Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 256/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 13, art. 1 ust. 1, art. 6, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1, art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 1, art. 5 ust. 1i2, art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 151, art. 201 par. 1, art. 205 par. 1, art. 209, art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi W. U. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości do rozpatrzenia pkt 3 wniosku skarżącego W. U. z dnia [...] lutego 2014 r. z wyłączeniem informacji publicznej - korespondencji objętej wnioskiem skarżącego z dnia [...] września 2013 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego W. U. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministerstwa Sprawiedliwości w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucając organowi naruszenie art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu, skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Ministerstwa Sprawiedliwości do udostępnienia żądanych przez skarżącego informacji lub zobowiązanie do wydania przez organ stosownej decyzji administracyjnej; 2) zobowiązanie Ministerstwa Sprawiedliwości do wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz o wskazanie osoby odpowiedzialnej za niezałatwienie tej sprawy w terminie oraz wyciągniecie konsekwencji służbowych względem osoby odpowiedzialnej; 3) w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wymieniony podniósł, iż w dniu [...] lutego 2014 r. wystąpił do Ministerstwa Sprawiedliwości z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie obejmującym:

1. przekazanie, w związku z uruchomieniem platformy ZSRK (Zintegrowanego Systemu Rachunkowo-Kadrowego), informacji o wysokości wynagrodzeń zasadniczych (bez uwzględnienia w informacji dodatku stażowego, premii, innych dodatków, dodatkowego wynagrodzenia rocznego itp.) wszystkich pracowników zatrudnionych w sądownictwie powszechnym ze wskazaniem jednostki organizacyjnej, w której zatrudniony jest dany pracownik oraz ze wskazaniem stanowiska na jakim zatrudniony jest dany pracownik, w tym przekazanie informacji z pominięciem danych osobowych oraz przekazanie informacji pełnej dotyczącej każdego z pracowników bez jej uśredniania. Przekazanie informacji powinno nastąpić w formie listy z podziałem na jednostki organizacyjne w obszarach apelacji, wg. stanu na dzień 1 lutego 2014 r.,

2. przekazanie pisma Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...],

3. przekazanie wszelkiej korespondencji skierowanej do prezesów sądów apelacyjnych oraz do dyrektorów sądów apelacyjnych przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Ministra Sprawiedliwości w 2013 r. oraz w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 26 lutego 2014 r.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Ministerstwo Sprawiedliwości na gruncie pisma z dnia [...] marca 2014 r. przekazało informację publiczną jedynie w zakresie pkt 2. W ocenie skarżącego, organ w sposób nieprawidłowy zastosował przepisy ustawy o dostępie do formacji publicznej i nie przekazał informacji objętej pkt 1 i 3 wniosku z dnia [...] lutego 2014 r., pomimo ciążącego na nim obowiązku. Odnośnie realizacji pkt 3 przedmiotowego wniosku skarżący podkreślił, iż wnioskodawca precyzyjnie i szczegółowo wskazał w jakim zakresie oraz w jakiej formie dane mają zostać udostępnione. Zatem polemika-wezwanie organu zawarte w piśmie z dnia 12 marca 2014 r., była nie tylko nieuprawniona, ale stanowi dowód na działanie organu sprzeczne z ustawą o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie udostępnienie żądanych przez wnioskodawcę informacji mogło zostać zrealizowane w ustawowym terminie.

Mając powyższe na uwadze skarżący stwierdził, iż bezczynność Ministra Sprawiedliwości jest bezsporna, albowiem termin udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego upłynął z dniem 12 marca 2014 r., a co za tym idzie skarga zasługuje na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając wniosek zawarty w piśmie procesowym organ wskazał, iż w dniu 12 marca 2014 r. przekazano wnioskodawcy odpowiedź na wniosek z dnia [...] lutego 2014 r. Wnioskodawca otrzymał pismo Ministra Sprawiedliwości wskazane w pkt 2 tego wniosku, natomiast odnośnie żądania z pkt 3, został wezwany do sprecyzowania żądania, w związku z jego ogólnikowością. Natomiast żądanie określone w pkt 1 przedmiotowego wniosku jest powieleniem żądania sformułowanego we wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r., na które organ udzielił odpowiedzi w dniu [...] lutego 2014 r. nr pisma [...].

Odnosząc się do kwestii przekazania danych określonych w pkt 1 wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. organ podniósł, iż analogiczne żądanie udostępnienia informacji o wysokości uposażeń wszystkich pracowników wymiaru sprawiedliwości zostało sformułowane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. i stało się przedmiotem skargi na bezczynność z dnia [...] lutego 2014 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Odpowiedź na to żądanie skarżącego została udzielona w dniu [...] lutego 2014 r. Przedstawione wówczas stanowisko, należało uzupełnić o informację, że zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i Ministerstwo Sprawiedliwości nie pozyskuje i tym samym nie dysponuje danymi poszczególnych pracowników sądów powszechnych, a jedynie udostępnia sądom powszechnym platformę w postaci ZSRK. Dodatkowo, zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada uprawnienia do przetwarzania danych osobowych zgromadzonych w ZSRK. Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiada za budowę i wdrożenie ZSRK, które realizowane jest od 2010 r. (i do tej chwili nie zostało ukończone) w ramach zadania "Opracowanie jednolitych zasad rachunkowości dla sądów: wdrożenie systemu informatycznego rachunkowości i systemu zarządzania kadrami w sądach", współfinansowanego ze środków europejskich. Właścicielem i dysponentem danych merytorycznych (w tym też informacji o wynagrodzeniu poszczególnych pracowników jednostek organizacyjnych sądownictwa powszechnego) są prezesi i dyrektorzy poszczególnych sądów. Ministerstwo Sprawiedliwości koordynuje jedynie powstanie odpowiednich aplikacji informatycznych, tworzących odpowiedni moduł, który ma pozwolić na osiągnięcie wyżej wskazanych celów, ponadto Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiada jedynie za utrzymanie aplikacji, w tym m.in. wgrywanie not poprawkowych do systemu, czy też jego konfigurację. Ministerstwo Sprawiedliwości, jak też Minister Sprawiedliwości nie są upoważnieni do przetwarzania danych osobowych oraz innych informacji zawartych w ZSRK. Administratorzy systemu z ramienia Ministerstwa Sprawiedliwości, na podstawie art. 37 ustawy o ochronie danych osobowych, otrzymali imienne upoważnienie od prezesów sądów powszechnych do przetwarzania danych osobowych pracowników poszczególnych sądów, z wyraźnym zastrzeżeniem, że upoważnienie to ma służyć wyłącznie wykonaniu przedmiotu umowy nr 10 dot. budowy i wdrożenia systemu informatycznego rachunkowości i zarządzania kadrami w sądach powszechnych. Wydane upoważnienia nie pozwalają na przetwarzanie i przekazywanie danych znajdujących się w ZSRK w ramach dostępu do informacji publicznej. Opisany stan faktyczny związany z funkcjonowaniem ZSRK oznacza, że organ nie mógł w sposób pozytywny zrealizować żądania określonego w pkt 1 wniosku skarżącego, ponieważ nie jest dysponentem informacji o wysokości wynagrodzeń pracowników sądów powszechnych, nie posiada także upoważnienia do przetwarzania (udostępniania) tego rodzaju informacji. Organami właściwymi do realizacji tego punktu wniosku skarżącego są prezesi poszczególnych sądów powszechnych, będący administratorami danych osobowych podległych pracowników.

Odnosząc się do żądania sformułowanego w pkt 3 przedmiotowego wniosku skarżącego organ wskazał, iż podobne żądanie skarżący skierował do Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] września 2013 r. Sprawa ta była przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w dniu 17 marca 2014 r. zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do ponownego rozpoznania tego żądania (sygn. akt II SAB/Wa 674/13). W dacie formułowania odpowiedzi na skargę organ nie otrzymał jeszcze uzasadnienia tego wyroku. Niemniej na gruncie niniejszej sprawy organ postąpił analogicznie, jak uczynił to rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] września 2013 r., tj. wezwał skarżącego do wskazania, jakich konkretnie informacji publicznych się domaga.

Organ wskazał, iż obowiązkiem wnioskodawcy, na etapie kierowania wniosku, pozostaje wskazanie rodzaju żądanej informacji publicznej. Sposób tego wskazania musi być przy tym na tyle konkretny, aby pozwolił organowi na identyfikację informacji i dalsze procedowanie w trybie określonym ustawą. Jest to zatem element warunkujący wywiązanie się przez organ z obowiązku informacyjnego, a w dalszej perspektywie, także ocenę prawidłowości realizacji tego obowiązku w postępowaniu sądowo-administracyjnym. W odniesieniu do żądań dotyczących dostępu do dokumentów, determinantą pozwalającą zidentyfikować przedmiot wniosku może być w pierwszej kolejności wskazanie daty sporządzenia dokumentu (ewentualnie jego numeru i sygnatury), bądź też określenie przedmiotu (treści) pisma lub takich jego elementów, które pozwalają na identyfikację dokumentu i wyselekcjonowanie go z całego zasobu prowadzonej dokumentacji. Jednakże skarżący zwrócił się do organu o przekazanie "wszelkiej" korespondencji skierowanej do prezesów i dyrektorów sądów apelacyjnych przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Ministra Sprawiedliwości w 2013 r. oraz od 1 stycznia 2014 r. do 26 lutego 2014 r. Z punktu widzenia Ministerstwa Sprawiedliwości, żądanie sformułowane w ten sposób jest żądaniem przekazania informacji o "lwiej części jej funkcjonowania", którą w przełożeniu na ilość dokumentów należałoby "liczyć w metrach bieżących".

Organ powołał się na stanowisko przedstawione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1354/11, w którego uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż cyt.: "... każdy może domagać się informacji publicznej w postaci np. kserokopii dokumentu lub dokumentów, ale musi wskazać, jakiej to informacji dana osoba się domaga. Nie można uznać za skutecznie złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej wniosku, którego przedmiotem jest udostępnienie całości dokumentacji ze wszystkich postępowań prowadzonych przez organ, nawet gdyby dotyczyło to tylko okresu 7 lat. Tym samym brak sprecyzowania, jakiej treści wnioskodawczyni domaga się informacji, albo też dokumentacji jakich postępowań kontrolnych (przynajmniej określając przedmiot tych postępowań, np. postępowań kontrolnych zakończonych wydaniem nakazu rozbiórki obiektów w trybie art. 48 Prawa budowlanego) oznacza, że wniosek skarżącej nie był żądaniem udostępnienia jej informacji publicznej. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że w ocenie Sądu rozpoznającego tą sprawę, nie jest informacją publiczną domaganie się udostępnienia dokumentacji o całości pracy lub zdecydowanej większości pracy danego organu". Podzielając argumentację Sądu, Minister wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku. Skarżący nie zastosował się do wezwania, co uniemożliwiło jego realizację.

Organ podkreślił, iż skarżący w swym wniosku posłużył się określeniem "wszelka korespondencja". Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, status informacji publicznej ma wyłącznie treść dokumentu, a nie sam dokument rozumiany jako nośnik informacji (m. in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt II SAB/Wa 68/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt II SAB/Wa 98/09). W konsekwencji żądanie dotyczące wszystkich nośników informacji będących w dyspozycji organu nie jest wystarczające do ustalenia, jakiego rodzaju informacji publicznych dotyczy wniosek. Niezbędne jest w tym zakresie sprecyzowanie przez wnioskodawcę, jaką treścią mają być wypełnione ww. nośniki, tak, aby organ mógł ocenić, które informacje z posiadanego zasobu wchodzą w zakres przedmiotowy wniosku, a których informacji w nim nie ma i następnie które informacje stanowią informacje publiczne proste, a które mają charakter przetworzony etc. Z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie, organ nie dysponował częścią żądanych informacji publicznych, zaś w odniesieniu do pozostałych, czynił starania zmierzające do sprecyzowania i pełnej realizacji wniosku skarżącego, skargę należy uznać za bezzasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Na wstępie należy wskazać, iż pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Prawo do informacji jest zagwarantowanym konstytucyjnie (art. 61 Konstytucji RP) publicznym prawem obywatela realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Artykuł 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Minister Sprawiedliwości jako organ władzy publicznej, wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do realizacji przez organ pkt 1 i 3 wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2014 r.

Mając na względzie, że pkt 1 ww. wniosku dotyczy wysokości wynagrodzeń zasadniczych "wszystkich pracowników zatrudnionych w sądownictwie powszechnym" wg. stanu na dzień 1 lutego 2014 r. stwierdzić należy, iż pytanie w tym zakresie co do zasady jest zapytaniem o informację publiczną. Stanowi bowiem informację o wysokości środków pieniężnych wypłacanych z zasobów publicznych na rzecz osób pełniących funkcje publiczne (taką jest m.in. osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, chyba że wykonuje wyłącznie czynności usługowe – art. 115 § 19 Kodeksu karnego). Jest więc informacją publiczną w rozumieniu w art. 1 ust. 1, mieści się bowiem w pojęciu zasad funkcjonowania organu władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy) w odniesieniu do ciężarów publicznych ponoszonych na utrzymanie aparatu administracyjnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h). W tym znaczeniu, żądanie skarżącego nie dotyczy informacji ad personam, lecz informacji, które dotyczą wysokości środków publicznych, wydatkowanych miesięcznie z budżetu państwa na obsadę poszczególnych stanowisk związanych z realizacją zadań sądownictwa powszechnego, czyli środków budżetowych przeznaczanych na wynagrodzenia na takich stanowiskach.

Także dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych opowiada się za jawnością wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia osób pełniących funkcje publiczne. Powyżej zaprezentowany pogląd uzyskał akceptację w wyroku WSA w Kielcach z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt II SAB/Ke 3/13, w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 383/12 – dotyczącym wynagrodzenia kanclerza szkoły wyższej, wyrokach WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa204/10, w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 246/11, z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. VIII SAB/Wa 23/11 - dotyczących wynagrodzenia wójta gminy i innych pracowników samorządowych, wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 204/10 – dotyczącym wynagrodzenia pracowników straży miejskiej, w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 298/13 i z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 97/14 – dotyczących wynagrodzenia rzeczników prasowych ministerstw (wszystkie orzeczenia dostępne na stronach internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Stosownie zaś do postanowień art. 16 ust. 1 tej ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji następują w drodze decyzji administracyjnej.

Zatem bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje lub też nie wydaje decyzji administracyjnej. Innymi słowy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przedstawienie zaś informacji zupełnie inaczej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też udostępnienie informacji niepełnej nie zwalnia podmiotu obowiązanego z zarzutu bezczynności. Natomiast w sytuacji, gdy organ żądanej informacji publicznej nie posiada jest obowiązany powiadomić wnioskodawcę o tym fakcie.

Jak wynika z akt sprawy, pkt 1 wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2014 r. jest tożsamy z pkt 1 jego wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. jedynie z tą różnicą, że pierwszy wniosek dotyczył stanu na dzień 1 stycznia 2014 r. drugi zaś na dzień 1 lutego 2014 r. Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 230/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. umorzył postępowanie w części dotyczącej pkt 1 wniosku W. U. z dnia [...] stycznia 2014 r. wobec ustalenia, iż Minister Sprawiedliwości nie posiada informacji publicznej określonej w pkt 1 wniosku skarżącego, albowiem jej dysponentem są prezesi i dyrektorzy poszczególnych sądów (wyczerpujące wyjaśnienia organu zostały zawarte w odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie). Skoro zatem Minister Sprawiedliwości nie dysponuje żądaną przez skarżącego w pkt 1 wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. informacją publiczną, o czym skarżący dowiedział się choćby z odpowiedzi organu na skargę w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 230/14, to nie można organowi czynić zarzutu bezczynności w realizacji tej części wniosku, która odnosi się do informacji o wysokości wynagrodzeń zasadniczych wszystkich pracowników zatrudnionych w sądownictwie powszechnym.

Zasługuje na uwzględnienie natomiast zarzut skargi dotyczący niezrealizowania pkt 3 wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. Żądanie tam zawarte (udostępnienia wszelkiej korespondencji skierowanej do prezesów i dyrektorów sądów apelacyjnych przez Ministra Sprawiedliwości i Ministerstwo Sprawiedliwości w 2013 r.) zawiera w sobie żądanie udostępnienia korespondencji prowadzonej do dnia [...] września 2013 r. pomiędzy sądami apelacyjnymi a Departamentem Sądów, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości oraz Departamentem Budżetu i Efektywności Finansowej Ministerstwa Sprawiedliwości (pkt 7 wniosku W. U. z dnia [...] września 2013 r.), które stało się przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 674/13. Prawomocnym od dnia 24 maja 2014 r. wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. Sąd zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania wniosku W. U. z dnia [...] września 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 7 wniosku.

Mając na względzie treść art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz uznając za trafny pogląd wyrażony w wyroku z dnia 27 września 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 674/13 należy zaznaczyć, iż przedmiot informacji publicznej konkretyzuje przepis art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo, jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu tej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji, a nie forma jaką owa informacja przybiera (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, iż objęta wnioskiem informacja (w zakresie pkt 3) nie stanowi informacji publicznej. Jako uzasadnienie dla swego stanowiska organ przywołał wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 1354/11), w którym wyrażony został pogląd, iż "wniosek obejmujący w istocie jeśli nie całość działalności organu administracyjnego, to zdecydowaną większość tejże działalności za okres ostatnich 7 lat - nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale formą kontroli organu administracyjnego". Abstrahując od okoliczności faktycznych, w jakich zapadł wymieniony wyrok (jednak innych, aniżeli okoliczności niniejszej sprawy), Sąd w składzie orzekającym nie podziela zaprezentowanego w nim poglądu.

Skarżący zażądał udostępnienia wszelkiej korespondencji skierowanej do prezesów i dyrektorów sądów apelacyjnych przez Ministra i Ministerstwo Sprawiedliwości w roku 2013 oraz w okresie od 1 stycznia do 26 lutego 2014 r. Wniosek skarżącego obejmował zatem informację o szeroko pojętej działalności organu władzy publicznej, a zatem dotyczył sprawy publicznej, a nie indywidualnej. Ponadto, wniosek obejmował dokumenty dotyczące działalności Ministerstwa Sprawiedliwości, dokumenty wytworzone przez organ i wykorzystywane do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Żądanie wniosku mieści się zatem w zakresie przedmiotowym art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje szeroki zakres wniosku. Kryterium zakwalifikowania informacji jako informacji publicznej nie jest bowiem ilość żądanych od organu dokumentów czy danych, lecz to, czy dotyczą one sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym okoliczność, że wniosek skarżącego dotyczy - jak to ujął organ - "lwiej części" działalności wymienionych departamentów, na którą składają się dokumenty "liczone w metrach bieżących", nie pozbawia żądanej informacji waloru informacji publicznej. Jak już wyżej zaznaczono, o zakwalifikowaniu informacji jako podlegającej udostępnieniu w trybie powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji, nie zaś jej ilość czy forma w jakiej występuje.

Zaznaczyć również należy, że wniosek skarżącego nie pozostawia na obecnym etapie jakichkolwiek wątpliwości co do treści żądania. Dotyczy ono bowiem całości korespondencji prowadzonej pomiędzy sądami apelacyjnymi a komórkami organizacyjnymi Ministerstwa Sprawiedliwości we wskazanym okresie.

Odrębną kwestią w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje, czy realizacja wniosku skarżącego byłaby możliwa w drodze udostępnienia informacji prostej czy też jako informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, zestawień, wyciągów, czy usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego (por. wyroki NSA z dnia 23 stycznia 2008, sygn. akt I OSK 521/07, z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 495/10, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w doktrynie wyrażany jest pogląd, że w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia dokumentów, ich analizy pod kątem ograniczeń przewidzianych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przekształcenia (zanonimizowania), czy sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną (v. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Wyd. 2, LexisNexis Warszawa 2012, str. 51). Zaznaczenia wymaga, że przy uchwalaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, intencją ustawodawcy nie było tworzenie instrumentów pozwalających na utrudnienie funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne, lecz zapewnienie każdemu możliwości realizowania jego konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji publicznej. Przez uznanie informacji za informację przetworzoną wnioskodawca nie jest tego prawa pozbawiony. Jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania słusznie została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego (v. wyroki NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, publ.: LexPolonica nr 418723, z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1365/11, publ.: LexPolonica nr 2819572).

Pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz instytucji publicznych, jako pewnej całości. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim znaczeniu tego słowa. W zakresie dostępu do informacji oznacza to, że interes publiczny występuje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1015/12, publ.: LEX nr 1260013).

W świetle powyższego, mając na względzie rodzaj wnioskowanej informacji, okres objęty żądaniem oraz dużą ilość dokumentów objętych wnioskiem, rozważenia przez organ wymaga kwestia, czy żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, a w związku z tym, czy żądanie jej udostępnienia jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W sytuacji, gdy organ uzna, że realizacja wniosku skarżącego, może nastąpić wyłącznie poprzez udostępnienie mu informacji przetworzonej, zwróci się do skarżącego w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej o wykazanie - w zakreślonym terminie - szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji, a następnie dokona oceny przedstawionej argumentacji. Wyjaśni jednocześnie w wezwaniu, z jakich powodów wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej i wskaże na czym polega ewentualny proces jej przetworzenia.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę za częściowo zasadną i na podstawie art. 149 § 1 zdanie pierwsze Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia lutego 2014 r. 2014 r. w zakresie pkt 3 wniosku, z wyłączeniem korespondencji prowadzonej do dnia [...] września 2013 r. przez Departament Sądów, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości oraz Departament Budżetu i Efektywności Finansowej Ministerstwa Sprawiedliwości (do udostępnienia której organ został zobowiązany prawomocnym wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 674/13), w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, że zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, lecz wynikało z błędnego przekonania, że żądane przez skarżącego informacje nie posiadają waloru informacji publicznej.

Nadto skarga podlega oddaleniu w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 3 sentencji wyroku). O kosztach orzeczono zaś w punkcie 4 sentencji na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 i 209 tej ustawy.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz o wskazanie osoby odpowiedzialnej za niezałatwienie tej sprawy w terminie i wyciągnięcie konsekwencji służbowych względem osoby odpowiedzialnej, bowiem zakres tego żądania nie mieści się w dyspozycji art.149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.