasny w swej treści i nie budzi żadnych problemów interpretacyjnych. Nadto, ma charakter bezwzględny, bo nie pozostawia organowi żadnej swobody w działaniu, a skutek jego zastosowania jest dotkliwy i oznacza zakaz korzystania z nieruchomości. Z analizy tego unormowania wynika, że ma on zastosowanie do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, a nakaz wyłączenia budynku lub jego części z użytkowania-na jego podstawie-może być wydawany jedynie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, wynikającego ze złego stanu technicznego budynku.

Przesłanką bezwzględną zastosowania art. 68 Prawa budowlanego jest taki stan techniczny budynku, który stwarza bezpośrednie zagrożenie zawalenia się. Materiał dowodowy rodzi co najmniej wątpliwość, czy stan faktyczny sprawy niniejszej wypełniał dyspozycję art. 68 Prawa budowlanego, a tym samym, czy organ nadzoru budowlanego zasadnie ten przepis zastosował.

Z protokołu oględzin wynikało bowiem, że zasypany został narożnik budynku na wysokości 1 metra.

Prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 68 Prawa budowlanego organ orzekający zobligowany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Uwzględnić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

W szczególności dowodem powinny być opinie biegłych bądź ekspertyzy techniczne (art. 75 § 1 k.p.a.). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję w tym kontekście, Sąd stwierdził, iż doszło do uchybień proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż decyzje organów obu instancji wydane zostały jedynie w oparciu o stwierdzenie, iż przysypany został narożnik budynku na wysokości jednego metra i jak wynika z twierdzeń skarżących stan ten do dziś nie uległ zmianie.

Sporządzony protokół oględzin, nie stanowi kategorycznie, że budynek grozi bezpośrednio zawaleniem. Tak ustalony stan techniczny budynku nie stanowi w ocenie Sądu wystarczającego dowodu na okoliczność zaistnienia przesłanek do wyłączenia obiektu z użytkowania. Wystąpienie tych przesłanek powinno być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości.

Decyzja o wyłączeniu obiektu z użytkowania, z uwagi na daleko idące skutki dla właściciela winna być poprzedzona wnikliwym i wszechstronnym ustaleniem i rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy. Przepis ten nie może być wykorzystywany pochopnie.

Zgodnie z art. 15 k.p.a. organ odwoławczy był zobowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ odwoławczy. Organ ten rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego musiał zatem ocenić czy w dacie orzekania – w dniu (...) września 2012 r. istniały podstawy faktyczne do nakazania opróżnienia budynku skarżących, z uwagi na stan grożący bezpośrednio jego zawaleniem.

Oceniając wskazywane niebezpieczeństwo zawalenia się budynku należy stwierdzić, że nie wynikało ono ze złego stanu technicznego samego budynku, ale ze stanu skarpy (osuwiska ziemi), która znajduje się na sąsiedniej nieruchomości.

Organ rozpoznając sprawę w drugiej instancji w ogóle nie analizował czy w dacie jego orzekania nadal istniały dowody potwierdzające, że istnieje niebezpieczeństwo zawalanie się obiektu i co ewentualnie niesie wspomniane zagrożenie.

Powyższe uchybienie proceduralne spowodowało konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Zebranie dowodów w należycie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, przy wnikliwej analizie materiału pozwoli na ustalenie, czy w danym stanie faktycznym wyłączenie obiektu z użytkowania znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.

Rozważania organu i ocena materiału dowodowego muszą zmierzać do jednoznacznego przyjęcia lub wykluczenia bezpośredniej groźby zawalenia budynku.

Jednocześnie w odniesieniu do stwierdzonej w toku postępowania groźby osuwania się ziemi ze skarpy na sąsiedniej działce, należy przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, właściwy organ miał możliwość, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających. W tym przypadku nie jest możliwe wydawanie decyzji administracyjnej, a jej miejsce zastępuje pismo wzywające do podjęcia działań.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie z pkt II i II wyroku wydano w oparciu o art. 152 i 200 wskazanej ustawy .