Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1885/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 i  art. 59
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1885/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Patryk Jawor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r., sprawy ze skargi Towarzystwa "P" Sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 września 2011r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100 )


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Towarzystwa P. sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych o Nr[...], [...], [...], [...], [...], [...],[...].

W dniu 20.06.2011r. P. sp. z o.o. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej pismo zatytułowane " zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej " Strona podniosła zarzut naruszenia art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Pismem z dnia 20.07.2011 r. wyjaśniając swoje intencję Strona sprecyzowała , iż pismo z dnia 20.06.2011 r. zawiera zarzuty egzekucyjne oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - powoływana dalej jako u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej przekazał ww. pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego celem załatwienia zgodnie z właściwością .

Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrując sprawę wydał dwa postanowienia .

Postanowienie z dnia z dnia 18.08.2011 r. nr [...]umorzył postępowanie w sprawie wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne jako bezprzedmiotowe z uwagi na przekroczenie terminu do wniesienia zarzutów .

Natomiast postanowieniem z dnia 18.08.2011 r. nr [...]odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Towarzystwa Finansowego P. Sp. z o.o. prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o Nr[...],[...] , [...], [...], [...], [...],[...] ustosunkowując się merytorycznie do podniesionych przez stronę zarzutów

Na powyższe postanowienia strona złożyła zażalenia .

Postanowieniem z dnia 15 września 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...]w sprawie umorzenia postępowania w sprawie wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne .

W uzasadnieniu postanowienia zwrócono uwagę na fakt , iż intencją strony było rozpatrzenie zarzutów z art. 33 ust 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast uchybienie terminu określonego w art. 27 § 1 pkt. 9 spowodowało bezskuteczność czynności polegającej na złożeniu zarzutów , a tym samym nastąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania w tym zakresie .

Postanowieniem z dnia 30 września 2011 r. nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie nr [...] w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. Podstawą rozstrzygnięcia była okoliczność , iż rozpatrywanie zarzutów, dla których przewidziano tryb w art. 33 u.p.e.a. w trybie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego - art. 59 u.p.e.a., prowadziłoby do dublowania postępowań i naruszałoby powagę rzeczy osądzonej. Strona bowiem złożyła ten zarzut w trybie właściwego artykułu (art. 33 u.p.e.a.) , jednakże nie mógł on być merytorycznie rozpatrzony z uwagi na fakt, iż pełnomocnik strony złożył ten zarzut z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W sprawie zarzutów wydane zostało przez organu I instancji postanowienie nr [...]z dnia 18.08.2011r (umarzające postępowanie jako bezprzedmiotowe) i utrzymujące je w mocy postanowienie organu II instancji nr [...]z 15.09.2011r.

Umarzając postępowanie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie powinien rozpatrywać wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, gdyż kwestia umorzenia postępowania była podnoszona stronę w zgłoszonych zarzutach.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił błędne przyjęcie , iż w niniejszej sprawie mogło dojść do dublowania postępowań i naruszenia powagi rzeczy osądzonej a także przyjęcie , iż niedopuszczalne jest jednoczesne rozpoznanie zarzutu w trybie art. 33 u.p.e.a i wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a. W związku z tymi zarzutami wniesiono o uchylenie rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono , iż złożony przez stronę w trybie art. 59 u.p.e.a. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w ogóle nie został rozpoznany przez organ odwoławczy .

Zdaniem skarżącego skoro zarzuty złożone w trybie art. 33 u.p.e.a. nie mogły być i nie zostały rozpoznane, to należało rozpatrzyć merytorycznie wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony w trybie art. 59 u.p.e.a. Nie prowadzi to do dublowania postępowań, bo zarzuty złożone w trybie art. 33 u.p.e.a. nie były merytorycznie rozpoznawane. Nie ma też zagrożenia "naruszenia powagi rzeczy osądzonej". Zresztą, zdaniem strony, dopuszczalne jest merytoryczne rozpoznawanie jednocześnie zarzutów złożonych w trybie art. 33 u.p.e.a. oraz wniosku złożonego w trybie art. 59 u.p.e.a., jeżeli są one oparte na analogicznej argumentacji. Jakkolwiek bowiem zasadność jednoczesnego wprowadzenia powyższych regulacji budzi w doktrynie wątpliwości, to jednak zauważyć należy , że cechują się one różnicami, np. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego można składać na każdym etapie postępowania w przeciwieństwie do zarzutów, przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest uzyskiwanie stanowiska wierzyciela w przeciwieństwie do zarzutów itp. Nie można zatem twierdzić, że istnieje tu zagrożenie dublowania postępowań, skoro postępowania te różnią się od siebie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postępowaniu .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są określone w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten przyjmuje ogólną zasadę, że zarzuty można wnieść tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w tym artykule. Zgodnie z pkt 1 art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu może być między innymi wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo - co zarzuca skarżący- nieistnienie obowiązku.

Zgodnie z treścią art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są bowiem środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Obowiązuje siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego.

Podobne przesłanki umorzenia przewiduje art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., który stanowi , że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek wierzyciela, z urzędu, a także na skutek inicjatywy zobowiązanego. W tym ostatnim przypadku zobowiązany poprzez wniesienie zarzutów (art. 33 u.p.e.a.), złożenie powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 2 § 3 u.p.e.a.) oraz skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) może wskazać na istnienie podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazanych. Zaznaczyć należy, że organ egzekucyjny jest zobligowany do umorzenia postępowania także wówczas, gdy zarzuty zostały wniesione już po upływie terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, który wynosi 7 dni, oraz po upływie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, określonego w art. 54 § 4 u.p.e.a., który zasadniczo wynosi 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Komentowany przepis nie ustanawia bowiem terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. W tych przypadkach organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne z urzędu, o ile stwierdzi wystąpienie przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Podsumowując, można zatem wskazać, iż organ egzekucyjny umarza postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie . Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.(Komentarz do art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Cezary Kulesza LEX 2010)

W niniejszej sprawie skarżący złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne, jednocześnie w sposób wyraźny i jednoznaczny na zapytanie organu sprecyzował , iż jest to jednocześnie wniosek o umorzenie postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a. Organ egzekucyjny pierwszej instancji prawidłowo zatem potraktował pismo z dnia z dnia 20.06.2011 r. jako dwa wnioski ; zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a. i odrębnie je rozpatrzył. Zwrócić bowiem należy uwagę , iż zgodnie z art. 59 § 4 u.p.e.a. uprawnienie zainicjowania postępowania w sprawie umorzenia postępowania przysługuje również zobowiązanemu jeżeli występują przesłanki z art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Z kolei w myśl art. 61 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. żądanie strony powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego a jak już wyżej zaznaczono żądanie takie zobowiązany może więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego.

Jednocześnie zauważyć należy , iż w postanowieniu organu I instancji nr [...]z dnia 18.08.2011r (umarzające postępowanie jako bezprzedmiotowe) i utrzymującym je w mocy postanowienie organu II instancji nr [...]z 15.09.2011r. organy nie rozpatrywały merytorycznie przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego a jedynie stwierdziły , iż zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wniesiono po terminie . Zatem bezzasadne jest stwierdzenie organu , iż rozpoznanie wniosku o umorzenie postępowania w trybie art. 56 u.p.e.a prowadziłoby do dublowania postępowań i naruszałoby powagę rzeczy osądzonej . Oczywiście pozornie tok rozumowania organu odwoławczego wydaje się słuszny albowiem konsekwencją uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji za uzasadnione jest między innymi umorzenie postępowania egzekucyjnego . Prowadzi to do wniosku , iż w sytuacji wniesienia zarzutów po terminie nie ma podstaw prawnych do odrębnego wyrzekania w sprawie umorzenia tegoż postępowania albowiem to rozstrzygnięcie , jest ściśle związane z postępowaniem w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne . Nie dotyczy to jednak sytuacji gdy strona w sposób wyraźny formułuje wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 59 u.p.e.a , co powoduje , iż wniosek taki należy rozpoznać odrębnie, gdyż taki jest jego charakter. Strona bowiem nie złożyła bowiem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako konsekwencji rozparzenia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a lecz jako odrębny wniosek podlegający rozpatrzeniu w oparciu o ar 59 u.p.e.a co wyraźnie zaznaczyła .

Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie merytorycznie ustosunkować do zażalenia strony wniesionego na postanowienie organu pierwszej instancji .

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie Sąd zasądził zwrot wpisu od skarg, opłat od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika