Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1896/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 czerwca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak /spr./ sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3718/15 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3718/15, uwzględniając skargę[...], uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 10 marca 2015 r. Fundacja wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jako organu wyższego stopnia nad Burmistrzem Miasta i Gminy [...], o wszczęcie na podstawie art. 31 § 1 w związku z art. 157 § 1 i § 2 K.p.a., postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia [...] września 2013 r., ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych na terenie gminy[...], składającej się maksymalnie z 14 elektrowni wiatrowych o łącznej mocy zespołu do 28 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na zasadzie art. 61a § 1 w zw. z art. 31 § 2 K.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego.

Fundacja złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, po którego rozpoznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., utrzymało w mocy własne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwołał się do treści art. 31 § 1 K.p.a., wskazując, że Fundacja spełnia pierwszą przesłankę wskazaną w tym przepisie, albowiem jej cele statutowe uzasadniają udział tej organizacji w postępowaniu środowiskowym. Skarżąca nie wykazała natomiast, że interes społeczny uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 2013 r. Z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że zdaniem Fundacji spełnienie przesłanki interesu społecznego zostało wskazane w pkt 2 i 3 wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Fundacja wyjaśniła tam, że zwrócili się do niej mieszkańcy gminy [...], którzy zastrzegli swoją anonimowość, zaniepokojeni perspektywą mieszkania w bezpośrednim sąsiedztwie przemysłowej farmy wiatrowej. W ocenie Fundacji inwestycja ta będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie mieszkańców gminy [...]. Zdaniem tej organizacji budowa przemysłowych farm wiatrowych nie leży w interesie społecznym, gdyż farmy te nie są źródłem "zielonej energii", zanieczyszczają środowisko hałasem, który jest szkodliwy dla zdrowia ludzi. Ponadto przemysłowa energetyka wiatrowa nie tworzy nowych miejsc pracy tam, gdzie powstają wiatraki, a jedynie w krajach produkujących turbiny wiatrowe, technologia produkcji energii elektrycznej z wiatru jest nieefektywna, nieopłacalna, wymaga dotacji z budżetu państwa. Przemysłowe farmy wiatrowe dewastują krajobraz i powodują podwyższenie śmiertelności awifauny. Najwyższa Izba Kontroli wykazała zaś, że inwestycje tego rodzaju generują silne konflikty społeczne i są "korupcjogenne". Fundacja podkreśliła, że niezbędna jest ustawowa regulacja zasad lokalizacji przemysłowych farm wiatrowych poprzez ustalenie minimalnej odległości wiatraków od terenów zamieszkałych przez ludzi. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Fundacja jeszcze raz podkreśliła, że występuje w obronie zdrowia ludzi, które jest dobrem chronionym konstytucyjnie, a także ochrony środowiska przed hałasem generowanym przez przemysłowe farmy wiatrowe. Na poparcie swojego stanowiska o szkodliwości tych inwestycji przedłożyła własne tłumaczenie streszczenia wyników badań naukowych S. C., przeprowadzonych na farmie wiatrowej [...] w Australii. Organ, w świetle powyższych okoliczności, stwierdził, że Fundacja nie wykazała interesu społecznego. Uzasadniając istnienie interesu społecznego Fundacja przedstawiła swoje negatywne stanowisko w odniesieniu do energetyki wiatrowej, w ogóle jednak nie odniosła się w żadnym zakresie konkretnie do inwestycji, której dotyczy decyzja Burmistrza Miasta i Gminy[...]. Organizacja powinna zaś wykazać, co predestynuje ją do występowania w danej konkretnej sprawie. Musi istnieć bowiem powiązanie między przedmiotem danej sprawy a wskazanym przez organizację interesem społecznym.

W ocenie organu odwoławczego Fundacja nie wskazała, w czym upatruje niemożliwości realizowania inwestycji, polegającej na budowie tej konkretnej elektrowni wiatrowej, zlokalizowanej na ściśle określonym terenie. Zastrzeżenia, jakie ma do zasadności inwestowania w energię wiatrową nie uzasadniają istnienia po stronie fundacji interesu społecznego w tej konkretnej sprawie. Samo powoływanie się na ogólnikowe negatywne oceny tego typu inwestycji jest niewystarczające, zwłaszcza, gdy dąży się do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, która stała się ostateczna. Niewystarczające jest również powoływania się na wyniki badań naukowych, które dotyczą zupełnie innego przedsięwzięcia. Okoliczności te nie dają bowiem podstaw do wywiedzenia interesu społecznego uzasadniającego domaganie się unieważnienia decyzji organu I instancji.

Fundacja wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a także art. 31 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W wyroku uwzględniającym skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r., jak i utrzymane nim w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] lipca 2015 r., zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 w związku z art. 31 K.p.a. poprzez przedwczesne uznanie, że za wszczęciem na wiosek skarżącej postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie nie przemawia interes społeczny. Sąd wyjaśnił, że sam fakt wniesienia przez organizację społeczną, w trybie przewidzianym w art. 31 K.p.a., podania o stwierdzenie nieważności tego rodzaju decyzji, nie przesądza jeszcze o automatycznym powstaniu po stronie organu – adresata wniosku obowiązku wszczęcia żądanego postępowania. Pełny zakres badania przez organ ewentualnego występowania interesu społecznego we wszczęciu postępowania nadzorczego musi bowiem objąć także wstępną analizę zarzutów podniesionych we wniosku organizacji społecznej przeciwko kwestionowanej decyzji administracyjnej. Analiza ta winna mieć na celu ustalenie, czy charakter podniesionych zarzutów jest na tyle istotny (z punktu widzenia kryteriów przewidzianych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 K.p.a.), przekonujący i co najistotniejsze odnoszący się do uprawnionych interesów szerokiego kręgu osób, że uzasadnia konieczność wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji wskazanej we wniosku (w związku z wysokim prawdopodobieństwem obarczenia kwestionowanej decyzji którąś z kwalifikowanych wad prawnych).

Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało prawidłowej analizy treści wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania nadzorczego w kontekście tego, czy treść ta uprawdopodabnia obciążenie decyzji środowiskowej kwalifikowanymi wadami prawnymi, mogącymi negatywnie skutkować na sytuację szeregu innych podmiotów, aniżeli adresat tej decyzji, a w konsekwencji, czy wniosek ten uprawdopodabnia wystąpienie interesu społecznego we wszczęciu postępowania nadzorczego w celu wyeliminowania części lub całości przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego. Nie zgodził się z oceną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że we wniosku o wszczęcie postępowania skarżąca Fundacja ograniczyła się wyłącznie do generalnej i abstrakcyjnej krytyki celowości budowy farm wiatrowych, albowiem poza tego rodzaju argumentacją, którą istotnie powołano we wniosku (wraz z przytoczeniem obszernej literatury), skarżąca podniosła bowiem szereg szczegółowych zarzutów, skierowanych bezpośrednio przeciwko kwestionowanej decyzji środowiskowej, wywodząc wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Zarzuty te nie zostały poddane jakiejkolwiek ocenie organu, co stanowi przeszkodę do uznania, że kwestia ewentualnego przemawiania interesu społecznego za wszczęciem przez organ, na zasadach określonych w art. 31 K.p.a., postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez skarżącą decyzji środowiskowej, została należycie wyjaśniona.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła[...], zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenia na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca kasacyjnie spółka, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: P.p.s.a., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:

1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., polegające na uwzględnieniu skargi złożonej przez [...] i uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., podczas gdy nie istniały podstawy do merytorycznego rozpoznania wniosku złożonego przez Fundację o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia wydanej dla spółki przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie parku elektrowni wiatrowych na terenie gminy [...] (nr[...]);

2) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przejawiający się w braku wskazania, na jakiej podstawie lub w związku z jakimi przepisami Sąd Wojewódzki wywiódł, że organ był zobligowany do ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych wniosku, mimo że nie pochodził on od podmiotu posiadającego interes prawny;

3) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 157 § 2 K.p.a. poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegającą na uznaniu, iż wniesienie przez organizację społeczną w trybie art. 31 K.p.a. wniosku o stwierdzenie nieważności nie obliguje organu do automatycznego wszczęcia żądanego postępowania, przy jednoczesnym wskazaniu, iż dokonanie wstępnej analizy meritum wniosku na etapie wystąpienia przesłanek do wszczęcia postępowania nadzorczego, nie będzie stanowiło niedopuszczalnego połączenia etapu oceny formalnych przesłanek wszczęcia postępowania oraz merytorycznego rozpoznania sprawy ważności decyzji środowiskowej oraz jednoczesnym uznaniu, iż brak merytorycznego rozpoznania wniosku na etapie badania interesu prawnego stanowi przesłankę do uwzględnienia skargi Fundacji;

4) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez błędne uznanie, iż wskazanie we wniosku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej stanowi o interesie prawnym Fundacji, podczas gdy sama Fundacja w piśmie z dnia 30 lipca 2015 r. wskazała, iż argumentacja przemawiająca za jej dopuszczeniem do udziału w postępowaniu została wskazana w pkt 2 i 3 wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia 10 marca 2015 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu, albowiem zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. W rozpoznawanej sprawie żadnej z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie dostrzeżono, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami.

Skarżąca kasacyjnie podnosi zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem, przepisów postępowania. Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. W przytoczonym przepisie nałożono na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna. Oznacza to po stronie skarżącej obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że zasadniczo kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426). Analiza zarzutów skargi prowadzi do konstatacji, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła skutecznie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania, co do dalszego postępowania. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Ponadto przyjmuje się, że jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przyjęty przez sąd, wówczas powołany przepis nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Błędnej nawet oceny okoliczności faktycznych, czy też wadliwości argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego, a do tego sprowadzają się zarzuty skargi kasacyjnej. W związku z powyższym, przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska Sądu Wojewódzkiego, co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można również skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny. Biorąc pod uwagę treść zarzutów odnośnie naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 i § 2 K.p.a. prezentowaną w przedmiotowej skardze kasacyjnej, uznać należy, że stanowią one w istocie polemikę z motywami zaskarżonego wyroku, w zakresie dokonanej oceny prawnej, to zaś oznacza nieskuteczność takiego zarzutu. W motywach wyroku Sąd wytknął uchybienia, jakich dopuściły się organy administracji. W tej sytuacji powyższy zarzut nie może odnieść zamierzonego skutku, albowiem organy powinny ponownie rozpatrzyć sprawę uwzględniając i rozważając okoliczności podniesione przez Sąd Wojewódzki.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ błędnie odmówił Fundacji wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji z dnia [...] września 2013 r., ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych na terenie gminy[...], składającej się maksymalnie z 14 elektrowni wiatrowych o łącznej mocy zespołu do 28 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą.

Istnienie interesu społecznego, jako jeden z wymogów dopuszczenia organizacji społecznej do wszczęcia postępowania, wymaga uwzględnienia poglądu, zgodnie z którym nie ma trwałej, stałej definicji interesu społecznego. "Jego treść jest ciągle zmieniającą się kompozycją i balansem różnorodnych wartości określonego społeczeństwa w określonym czasie. Przy stałych celach statutowych organizacji społecznej zmianie mogą ulegać wymagania interesu społecznego, które przemawiają albo za uwzględnieniem żądań danej organizacji, albo za ich oddaleniem" (wyrok NSA z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1923/15, LEX nr 2274750). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony publicznych praw podmiotowych. W postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 (dostępne, [w:] CBOSA) podkreślono, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Za zasadnością wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej nie może przemawiać sama tylko chęć tego podmiotu, lecz jego wiedza, fachowość i doświadczenie w danym obszarze tematycznym, a także profesjonalizm i rozeznanie w sprawie. Udział organizacji społecznej nie powinien służyć interesowi samych tylko jej członków, lecz wspierać poszanowanie obiektywnie rozumianego interesu społecznego, przybierającego postać ochrony praw lokalnej społeczności czy też istniejących dóbr i wartości w trosce o przyszłe pokolenia (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1050/16, LEX nr 2418469). Organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Obowiązek ten powstaje jednak już w wyniku dodatkowej oceny, że organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu zbiorowego i to nawet wówczas, gdy jednocześnie działania organizacji będą zmierzały do ochrony indywidualnych praw jej członków. Zatem skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu, uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 552/16, LEX nr 2441409).

O tym, że domaganie się przez organizację wszczęcia postępowania na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 K.p.a. jest zgodne z interesem społecznym świadczyć może autentyczne i bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych, w uzasadnionych racjonalnie sytuacjach, kiedy rzeczywiście można mieć poważne obawy, co do zagrożenia określonych wartości, wśród których trzeba wskazać ochronę środowiska. Powyższego organ administracyjny nie ustalił, nie odnosząc się do okoliczności podnoszonych we wniosku Fundacji o wszczęcie postępowania, gdzie wskazano, że jej celem jest wspieranie realizacji obiektywnego interesu społecznego, wyrażającego się w obowiązku każdego dbałości o stan środowiska oraz obowiązku ochrony środowiska przez władze. W rozpoznawanej sprawie wartości wspólne dla większej ilości podmiotów, pozwalające na dokonanie przez organ oceny spełnienia przesłanki interesu społecznego zostały wystarczająco wyeksponowane przez Fundację. We wniosku o wszczęcie postępowania Fundacja podniosła, że występuje w obronie zdrowia ludzi, które jest dobrem chronionym konstytucyjnie, a także ochrony środowiska przed hałasem generowanym przez przemysłowe farmy wiatrowe. Niewątpliwie wiedza merytoryczna i doświadczenia w zakresie zagadnień związanych z ochroną środowiska jest argumentem przemawiającym za uznaniem Fundacji za podmiot na prawach strony mogący domagać się wszczęcia postępowania dotyczącego weryfikacji ostatecznej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych. Fundacja może bowiem wnieść dużo jakości do takiego postępowania, podnosząc poziom merytorycznych rozważań organu oraz zwracając uwagę na dotąd nie dostrzeżone kwestie, zarówno natury prawnej, jak i ściśle fachowej.

Wbrew zarzutom skargi należy zgodzić się z konstatacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało prawidłowej analizy treści wniosku Fundacji o wszczęcie postępowania w kontekście tego, czy treść ta uprawdopodabnia obciążenie decyzji środowiskowej kwalifikowanymi wadami prawnymi, mogącymi negatywnie skutkować na sytuację szeregu innych podmiotów. We wniosku o wszczęcie postępowania Fundacja podniosła szereg szczegółowych zarzutów, skierowanych bezpośrednio przeciwko kwestionowanej decyzji środowiskowej, wywodząc jej wydanie z rażącym naruszeniem przepisów prawa (art.156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Zarzuty te nie zostały poddane jakiejkolwiek ocenie organu, co stanowi przeszkodę do uznania, że kwestia niewykazania interesu społecznego w domaganiu się wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, została należycie wyjaśniona.

Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, że przeprowadzenie przez organ postulowanej wstępnej analizy meritum wniosku na etapie oceny wystąpienia przesłanek do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego nie będzie stanowiło niedopuszczalnego połączenia etapu oceny formalnych przesłanek wszczęcia tego postępowania oraz etapu merytorycznego rozpatrzenia sprawy ważności decyzji środowiskowej. Wprawdzie ostateczne rozstrzygnięcie, czy dana decyzja administracyjna jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art.156 § 1 pkt 1–7 K.p.a., następuje dopiero w decyzji nadzorczej, wydanej w następstwie wszczęcia postępowania nadzorczego, niemniej jednak wstępne ustalenie przez organ prawdopodobieństwa wystąpienia takich wad musi poprzedzać zarówno wszczęcie postępowania nadzorczego z urzędu (art. 157 § 2 K.p.a.), jak i wszczęcie takiego postępowania na zasadzie art. 31 K.p.a.

Nie sposób zatem zgodzić się ze stroną skarżącą kasacyjnie, że Fundacja nie przytoczyła żadnej okoliczności konkretyzującej istnienie interesu społecznego w przedmiotowej sprawie. Wniosek Fundacji zawierał - co już wyżej wykazano - wskazania, jakie to wartości Fundacja zamierza chronić w tym postępowaniu.

Z tych względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.