Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 329/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 21, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz [...] i Miasta K. decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 20 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 17, art. 17b, art. 18, art. 19, art. 23, art 23 lit. a, art. 24, art. 25, art. 26, art. 30 oraz art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r."), odmówił przyznania E. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką S. S..

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że S. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] Ustalony stopień niepełnosprawności oznaczono na dzień [...] marca 2016 r., tj. kiedy S. S. miała 68 lat, a zgodnie z art. 17 ust. 1b pkt 1 pkt 2 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W odwołaniu z dnia [...] lutego 2021 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Małgorzata Goińska wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, że organ I instancji nie uwzględnił okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części art. 17 ust 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności zgodził się z zarzutem odwołania, że brak jest podstaw prawnych dla dokonywania przez organ wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzącej do sytuacji, w której pomimo uznania niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy przepis ten nadal, w niezmienionym kształcie, stanowi materialnoprawną podstawę wydawanych rozstrzygnięć.

Tym niemniej organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Opieka ta musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, zarówno w wymiarze rezygnacji z zatrudnienia jak i jego nie podejmowania. Co jasne zatem, związek między rezygnacją z zatrudnienia (lub jego nie podejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Taki związek przyczynowo - skutkowy nie istnieje w sytuacji, gdy sprawowana opieka nie nosi cechy opieki stałej, lub długotrwałej. Choć ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, to z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym - a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

W kontekście powyższego organ odwoławczy wskazał, że w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przez pracownika socjalnego w dniu [...] stycznia 2021 r. ustalono, że S. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje 1 pokój z kuchnia i łazienką w domu jednorodzinnym, którego właścicielem jest syn A. S.. Pomieszczenia są ogrzewane za pomocą pieca centralnego na węgiel oraz są wyposażone w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. Strona nie pracuje zawodowo. Jest osobą w wieku poprodukcyjnym. Otrzymuje emeryturę rolniczą KRUS, która wraz ze świadczeniem uzupełniającym do emerytury jest jej jedynym źródłem utrzymania. S. S. choruje przewlekle i wymaga stałej kontroli lekarskiej oraz systematycznego przyjmowania lekarstw. Ma coraz większe problemy z poruszaniem się samodzielnie. Przy przemieszczaniu się poza swoim rejonem zamieszkania wymaga pomocy (asekuracji) od osoby drugiej. Ponadto S. S. ma kłopoty związane ze słuchem. Ma stwierdzony niedosłuch lewego i prawego ucha. Aby słyszeć jest zmuszona nosić aparat słuchowy. S. S. wymaga pomocy osoby drugiej w codziennych czynnościach domowych. Niezbędną opiekę w tym zakresie zapewnia jej córka E. . Zapewnia ona swojej matce codzienną 6-cio godzinna opiekę/pomoc. Pomaga jej w takich czynnościach jak: sprzątanie mieszkania, przygotowywanie zimnych i ciepłych posiłków, praniu, prasowaniu, robieniu zakupów, czy też pomoc w załatwianiu wizyt lekarskich i spraw urzędowych i dotarciu do tych placówek. Ponadto w dniu 11 stycznia S. S. oświadczyła, że potwierdza, że E. G. sprawuje nad nią 6-cio godzinną opiekę. Pomaga w takich czynnościach jak: sprzątanie mieszkania, przygotowywanie zimnych i ciepłych posiłków, pranie, prasowanie, robienie zakupów oraz pomoc w załatwianiu wizyt lekarskich, urzędowych i dotarcie do nich.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie związek między rezygnacją przez odwołującą z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką nad matką S. S. nie jest bezpośredni i ścisły. W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, aby 6-cio godzinna pomoc córki, choćby codzienna, była wystarczająca w przypadku osoby wymagającej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy osoby drugiej, tym bardziej, że S. S. ma kłopoty z poruszaniem się, a jako rodzaj schorzenia wskazano w wywiadzie środowiskowym zaburzenia neurologiczne- równowaga, co może oznaczać, że również inne osoby sprawują nad nią opiekę. Jednocześnie, zdaniem zespołu orzekającego Kolegium, 6-cio godzinna codzienna opieka nie oznacza konieczności rezygnacji z wykonywania każdej pracy zawodowej, chociaż może ją utrudniać.

W skardze z dnia [...] marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z art 3 pkt 21 lit a u.ś.r., do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z powyższych przepisów wynika zatem, że osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej lecz niekoniecznie całodobowej. Warunek całodobowej opieki jest bowiem związany w sposób konieczny z osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, a wiec z takimi osobami, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Jak ustalił organ pierwszej instancji, czego organ odwoławczy nie kwestionuje, opiekę nad S. S. wypełnia skarżąca, a w opiece nad osobą niepełnosprawną nie pomaga w żaden sposób reszta dzieci. Zakres opieki wymieniony w uzasadnieniu decyzji w ocenie skarżącej i zgodnie ze stanem faktycznym niniejszej sprawy jest stały, długotrwały. Nieprawdą jest, jak twierdzi organ, że osoba wymagająca opieki przez część doby jest jej pozbawiona. Skarżąca mimo faktycznego nie zamieszkiwania z matką (co nie jest warunkiem koniecznym) w sytuacjach gdy jest poza domem matki - jest z nią w ciągłym kontakcie i w całodobowej gotowości świadczenia opieki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Do pisma procesowego z dnia [...] września 2021 r. skarżąca przedłożyła dokumentację medyczną S. S., wnioskując o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów, na okoliczność pogarszającego się stanu zdrowia osoby wymagającej opieki, między innymi problemów z samodzielnym poruszaniem się, determinującego konieczność sprawowania stałej opieki nad matką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna,

Kontroli Sądu poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] i Miasta K. z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], o odmowie przyznania E. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką S. S..

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (pkt 1), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2), osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (pkt 3), a także innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że S. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, natomiast E. G., jako jej córka, należy do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji. Spór sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy w rozpoznawanej sprawie ziściła się przesłanka nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad osobą niepełnosprawną.

Zdaniem Sądu rację w sporze należało przyznać organowi odwoławczemu.

W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że choć ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, to z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się także, że choć przy ocenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną niedopuszczalne jest wywodzenie braku związku przyczynowo - skutkowego z faktu, że osoba o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności (lub orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji), nie wymaga opieki ze względu na stopień swojej samodzielności (gdyż organ powinien przyjmować orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jako prejudykaty i ustalać stan faktyczny zgodnie z ich treścią), to dopuszczalne jest wywodzenie braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą. Zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby takiej osoby w zakresie opieki, może wskazywać na to, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie przez wnioskodawcę pozostają ze sobą w związku. Przykładowo ocenia się, czy wnioskujący wykonuje czynności pielęgnacyjne, ściśle związane z osobą chorego, wymagające ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, np. leczenie odleżyn, ran, pielęgnacja przetok, dbanie o higienę stomii, karmienie przez sondę, używanie przez chorego cewnika, używanie pampersów, czy też pieluchomajtek. Pomoc sprowadzająca się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, nie stanowi o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 266/19). Organ musi ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Takich ustaleń nie można utożsamiać z oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Poza sporem bowiem pozostaje, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r., nie podlega badaniu, w toku innego postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 435/21). Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że sam fakt sprawowania opieki przez osobę niepodejmującą zatrudnienia nad niepełnosprawnym członkiem rodziny o wymaganym stopniu niepełnosprawności, o ile nie przeprowadzi się przeciwdowodu przeciw treści tego orzeczenia, jest decydujący dla ustalenia prawa do omawianego świadczenia i nie ma tu żadnego znaczenia rzeczywisty charakter oraz wymiar tej opieki. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 952/21).

Z powyższego wynika, że w każdej sprawie dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy w sposób zindywidualizowany rozważyć, jakiej opieki i w jakim rozmiarze – ze względu na rodzaj niepełnosprawności i choroby potrzebuje osoba niepełnosprawna, a także w jakim stopniu zaabsorbowanie opiekuna sprawowaniem tej opieki uniemożliwia podjęcie przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że S. S. cierpi na zwyrodnienie kręgosłupa i biodra, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia neurologiczne – równowagi oraz niedosłuch obustronny. W wyniku zwyrodnienia biodra ma kłopoty z poruszaniem się. Przy przebywaniu poza swoim miejscem zamieszkania strona wymaga pomocy osoby drugiej przy dłuższym przemieszczaniu się. W części VII kwestionariusza pracownik socjalny wskazał, że S. S. wymaga stałej kontroli lekarskiej oraz systematycznego przyjmowania lekarstw. Ma coraz większe problemy z poruszaniem się samodzielnie. Przy przemieszczaniu się poza swoim rejonem zamieszkania wymaga pomocy (asekuracji) osoby drugiej. S. S. wymaga pomocy osoby drugiej w codziennych czynnościach domowych. Niezbędną opiekę w tym zakresie zapewnia jej córka E. . Zapewnia ona swojej matce codziennie 6-godzinną opiekę/pomoc. Pomaga jej w takich czynnościach jak sprzątanie mieszkania, przygotowywanie zimnych i ciepłych posiłków, praniu, prasowaniu, robieniu zakupów, czy też w załatwianiu wizyt lekarskich i spraw urzędowych i dotarciu do tych placówek. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie S. S., że jej córka sprawuje na nią 6-godzinną opiekę. Pomaga jej w takich czynnościach jak sprzątanie mieszkania, przygotowywanie zimnych i ciepłych posiłków, pranie, prasowanie, robienie zakupów oraz pomoc w załatwieniu wizyt lekarskich i urzędowych oraz dotarcie do nich.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym organ odwoławczy słusznie stwierdził, że z poczynionych ustaleń nie wynika, aby rozmiar i zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką wymuszał powstrzymywanie się przez skarżącą od podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy). Choć zgodzić się należy ze skarżącą, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie jest uzależnione od wspólnego zamieszkiwania z osobą niepełnosprawną, to zauważyć należy, że matka skarżącej nie jest osobą obłożnie chorą (o czym świadczy także fakt, że opieka przez córkę jest sprawowana nie przez całą dobę, a 6 godzin dziennie, wobec czego przez pozostałą część doby S. S. radzi sobie samodzielnie) i stale leżącą – choć ma problemy z poruszaniem się (zwyrodnienie kręgosłupa i biodra), to w obrębie własnego domu porusza się samodzielnie, a poza miejscem swojego zamieszkania wymaga pomocy osoby drugiej przy dłuższym przemieszczaniu się. Sama więc przemieszcza się po mieszkaniu, i jest w stanie poruszać się o własnych siłach przy asyście osoby drugiej poza domem. Ze wskazanych przez skarżącą i jej matkę czynności opiekuńczych nie wynika także, aby S. S. była niesprawna ruchowo w górnej części ciała, może więc samodzielnie siedzieć, nie wymaga karmienia, pojenia, jest świadoma, samodzielnie spożywa przygotowane posiłki i leki. Jest także samodzielna w zakresie załatwiania potrzeb fizjologicznych (nie używa pampersów, nie korzysta z cewnika urologicznego i nie ma wyłonionej stomii). Z twierdzeń skarżącej nie wynika, aby wykonywała w stosunku do matki czynności pielęgnacyjne, wymagające ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, np. leczenie odleżyn, ran, pielęgnacja przetok, dbanie o higienę stomii, karmienie przez sondę, zmiana pampersów lub pieluchomajtek. Udzielona pomoc sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, a także jakie są wykonywane przez pracujące dzieci, które choć nie mieszkają z rodzicami, pomagają im w sprawach życia codziennego z powodu starczego wieku i związanych z wiekiem chorób. Nie są to czynności wymagające pełnej dyspozycyjności skarżącej, gdyż stanowią zasadniczo czynności związane z codziennym prowadzeniem każdego gospodarstwa domowego (także gospodarstwa domowego skarżącej i jej męża) i mogą być wykonane wraz z czynnościami wykonywanymi w gospodarstwie domowym skarżącej, lub z pewnym wyprzedzeniem czasowym, lub wyłącznie raz w tygodniu (np. zrobienie zakupów w weekend na cały tydzień dla swojej rodziny i matki, pranie, prasowanie, których nie trzeba wykonywać codziennie, gotowanie posiłków na dwa, trzy dni dla wszystkich członków rodziny; sprzątanie raz w tygodniu lub w zależności od potrzeb – S. S. samodzielnie zajmuje wyłącznie pokój z kuchnią i łazienką, brak okoliczności uzasadniających codzienne sprzątanie podłóg, łazienki itp.; wizyty lekarskie i urzędowe także nie odbywają się codziennie i mogą być planowane), co w konsekwencji stanowi o braku możliwości powiązania braku aktywności zawodowej skarżącej z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Choć więc Sąd nie neguje faktu sprawowania przez skarżącą opieki nad matką i ocenia postawę skarżącej jako godną pochwały, to należało uznać, że organ odwoławczy zasadnie ocenił, że czynności wykonywane przez skarżącą nie świadczą o stałym i tak dużym zaangażowaniu skarżącej, że nie może ona podjąć zatrudnienia, a przede wszystkim mogą być zorganizowane w sposób umożliwiający podjęcie jej zatrudnienia, choćby w niepełnym zakresie czasu pracy.

Reasumując, omawiane świadczenie nie jest przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu jest ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, czyli ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Takich ustaleń faktycznych nie można jednak, wbrew stanowisku skarżącej, utożsamiać z oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Podkreślić należy, że nie zawsze i nie w sposób automatyczny każda osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, także ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, będzie wymagać tej opieki w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia choćby w ograniczonym wymiarze czasu pracy. Każdą taką sytuację należy bowiem analizować z uwzględnieniem konkretnych okoliczności faktycznych, co w niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo uczynił. Na tę ocenę nie mogły mieć przy tym wpływu dokumenty dostarczone przez pełnomocnika skarżącej na etapie postępowania sądowego. Sąd kontroluje bowiem prawidłowość zaskarżonej w sprawie decyzji, natomiast informacja o stanie zdrowia pacjenta, choć nie została opatrzona datą, powstała już po wydaniu zaskarżonej decyzji, albowiem data rozpoczęcia rehabilitacji została oznaczona jako [...] marca 2021 r. Na marginesie jedynie dodać można, że już w wywiadzie środowiskowym wskazano, że S. S. ma problemy z poruszaniem się i cierpi na zaburzenia równowagi. Tym niemniej, z ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez Sąd stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że sprawowana prze skarżącą opieka nad matką, z uwagi na rodzaj i czasokres czynności wspomagających matkę w jego codziennym funkcjonowaniu nie spełnia wymogów opieki o jakiej mowa w powołanym na wstępie przepisie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), oddalił skargę.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.