Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 10/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37 par. 1, par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2 pkt 1-4a, art. 149 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi I. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Starostę postępowania w sprawie opłat rodziców za koszty pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. M. (zwany dalej "stroną", "skarżącym") pismem z dnia 31 grudnia 2018 r. wniósł skargę na bezczynność oraz przewlekłość postępowania Starosty w sprawie opłaty rodziców za koszty pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej (zatytułowaną "skarga na odmowę usunięcia niezgodności z prawem postępowania procesowego Starosty").

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej powoływanej jako: "k.p.a."), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, wnosząc o:

1/ zobowiązanie Starosty do przywrócenia właściwego trybu procesowego (w terminie 14 dni), gdzie nie jest wszczynane postępowanie administracyjne w sprawie opłat rodziców za koszty pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej z art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, dopóki nie zostanie rozstrzygnięte zagadnienie wstępne, czyli wszczęte i zakończone z urzędu postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty wnosząc – tym samym - o zobowiązanie organu do umorzenia postępowania wszczętego w dniu 4 grudnia 2018 r. w sprawie opłat rodziców za koszty pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, ponieważ takie postępowanie administracyjne może być wszczęte tylko po zakończeniu zagadnienia wstępnego tzn. postępowania o odstąpienie od ustalenia opłaty "z uwagi na płacone od dawna alimenty" i wszczęcia nowego postępowania z urzędu (tzw. zagadnienia wstępnego) o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej z urzędu, gdyż wypełnili przesłankę pkt 4 z uwagi na płacone dobrowolne alimenty - na podstawie § 5 ust. 1 pkt 4 uchwały Nr [...] z dnia 31 marca 2015 r. Rady Powiatu [...];

2/ dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

3/ zobowiązanie Starosty do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;

4/ na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w zw. z art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "p.p.s.a.") o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;

5/ wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wynik sprawy o odstąpienie od ustalenia opłaty stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., dla sprawy o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, bowiem bezprzedmiotowe stanie się prowadzone z urzędu postępowanie o opłacie za pobyt dziecka w pieczy zastępczej "w razie pozytywnego rozpatrzenia nowego postępowania", czyli zagadnienia wstępnego wynikającego w niniejszej sprawie z § 5 ust. 1 pkt 4 uchwały Nr [...] z dnia 31 marca 2015 r. Rady Powiatu o możliwości odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie w całości.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że niezależnie od wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r., w którym wskazano na § 5 ust. 1 pkt 4 uchwały Nr [...] z dnia 31 marca 2015 r. Rady Powiatu, będący podstawą do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, skarżący złożyli wniosek do Dyrektora PCPR w K. z dnia 13 grudnia 2018 r. - "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i umorzenia w całości postępowania administracyjnego [...] z dnia 4.12.2018". W punkcie 6. uzasadnienia tego wniosku złożyli również wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej.

Pismem z dnia 8 stycznia 2019 r. (nr [...]) organ zawiadomił strony o wszczęciu odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, na podstawie wniosku stron z dnia 13 grudnia 2018 r.

Organ wyjaśnił, że K. M., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K., został umieszczony 6 czerwca 2014 r. w placówce typu interwencyjnego, a następnie od dnia 1 kwietnia 2016 r., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 lutego 2016 r., w placówce opiekuńczo-wychowawczej, w której przebywa do dnia dzisiejszego.

Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 998 ze zm. – dalej zwanej "ustawą") za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce. Za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie. Opłatę ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona bądź ograniczona. W oparciu o art. 194 ustawy opłatę ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Decyzją Starosty z dnia 29 czerwca 2018 r. ustalono solidarnie odpłatność A. K. i I. M. za okres pobytu syna w placówce opiekuńczo-wychowawczej od 1.12.2017 r. do 30.11.2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 września 2018 r. (nr [...]) utrzymało w mocy ww. decyzję w zakresie wysokości ustalonej opłaty, która została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Całkowita należność (bez odsetek) wynikająca z decyzji z dnia 29 czerwca 2018 r. wynosiła 33.336 zł. Strony do dnia 31 stycznia 2019 r. dokonały wpłat dotyczących tej decyzji w kwocie 7.150 zł. Pozostała do zapłaty należność z pobyt z tytułu opłaty wynosi 26.348,04 zł, a odsetki od tej kwoty 424,72 zł, łącznie zatem należność i odsetki wynoszą 26.772,76 zł.

W związku z dalszym przebywaniem K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej pismem z dnia 4 grudnia 2018 r. (nr [...]) organ zawiadomił A. K. i I. M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty na kolejny okres od 1.12.2018 r. do 30.11.2019 r., wraz z wezwaniem do dostarczenia dokumentów. Wyjaśnił, że prowadząc z urzędu sprawę o ustalenie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej organ obowiązany jest do jednoczesnego zbadania, czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od tej opłaty w przedmiotowym postępowaniu na podstawie uchwały Nr [...] Rady Powiatu z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Pom. poz. 1455). W tym zakresie organ bada sytuację rodziny strony pod względem przesłanek odstąpienia od opłaty, określonych w § 5 ust. 1 załącznika do uchwały, z uwzględnieniem postanowień § 2 tego załącznika, wskazującym na konieczność ustalenia, przed wydaniem decyzji, stanu faktycznego, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji – w ocenie organu - chybiony jest zatem zarzut, że przed wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie ustalenia opłaty organ winien także z urzędu - w drodze odrębnego postępowania - wydać decyzję rozstrzygającą czy zachodzi przesłanka odstąpienia od opłaty. Inna natomiast sytuacja ma miejsce, gdy w czasie prowadzonego z urzędu postępowania w sprawie ustalenia opłaty strona złoży wniosek wszczęcie postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka. W takiej sytuacji zasadne jest rozpoznanie wniosku o odstąpienie o ustalenie opłaty w drodze odrębnej decyzji.

Organ wyjaśnił, że w dniu 7 grudnia 2018 r. A. K. i I. M. wezwali Starostę o do usunięcia naruszenia prawa i umorzenia w całości postępowania administracyjnego o nr [...] z dnia 04.12.2018 r. oraz odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy z uwagi na wywiązywanie się osoby zobowiązanej z obowiązku alimentacyjnego (tj. gdy płaci ona alimenty dobrowolnie lub zasądzone przez sąd - § 5 ust. 1 pkt 4 ww. uchwały z dnia 31 marca 2015 r.). Następnie w dniu 13 grudnia 2018 r. złożyli pismo o podobnej treści lecz wielowątkowe.

W tej sytuacji organ uznał za zasadne rozpatrzenie wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy w drodze odrębnej decyzji administracyjnej (mimo, że przepisy prawa nie nakładają obowiązku rozpatrzenia tego wniosku w odrębnym postępowaniu), dlatego pismem z dnia 8 stycznia 2019 r. zawiadomiono strony o wszczęciu na ich wniosek postępowania administracyjnego oraz o dopuszczeniu dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym o nr [...] (dotyczącym ustalenia opłaty), jednocześnie zawiadamiając o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2019 r.

W tym samym dniu (8 stycznia 2019 r.) organ wydał postanowienie (nr [...]), którym zawiesił wszczęte z urzędu postępowanie z dnia 4 grudnia 2018 (nr [...]) w sprawie wydania decyzji dotyczącej ustalenia opłaty na okres od 1.12.2018 r. do 30.11.2019 r. za pobyt syna w instytucjonalnej pieczy zastępczej.

W dniu 16 stycznia 2019 r. A. K. i I. M. wnieśli zażalenie na to postanowienie, które zostało w dniu 23 stycznia 2019 r. przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

W tym samym dniu (16 stycznia 2019 r.) pismem nr [...] zawiadomiono strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty i zgodnie z art. 10 k.p.a. poinformowano strony o możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Strony nie zgłosiły i nie wniosły uwag w sprawie.

W dniu 31 stycznia 2019 r. Starosta wydał decyzję (nr [...]) - doręczoną stronom w formie elektronicznej - o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej. Organ uznał, że sam fakt płacenia alimentów dobrowolnie lub zasądzonych przez sąd nie obliguje organu do wydania decyzji o odstąpieniu od ustalenia opłaty. Obowiązek ponoszenia opłaty jest obowiązkiem rodziców mającym umocowanie ustawowe. Wywodzi się z obowiązku opieki i wychowania dziecka spoczywającego na rodzicach. Opłata stanowi zwrot przez rodziców części wydatków ponoszonych przez powiat i gminę w związku z pobytem dziecka w pieczy zastępczej. Jednocześnie z przepisów ustawy nie wynika, aby na wysokość opłaty miały wpływ uiszczane na rzecz dziecka alimenty, czy zaopatrywanie syna w niezbędne artykuły. Okoliczność świadczenia alimentów na rzecz syna czy innych ponoszonych wydatków może mieć wpływ na wysokość dochodu rodziny ustalanego na potrzeby zastosowania ulg w odpłatności.

Organ nadmienił także, że w toku postępowania o odstąpienie od ustalenia opłaty, w dniu 22 stycznia 2019 r. strony złożyły wniosek o zawieszenie postępowania nr [...] z dnia 8 stycznia 2019 r. o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy, do czasu prawomocnego zakończenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzenia sprawy o nr [...]. Niemniej jednak w dniu 21 stycznia 2019 r. do organu (drogą elektroniczną) wpłynęło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 stycznia 2019 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skierowania Starosty z dnia 31 marca 2016 r. (nr [...]) dotyczącego umieszczenia małoletniego K. M. w placówce resocjalizacyjnej w K. z dniem 1 kwietnia 2016 r., do czasu zakończenia którego strony wnioskowały o zawieszenie postępowania o ustalenie opłaty, dlatego organ odmówił zawieszenia postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania - jak przewiduje art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej zwanej: "k.p.a.") - stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Co istotne, przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Skarżący poprzedził wniesienie skargi wniesieniem ponaglenia do organu (pismo z dnia 28 grudnia 2018 r.), wobec czego formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę zostały spełnione.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1/ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2/ zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3/ stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić, że sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. Inaczej mówiąc, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18, LEX nr 2641292 oraz wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, LEX nr 2538112). Celem skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, LEX nr 2649579).

Z kolei przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Ten rodzaj zwłoki obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. komentarz do art. 37 k.p.a. – LEX/el: Z. Kmieciak (red.), W. Chróścielewski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2019).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie – wbrew twierdzeniu skarżącego – nie sposób uznać, że Starosta dopuścił się bezczynności, jak też w sposób przewlekły prowadził postępowanie.

Jak wynika z treści skargi zarzuty skarżącego dotyczyły działań bądź zaniechań Starosty dotyczących prawidłowości procedowania w sprawie odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka (tj. syna – K. M.) w pieczy zastępczej za okres od dnia 1 grudnia 2018 r. do dnia 30 listopada 2019 r. Skarżący twierdził bowiem, że organ winien – niejako z urzędu – wszcząć i przeprowadzić postępowanie w przedmiocie odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt jego syna w pieczy zastępczej i to jeszcze przed wszczęciem i prowadzeniem postępowania w sprawie ustalenia ww. opłaty, a skoro postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty już wszczął, to winien to postępowanie umorzyć. Organ natomiast stał na stanowisku, że w ramach postępowania mającego na celu wydanie decyzji ustalającej opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, prowadzonego na podstawie art. 194 ust. 1 w zw. z art. 193 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 998 ze zm.), będąc zobowiązanym do ustalenia sytuacji materialnej rodziny osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt dziecka umieszczonego w instytucjonalnej pieczy zastępczej, dokonuje jednocześnie badania i oceny przesłanek warunkujących odstąpienie od ustalenia omawianej opłaty, a w konsekwencji - bez konieczności wszczynania z urzędu odrębnego postępowania - może orzec o odstąpieniu od jej ustalenia. Skoro jednak strona występuje wnioskiem do organu o wszczęcie postępowania w przedmiocie odstąpienia od ustalenia tej opłaty, to wola strony winna prowadzić do wszczęcia odrębnego postępowania na żądanie strony.

Jak wynika z przekazanych akt sprawy oraz z wyjaśnień organu skarżący w treści pisma-wniosku z dnia 13 grudnia 2018 r., wzywającego Starostę (Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w K.) do usunięcia naruszenia prawa i umorzenia postępowania administracyjnego o nr [...] z dnia 4 grudnia 2018 r., wystąpił także (w punkcie 6. tego pisma) z żądaniem odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej na podstawie § 5 ust. 1 pkt 4 uchwały Nr [...] z dnia 31 marca 2015 r. Rady Powiatu, uzasadniając to żądanie tym, że zarówno on jak i matka jego syna – A. K.-M., wywiązują się z obowiązku alimentacyjnego, bowiem wnieśli dobrowolnie alimenty za ostatnie 12 miesięcy (od grudnia 2017 r. do listopada 2018 r.) i nadal wnoszą (na ręce, na konto placówki opiekuńczo-wychowawczej "[...]").

Pismem tym wszczęte zostało – na żądanie strony – postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt K. M. w pieczy zastępczej, co zostało potwierdzone z kolei pismem z dnia 8 stycznia 2019 r. (nr [...]) Dyrektora PCPR w K. (działającego z up. Starosty), zawiadamiającym skarżącego oraz A. K. o wszczęciu przez organ ww. postępowania. W piśmie z dnia 8 stycznia 2019 r. organ dodatkowo poinformował strony o dopuszczeniu do akt sprawy tegoż postępowania dowodów zgromadzonych w uprzednio wszczętym postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty za pobyt K. M. w pieczy zastępczej (o nr [...]), o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy objętej tym postępowaniem z uwagi na prowadzone postępowanie dowodowe i skomplikowany charakter sprawy do dnia 31 stycznia 2019 r. oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego pisma. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe postępowanie przed Starostą zostało zakończone wydaniem przez ten organ (Dyrektora PCPR w K. działającego z upoważnienia Starosty) w dniu 31 stycznia 2019 r. decyzji (nr [...]) odmawiającej A. K. i I. M. odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej za okres od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r.

Powyższe oznacza, że Starosta nie pozostaje w bezczynności, dlatego brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania określonego aktu, stosownie do dyspozycji art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się także podstaw do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stosownie do dyspozycji art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jednocześnie – stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. - o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Zważywszy na to, że żądanie o wszczęcie postępowania zostało zawarte w piśmie z dnia 13 grudnia 2018 r. a decyzja kończąca to postępowanie została wydana w dniu 31 stycznia 2019 r. – przy czym organ przed upływem miesięcznego terminu od wszczęcia postępowania powiadomił strony tegoż postępowania o niezałatwieniu sprawy w tym terminie, przyczynach zwłoki oraz terminie załatwienia tej sprawy – to przyjąć należy, że organ uczynił zadość przewidzianym w przepisach prawa terminom załatwienia przedmiotowej sprawy, co wyklucza zasadność postawionego przez skarżącego zarzutu dopuszczenia się przez organ bezczynności.

Jakkolwiek z treści przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że pomiędzy datą sporządzenia pisma z dnia 13 grudnia 2018 r. wszczynającego postępowanie na żądanie strony a dniem zawiadomienia o wszczęciu tego postępowania z dnia 8 stycznia 2019 r. upłynął prawie miesięczny okres, w którym brak jakiegokolwiek śladu na podejmowane przez organ czynności procesowe nakierowane na rozpoznanie wniosku A. K. i I. M. z dnia 13 grudnia 2018 r. o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna K. M. w pieczy zastępczej, to jednak zauważyć należy, że organ równolegle prowadził także postępowanie w przedmiocie ustalenia ww. opłaty i – jak wynika z wyjaśnień organu przedstawionych w odpowiedzi na skargę – w ramach tamtego postępowania prowadzone były czynności mające na celu wyjaśnienie sytuacji finansowej stron, a ze zgromadzonych w ten sposób dokumentów i informacji – na co z kolei wskazuje treść pisma z dnia 8 stycznia 2019 r. (nr [...]) – dopuszczony został przez organ dowód w niniejszym postępowaniu (tj. dowód ze złożonych przez strony informacji oraz dokumentów i zaświadczeń o zarobkach za miesiąc listopad 2018 r. oraz z bankowych potwierdzeń transakcji o przelewach tytułem dobrowolnych alimentów). Dokumenty te, co także podkreślił organ, wpłynęły do organu w dniach: 20 i 27 grudnia 2018 r. oraz 7 stycznia 2019 r. Jak wynika z treści decyzji Starosty z dnia 31 stycznia 2019 r. (nr [...]) w dniu 16 stycznia 2019 r. pismem nr [...] strony zawiadomiono o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie i o możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni od dnia otrzymania ww. pisma co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań i po upływie tego terminu postępowanie zostało zakończone wydaniem ww. decyzji z dnia 31 stycznia 2019 r.

Sekwencja przedstawionych czynności procesowych organu w niniejszej sprawie nie wskazuje na opieszałość, nieskuteczność czy nieefektywność podejmowanych przezeń działań skutkujących nieuzasadnionym przedłużaniem terminu załatwienia sprawy, co z kolei prowadzi do wniosku, że organ nie dopuścił się w kontrolowanej sprawie również przewlekłego prowadzenia postępowania.

Mając powyższe na uwadze bezzasadne okazały się zatem pozostałe wnioski skarżącego zawarte w skardze, w szczególności orzeczenia, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W konsekwencji Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.