Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 392/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i b
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 11
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 2 pkt h, art. 7
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędziowie NSA Rafał Batorowicz del. WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 372/09 w sprawie ze skargi B.-B. Spółki z o.o. w Ł. W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009r. o sygn. akt V SA/Wa 372/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.-B. Sp. z o.o. w Ł. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy ze środków z budżetu UE, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za jego podstawę Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia:

Wnioskiem z dnia 9 maja 2008 r., złożonym w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w C., w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013, B.-B. - Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o pomoc finansową w ramach działania 123 - "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej".

Sporządzonym na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64 poz.427 ze zm.), pismem z dnia [...] lipca 2008 r., Spółka B.-B. w organizacji poinformowana została przez ARiMR o odmowie przyznania Jej pomocy, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1444, ze zm.). Organ wskazał, iż powodem odmowy przyznania pomocy było niedołączenie do wniosku, odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2008 r. B.-B. Spółka z o.o. wystąpiła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym podniosła, iż złożony w dniu 9 maja 2008 r. wniosek o przyznanie pomocy był kompletny. Jak podała, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w części dotyczącej rodzaju i wielkości przedsiębiorstwa beneficjenta, wyraźnie przywołuje fakt, że w rozumieniu programu jest to: osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która posiada zarejestrowaną działalność w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów. Złożenie wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) oraz kopia umowy spółki spełniają przesłanki do utworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, która może prowadzić działalność już przed wpisaniem jej do rejestru.

Po rozpatrzeniu wezwania, pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała, że nie doszło do naruszenia prawa i podtrzymała w całości stanowisko zawarte w piśmie z [...] lipca 2008 r.. Powołując przepisy § 8 ust.1, § 9 ust.1 i 4 oraz § 10 ust.1 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. organ zwrócił uwagę, iż załączniki były obowiązkową częścią wniosku. We wszystkich przypadkach podmioty uprawnione do składania wniosku, które nie załączają obowiązkowych dokumentów nie mogą otrzymać pomocy z danego Działania. W stanie faktycznym sprawy, złożony przez B.-B. Sp. z o.o. w organizacji, wniosek o dofinansowanie nie zawierał odpisu z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. dokumentu niezbędnego do przeprowadzenia wstępnej weryfikacji spełnienia wymogów formalnych. Jednak w części VI wniosku – "Informacja o załącznikach", Spółka zaznaczyła złożenie tego odpisu. W konsekwencji organ rozpatrujący wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie podzielił stanowiska Sp. z o.o. B.-B. i uznał złożony w dniu 9 maja 2008 r. wniosek, za niekompletny.

Natomiast w związku z wyjaśnieniami wnioskodawczyni, iż do wniosku o pomoc finansową dołączono wniosek o rejestrację podmiotu w KRS, organ stwierdził, iż nie był to dokument wystarczający na etapie wstępnej weryfikacji.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skardze na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r., B.-B. Sp. z o.o. podniosła, iż w Jej ocenie, wniosek z dnia 9 maja 2008 r. był kompletny. Spółka w organizacji, jaką skarżąca była na etapie składania wniosku, może bowiem prowadzić działalność już przed wpisaniem jej do KRS.

Uznając te skargę za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., w wyroku z dnia 17 grudnia 2009r. stwierdził, że wbrew stanowisku organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do jednoznacznego przyjęcia, iż skarżący złożył w dniu 9 maja 2008r. niekompletny wniosek o pomoc finansową w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", niespełniający wymogu z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 roku.

Sąd podniósł, że Kodeks Spółek Handlowych z dnia 15 września 2000r. (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z poźn. zm.), w art. 11 stanowi, iż spółki kapitałowe w organizacji mogą we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane. Tak więc spółka w organizacji cechuje się posiadaniem zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych. Spółka z o.o. w organizacji, powstaje z chwilą zawarcia umowy spółki i zgodnie z art. 14 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) może podjąć działalność gospodarczą przed uzyskaniem wpisu do rejestru przedsiębiorców. Trudno więc uznać za zasadny pogląd, że przed wpisem do KRS spółka kapitałowa w organizacji (w tym przypadku sp. z o. o.) jest w ogóle wyłączona z pewnych działań, w tym z możliwości złożenia wniosku o uzyskanie przyznania pomocy ze środków z budżetu UE. Zdaniem Sądu, byłoby to zaprzeczeniem zasady równego traktowania podmiotów, w tym także składających wniosek o pomoc finansową w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej".

Jak podniesiono w uzasadnieniu wyroku, zapis przywołanego wyżej przepisu § 10 ust 1 rozporządzenia, skutek w postaci nieprzyznania pomocy wiąże:

- ze złożeniem wniosku po terminie,

- z niedołączeniem do niego określonych dokumentów,

- z niewypełnieniem formularza we wszystkich wymaganych pozycjach,

W tej konkretnej sytuacji należało jednak rozważyć, czy w ogóle w dacie składania wniosku (9 maja 2008r) było możliwe złożenie odpisu z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, skoro spółka została zarejestrowana dopiero 30 czerwca 2008r i po tej dacie stosowny odpis złożyła. Co więcej, należy mieć na względzie, iż na datę wniosku o pomoc finansową skarżąca złożyła niezbędne w jej wypadku dokumenty, to jest wniosek o wpis do KRS i kopię umowy spółki. Żaden z obowiązujących przepisów, także dotyczących przedmiotowego programu PROW nie wyłączał możliwości udziału w nim takiego podmiotu, jak spółka kapitałowa w organizacji.

Odnosząc się do stanowiska organu, że proces przyjmowania wniosków nie przewiduje sprawdzania, czy wszystkie obowiązkowe załączniki i strony wniosku zostały dołączone i wypełnione przez wnioskodawcę, Sąd zauważył, iż najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące środków unijnych, wyrażone między innymi w sprawie o sygn. II GSK 466/08, której przedmiotem były płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, wskazuje na konieczność wykształcenia praktyki stosowania przez organy zasady uwzględniania przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. Tam, gdzie w momencie przyjmowania wniosku pracownik organu administracji może wychwycić narzucającą się już na pierwszy rzut oka rozbieżność między intencją wnioskodawcy a zapisem, powinien poinformować o tym składającego wniosek. W myśl tych poglądów, wyciągnięcie w takiej sytuacji negatywnych dla strony konsekwencji w wyniku późniejszej kontroli nie daje się pogodzić z zasadą wyrażoną w art. 7 i 8 kpa.

W skardze kasacyjnej Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zarzucił wymienionemu wyżej wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ("rozporządzenie"), poprzez błędną jego wykładnię (art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.) i przyjęcie, że niedołączenie co najmniej jednego z wymaganych dokumentów nie jest uchybieniem skutkującym odmową przyznania pomocy, a co za tym idzie błędne przyjęcie, iż nie było podstaw do nie przyznania pomocy oraz

- art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, iż ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie tego przepisu, który nie powinien mieć zastosowania w sprawie, w związku z pominięciem w rozstrzygnięciu zastosowania art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. § 21 ust. 3 tej ustawy i przyjęcie, że to wyłącznie na organie spoczywa obowiązek wychwycenia rozbieżności między intencją wnioskodawcy a zapisem, a co za tym idzie, przyjęcie przez Sąd, iż oświadczenia wnioskodawcy wprowadzające organ w błąd należy tłumaczyć na korzyść wnioskodawcy,

- art. 29 ust. 1 lit b) cyt. wyżej ustawy z dnia 7 marca 2007 r.) w związku z § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia oraz § 9 ust. 3 i 4 poprzez ich niezastosowanie.

Organ zarzucił ponadto Sądowi pierwszej instancji naruszenie:

- art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269) oraz z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez wadliwą kontrolę rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem oraz

- art. 146 § 1 tej ustawy, w sytuacji, gdy opisane uchybienia procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. W przypadku stwierdzenia, iż nie naruszono wskazanych przepisów Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi kasator wniósł o rozpatrzenie naruszeń wymienionych w pkt 1-2 skargi kasacyjnej.

Nie zgadzając się z dokonaną przez Sąd interpretacją § 10 ust. 1 rozporządzenia wnoszący skargę kasacyjną podniósł, iż w świetle tego przepisu istotnym jest, że wniosek, który może być dopuszczony do dalszej weryfikacji musi spełnić na chwilę jego złożenia wskazane wymogi formalne. Jak podniesiono w skardze kasacyjnej, do tej kwestii Sąd nie odniósł się, poprzestając na stwierdzeniu, iż spółka kapitałowa w organizacji powinna mieć możliwość występowania o pomoc (kryteria podmiotowe). Tymczasem, treść art. 10 § 1 rozporządzenia nie budzi wątpliwości co do kryteriów, które muszą być spełnione aby nie doszło do odmowy przyznania pomocy. Wskazuje bowiem, iż do wniosku mają być dołączone wszystkie wskazane w nim dokumenty oraz wzory oświadczeń, co wynika z § 9 ust 3 i 4 rozporządzenia.

Jeżeli zatem istnieje obowiązek dostarczenia (obowiązkowych, wyliczonych wprost we wniosku) załączników, to ich brak przesądza o zastosowaniu w pełni art. 10 ust. 1. Wymaganie aby wniosek zawierał wszystkie wymagane załączniki jest czytelne i nie budzi wątpliwości.

Zdaniem kasatora, Sąd dokonał błędnej i "powierzchownej" wykładni rozporządzenia niesłusznie przyjmując, że sporne uchybienie nie jest zdarzeniem, które może skutkować odmową przyznania pomocy w oparciu o § 10 ust 1 ww. rozporządzenia.

Z uzasadnienia wyroku wynika, iż pierwszoplanowe znaczenie Sąd przypisał kryterium podmiotowemu, pomijając w swoich rozważaniach całkowicie kryteria formalne, jakie powinny być spełnione przez wnioskodawcę.

Jak podniesiono w skardze kasacyjnej, orzekając w sprawie i przywołując ogólnie sformułowane pojęcie spraw dotyczących "środków unijnych", Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie przeanalizował kwestii wyłączenia zastosowana przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przez art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, jak również nie uwzględnił treści § 10 ust 1 ww. rozporządzenia również w kontekście specyficznego trybu postępowania przyjętego przez prawodawcę.

W ocenie kasatora, nie można pominąć, że poszczególne kierunki i moduły pomocy (tzw. Programy czy też Działania) współfinansowanej ze środków Unii Europejskiej, w tym w zakresie pomocy realizowanej przez Agencję, rządzą się odrębnymi zasadami. W przypadku pomocy z programu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zastosowanie znajduje, z nieznacznymi odstępstwami kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – t.j.: Dz. U. 2008 r. Nr 170 poz. 1051, ze zm.).

Nie ma wspólnej linii interpretacyjnej odnośnie procesu przyjmowania przez Agencję wniosków o dofinansowanie na rzecz rolnictwa, lecz w każdym rodzaju postępowania należy szczegółowo przeanalizować stan prawny. Tego zaś, zdaniem strony, Sąd wydając zaskarżone orzeczenie nie uczynił. Trafny w tych okolicznościach jest więc zarzut pominięcia przez Sąd art. 22 ust. 2 ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, z którym związany jest zarzut niewłaściwego, nieadekwatnego zastosowania art. 7 k.p.a. oraz niezastosowania art. 21 ust. 3 rozporządzenia. Jednocześnie zasadny jest zarzut naruszenia § 10 ust 1 ww. rozporządzenia przez jego niewłaściwą j interpretację w tym zakresie, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił szczególnego charakteru i szczególnego rygoryzmu przyjętego w toczącym się postępowaniu, zaś potraktował to postępowanie, tak jakby toczyło się ono na ogólnych zasadach postępowania administracyjnego.

Jak podniósł autor skargi kasacyjnej, Sąd pominął w swoich rozważaniach, że ze złożonych dokumentów, a w szczególności pisma z dnia 9.05.2008 r. wynika, iż wnioskodawca nie złożył wraz z dokumentacją, między innymi odpisu z rejestru przedsiębiorców w KRS, co stwierdził pracownik OR ARiMR dokonujący przyjęcia wniosku. Pod treścią notatki widnieje podpis pracownika oraz osoby upoważnionej do złożenia wniosku. Z treści wniosku (pkt VI.I.B 3) wynika przy tym, że wnioskodawca zaznaczył, iż taki dokument składa. Zatem pracownik dokonujący przyjęcia wniosku stwierdził rozbieżności, które osoba upoważniona do złożenia wniosku potwierdziła.

Zdaniem kasatora, Sąd pominął, iż z wydanego wnioskodawcy potwierdzenia przyjęcia wniosku wynikało stwierdzenie, że zawiera on braki, które skutkują odmową przyznania pomocy na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia. Pracownik kancelaryjny Agencji dochował staranności, sprawdził czy wniosek jest kompletny i zwrócił wnioskodawcy uwagę na ujawnione braki. Wnioskodawca miał zatem świadomość, iż swoimi oświadczeniami (zaznaczając m.in. posiadanie KRS) może wprowadzić organ w błąd. Takie postępowanie stoi w sprzeczności z § 21 ust. 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 7 marca 2007r., stanowiącym, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazane przepisy nie zostały wzięte pod uwagę w zaskarżanym rozstrzygnięciu.

Strona skarżąca podniosła, że organ nie otrzymał dostatecznych wskazań co do dalszego postępowania podczas ponownego rozpatrywania wniosku. Otrzymane uzasadnienie opiera się bowiem na niewłaściwie zastosowanych przepisach oraz nie odnosi się do szczególnego trybu działania Agencji w takich sprawach.

Autor skargi kasacyjnej zwrócił ponadto uwagę, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 lit b) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa w drodze rozporządzenia szczegółowe wymagania, jakimi powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy. W art. 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wskazano, że wniosek o przyznanie pomocy zawiera w szczególności informacje o załącznikach. Ponadto w myśl § 9 ust. 3 rozporządzenia, to Agencja udostępnia formularz wniosku, który zgodnie z ust. 4 rozporządzenia powinien zawierać informacje w zakresie dokumentów, których niezłożenie skutkuje odmową przyznania pomocy. Jednym z takich dokumentów jest odpis z KRS (obowiązkowy załącznik). Zgodnie natomiast z § 10 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli nie dołączono do wniosku co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, Agencja nie przyznaje pomocy.

Jak podniesiono w skardze kasacyjnej, przepisy powyższe nie zostały w sprawie zastosowane. Idąc tokiem rozumowania Sądu pierwszej instancji aprobującym fakt załączenia dokumentów nie będących obowiązkowymi załącznikami, należałoby w każdej sprawie, w której niedołączenie konkretnych dokumentów przez wnioskodawców powinno skutkować odmową przyznania pomocy, pomocy tej nie odmawiać, z uwagi np. na fakt złożenia innych lub jakichkolwiek dokumentów. Takie zachowanie organu jest jednak sprzeczne z powołaną w uzasadnieniu zasadą równego podejścia do wszystkich wnioskodawców i równego ich traktowania.

Konsekwencją błędnej wykładni przepisów rozporządzenia i w szczególności nie zastosowania powołanych wyżej norm, było zdaniem kasatora, rażące naruszenie art. 1 § 2 i art. 3 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach wskazanych przez stronę skarżącą w skardze kasacyjnej. To związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, iż NSA bierze pod uwagę z urzędu jedynie kwalifikowane wady postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., które stanowią o jego nieważności. W badanej sprawie nie występują żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., a co za tym idzie konieczność zakończenia sprawy już na tym etapie postępowania kasacyjnego.

Wniesiona przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa w Warszawie skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Formułując w pierwszej kolejności zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r., a konsekwencji przyjęcie, że niedołączenie jednego z wymaganych dokumentów nie jest uchybieniem skutkującym odmową przyznania pomocy, pełnomocnik organu podniósł, że treść tego przepisu nie budzi wątpliwości co do kryteriów, które muszą być spełnione, żeby nie doszło do odmowy przyznania pomocy. Zgadzając się wprawdzie z częścią uzasadnienia wyroku Sądu, według której rozporządzenie oraz inne przepisy nie wyłączają ubiegania się spółki kapitałowej w organizacji, o pomoc w ramach danego rodzaju działania, strona podkreślała, iż wniosek, który może być dopuszczony do dalszej weryfikacji musi spełnić na chwilę jego złożenia wskazane wymogi formalne. Jeżeli bowiem w świetle przepisów § 9 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 3 i 4, rozporządzenia istnieje obowiązek dostarczenia obowiązkowych załączników, to ich brak przesądza o zastosowaniu § 10 ust. 1 10 ust. 1 tego aktu. Wymaganie aby wniosek zawierał wszystkie wymagane załączniki jest jej zdaniem czytelne i nie budzi wątpliwości.

Powyższe stanowisko należało uznać za nietrafne.

W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (p. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011r. o sygn. akt II GSK136/10, dostępny na stronach CBOiS) zwracano uwagę, że wydane w omawianej materii unormowania krajowe oparte są na prawie wspólnotowym. Zgodnie z art. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ustawa określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania obszarów wiejskich (...) określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L z 2005 r. 277, s.1 ze zm.). Artykuł 7 tego rozporządzenia stanowi, iż Państwa Członkowskie odpowiadają za realizację programów rozwoju obszarów wiejskich na odpowiednim poziomie terytorialnym, zgodnie z ich wewnętrznymi rozwiązaniami instytucjonalnymi, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. W art. 2 pkt h) wymienionego aktu zawarto natomiast legalną definicję "beneficjenta" przez określenie, iż jest to "podmiot gospodarczy, podmiot lub przedsiębiorstwo, publiczne lub prywatne, odpowiedzialne za realizację operacji lub otrzymujące wsparcie".

Jak słusznie podkreślono w cyt. wyroku NSA, pojęcie "beneficjenta" jako (podmiotu otrzymującego wsparcie) zostało określone w niniejszym rozporządzeniu bardzo szeroko, przy czym odnośnie przedsiębiorstw publicznych lub prywatnych nie wprowadzono żadnych ograniczeń, jeżeli chodzi o wymóg wpisu do jakiegokolwiek rejestru. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że ustawa z dnia 7 marca 2007 r., określając zadania wynikające z rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, nie mogła wprowadzić żadnych ograniczeń podmiotowych w stosunku do osób ubiegających się o przyznanie pomocy. Wynika to wyraźnie z art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. W cytowanej ustawie z dnia 7 marca 2007 r. ograniczeń takich nie wprowadzono. Zgodnie z jej art. 10 ust. 1 pkt 1 pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Brak jest natomiast ograniczenia pozwalającego na przyjęcie, iż chodzi tutaj o podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Uwzględniając powyższe, jak też mając na uwadze, iż żaden z przepisów dotyczących Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich nie wyłączał z możliwości udziału w nim takiego podmiotu, jak spółka kapitałowa w organizacji, nie budzi zastrzeżeń stanowisko Sądu I instancji, że wyłączenie takiej spółki z możliwości złożenia wniosku o uzyskanie przyznania pomocy ze środków z budżetu UE byłoby zaprzeczeniem zasady równego traktowania podmiotów. Trafnie przy tym Sąd I instancji zwrócił uwagę na przepis art. 11 Kodeksu Spółek Handlowych z dnia 15 września 2000r. (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), w myśl którego spółka kapitałowa w organizacji może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Skoro zaś Spółka z o. o. w organizacji cechuje się posiadaniem zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych oraz powstaje z chwilą zawarcia umowy spółki, to zgodnie z art. 14 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) może podjąć działalność gospodarczą przed uzyskaniem wpisu do rejestru przedsiębiorców.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji skargi kasacyjnej, zgodnie z którą Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej i "powierzchownej" wykładni przepisów prawa, w tym rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r.. Prezentowane w skardze stanowisko, iż przy rozstrzyganiu tego typu spraw pierwszeństwo mają kryteria formalne, a nie podmiotowe pozostaje w sprzeczności z przedstawionym wyżej upoważnieniem ustawowym oraz z treścią art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy. W art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich minister właściwy do spraw rozwoju wsi został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzennego zasięgu wdrażania tych działań, w szczególności:

a) trybu składania wniosków o przyznanie pomocy,

b) szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy.

Zakres tego upoważnienia określony został w sposób jednoznaczny i nie dotyczył określenia podmiotów uprawnionych do ubiegania się o udzielenie pomocy. Nie wykraczał tym samym poza zasady przyznawania pomocy przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005. Działając w granicach tego upoważnienia minister właściwy do spraw rozwoju wsi nie dokonał zawężenia kręgu podmiotów mogących ubiegać się o pomoc w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Z przepisów wymienionego aktu wykonawczego nie wynika w szczególności, aby warunkiem przyznania pomocy było wpisanie podmiotu do Krajowego Rejestru Sądowego. W tej sytuacji, uzależnienie dopuszczenia Spółki z o.o. w organizacji do udziału w Programie od dodatkowych warunków formalnych, których określenie nastąpiło w istocie, w związku z ustaleniem wzoru formularza wniosku, jest niezgodne z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowiącym, iż pomoc przyznawana jest na wniosek osoby prawnej, a więc każdej osoby prawnej bez względu na to, czy podlega, czy też nie wpisowi do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wykracza także poza podstawowe założenia działań podejmowanych przez Unię Europejską mających na celu wsparcie rozwoju gospodarstw niskotowarowych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, a określonych w cyt. wyżej rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r..

W sytuacji, gdy zakwestionowanie stanowiska organów i uchylenie decyzji było jak najbardziej uzasadnione, nie mógł zasługiwać na uwzględnienie sformułowany w związku z zaskarżonym wyrokiem, zarzut skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia art. 29 ust. 1 lit.b ustawy z dnia 7 marca 2007r. w związku z § 9 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r..

Z tych samych przyczyn, nieistotne i pozostające bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia są wywody autora skargi kasacyjnej odnośnie tego, iż wnioskodawca powinien był zaznaczyć we wniosku o przyznanie pomocy, brak dokumentu z Krajowego Rejestru Sądowego.

Zamierzonego przez kasatora skutku nie mógł też odnieść, zawarty w punkcie 1 b) petitum skargi, zarzut naruszenia przez Sąd prawa materialnego, tj. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, iż ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie tego przepisu, który nie powinien mieć zastosowania w sprawie w związku z pominięciem w rozstrzygnięciu zastosowania art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.. Taki sposób zredagowania zarzutu jest błędny, bowiem przywołany przez autora skargi jako podstawa kasacyjna art. 7 kpa jest przepisem prawa procesowego, a nie materialnego, skoro odnosi się do sfery, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ustaleń faktycznych. W końcowej części uzasadnienia wyroku Sąd I instancji rzeczywiście błędnie powołał przepisy art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, których zastosowanie wyłącza art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, a zatem nie ma cech takiego naruszenia prawa procesowego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku. Przy czym uzasadnienie tego wyroku w pełni pozwala na przeprowadzenie kontroli kasacyjnej.

Na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony bez wskazania podstawy prawnej zarzut skargi kasacyjnej, iż organ nie otrzymał dostatecznych wskazań co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrywaniu wniosku. Zauważyć należy, że z treści motywów wyroku wynika w jakim zakresie doszło do naruszenia prawa. Wskazując na treść § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. Sąd zwrócił uwagę, iż "należało w tej konkretnej sytuacji rozważyć, czy w ogóle w dacie składania wniosku (9 maja 2008r) było możliwe złożenie odpisu z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, skoro spółka została zarejestrowana dopiero 30 czerwca 2008r i po tej dacie stosowny odpis złożyła. Co więcej, należy mieć na względzie, iż na datę wniosku o pomoc finansową Skarżąca złożyła niezbędne, w jej wypadku, dokumenty, to jest wniosek o wpis do KRS i kopię umowy spółki. Żaden zobowiązujących przepisów, także dotyczących przedmiotowego programu PROW nie wyłączał z możliwości w nim udziału takiego podmiotu, jak spółka kapitałowa w organizacji".

Organ musi tym samym rozpatrzyć wniosek podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy stosując się do wiążącej wykładni prawa przedstawionej przez sąd administracyjny.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że żaden z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie jest uzasadniony. W konsekwencji wobec uznania, ze skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a..