Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1919/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 34 § 5  i art 59 § 1 pkt a, art 18
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art 6,, art 10, art 42 , art 43, , art 44, art 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 70
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art 139
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia złożonych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] września 2009r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2009 r. o odmowie rozpatrzenia zarzutów Zobowiązanego M. K. na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

W uzasadnieniu wyjaśnił co następuje:

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jako wierzyciel, w dniu 15 grudnia 2004 r. wystawił tytuły wykonawcze o nr od: SM6/70653/04 - SM6/70676/04 obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za okres: styczeń, kwiecień – wrzesień i listopad, grudzień 2000r.; luty – czerwiec i październik – grudzień 2001 r.; styczeń – kwiecień, czerwiec - październik 2002 r. na łączna kwotę: 32.886,00 zł. (należność główna) oraz w dniu 22 marca 2005 r. wystawił tytuł wykonawczy o nr SM1/1418/05 obejmujący zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 i 2002 na łączną kwotę: 4.884,60 zł (należność główna). Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego W., będący jednocześnie organem egzekucyjnym na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych, po uprzednim nadaniu im klauzuli wykonalności, (za wyjątkiem tytułu wykonawczego SM1/418/05 z dnia 22 marca 2005 r.), wszczął postępowanie egzekucyjne dokonując, zawiadomieniem z dnia 21 grudnia2004 r.nrUS.38/GE/721/MK/Z/828/04, zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku Pekao S.A. w W.. Zawiadomienie Bank odebrał w dniu 27 grudnia 2004 r. natomiast skierowana do zobowiązanego przesyłka zawierająca odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z w/w zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę powróciła do organu egzekucyjnego w dniu 19 stycznia 2005 r. i została uznana za doręczoną w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako "k.p.a." Natomiast na podstawie tytułu wykonawczego nr S M1/1418/05 z dnia 22 marca 2005 r. postępowanie egzekucyjne wszczęto zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego z dnia 27 czerwca 2005 r., nr US38/GE/721/MK/Z/340/05 skierowanym do Banku Pekao S.A. [...] Oddział w W., którego odbiór Bank potwierdził w dniu 30 czerwca 2005 r. Skierowana do zobowiązanego przesyłka, zawierająca odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu, po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę, powróciła do organu egzekucyjnego w dniu 28 lipca 2005 r. Organ uznał jej doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. Następnie w dniu 24 listopada 2008r. zawiadomieniem Nr 1438/RE/721/Z/105/2008/PBM o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę, na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych, dokonano skutecznego zajęcia wynagrodzenia za pracę w "D." sp. z o.o. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia do spółki wpłynęło w dniu 27 listopada 2008 r. natomiast zobowiązanemu zostało doręczone w tzw. trybie zastępczym tj. art. 44 k.p.a., w dniu 16 grudnia 2008r.

W dniu 2 grudnia 2008 r. Zobowiązany M. K., na podstawie art. 33 pkt 1 6 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954),dalej jako "u.p.e.a." wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zarzuty. W złożonych zarzutach M. K. podniósł zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych za lata 2000-2002, a tym samym niedopuszczalność egzekucji, oraz naruszenie przez organ egzekucyjny właściwości miejscowej, wnosząc o natychmiastowe wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dotychczasowych czynności.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W., postanowieniem nr [...] z dnia 2 stycznia 2009 r. oddalił zgłoszone zarzuty ze względu na uchybienie terminu do ich zgłoszenia. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 12 stycznia 2009 r.

Na powyższe postanowienie, M. K., złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., w którym wniósł o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego z urzędu do czasu rozpatrzenia zażalenia. W zażaleniu zakwestionował doręczenie, w sposób zastępczy, odpisów przedmiotowych tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego i w związku tym podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło przedawnienie dochodzonej należności. Ponadto zarzucił naruszenie właściwości miejscowej przez organ egzekucyjny, Naczelnika Urzędu Skarbowego W..

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu.

W dniu 27 maja 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., w oparciu o pismo z Urzędu m. W. z dnia 10 czerwca 2009 r., informujące, iż w dniu 5 października 2006 r. M. K. złożył NIP-3, informujący o zmianie miejsca zamieszkania na adres W., ul P., uznał się organem niewłaściwym i uchylił zajęcie wierzytelności w firmie "D.:" sp. z o.o. z siedzibą w P., a jednocześnie przekazał akta egzekucyjne przedmiotowej sprawy Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W., jako organowi egzekucyjnemu właściwemu miejscowo do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec M. K..

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego, pismem z dnia 2 grudnia 2008 r., zarzutu. Stanowisko uzasadnił tym, iż M. K. uchybił terminowi do wniesienia zarzutów.

Na to postanowienie M. K. dniu 21 lipca 2009 r. złożył zażalenie. W zażaleniu Zobowiązany zakwestionował fakt doręczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w trybie zastępczym , art. 44 k.p.a., w dniach 19 stycznia 2005 r. i 28 lipca 2005 r. zawiadomień o wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz odpisów tytułów wykonawczych, utrzymując tym samym, iż zarzuty zostały złożone z zachowaniem ustawowego 7- dniowego terminu. Zdaniem Zobowiązanego, w świetle okoliczności przedmiotowej sprawy, nie można było skorzystać z przepisu art. 44 k.p.a., przede wszystkim ze względu na fakt, iż Urząd nie posiadał żadnych danych na temat miejsca zamieszkania M. K.. Próbował jedynie ustalić adres, zwracając się do Centralnego Biura Adresowego. Zdaniem Zobowiązanego, wysyłając korespondencję na ul. H., to jest pod poprzedni adres, Urząd miał świadomość, iż nie powiadomi M. K. o postępowaniu egzekucyjnym, a pracownicy Urzędu nie podjęli nawet próby doręczenia pisma w miejscu pracy adresata. Zawiadomienie nie zostało również doręczone w inny wskazany w tym przepisie sposób, tj. ani osobiście w dowolnym miejscu ani też w lokalu urzędu. W ocenie Zobowiązanego nie zastosowano się do dyspozycji art. 48 § 1 k.p.a. w brzmieniu na dzień 13 stycznia 2005 r., zgodnie z którym, pisma kierowane do osób nie znanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela ustawowego, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34 k.p.a. Ponadto podniósł, iż ze względu brak skutecznego powiadomienia o zastosowanych środkach egzekucyjnym nie został przerwany bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych, zatem zobowiązania te uległy przedawnieniu. W związku z powyższym wniósł też o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. w wydanym postanowieniu stwierdził, iż nie można zgodzie się z argumentacją Zobowiązanego, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych w trybie tzw. doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 k.p.a., które nastąpiło w dniu 31 grudnia 2004 r. w odniesieniu do tytułów wykonawczych o nr: od SM6/70653/04 do SM6/70676/04 i w dniu 14 lipca 2005 r. do tytułu wykonawczego o nr SM1/1418/05.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., Zobowiązanemu przysługuje prawo do zgłoszenia organowi egzekucyjnemu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego. Złożenie zarzutów z uchybieniem terminowi jest prawnie nieskuteczne i powoduje niemożność ich merytorycznego rozpatrzenia. Z akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, iż organ egzekucyjny (tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.) nie miał możliwości doręczenia Zobowiązanemu przesyłki z odpisami tytułów wykonawczych o nr od: SM6/70653/04 -SM6/70676/04 oraz o nr SM1/1418/05, jak tez zawiadomień o zajęciu wierzytelności w Banku PKO SA. w Warszawie dnia 21 grudnia 2004 r. nr US.38/GE/721/MK/Z/828/04 oraz z dnia 27 czerwca 2005 r., nr US38/GE/721/MK/Z/340/05, w sposób określony w art. 42 k.p.a., tj. w miejscu zamieszkania adresata lub w miejscu pracy bowiem pod adresem wskazanym Urzędowi jako miejsce zamieszkania w deklaracjach zgłoszeniowych NIP-1 z dnia 1 kwietnia 2000 r., NIP-1 z 9 marca 2006 r. oraz w deklaracji zgłoszeniowej VAT - Z z dnia 14 kwietnia 2006 r. pod adresem W., ul. H., adresat nie przebywał. Natomiast - wbrew temu co Zobowiązany utrzymuje - innego adresu zamieszkania czy miejsca pobytu jak też żadnego adresu do korespondencji Urzędowi nie wskazał. Z akt sprawy wynika, iż adres W., ul. K., który jak utrzymuje M. K. był adresem do korespondencji, o którym poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego W., nie został formalnie zgłoszony Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, prowadzącemu postępowanie egzekucyjne. Z akt sprawy wynika, iż o adresie tym Urząd został poinformowany przez brata skarżącego M. K., natomiast M. K. wskazał ten adres jedynie jako adres do korespondencji we wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego z dnia 10 listopada 2002 r. W piśmie z dnia 2 marca 2004 r. złożonym w Urzędzie w ramach prowadzonego postępowania kontrolnego wskazał, iż nie ma stałego miejsca zamieszkania, nie podając żadnego adresu, nawet do doręczeń. Ponadto z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie miał również możliwości doręczenia przedmiotowej przesyłki w miejscu pracy Zobowiązanego, gdyż wbrew jego twierdzeniom, Urząd nie dysponował żadną informacją na temat pracodawcy. Z akt sprawy nie wynika, aby Naczelnik Urzędu Skarbowego W. był informowany przez M. K. o jego aktualnych miejscach zatrudnienia. Natomiast w bazie danych w/w Urzędu figurują tylko trzy informacje PIT-11 dot. M. K. złożone przez jego pracodawców, a mianowicie:

- Pt-11 za 1998 r. (data wpływu do Urzędu: 30.03.1999r.) - płatnik: Zespół Szkół nr [...] w W.;

- Pit-11 za okres: 23.02.2004r. do 31.05.2004 r. (data wpływu: 27 września 2004 r., korekta: 04 listopada 2004 r.) - płatnik: G. Sp. z o.o.- zauważyć należy, iż u w/w pracodawcy M. K. świadczył pracę tylko do 31 maja 2004 r. zatem w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego pracodawca dłużnika nie był znany;

- Pit-11 za 2005 r. (data wpływu: 28 lutego 2006 r.) - płatnik: Biuro Turystyczne K. s.c. W., ul. N.. - ta informacja wpłynęła 2 lata po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Nie udało się również dokonać doręczenia w/w przesyłki M. K. w sposób określony w art. 43 k.p.a. tj. dorosłemu domownikowi adresata, jego sąsiadowi lub dozorcy. W związku z powyższym, tj. wobec niemożności doręczenia przesyłki w sposób określony w art. 42 k.p.a. ani w sposób określony w art. 43 k.p.a., skoro Urząd nie dysponował innym adresem M. K., doręczania przedmiotowej przesyłki dokonano na adres, który był zgodny z adresem zamieszkania podanym przez Zobowiązanego w ramach zgłoszenia rejestracyjnego do tegoż urzędu (NIP-1), po uprzednim sprawdzeniu aktualnego adresu zamieszkania w Centralnym Biurze Adresowym - w trybie art. 44 k.p.a. W ten sposób pozostawiono przesyłkę w oddawczym Urzędzie pocztowym na okres odpowiednio 7 i 14 dni, umieszczając zawiadomienie o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki dla adresata w skrzynce na korespondencję - art.1 ustawy z dnia 11 marca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2005 r. Nr 78, poz. 682). Ponieważ przesyłka nie została podjęta przez adresata w terminie zatem uważa się, iż doręczenie adresatowi nastąpiło ostatniego dnia terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej to jest odpowiednio w dniu 31 grudnia 2004 r. i w dniu 14 lipca 2005 r. Zatem złożone pismem z dnia 2 grudnia 2008 r. zarzuty należy uznać za wniesione z uchybieniem ustawowego terminu.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], w świetle powyższych ustaleń, zasługuje na utrzymanie go w mocy, choć organ egzekucyjny błędnie przyjął, iż dzień zwrotu przesyłki do nadawcy jest dniem doręczenia adresatowi w trybie zastępczym. Powyższe uchybienie jednak nie miało wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący M. K. zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie przepisów: art. 6. art. 7, art. 8, art. 10, art. 12, art. 48 k.p.a.; art. 34 § 5, art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a.; art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 tekst jednolity ze. zm.) - dalej: "O.p." i wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2009r. W uzasadnieniu podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. oraz B., a w ślad za nimi Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu powołują się z uporem na doręczenie zastępcze określone w art. 44 k.p.a. Skarżący przytoczył przepisy art. 44, art. 48 § 1 i 34 k.p.a. konkludując iż w takim przypadku pisma doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34 k.p.a.

Prawna konstrukcja zamieszkania łączy dwa elementy - corpus i animus czyli faktyczne przebywanie oraz subiektywną chęć stałego tam pozostawania. Natomiast pobyt jest pojęciem i dotyczy samego fizycznego aspektu bytności w jakimś miejscu. Pojęcie "pobytu" tak w języku potocznym, jak i w aktach normatywnych wiąże się z osobami fizycznymi. W Słowniku Języka Polskiego pod hasłem "pobyt" znajdujemy wyjaśnienie: "znajdować się, bycie gdzieś; przebywanie, bytność". Miejsce pobytu jest pojęciem najmniej sformalizowanym, w którym mogą być dokonywane doręczenia. Z art. 508 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) dalej jako "k.p.c." można pośrednio wyprowadzić wniosek, iż miejsce zamieszkania (jako uzależnione od zamiaru stałego z nim związania) oznacza miejsce trwalsze niż tylko miejsce pobytu. Przesłanką wniosku o ustanowienie kuratora jest więc nie tylko brak wiedzy co do tego, gdzie strona mieszka, ale gdzie - nawet choćby okresowo – przebywa. W ocenie Skarżącego Naczelnik Urzędu Skarbowego W. był świadom tego, iż nie mieszka on w lokalu przy ul. H. na co wskazuje, że Urząd potwierdził, iż uzyskał taką informację od brata; zwrócił się o ustalenie adresu do Centralnego Biura Adresowego; wysyłał też różne pisma pod adres na ul. K. w W. to jest wezwanie w postępowaniu restrukturyzacyjnym z dnia 29 listopada 2002 r. nr US3 8/R-442/237/2002/JC), wezwanie w postępowaniu restrukturyzacyjnym z 13 grudnia 2002 r. nr lfS38/R-442/3I2/2002/GE, zawiadomienie o nie zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego w terminie z dnia 7 kwietnia 2003 r., wezwanie z dnia 24 marca 2003 r., zawiadomienie o nie zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego w terminie z dnia 28 maja 2003 r., zawiadomienie o nie zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego w terminie z 25.06.2003 r., zawiadomienie o nie zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego w terminie z dnia 25 lipca 2003 r., postanowienie o pozostawieniu wniosku restrukturyzacyjnego bez rozpatrzenia z dnia 25 września 2003 r., wezwanie z działu kontroli dot. wskazania, miejsca kontroli z dnia 15 stycznia 2004 r. Z powyższego wynika, iż organ nie dochował należytej staranności w zakresie powiadomienia Zobowiązanego o zamiarze wszczęcia egzekucji administracyjnej znając wyjątkowo trudną i przykrą sytuację rodzinną oraz majątkową. Zdaniem Skarżącego Naczelnik nie tylko wiedział, że nie mieszka on w lokalu przy ul. H., ale nawet, że faktycznie tam nie przebywa - wypełniona więc została dyspozycja art. 48 k.p.a. - a mimo to nie zastosował tego przepisu. Należy, z całą mocą podkreślić, iż zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą "o tym, czy osoba pod wskazanym adresem mieszka i czy można jej doręczyć pismo procesowe, decyduje stan faktyczny, a nie to, czy jest ona pod wskazanym adresem zameldowana"

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega legalność wydanych aktów, w tym wypadku postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stosowanych odpowiednio do tej ustawy, z mocy art. 18 u.p.e.a., przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a. " - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg oraz powołaną w skargach podstawą prawną.

Z tej przyczyny, Sąd, w pierwszej kolejności zbadał, czy toczące się postępowanie nie naruszyło norm postępowania, zawartych we wskazanych aktach prawnych.

Sąd stwierdza, że w ocenie organów egzekucyjnych obu instancji tytuły wykonawcze, wystawione przez uprawnionego wierzyciela, Naczelnika Urzędu Skarbowego W., zostały zobowiązanemu M. K. doręczone w trybie art. 44 k.p.a. w dniach 31 grudnia 2004 r. i 14 lipca 2005 r. Złożone zatem przez M. K. zarzuty z dnia 2 grudnia 2008 r. zostały wniesione z uchybieniem terminu. Ustalenia te są podstawą wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. jak i Dyrektora Izby Skarbowej, postanowień.

W ocenie Skarżącego M. K. w sprawie tej nie doszło do doręczenia w trybie zgodnym z art. 44 k.p.a. wobec tego, że adres pod który były doręczone tytuły wykonawcze i zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, nie był jego miejscem zamieszkania, o czym wiedział Naczelnik Urzędu Skarbowego W.. Zdaniem Skarżącego, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. miał tę świadomość, prowadząc postępowanie restrukturyzacyjne, w którym Zobowiązany wskazał inny adres do doręczania korespondencji. Skoro więc wierzyciel był powiadomiony o tym, że Zobowiązany nie przebywa pod stałym adresem, nie mógł uznać, że przesyłka z tytułami wykonawczymi i zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego została mu doręczona w trybie art.44 k.p.a. W ten sposób dopiero doręczenie w jego miejscu pracy zawiadomienia z dnia 27 listopada 2008 r. o zajęciu wynagrodzeń za pracę, stało się początkiem biegu 7 dniowego terminu. Zarzuty złożył 2 grudnia 2008 r.

W sprawie występuje więc problem faktyczno – prawny - czy w tym przypadku, użyty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. do korespondencji w postępowaniu egzekucyjnym, adres M. K. celem doręczenia mu wystawionych tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego był adresem zgodnym z art. 42 k.p.a.. Przepis ten oraz przepisy art. 43 i 44, odnoszące się do tej sprawy stanowią: art. 42. § 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy; art. 43 W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania; art. 44. § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy."

Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Miejsce zamieszkania stanowi, obok imienia i nazwiska oraz wieku, element indywidualizujący osobę fizyczną, wskazując jej związek z określoną miejscowością. Od miejsca zamieszkania należy odróżnić adres zamieszkania wskazujący tylko miejsce, w którym w danej miejscowości przebywa dana osoba, także mieszkanie, czyli lokal, w którym osoba zamieszkuje (por. wyr. SN z dnia 23 marca 1976 r., IV PRN 2/76, Lex nr 14302). Rację ma więc Skarżący, podkreślając elementy zamiaru co do miejsca zamieszkania, pomijając jednak tak istotny element cytowanego przepisu, że dotyczy on miejscowości nie zaś konkretnego adresu. Zgodnie z powszechnie panującym zapatrywaniem – samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, choć niejednokrotnie stanowić będzie cenną wskazówkę przy ocenie istnienia przesłanek art. 25 (por. wyrok SN z dnia 8 maja1970 r., I CR 208/69, OSNC 1971 nr 2, poz. 37; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1973 r., I CZ 38/73, Lex, nr 7234 i z dnia 3 maja 1973 r., I CZ 48/73 Lex nr 7250; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 1988 r., I SA 428/8R, ONSA 1988, nr 2, poz. 88).

Organowi egzekucyjnemu znane było miejsce pobytu Zobowiązanego ze zgłoszenia NIP-3 oraz z decyzji wymiarowych dotyczących podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Miejscem tym był adres przy ul. H.. Był on aktualny aż do dnia 5 października 2006 r., w którym M. K. złożył nowy NIP-3, informujący o zmianie miejsca zamieszkania na ul. P. również w W..

Sąd nie kwestionuje tej okoliczności, że Skarżący nie mógł spokojnie zamieszkiwać przy ul. H. z uwagi na złe stosunki z ojcem i bratem, co potwierdza załączonym do skargi wyrokiem Sądu Rejonowego dla W., skazującym ojca i brata Skarżącego za występki popełnione na jego szkodę i z tej to przyczyny zmieniał miejsca pobytowe. Podkreślić jednak należy, że w postępowaniu restrukturyzacyjnym wskazał adres do doręczeń na ul. K., nie zmieniając jednak adresu pobytu stałego. Tym samym podkreślił, że adres przy ul. H. nosi cechy adresu z zamiarem stałego tam przebywania. Okoliczność iż organ egzekucyjny poszukiwał innych adresów Zobowiązanego miała związek z informacją udzieloną przez brata o tym, że Zobowiązany nie bywa w mieszkaniu przy ul. H. i nie świadczy o tym, że organ egzekucyjny uznał, że winien poszukiwać nowego adresu lecz innego jeszcze adresu, aby skutecznie przeprowadzić egzekucję. Wskazują na to podejmowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dalsze czynności egzekucyjne, polegające na poszukiwaniu również miejsc pracy Zobowiązanego. Doręczenie tytułów na adres przy ul. K. nie było możliwe, był to jedynie adres do doręczeń, a nie adres zamieszkiwania i to w konkretnym postępowaniu. Przepis art. 42 i 44 wyraźnie mówił o miejscu zamieszkania i "drzwiach mieszkania". Z akt sprawy – z adnotacji urzędu pocztowego wynika, że przesyłki były prawidłowo awizowane i przechowywane, na kopertach znajdują się daty awizacji i podpisy doręczycieli pocztowych. Co do samego przepisu art. 44 k.p.a. cytując za komentarzem do art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego - M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.

"1. Doręczenie przewidziane w tym przepisie określane jest jako doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 122; Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 132). Według J. Borkowskiego (Komentarz, 1996, s. 264) jest to uregulowanie mieszane, bowiem "czynności przewidziane przepisem mogą przynieść skutek taki sam, jak doręczenie zastępcze albo spowodują możliwość przyjęcia fikcji doręczenia, co w obu przypadkach usunie przeszkodę w dalszym prowadzeniu postępowania w sprawie".

2. Przesłanką zastosowania komentowanego przepisu jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43". Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43. Należy przyjąć, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie). Niemożność doręczenia zaś w sposób wskazany w art. 43 obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, lecz także sytuacje, w których te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi (por. art. 139§ 2 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli adresat lub jego domownik odmawia przyjęcia pisma, pozostawia się je w miejscu doręczenia, a gdyby to było niemożliwe, składa się je - uprzedzając o tym - w placówce pocztowej operatora publicznego lub w urzędzie właściwej gminy).

3. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43_ (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 1995 r., II CRN 4/95, Lex nr 50590, w odniesieniu do przepisu art. 139 k.p.c.). Domniemanie doręczenia nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego (postanowienie SN z dnia 6 kwietnia 2000 r., III RN 141/99, OSNAPiUS 2001, nr 1, poz. 6)."

Tym samym przesyłki nie mogły być doręczone na adres do doręczeń korespondencji, wskazanym w konkretnej, innej od niniejszej sprawie, gdyż byłaby to czynność bezskuteczna.

Analiza ustaleń faktycznych i okoliczności prawnych wskazuje, że Mikołaj Kusiak ze znanych sobie przyczyn nie był zainteresowany ujawnieniem innego miejsca przebywania, o ile faktycznie w innym miejscu przebywał. Nie przestrzegając przepisów meldunkowych, przewidzianych ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.06.139.993), o ile ich nie przestrzegał, został pozbawiony możliwości otrzymywania, we właściwym czasie dokumentów kierowanych do Skarżącego. Sugestia skargi jakoby Naczelnik Urzędu Skarbowego W. znał jego problemy życiowe i inne miejsca przebywania aniżeli adres przy ul. H. nie została przez Skarżącego udowodniona. Przedstawione przez Skarżącego czynności organu egzekucyjne wskazujące jego zdaniem na taką koncepcję, w ocenie Sądu świadczą jedynie o próbie kontaktu organu z Zobowiązanym celem sprawnego przeprowadzenia egzekucji.

W ocenie Sądu stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej jest prawidłowe, postanowienie zostało uzasadnione w sposób nie naruszający przepisu art. 107 k.p.a., ta sama ocena dotyczy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Postępowania przez obie instancje zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami (art. 6 k.p.a.), organy egzekucyjne podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.) Wobec tego wymienione zarzuty skargi dotyczące postępowania nie zostały uwzględnione. Natomiast należy stwierdzić, że organy egzekucyjne nie zapewniły Skarżącemu udziału w prowadzonym postępowaniu poprzez możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 10 k.p.a.). Wbrew stanowisku zawartemu w odpowiedzi na skargę, żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wyłącza art. 10 k.p.a., a wręcz przeciwnie, poprzez art. 18 u.p.e.a. należy również go stosować. Sąd jednak, posiłkując się tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05, uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, co należy ocenić również poprzez złożoną skargę. W wyroku tym stwierdzono, że: "Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych." (ONSA i WSA 2006, nr 6, poz. 157; OSP 2007, nr 3, poz. 26). Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, wszelkie jego pisma i dowody w postaci odpisów z dokumentów zostały przyjęte i ocenione w wydanych postanowieniach. Wniosków dowodowych, które nie byłyby dopuszczone, nie złożył. W tym stanie Sąd uznał, że ujawniona okoliczność nie pozbawiła Skarżącego praw strony.

Sąd nie ocenił zarzutu skargi o naruszeniu art. 70 O.p., dotyczącego przedawniania zobowiązań podatkowych oraz art. 34 § 5 i 59 § 1 pkt a) u.p.e.a., dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego, które mogłoby nastąpić w wyniku rozpatrzenia zarzutów, jako nie odnoszących się do rozpoznanej sprawy, dotyczącej odmowy ich rozpatrzenia.

Wobec przedstawionego uzasadnienia, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.