Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1454/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.3 ust.1,2,3 i 4
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 874/11 w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 14 grudnia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, oddalił skargę.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] maja 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMIR w P. wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności na rok 2010. Skarżąca wniosła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej od działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, uzupełniającej płatności obszarowej od powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) do działek rolnych o powierzchni [...] ha, położonych w gminie P., w obrębie B. na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...].

W dniu [...] grudnia 2010 r. w gospodarstwie rolnym skarżącej przeprowadzono kontrolę, podczas której stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych wyniosła [...] ha, a uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych wyniosła [...] ha. W raporcie z kontroli inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w G. wskazali jako przyczynę braku podpisu na raporcie osoby obecnej przy kontroli oraz nieprzekazania jej kopii raportu: "Beneficjent nieobecny do końca kontroli". Kopię raportu wysłano skarżącej listem poleconym w dniu [...] stycznia 2011 r.

Zapoznawszy się z aktami sprawy w dniu [...] lutego 2011 r., skarżąca poinformowała, że dokonano błędnego pomiaru działki nr [...] i bez jej zgody nastąpił podział tej działki "na [...]" oraz, że złoży w późniejszym terminie na piśmie zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. W piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. skarżąca podała, że zmiana numeracji działki [...] na [...] nie miała podstaw, zaś na działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha posiada akt własności od 1975 r. W odpowiedzi Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. stwierdził, że działka nr [...] nie została przez skarżącą zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010, a wszelkie zmiany do wniosku (jak dodanie działki lub zmiana numeracji) należało złożyć do dnia [...] czerwca 2010 r.; we wniosku zadeklarowano zaś dwie działki: nr [...] i nr [...].

Ponieważ w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku ([...] ha) a stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu ([...] ha) wyniosła 35,48%, zaś w odniesieniu do uzupełniającej płatności podstawowej różnica ta wyniosła 28,80% (odpowiednio [...] ha i [...] ha), a zatem w obu przypadkach różnica ta przekroczyła 20%, organ pierwszej instancji na podstawie art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE L 316 z 2.12.2009, s. 65; dalej: "rozporządzenie nr 1122/2009") odmówił skarżącej przyznania powyższych płatności na rok 2010. Wobec niespełnienia przez skarżącą warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej, organ pierwszej instancji na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.; dalej: "ustawa o płatnościach"), odmówił również skarżącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła, iż nie jest prawdą, że była nieobecna do końca kontroli, jak stwierdzono w raporcie. Raport ten w dniu [...] grudnia 2010 r. podpisała, natomiast w doręczonej skarżącej kopii raportu nie ma jej podpisu, wobec czego skarżąca domagała się oparcia decyzji na raporcie sporządzonym w jej obecności i przez nią podpisanym.

Organ drugiej instancji uznał zarzuty skarżącej za bezpodstawne, przytaczając wyjaśnienia inspektorów terenowych, którzy przeprowadzali kontrolę na miejscu. Wyjaśnili oni, że skarżąca wraz z mężem towarzyszyła im w trakcie kontroli. W momencie opuszczania gospodarstwa raport jeszcze nie istniał, a czynności związane z jego opracowaniem zakończone zostały w Biurze Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w G. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca mogła wnieść zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach pisemne zastrzeżenia do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli, czego jednak nie uczyniła.

Od decyzji organu odwoławczego skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów powołanych jako podstawa zaskarżonej decyzji, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak również rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym pogwałcenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu wskazując, iż użytkuje rolniczo obszar [...] ha ([...] ha – działka nr [...], i [...] ha – działka nr [...]), przy czym numer działki [...] został zmieniony na [...] oraz, że była obecna podczas kontroli w dniu [...] grudnia 2010 r. i podpisała wówczas protokół, żądając oparcia decyzji na jego podstawie i wyjaśnienia, co się stało z tym protokołem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jako bezpodstawna, podlega oddaleniu.

Sąd I instancji wskazał, że podnoszona przez Skarżącą niezgodność stanu prawnego ze stanem rzeczywistym w zakresie numerów ewidencyjnych działek i ich powierzchni wynika z podanych przez nią danych we wniosku o przyznanie płatności. Dane te zaś są zgodne z prowadzonym przez ARiMR krajowym systemem ewidencji producentów i ewidencji gospodarstw rolnych. Sąd uznał, iż wobec istniejących dowodów organ zasadnie przyjął twierdzenia skarżącej o istnieniu drugiego raportu z czynności kontrolnych, za bezpodstawne. Podkreślił, że Skarżąca domagając się oparcia decyzji na ustaleniach rzekomego drugiego raportu, zarazem nie podała w czym raport ten miałby się różnić od ustaleń raportu znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej, który został również przesłany jej w dniu [...] stycznia 2011 r., jak również jakie różnice wynikają, według niej z treści tychże raportów, i jaki mają one wpływ na wynik sprawy.

Sąd podkreślił również, iż w toku postępowania Skarżącej zapewniono czynny udział, umożliwiając jej zarówno składanie wyjaśnień, jak i wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Mimo, że wedle art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach obecność rolnika przy czynnościach kontrolnych nie jest warunkiem ich skuteczności, skarżąca była ponadto obecna podczas kontroli na miejscu i – jak wynika z wyjaśnień inspektorów terenowych – czynnie w niej uczestniczyła. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 7 tej ustawy, w przypadku, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, może w terminie 14 dni od doręczenia raportu zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych. Z prawa tego skarżąca nie skorzystała, nie kwestionując wyników czynności kontrolnych weryfikujących powierzchnię poszczególnych działek rolnych. Ustaleń kontroli skarżąca nie podważała również w toku późniejszego postępowania, mimo zapowiedzi złożenia pisemnych zastrzeżeń podczas zapoznawania się z materiałami sprawy w dniu [...] lutego 2011 r.

W ocenie Sądu czynności podejmowane w ramach postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie odpowiadały prawu, a zgromadzony materiał dowodowy pozwalał dostatecznie wyjaśnić stan faktyczny. Zaskarżona decyzja jest wyczerpująca uzasadniona, spełniając wymagania stawiane temu aktowi przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, stosowane w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach.

Sąd nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie naruszeń w określeniu przez organy administracji materialnoprawnej podstawy wydania decyzji ani w jej wykładni. Zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek przekraczała o ponad 20% powierzchnie stwierdzone w wyniku kontroli. Treść art. 58 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 – zgodnie z którym, jeżeli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej – przesądza w świetle ustaleń kontroli o odmownym załatwieniu wniosku skarżącej o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej od powierzchni grupy upraw podstawowych. Jednocześnie, ponieważ skarżąca z opisanych powodów nie spełniła w danym roku warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej, w myśl art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy a contrario nie przysługiwała jej również płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

L. D. wystąpiła ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 3 ust. 2 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na ustalenie powierzchni gruntów zgłoszonych przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 i niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w konsekwencji miało wpływ na odmówienie skarżącej przedmiotowej dopłaty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a., terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.

Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wobec wyroku Sądu I instancji strona skarżąca kasacyjnie sformułowała zarzut naruszenia "w szczególności" art. 3 ust. 2 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Z postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu oraz z jego uzasadnienia wynika, że wadliwości przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji ostatecznej, którą odmówiono stronie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, autor skargi upatruje w niezasadnym przyjęciu przez ten Sąd, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy ustalony został przez organy administracji bez naruszenia przepisów obowiązującego prawa.

Wadliwość stanowiska Sądu I instancji w tej kwestii, strona skarżąca kasacyjnie wiąże z brakiem analizy przyczyn ustalonej w rozpoznawanej sprawie różnicy między powierzchnią gruntów zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli, co jej zdaniem, zwłaszcza wobec skali tej różnicy, która skutkowała odmową przyznania płatności, tym bardziej zobowiązywało organy administracji publicznej do wszechstronnego wyjaśnienia źródła tych rozbieżności. W tym względzie, autor skargi kasacyjnej podważał również wiarygodność raportu z przeprowadzonej kontroli podnosząc, iż wbrew stanowisku organów administracji oraz Sądu I instancji, który uznał je za prawidłowe, istnieje również raport, który został podpisany przez skarżącą, a w związku z tym, że to ten właśnie raport, a nie raport, na który powoływały się organy, stanowić powinien podstawę ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie. Autor skargi kasacyjnej podważał również prawidłowość stanowiska Sądu I instancji z punktu widzenia względów natury społecznej wskazując w tej mierze na znaczenie takich elementów stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, jak sytuacja rodzinna i materialna strony.

Odnosząc się do zarzutu postawionego w skardze kasacyjnej, w punkcie wyjścia podkreślić należy, że z art. 183 p.p.s.a. i wyrażonej na jego gruncie zasady, za pozbawione jakichkolwiek podstaw uznać należy oczekiwanie strony skarżącej kasacyjnie, która konstruując zarzut kasacyjny przy zastosowaniu zwrotu "w szczególności", zdaje się wskazywać na istnienie potrzeby i konieczności kontroli zaskarżonego wyroku Sądu I instancji również z punktu widzenia innych przepisów postępowania, niż te wyraźnie przez nią wymienione. Wbrew jej oczekiwaniom nie jest to jednak, ani możliwe, ani też dopuszczalne. Z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest, nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony, do precyzowania i uzupełniania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, czy też do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny.

Ponadto, merytoryczną ocenę tego zarzutu, wobec sposobu, w jaki został on skonstruowany i uzasadniony przez autora skargi kasacyjnej, poprzedzić należy następującym, i koniecznym w rozpoznawanej sprawie, wyjaśnieniem.

Mianowicie, o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, adresowany wobec faktycznych podstaw zaskarżonego wyroku Sądu I instancji zarzut naruszenia przepisów postępowania uznać należy za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

Z punktu widzenia przedstawionych powyżej, a wynikających z przepisów art. 174 pkt 2 i 176 p.p.s.a. wymogów, którym należało uczynić zadość stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała i nie uzasadniła, że następstwa zarzucanych przez nią uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały one treść kwestionowanego orzeczenia, które mogłoby być inne, gdyby do uchybień tych nie doszło.

W tej mierze wiązać należy to zwłaszcza z brakiem skutecznego podważenia przez stronę skarżącą kasacyjnie ustaleń z przeprowadzonej kontroli na miejscu, które odzwierciedlone zostały w sporządzonym z niej raporcie.

Próba podważenia wiarygodności tego raportu oraz jego ustaleń, a w konsekwencji próba podważenia prawidłowości stanowiska Sądu I instancji o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 2, 3 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie.

Odwołując się do argumentu z istnienia raportu pokontrolnego, który miał być podpisany przez stronę bezpośrednio po przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] grudnia 2010 r. i żądając, aby ustalenia faktyczne w sprawie dokonane zostały na podstawie tego właśnie raportu, strona skarżąca kasacyjnie w ogóle nie wyjaśnia, w jakim zakresie i stopniu ustalenia raportu - na istnienie którego się powołuje - miałyby się różnić i odbiegać od ustaleń znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy raportu przesłanego stronie w dniu [...] stycznia 2011 r., a ponadto, jak różnice te – których strona również jednak nie wyjaśnia – miałyby wpływać na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena zasadności, jak również i skuteczności argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu stawianego w skardze kasacyjnej zarzutu, nie może pomijać i tej istotnej okoliczności, że strona skarżąca kasacyjnie - na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji - w trybie przewidzianym przepisami prawa i w wyznaczonym terminie nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń do przesłanego jej raportu z czynności kontrolnych.

Ponadto, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2, 3 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, naruszenie którego zarzuca strona skarżąca kasacyjnie, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2); udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3); zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (pkt 4).

Treść tej regulacji stanowi konsekwencję unormowań zawartych w ust. 1 art. 3 przywołanej ustawy, zgodnie z którym, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W rezultacie, jak wynika z ust. 3 art. 3 tej ustawy, to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przywołanych przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że regulowane tą ustawą postępowania mają charakter postępowań szczególnych, co determinowane jest specyfiką przedmiotu, w którym są prowadzone, a który uzasadnia potrzebę zapewnienia sprawnego i szybkiego ich przebiegu. Ich odrębność w relacji do ogólnego postępowania administracyjnego wyraża się w istotnej modyfikacji katalogu obowiązków organów administracji, co potwierdza treść przywołanej powyżej regulacji, a ponadto w wyraźnym adresowaniu do stron i innych osób uczestniczących w tych postępowaniach, obowiązku przedstawiania dowodów oraz wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, z którym to obowiązkiem skorelowana została zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne.

Powyższe, znajduje również swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W tej mierze podkreśla się między innymi, że konsekwencją przedstawionych powyżej rozwiązań prawnych jest to, że na ich gruncie ustawodawca inaczej postrzega zasadę prawdy materialnej. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co oznacza, że w tym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania. To strona powołująca się na określone okoliczności faktyczne lub kwestionująca wartość zgromadzonych dowodów obciążona jest obowiązkiem przedstawienia odpowiednich wniosków dowodowych. To posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów zobowiązany jest przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Stanowi to konsekwencję oparcia postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. np.: wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 192/10; wyrok NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1076/10; wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 81/11; wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 344/11; wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 680/11; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 810/11).

Uwzględniając powyższe, nie ma według Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw, aby za uzasadniony uznać zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 2, 3, i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z uzasadnienia tego zarzutu wynika bowiem, że strona skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła na czym dokładnie miałoby polegać naruszenie tych przepisów, jak również, jaki miałby być wpływ ich naruszenia na wynik sprawy. W tej mierze podkreślenia wymaga również, że jakkolwiek na gruncie przepisów art. 3 ust. 2 pkt 3 i pkt 4 przywołanej ustawy mowa jest o konkretnych uprawnieniach strony postępowania, to jednak wynika z nich również wyraźnie, że organ administracji zobowiązany jest do uczynienia im zadość na żądanie strony. Zarzucając naruszenie wymienionych przepisów, strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała zaś, że z żądaniami takimi występowała, ani też, że organ jej żądań nie uwzględnił. Strona skarżąca kasacyjnie pominęła również przedstawioną powyżej specyfikę postępowania, w którym wydana została kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja, a w tej mierze również i treść ust. 3 art. 3 przywołanej ustawy.

Ze wskazanego punktu widzenia, za niezasadny uznać należy również podnoszony przez stronę kasacyjną argument odnośnie do sporu ze Starostwem Powiatowym, który związany jest ze zmianą numeracji działek.

Zgodności z prawem stanowiska Sądu I instancji nie podważają również zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty odwołujące się do względów natury społecznej.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 207 § 2 p.p.s.a. Do rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zobowiązany będzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.