Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 249/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 28 i par. 3 ist 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 września 2010 r. Nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy M. Z. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą ww. stronie umorzenia należności w łącznej wysokości [...] zł z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek., w tym na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2000 r. do czerwca 2010 r.

Z uzasadnienia decyzji organu rentowego wynika, że w dniu 21 lipca 2010 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., dalej zwanego "Zakładem", wpłynął wniosek zobowiązanego z dnia 20 lipca 2010 r. w sprawie umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek, umotywowany trudną sytuacją finansową i złym stanem zdrowia, który nie pozwala na zwiększenie dochodu firmy.

Decyzją nr [...] z [...] r. Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, uznając, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności z art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DZ.U. Nr 137, poz. 887, ze zm.), dalej

zwanej "u.s.u.s.", oraz z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zwanym dalej "rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r.".

Pismem z dnia 9 września 2011 r. zobowiązany zwrócił się o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując, że Urząd Skarbowy potwierdza brak majątku, natomiast postępowanie egzekucyjne nie zostało zamknięte tylko dlatego, że w jego trakcie złożony został wniosek o umorzenie. Do wniosku dłużnik nie dołączył żadnych dokumentów.

Zobowiązany w trakcie postępowania wyjaśniającego nadesłał natomiast dodatkowe dokumenty dotyczące aktualnej sytuacji materialnej w postaci m.in. faktur VAT za wydatki, zestawienia przychodów i kosztów za 2010 r., oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej.

W trakcie postępowania, na podstawie dokumentów Zakład ustalił, że zobowiązany prowadził działalność gospodarczą od 25 sierpnia 1999 r. do 31 grudnia 2000 r. oraz od 1 czerwca 2007 r. do 30 listopada 2009 r. oraz od 1 lutego 2010 do nadal. Zobowiązany posiadał zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na łączną kwotę [...] zł, które objęte jest postępowaniem egzekucyjnym. Zobowiązany nie posiada zaległości podatkowych w urzędzie skarbowym w C., natomiast posiada nakaz zapłaty kwoty [...] zł na rzecz U. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty oraz zadłużenie na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy za dalszy okres prowadzenia działalności tj. [...] w kwocie [...] zł należności głównej plus odsetki liczone do dnia zapłaty. Zobowiązany nie posiada nieruchomości, rachunku bankowego i nie korzysta z pomocy społecznej. Ponadto, organ ustalił wysokość osiągniętych przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2007 r. w kwocie [...] zł, za 2008 r. w kwocie [...] zł, za 2009 r. w kwocie [...] zł oraz z tytułu działalności wykonanej osobiście w wysokości [...] zł.

W zakresie sytuacji rodzinnej i majątkowej organ rentowy stwierdził, że zobowiązany utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej, średni dochód miesięczny w 2010 r. wynosił [...] zł oraz z umów o dzieło [...] zł . Stałe wydatki związane z utrzymaniem (czynsz, energia, gaz itp.) to kwota [...] zł miesięcznie, koszty związane z leczeniem w kwocie [...] zł oraz koszty związane z prowadzoną działalnością w kwocie [...] zł. Ponadto ustalono, że zobowiązany cierpi na chorobę przewlekłą - ZZA (zaświadczenie lekarskie z dnia 03-08-2010 r.), osłabienie słuchu oraz wadę wzroku. Zobowiązany przed wydaniem decyzji nadesłał także uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zestawienie przychodu, kosztów i dochodu za 2000 r., kopię umowy pożyczki z 07-11-2010 r. z Provident Polska S.A. na łączną kwotę zobowiązania do spłaty [...] zł, kserokopie dowodów wpłat rat pożyczki z dnia 13-11-2010 r., 20-11-2010 r., 25-11-2010 r., 01-12-2010 r.

Rozpoznając ponownie sprawę Prezes Zakładu utrzymał w mocy ww. decyzję, nie stwierdzając podstaw do zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zakład przytoczył i omówił przesłanki umorzenia należności składkowych określone w art. 28 u.s.u.s. oraz

w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r., wskazując także na uznaniowy i wyjątkowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia i obowiązek każdego ubezpieczonego przedsiębiorcy regulowania należnych składek, co jest działaniem w interesie Zakładu będącego dysponentem Funduszu ubezpieczeń. Dalej Zakład stwierdził, że nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest obligowany do umorzenia zaległości.

Odnosząc się dalej w uzasadnieniu decyzji do ustalonego stanu faktycznego, organ rentowy stwierdził, że w stosunku do dłużnika nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, wskazując na objęcie zadłużenia za okres od maja 2000 r. do grudnia 2000 r. egzekucją administracyjną, co do której brak informacji

o przeszkodach w jej realizowaniu.

Zakład nie kwestionując trudnej sytuacji zdrowotnej strony, uznał, że nie stanowi ona bezpośredniej przyczyny nieopłacania składek od marca 2000 r. do grudnia 2000 r. oraz od marca do czerwca 2010 r., zwracając uwagę że za pozostałe okresy składki były regulowane w pełnej wysokości. Organ stwierdził także brak

w przedłożonych zaświadczeniach lekarskich przeciwwskazań do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem organu kontynuowanie działalności, uzyskiwanie dochodów średnio w wysokości [...] zł, podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez zobowiązanego, oznaczają możliwości zarobkowe oraz możliwość ich zwiększenia. Końcowo organ rentowy zauważył, że obowiązkiem ubezpieczonego przedsiębiorcy jest regulowanie składek na ubezpieczenia społeczne, a obowiązkiem płatnika ich obliczanie i odprowadzanie, a skutkiem zaniechania tych obowiązków jest ich dochodzenie przez uprawnionego wierzyciela ZUS i to w uprzywilejowanej kolejności przed innymi wierzytelnościami.

W skardze do WSA w S. na wyżej powołaną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lutego 2011 r. M. Z. wniósł o jej uchylenie i umorzenie zaległych składek za okres od marca 2000 r. do lutego 2011 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu rentowego, że nie spełnia przesłanek do umorzenia zaległości składkowych.

Skarżący wskazał, że w ubiegłym roku (2010 r.) uzyskał całkowity przychód w kwocie [...] zł, z którego po potrąceniu składek uzyskał dochód roczny w wysokości [...] zł, a zatem dochody miesięczne to była kwota [...] zł. Powyższa kwota stanowiła zabezpieczenie zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego, w tym wydatki na opłaty mieszkaniowe, co w jego ocenie stanowi spełnienie przesłanki z § 3 pkt 1 rozporządzenia, a więc braku możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący wskazał, że miesięczne dochody nie wystarczały mu na wyżywienie ani na opłacenie bieżących składek. Autor skargi podniósł także, że ze względu na zaległości nie ma możliwości uzyskania kredytu na opłacenie zadłużenia. Zdaniem skarżącego, spełnia on także przesłankę określoną

w § 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., a więc umorzenia zaległości z uwagi na przewlekłą chorobę. Skarżący wyjaśnił, że stan zdrowia wbrew twierdzeniom organu uniemożliwia mu uzyskiwanie dochodów na miarę potencjalnych możliwości, a studiów podnoszących kwalifikacje zawodowe nie ukończył ze względu na sytuację życiową. Skarżący nie zamierza zakończyć działalności, z której jest w stanie wyżywić się i opłacić niezbędne składki zdrowotne, licząc na umorzenie zaległości, w innym wypadku będzie ubiegał się o pomoc społeczną. Wskazał także na 4 pobyty w szpitalu, załączając dokumentację szpitalną.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wniósł

o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. Sąd postanowił dopuścić dowód

z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, załączonych do akt sprawy, tj.

z: dokumentacji medycznej dotyczącej badania wzroku, badania rtg kręgosłupa,

a także dowodu wpłat należności z tytułu składek za okres maj – sierpień 2011 r.

i kopii zeznania podatkowego za 2011 r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia

w urzędzie skarbowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego jak

i procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto. zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, może decyzję w całości lub części uchylić, stwierdzić jej nieważność w całości lub części lub stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Sąd nie ma natomiast możliwości merytorycznej zmiany zaskarżonej decyzji, tutaj umorzenia zadłużenia skarżącego, ponieważ uprawnienie to jest zastrzeżone do kompetencji Zakładu.

Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć jednak, że sprawa była badana tylko w zakresie umorzenia składek za okres od marca 2000 r. do grudnia 2000 r. oraz od marca do czerwca 2010 r. Sprawy o umorzenie należności z tytułu składek prowadzone są bowiem wyłącznie na wniosek zobowiązanego, a wniosek złożony

w niniejszej sprawie obejmował ww. okres. Strona sama wytyczyła takie granice postępowania administracyjnego, a zatem Sąd nie może rozważać kwestii umorzenia składek za inne okresy rozliczeniowe, o co wniósł skarżący w skardze.

Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi przypomnienia wymaga, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte

w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji,

w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Zasady tego umarzania zostały uszczegółowione w rozporządzeniu

z 31 lipca 2003 r., wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 28 ust. 3 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z dyspozycją § 3 rozporządzenia z 2003 r. ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, poniesienia strat materialnych

w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jak wynika z brzmienia powołanego wyżej przepisu wystąpienie sytuacji faktycznej, mieszczącej się w kategorii przypadków przewidzianych w jego treści daje Zakładowi jedynie możliwość umorzenia zaległości

w opłacaniu składek, skorzystanie z której pozostawione zostało, z woli prawodawcy, w gestii uznania organu.

Tak więc, nawet w sytuacji spełnienia przesłanek, o których mowa

w rozporządzeniu z 31 lipca 2003 r., organ nie ma obowiązku umorzenia zaległości, a po stronie dłużnika nie powstaje odpowiadające temu roszczenie. Działa on tym samym w granicach uznania administracyjnego, w zakres którego nie może wkraczać również sąd administracyjny, rozpoznający skargę na akt lub czynność, wydany lub podjęty w jego zakresie. Nie oznacza to jednak, że organ może dowolnie podejmować decyzję w postępowaniu administracyjnym niezależnie od dokonanych ustaleń faktycznych, które zawsze stanowią podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Uznaniowy charakter decyzji, jaką jest decyzja zaskarżona do Sądu, nie zwalnia organu od przeprowadzenia stosownego postępowania mającego na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonanie jego wszechstronnej oceny. Natomiast Sąd badający zaskarżoną decyzję bada, czy nie nosi ona cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy mający odzwierciedlenie w zgromadzonych dowodach, czy wszechstronnym i dogłębnie rozważył wszystkie okoliczności faktyczne występujące w sprawie, właściwie uzasadniając swoje stanowisko. Art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.") stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności zaś decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione,

a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

W rozpoznawanej sprawie w toku postępowania administracyjnego Zakład stwierdził brak całkowitej nieściągalności należności, albowiem jest ciągle prowadzone postępowanie egzekucyjne, a ponadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą, uzyskuje dochody w wysokości [...] zł miesięcznie, podnosi kwalifikacje zawodowe, co według organu świadczy o możliwościach zarobkowych. Odnośnie złego stanu zdrowia skarżącego, organ rentowy niekwestionując tego, uznał, że nie stanowiło to bezpośredniej przyczyny powstania zadłużenia za okres od marca 2000 r. do grudnia 2000 r., za lipiec 2009 r. oraz od marca do czerwca 2010 r., nie wpływa zatem na zasadność wniosku.

Takie stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Zdaniem Sądu, organ nie przeprowadził starannej analizy okoliczności faktycznych występujących w rozpoznawanej sprawie. Wobec tego bez przekonującego uzasadnienia uznano, że w stosunku do skarżącego nie zbadano rzetelnie jego sytuacji w przedmiocie wystąpienia przesłanki do umorzenia składek. W ocenie Sądu, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że sytuacja skarżącego jest trudna i szczególna, wymagająca indywidualnego potraktowania. Wszystkie okoliczności powinny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, szczególnie, że w omawianym przypadku decyzja dotyczy nie kwestii błahych, bez istotnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych praw i przyrodzonej godności człowieka, ale sfery jego elementarnych potrzeb - posiadania środków niezbędnych do przeżycia i własnego miejsca do zamieszkania, bez konieczności uciekania do pomocy państwa.

W ocenie Sądu, organ nie wykazał, że w sprawie nie zachodzi trwała

i całkowita nieściągalność należności. Powołanie się w uzasadnieniu decyzji jedynie ogólnikowo na fakt, że prowadzona jest egzekucja, a organ nie posiada informacji

o braku jej realizacji oznacza, że organ w ogóle nie rozważył istnienia tej przesłanki. Organ w ogóle nie odniósł się do twierdzenia strony o złożonym wniosku o umorzenie egzekucji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło analizy miesięcznych dochodów skarżącego i jego majątku w kontekście skutecznej egzekucji należności.

Zdaniem Sądu, organ rentowy nie rozważył także w sposób wyczerpujący, czy spłata zadłużenia przez skarżącego jest możliwa z uzyskiwanych dochodów i nie pociągnie za sobą zbyt ciężkich skutków pozbawiających go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ ustalił, że skarżący uzyskuje średnie miesięczne dochody z działalności w kwocie ok. [...] zł. Obciążenia z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego (czynsz, energia elektryczna, gaz itp.) wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, wydatki związane z leczeniem, to kwota [...] zł. Z powyższego wynika, że skarżącemu na pozostałe niezbędne potrzeby życiowe, w tym zakup żywności pozostaje kwota ok. [...] zł. W przekonaniu organu z tej kwoty zobowiązany jest w stanie zarówno się utrzymać, jak i uregulować zadłużenie. Takie twierdzenie jest wysoce wątpliwe dla Sądu.

Sąd zauważył, co zostało podniesione w skardze i wynika z załączonych do niej dokumentów, że w zeszłym roku (2011 r.) miesięczne dochody skarżącego wynosiły nie [...] zł a ok. [...] zł (według PIT-36, po uwzględnieniu obowiązkowych składek), co daje podstawę do uznania, że żyje on na krawędzi ubóstwa.

Skoro podstawowe potrzeby życiowe skarżącego zaspokajane są na poziomie poniżej minimum socjalnego, to skarżący już obecnie spełnia przesłanki do skorzystania ze świadczeń z pomocy społecznej, określonych w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U z 2009 r., Nr 175, poz. 1362, ze zm.).

Należy mieć bowiem na uwadze, że umorzenie jakichkolwiek należności publicznoprawnych istotnie ma charakter wyjątkowy, ale nie ulega jednak wątpliwości, że w tego typu sprawach, organ jest zobowiązany do wyważenia interesu społecznego (interesu funduszu ubezpieczeń społecznych) z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 8 października 2002 r., SA/Wr 1458/01, POP 2004, z. 3, poz. 59). Zdaniem Sądu, organy w ogóle nie uwzględniły w rozpoznawanej sprawie, że niski poziom życia skarżącego i konieczność zapłaty zaległych oraz bieżących składek może skutkować poszukiwaniem innej formy publicznego wsparcia finansowego (pomocy społecznej), nie zostało zatem należycie rozważone wystąpienie przesłanki ważnego interesu publicznego w kontekście pobierania świadczeń socjalnych, co jest niezgodne ze wspomnianym wyżej standardem wynikającym z art. 2 Konstytucji RP. Takiego sposobu rozpatrzenia sprawy, Sąd nie akceptuje.

Z decyzji wynika, że według organu istnieje możliwość spłaty zadłużenia zarówno w drodze egzekucji jak i dobrowolnej spłaty. Organ pominął przy rozpoznawaniu powoływane przez skarżącego okoliczności, że niskie dochody doprowadziły do sytuacji, że został zmuszony do zaciągania pożyczek na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto, w ocenie Sądu, organ w sposób arbitralny ocenił, że na zasadność wniosku nie wpływa okoliczność, że skarżący jest osobą z rozpoznaną chorobą alkoholową (ZZA), wskazując, że fakt ten nie wpłynął na powstanie zaległości, o których umorzenie się stara oraz, że regulował swoje zobowiązania składkowe za pozostałe okresy w pełnej wysokości. Nie zbadał jednak organ, czy okoliczność ta miała i może mieć wpływ na możliwości zarobkowe skarżącego, ograniczając wysokość dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, jak podnosił skarżący. Okoliczność poważnej choroby skarżącego została dokładnie udokumentowana w aktach sprawy (karty leczenia szpitalnego, zaświadczenie lekarza o rozpoznaniu ZZA), na która to okoliczność skarżący powoływał się na nią zarówno w toku postępowania jak i w skardze przed Sądem. W ocenie Sądu powyższa okoliczność jest istotna i powinna być rozważona szerzej i to również – jak słusznie podnosi skarżący - w kontekście przesłanki umorzenia, o której mowa w przepisie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., a więc istnienia przewlekłej choroby pozbawiającej skarżącego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, czego organ nie uczynił w niniejszej sprawie.

Reasumując, w świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że ustalenia dokonane przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego są niepełne, lakoniczne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone, co doprowadziło do wydania decyzji o nieprzekonującej treści i tym samym krzywdzącej skarżącego, czym dopuszczono się naruszenia reguł procesowych zawartych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. oraz naruszenia prawa materialnego, tj. art. 28 u.s.u.s., jak i § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

Zakład, przy ponownym rozpoznaniu sprawy - mając na uwadze ww. wskazania Sądu - winien rozważyć, czy w stosunku do skarżącego znajdują zastosowanie przesłanki, o jakich mowa ww. przepisach.

Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i racje prawne występujące w dacie orzekania, a także podniesione w skardze, organ - mając na względzie w szczególności przesłanki umorzenia należności określone § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. - winien poddać wnikliwej i rzetelnej analizie sytuację życiową i materialną skarżącego ze szczególnym uwzględnieniem dochodów i niezbędnych wydatków biorąc pod uwagę konieczność utrzymania gospodarstwa domowego na poziomie niezagrażającym egzystencji strony. Powyższe organ winien szczegółowo rozważyć w kontekście problemów zdrowotnych skarżącego wyjaśniając kwestię wpływu jego choroby na możliwości zarobkowe. Na tej dopiero podstawie, organ będzie mógł sformułować realną i racjonalną ocenę dotyczącą obecnej i przyszłej sytuacji finansowej skarżącego oraz perspektyw uzyskania dochodów na poziomie umożliwiającym spłatę - relatywnie wysokiego - zadłużenia wobec Zakładu. Ocena ta winna uwzględniać indywidualną, obiektywnie trudną sytuację zobowiązanego.

Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy - mając na uwadze ww. wskazania Sądu co do kierunku postępowania - winien szczegółowo rozważyć, czy w świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie w stosunku do skarżącego znajdują zastosowanie przesłanki, o jakich mowa ww. przepisach, z uwzględnieniem wskazania wyczerpującej motywacji rozstrzygnięcia. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zaistniałych na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego, organ ma obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 K.p.a.).

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie rozstrzygnięto co do kosztów zastępstwa procesowego wobec braku wymaganego przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.

z 2002 r. Nr 163, poz. 1348, ze zm.), oświadczenia pełnomocnika ustanowionego

z urzędu (§ 20).

.