Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 550/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 158  par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi [...]. Stowarzyszenia [...]. "[...]" z/s w R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r., znak: "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...]. Stowarzyszenia [...]. "[...]" z/s w R. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej jako "[...] WINB" decyzją z dnia [...] września 2010 r. znak: [...], na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071, ze zm. - dalej jako "k.p.a."), w związku z wszczętym z urzędu w dniu [...] maja 2010 r. postępowaniem administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. - dalej jako "PINB w Ż.", z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] umarzającej postępowanie w przedmiocie legalności budowy stacji bazowej [...] zlokalizowanej na wieży kościoła p.w. Św. S. przy ul. B.w Ż., odmówił stwierdzenia jej nieważności.

Z akt postępowania wynika, że inwestor – operator sieci telefonii komórkowej "[...]" S.A. z siedzibą w W. po uprzednim przyjęciu przez organ administracji architektoniczno budowlanej - Prezydenta Miasta Ż. zgłoszenia z dnia [...] lutego 2005 r. montażu stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z czterech anten sektorowych, jednej anteny radiolinii oraz urządzenia obsługującego te anteny, do którego organ nie wniósł sprzeciwu, dokonał budowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.

Następnie decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...], PINB w Ż. nakazał "[...]" S.A. rozebrać przedmiotową stację bazową. Decyzja ta została zaskarżona w drodze odwołania przez inwestora do [...] WINB, który decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...], uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB w Ż. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy stacji bazowej jako bezprzedmiotowe w całości.

Na skutek odwołań od powyższej decyzji, wniesionych przez A. S. oraz W. i J. C., [...] WINB decyzją z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...], umorzył postępowanie odwoławcze, z uwagi na wniesienie odwołania przez osoby nie będące stronami postępowania.

W dniu [...] sierpnia 2009 r. [...] Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji PINB Ż. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...].

[...] WINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., przekazał Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, dalej jako "GINB" powyższy wniosek. Postanowienie to zostało w całości uchylone przez GINB, który wskazał, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji organu powiatowego jest w I instancji [...] WINB.

Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., [...] WINB wskazał, że podstawą wydania decyzji umarzającej postępowanie było ustalenie, że w związku z uprzednim dokonaniem przez inwestora zgłoszenia wykonania przedmiotowych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę i wobec braku sprzeciwu właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanego, nastąpiło "usankcjonowanie legalności wykonania zamierzonych robót budowlanych". W dacie wydania przez PINB w Ż. decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego, obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 lipca 2005 r., wraz z wejściem ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., nr 113, poz. 954), która dodała przepis art. 30 ust. 1 pkt. 3 lit. c, dopuszczający instalowanie na obiektach budowlanych, na podstawie zgłoszenia, urządzeń emitujących pola elektroenergetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy. Powyższy przepis, dopuścił zatem instalowanie na obiektach budowlanych, na podstawie zgłoszenia, urządzeń emitujących pola elektroenergetyczne w tym stacji telefonii komórkowej, które są instalacjami w rozumieniu Prawa ochrony środowiska. Organ nadzoru podkreślił, iż wobec faktu, że organ powiatowy zobowiązany był uwzględnić obowiązujący w czasie orzekania stan prawny, który dopuszczał wykonanie robót budowlanych polegających na zainstalowaniu na obiektach budowlanych – urządzeń emitujących pola elektroenergetyczne na podstawie zgłoszenia, zarzuty skarżącego dotyczące rażącego naruszenia prawa przez organ powiatowy uznać należało za bezzasadne.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "GINB") w wyniku rozpoznania odwołania [...] Stowarzyszenia [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że inwestor – "[...]" S.A., dokonał w dniu [...] lutego 2005 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Równocześnie wobec braku wniesienia w drodze decyzji sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia stwierdzono, że przedmiotowe zgłoszenie zostało dokonane skutecznie. Organ dodał, że w aktach sprawy znajduje się opinia sanitarna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] czerwca 2005 r., znak: [...], opiniująca pozytywnie budowę przedmiotowej stacji bazowej w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym. Organ zaznaczył, że Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., znak: [...], udzielił "[...]" S.A. pozwolenia na emitowanie pól elektromagnetycznych do środowiska z przedmiotowej stacji bazowej. Jak podkreślono, zarówno w opinii sanitarnej jak i w decyzji Wojewody Ś. zostało stwierdzone, że pola elektromagnetyczne emitowane z przedmiotowej stacji bazowej będą występowały w miejscach praktycznie niedostępnych dla ludności. Ponadto, ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Prezydenta Miasta Ż. z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], wynika, że lokalizacja przedmiotowej stacji bazowej była zgodna z obowiązującym w dacie realizacji przedmiotowej inwestycji Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Ż. oraz że nie stwierdzono konieczności wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. W dacie dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowej stacji bazowej, tj. w dniu [...] lutego 2005 r. przepis art. 30 ust.1 pkt 3 lit. c ustawy Prawo budowlane nie obowiązywał. Jednakże zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 pozwolenia na budowę nie wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, zaś zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Organ wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego przedmiotowej stacji wynika, że wysokość zamontowanych anten nie przekroczyła 3 m. Tym samym zarówno montaż anteny radiolinii jak i anten sektorowych nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę ani też dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej (art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). GINB wskazał również, że budowa przedmiotowej stacji bazowej nie wymagała sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, bowiem maksymalna moc promieniowania izotropowo przedmiotowych anten sektorowych wynosiła od 772 W do 809 W, natomiast taki obowiązek nie został nałożony przez właściwy organ, oraz wskazał, że montaż anten, jak i realizacja całej stacji bazowej nie stanowiła budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 czy też art. 49b ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowe anteny zainstalowane zostały na istniejącej wieży kościoła, zatem nie stanowiły one wolnostojącego urządzenia technicznego, w związku z czym nie mogły być również zakwalifikowane do budowli. Organ zaznaczył również, że montaż przedmiotowych anten nie wymagał także uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdyż takiej decyzji nie wymagają roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska albo nie wymagające pozwolenia na budowę (art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz. 717 ze zm.). Mając powyższe na względzie organ uznał, że roboty budowlane zostały wykonane na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia zamiaru ich wykonania (pomimo braku obowiązku dokonania takiego zgłoszenia), ich wykonanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie było konieczne uzyskanie decyzji o lokalizacji celu publicznego ani sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Stąd umorzenie decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., przez [...] WINB postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowej stacji nie naruszało w sposób rażący przepisu art. 105 § 1 k.p.a., a tym samym nie jest obarczona wadą, o której mowa wart. 156 § 1 pkt 2 powyższej ustawy, tj. wydaniem bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia postanowień Konwencji z [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. organ wskazał, że postanowienia Konwencji zostały recypowane do polskiego prawa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska, a zatem postanowienia Konwencji nie mają bezpośredniego zastosowania w niniejszej sprawie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie:

1) Art. 8 ust. 2 art. 9 w związku z art. 91 ust. 1 oraz ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 6 pkt. 1 lit. a oraz art. 6 pkt 2 oraz załącznikiem 1 pkt 20 Konwencji z Aarhus poprzez zignorowanie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Polskę, która jest stosowana bezpośrednio i tym samym zignorowanie roli polskiego społeczeństwa w procesie dotyczącym budowy stacji bazowej telefonii komórkowej.

2) Art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż inwestycja nie wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i tym samym raportu, pomimo że § 2 ust. 1 pkt. 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonywania zgłoszenia nakazywał obligatoryjnie jego sporządzenie.

3) Art. 50 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu poprzez przyjęcie, iż inwestycja nie wymagała decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z powodu uznania, iż inwestycja nie jest zaliczona do mogącej znacząco oddziaływać na środowisko w sytuacji, w której raport był wymagany obligatoryjnie.

4) Art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie zdefiniowanie całości techniczno-użytkowej stacji bazowej telefonii komórkowej w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę stwierdzając, że organy słusznie uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Ż. z dnia [...] stycznia 2006 r., bowiem nie narusza ona w sposób rażący przepisu art. 105 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu [...] lutego 2005 r. W dacie realizacji inwestycji Prawo budowlane nie zawierało przepisu, który expressis verbis wskazywałby na konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli inwestycja należała do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślono, że sam fakt, że dopiero nowela Prawa budowlanego z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., nr 113, poz. 954) wprowadziła z dniem 28 lipca 2005 r. jednoznaczny zapis dopuszczający na podstawie zgłoszenia instalowanie na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy, nie oznaczał, że przed tą datą istniał obowiązek uzyskiwania pozwolenia na budowę dla tego rodzaju inwestycji. Sąd I instancji podkreślił, że zmiana powyższa skutkowała jedynie koniecznością każdorazowej oceny przez organ architektoniczno-budowlany zakresu inwestycji i rozważenia czy w okolicznościach danej sprawy wymagane jest pozwolenie na budowę czy też zgłoszenie, a nawet jego brak, gdyż w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją, istniały wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie. Zdaniem Sądu I instancji organy słusznie stwierdziły, że skoro obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę nie wynikał wprost z przepisu prawa to nie można przyjąć, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r. umarzająca postępowanie administracyjne dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że ze względu na maksymalną moc promieniowania przedmiotowych anten sektorowych wynoszącą od 772 W do 809 W budowa stacji bazowej nie wymagała sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślono, że ustalenia te potwierdza znajdująca się w aktach sprawy opinia sanitarna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] czerwca 2005 r. opiniująca pozytywnie budowę przedmiotowej stacji w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym. Ponadto – jak wskazał Sąd I instancji - Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. znak: [...] udzielił "[...] " S.A. pozwolenia na emitowanie pól elektromagnetycznych do środowiska z przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Zarówno w opinii sanitarnej jak i w decyzji Wojewody [...] stwierdzono, że pola elektromagnetyczne emitowane z przedmiotowej stacji bazowej będą występowały w miejscach praktycznie niedostępnych dla ludności. Ze znajdującego się natomiast w aktach sprawy pisma Prezydenta Miasta Ż. z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...] wynika, że lokalizacja przedmiotowej stacji bazowej była zgodna z obowiązującym w dacie realizacji przedmiotowej inwestycji Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Ż. oraz nie stwierdzono konieczności wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2002 r. - Prawo ochrony środowiska.

Sąd I instancji uznał również za prawidłowe ustalenia organów administracji publicznej, co do braku konieczności uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdyż takiej decyzji nie wymagały roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska albo nie wymagające pozwolenia na budowę.

Za nieuzasadniony uznano również zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia Konwencji z [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. W ocenie Sądu I instancji akt powyższy nie stanowi umowy międzynarodowej, która mogłaby być stosowana bezpośrednio bez konieczności dokonywania zamian w systemie prawnym państwa, które Konwencję tę podpisało i ratyfikowało. Podkreślono, że świadczy o tym sposób sformułowania przepisów tej Konwencji. Zdaniem Sądu przepisy Konwencji są zobowiązaniem dla władz państwa, które ratyfikowało tę Konwencję do podjęcia działań legislacyjnych i ustanowienia przepisów, które będą realizowały przepisy tej Konwencji. Ideą Konwencji jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu dotyczącym środowiska.

Podsumowując swoje rozważania Sąd I instancji wskazał, że roboty budowlane zostały wykonane na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia zamiaru ich wykonania (pomimo braku obowiązku dokonania takiego zgłoszenia), a ich wykonanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie wymagało uzyskania decyzji o lokalizacji celu publicznego ani sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Skargę kasacyjną od powyżej opisanego wyroku złożyło [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R.

Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1706/11, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r. i przekazał temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Mając na uwadze ponowne rozpatrzenie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto, zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Stosownie do art. 153 ww. ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja.

Podkreślić należy, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem – lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 219 i n.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają kierunek postępowania sądu I instancji.

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r. stwierdził, że nie można przyjmować, że przedmiotem inwestycji w niniejszej sprawie była wyłącznie instalacja anten, skoro jasno wynikało już z treści Projektu budowlanego załączonego do zgłoszenia dokonanego przez inwestora w lutym 2005 r., że inwestycja obejmuje dwa etapy. Po pierwsze – montaż czterech anten sektorowych oraz jednej anteny radiolinii na dzwonnicy. Po drugie – urządzenia obsługującego stację, które – jak wskazuje treść Projektu budowlanego – zlokalizowane miało zostać w pomieszczeniu gospodarczym przylegającym do dzwonnicy, nie istniejącym w chwili zgłoszenia. Należy zgodzić się z oceną NSA, że takie informacje, niewątpliwe dowodzą faktu, że przedmiotem spornej inwestycji była budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, na którą składały się montowane na wieży anteny jak i urządzenia obsługujące stację, razem stanowiące funkcjonalną całość (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1013/11).

Podkreślić należy, że zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę nie stanowi podstawy do uznania, że obiekt budowlany w takiej sytuacji nie może podlegać rozbiórce, przy czym z woli ustawodawcy postępowanie naprawcze toczy się w trybie art. 50, 51 prawa budowlanego (por. Prawo budowlane Komentarz Zdzisława Kostki, wyd. Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2007, str. 98).

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że ze względu na maksymalną moc promieniowania przedmiotowych anten sektorowych wynoszącą od 772 W do 809 W budowa stacji bazowej nie wymagała sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W istocie bowiem równoważna izotropowa moc promieniowania – emitowana łącznie ze wszystkich anten określona została na 3556 W (3x809W+772W+357W). A zatem wbrew stanowisku organów w okolicznościach rozpoznawanej sprawy obowiązek taki na inwestorze ciążył zarówno w dacie dokonywania zgłoszenia, jak i w dacie prowadzenia postępowania w sprawie legalności stacji.

Zgłoszenia dokonano [...] lutego 2005 r. Obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 – dalej jako: rozporządzenie z dnia 9 listopada 2004 r.) stanowiły, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają wymienione w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wśród tych przedsięwzięć wymieniano wówczas instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 100 W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r.). Analogiczne wymogi formułowano w dacie orzekania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Należy przyjąć za NSA, że wobec tak jednoznacznego brzmienia powołanych przepisów nie może budzić żadnych wątpliwości, że sporna inwestycja wymagała sporządzenia raportu, a przez to przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W konsekwencji rozważenia wymagało zaniechanie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zaniechanie badania raportu w kontekście pojęcia rażącego naruszenia prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Identycznego badania wymagał konieczny udział społeczeństwa w tym postępowaniu, gwarantowany ustawą prawo ochrony środowiska, tak w brzmieniu z chwili zgłoszenia ([...] luty 2005 r.) jak i z daty umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy stacji bazowej tj. z dnia 11 stycznia 2006 r. oraz postanowieniami Konwencji z [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących ochrony środowiska (Dz. U. nr 78 z 2003 r. poz. 706).

Wskazać należy, że stanowisko zaprezentowane w opinii sanitarnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] czerwca 2005 r. opiniującej pozytywnie budowę przedmiotowej stacji w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym nie może być traktowane, jako alternatywa dla obowiązku sporządzenia przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko. Identycznie ocenić należy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005r. o udzieleniu "[...]" z siedzibą w W. pozwolenia na emitowanie pól elektromagnetycznych do środowiska ze stacji bazowej telefonii komórkowej.

Przypomnieć należy, że podstawą wydania tej decyzji było dokonanie przez organ administracji oceny, że przedmiotowa inwestycja nie wymagała ani uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia ani nawet nie należała do tych, które wymagały przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Taką ocenę zaakceptował organ prowadzący postępowanie nadzorcze. Ze stanowiskiem tym, jak wynika z jednoznacznej oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można się zgodzić, bowiem przepisy art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w czasie dokonywanego zgłoszenia nie dotyczyły instalowania urządzeń mogących znacząco oddziaływać na środowisko (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1566/04). Instalacja tego rodzaju urządzeń wymagała wówczas zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego uzyskania pozwolenia na budowę. Sam ten fakt uzasadnia twierdzenie o wadliwości decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skoro bowiem inwestycja wymagała pozwolenia na budowę to nieuprawnione było przyjęcie przez organy że postępowanie jest bezprzedmiotowe co uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. W konsekwencji również nieuzasadnione jest stanowisko organu, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. w szczególności wadą, o której mowa w pkt 2 tego przepisu.

Nie uszło przy tym uwadze Sądu, że zgodnie z przyjętym, jednolitym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652 oraz z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680). Skoro inwestor zrealizował inwestycję bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę to umorzenie postępowania w ramach nadzoru budowlanego niewątpliwie w sposób rażący narusza art. 105 § 1 k.p.a.

Powyższe wskazuje, że niezależnie od wskazanej wyżej wady decyzji zaskarżone rozstrzygniecie zostałoby wydane co najmniej przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Organ oceniając prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia z punktu widzenia zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. winien bowiem ocenić czy prawidłowe są twierdzenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do tego, że inwestycja ta nie wymagała sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko i w zależności od wyników tych ustaleń ocenić czy ewentualna wada tej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu bądź jest inną przesłanką uzasadniającą stwierdzenie o nieważności decyzji.

Konkludując - zasadne są zarzuty skarżącego Stowarzyszenia wskazujące na wadliwość zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem organów była ocena legalności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. z punktu widzenia zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Taka ocena została przez organy przeprowadzona wadliwie co doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem przede wszystkim prawa materialnego to jest art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28, 29 ust. 2 pkt 15 i 33 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane.

Z tych wszystkich względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 i 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 ww. ustawy.