Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 90/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 169, art. 207
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Dnia 6 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie sędzia NSA Irena Krzemieniewska sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2012 roku sprawy ze skargi P. T. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów doktoranckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej do spraw studiów doktoranckich Wydziału Biotechnologii i Nauk o Żywności Politechniki [...] z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Rektora Politechniki [...] na rzecz P. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. przyznaje adwokatowi P. R. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul.[...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu P. T. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi P. R. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Komisja Rekrutacyjna Wydziału Biotechnologii i Nauk o Żywności Politechniki Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówiła przyjęcia P. T. na I rok studiów stacjonarnych trzeciego stopnia kierunek Biotechnologia i Nauki o Żywności.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Komisja po rozpoznaniu wniosku kandydata na studia na kierunku Biotechnologia i Nauki o Żywności, na Wydziale Biotechnologii i Nauk o Żywności ustaliła, że suma punktów uzyskanych w procesie kwalifikacyjnym nie uprawnia kandydata do przyjęcia na studia. P. T. uzyskał 110 punktów przy minimum kwalifikacyjnym 140. W myśl art. 169 ust. 7 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz.U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) w przypadku gdy wstęp na studia nie jest wolny, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia.

P. T. odwołał się od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej do Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Politechniki Ł., podnosząc:

1. komisja rekrutacyjna nie wzięła pod uwagę całości zaprezentowanego przeze mnie dorobku naukowego,

2. istnieje możliwość, że komisja rekrutacyjna nie brała pod uwagę różnic w skali ocen stosowanych na różnych uczelniach, w moim przypadku nie sprawdzono maksymalnej oceny obowiązującej w szkole wyższej, którą kończyłem, istnieje możliwość, że inni kandydaci mieli wystawiane oceny w innej niż ja skali ocen i że komisja nie sprawdziła tych skal,

3. komisja rekrutacyjna nie wezwała mnie do uzupełnienia dokumentacji w trybie art. 64 § 2 k.p.a., co skutkowało nieprzedstawieniem przeze mnie projektu badawczego i zgody opiekuna naukowego, a co za tym idzie zerowymi punktacjami w/w pozycji rekrutacyjnych.

Rektor Politechniki Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 196 ust. 3 i 4 oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) w zw. z art. 138 § 1 pk1 1, art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz Uchwały Nr [...] Senatu Politechniki Ł. z dnia [...] " Zasady przyjęć na studia w Politechnice Ł. w roku akademickim 2010/2011", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając decyzję wyjaśnił, że zgodnie z § 20 Uchwały Nr [...] Senatu Politechniki Ł. z dnia [...] r. " Zasady przyjęć na studia w Politechnice Ł. w roku akademickim 2010/2011", podstawą kwalifikacji na studia trzeciego stopnia jest suma punktów obliczona w następujący sposób:

s = d x 100 + r x 20

d = iloraz oceny z dyplomu ukończenia studiów magisterskich przez maksymalną ocenę obowiązującą w szkole wyższej, która ten dyplom wystawiła

r = ocena z rozmowy kwalifikacyjnej w skali od 0 do 5.

W myśl art. 196 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie.

W toku prowadzonego postępowania odwoławczego Rektor ustalił, iż liczba punktów ustalona przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną ds. studiów doktoranckich Wydziału Biotechnologii i Nauk o Żywności została obliczona w sposób prawidłowy. Przy maksymalnej do osiągnięcia podczas rekrutacji liczbie punktów wynoszącej 200, Komisja przyjęła następującą skalę oceny kandydatów : > 180 pkt – ocena 5, 160-179 pkt – ocena 4.5, 140-159 pkt – ocena 4, 120 – 139 pkt – ocena 3.5, 100-119 pkt – 3, < 100 pkt – ocena 2.

W toku rekrutacji Komisja uwzględniła wszystkie przedstawione przez P. T. dokumenty. Kandydat ukończył w 1996 r. Akademię Rolniczą w K. otrzymując dyplom z oceną dobrą. W trakcie postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie uzyskał ocenę 3 ( 110 punktów), na które złożyły się: 80 punktów za ocenę na dyplomie, 30 punktów za rozmowę kwalifikacyjną.

Rekrutacja na Studia Doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Spośród 28 kandydatów Komisja zakwalifikowała na studia doktoranckie 20 osób, które podczas rekrutacji uzyskały ocenę 5, 4.5 Natomiast nie przyjęła kandydatów, którzy uzyskali ocenę niższą niż 4. W świetle nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym obowiązującej od 1 października 2011 r. ( art. 196 ust. 4) oraz regulaminu Studiów Doktoranckich w Politechnice Ł., § 9 ust. 5 ( Uchwała Senatu PŁ Nr [...] z dn. [...] r.) odwołanie P. T. jest bezzasadne, ponieważ nie wskazuje naruszenia warunków rekrutacji.

P. T. wniósł skargę na decyzję Rektora Politechniki Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zaznaczył, że organ nie odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez niego zarzutów, m.in. nieuwzględnienia współczynnika w przypadku oceny ze studiów, które były oceniane na macierzystych uczelniach w skali 1 – 6, 2 – 6 i 2 – 5 oraz naruszenia przez komisję rekrutacyjną art. 64 § 2 k.p.a.

Rektor Politechniki Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację wcześniej przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania - art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz.U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365 ze zm., dalej: ustawy) oraz przepisy Uchwały Nr [...] Senatu Politechniki Ł. z dnia [...] r. " Zasady przyjęć na studia w Politechnice Ł. w roku akademickim 2011/2012". W myśl art. 207 § 1 ustawy w sprawie należało stosować odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 196 ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji Rektora Politechniki Ł., rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, a w jednostce naukowej – rada naukowa jednostki. W myśl ustępu 3 tego artykułu rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie. W ustępie 4 tego artykułu przewidziano uprawnienie strony do złożenia odwołania od decyzji komisji rekrutacyjnej do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, o których mowa w ust. 2.

W myśl § 20 powołanej uchwały Senatu Politechniki Ł. podstawą klasyfikacji kandydatów na studia stacjonarne trzeciego stopnia ( studia doktoranckie) jest suma punktów obliczona w niżej podany sposób:

s = d x 100+ r x 20

d= iloraz oceny z dyplomu ukończenia studiów magisterskich przez maksymalną ocenę obowiązującą w szkole wyższej, która ten dyplom wystawiła

r = ocena z rozmowy kwalifikacyjnej w skali od 0 do 5.

Zgodnie z tym przepisem uchwały w rozmowie kwalifikacyjnej będzie brana pod uwagę proponowana tematyka badań, a także oceniane będą predyspozycje kandydata do pracy naukowej. Do dalszego postępowania kwalifikacyjnego przechodzą wyłącznie kandydaci, którzy z prowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej uzyskali ocenę różną od zera.

Jak wynika z protokołu Wydziałowej Komisji dla naboru kandydatów na I rok studiów doktoranckich i uzasadnienia zaskarżonej decyzji P. T. otrzymał łącznie 110 punktów, a tym samym nie został zakwalifikowany do grona 20 osób, które zakwalifikowano na studia doktoranckie.

Rektor Politechniki Ł. w uzasadnieniu decyzji ograniczył się do lakonicznego wyjaśnienia, iż Komisja uwzględniła wszystkie złożone przez kandydata dokumenty, przyznając mu 30 punktów za rozmowę kwalifikacyjną i 80 punktów za ocenę na dyplomie. Nie odniósł się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, dotyczących nieuwzględnienia zaprezentowanego dorobku naukowego oraz różnicy skali ocen przyznawanych na poszczególnych uczelniach ukończonych przez kandydatów, a ponadto odstąpienia od wezwania skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do złożenia dokumentacji.

Sąd w obecnym składzie podzielił utrwalony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, że decyzja organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej. Dokonując jednak analizy tego zagadnienia sąd uznał, że odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (o którym mowa w art. 207 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym) polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. SK 19/99, OTK nr 7, poz. 258).

Na tym tle podkreślić należy, że w art. 107 k.p.a. określone zostały wymogi, jakie winno spełniać uzasadnienie decyzji. Określone w tym przepisie wymogi wskazują, iż ma ono na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje jej wadliwością z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99). Taki stan rzeczy zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił kandydatowi w jaki sposób wyliczono ilość uzyskanych przez niego punktów. Ponadto powołał błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia – art. 169 ust. 7 ustawy. W dacie wydawania decyzji, tj. [...]r., powołany przepis dotyczył egzaminów maturalnych, stanowiących podstawę przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie.

Organ odwoławczy nie odniósł się do uchybień organu I instancji w zakresie uzasadnienia decyzji i wskazanej podstawy prawnej. Ponadto, choć wymienił w uzasadnieniu decyzji zarzuty odwołania, to jednak nie rozważył ich zasadności. Wobec powyższego nie wyjaśnił istotnych w sprawie okoliczności , które mogły mieć wpływ na prawidłowość trybu rekrutacji. Przede wszystkim nie wskazał w uzasadnieniu decyzji dlaczego przyjęto na studia doktoranckie 20 osób, mimo że wcześniej ten limit wynosić miał 30 osób. Nie odniósł się do powołanej w odwołaniu kwestii różnic w skali ocen przyjmowanych na uczelniach ukończonych przez poszczególnych kandydatów. Nie ustalił także - z powołaniem się na przepisy uchwał Senatu Politechniki Ł. – jakie obowiązują zasady składania dokumentacji umożliwiającej udział w konkursie. Nie wykazał zatem, czy przepisy te wyłączały obowiązek wzywania kandydatów do uzupełniania dokumentacji.

Rektor Politechniki Ł., jako podstawę punktacji wskazał § 20 Uchwały Nr [...] Senatu Politechniki Ł., podając wzór określony w tym przepisie. Jednakże wykazując ilość punktów otrzymanych przez kandydata nie podał, jak odnieść należy punkty przyznane w rozmowie kwalifikacyjnej ( 30 punktów) do pozycji r wzoru z § 20 w/w uchwały, w którym ustalono skalę od 0 do 5.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy obu instancji nie wyjaśniły szeregu zagadnień wymienionych we wcześniejszej części rozważań. Tym samym uniemożliwiły ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Doszło zatem do naruszenia przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107§ 3 k.p.a. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, uznając to za niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Dokładnie wyjaśni, powołując się na stosowne przepisy, jakie obowiązują zasady w trakcie rekrutacji na studia doktoranckie. W jaki sposób poinformowano kandydatów o składaniu dokumentacji konkursowej. W uzasadnieniu decyzji poda dlaczego limit przyjęć ograniczono o 10 osób w stosunku do wcześniejszych założeń. Odniesie się do zarzutów strony zgłaszanych w trakcie postępowania przed organami. Wyjaśni dlaczego, mimo przewidzianej w § 20 Uchwały Nr [...] Senatu Politechniki Ł. z dnia [...] r. skali ocen z rozmowy kwalifikacyjnej od 0 do 5 przyjęto liczbę 30.

A. B.