Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2663/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Dnia 29 maja 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ sędzia NSA Małgorzata Miron Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 945/12 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 945/12 oddalił skargę A. T. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie wskazał, że:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowsko-ziemskiego w Krakowie decyzją z [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) nakazał T. Ł. i A. T. jako współwłaścicielom wykonanie rozbiórki altany - budynku gospodarczego o wymiarach 6,0 m x 7,2 m i wysokości 5,1 m, znajdującego się na terenie działki oznaczonej numerem [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w Z.

W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte po przeprowadzeniu rutynowych kontroli na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" na działce nr ewid. [...] w Zabierzowie. Na działce były kilkakrotnie przeprowadzane oględziny. Organ stwierdził, że wymiary altany w rzucie wykonane po obrysie fundamentu wynoszą 7,2 m x 6.0 m, wysokość - 5,1 m. Obiekt budowlany jest parterowy z poddaszem nieużytkowym, o konstrukcji murowanej. Dach altany jest dwuspadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty blacho-dachówką. Budynek z zewnątrz został otynkowany i ocieplony, wewnątrz pozostał w stanie surowym niewykończonym. Altana posiada wewnętrzną instalację elektryczną, natomiast nie posiada instalacji wodno-kanalizacyjnej i c.o.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie tj.: deklaracji kandydata na członka Polskiego Związku Działkowców z 26 maja 2003r., planu zagospodarowania dla działki oznaczonej numerem [...] wraz ze szkicem planowanej budowy altany przez T. Ł. z [...] września 2005r. oraz oświadczenia A. T. z 22 czerwca 2011 r., organ stwierdził, iż użytkownikami, jak i częściowo inwestorami przedmiotowej altany są T. Ł. i A. T. Nadto zgodnie z § 14 pkt 2 regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców "nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte ze środków finansowych użytkownika działki, stanowią jego własność".

Organ wskazał, że budowa altany - budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 43,2 m2 wymagała ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wyłączenie z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo budowlane nie ma zastosowania. Wszczęcie procedury legalizacyjnej obiektu usytuowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę jest możliwe w przypadku, gdy obiekt ten jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem i wyrysem z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Zabierzów z 17 czerwca 2011 r., działka nr [...] w Zabierzowie ujęta jest symbolem "ZD" - teren ogródków działkowych. W § 19. 1. planu ustalono, że teren ogródków działkowych ("ZD"), przeznacza się na cele indywidualnych upraw ogrodowych i rekreacji realizowanych na wydzielonych działkach wraz z obiektami jednokondygnacyjnymi których powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m 2 i urządzeniami właściwymi dla tej funkcji. Organ odwołał się do definicji kondygnacji zawartej w § 3 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12. 04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.). W świetle powyższego organ uznał, że altana jest obiektem jednokondygnacyjnym, ponieważ poddasze nie jest przeznaczone na pobyt ludzi, zatem nie może być uznane jako dodatkowa kondygnacja. Podkreślił jednak, że zgodnie z planem miejscowym na terenie działki nr ewid. [...\ w Zabierzowie nie jest możliwa zabudowa obiektów o powierzchni zabudowy większej niż 35 m2. Wobec powyższego wzniesienie przedmiotowej altany -budynku gospodarczego o powierzchni 43,2 m2 jest niezgodne z przepisami w zakresie uniemożliwiającym jej legalizację.

Od powyższej decyzji odwołała się A. T. Wskazała, że zakupiła przedmiotowa altanę 10 lat wcześniej, jedynie kończąc wraz z mężem jej budowę. Podkreśliła, że altana jest jednokondygnacyjna, gdyż poddasze nie jest użytkowe, powierzchnia zabudowy wynosi 41,3 m2.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ I instancji oraz rozważania prawne. Podał, że T. Ł. oraz A. T. zakupili przedmiotowy obiekt w trakcie jego budowy, a następnie w latach 2003 - 2004 dokończyli jego realizację. Altana ma wymiary wedle ustaleń organu I instancji 6,00 x 7,20 m i wysokość 5,10 m. Z oświadczeń obecnych właścicieli złożonych w toku prowadzonych przez organ I instancji czynności wyjaśniających wynika, że nie legitymują się oni stosowną decyzją o pozwoleniu na budowę.

Organ II instancji uznał, że będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zastosowanie w sprawie znajdował zatem art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego sprowadzają się w istocie do dokonania ustaleń przez organ nadzoru budowlanego w zakresie zgodności budowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz oceny zgodności obiektu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec niezgodności zrealizowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie było możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej. Zatem organ I instancji zobligowany był do zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazującego rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

A. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Skarżąca wskazała, że jedynym zarzutem skierowanym przeciwko inwestycji było przekroczenie szerokości altany, a taki stan rzeczy istniał w 2001 r. kiedy wraz z mężem przejęli działkę. Wniosła o legalizację obiektu i nałożenie ewentualnej kary za przekroczenie dozwolonej wielkości. Nadto podała, że na terenie ogródków działkowych jest więcej altan przekraczających dopuszczalne rozmiary i nikt nie ma z tego powodu postępowania, a postępowanie przeciwko nim zostało wszczęte na skutek anonimowego doniesienia.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za niezasadną wskazał, że zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami organów przedmiotowa altana – budynek gospodarczy jest obiektem jednokondygnacyjnym o wymiarach 6,0m x 7,2 m i wysokość 5,1 m, co jest zgodne z ustaleniami zawartymi w protokole oględzin przeprowadzonych na dz. nr [...] w dniu 21 czerwca 2011 r., przedłożonego do akt sprawy. Z dokonanych ustaleń wynika zatem, że przedmiotowy budynek ma powierzchnię zabudowy wynoszącą 43.2m². Sąd I instancji zaznaczył, że stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowane można rozpocząć wyłącznie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Ustalony w art. 29 Prawa budowlanego katalog wskazujący przypadki, w których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę nie wymienia takiego obiektu jaki został wzniesiony na działce nr [...] na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w Zabierzowie. Sąd I instancji podał, że zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowla altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m² w miastach i do 35 m² poza granicami miast oraz wys. do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Mając na uwadze, iż przedmiotowy obiekt budowlany ma pow. przekraczającą 35 m² i wysokość przekraczającą 5 m, w ocenie Sądu I instancji na jego budowę potrzebne było pozwolenie na budowę.

Sąd I instancji zaznaczył, że z akt administracyjnych badanej sprawy wynika, iż działka nr [...] w Zabierzowie, w obrębie której znajduje się działka nr [...] na której posadowiona jest przedmiotowa altana zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem i wyrysem z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Zabierzów z zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Zabierzów Nr XII/64/03 z 30 maja 2003 r. objęta jest symbolem "ZD" - teren ogródków działkowych. Zgodnie z § 19. 1. Planu miejscowego ustalono, że teren ogródków działkowych ("ZD"), przeznacza się na cele indywidualnych upraw ogrodowych i rekreacji realizowanych na wydzielonych działkach wraz z obiektami jednokondygnacyjnymi, których powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m 2 i urządzeniami właściwymi dla tej funkcji.

W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły więc, iż parametry przedmiotowej altany- budynku gospodarczego ze względu na ustalenia planu miejscowego obowiązującego dla terenu na którym przedmiotowy budynek został wzniesiony nie pozwalają na jego legalizację. Przedmiotowa altana ma bowiem parametry przekraczające dopuszczalne parametry ustalone w obowiązującym planie miejscowym. W takim stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazując rozbiórkę przedmiotowej altany - budynku gospodarczego. Zdaniem Sądu I instancji altana wzniesiona została bez uzyskania pozwolenia na budowę, pomimo tego, że nie podlegała ustawowemu zwolnieniu od tego obowiązku, a w świetle ustaleń obowiązującego planu miejscowego jej legalizacja nie jest dopuszczalna.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd I instancji zauważył, że przepisy prawa budowlanego dotyczące rozbiórki i legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych mają za zadanie ochronę ładu przestrzennego, a następnie ochronę bezpieczeństwa osób korzystających z danych obiektów oraz ochronę mienia. Analiza przepisów wskazuje, że ochrona, o której wyżej mowa skierowana jest na powyższe dobra w tej właśnie kolejności, przy czym, aby samowolnie wzniesiony obiekt mógł nadal funkcjonować winien jednocześnie spełniać określone wymogi dotyczące ładu przestrzennego oraz bezpieczeństwa. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych wymogów uniemożliwia jego legalizację (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9. 08. 2012, sygn. akt II Sa/Go 316/12, Lex 1224003). W tej sytuacji nie ma zatem znaczenia, w ocenie Sądu I instancji, że na terenie ogródków działkowych Rodzinnego Ogrodu Działkowego "Zamość" znajdują się także inne altany o wymiarach przekraczających dopuszczalne. Fakt, że prawo jest przekraczane przez innych nie rodzi bowiem żadnych uprawnień dla Skarżącej. Nie ma także znaczenia, iż "stan taki trwa od 2001 r. ponieważ upływ czasu nie sanuje samowoli budowlanej.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła skarżąca i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 p. p. s. a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) p. p. s. a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k. p. a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach i dowodach, które organ albo wadliwie ustalił, albo błędnie ocenił - co przejawiło się w przyjęciu, że wymiary spornej altany zostały ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, podczas, gdy oględziny obiektu były przeprowadzane kilkakrotnie, a skarżąca za każdym razem zwracała uwagę na rozbieżności we wskazanych wyżej wymiarach i kwestionowała sposób dokonywania pomiarów;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 p. p. s. a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) p. p. s. a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k. p. a. poprzez brak zweryfikowania wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy, a zwłaszcza charakteru terenu, na którym usytuowane są ogródki działkowe w Zabierzowie (w tym działka skarżącej - tereny podmokłe), co przekłada się na wymogi bezpieczeństwa dotyczące budynków i obiektów budowlanych, a tym samym na ocenę, czy zasadne i celowe jest wszczęcie procedury legalizacyjnej, czy też procedury w zakresie nakazu rozbiórki;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 2. Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2010, Nr 243, poz. 1623) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż sporna altana nie spełnia wymogów do legalizacji, a jedynie nadaje się do rozbiórki;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 4) lit. c) w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 22) Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2010, Nr 243, poz. 1623) poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w braku oceny spornej altany w kategoriach obiektu małej architektury.

Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu ewentualnie, na wypadek stwierdzenia, iż nie zachodzą naruszenia przepisów postępowania, a jedynie naruszenie prawa materialnego – wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie, na zasadzie art. 188 p. p. s. a.; oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały pokryte ani w całości ani w części, w szczególności kosztów

dojazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca za każdym razem kwestionowała zarówno sposób dokonywania pomiarów altany, jak podnosiła fakt występowania rozbieżności w pomiarach. W tych okolicznościach, organ powinien był odnieść się do zarzutów skarżącej i dokonać pomiarów właściwie. Oparcie kwestionowanej decyzji oraz zaskarżonego wyroku o dokumenty, których treść jest rozbieżna, a które to rozbieżności były kwestionowane i nie zostały usunięte ani wyjaśnione nie stanowi ani wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, ani też prawidłowej oceny dowodów. Innym uchybieniem - zarówno organu, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest brak wzięcia pod uwagę tak istotnej okoliczności w sprawie, jaką jest charakter terenu, na którym znajduje się działka skarżącej oraz, na którym jest posadowiona sporna altana. Teren ma charakter podmokły, co rzutuje na wymogi bezpieczeństwa dotyczące budowy, a tym samym na ocenę - czy w przypadku skarżącej zostały spełnione przesłanki legalizacji budowy, czy też konieczna była rozbiórka. Charakter terenu - który organ mógł ustalić dysponując dokumentem w postaci wypisu i wyrys u z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - jest w ocenie skarżącej okolicznością kluczową dla ustalenia, czy samowolnie wzniesiony obiekt może nadal funkcjonować; tej analizy nie sposób całościowo — a zatem prawidłowo dokonać bez oceny charakteru terenu. Wskazano ponadto, że w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż: "aby samowolnie wzniesiony obiekt mógł nadal funkcjonować winien jednocześnie spełniać; określone wymogi dotyczące (...) bezpieczeństwa." Nie sposób ocenić, czy samowolnie wzniesiony obiekt budowlany spełnia te wymogi bez odniesienia się do charakteru terenu, na którym jest posadowiony. Ponadto, organ w ogóle nie prowadził ustaleń na okoliczność, czy sporna altana może - a jeśli tak to w jaki sposób - zostać przywrócona do stanu zgodnego z prawem. Zakwalifikowanie spornej altany do rozbiórki było przedwczesne z jeszcze jednego względu. Zwrócono uwagę, iż ani organ ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie rozpatrzyły spornej altany w kategoriach obiektu małej architektury, w szczególności w kontekście twierdzeń skarżącej, iż w otoczeniu jej działki znajduje się co najmniej kilkanaście altan działkowych o znacznie większych rozmiarach niż jej. Zaznaczono, że przyjmuje się w orzecznictwie, iż: "ocena, że obiekt jest «niewielki» nie polega tylko na stwierdzeniu jego bezwzględnych wymiarów (wysokości, szerokości, długości), ale wymaga odniesienia wielkości obiektu do jego usytuowania w konkretnej przestrzeni. Nie bez znaczenia będzie porównanie wysokości otaczających budowli (...) Nieprecyzyjna definicja «obiektu małej architektury» powoduje, że należy ją interpretować indywidualnie do danego stanu faktycznego sprawy." (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 lipca 2006 r., II SA/Bk 213/2006, LexPolonica nr 2211721, wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 maja 2008 r., II SA/Łd 209/2008, LexPolonica nr 1963068).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 .p.p.s.a. Przesłanki nieważności w sprawie nie zaistniały, zatem Sąd rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionych przez stronę zarzutów.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów postępowania, sprowadzających się do naruszenia przez Sąd I instancji art. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 kpa należy uznać je za nieusprawiedliwione.

Sąd I instancji prawidłowo uznał bowiem, że wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy okoliczności faktyczne zostały przez organy wyjaśnione i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej wielkość spornego obiektu została w sposób jednoznaczny i praktycznie bezsporny ustalona podczas oględzin, dokonanych w dniu 21 czerwca 2011r. Obecna podczas dokonywania pomiarów inwestorka – A. T. nie zgłaszała żadnych uwag i sprzeciwów co do prawidłowość ich dokonania.

Pomiary dokonane w tym dniu wynikały z polecenia organu II instancji, który kontrolując decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2011r. dostrzegł rozbieżności w poprzednio ustalanych wielkościach budynku w odniesieniu do badań dokonywanych w różnym czasie.

Zważywszy na obecność inwestora przy dokonywaniu pomiarów w dniu 21 czerwca 2011r., brak podnoszonych przez niego zastrzeżeń należało późniejsze ich kwestionowanie przez skarżącą uznać za niczym nieuzasadnioną polemikę z wynikami legalnych działań organów administracji.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego wskazywały na dokonanie błędnej wykładni przepisów zawartych w art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2" – a także art. 3 pkt 4) lit. c) w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego.

W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należało, że ma rację sąd I instancji oraz kontrolowane przezeń organy, iż parametry spornego obiektu ze względu na postanowienia planu miejscowego nie pozwalają na jego legalizację. Rozstrzygające znaczenie w tej sprawie miało brzmienie § 19 ust. 1 planu i wynikający z niego zakaz lokalizacji obiektów na terenie oznaczonym symbolem ZD przekraczających powierzchnią zabudowy 35 m2. Skoro w świetle ustaleń obiekt takie wymiary przekraczał nie sposób było przyjąć, aby mógł pozostać na działce inwestora. W tej sytuacji koniecznym okazał się nakaz jego rozbiórki.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż wprawdzie co do zasady nie ma przeszkód, aby nakazać rozbiórkę części obiektu, może to mieć miejsce jedynie wówczas, gdy jest to część obiektu na tyle samodzielna, jak i niezależna od pozostałej części obiektu wybudowanego zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie wbrew skardze kasacyjnej, nie da się przeprowadzić częściowej rozbiórki.

W istocie bowiem nielegalnie (bez pozwolenia na budowę) wzniesiony został cały obiekt, stanowiący niepodzielną całość, przekraczający w odniesieniu do powierzchni zabudowy dopuszczoną postanowieniami planu miejscowego wielkość( por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2006r, wydany w sprawie o sygn. akt II OSK 958/05 oraz wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2005r. wydany w sprawie o sygn. akt II OSK 788/05).

Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie wzniesiony obiekt nie miał charakteru obiektu małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt.4 prawa budowlanego. W pierwszej kolejności zwrócić należało uwagę na definicję legalną wyrażoną w powołanej normie, w myśl której przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, w szczególności a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.

Definicja ta zawiera określenie jednej wspólnej cechy tej kategorii obiektów budowlanych - odnosi się do ich gabarytów, używając nieostrego terminu "niewielkie obiekty". Pomocna w tym przypadku jest druga część definicji zawierająca przykładowe (katalog otwarty) wyliczenie obiektów budowlanych, które są obiektami małej architektury. Ustawa podaje przykłady trzech kategorii takich obiektów, podzielonych według kryterium funkcji, jaką mają pełnić. Pierwszą kategorią są obiekty kultu religijnego, takie jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury. Drugą - obiekty architektury ogrodowej, przykładowo posągi czy wodotryski. Trzecią kategorię stanowią obiekty "użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku", jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Dzięki takiej konstrukcji definicji można wskazać obiekty podobne, zbliżone do wyliczonych w komentowanym przepisie, które ze względu na niewielkie rozmiary i podobną funkcję użytkową mogą być zakwalifikowane jako obiekty małej architektury. Innymi słowy, podstawowym kryterium uzależniającym zakwalifikowanie danego obiektu jako obiektu małej architektury są jego rozmiary (mała wielkość). W orzecznictwie przyjmuje się, iż stwierdzenie, że dany obiekt jest "niewielki" wymaga nie tylko określenia jego bezwzględnych wymiarów (wysokości, szerokości, długości), ale także odniesienia wielkości tego obiektu do jego usytuowania w konkretnej przestrzeni. Istotne może okazać się także zwrócenie uwagi na rodzaj przyjętej konstrukcji, np. konstrukcja ciężka, betonowa, czy lekka, ażurowa Nieprecyzyjna definicja "obiektu małej architektury" powoduje, że należy ją interpretować indywidualnie do danego stanu faktycznego. W niniejszej sprawie odniesienie wielkości spornego obiektu do wielkości obiektów z przykładowego katalogu pozwoliło przyjąć, że nie jest on zbliżony do nich ani wielkością ani funkcją. Identyczne rozważania odnieść należało do jego konstrukcji. Tym samym wbrew skardze kasacyjnej nie było wystarczające na jego wzniesienie dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust.1pkt. 22 prawa budowlanego.

Za niezasadny uznać należało również zarzut zaniechania zbadania, czy obiekt spełniał wymagania dotyczące bezpieczeństwa. Ustalenie, że obiekt wybudowany został bez pozwolenia na budowę, a jego posadowienie pozostaje w sprzeczności z planem stwarzało w istocie obowiązek wydania nakazu rozbiórki bez potrzeby badania innych nawet istotnych okoliczności faktycznych sprawy, jak np. zgodności zamierzenia z warunkami technicznymi budynków .

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.