Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1363/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na zajęcie gruntu oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P.S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 1981 r. nr [...] zezwalającej na ułożenie gazociągu wysokoprężnego na nieruchomości położonej w K. stanowiącej własność P.S.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że powołaną wyżej decyzją z dnia z dnia [...] lutego 1981 r. Prezydent Miasta K. zezwolił [...] Zakładowi Gazownictwa w Z. na ułożenie gazociągu wysokoprężnego na nieruchomości położonej w K. stanowiącej własność P.S. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia [...] czerwca 2002 r. P.S. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o zezwoleniu podnosząc, że nigdy nie wyraził zgody na ułożenie gazociągu na jego działce. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 1981r. wskazując w uzasadnieniu, że wydanie zezwolenia na wejście na teren działki było zgodne z zatwierdzonym planem realizacyjnym i nie wymagało zgody właściciela na realizację inwestycji. Błędne oznaczenie działki w tej decyzji nie może stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności.

W odwołaniu od decyzji Wojewody [...] P.S. podniósł, że uniemożliwiono mu wzięcie udziału w postępowaniu oraz że nie otrzymał odszkodowania za spowodowanie trwałego zniszczenia działki, ani też działki zamiennej. Ustalone odszkodowanie było tylko rekompensatą za rekultywację gruntu. Odwołujący się wskazał ponadto na nieprawidłowe oznaczenie działki.

Rozpoznając odwołanie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zważył, że zgodnie z przepisem art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach ciągów drenażowych, przewodów służących do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzeń technicznych łączności i sygnalizacji, a także innych podziemnych i nadziemnych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, mogło nastąpić za zezwoleniem właściwego terenowego organu administracji państwowej, zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową. Tryb przewidziany w art. 35 powołanej ustawy miał zastosowanie w sytuacji braku możliwości uzyskania zgody właściciela w trybie cywilnoprawnym. Jak wynika z treści zezwolenia, P.S. nie udzielił odpowiedzi na pismo inwestora w przedmiocie wyrażenia zgody na czasowe zajęcie nieruchomości. Skoro zaś odwołujący się powołuje się na brak zgody, to oznacza to, że zastosowanie trybu przewidzianego w ustawie nie naruszało prawa. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że zarzuty dotyczące odszkodowania oraz niedostarczenia nieruchomości zamiennej nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Ustalenie odszkodowania jest bowiem zagadnieniem odrębnym, nie będącym przedmiotem decyzji zezwalającej na wejście w teren. Okoliczności sprawy nie wskazują też, aby odwołujący się nie uczestniczył w postępowaniu, skoro twierdzi, że otrzymał rekompensatę za rekultywację gruntu. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zgodził się też z organem pierwszej instancji, że nieprawidłowe oznaczenie działki nie może być uznane za podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, skoro z okoliczności sprawy wynika, ze przedmiotem decyzji z dnia [...] lutego 1981 r. jest działka stanowiąca własność P.S., na której plan realizacyjny przewidywał budowę gazociągu i ten gazociąg został na jego działce zbudowany. Organ stwierdził także, iż nie jest kompetentny do oceny przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawania kwestionowanej decyzji.

Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast P.S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł, że Prezydent Miasta K. nie miał podstaw do wydania decyzji zezwalającej na ułożenie gazociągu, gdyż Zakłady Gazownictwa nie przedstawiły mu jako właścicielowi żadnych propozycji co losów działki, a zatem tryb cywilnoprawny nie występował. Skarżący wyjaśnił ponadto, że nie odpowiedział na pismo w sprawie wyrażenia zgody na przeprowadzenie gazociągu przez jego działkę, ponieważ nie wyrażał na to zgody. Ponadto pismo, na które skarżący nie udzielił odpowiedzi było datowane na dzień [...] października 1980 r., a plan realizacyjny został zatwierdzony decyzją nr [...] w dniu [...] listopada 1980 r. Z tego wynika, że pismo służyło tylko jako pretekst, skoro w ciągu kilku dni zatwierdzono plan realizacyjny. Jeśli chodzi natomiast o sprawę odszkodowania, to nie było żadnej decyzji o odszkodowaniu, była tylko decyzja zezwalająca na wejście na grunt. Dopiero po jej unieważnieniu skarżący będzie mógł wystąpić o rzeczywiste odszkodowanie lub zamianę działki. Poza tym skarżący powtórzył zgłaszany w postępowaniu administracyjnym zarzut, iż podstawą zezwolenia był przepis art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., który miał charakter totalitarny ze względu na to, że dopuszczał do pozbawienia właściciela możliwości decydowania o swojej własności i z tych względów nie może być traktowany jako prawo.

W odpowiedzi na skargę Prezes Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy decyzja pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa, w tym z treścią zastosowanego w niej przepisu i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyroki NSA: z dnia 9.03.2000 r. I SA/Ka 1582/98 niepublik., z dnia 11.08.2000 r. III SA 1935/99 niepublik., z dnia 26.09.2000 r. V SA 2998/99 niepublik.).

Ze zgromadzonych dokumentów, jak również z twierdzeń skarżącego zawartych w skardze wynika, że przy wydaniu decyzji zezwalającej na ułożenie gazociągu nie dopuszczono się rażącego naruszenia prawa.

Zważyć należy, iż przepis art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywał, że organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogły, za zezwoleniem naczelnika gminy, a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy) zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach – zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową – ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne i nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Z przedstawionego materiału dokumentacyjnego wynika, że [...] Zakłady Gazownictwa w Z. pismem z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...], powołując się na decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny budowy gazociągu w relacji [...], którego przebieg przewidziano m. in. przez prywatne grunty rolne położone w rejonie J., K. i P., zwróciły się z wnioskiem do Urzędu Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. o wydanie na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zezwolenia na ułożenie gazociągu na oznaczonych szczegółowo nieruchomościach.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lutego 1981 r. nr [...] udzielił inwestorowi – [...] Zakładom Gazownictwa w Z. zezwolenia na ułożenie gazociągu wysokoprężnego na nieruchomości stanowiącej własność P.S., oznaczonej w decyzji jako działka nr [...]. Od decyzji tej niw wniesiono odwołania.

W przedstawionym wyżej stanie faktycznym sprawy nie można dopatrzyć się rażącego naruszenia przez Prezydenta Miasta K. prawa obowiązującego w dniu wydania kwestionowanej decyzji. Zachowane zostały bowiem przesłanki wydania zezwolenia, a mianowicie inwestycja, dla realizacji której udzielono zezwolenia, miała charakter zadania użyteczności publicznej, co wypełniało zasadniczą przesłankę przewidzianą w art. 3 ust. 1 ustawy, istniała także decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny inwestycji. Ponadto, przed wystąpieniem o udzielenie zezwolenia, inwestor zwrócił się do właścicieli nieruchomości, przez które przebiegać miał gazociąg, o wyrażenie zgody na jego ułożenie za stosownym odszkodowaniem za straty w uprawach i plonach rolnych. Brak zgody na ułożenie gazociągu, wbrew przekonaniu skarżącego, nie oznacza rażącego naruszenia prawa, bowiem – jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji - tryb przewidziany w art. 35 powołanej ustawy miał zastosowanie w sytuacji braku możliwości uzyskania zgody właściciela.

W tej sytuacji zarówno Wojewoda [...] orzekający w pierwszej instancji jak i Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w zaskarżonej decyzji zgodnie z prawem uznali, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 1981 r. nie naruszyła prawa.

Na powyższą ocenę nie ma wpływu okoliczność popełnienia w tej decyzji omyłki polegającej na oznaczeniu działki nieistniejącym w ewidencji gruntów nr [...] zamiast nr [...] odpowiadającym działce stanowiącej własność skarżącego, przez którą w rzeczywistości przeprowadzono gazociąg.

W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej zezwolenia na ułożenie gazociągu nie może podlegać ocenie kwestia odszkodowania za straty wynikłe z wykonania tych robót. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. odszkodowanie za straty spowodowane budową przewodów do przesyłania płynów, gazu, elektryczności i podobnych urządzeń, jeżeli budowę zrealizowano na podstawie zezwolenia organu administracji, strony ustalały na podstawie wzajemnego porozumienia; dopiero w razie sporu wysokość odszkodowania ustalał na wniosek strony właściwy organ administracji państwowej. Jak wynika z treści pisma skarżącego (k. 40 akt sądowych) odszkodowanie zostało skarżącemu wypłacone przez inwestora na podstawie spisu szkód. Jeśli skarżący nie zgadzał się z jego wysokością, gdyż - jak twierdzi - nie uwzględniało ono rekompensaty za zniszczenie działki, która – jak utrzymuje skarżący - miała charakter budowlany, to mógł w trybie przewidzianym w art. 35 ustawy złożyć wniosek do Prezydenta Miasta K. o ustalenie odszkodowania. nie przedmiotem ustaleń między skarżącym a inwestorem.

Zaznaczyć ponadto należy, że organy administracji orzekające w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dokonują oceny kwestionowanej decyzji według prawa obowiązującego w dacie jej wydania i nie są upoważnione do oceny tego prawa pod względem słuszności przyjętych w nim rozwiązań. Wyjaśnić jednak przy tym trzeba, że uprawnienia właściciela zawsze doznawały i doznają prawnie dopuszczonych ograniczeń ze względu na cele publiczne, do których należy zapewnienie powszechnego korzystania z energii elektrycznej, wody, czy gazu.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.