Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 408/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 16
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 27
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. B. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2018 r., nr [...] Wojewoda K. – P., działając na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), art. 2, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 7 ust. 3, ust. 3b, art. 11, art. 16 ust. 5, art. 18, art. 20 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r., poz. 1851 z późn. zm., zwanej w skrócie "u.p.p.w.d."), a także zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. b) ppkt i), art. 67 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej K. B. – przyznał prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci: M. B. na okres od [...] sierpnia 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. i M. B. na okres od [...] sierpnia 2017 r. do [...] września 2017 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie na dziecko (pkt 1 decyzji) oraz odmówił przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od dnia [...] września 2017 r. do [...] września 2017 r. na dziecko M. B. (pkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że J. B. w okresie od [...] lipca 2017 r. do 30 września.2017 r. był zatrudniony w firmie S. P. S.. z o.o., w związku z czym był oddelegowany do pracy poza granicami [...], co zostało poświadczone drukiem A1 z ZUS, który wydano na okres od [...] sierpnia 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. Z kolei K. B. w okresie od [...] października 2017 r. do nadal - zamieszkuje w [...] wraz z dziećmi, gdzie od 2011 r. prowadzi działalność gospodarczą w formie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne na karcie podatkowej.

Wobec powyższego organ stwierdził, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od [...] sierpnia 2017 r. do [...] września 2017 r.

Ustalając dochód rodziny organ stwierdził, że skarżąca osiągnęła w roku bazowym 2014 dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, tj. [...] zł miesięcznie, a w przeliczeniu na członka rodziny (4 osoby) - [...] zł. W związku z tym przyznano prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. M. B., na okres od 3 sierpnia do [...] sierpnia 2017 r. W pozostałym okresie, tj. od 1 września do [...] września 2017 r. organ uwzględnił dochód J. B. z tytułu zatrudnienia w S. P. S.. z o.o. za miesiąc sierpień 2017 r. w wysokości [...] zł oraz kwoty diet, które J. B. otrzymał za okres od 10 lipca do [...] sierpnia 2017 r. w wysokości [...] zł oraz za okres od [...] sierpnia 2017 r. do [...] września 2017 r. w kwocie [...]zł. Organ dokonał przeliczenia stawki dziennej ww. diet za okres od 1 sierpnia do [...] sierpnia 2017 r. oraz od 15 do [...] sierpnia 2017 r. i stwierdził, iż dochód J. B. za sierpień 2017 r. wyniósł [...] zł, a więc przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (800,00 zł).

W związku z powyższym organ odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w okresie od [...] września 2017 r. do [...] września 2017 r. Przyznano natomiast świadczenie wychowawcze na drugie dziecko na okres od 3 sierpnia do [...] września 2017 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. B. zakwestionowała jej pkt II, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art 2 pkt 1 u.p.p.w.d. poprzez błędną wykładnię pojęcia "dochód" i przyjęcie, iż do dochodu rodziny wlicza się również dietę wypłacaną kierowcy za podróż służbową, co pozbawiło odwołującą prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 września do [...] września 2017 r. na dziecko M. B..

Zdaniem skarżącej zarzut naruszenia przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędną wykładnię pojęcia dochód i przyjęcie, iż do dochodu rodziny wlicza się dietę wypłacaną kierowcy za podróż służbową ma swoje uzasadnienie w treści wyroku WSA w Szczecinie z dnia 2.07.2015 r., sygn. akt II SA/Sz 19/15.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie dochód 4-osobowej rodziny skarżącej osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, tj. w 2014 r. stanowił dochód K. B. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od [...] sierpnia 2017 r. do [...] września 2017 r., zatem uwzględnić należy dochód J. B. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w S. P. S.. z o.o., zawartej w dniu [...] lipca 2017 r. na czas określony od dnia [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. Wynagrodzenie za sierpień 2017 r. wyniosło [...] zł netto (zaświadczenie pracodawcy z dnia [...] kwietnia 2018 r.). Wynika to z przepisu art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. który stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Zdaniem Kolegium kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi uwzględnienie w dochodzie rodziny dochodu J. B. z tytułu diety, która za okres od [...] lipca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. wyniosła [...] zł oraz w okresie od [...] sierpnia 2017 r. do [...] września 2017 r. wyniosła [...] zł.

Wskazując na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium stwierdziło, że diety wypłacone kierowcy transportu międzynarodowego zaliczają się do należności, o których mowa w art. 3 pkt. 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako uzyskane w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju. Jak podkreśla orzecznictwo sądowe, jeżeli wolą ustawodawcy było, aby przy ustalaniu prawa do świadczeń wzięto pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, a w tym także niepodlegające obowiązkowi podatkowemu, to pojęcie "należności ze stosunku pracy (...) osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" należy potraktować równie szeroko, przyjmując, iż są to wszystkie uzyskiwane przez pracownika, w ramach stosunku pracy, płatności. Bez znaczenia pozostaje, iż należności te nie stanowią wynagrodzenia w rozumieniu Kodeksu pracy, czy przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku od osób fizycznych.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że dieta J. B. za okres od [...] lipca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. oraz za okres od [...] sierpnia 2017 r. do [...] września 2017 r. również wliczana jest do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2016/2017. Oznacza to, że ustalenia organu I instancji w zakresie wysokości dochodu rodziny są prawidłowe. Ustalona wysokość dochodu J. B. za sierpień 2017 r. w kwocie [...]zł wraz ze stawkami dziennymi diety za okres od 1 do [...] sierpnia 2017 r. oraz od 15 do [...] sierpnia 2017 r. wyniosła łącznie [...] zł, tj. [...] zł na członka rodziny.

W skardze do Sądu K. B. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. poprzez błędną wykładnię pojęcia "dochód" i przyjęcie, iż do dochodu rodziny wlicza się również dietę wypłacaną kierowcy za podróż służbową, co pozbawiło odwołującą prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 do [...] września 2017 r. na dziecko M. B..

W uzasadnieniu podniesionego zarzutu skarżąca podniosła, iż wbrew stanowisku organu II instancji, w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane są stanowiska zgoła odmienne od przytoczonych w uzasadnieniu decyzji, bowiem zgodnie ze stanowiskami prezentowanymi w doktrynie i orzecznictwie, dieta wypłacana kierowcy za podróż służbową poza granice kraju, nie jest dochodem (...), albowiem stanowi ona rekompensatę dla pracownika w związku z poniesionymi, zwiększonymi wydatkami w podróży zagranicznej związanymi z wyżywieniem, noclegami etc. (art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców) - tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2.07.2015 r., sygn. akt II SA/Sz 19/15.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innego powodu niż wskazuje skarżąca.

W świetle art. 11 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w skrócie "u.p.p.w.d."), właściwym do wydania decyzji w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego jest wojewoda, gdyż pełni on funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej.

Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1- 8 u.p.p.w.d.:

- w przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie,

- w przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej lub pobytu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

- w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 11,

- w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- w przypadku, o którym mowa w ust. 6, wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- w przypadku gdy wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego (w przypadku, o którym mowa w ust. 1 art. 16 u.p.p.w.d.) lub informuje o tym fakcie organ właściwy – (w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d.).

Stosownie do art. 2 pkt 15 u.p.p.w.d., przez przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy rozumieć rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str.1 , z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1 z późn. zm.). Przepisy te mają na celu wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw. Kolizja taka może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy dochodzi do przyznania świadczeń w ramach różnych systemów zabezpieczenia społecznego. Obowiązek ustalenia, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obejmuje zatem sprawdzenie, czy przebywający poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest uprawniony do pobierania świadczenia. Do momentu powstania uprawnienia do świadczenia na terenie innego państwa członkowskiego zastosowanie ma bowiem wyłącznie ustawodawstwo polskie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 390/18 opubl. w CBOSA ).

Zgodnie z art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Z istoty bowiem koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wynika, że ma ono na celu poddanie osób przemieszczających się we Wspólnocie systemom zabezpieczenia społecznego tylko jednego Państwa Członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu mających tu zastosowanie przepisów ustawodawstw krajowych oraz komplikacji, które mogłyby z tego wynikać – motyw 16 wstępu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004.

W wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r. (sygn. I OSK 972/16 opubl. w CBOSA ) dotyczącym interpretacji art. 23a u.ś.r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że samo ustalenie, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie jest równoznaczne z tym, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. Użyte w art. 23a ust. 5 i 6 ustawy pojęcie "podleganie ustawodawstwu innego państwa" należy rozumieć w taki sposób, że marszałek województwa (obecnie wojewoda) w celu ustalenia faktu i okresu podlegania temu ustawodawstwu przez osobę uprawnioną lub członka jej rodziny, musi zbadać sam te okoliczności. W szczególności zaś powinien wyjaśnić, z jakich świadczeń dana osoba może skorzystać lub korzysta w państwie obcym. W praktyce zatem organ powinien wskazać przepis uprawniający obywatela polskiego pracującego na terenie państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, do pobierania świadczenia wychowawczego w tym państwie, albo akt (rozstrzygnięcie, czynność) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie rodzinne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu (wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 556/10, dostępny w CBOSA).

W konsekwencji, marszałek województwa (obecnie wojewoda) nie może ustalić faktu podlegania obcemu ustawodawstwu jedynie na podstawie informacji o podjęciu zatrudnienia, ani nawet ubieganiu się o świadczenia rodzinne przez wnioskodawcę, czy członka rodziny wnioskodawcy w innym państwie. Takie okoliczności pozwalają marszałkowi województwa (wojewodzie) jedynie na ustalenie, że w danej sytuacji mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W dalszej kolejności organ ten przystępuje do zbadania, które unijne przepisy dotyczące ustawodawstwa mają zastosowanie, zgodnie z ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 11–16 rozporządzenia nr 883/2004 i szczególnymi normami dotyczącymi świadczeń rodzinnych, między innymi na podstawie art. 67 - 69 tego rozporządzenia.

Kluczowe zatem do ustalenia organu właściwego do rozpoznania sprawy, było nie tylko stwierdzenie faktu wyjazdów ojca dzieci do innego państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów, ale również ustalenie, czy podlegał on ustawodawstwu państwa, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d. w zakresie wnioskowanych świadczeń w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z powołanego przepisu wynika bowiem, że w przypadku gdy jeden z członków rodziny (np. ojciec dziecka) przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 7 wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba "podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1", w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. To wojewoda staje się wówczas organem uprawnionym do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Właściwość wojewody wynika zatem nie tyle z ustalenia właściwego ustawodawstwa przy zastosowaniu w/w przepisów unijnych, lecz z ustalenia, że w państwie pobytu członka rodziny zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a "zastosowanie" przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego powstaje w związku z równoległym nabyciem uprawnień w innym państwie członkowskim przez osobę uprawnioną.

Organ stwierdził, że mąż skarżącej był pracownikiem wykonującym pracę najemną poza granicami Polski i w związku z tym wydany został druk A1 - zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczące zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej, wystawiony na podstawie art. 11-16 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Ww. zaświadczenie upoważnia, oprócz korzystania z opieki medycznej, również do ubiegania się o prawo do świadczeń rodzinnych na terenie państw członkowskich, zaś powyższe wskazuje na występowanie w omawianej sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zaświadczenie A1 wskazuje, któremu ustawodawstwu dotyczącemu zabezpieczenia społecznego podlega dana osoba (korzystanie ze świadczeń zdrowotnych w państwie wykonywania pracy odbywa się na koszt państwa, które wydało zaświadczenie A1). Jednocześnie dokument A1 poświadcza, że osoba ta nie jest zobowiązana do opłacania składek w innym państwie członkowskim, zaświadczenie A1 jest podstawą do wydania EKUZ. Nawet w sytuacji kiedy pracownik jest oddelegowany do pracy za granicę na krótki okres (poniżej 2 lat) i jednocześnie jest objęty zabezpieczeniem społecznym swojego kraju pochodzenia, to kraj pochodzenia będzie odpowiedzialny za wypłacenie świadczeń rodzinnych. Jeżeli członkowie rodziny nie mieszkają w kraju, w którym dana osoba jest ubezpieczona, mogą przysługiwać jej świadczenia rodzinne z różnych krajów.

W rozpoznawanej sprawie samo ustalenie, że wydano zaświadczenie A1 nie jest wystarczające do uznania, że mąż skarżącej nabył uprawnienie. Niewątpliwie zaś wskazuje ono na występowanie w omawianej sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W dalszej części organ powinien jednak ustalić, czy mąż wnioskodawczyni miał uprawnienia do świadczenia w innym państwie ("podlegał ustawodawstwu").

Dla należytego rozpoznania sprawy należało więc dokładnie prześledzić treść i sposób wykonania umowy łączącej męża skarżącej z pracodawcą i warunki oraz czas wykonywania umowy w kraju i poza granicami.

Zgodnie z art. 12 Rozporządzenia nr 883/2004 osoba, która wykonuje działalność jako pracownik najemny w państwie członkowskim w imieniu pracodawcy, który normalnie prowadzi tam swą działalność, a która jest delegowana przez tego pracodawcę do innego państwa członkowskiego do wykonywania pracy w imieniu tego pracodawcy, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego, pod warunkiem że przewidywany czas takiej pracy nie przekracza 24 miesięcy i że osoba ta nie jest wysłana, by zastąpić inną delegowaną osobę.

Ustalenia te powinny opierać się na współpracy krajowych instytucji państw członkowskich i polegać na wymianie danych niezbędnych do ustalenia praw i obowiązków ubezpieczonych oraz świadczeniobiorców i w tym zakresie Wojewoda wymienia dane w zakresie świadczenia wychowawczego w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących Zabezpieczenia Społecznego, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, za pośrednictwem punktu kontaktowego, o którym mowa w art. 22 ust.2. Jak już wcześniej wskazano do momentu powstania uprawnienia do świadczenia na terenie innego państwa członkowskiego zastosowanie ma bowiem wyłącznie ustawodawstwo polskie (por. wyroki NSA z 21 lipca 2010 r. I OSK 556/10, z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 243/16 i I OSK 245/16 opubl. w CBOSA).

Kwestię kumulacji świadczeń reguluje też art. 68 Rozporządzenia nr 883/2004, który w ust. 2 stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mającym pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Norma ta z kolei przewiduje pierwszeństwo prawa udzielanego z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przy czym osoby wykonujące w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlegają ustawodawstwu tego Państwa Członkowskiego (art. 11 ust. 3 lit. a ww. rozporządzenia) z wyjątkami, które mają zastosowanie w myśl art. 12 i 13 w/w Rozporządzenia nr 883/2004.

Na marginesie warto też wyjaśnić, że świadczenie wychowawcze w ramach przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy traktować jako świadczenie rodzinne, ponieważ - stosownie do ww. Rozporządzenia nr 883/2004 - określenie świadczenie rodzinne oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych. Definicja ta jest bardzo szeroka i swoim zakresem obejmuje nie tylko świadczenia, które zostały umiejscowione w polskim prawie w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ale również inne świadczenia, które mają odpowiadać wydatkom rodziny.

W realiach rozpoznawanej sprawy organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na córkę z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, a właściwość wojewody została uzasadniona zatrudnieniem męża skarżącej w charakterze kierowcy międzynarodowego na terenie krajów objętych koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Przenosząc przedstawione powyżej rozważania natury ogólnej na grunt kontrolowanej sprawy, uznać należy, że rozstrzygnięcia organów obu instancji są co najmniej przedwczesne. Organy, stosownie do wymogów wynikających z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., nie wyjaśniły w sposób wystarczający kluczowej kwestii związanej z podstawą do zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a tym samym podstaw właściwości organu I instancji do rozpoznania sprawy. Organy nie wyjaśniły mianowicie charakteru aktywności zawodowej męża skarżącej podczas jego pobytu poza granicami kraju. Nie było, w ocenie Sądu, wystarczające stwierdzenie faktu wyjazdów ojca dziecka do innego państwa w związku z wykonywaniem pracy kierowcy w transporcie międzynarodowym.

Wobec charakteru popełnionych naruszeń w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślić również należy, że ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko postępowanie przeprowadzone w opisany wyżej sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.). W myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., doniosłą rolę pełni z kolei uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że rozważono wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy.

Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy administracji nie sprostały powyższym obowiązkom, naruszając omówione przepisy, przede wszystkim w zakresie prawidłowości ustalenia, czy w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W ocenie Sądu, ustalenie prawidłowego charakteru aktywności zawodowej męża skarżącej ma niewątpliwie bardzo istotne znaczenie, ponieważ wiąże się z oceną, że w okresie objętym decyzjami członek rodziny osoby uprawnionej w Polsce nabył równolegle uprawnienia w innym Państwie członkowskim, czyli że doszło do zbiegu uprawnień.

W tym stanie rzeczy, Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z zm., w skrócie "p.p.s.a.") - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Dopiero prawidłowe ustalenie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 16 ust. 4 p.p.w.d. pozwoli wojewodzie na podstawie art. 16 ust. 7 p.p.w.d. wydać decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 tej ustawy.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.