Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 56/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.), oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231 z póź.zm.), odmówił wydania wtórnika prawa jazdy kategorii B,B1,AM K. B., zam. [...], [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że 19.08.2019 r. K. B. złożył wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii B,B1,AM z powodu utraty dokumentu. Do wniosku załączył fotografię o wymiarach 3,5 x 4,5 cm., dowód uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy, oświadczenie o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 ustawy Kodeks karny.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Uregulowanie to jest zgodne z postanowieniami Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy. Stosownie do art. 11 Dyrektywy 2006/126/WE: państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim.

Organ wyjaśnił, że z informacji otrzymanej od organu niemieckiego wynika, że prawo jazdy wnioskodawcy zostało w dniu 27.07.2017 r. unieważnione przez organ niemiecki z powodu skłonności do zażywania narkotyków, w związku z tym uwzględnienie wniosku K. B. o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii B,B1,AM pozostaje sprzeczne z wyżej omówionymi przepisami oraz złożonym oświadczeniem o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 k.k., w którym strona oświadczyła nieprawdę, zeznając, że prawo jazdy zostało skradzione około 15.08.2019 r. na terenie [...] w miejscowości K. .

Odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2019 r. wniósł K. B., zarzucając:

1. Przyjęcie, że odwołujący ma unieważnione prawo jazdy przez organ niemiecki, bez wyjaśnienia, czy był to na określony czas, i czy obowiązuje to wyłącznie na terenie [...], czy innych krajów Unii Europejskiej,

2. Przyjęcie, że prawo jazdy zostało unieważnione, mimo, że nie zostało ono przesłane do organu polskiego, a zatem odwołujący dysponował nim do czasu zaginięcia, a w Polsce nie ma zatrzymanego prawa jazdy, i cofniętych uprawnień.

Odwołujący podniósł, że zgodnie z art. 11 ustawy o kierujących pojazdami państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Tymczasem odwołujący nie wnioskował o wydanie prawa jazdy, aby w ten sposób posiadać dwa prawa jazdy. Ponadto odwołujący nie jest obcokrajowcem, a obywatelem Polski i w tym kraju miał wydane prawo jazdy. Sytuacja wyglądałaby odmiennie, gdyby miał wydane prawo jazdy w innym kraju, które zostałoby zatrzymane i w Polsce wnioskował o wydanie kolejnego. Organ administracyjny dokonał zatem niewłaściwej wykładni i niewłaściwie zastosował uregulowania dyrektywy, a ponadto nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie, na jakich warunkach i z jakich przyczyn prawo jazdy zostało unieważnione prawo jazdy na terenie [...], jak również czy wywołuje to skutki na terenie innego kraju. Prawo jazdy nie zostało odwołującemu zabrane przez organ na terenie [...] i przesłane do Starostwa [...] jak to czynią służby w Polsce, jeżeli kierowca traci uprawnienia. Dysponował nim odwołujący, jednakże uległo ono zaginięciu. Starosta przyjął, że odwołujący ma unieważnione prawo jazdy przez organ niemiecki w oparciu o informację otrzymaną od organu niemieckiego, nie wskazując, co to za organ oraz, czy organ który unieważnił prawo jazdy, w ogóle jest uprawniony do wydawania decyzji, która wywołuje skutki prawne w innym państwie. Starosta nie wyjaśnienia również, czy unieważnienie było na określony, czy nieokreślony czas i czy obowiązuje wyłącznie na terenie [...], czy również na terenie Polski, a jeżeli tak, to z jakiego powodu i na jakiej podstawie. Odwołujący podkreślił, że prawo jazdy nie zostało mu zatrzymane podczas kontroli, miał je w dyspozycji, a zatem uregulowania na terenie [...] są odmienne niż w Polsce i nie należy stosować analogii i zakazywać kierowania pojazdami w Polsce, skoro organ I instancji nie dysponuje żadnym orzeczeniem, które zakazywałoby odwołującemu kierowania pojazdami na terenie Polski.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO, Kolegium) decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]. W podstawie prawnej decyzji Kolegium powołało przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r., poz. 341), dalej: "u.k.p.".

Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium podniosło, że zasady wydawania wtórnika prawa jazdy zostały określone w art. 18 ust. 1 i ust. 2 u.k.p. Zgodnie z ust. 1 cytowanego przepisu osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.

W myśl ust. 2 w sytuacji, o której mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej:

1) wtórnik dokumentu pod warunkiem:

a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600 i 2077), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo

b) zwrotu zniszczonego dokumentu;

2) nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych.

Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016r., poz. 231 ze zm.) prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby ubiegającej się o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia. po otrzymaniu od osoby:

a) wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia,

b) dowodu uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia oraz opłaty ewidencyjnej,

c) fotografii, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3,

d) dokumentów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy;

Z treści powyższych przepisów wynika, że o wtórnik prawa jazdy można się ubiegać w przypadku utraty prawa jazdy, jego zniszczenia w stopniu powodującym jego nieczytelność, a także zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych. Z utratą prawa jazdy mamy do czynienia wówczas, gdy jego posiadacz zostaje pozbawiony dysponowania nim, np. w razie jego kradzieży, przywłaszczenia lub zgubienia. Zdaniem Kolegium nie można natomiast mówić o utracie prawa jazdy, jeżeli zostało ono unieważnione. Jak wynika bowiem z międzynarodowej wymiany informacji w sprawach praw jazdy, zawartej w piśmie z dnia 29.08.2019 r. (tłumaczenie przez tłumacza przysięgłego na język polski z dnia 6 września 2019 r. Rep. Nr [...]), B. K. nie ma w [...] ważnego prawa jazdy. Jego zagraniczne prawo jazdy zostało unieważnione w dniu 27.07.2017 r. przez R.-E.-K. w B. z powodu skłonności do zażywana narkotyków. Decyzja stała się prawomocna w dniu 30.08.2017 r.

Organ wskazał, że pozyskanie powyższych informacji nastąpiło za pośrednictwem systemu EUCARIS, który zapewnia łączność z Federalnym Urzędem ds. pojazdów (Kraftfahrt-Bundesamt), zarządzającym Centralnym Rejestrem Pojazdów (ZFZR), Centralnym Rejestrem Prawa Jazdy (ZFER), Rejestrem sprawności kierowcy (FAER).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.k.p. dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest:

1) wydane w kraju:

a) prawo jazdy,

b) pozwolenie wojskowe,

c) międzynarodowe prawo jazdy;

2) wydane za granicą:

a) międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321 i 322),

b) krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44),

c) krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,

d) krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska;

3) zagraniczny dokument wojskowy, określony w umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której mowa w art. 10 ust. 3 (art. 4 ust. 2 u.k.p.).

Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem (art. 4 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami).

Zdaniem Kolegium wobec strony znajduje zastosowanie art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE V Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz.Urz.UE.L.2006.403.18). Przepis art. 11 ust. 4 Dyrektywy odnosi się do trzech różnych przypadków, tj:

1) Państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim.

2) Państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego.

3) Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione.

Skarżący ubiega się o wydanie prawa jazdy (jego wtórnika), ze względu na jego kradzież na terenie [...] w miejscowości K. . Tymczasem z międzynarodowej wymiany informacji w sprawach praw jazdy (tłumaczenie z dnia 6 września 2019 r. Rep. Nr [...]) wynika, że B. K. w wyniku cofnięcia/unieważnienia stracił prawo do posiadania prawa jazdy (niemieckiego lub zagranicznego). Administracyjne wykluczenie prowadzenia pojazdów skutkuje tym, że organ wydający prawa jazdy może przekazać nowe prawo jazdy wyłącznie po upływie ustalonego okresu co najmniej 6 miesięcy. W świetle tych okoliczności K. B. mógł otrzymać nowe prawo jazdy w [...] od 02.03.2018 r., po przejściu badań medycznych i psychologicznych z powodu skłonności do zażywania narkotyków.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że od daty wstąpienia Rzeczypospolitej Polskiej w struktury Unii Europejskiej unijny porządek prawny stał się elementem obowiązującego w naszym kraju porządku prawnego, zatem krajowe organy i sądy muszą brać pod uwagę również uregulowania unijne. Wyrażona w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej zasada lojalności zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków ogólnych lub szczególnych właściwych dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Obowiązek ten skierowany jest również do organów krajowych stosujących prawo, a jednym z jego przejawów jest nakaz tzw. prounijnej wykładni przepisów krajowych. Reguła ta oznacza dążenie do takiej wykładni prawa krajowego, która w jak najszerszym stopniu będzie uwzględniała uregulowania prawa unijnego. W związku z powyższym zarzuty obwołania nie znajdują uzasadnienia.

Zgodnie z art. 7 ust. 5 lit. a Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy: "Jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy".

Kolegium podniosło, że "wtórnik" to duplikat dokumentu pozostającego w obiegu prawnym, inaczej drugi egzemplarz danego dokumentu. Prawo jazdy jest dokumentem potwierdzającym posiadanie stosownych uprawnień. Skoro jednak prawo jazdy K. B. zostało unieważnione/cofnięte w [...], to w dacie złożenia wniosku o wydanie wtórnika rzeczonego prawa jazdy - tj. w dniu 19 sierpnia 2019 r., nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem, a to w związku z prawomocną decyzją, jaką w dniu 27.07.2017 r. wydało R.-E.-K. w B. . Oznacza to, że w obrocie prawnym nie funkcjonował wówczas dokument potwierdzający te uprawnienia i stąd też nie mógł zostać wydany wtórnik tego dokumentu. Ewentualne wydanie wtórnika prawa jazdy oznaczałoby, że posiada on uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, co w świetle powyżej ustalonych okoliczności byłoby nieprawdą.

W rozpatrywanej sprawie, aktualne prawo jazdy zostało unieważnione i to z powodu działań zawinionych przez K. B.. Przez to nie dysponuje on aktualnym uprawnieniem do kierowania pojazdami. W obiegu prawnym nie funkcjonuje dokument potwierdzający uprawnienia do kierowania pojazdami. Wobec powyższego nie jest możliwym wydanie jego duplikatu - wtórnika prawa jazdy.

Kończąc Kolegium wyjaśniło, że w niniejszym postępowaniu nie podlegała ocenie zasadność unieważnienia prawa jazdy, a jedynie kwestia istnienia podstaw do wydania wtórnika prawa jazdy. Organ niemiecki działał na podstawie przepisów wewnętrznych, którym kierujący pojazdami na tym terenie są obowiązani się podporządkować. Polskie organy administracji nie mają natomiast możliwości kontroli legalności działań organów państwa obcego. Z nadesłanej przez organ niemiecki informacji wynika, że wnioskodawca może ubiegać się o nowe prawo jazdy w [...] po przedłożeniu wymaganych na terytorium [...] badań medycznych i psychologicznych.

Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji zapadła z uwzględnieniem obowiązujących w tym względzie przepisów prawa materialnego i przy prawidłowej ich interpretacji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. B. decyzji SKO w K. zarzucił:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 11 ustęp 4 Dyrektywy 2006/126/WF Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 roku w sprawie praw jazdy (przekształcenie), polegające na przyjęciu, że wobec skarżącego zachodzą przesłanki wynikające z ww. przepisu mimo, że wobec skarżącego zastosowano wyłącznie ograniczenie na terenie [...] i wydano dokument uprawniający do kierowania.

2/ naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 11 k.p.a. poprzez zupełne pominięcie w uzasadnieniu decyzji argumentów skarżącego, że prawo jazdy zostało mu zwrócone przez organ niemiecki, i dysponował nim, a zatem nie zostało mu unieważnione w ogóle, a jedynie na terenie [...], zaś organ administracji musi wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, czemu nie sprostał organ II instancji;

b) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania wbrew zasadzie praworządności oraz na niepodjęciu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i do jej załatwienia z uwzględnieniem słusznego interesu odwołującego, sprowadzające się w szczególności do niedostatecznego zbadania i umotywowania założenia, iż odwołujący ma unieważnione/cofnięte prawo jazdy w [...], mimo iż z informacji pochodzącej z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. pojazdów wynika, że odwołującemu może zostać wydane prawo jazdy w [...] po upływie ustalonego okresu co najmniej 6 miesięcy.

c) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów materialno-prawnych i postępowania, czego skutkiem jest oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie Starosty do wydania decyzji uwzględniającej w całości wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. B, B1, AM oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego organ II instancji bezzasadnie przyjął, że nie dysponuje on aktualnym uprawnieniem do kierowania pojazdami, dokonując przy tym nieprawidłowej wykładni przepisów prawa unijnego. W tym zakresie skarżący podniósł, że art. 11 Dyrektywy 2006/126/WE reguluje przepisy dotyczące wymiany, cofnięcia, wydawania wtórników oraz uznawania praw jazdy. W pkt. 2 tego artykułu uregulowana jest zasada, że przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego.

Prawo jazdy zostało unieważnione pieczęcią dla terenu [...] i wydane skarżącemu w dniu 18.08.2017 r. Skarżący legitymowany był jako kierowca w Polsce oraz innych państwach UE. Stosował się do zakazu kierowania na terenie [...].

Ponieważ organ I instancji zawiadomił Prokuraturę Rejonową w K. o próbie wyłudzenia dokumentu prawa jazdy, skarżący zwrócił się do Starosty R.-E.-K. o wyjaśnienie, czy dokument prawa jazdy został mu faktycznie zwrócony i miał go w swojej dyspozycji. Skarżący wyjaśnił, że otrzymał odpowiedź i wnosi do przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów – kserokopii pisma Starosty i jego tłumaczenia (oryginał załączony do akt Prokuratury Rejonowej w K., sygn. akt [...]) - na potwierdzenie faktów, że prawo jazdy skarżącego unieważniono pieczęcią dla terenu [...] i wydano 15.08.2017 r.

Skarżący wyjaśnił, że składa wniosek na tym etapie, gdyż dopiero teraz dysponuje odpowiedzią Starosty R.-E.-K..

Skarżący wskazał, że w odwołaniu od decyzji Starosty podnosił, iż prawo jazdy zostało mu zwrócone przez organ niemiecki, i dysponował nim do czasu zaginięcia. SKO pominęło w uzasadnieniu decyzji te argumenty. Skarżący podniósł, że organ administracji musi wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, i brać pod uwagę wszystkie zarzuty, twierdzenia i wnioski. Zasada przekonywania nie została w tym przypadku zrealizowana, gdyż organ pominął milczeniem twierdzenia skarżącego i nie odniósł się do okoliczności istotnych dla danej sprawy.

SKO w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem skargi jest decyzja o odmowie wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy kat. B,B1,AM. Zgodne z przepisem stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji, tj. art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r., poz. 341), zwanej dalej: "u.k.p.", osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (ust.1).

W myśl ust. 2 w sytuacji, o której mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej:

1) wtórnik dokumentu pod warunkiem:

a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600 i 2077), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo

b) zwrotu zniszczonego dokumentu;

2) nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych.

Szczegółowe warunki wydawania i zatrzymywania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami, a także szczegółowe czynności organów i innych jednostek z tym związane oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016r., poz. 231 ze zm.).

Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby ubiegającej się o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia po otrzymaniu od osoby:

a) wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia,

b) dowodu uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia oraz opłaty ewidencyjnej,

c) fotografii, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3,

d) dokumentów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy;

Z treści powyższych przepisów wynika, że o wtórnik prawa jazdy można się ubiegać w przypadku utraty prawa jazdy, jego zniszczenia w stopniu powodującym jego nieczytelność, a także zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych. Skarżący składając w dniu 19.08.2019 r. wniosek o wydanie wtórnika oświadczył, ze prawo jazdy zostało skradzione około 15.08.2019 r. w [...].

Sąd podziela stanowisko Kolegium, że nie można mówić o utracie prawa jazdy, jeżeli z akt sprawy wynika, że skarżący nie ma w [...] ważnego prawa jazdy. Jego prawo jazdy zostało bowiem unieważnione w dniu 27.07.2017 r. przez R.-E.-K. w B. z powodu skłonności do zażywana narkotyków. Decyzja stała się prawomocna w dniu 30.08.2017 r. Z treści tego dokumentu wynika ponadto, iż aby ponownie uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami, skarżący musi poddać się badaniom medycznym i psychologicznym z powodu skłonności do zażywania narkotyków, a nadto, że najwcześniej mógł uczynić to (w [...]) od 02.03.2018 r.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że w przypadku skarżącego nie doszło do unieważnienia prawa jazdy przez organ niemiecki, bowiem unieważnienie prawa jazdy oznacza stwierdzenie, iż uprawnienie takie nigdy mu nie przysługiwało i uzyskał on je w sposób nieuprawniony. Czynność taka wywołuje więc skutek ex tunc. Sytuacja taka nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, gdyż uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte skarżącemu na terenie [...] w 2017 roku z powodu nadużywania środków psychoaktywnych i aby ponownie ubiegać się o wydanie dokumentu prawa jazdy, zainteresowany musi poddać się badaniom lekarskim i psychologicznym. Przypadek skarżącego mieści się zatem w zakresie stanów faktycznych przewidzianych przez przepis art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p., zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy – w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Organy dokonały zatem poprawnej wykładni i zastosowania powołanych w decyzjach przepisów prawa. Odmienna wykładnia prowadziłaby do wydania polskiego prawa jazdy bez spełnienia warunków jego odzyskania na terenie [...] i prowadziłoby to do obejścia prawa niemieckiego. Wyeliminowaniu możliwości takiego obejścia prawa państw członkowskich służy powołany wyżej przepis 11 ust. 4 Dyrektywy2006/126/WE V Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy (Dz.Urz.UE.L.2006.403.18) i stanowiący jego realizację art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. (por. wyrok NSA z 18.05.2020 r. sygn. akt I OSK 1602/19 – dostępny jw.).

Przepis art. 11 ust. 4 Dyrektywy odnosi się do trzech różnych przypadków, tj:

1) Państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim.

2) Państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego.

3) Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione.

Skarżący ubiega się o wydanie wtórnika dokumentu prawa jazdy. Zważywszy na charakter wtórnika przyjąć należy, że bezwzględnym warunkiem wydania wtórnika dokumentu prawa jazdy będzie posiadanie aktualnego uprawnienia do kierowania pojazdami przez skarżącego. Jeżeli uprawnieniem takim nie dysponuje, bowiem zostało orzeczone przez niemiecki organ ruchu drogowego jego unieważnienie na terytorium [...] (z możliwością ich przywrócenia po spełnieniu określonych warunków), to nie zachodzą podstawy do wydania wtórnika. Wydany w takiej sytuacji wtórnik prawa jazdy poświadczałby bowiem nieprawdę.

W opinii Sądu kwestia braku posiadania przez skarżącego aktualnego uprawnienia do kierowania pojazdami została w postępowaniu wyjaśniona. Żadnego znaczenia dla rozpatrzenia niniejszej sprawy nie ma fakt fizycznego wydania skarżącemu dokumentu prawa jazdy z pieczęcią o jego unieważnieniu na terenie [...]. Nie budzi wątpliwości, że niemiecki organ drogowy nie przyjął do depozytu dokumentu wydanego przez inne Państwo, co jednakże nie oznacza, jak skarżący wywodzi, że fizycznie wydając mu prawo jazdy (z pieczęcią o jego unieważnieniu na terenie [...]), skarżący nadal legitymował się uprawnieniem do kierowania pojazdami i wobec utraty dokumentu prawa jazdy mógł wystąpić o wydanie jego wtórnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że do sytuacji żądania wydania wtórnika prawa jazdy zastosowanie ma przepis art. 12 u.k.p., który stanowi o tym, w jakich przypadkach prawo jazdy nie może zostać wydane (por. wyrok WSA w Warszawie z 15.03.2018 r., sygn. VIII SA/Wa 826/17 – dostępny w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednym z tych przypadków jest odmowa wydania prawa jazdy osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy – w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. daje gwarancję weryfikacji przez organ tych kierowców, co do których prawomocnie również w innym kraju będącym członkiem Unii Europejskiej stwierdzono przeszkody w bezpiecznym ich uczestnictwie w ruchu drogowym (por. wyroki WSA w Szczecinie: z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 880/18; z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 981/18 – opubl. jw.)

Jak słusznie Kolegium przyjęło, art. 12 ust. 1 u.k.p. stanowi uwzględnienie postanowień art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE, zgodnie z którym, państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.

Skoro przy ubieganiu się ponownie o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w [...] skarżący musiałby spełnić dodatkowy warunek, a mianowicie przedstawić pozytywną opinię medyczno-psychologiczną potwierdzającą jego zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym, to oczywistym jest, że wydanie mu wtórnika prawa jazdy, a wcześniej prawa jazdy - bez spełnienia tego warunku, prowadziłoby do obejścia prawa.

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organowi wystarczające podstawy do przyjęcia, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 18 ust. 1 i ust. 2 u.k.p. Skarżący nie legitymuje się uprawnieniem do prowadzenia pojazdów, a ponowne ich wydanie jest uzależnione od przedłożenia pozytywnego badania lekarskiego i testu psychologicznego. Powyższe należy interpretować w ten sposób, że prawo jazdy zostało skarżącemu cofnięte, a w okresie obowiązywania cofnięcia, prawo jazdy (jego wtórnik) nie może zostać skarżącemu wydane.

W świetle powyższego Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Materiał dowodowy sprawy został bowiem zebrany i prawidłowo oceniony, przy zachowaniu przez organ zasady swobodnej oceny dowodów. Nie budzi wątpliwości Sądu, że pisemna informacja organu administracji publicznej władz niemieckich, przedmiotowo właściwego z zakresu ruchu drogowego, stanowi dokument poświadczający stan sprawy, oparty na ewidencji urzędowej tego organu. Dowód ten, tak jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., sporządzony przez upoważniony organ, korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Ponadto okoliczności mogących stanowić przyczynę uwzględnienia skargi, Sąd również nie dostrzegł z urzędu, nie będąc związany zarzutami, wnioskami oraz argumentacją skargi.

Kończąc Sąd wskazuje, iż z treści tłumaczenia dokumentu załączonego do skargi - wynika, że unieważnione zostało prawo jazdy [...] z dnia [...].11.2016 r. Z dokumentu tego ponadto wynika, że prawo jazdy zostało skarżącemu na terenie [...] cofnięte już wcześniej, decyzją z dnia 22.10.2016 r. (sygnatura akt [...], nr wykroczenia [...], obowiązuje do 17.06.2022 r.). Z kolei w aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się oświadczenie skarżącego z 31.10.2016 r., załączone do wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy, w którym podaje, że 23.10.2016 r. zgubił prawo jazdy na terenie [...] oraz, że prawo jazdy nie zostało zatrzymane w kraju i za granicą. Oświadczenie o podobnej treści skarżący złożył przy wniosku z dnia 19.08.2019 r., którego rozpatrzenie finalnie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Powyższe dodatkowo potwierdza trafność rozstrzygnięć wydanych przez organy obu instancji.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), skargę oddalił.