Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 325/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, pkt 35b, pkt 57, art. 61 ust. 2, art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, art. 64d ust. 1, art. 140aa ust. 4 pkt 1, ust. 3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b, ust. 2, lp. 7 załacznik nr 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 1, art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: § 5 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 10 § 1, art. 81
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2021 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako organ, organ odwoławczy albo organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania A. G. (dalej jako skarżący), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno- Skarbowego w B. P. (dalej jako organ I instancji) z [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] stycznia 2019 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D. przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zespół pojazdów o nr rej. [...], którego kierowcą był V. V., wykonujący przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz skarżącego, został poddany kontroli, w ramach której dokonano pomiaru nacisków osi i parametrów zewnętrznych pojazdu. Pojazdem przewożony był towar w postaci wyrobów stalowych w 4 częściach o łącznej wadze brutto 19860 kg. Czynności dynamicznego ważenia nacisków osi pojazdu dokonano przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, znak fabryczny DW 600, nr fabryczny 200314/2/1, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej.

W wyniku ważenia dynamicznego, stwierdzono przekroczenie nacisku drugiej osi pojazdu będącej osią napędową o 1300 kg (tj. 11,3%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony. Na żądanie kierowcy wykonano kolejny pomiar, który potwierdził przekroczenie nacisku drugiej osi pojazdu będącej osią napędową o 1440 kg (tj. 12,52%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony. Do wyliczenia kary pieniężnej przyjęto protokół dokumentujący wynik pierwszego ważenia, jako korzystniejszy dla strony.

Tym samym uznano, że transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, ze zm., dalej także jako p.r.d.), polegającym na przejeździe pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kat. VII.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi naruszenie szeregu przepisów postępowania oraz prawa materialnego

W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji decyzją z [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwołał się do definicji "pojazdu nienormatywnego", zawartej w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym. Wskazał, że przepisy o drogach publicznych obejmują normy zawarte w ustawie o drogach publicznych, oraz przepisy dotyczące dróg zamieszczone w ustawie Prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2018 poz. 2068 ze zm.) droga prowadząca do Oddziału Celnego w Dorohusku jest drogą publiczną, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku jednej osi napędowej do 11,5 t. Podniósł także, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm., dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów), wydanym na podstawie delegacji ustawowej z art. 66 ust. 5 p.r.d. Organ odwołał się do regulacji przedmiotowego rozporządzenia, w tym do brzmienia § 5 ust. 1 pkt 5 i wyjaśnił, że dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14 - 11,5 tony. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w § 5 ust. 1-3 ww. rozporządzenia, są wartości rzeczywiste nacisków osi.

Organ II instancji argumentował, że w celu wykonywania kontroli w powyższym zakresie Oddział Celny w Dorohusku wyposażony został w dopuszczone do użytkowania urządzenia wagowe posiadające wydane przez właściwe organy ważne świadectwa legalizacji oraz w zalegalizowane sztywne oraz wstęgowe przymiary posiadające ważne świadectwa wzorcowania.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że wpływ na wynik ważenia dynamicznego wywierają liczne czynniki, jak np. sposób załadunku, stan techniczny pojazdu, awaria zawieszenia, przy czym kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym jest niezależna od przyczyn przekroczenia masy lub nacisku na oś. Natomiast pomiar masy przy użyciu wagi statycznej dokonywany jest po wjechaniu zespołu pojazdów na pomost wagi i przy wyłączonym silniku, co powoduje, że otrzymany wynik jest niezależny od czynników zewnętrznych (wymienionych dla pomiaru dynamicznego). Z uwagi na powyższe, wyniki kolejnych pomiarów tego samego pojazdu na wadze statycznej będą powtarzalne. Waga dynamiczna jest urządzeniem służącym do wyznaczania obciążenia osi pojazdu oraz, poprzez zsumowanie nacisków poszczególnych osi, sumarycznej masy pojazdu, natomiast urządzeniem służącym do wyznaczania masy pojazdu jest waga nieautomatyczna, która, z uwagi na fakt, iż sumaryczna masa pojazdu nie przekraczała dopuszczalnej, w przedmiotowej sprawie nie została użyta. Organ II instancji wyjaśnił również, że użyta w sprawie waga została wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. System ten nie zarejestrował żadnych nieprawidłowości w czasie przedmiotowego pomiaru, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek ani wad. Zatem ważenie przebiegało bez błędów i w sposób zgodny z instrukcją użytkowania wag. Organ II instancji wskazał również, iż bezspornym jest, iż kierowca pojazdu uczestniczył w kontroli, otrzymał informacje dotyczące zakresu jej przeprowadzenia i dokonanych ustaleń oraz miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole z kontroli na temat sposobu i warunków jej przeprowadzenia. Kierujący pojazdem podpisał protokół nie wnosząc żadnych uwag odnośnie do przeprowadzonych czynności kontrolnych, w szczególności co do sposobu i warunków przeprowadzonych pomiarów nacisków osi. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonych pomiarów oraz uzyskanych wyników pomiarów, które należy uznać za wiarygodne. Zasadnie też przyjęto wynik pierwszego ważenia jako korzystniejszy dla skarżącego.

Czynności pomiarowe zostały udokumentowane w protokołach nr [...] i nr [...] Protokół jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 ustawy z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U z 2020 r., poz. 256 ze zm. dalej k.p.a.), sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym formułuje zakaz przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym uprawnionym do poruszania się na podstawie zezwoleń innych niż zezwolenia kategorii I-II. Z treści tego przepisu wynika, że intencją ustawodawcy było umożliwienie przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku niepodzielnego, przy którym nie ma technicznej możliwości przewiezienia tego ładunku w sposób zgodny z obowiązującymi normami. W sytuacji natomiast przewozu ładunku podzielnego ustawodawca przyjął co do zasady istnienie możliwości przewozu tego ładunku pojazdami, których masa, naciski osi i wymiary są dopuszczalne. W art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym ustawodawca jednoznacznie stwierdził, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Podstawa prawna nałożenia kary to art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 2. Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b kara wynosi 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.

Dalej organ odwoławczy argumentował, że podmiotem odpowiedzialnym za transport towaru jest przewoźnik. Przedsiębiorca powinien przewidzieć konsekwencje związane z ewentualnymi naruszeniami przepisów prawa. Przy dołożeniu należytej staranności naruszenie mające miejsce w niniejszej sprawie było możliwe do uniknięcia. Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie wykazał, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Nie przedstawił okoliczności i dowodów świadczących o tym, że jako przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Podkreślił, że przewoźnik (podmiot wykonujący przejazd) ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nadawca, załadowca lub spedytor ładunku ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Podkreślił, że przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym w ustawie normom i nie może przerzucić tej odpowiedzialności na inny podmiot, ponieważ jest zobowiązany do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w wykonywaniu przewozu.

W konsekwencji organ II instancji uznał, iż skarżący nie wykazał zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. (dochowania należytej staranności i braku wpływu na postawanie naruszenia).

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postepowania . Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie się organ II instancji przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym;

- prawa procesowego poprzez naruszenie art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 oraz 156 § 1 k.p.a, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku ustaleń oraz materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji i poczynienie ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji i pominięcie milczeniem faktów i dowodów wskazanych w trakcie postępowania wyjaśniającego.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący podkreślał, że na organie kontroli spoczywa obowiązek aby z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, który jest niezbędny do wydania decyzji. Organ tego nie uczynił , gdyż nie przesłuchał kierowcy na okoliczność stwierdzonych naruszeń. Organ nie wyjaśnił w sposób nienasuwający wątpliwości wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i nie odniósł się w żaden sposób do złożonego przez stronę wniosku dowodowego. Zarzucił, ze strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

W pierwszej kolejności jednak należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, a skarżący nie oponował.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt. 3 lit. b w zw. z art. 140ab ust. 2 p.r.d., nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zawiera ustawa – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli.

Zgodnie z art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, albo wypis z zezwolenia w przypadku zezwolenia kategorii I (art. 64 ust. 4 p.r.d.). Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Definicja pojazdu nienormatywnego zawarta jest w art. 2 pkt 35a p.r.d. Zgodnie z tym przepisem przez pojazd nienormatywny rozumie się pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. " Pojęcie "nacisk osi" zdefiniowane zostało z kolei w art. 2 pkt. 57 p.r.d. i oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że przepisy o drogach publicznych, określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołano się w definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35a p.r.d. to zarówno przepisy ustawy o drogach publicznych jak i przepisy dotyczące dróg, zamieszczone w ustawie – Prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Podkreśla się, że w art. 2 pkt 35a p.r.d. jest mowa o przepisach o drogach publicznych, a nie przepisach ustawy o drogach publicznych. Stanowi to odesłanie zakresowo szersze, niż odesłanie do ustawy o drogach publicznych (por. np. wyroki NSA z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2003/16 i sygn. akt II GSK 2489/16; z 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2346/16 i sygn. akt II GSK 100/17; z 9 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2932/16; z 23 października 2018 r., sygn. akt II GSK 3470/16; z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 878/17r.; z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1023/17 oraz z 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1093/17- dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej CBOSA).

Zatem organ odwoławczy słusznie uznał, że w sprawie niniejszej zastosowanie znajdują przepisy Prawa o ruchu drogowym, a także przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d, które określa dopuszczalne naciski osi oraz dopuszczalną masę całkowitą pojazdu.

Dodać należy, że przedmiotowe rozporządzenie stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L z dnia 17 września 1996 r. Nr 235, str. 59). Przepis art. 1 ust. 2 Dyrektywy 96/53/WE stanowi, że wszelkie wartości wymienione w załączniku I odnoszące się do ciężarów, obowiązują jako normy transportowe i dlatego odnoszą się do warunków załadunku, a nie do norm produkcji, które zostaną określone w późniejszej dyrektywie. W pojęciu norm transportowych odnoszących się do warunków załadunku mieszczą się niewątpliwie maksymalne dopuszczalne normy nacisku osi pojazdu wykonującego przejazd drogowy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1093/17, CBOSA).

Jak już wskazano definicja z art. 2 pkt. 35a p.r.d. stanowi swoiste odesłanie do przepisów ustawy, w tym do art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który dopuszcza, po drogach publicznych ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów.

W myśl natomiast art. 1 u.d.p. drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zgodnie z art. 2 tej ustawy do dróg publicznych zalicza się m.in. drogi krajowe. Natomiast drogą krajową są także drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) na podstawie art. 5 ust. 1 pkt. 4 u.d.p. Zgodnie z powyższym droga prowadząca do Oddziału Celnego Drogowego w Dorohusku jest droga publiczną, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 tony, na podstawie art. 41 ust. 1 u.d.p.

Wyniki dynamicznego ważenia pojazdu członowego skontrolowanego w niniejszej sprawie, utrwalone w aktach wykazały przekroczenie nacisku drugiej osi, będącej osią napędową o 1300 kg, tj. o 11,3 % (przyjęty wynik ważenia jako korzystniejszy dla strony), przy dopuszczalnym (określonym na podstawie § 5 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz art. 41 ust. 1 u.d.p.) nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11, 5 tony.

W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w § 5 ust. 1-3 ww. rozporządzenia, są wartości rzeczywiste nacisków osi.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego czynności dynamicznego ważenia nacisków osi dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu typu DW-600, nr fabryczny 200314/2/1, posiadającą świadectwo legalizacji ponownej z dnia 5 stycznia 2018 r. Z treści ww. świadectwa legalizacji ponownej wynika, że na dzień kontroli waga spełniała wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r., Nr 188, poz. 1345) – świadectwo k.40 akt adm. Jak wynika z akt sprawy, waga została użyta w sposób prawidłowy i spełniała wymogi normatywne. Kierowca zażądał ponownego ważenia pojazdów, jednakże nie zgłaszał uwag do protokołu, w szczególności dotyczących sposobu i warunków przeprowadzonych pomiarów nacisków osi. Takich uwag nie zgłaszał również podczas przesłuchania. W trakcie przesłuchania przyznał, że był przy załadunku ale stał daleko i nie mógł przyjrzeć się czy ładunek został rozmieszczony prawidłowo (zeznania kierowcy k.10 akt. admin.). W tym miejscu już za nietrafny uznać należy zarzut skargi co do nie przeprowadzenia dowodu z zeznań kierowcy, jako nieznajdujący oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, podobnie zresztą jak pozostałe zarzuty skargi co do naruszania przepisów postępowania.

Wskazać należy, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika postawił szereg zarzutów natury procesowej a mianowicie m.in. zarzut naruszenia art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 k.p.a., przy czym nie wskazał na czym naruszenie tych przepisów polegało, jakie czynności dowodowe istotne dla wyniku sprawy, w ocenie skarżącego, należało przeprowadzić, jakich wyjaśnień zaniechano, czego w ustaleniach organów zabrakło. Zarzut ogólnego naruszenia przepisów postępowania sam w sobie nie może uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, iż organ nie odniósł się w żaden sposób do złożonego przez stronę wniosku dowodowego, przy czym z akt sprawy nie wynika aby skarżący czy to na etapie postępowania przez organem I instancji , czy na etapie postępowania odwoławczego jakiekolwiek wnioski dowodowe składał. Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły art. 81 k.p.a, zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Organy uczyniły zadość obowiązkowi z art. 10 § 1 k.p.a. i zapewniły skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiły mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ I instancji uczynił to postanowieniem z 11 grudnia 2019 r. (k.32 akt. admin.) a organ odwoławczy postanowieniem z 25 lutego 2020 r. (k.51 akt admin.). Zatem zarzuty skargi postawiono w oderwaniu od okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy.

Podkreślić należy, iż organ II instancji w sposób wyczerpujący opisał przebieg procesu kontroli pojazdu w dniu [...] stycznia 2019 r. oraz użyty sprzęt – wskazując na dane techniczne i dołączając odpowiednie świadectwo legalizacji. Jak trafnie podnosi się w orzecznictwie protokół z kontroli pojazdu stanowi dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Protokół ten jako sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Skarżący poczynionych przez organ ustaleń zawartych w protokole kontroli nie podważył. Wskazać również należy, że szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego, jakim w niniejszej sprawie jest protokół kontroli nie wyklucza możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu, co wymaga aktywności podmiotu kwestionującego treść dokumentu urzędowego. Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone i są przedmiotem oceny, tak jak i inne dowody w postępowaniu prowadzonym przez inne organy (wyrok NSA z dnia 10 maja 2017r., sygn. akt II GSK 1976/15, LEX nr 2412739). Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby podważyć wiarygodność podpisanego bez zastrzeżeń protokołu kontroli. W ocenie Sądu argumentacja uzasadnienia skargi ma zatem jedynie polemiczny charakter z prawidłowym stanowiskiem organów. Niewątpliwe bowiem przebieg postępowania utrwalony w aktach wskazuje, że skontrolowany pojazd okazał się pojazdem nienormatywnym z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi.

Przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych jest dopuszczalny tylko po spełnieniu warunków określonych w ustawie. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej. Prawo o ruchu drogowym przewiduje siedem kategorii zezwoleń (kategorie I-VII). Wymiary, masa oraz naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń poszczególnych kategorii oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d).

Zgodnie z art. 64d ust. 1 p.r.d. zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI.

Zgodnie z Lp. 7 załącznika nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII wydawane jest na przejazd po drogach publicznych dla pojazdów: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że w związku ze stwierdzonym przekroczeniem nacisku pojedynczej osi napędowej, na przejazd pojazdu nienormatywnego o nr rej. [...] wymagalne stało się zezwolenie kategorii VII. Nie jest zaś kwestionowane, że skarżący nie posiadał zezwolenia kategorii VII.

Zgodnie z art. 64ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Kontrolowanym pojazdem przewożony był towar w postaci wyrobów stalowych w 4 częściach o łącznej wadze brutto 19860 kg. Wskazany ładunek nie jest ładunkiem niepodzielnym (okoliczność niesporna), który został zdefiniowany w art. 2 pkt. 35b p.r.d. jako ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.

W myśl regulacji art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. wysokość ustalonej kary pieniężnej za brak zezwolenia kategorii VII jest uzależniona od wielkości przekroczenia mierzonego parametru w stosunku do dopuszczalnej jego wartości. Zgodnie z lit. b) gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,ustala się karę pieniężną w wysokości 2000 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej wyniosło 11,3 %.

Prawidłowo zatem organy wskazały jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 140ab ust. 2 p.r.d.

Sąd podziela również stanowisko organów, że w sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Powołany przepis stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Natomiast stosownie do art. 140aa ust. 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1; 3) podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

Jak wynika z treści powołanego wyżej przepisu, kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora. Jak trafnie podnosi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co znajduje oparcie w orzecznictwie, wymienione w tym przepisie podmioty ponoszą odpowiedzialność na innych podstawach: przewoźnik (podmiot wykonujący przejazd) ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nadawca, załadowca lub spedytor ładunku ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu (zob. np. wyroki WSA w Warszawie z 20 października 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 943/17 i NSA z 9 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 488/16, CBOSA). Odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego przewóz w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Przepisy stwarzają zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przejazd, przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2.

Jak trafnie wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 562/17, CBOSA - z logiki rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie wymienionego przepisu prawa jednoznacznie wynika, że wykazanie wymienionych przesłanek wyłączających odpowiedzialność spoczywa na podmiocie, któremu jest przypisywana odpowiedzialność za zaistnienie stanu niezgodnego z prawem, a mianowicie na przewoźniku. To przewoźnik powinien bowiem wskazać okoliczności i dowody potwierdzające, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro wywodzi z nich określone – korzystne dla siebie – skutki prawne. W tej mierze, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3602/15, CBOSA) – a pogląd ten należy podzielić – że zachowanie należytej staranności i brak wpływu na powstanie naruszenia przez przewoźnika wiązać należy z właściwą oceną posiadanych informacji o przewożonym ładunku, w tym zwłaszcza w relacji do dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu wynikającej z jego dokumentów rejestracyjnych, a w tym kontekście (nawet) przy nieprzekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu w relacji do nacisku na osie dopuszczalnego na drogach, którymi zamierza wykonywać przewóz. Podmiot wykonujący przewóz powinien więc wykazać, co uczynił dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem oraz że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostać w uzasadnionym przekonaniu, iż nie naruszy prawa (np. dokonał uprzedniego ważenia pojazdu przed rozpoczęciem przewozu lub je nadzorował i posiada na to stosowną dokumentację). Podzielić należy także w pełni stanowisko zaprezentowane również w powołanym wyroku jak i w sprawie o sygn. akt II GSK 1146/17, CBOSA, że brak możliwości uczestniczenia w załadunku towaru nie wyłączał możliwości miarodajnego upewnienia się co do tego, czy przedmiotowy przejazd nie narusza przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, ustalone przez organy okoliczności świadczą o tym, że skarżący co najmniej godził się na stwierdzone naruszenie. Kierowca pomimo, iż był przy załadunku przyznał, że nie przyjrzał się, czy ładunek został rozmieszczony prawidłowo (jak twierdził stał za daleko, nie wskazując przy tym dodatkowych okoliczności w tym przedmiocie). W interesie przewoźnika leży takie przygotowanie ładunku do przewozu, aby był on odpowiednio rozłożony i zabezpieczony tak, aby ruch pojazdu nie powodował jego przesunięć. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie przedłożył dowodów, iż podejmował próby zważenia załadowanego środka przewozowego przed rozpoczęciem przewozu celem kontrolnego sprawdzenia parametrów pojazdu.

Trafnie organ II instancji z odwołaniem do orzecznictwa podnosi, że jeżeli podmiot wykonujący przejazd pomimo spoczywającego na nim obowiązku, nie podjął działań, które pozwalałby na stwierdzenie, czy właściwości pojazdu po załadunku pozwalają na zakwalifikowanie go jako normatywnego i pomimo tego podjął się przejazdu, to nie może uchylić się od odpowiedzialności twierdząc, że nie miał wpływu na postanie naruszenia.

Skarżący nie wskazał zresztą w tej sprawie żadnych okoliczności, które w świetle tych przepisów dawałyby podstawę do szczegółowych rozważań w tym zakresie.

Dodać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 2 p.r.d. ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby:

1) nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę;

2) nie naruszał stateczności pojazdu;

3) nie utrudniał kierowania pojazdem;

4) nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony.

Wymieniony przepis nie wyłącza odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika za przejazd pojazdem, co do którego nie ma on wystarczającej wiedzy odnośnie do prawidłowości rozmieszczenia ładunku, a co za tym idzie dostatecznej wiedzy odnośnie do tego wymogu normatywności pojazdu, którym jest nacisk na osie pojazdu.

Trafne jest zatem stanowisko organów, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki z art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Zdaniem Sądu i wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, przeprowadziły niezbędne w sprawie postępowanie i wyjaśniły wszystkie istotne jej okoliczności, a w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych organ odwoławczy odniósł do właściwej normy prawa materialnego. Skarżący poza ogólnikowym zarzutem naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym również nie skonkretyzował na czym przedmiotowe naruszenie miało polegać. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się również do zarzutów podnoszonych przez skarżącego sformułowanych w odwołaniu.

Zauważyć również należy, że zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów o jakiej mowa w art. 80 k.p.a. organy nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada ta nakłada również na organy obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z nich z osobna i we wzajemnym ich powiązaniu z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny.

Z tych przyczyn wszelkie zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 77 § 1, art. 80 i 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 75, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 156 § 1 (konkretna przesłanka nieważności nie została przez skarżącego powołana), jak i przepisów prawa materialnego uznać należy za chybione.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.