Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 45/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13g ust. 1b pkt 1, art. 40c
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 64 ust. 1, art. 61 ust. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie "GITD"), decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), dalej "k.p.a.", art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), dalej "u.d.p.", lp. 1, lp. 7 pkt 9 lit. d) i e) załącznika nr 2 do u.d.p. oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej "p.r.d.", oraz art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), dalej "u.o.z.p.r.d.", po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie "WITD") z dnia [...] lipca 2016r., nr [...], o nałożeniu na Pana A. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "P." M. A., (dalej: "Strona", "Skarżący" lub "Przedsiębiorca"), kary pieniężnej w wysokości 2.580 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia.

W dniu [...] września 2012 r. w [...] na ul. [...], stanowiącej drogę krajową nr [...], zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki [...]o nr rej. [...] oraz z naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował R. S., który wykonywał przewóz drogowy elementów betonowych w imieniu Przedsiębiorcy. Kontrolowany pojazd poruszał się na drodze, na której dopuszczony był ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t. W przypadku pojazdów silnikowych o podwójnej osi napędowej, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, na wskazanej wyżej drodze dopuszczalna była maksymalna suma nacisków osi wynosząca do 16 t. Maksymalna długość pojazdu członowego nie powinna przekraczać 16,50 m. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu wynosił 19,85 t, jego długość wynosiła 20,60 m, a szerokość wraz z ładunkiem 2,66 m, przy czym szerokość naczepy ciężarowej marki [...] wynosiła 2,55 m. Ładunek wystawał poza obrys pojazdu o 11 cm. Przejazd był niezgodny z warunkami zezwolenie na przejazd pojazdu nr [...] z dnia [...] września 2012 r., ponieważ pojazd wykazywał wyższą od dopuszczalnej masę całkowitą oraz nacisk na osie. Nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu został przekroczony o 3,85 t, a długość pojazdu przekroczyła dopuszczalne normy o 4,1 m. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] września 2012 r.

W dniu [...] października 2012 r. [...] WITD wydał decyzję nr [...], którą nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.380 złotych. Przedsiębiorca zaskarżył przedmiotową decyzję.

Organ odwoławczy decyzją nr [...] , z dnia [...] stycznia 2013 r., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, [...] WITD w dniu [...] maja 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.380 złotych, od której strona również złożyła odwołanie.

GITD, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...], z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy. Od decyzji tej Strona wniosła skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (w skrócie "WSA") w Warszawie, w wyroku z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2747/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję WITD z dnia [...] maja 2013 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że z uwagi na fakt, że Skarżący uzyskał zezwolenie nr [...] z [...] września 2012 r. na przejazd pojazdu nienormatywnego, nie jest możliwe zakwestionowanie ważności okazanego zezwolenia. Okazana do kontroli kopia zezwolenia i późniejsze przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powoływanie się na nie wskazuje, że opiewało ono na ten pojazd i jego ładunek. Przekroczenia zgodne były ze wszystkimi zmierzonymi parametrami fizycznymi pojazdu za wyjątkiem nacisku osi podwójnej napędowej, gdzie w zezwoleniu określono wartość maksymalną 9,28 t oraz 9,15 t, a w wyniku pomiaru ustalono kolejno 9,95 t oraz 9,9 t. W tym stanie rzeczy zakwestionowanie całego zezwolenia, nie jest poparte argumentacją organu. Rozpoznając sprawę organ powinien wyjaśnić z jakiego powodu kwestionuje możliwość poruszania się pojazdem nienormatywnym.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, [...] WITD decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 2.580 złotych. Na powyższą kwotę składała się suma kar za przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 4,1 m oraz dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o 3,85 t.

W odwołaniu Skarżący zarzucił decyzji, rażące naruszenie prawa materialnego w konsekwencji wadliwego zastosowania przepisów u.d.p., a także naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], GITD utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Na wskazaną wyżej decyzję Pan A. M. wniósł skargę do WSA w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2249/15, WSA w Warszawie uchylił ww. decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r.

Zdaniem Sądu organy dopuściły się naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), a w konsekwencji - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu w następstwie tego nieprawidłowej (niepełnej) oceny sprawy oraz braku uwzględnienia oceny wyrażonej w powołanym wyżej wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2747/13.

Mimo bowiem wyraźnego wskazania w uzasadnieniu wyroku, że stwierdzone w przedmiotowej sprawie przekroczenia zgodne były ze wszystkimi zmierzonymi parametrami fizycznymi pojazdu za wyjątkiem nacisku osi podwójnej napędowej oraz że nie jest możliwe zakwestionowanie ważności tego zezwolenia, organy nie uwzględniły tej okoliczności i wymiarem kary objęły też przekroczenie długości pojazdu. Mimo, iż zmierzona wartość odpowiadała warunkom zezwolenia. Jednocześnie organy nie wyjaśniły w sposób przekonywujący dlaczego wymiar kary obejmują również tę wartość.

Ponadto w ocenie Sądu organy niedostatecznie wyjaśniły także kwestię ewentualnego wystąpienia przesłanek z art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.z.p.r.d. w sytuacji kiedy Skarżący dysponował ważnym zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego i doszło do przekroczenia tylko niektórych parametrów w nim określonych organy szczególnie starannie winny wyjaśnić okoliczności na skutek, których doszło do naruszenia, w aspekcie wyjaśnień strony i przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.z.p.r.d.

Pismem z dnia 1 lipca 2016r. zawiadomiono Stronę o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy. Jednocześnie zawiadomiono o możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu poprzez składanie wniosków, wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń. Strona została również poinformowana o treści art. treści art. 5 ust. 2 u.o.z.p.r.d.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania [...] WITD w dniu [...] lipca 2016 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 2580 zł, od której to decyzji Strona złożył odwołanie.

Organ I instancji nałożył karę pieniężną w oparciu o następujące zapisy załącznika nr 2 do ww. ustawy:

Lp. 1 Za przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu lub pojazdu z ładunkiem za każdy rozpoczęty 1 m ponad dopuszczalną długość 120 zł

Lp. 7 Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t:

- pkt 9) dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:

- lit. d) powyżej 18,0 t do 19,0 t 1080 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 19,01 dodatkowo 900 zł

W niniejszej sprawie kara pieniężna wyliczona została w następujący sposób (5 x 120 zł) + 1080 zł + 900 zł = 2580 złotych.

W odwołaniu strona zarzuciła decyzji organu I instancji rażące naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o drogach publicznych, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierzetelne rozparzenie materiału dowodowego, naruszenie przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów, przez nieuwzględnienie odchyłek pomiarowych tam określonych. Skarżący wskazywał, że pojazd został zatrzymany na trasie objętej zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego oraz w godzinach jego obowiązywania. Z uwagi, że kierujący nie okazał oryginału zezwolenia, kontrolujący inspektor skierował pojazd na punkt kontrolny. Strona argumentowała, że w ciągu prowadzonego postępowania, bezskutecznie starała się uzyskać od organu jednoznaczną informację na temat podstawy prawnej penalizacji każdego nienormatywnego parametru gabarytów pojazdu. W jej ocenie organ posiadał uprawnienia do ukarania jej wyłącznie w zakresie tych parametrów, które nie były zgodne z zezwoleniem, co - w ocenie Przedsiebiorcy - zostało potwierdzone w wyrokach WSA w Warszawie.

Zdaniem Strony ustawodawca przyjął, że nienormatywność pojazdu nie może być rozpatrywana w ujęciu syntetycznym, jak to ujął organ I instancji, lecz poprzez odniesienie każdego zmierzonego parametru do obowiązującej normy. Tym samym skoro długość pojazdu była zgodna z wartością wskazaną w posiadanym zezwoleniu, to organ nie miał uprawnienia do nałożenia kary pieniężnej za ten parametr. Poza tym pomiarów dokonano za pomocą wag SAW 10C, a uzyskane wyniki nie spełniały atestu wagi, gdyż wagi te służą do pomiaru obciążenia koła, a istnieje możliwość połączenia dwóch wag za pomocą przewodu w celu stwierdzenia wagi do pomiaru obciążenia osi. Zdaniem strony wyniki z dokładnością do 50 kg, przy zachowaniu warunków homologacyjnych wagi są niemożliwe do uzyskania. Ponadto strona zwraca uwagę, że podczas kontroli od pomiaru każdej osi odjęto 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę, która to tolerancja odnosi się do samej wagi, a nie odjęto błędów pochylenia terenu, których wartość jest określona w pkt 2.3 instrukcji obsługi wag. W jej ocenie w toku postępowania udowodniła, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, gdyż wykonywała przewóz po uzyskaniu zezwolenia, a zezwolenie uzyskała w oparciu o parametry ładunku określone przez zleceniodawcę, wykonywała przejazd według wytycznych zawartych w zezwoleniu, właściwie oznakowała pojazd nienormatywny oraz zabezpieczyła ładunek. Jedynym jej zawinionym błędem było niewyposażenie kierowcy w oryginał zezwolenia.

Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji.

Wskazaną na wstępie decyzją GITD utrzymał w mocy ww. decyzję [...] WITD.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał m.in. art. 5 ust. 1 u.o.z.p.r.d., art. 64 ust. 1 p.r.d., art. 13g ust. 1 u.d.p., art. 13g ust. 1b pkt 1 u.d.p., art. do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy oraz załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z 20 kwietnia 2012 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 30 września 2013 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli, który kierowca podpisał bez uwag.

Organ wskazał, że w chwili rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy obowiązywała w całości ustawa z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321). Stosownie do art. 5 ust. 1 ww. ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej zezwolenia nr [...] z [...] września 2012 r. GITD wyjaśnił, że zostało ono wydane na przejazd pojazdu nienormatywnego o następujących wymiarach: całkowitej długości - 20,60 m, szerokości - 2,80 m, wysokości - 3,50 m, masy całkowitej - 54,65 t, nacisku na osie maksymalnie 9,28 t.

W trakcie kontroli stwierdzono, iż nacisk podwójnej osi napędowej zespołu pojazdu wynosił 19,85 t, a rzeczywista masa całkowita 56,65 t.

W związku z powyższym doszło do przekroczenia norm wskazanych w niniejszym zezwoleniu.

W ww. zakresie organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie mógł wyliczyć kary jedynie za parametry stanowiące o nienormatywności pojazdu, które przekroczyły wartości wskazane w zezwoleniu, bowiem wskazany załącznik nr 2 do ww. ustawy nie uwzględnia możliwości wyliczenia kary za parametr nienormatywny od wartości wskazanej w zezwoleniu. Przedmiotowy załącznik nakazuje organom wyliczenie wysokości kary od normatywu określonego w przepisach. Nie sposób zatem - zdaniem organu odwoławczego - zgodzić się z tezą iż Strona posiadała ważne zezwolenie na przejazd, a jedynie przekroczyła niektóre parametry w nim określone. Stan prawny obowiązujący w dniu kontroli nie dawał możliwości na swobodną interpretację przepisów w powyższym zakresie.

Organ nie rozpatrywał ważności zezwolenia stricte jako dokumentu. W przedmiotowej sprawie ważność zezwolenia rozpatrywana była pod kątem konkretnego przewozu drogowego, tj. ładunek, pojazd i jego parametry.

Organ odwoławczy podzielił w ww. zakresie stanowisko organ I instancji co do tego, iż strona nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wykonania przedmiotowego przewozu.

Organ wyjaśnił również kwestie związane z pomniejszeniem uzyskanych wyników ważenia w związku z potencjalnymi błędami pomiaru.

Wskazał, że zgodnie z pkt 1.3 instrukcji wag SAW 10A/C dotyczy ona zarówno wag typu A jak i C, o czym świadczy zapis waga: typ: A 18,2 kg, typ C: 22,5 kg. Jak stanowi pkt 2.1 instrukcji obsługi wag SAW 10A/C, waga do pomiaru nacisku koła może być ustawiona na wszystkich normalnych nawierzchniach dróg. W przypadku nierównych nawierzchni drogowych pod wagą powinna pozostać wolna przestrzeń 5 mm, a w przypadku użycia listew spodnich 11 mm (...). Nie powinno się wybierać miejsc na operację ważenia o nachyleniu ponad 2 %. Stosownie do treści pkt 2.2.2 instrukcji, waga ta może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru nacisku, nacisku koła, nacisku na oś, nacisku na grupę osi lub pomiaru ciężaru 2 lub 3 osiowych samochodów ciężarowych.

W instrukcji obsługi wag wskazano, że wagi te mogą być eksploatowane w konfiguracji samych tylko dwóch wag (jednej pary) przy pomiarach obciążenia osi. Przy tego rodzaju pomiarze, w żadnym razie nie zamieszczono ograniczenia co do liczby osi, które mogą być poddane takiemu ważeniu. Przewidziano natomiast również możliwość użytkowania wag w grupach od 4 do 6 - przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu- lub trzyosiowych, podczas jednej procedury pomiaru wagi. Równocześnie producent zalecił jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowaniu odpowiedniej liczby połączonych wag, aby zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach spowodowanych tarciem spoczynkowym. Dopuścił jednak możliwość jednoczesnego zważenia kół mostów wieloosiowych, pod warunkiem zrównoważenia różnic wysokości przy pomocy płyt pomocniczych, przy czym wskazał nawet, że z wykorzystania podkładek można zrezygnować, jeżeli istnieją odpowiednie wgłębienia w nawierzchni w miejscu przeprowadzania pomiarów, w których można umieścić wagę SAW. Nie sposób jednak na tej podstawie twierdzić, że przy użyciu jednej pary wag niedopuszczalne jest uzyskanie pomiaru nacisku trzech, czterech, czy nawet większej liczby osi składowych, osi wielokrotnej.

Organ przypomniał, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w odniesieniu do osi wielokrotnych nie zawiera wskazania maksymalnej liczby osi, które mogą się na nią składać. W rozporządzeniu posłużono się jedynie pojęciem "zespół złożony z dwóch lub więcej osi". Ustalenie zatem konkretnej liczby na którą składa się te "więcej osi" należy li tylko do ustaleń faktycznych. W konsekwencji tego, sposób pomiaru przyjęty przez organy Inspekcji, polegający na ważeniu każdej z osi składowych wchodzących w skład osi wielokrotnych, przy użyciu dwóch wag (jednej ich pary) i wykorzystaniu dołów fundamentowych w miejscu ważenia lub mat wyrównujących (ażeby pojazd znajdował się zawsze w jednej płaszczyźnie), jako dopuszczalny w świetle postanowień Instrukcji Obsługi wag typu SAW 10C, determinowany jest poniekąd także warunkami technicznymi pojazdów. Taki sposób ważenia osi odzwierciedla rzeczywisty nacisk każdej z nich. Zakwalifikowanie ważonych osi jako pojedynczych, podwójnych lub wielokrotnych nie jest natomiast stricte elementem procesu ważenia, lecz ich prawnej kwalifikacji. Ten rzeczywisty nacisk uzyskany podczas ważenia jest niezmienny i dla jego ustalenia nie ma znaczenia dokonanie kwalifikacji ważonych osi jako osi pojedynczych, podwójnych czy wielokrotnych stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia określającego warunki techniczne pojazdów. W przypadku ustalania samej tylko rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, zakwalifikowanie poszczególnych osi jako pojedynczych, podwójnych czy wielokrotnych jest już bez znaczenia. Nie sposób natomiast oczekiwać, że przepisy prawa lub instrukcje wag sporządzane przez ich producentów będą określały sposób ważenia dla wszystkich możliwych konfiguracji i liczby osi pojazdów, które wprowadzane są na rynek. Nie ulega wątpliwości, że sposób pomiaru, poprzez możliwość ważenia każdej osi składowych z osobna jest uniwersalny i niezmienny bez względu na liczbę tych osi tworzących oś wielokrotną.

Z technicznego punktu widzenia, na uzyskiwany wynik masy całkowitej pojazdu nie ma żadnego znaczenia rozróżnienie na oś wielokrotną składającą się z trzech osi składowych bądź czterech i większej ich liczby. Już na tym etapie w ocenie organu wyznaczenie nacisku osi wielokrotnej, masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego, było możliwe i prawidłowe.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że instrukcja wskazuje, gdzie nie powinno się przeprowadzać pomiaru, a mianowicie w miejscu o nachyleniu ponad 2 % w kierunku jazdy, co wynika z pkt 2.1 instrukcji obsługi wag.

Tymczasem kontrolę przeprowadzono w miejscu, które w dniu kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia 20 kwietnia 2012 r., z którego wynika, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, tj. 0,90 % spadku podłużnego i 0,91 % spadku poprzecznego.

W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectw legalizacji wag użytych w sprawie z których wynika, iż są one wagami IIII klasy dokładności przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg w przypadku tego rodzaju wag. W załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz.U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż w największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kg na wagą, a zatem 300 kg na oś pojazdu.

Organ odwoławczy zaznaczył, że tabela odchyłek (+ / -) zawarta w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, dotyczy dopuszczalnych błędów granicznych wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej wagi, a więc dopuszczalnych błędów jakie występują podczas tych czynności.

Tym samym skoro wagi użyte do kontroli legitymowały się świadectwem legalizacji ponownej, to musiały spełniać ww. obwarowania prawne podczas kontroli metrologicznej.

Wartości błędów pomiarowych określone w rozporządzeniu są skierowane do organu metrologii prawnej i są sprawdzane przez ten organ, pod względem kontroli metrologicznej. Dopóki błędy mieszczą się w wartościach granicznych, dopóty waga ma ważną legalizację i odczytuje się wyniki z wyświetlacza wagi.

Organ odwoławczy podkreślił, że użytkownik wagi nie powinien korygować wyników ważenia o wartości. Żadne przepisy go do tego nie obligują. Zatem nie istnieje obowiązek prawnego korygowania wyników ważenia przez użytkownika wagi.

Uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę na podstawie zarządzenia nr [...] GITD z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego.

Trudno zatem sądzić, aby odjęcie tolerancji określonej w zarządzeniu GITD było niewystarczające skoro z przepisów prawa powszechnie obowiązującego nie wynika obowiązek odejmowania jakiejkolwiek tolerancji. Tolerancja zastosowana przez organ Inspekcji Transportu Drogowego została wprowadzona jedynie na korzyść kontrolowanych.

Jak wynika z tabeli pomiarów zawartej w protokole kontroli od wartości nacisku odjęto w przypadku II i III osi, które tworzyły podwójną oś napędową odjęto odpowiednio 0,3 t i 0,3 t.

Zawarte w pkt 2.2.2 instrukcji obsługi wag SAW wartości odchyłek odnoszą się do pojazdu dwuosiowego z punktem ciężkości na wysokości 2,5 m (niekorzystne), przy średnim rozstawie kół 1,6 m i rozstawie osi 3 m. Odchyłki będą mniejsze gdy punkt ciężkości leży niżej (normalnie 1,2 - 2 m) lub gdy rozstaw osi jest większy (normalnie 4-5 m).

Kontroli poddano siedmioosiowy pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego i czteroosiowej naczepy, a nie dwuosiowy samochód ciężarowy.

Tabela nie przewiduje błędów na stanowisku o pochyleniu wzdłużnym, poprzecznym mniejszym niż 1 %. Stanowisko ważenia, na którym przeprowadzono pomiary posiadało 0,90 % spadku podłużnego i 0,91 % spadku poprzecznego.

Stosowana przez organ tolerancja 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę (w przypadku wag służących do pomiarów statycznych), jest wyższa niż wartość wynikająca z instrukcji obsługi wag SAW, przy zachowaniu spadku podłużnego nie przekraczającego 1 % i 2 % w przypadku spadku poprzecznego.

Organ odwoławczy powołał się na wnioski wynikające z pracy pt. Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych z dnia 17 listopada 2015 r. W tym zakresie wskazał, że praktycznie we wszystkich przeprowadzonych eksperymentach polegających na wyznaczeniu wartości nacisku statycznego osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdów referencyjnych metodą sumowania wyników ważenia poszczególnych osi na wagach SAW, w porównaniu do wyników uzyskanych na wagach referencyjnych, stwierdzono wystąpienie ujemnych wartości błędu pomiaru obu wielkości. Oznacza to, że w tych przypadkach nie ma niebezpieczeństwa uznania pojazdu obciążonego normatywnie za przeciążony, a stosowana korekcja (2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) dodatkowo (choć niepotrzebnie) zwiększa margines bezpieczeństwa.

Następnie GITD w odniesieniu do przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.z.p.r.d. wyjaśnił pojęcia "należytej staranności" i "braku wpływu" oraz wskazał, że Strona pismami z dnia 12 października 2012 r., 10 czerwca 2012 r., 27 listopada 2012 r., 12 lutego 2015 r. oraz z dnia 18 sierpnia 2016 r. składała wyjaśnienia, które nie stanowią jednak dowodów, świadczących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia nie przedstawiła. Nie są takimi dowodami, okolicznościami, argumenty zawarte w odwołaniu.

Organ odwoławczy wskazał, że podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd lub powinien był wystąpić i uzyskać zezwolenia odpowiadające parametrom pojazdu, którym wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków (np. stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną.

Na wskazaną wyżej decyzję A. M. wniósł skargę do WSA w Warszawie.

Skarżący kwestionując prawidłowość decyzji zarzucił:

(a) naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym,

(b) naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 roku (Dz.U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych;

(c) rażące naruszenie treści art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,

(d) naruszenie treści art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy,

(e) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

W konsekwencji powyższego wniósł o:

1) uchylenie niniejszej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji [...] WITD,

2) zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenie nimi GITD.

Uzasadniając swoje stanowisko zawarte w skardze Skarżący powtórzył, że jego zdaniem, organ kontroli posiadał uprawnienia do penalizacji wyłącznie w zakresie tych parametrów, które nie były zgodne z zezwoleniem.

Druga akcentowana w skardze kwestia dotyczyła od odliczenia tzw. błędu pomiarowego.

Zdaniem Skarżącego, organ zamiast stosować odchyłki pomiarowe ustalone w zarządzeniu GITD, powinien - zgodnie z art. 6 k.p.a. - zastosować normy powszechnie obowiązujące, tj. wskaźniki odchyłek określone w przepisach Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (+/- 300 kg na oś) oraz w treści instrukcji obsługi (+/- 3.28% wartości pomiaru). Dopiero uwzględnienie tego sumarycznego błędu (tj. błędu urządzenia i błędu pomiaru) pozwoliłoby na ustalenie bezwzględnej wartości nacisku osi (po odliczeniu odchyłek) pozwalającej na ewentualne wszczęcie postępowania o nałożenie kary pieniężnej.

Tak więc w sprawie niezbędne było uwzględnienie następujących parametrów dla odchyłki mierzonej w dół:

* nacisk II osi: 9,95 t - odchyłka 300 kg - 3,28 % (odchyłka wynikająca z instrukcji obsługi z uwagi na nachylenie terenu) = wartość bezwzględna 9,334 t,

* nacisk III osi: 9,9 t - odchyłka 300 kg = wartość bezwzględna 9,285 t.

Suma nacisków (dla osi podwójnej napędowej) po odliczeniu wymaganych odchyłek pomiarowych wynosi 18,619 t, zatem jest zgodna z normą określoną w § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Skarżący odniósł się również w skardze do badań zrealizowanych na zlecenie GITD i - po analizie dokumentu pt. Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych - sformułował w tym względzie następujące wnioski:

1) zachowanie właściwych (niskich) wartości odchyłek następuje wyłącznie w przypadku pojazdów nieobciążonych lub nisko obciążonych (maksymalne wartości błędu pomiarowego do 200 kg),

2) w przypadku pojazdów średnio bądź całkowicie obciążonych każdy kolejny pomiar nacisku osi wskazuje odmienną wartość, zaś różnice pomiędzy poszczególnymi pomierzonymi wartościami danego nacisku osi tego samego pojazdu sięgają rzędu 600 kg (!),

3) uwzględniany na podstawie zarządzenia GITD błąd pomiarowy wartości 2% zaokrąglone do pełnych 100 kg nie niweluje błędów pomiarowych dla pojazdów średnio i całkowicie obciążonych, co wynika wprost z wyników zrealizowanych przez AGH badań.

W konsekwencji, jak wskazał Skarżący, procedura odliczenia błędu pomiarowego może skutkować diametralnie różną oceną danego naruszenia, a w efekcie odmienną podstawą prawną naruszenia i inną karą pieniężną.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.".

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnił fakt związania organu - na podstawie art. 153 p.p.s.a. - wytycznymi wynikającymi z poprzednio wydanych wyroków WSA wyroku w tej sprawie.

Ww. przepis stanowi, iż ocena prawna i wskazania, a co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Dla porządku wskazać należy, że w wyroku z dnia 14 kwietnia 2014 r. w ww. zakresie wskazano, że z uwagi na fakt , że skarżący uzyskał zezwolenie nr [...] z [...] września 2012 r. na przejazd pojazdu nienormatywnego nie jest możliwe zakwestionowanie ważności okazanego zezwolenia. Okazane do kontroli kopia zezwolenia i późniejsze przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powoływanie się na nie wskazuje, że opiewało ono na ten pojazd i jego ładunek. Przekroczenia zgodne były ze wszystkimi zmierzonymi parametrami fizycznymi pojazdu za wyjątkiem nacisku osi podwójnej napędowej, gdzie w zezwoleniu określono wartość maksymalną 9,28 t oraz 9,15 t, a w wyniku pomiaru ustalono kolejno 9,95 t oraz 9,9 t. W tym stanie rzeczy zakwestionowanie całego zezwolenia, nie jest poparte argumentacją organu. Rozpoznając sprawę organ powinien wyjaśnić z jakiego powodu kwestionuje możliwość poruszania się pojazdem nienormatywnym. W wyroku zaś z dnia 11 kwietnia 2016 r., zarzucono organowi niedostateczne wykonanie ww. wytycznych i nakazano ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2747/13. Ponadto w ocenie Sądu w warunkach niniejszej sprawy, organy niedostatecznie wyjaśniły także kwestię ewentualnego wystąpienia przesłanek z art. art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.z.p.r.d. w sytuacji, kiedy Skarżący dysponował ważnym zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego i doszło do przekroczenia tylko niektórych parametrów w nim określonych organy szczególnie starannie winny wyjaśnić okoliczności na skutek, których doszło do naruszenia, w aspekcie wyjaśnień strony i przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.z.p.r.d.

Rozpatrując przedmiotową sprawę w określonej powyżej kognicji, Sąd stwierdza, że organ wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo wykonał zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2747/13 oraz z dnia wyroku z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2249/15.

W ww. zakresie organ odwoławczy wskazał, że uzyskane przez stronę zezwolenie w dniu [...] września 2012 r., nr [...], nie mogło stanowić podstawy do tego, aby strona mogła wykonać kontrolowany przejazd w dniu [...] września 2012 r., ponieważ rzeczywiste parametry kontrolowanego pojazdu członowego przekraczały maksymalne parametry określone w przedmiotowym zezwoleniu.

Organ odwoławczy potwierdził, że w tej sprawie nie zakwestionowano ważności zezwolenia nr [...] z dnia [...] września 2012 r. jako dokumentu, lecz stwierdzono, że strona wykonywała przejazd niezgodnie z warunkami określonymi www. zezwoleniu. Przedmiotowe zezwolenie uprawniało do przejazdu pojazdu o określonych w nim parametrach, natomiast kontrola wykazała, iż dozwolone w nim parametry pojazdu zostały przekroczone.

W konsekwencji organ przyjął, że strona nie legitymowała się uprawnieniem do wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem zatrzymanym do kontroli.

Sąd ten pogląd organu podziela. Został on prawidłowo wywiedziony na podstawie przywołanych w decyzji przepisów.

I tak, zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.z.p.r.d. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Artykuł 8 ww. ustawy stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia (odnośnie art. 13 "g" u.d.p.). Ogłoszenie ustawy nastąpiło dnia 18 października 2011 r., tego bowiem dnia ww. ustawę opublikowano w Dzienniku Ustaw Nr 222 z 2011 r., pod pozycją 1321.

Zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania organ I instancji wydał w dniu [...] września 2012 r, zaś skarżący otrzymał je w dniu 2 października 2012 r.

Prawidłowo zatem organ rozważając odpowiedzialność skarżącego jako podmiotu wykonującego przejazd stosował art. 13g u.d.p. w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania.

W myśl zaś art. 13g ust. 1 u.d.p., za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Jak stanowi art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

Droga krajowa nr [...] jest wymieniona w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 14 lipca 2010 r. r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W przypadku podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 16 t włącznie, w myśl zapisów Ip. 7 pkt 9 załącznika nr 2 do u.d.p.

W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie wymiarów zewnętrznych, dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi pojazdów na drogach.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 305), dopuszczalna długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,50 m.

Stosownie z § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 12, § 45 ust. 3 pkt 1, § 54 ust. 3, nie może przekraczać 2,55 m i nie obejmuje ona lusterek zewnętrznych, świateł umieszczonych na bokach pojazdu oraz elementów elastycznych wykonanych z gumy lub z innych tworzyw sztucznych. Szerokość nadwozia pojazdu, który przeznaczony jest do przewozu towarów w określonej temperaturze, jeżeli jego ściany boczne wraz z izolacją termiczną mają grubość nie mniejszą niż 45 mm każda, może wynosić do 2,6 m. Zgodnie ponadto z art. 61 ust. 6 pkt 1 p.r.d. ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm.

Stosownie do art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Wspierając jedynie argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji wskazać należy, że na podstawie ww. przepisów w omawianym zakresie zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu.

Tak więc odpowiedzialność za przejazd pojazdu nienormatywnego uchylało zezwolenie właściwego organu na przejazd takim pojazdem.

Na tym właśnie tle ujawniają się różnice w stanowiskach, jakie w niniejszej sprawie zajmują organ i strona skarżąca.

I tak wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie na rzecz Skarżącego - w zezwoleniu z dnia [...] września 2012 r. - dokonano modyfikacji zakresu ciążącego na nim obowiązku przestrzegania określonych w przepisach parametrów przejazdu po drodze publicznej.

W zezwoleniu sformułowano wszystkie warunki jednorazowego przejazdu (który miał być dokonany w konkretnym terminie). Wskazano zespół pojazdów, którym miał być przewożony ładunek, podano rodzaj ładunku, określono wymiary zespołu pojazdów wraz z ładunkiem oraz przedstawiono trasę, po której zespół ten miał się poruszać. W istotnym dla sprawy zakresie powtórzyć należy, że zezwolenie nr [...] z [...] września 2012 r. zostało wydane na przejazd pojazdu nienormatywnego o następujących wymiarach: całkowitej długości - 20,60 m, szerokości - 2,80 m, wysokości - 3,50 m, masa ładunku 28,00, masy całkowitej - 54,65 t, nacisku na osie maksymalnie 9,28 t.

W toku kontroli pojazdu w dniu [...] września 2012 r. stwierdzono naruszenie warunków przejazdu określonych w ww. zezwoleniu. I tak, przekroczenia z zezwolenia zgodne były ze wszystkimi zmierzonymi parametrami pojazdu, za wyjątkiem nacisku osi podwójnej napędowej, gdzie w zezwoleniu określono wartość maksymalną 9,28 t oraz 9,15 t, a w wyniku pomiaru ustalono kolejno 9,95 t oraz 9,9 t.

Co to oznacza? Oznacza to, że skarżący w dniu kontroli nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem o stwierdzonych parametrach. Nie mógł w tym względzie powoływać się na zezwolenie z dnia [...] września 2012 r., bo ono wydane zostało na przejazd o innych parametrach.

Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2106 r., sygn. akt II GSK 721/15. W wyroku tym wskazano, że fakt posiadania przez stronę zezwolenia określonej kategorii pozostaje bez wpływu na sposób ustalenia przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu w sytuacji , gdy wymiary pojazdu wyliczone podczas kontroli przekroczyły parametry tzw. "dozwolone" czyli określone posiadanym przez stronę zezwoleniem.

Tak więc - w ocenie Sądu orzekającego - w pełni uzasadnione było dokonanie oceny stwierdzonych naruszeń na gruncie obowiązujących przepisów z pominięciem postanowień zezwolenia. Powyższe nie oznacza, że organ zakwestionował okazane zezwolenie tylko, że nie mogło ono wywrzeć prawnie doniosłego skutku.

Odnosząc się zaś do wątpliwości Skarżącego co do prawidłowości przeprowadzenia ważenia, należy wskazać, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że ważenie zostało przeprowadzone w zatwierdzonym przez geodetę punkcie ważenia z wykorzystaniem wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10C posiadających w dniu kontroli ważne świadectwa legalizacji ponownej. Z treści protokołu pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów wynika, że spadki poprzeczne i podłużne stanowiska nie przekraczały wartości granicznych przewidzianych dla ważenia wagami do pomiarów dynamicznych określonych w § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 188, poz. 1345).

Tak więc nie było podstaw do korygowania wyników ważenia z uwagi na pochyłości terenu, bo te nie mieszczą się w normie, tj. 0,90 % spadku podłużnego i 0,91 % spadku poprzecznego.

Skarżący w skardze podnosi także wątpliwości w zakresie zastosowanych błędów pomiarowych.

W tym zakresie podnieść trzeba, że każdy rodzaj urządzenia ważącego posiada określony indywidualnie dla tego urządzenia dopuszczalny błąd graniczny pomiaru. Taki błąd ustawodawca przewiduje również, jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji, dla wag SAW 10C.

W tym miejscu wskazać należy, że ze znajdującej się w aktach sprawy instrukcji - pkt 2.2.2 - wynika, że waga ta może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru nacisku, nacisku koła, nacisku na oś, nacisku na grupę osi lub pomiaru ciężaru 2 lub 3 osiowych samochodów ciężarowych.

Odnotować należy, że wagi wykorzystane w toku kontroli są wagami IIII klasy dokładności. Zakres wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowy zakres sprawdzeń wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152). Rozporządzenie to wskazuje, że w przypadku wag IIII klasy dokładności wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do przywołanego rozporządzenia określono także błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, że największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi ± 1,5 e. Stosownie natomiast do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". Zatem w przedmiotowym przypadku błąd taki mógł wynosić nawet 150 kg.

Dodatkowo należy zauważyć, że w celu zniwelowania możliwych do wystąpienia, dopuszczalnych błędów pomiarowych urządzeń, organy Inspekcji Transportu Drogowego stosują tolerancję przy określaniu ostatecznego wyniku pomiaru, a jej uwzględnienie, pomimo iż wynika ona z zarządzenia GITD, tj. aktu prawa wewnętrznego, odbywa się wyłącznie na korzyść kontrolowanego. Tym samym zastosowanie wspomnianej korekty nie prowadzi do pogorszenia się sytuacji strony postępowania i praktykę taką należy w ocenie Sądu uznać za dopuszczalną. Takie bowiem działanie, uwarunkowane pewnym niedoskonałościami urządzeń technicznych, stwarza gwarancję rozpoznania sprawy z uwzględnieniem interesu strony, a ewentualne błędy wskazań urządzeń pomiarowych zostają w ten sposób wyeliminowane. Zastosowanie pomniejszeń wyników pomiarów wag jest powszechnie znanym zjawiskiem występującym w użytkowaniu urządzeń technicznych, wprost przewidzianych w przepisach metrologicznych, świadectwach zgodności lub legalizacji danego typu wag. Organ odwoławczy zaś - zgodnie z wynikającym z art. 8 k.p.a. obowiązkiem pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz w poszanowaniu wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania - wyjaśnił w zaskarżonej decyzji sposób uwzględnienia przy kontroli pojazdu skarżącego określonych mechanizmów korygujących uzyskane pomiary.

Z kolei argumentacja odwołująca się do pracy pt. Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych z dnia 17 listopada 2015 r., miała charakter wspierający stanowisko organu, a nie przesądzający w sprawie. Stąd nie ma powodu pełniejszego odnoszenia się do zarzutów Strony w tym zakresie.

Przechodząc do kolejnej kwestii, zdaniem Sądu, w sprawie nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a i b u.o.z.p.r.d., które - zdaniem Skarżącego - wyłączają jego odpowiedzialność i w konsekwencji czynią nałożenie na niego kary niezgodną z prawem.

Zgodnie z ww. przepisami, postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie u.d.p., umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:

okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Zdaniem Sądu w sytuacji potencjalnej możliwości uwolnienia się od kary - przez wykazanie wystąpienia okoliczności określonych ww. przepisem ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - Skarżący, przekonany o prawidłowości swojego stanowiska, powinien powołać się na konkretne, rzeczowe argumenty, poparte możliwie przekonującymi dokumentami. Tymczasem w sprawie takich czynności ze strony Skarżącego brak. Za przekonujące nie można bowiem uznać jedynie zawartych w aktach sprawy oświadczeń o dochowaniu należytej staranności.

Wskazać również należy, że w omawianym zakresie to norma prawna określona art. 13g ust. 1b u.d.p. wyznacza ramy postępowania wyjaśniającego. Skoro zatem odpowiedzialność załadowcy jest równoległa do obligatoryjnej odpowiedzialności przewoźnika to podnoszone - np. w piśmie z dnia 12 października 2012 r. - okoliczności dotyczące odpowiedzialności załadowcy nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy niniejszej.

Niewątpliwie wynikający z przepisów k.p.a. obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie oznacza obciążenia organów nieograniczonym i bezwzględnym obowiązkiem poszukiwania faktów mających znaczenie dla sprawy, ani nie jest równoznaczny z obowiązkiem wyręczania podmiotów nienależycie dokumentujących prowadzenie działalności gospodarczej w prezentacji dowodów dla ustalania faktów, z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

W tej sytuacji, trudno organowi zarzucić niewystarczające wyjaśnienie sprawy.

Sąd zaaprobował ustalenia faktyczne dokonane przez organ uznał bowiem, że organ odwoławczy uczynił zadość obowiązkom ciążącym na nim z mocy art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a także, że przeprowadził postępowanie co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich z którymi w świetle przepisu art. art. 13g ust. 1b pkt 1 u.d.p. związane są określone skutki prawne oraz dokonał oceny tego materiału dowodowego. Zebrany zaś materiał dowodowy znalazł pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji.

W takim stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę Pana A. M..