Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 863/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2016r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 23 października 2015 r. znak: [....] na podstawie art. 145 § 4 i 5, art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz.U. z 2014 r., poz.183) po rozpatrzeniu wniosku A.C. – dalej skarżący, reprezentowanego przez pełnomocnika, odmówił wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [....] , położonej w obrębie [....] jednostka ewidencyjna [....] , o pow. 295 m objętej księgą wieczystą nr [....] , zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. znak [....] wydaną w dniu 24 czerwca 2013 r. orzekającą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości w prawo własności na rzecz M.C.

W dniu 29 marca 2013 r. M.C. będący na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego rep. [....] w dniu 30 lipca 2012 r. użytkownikiem wieczystym działki nr [....] , położonej w obrębie [....] jednostka ewidencyjna [....] , o pow. 295 m2 objętej księgą wieczystą nr [....] , wystąpił z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej wyżej nieruchomości gruntowej.

Decyzją znak [....] wydaną w dniu 24 czerwca 2013 r. Prezydent Miasta K. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. działki, na rzecz M.C. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczną w dniu 11 lipca 2013 r.

Wnioskiem z dnia 21 września 2015 r. (data wpływu - 28 września 2015 r.) skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2013. r. znak [....].

Organ wskazał następnie, że z załączonych do wniosku dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżący występując do Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział XII Cywilny w dniu 3 kwietnia 2015 r. (data prezentaty 8 kwietnia 2015 r.) z pozwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie wpisów dotyczących własności udziałów w odniesieniu do M.C. i wpisanie E.C. i A.C. w udziale 1/1 i w rodzaju wspólności wpisać "wspólność ustawowa majątkowa małżeńska", posiadał wiedzę o okoliczności stanowiącej wg wnioskodawcy podstawę wznowienia postępowania. Ponadto organ zwrócił uwagę, że w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [....] obręb [....] jedn. ewid. [....] od dnia 29 kwietnia 2015 r., (chwila wpływu wniosku 19 sierpnia 2015 r.), zgodnie z art. 6262 kodeksu postępowania cywilnego, wpisany jest pan M.C. Organ podniósł, że w takiej sytuacji wniosek o wznowienie postępowania mógł być skutecznie wniesiony do dnia 29 maja 2015 r. i był to okres, w którym można było ustalić, czego dotyczy decyzja Prezydenta Miasta K. znak [....] wydana w dniu 24 czerwca 2013 r. W ocenie organu wniosek z dnia 29 września 2015 r. został zatem wniesiony po upływie miesięcznego terminu.

Analiza akt przedmiotowego postępowania oraz badanie księgi wieczystej nr [....] prowadzonej dla ww. działki wykazały, że na podstawie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, pkt. 2, ust. 2, ust. 3, art. 4 ust.1, ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tj. Dz. U. z 2012 roku, poz.83) podmiotem uprawnionym do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zarówno w dacie złożenia wniosku o przekształcenie jak i w dacie wydania decyzji orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, był M.C. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. skarżący nie brał udziału w postępowaniu, albowiem nie był jego stroną. Organ podkreślił, że jeśli nie została spełniona przesłanka podmiotowa wznowienia postępowania, nie jest możliwe przejście do następnego etapu postępowania polegającego na badaniu, czy przedmiotowa przesłanka wznowienia w rzeczywistości wystąpiła, a jeżeli tak, to czy wywarła ona wpływ na treść dotychczasowej decyzji ostatecznej. Organ podniósł również, że w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia przewidziane w art. 148 k.p.a., gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym, wydaje się postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok NSA z 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 184/09, gdzie NSA stwierdził, że odmowa wznowienia postępowania może nastąpić jedynie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia tj.

- art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym oznaczeniem chwili, w której strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w konsekwencji błędem w ustaleniach faktycznych, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania;

- art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wezwania strony do wyjaśnienia wątpliwości, co do dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania;

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przez organ wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych celem ustalenia, czy wnioskodawca nie uchybił miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a w szczególności zaniechanie zwrócenie się z urzędu do Wydziału Ksiąg Wieczystych

Sądu Rejonowego dla K. w K. celem uzyskania dowodu potwierdzającego datę odbioru odpisu dokumentu.

W wyniku ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia z dnia 20 maja 2016 r. znak: [....] działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5, w związku z art. 147, art. 148, art. 149 § 3 i § 4 w związku z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Powołując się na treść art. 148 § 1 K.p.a. organ pokreślił, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. - termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2013 r. znak: [....] złożony został przez skarżącego w dniu 28 września 2015 r., a w jego uzasadnieniu powołano się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a., tj. brak udziału strony bez swojej winy w postępowaniu oraz zaistnienie istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów nieznanych organowi w czasie orzekania. Natomiast jak wynika z akt sprawy, pozwem do Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział XII Cywilny o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wystąpiono w dniu 3 kwietnia 2015 r. (data prezentaty 8 kwietnia 2015 r.). Ponadto pełnomocnik skarżącego w modyfikacji pozwu z dnia 18 sierpnia 2015 r. (data złożenia pozwu w dniu 19 sierpnia 2015 r.) zwrócił uwagę, że w dniu 29 kwietnia 2015 r. Sąd dokonał zmiany wpisu poprzez wpisanie w miejsce Gminy Miejskiej K. jako właściciela działki M.C. na podstawie decyzji administracyjnej [....] . Wskazano również w modyfikacji pozwu, że decyzja ta prawdopodobnie dotyczy zamiany użytkowania wieczystego na własność, a fakt jej wydania był przed skarżącym ukrywany. Organ odwoławczy pokreślił również, że okolicznością stanowiącą podstawę wznowienia jest w ocenie skarżącego zmiana wpisu w księdze wieczystej z dnia 29 kwietnia 2015 r. Organ podkreślił, że o tej okoliczności (również o okoliczności wydania decyzji administracyjnej znak: [....] ) skarżący posiadał wiedzę już na etapie sporządzenia modyfikacji pozwu (18 sierpnia 2015 r.), podczas gdy wniosek o wznowienie postępowania złożono za pośrednictwem poczty w dniu 25 września 2015 r.

W ocenie organu odwoławczego nie może budzić wątpliwości, dokonując korzystanej dla skarżącego oceny okoliczności faktycznych dotyczących powzięcia stosownej informacji o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, że wskazanie tej okoliczności w modyfikacji pozwu z dnia 18 sierpnia 2015 r., a zatem powzięcie wiedzy w tym przedmiocie nastąpiło na ponad miesiąc przed wystąpieniem z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że jedynym podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu w tego rodzaju sprawach jest użytkownik wieczysty nieruchomości, której dotyczy to postępowania. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy oczywistym jest, że status taki przysługiwał w czasie orzekania przez organ I instancji, jak również nadal przysługuje na etapie składania wniosku o wznowienie postępowania - jedynie M.C. jako użytkownikowi wieczystemu, w stosunku do którego prawo to zostało przekształcone w prawo własności. Organ zwrócił uwagę, że skarżący wnosząc o wznowienie domaga się w drodze postępowania sądowego pozbawienia M.C. statusu użytkownika wieczystego, a zatem bezspornie sam aktualnie prawem takim nie dysponuje.

Dokonując analizy zgromadzonych w spawie dowodów organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie tylko nie został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 K.p.a., ale również z wnioskiem o wznowienie postępowania występuje osoba, która bezspornie jako nie mogąca być stroną przedmiotowego postępowania (nie jest użytkownikiem wieczystym) formalnie nie jest legitymowana do złożenia takiego wniosku. A zatem również z powodu niespełnienia przesłanki podmiotowej postępowanie nie może zostać wznowione.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że organowi znany jest pogląd, iż w przypadku oparcia żądania wznowienia postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. należy wznowić postępowanie i następnie zbadać, czy strona nie brała udziału bez swej winy w postępowaniu zakończonym decyzją, której dotyczy wznowienie. Jednak w orzecznictwie panuje również pogląd dopuszczający możliwość odmowy wznowienia w sytuacji, gdy z żądaniem wznowienia postępowania w oparciu o powyższą przesłankę występuje podmiot, który oczywiście nie jest legitymowany do złożenia takiego wniosku. W ocenie organu odwoławczego taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa procesowego tj:

- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności przy jednoczesnym stwierdzeniu, iż uchybił on terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania podczas gdy brak legitymacji wyklucza jednocześnie uchybienie terminowi do jego wniesienia;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nie zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Okręgowy w K. podczas gdy rozstrzygnięcie sprawy o stwierdzenie nieważności umowy darowizny z dnia 30 lipca 2012 r. ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu, a na organie ciąży obowiązek zawieszenia postępowania w urzędu w przypadku wystąpienia przesłanki zawieszenia;

- art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie dochował terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego, podczas gdy: bieg terminu jeszcze się nie rozpoczął, gdyż otworzy się dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy o stwierdzenie nieważności umowy darowizny z dnia 30 lipca 2012 r. bądź też – w przypadku przeciwnego przyjęcia, termin do złożenia podania otworzył się dopiero po zapoznaniu się z rozstrzygnięciem decyzji, nie zaś z chwilą powzięcia wiedzy o dokonaniu wpisu w księdze wieczystej.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż organ dokonał nieprawidłowej oceny prawnej legitymacji skarżącego do złożenia podania o wznowienie postępowania. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie legitymacja ta jest ściśle związana z toczącym się przed sądem powszechnym postępowaniem o stwierdzenie nieważności umowy darowizny. Skarżący wyjaśnił, iż wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją został złożony z najdalej idącej ostrożności skarżącego, mimo, iż status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. a co za tym idzie legitymacja do złożenia podania będzie przysługiwać skarżącemu dopiero od chwili uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego nieważność. W związku z powyższym organ winien rozstrzygnąć, że skarżący w ogóle nie był uprawniony do wystąpienia z niniejszym wnioskiem z uwagi na fakt, że w chwili rozstrzygania nie doszło do zmiany właściciela i tytułem prawnym do nieruchomości w dalszym ciągu legitymuje się M.C. oraz nie powinien w ogóle analizować kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi z uwagi na brak interesu prawnego do jej złożenia na tym etapie postępowania, lecz odmówić uchylenia decyzji ze wskazaniem, iż z takim podaniem winien skarżący wystąpić w przeciągu miesiąca od uprawomocnienia się wyroku.

Zdaniem skarżącego, termin do wniesienia podania o wznowienie w ogóle się nie rozpoczął. W chwili bowiem gdy zapadnie prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie ważności zdziałanej umowy darowizny skarżący będzie w dalszym ciągu uprawniony do złożenia w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku podania przed organ.

Skarżący wskazał również, iż drugim rodzajem rozstrzygnięcia, które w jego ocenie winno zapaść to wznowienie postępowania wraz z jego jednoczesnym zawieszeniem, albowiem zarówno termin do złożenia wniosku do złożenia podania został zachowany, a sama legitymacja do jego złożenia badana być powinna dopiero w chwili uprawomocnienia się wyroku o stwierdzenie nieważności mającego jednocześnie charakter prejudykatu - zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia wynikających ze skarżonej decyzji.

Skarżący podniósł również, że organ w toku rozpatrywania sprawy błędnie ustalił początek rozpoczęcia biegu terminu do złożenia podania. Oznaczając początek biegu terminu przyjąć za orzecznictwem administracyjnym należałoby, że jego początkiem będzie data powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji, przy czym istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego informacja pochodzi. Skarżący podkreślił, że jego pełnomocnik w piśmie zmieniającym żądanie – nie znał treści zapadłej decyzji, jej przedmiotu, uczestników postępowania ani skutków jakie mogła wywołać. Nie miał zatem możliwości wystąpienia z podaniem bezpośrednio po uzyskaniu informacji z księgi wieczystej, skoro w tym czasie jego wiedza opierała się wyłąćznie na przypuszczeniach.

Jako ostatni zarzut skarżący podniósł, iż organ odwoławczy nie rozważył, czy zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na prejudycjalność postępowania sądowego o stwierdzenie nieważności wobec niniejszego postępowania. W przypadku bowiem pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym i stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie której dokonano darowizny na rzecz M.C. - wniosek o wznowienie postępowania powinien zostać dla niego rozpatrzony pozytywnie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że na kanwie niniejszej sprawy nie występuje tzw. zagadnienie wstępne, które nakazywałoby organowi z urzędu zawiesić postępowanie, tym bardziej, że w sprawie brak jest w ogóle podstaw do wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej "P.p.s.a."

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle powołanego przepisu, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Powierzone sądom administracyjnym zadanie sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej nie może być sprowadzane wyłącznie do samego mechanizmu kontroli, gdyż wówczas powyższe zadanie sądów administracyjnych nie mogłoby być przez nie zrealizowane, a konstytucyjny wymóg sądowego wymiaru sprawiedliwości sprowadzałby się do działania, które mogłoby być realizowane również przez inne organy państwa. Sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej, jeżeli ma stanowić jednocześnie wyraz sprawowania wymiaru sprawiedliwości, jest zatem niezbędnym elementem w procesie wymiaru sprawiedliwości realizowanym przez te sądy. Oznacza to, że rezultat rozpoznania przez sąd administracyjny sprawy sądowoadministracyjnej jest czymś więcej niż tylko wynikiem porównania działania organu administracji publicznej z normatywnym wzorcem tego zachowania według kryterium zgodności z tym wzorcem. Ponadto sąd administracyjny jest zobowiązany do dokonania oceny ewentualnych uchybień i nieprawidłowości w zachowaniu organu, jak i w postawie adresatów jego działań, oraz do oceny wzorca normatywnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia organu z punktu widzenia ich wpływu na podjęte przez kontrolowany organ rozstrzygnięcia. Jeżeli dostrzeżone uchybienia w istocie nie wpływają na wynik postępowania, to nawet stwierdzenie w wyniku dokonanej kontroli ich wystąpienia, nie może prowadzić do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy w następstwie wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego konieczne będzie podjęcie przez organ rozstrzygnięcia tej samej treści. Istotą sądowoadministracyjnego wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem również zgodnie z zasadami efektywności i racjonalności działania. Sąd administracyjny dokonując wymiaru sprawiedliwości nie może pozostawiać poza zakresem swojej oceny również tych zdarzeń i okoliczności, które potwierdzają trafność rozstrzygnięcia organu administracji, a które konwalidują ewentualne wcześniejsze uchybienia.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty nie znajdują uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym, a skontrolowane postanowienia są zgodne z powszechnie obowiązującym prawem. Sąd podziela stanowisko w sprawie zajęte przez organy administracyjne, a wskazaną przez nie argumentację prawną, w celu uniknięcia zbędnych powtórzeń, uważa także za swoją.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją prawną mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji. Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ jest zobligowany w pierwszej kolejności do ustalenia czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot z zachowaniem jednomiesięcznego terminu, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym pozostającej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. W konsekwencji, gdy organ stwierdzi, że wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne lub gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, musi wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Stosownie do treści art. 149 kpa złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które winno zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmową wznowienia postępowania – art. 149 § 1 i 3 kpa. Przepis art. 149 § 2 kpa mówi, że postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie zaś do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w w/w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a zgodnie z § 2 termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustawodawca przewidział, że stwierdzenie jednej z podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 §1 i art. 145a kpa może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania wstępnego w trybie art. 149 § 1 i 2 kpa, przy czym jedną z podstaw wznowienia jest przesłanka dotycząca braku udziału przez stronę w postępowaniu, bez własnej winy. We wstępnej fazie tego postępowania, obejmującej badanie dopuszczalności wznowienia, organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a kpa, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został dochowany termin do jego złożenia. Formalną przesłanką o charakterze podmiotowym uzasadniającą wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stanowi wniesienie podania przez podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Stroną we wznowionym postępowaniu może być osoba, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła lecz legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, którego dotyczy postępowanie w rozumieniu art. 28 kpa. Aby móc rozważyć, czy wnioskującemu o wszczęcie postępowania wznowieniowego przysługuje przymiot strony uwarunkowany interesem prawnym, konieczne jest dokonanie analizy istnienia tego interesu w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, co implikuje konieczność podjęcia postępowania wznowieniowego, bowiem kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości rozważania tej kwestii poza postępowaniem administracyjnym. Wyjątki mogą dotyczyć sytuacji oczywistych, w stanach faktycznych, w których zasadność wszczęcia postepowania nie jest uwarunkowana analizą czy istnieją przesłanki do jego wszczęcia. Do odmowy wznowienia dochodzi wówczas, gdy bezsprzecznie można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Odmowa wznowienia z przyczyn podmiotowych następuje w przypadkach, gdy jednoznacznie i niewątpliwie wiadomo, że podmiot składający podanie nie może być uznany za stronę postępowania i nie trzeba w tym zakresie prowadzić postępowania wyjaśniającego. Tylko, gdy z treści wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw wznowienia, że wniosek składa podmiot nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07, LEX nr 484887 – a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stwierdzenie to w pełni podziela - "Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.)". Na uwagę w kontekście omawianego zagadnienia zasługuje też pogląd zawarty w wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 lipca 2010 r., II SA/Kr 596/10, LEX nr 665545: "Przyznanie lub odmowa przyznania statusu strony podmiotowi pominiętemu przez organ rozstrzyga o tym czy zaszła wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania i z uwagi na tą okoliczność ustalenie co do posiadania przymiotu strony przez wnoszącego podanie o wznowienie, powinno nastąpić w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym a nie na wstępnym, formalnym jego etapie. Wyjątkiem od tej reguły może być ocena organu dokonana w oparciu o treść samego podania. Otóż jeżeli z tej treści w sposób ewidentny, nie budzący żądnej wątpliwości wynika że pochodzi ono od podmiotu nie będącego stroną postępowania - co musi wynikać z samych twierdzeń w nim zawartych a nie z odmiennej oceny prawnej danego stanu faktycznego, organ może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Kwestie wątpliwe, sporne muszą być przedmiotem badania organu administracji w postępowaniu po wznowieniu postępowania".

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organ prawidłowo uznał, że skarżący, jako osoba nieuprawniona w ogóle nie mogła być stroną postępowania zakończonego decyzją o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego wprawo własności. Sąd w pełni podziela pogląd, wyrażony przez organy, że stroną postępowania dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest użytkownik wieczysty danej nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy, taki status przysługiwał i nadal przysługuje na etapie składania wniosku o wznowienie postępowania M.C. jako użytkownikowi wieczystemu, w stosunku do którego prawo to zostało przekształcone w prawo własności. Jak słusznie zauważył organ, skarżący wnioskując o wznowienie domagał się w drodze postępowania sądowego pozbawienia M.C. statusu użytkowania wieczystego, a zatem bezspornie skarżący takim prawem nie dysponuje.

Przechodząc dalej zauważyć należy, iż obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowanie na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest zbadanie z urzędu zachowania przez stronę ( z rozumieniu wnoszącego wniosek o wznowienie) - terminu do wniesienia wniosku, a strona obowiązana jest udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o decyzji ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Należy podkreślić, iż zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. stanowi przesłankę skutecznego wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2056/10 oraz z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/11 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie przyjmuje się też, iż określony w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1296/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 601/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieistotne jest też źródło, z jakiego pochodzi ta informacja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2006 r. o sygn. akt II OSK 622/05 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Te uwagi i cytowane orzeczenia dotyczą sytuacji typowych. Natomiast może też wystąpić sytuacja atypowa, kiedy strona wprawdzie dowiedziała się o tym, że obrocie prawnym istnieje decyzja, ale nie zna jej treści.

Trafne wskazówki co do tego, jakie warunki muszą być spełnione, by można mówić o dowiedzeniu się o decyzji na gruncie art. 148 § 2 k.p.a. także i w takiej sytuacji, sformułował WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r., II SA/Rz 768/12, LEX nr 1235546: "Za dowiedzenie się o decyzji nie można uznać powzięcia wiadomości wyłącznie o dacie jej wydania, numerze i sprawie, której dotyczy. Informacje te nie mówią bowiem wszystkiego o tym, co stanowi o jej najważniejszym elemencie – o rozstrzygnięciu. Dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Wreszcie rozstrzygnięcie, jego treść, pozwala na subiektywną ocenę zasadności wniesienia podania o wznowienie postępowania decyzją tą zakończonego". Jakkolwiek to na stronie żądającej wznowienia postępowania spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji, to jednak organ administracyjny, stosownie do art.7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. nie jest zwolniony od podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii i nie zwalnia to organu z obowiązku weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów oraz przedstawienia swojego stanowiska, w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącego jakoby termin miesięczny został zachowany. Organy odwoławcze uznały, iż skarżący powziął stosowną informację o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia na ponad miesiąc przed wystąpieniem z wnioskiem o wznowienie postępowania. Organ wskazał przy tym, że w dniu 3 kwietnia 2015 r. wystąpiono z pozwem do Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział XII Cywilny o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dodatkowo skarżący w modyfikacji pozwu z dnia 18 sierpnia 2015 r. wskazał, że w dniu 29 kwietnia 2015 r. Sąd dokonał zmiany stanu wieczysto-księgowego na podstawie decyzji administracyjnej [....] i że decyzja ta prawdopodobnie dotyczy zamiany użytkowania wieczystego na własność. Z taką argumentacją organu nie można się zgodzić. W ocenie Sądu bieg terminu do złożenia wniosku, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, rozpoczął się od dnia 29 sierpnia 2015 r. tj. od dnia wyznaczonego przez sąd wieczystoksięgowy na zapoznanie się z dokumentami, co wynika z treści modyfikacji żądania pozwu (k.28 akt adm.). Wówczas dopiero skarżący mógł bowiem powziąć informację o treści decyzji.

Natomiast całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na prejudycjalność zagadnienia wstępnego wobec postanowienia wznowieniowego dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W ocenie Sądu organ nie miał podstaw do zawieszenia postępowania, bowiem w niniejszej sprawie nie występuje tzw. zagadnienie wstępne, które nakazywałoby organowi z urzędu zawiesić postępowanie, tym bardziej, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji orzeczenia.