Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 572/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 175, art. 173, art. 186 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant: Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie oraz stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dziekana Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu W. z dnia [...] nr [...] i decyzję Dziekana Nauk Społecznych Uniwersytetu W. z dnia [...] nr [...] ; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dziekan Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu W., na podstawie art. 175 w związku z art. 173 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365); dalej: ustawa, § 2 ust. 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Wrocławskiego, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 103/2009 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 18 maja 2009 r.; dalej regulamin, w związku z art. 186 ust. 1 ustawy, przyznał K. J. jednorazową zapomogę w kwocie 800 zł.

Z kolei, decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na tej samej podstawie prawnej co powyższa decyzja, przyznał stronie stypendium socjalne (280 zł), na wyżywienie (200 zł) oraz dla osób niepełnosprawnych (580 zł) w miesiącu czerwcu 2010 r.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dziekan Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu W., na podstawie art. 175 w związku z art. 173 ustawy oraz § 2 ust. 1 regulaminu w związku z art. 186 ust. 1 ustawy, odmówił natomiast przyznania K. J. stypendium socjalnego, na wyżywienie oraz dla osób niepełnosprawnych na miesiąc marzec, kwiecień i maj 2010 r.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że po rozpatrzeniu podania strony z dnia 22 maja 2010 r. stwierdził, iż wpis na semestr letni K.J. uzyskał dnia 20 maja 2010 r. w związku z czym świadczenia pomocy materialnej przyznane są od następnego miesiąca po uzyskaniu zaliczenia, tj. od czerwca 2010 r. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia organ orzekający wskazał § 21 regulaminu.

Od tej decyzji strona odwołała się wnosząc jednocześnie o wyrównanie wstrzymanych stypendiów:

a) socjalnego i na wyżywienie za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2010 r. w wymiarze 50 % na jednym kierunku nauki;

b) specjalnego dla osób niepełnosprawnych w wymiarze 100 % za okres marca, kwietnia i maja 2010 r. na obu kierunkach nauki.

Wniosła także o podwyższenie już przyznanej zapomogi do kwoty 1.000 zł.

Odwołujący się podniósł, że do wystąpienia z powyższą prośbą zmusiła go bardzo trudna sytuacja zdrowotna i materialna, a to:

a) jednoczesne występowanie ciężkich chorób przewlekłych, a także uciążliwych schorzeń współistniejących;

b) stwierdzony stopień niepełnosprawności z ogólnego stanu zdrowia problemy w poruszaniu się i w codziennym funkcjonowaniu;

c) oczekiwanie od 13 lat (na liście oczekujących od 5 lat) na przeprowadzenie refundowanych przez NFZ zabiegów wszczepienia sztucznych stawów;

d) konieczność częstych iniekcji dożylnych w leczeniu skutków i profilaktyce hemofilii;

e) roczne leczenie skojarzone wzw, bez gwarancji powodzenia, ze skutkami ubocznymi, jak w przypadku chemio- i radioterapii;

f) liczne pobyty w szpitalach;

g) ogromne kwoty wydatkowane na leczenie (głównie leki, środki opatrunkowe i wiele innych środków medycznych);

h) najniższa renta inwalidzka jako jedyne źródło dochodu;

i) konieczność pożyczania pieniędzy na uregulowanie czesnego na obu kierunkach oraz dojazdy do uczelni i wykup leków.

Względy zdrowotne również były przyczyną zaległości w nauce na obu kierunkach. Stąd konieczność przedłużenia sesji egzaminacyjnej w semestrze zimowym.

Stwierdził także, iż za uznaniem jego prośby przemawiają przesłanki formalne i merytoryczne. M.in. to, że wniosek o przyznanie świadczeń pomocy materialnej złożył wraz z wymaganym oświadczeniem aktualizującym z dnia 28 lutego 2010 r. (data wpływu 5 marca 2010 r.), a nie jak podano, w innym terminie i że w tym konkretnym przypadku sesja egzaminacyjna trwała do dnia 31 maja 2010 r. i to ta data winna być punktem wyjścia przy ocenie terminowego (lub nie) i zgodnego z regulaminem składania wniosków;

Kolejną decyzją, z dnia [...] nr [...], Dziekan Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu W., na podstawie art. 175 w związku z art. 173 ustawy, § 2 ust. 1 regulaminu w związku z art. 186 ust. 1 ustawy, podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji w decyzji z dnia [...] w sprawie przyznania zapomogi w wysokości 800 zł oraz z dnia [...] w sprawie przyznania świadczeń pomocy materialnej w czerwcu 2010 r.

Jak podał Dziekan Wydziału, wniosek o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, K.J. złożył dopiero dnia 12 czerwca 2010 r. Gdyby przedmiotowy wniosek złożył w terminie do dnia 28 lutego 2010 r. - wówczas, na podstawie § 21 ust. 2 regulaminu, można by przyznać stronie - do momentu uzyskania wpisu na semestr - stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe w wysokości do 50% należnej kwoty, zaś stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych również w pełnej wysokości. Wnioskodawca jednak tego terminu nie dotrzymał, a zatem jego wniosek – w świetle obowiązujących przepisów - nie może zostać uwzględniony.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Rektor Uniwersytetu W., na podstawie art. 175 w związku z art. 173 ust. 1 ustawy oraz § 40 ust. 1 regulaminu w związku z art. 186 ust. 1 ustawy, a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania K.J. od decyzji Dziekana Wydziału Nauk Społecznych z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie oraz stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych na marzec, kwiecień i maj 2010 r., kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy.

W jej uzasadnieniu wskazał, że rozpatrując odwołanie brał pod uwagę przedstawione przez stronę dokumenty złożone wraz w wnioskiem o przyznanie świadczeń, jak i treść odwołania. Ustalił, że na podstawie § 21 ust. 1 regulaminu brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania, bowiem świadczenia pomocy materialnej przyznawane są od następnego miesiąca po uzyskaniu zaliczenia. Zgodnie z § 17 ust. 1 regulaminu stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie oraz stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych przyznaje się na semestr. Na podstawie § 17 ust. 3 regulaminu, po zakończeniu semestru zimowego student pobierający świadczenia socjalne w tym semestrze, w przypadku gdy jego sytuacja materialna nie uległa zmianie, składa w dziekanacie, w terminie do końca lutego, stosowne oświadczenie bez konieczności nowych zaświadczeń. A zatem, aby Dziekan mógł przyznać świadczenia socjalne - student powinien uzyskać wpis na kolejny semestr oraz złożyć wniosek o przyznanie świadczeń pomocy materialnej na semestr letni (w przypadku strony - stosowne oświadczenie). Wymagane oświadczenie K.J. złożył w regulaminowym terminie, jednakże wniosek o "przywrócenie wstrzymanych świadczeń" złożył dopiero w dniu 22 maja 2010 r., a więc dopiero po uzyskaniu wpisu na semestr letni. Świadczenia pomocy materialnej odwołujący się miał przyznane do miesiąca lutego 2010 r. włącznie, a więc nie może tu być mowy o ich "wstrzymaniu" od marca 2010 r.

Zgodnie z § 21 ust. 1 regulaminu - w przypadku przedłużenia terminu zaliczenia semestru, Dziekan przyznaje stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych od następnego miesiąca po uzyskaniu zaliczenia. Taka też decyzja została podjęta przez Dziekana w dniu [...]. Gdyby przedmiotowy wniosek (wraz z argumentacją, że przypadek odwołującego się jest szczególnie uzasadniony) o przyznanie tych świadczeń złożył on przed terminem uzyskania wpisu na semestr letni - wówczas, na podstawie § 21 ust. 2 Regulaminu, Dziekan mógłby przyznać - do momentu uzyskania wpisu na semestr letni - stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie w wysokości do 50% należnej kwoty, zaś stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych również w pełnej wysokości. Odwołujący się jednak tego terminu nie dotrzymał.

W skardze na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K.J. w całości podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu W. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu W. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącemu stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie oraz stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych na marzec, kwiecień i maj 2010 r.

Jako podstawę materialnoprawną powyższych decyzji organy orzekające podały przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym – w szczególności art. 173 ust. 1, art. 175, art. 186 ust. 1.

Po myśli art. 173 ust. 1 ustawy, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie:

1) stypendium socjalnego;

2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych;

3) stypendium za wyniki w nauce lub sporcie;

4) stypendium ministra za osiągnięcia w nauce;

5) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe;

6) stypendium na wyżywienie;

7) stypendium mieszkaniowego;

8) zapomogi.

Zgodnie z kolei z jej art. 175 w uczelni posiadającej podstawowe jednostki organizacyjne świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, są przyznawane na wniosek studenta przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, przy czym stypendium za wyniki w nauce może być także przyznane bez konieczności składania wniosku przez studenta (ust. 1).

Od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej studentowi przysługuje odwołanie do rektora składane w terminie czternastu dni od otrzymania decyzji (ust. 2).

Na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przekazują odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej (ust. 3).

Art. 186 ust. 1 ustawy zaś stanowi, że szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Zarządzeniem z dnia 18 września 2009 r. nr 103/2009 Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, na podstawie powyższej delegacji ustawowej w związku z art. 66 ust. 2 ustawy, wprowadził regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Wrocławskiego.

W § 17 tego zarządzenia Rektor postanowił, że:

"1. Stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe przyznaje się na semestr, z zastrzeżeniem § 18.

2. Stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych przyznaje się na semestr, jednak nie dłużej niż na okres ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z zastrzeżeniem § 18.

3. Po zakończeniu semestru zimowego student pobierający stypendia, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6, 7 w tym semestrze, w przypadku gdy jego sytuacja materialna nie uległa zmianie, składa w dziekanacie, w terminie do końca lutego, wypełnioną I część oświadczenia, którego wzór stanowi Załącznik Nr 2 do niniejszego Regulaminu, bez konieczności przedkładania nowych zaświadczeń.

4. W przypadku zmiany sytuacji materialnej studenta spowodowanej uzyskaniem dochodu lub zmniejszeniem się liczby członków rodziny w trakcie semestru zimowego student jest zobowiązany przedłożyć w dziekanacie stosowane zaświadczenie. Dochody uzyskane lub zmniejszenie się liczby członków rodziny są uwzględniane przy przyznawaniu świadczeń pomocy materialnej na semestr letni.

5. Po zakończeniu semestru zimowego student pobierający stypendium mieszkaniowe w tym semestrze, w przypadku gdy nie zmienił dotychczasowego miejsca zamieszkania we Wrocławiu, składa w dziekanacie, w terminie do końca lutego, wypełnioną II część oświadczenia, którego wzór stanowi Załącznik Nr 2 do niniejszego Regulaminu, bez konieczności przedkładania nowych zaświadczeń."

W § 21 natomiast, że:

"1. W przypadku przedłużenia terminu zaliczenia semestru, Dziekan przyznaje stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie, stypendium mieszkaniowe i stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych od następnego miesiąca po uzyskaniu zaliczenia.

2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Dziekan może odstąpić od zasady, o której mowa w ust. 1 i przyznać studentowi - do momentu uzyskania wpisu na semestr - świadczenia socjalne w wysokości do 50% kwoty, którą student mógłby otrzymać w przypadku zaliczenia semestru, zaś stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych również w pełniej wysokości."

Jak argumentowano w zaskarżonej decyzji, brak było podstaw do uwzględnienia odwołania, bowiem świadczenia pomocy materialnej przyznawane są od następnego miesiąca po uzyskaniu zaliczenia. Zgodnie zaś z § 17 ust. 3 regulaminu, po zakończeniu semestru zimowego student pobierający świadczenia socjalne w tym semestrze, w przypadku gdy jego sytuacja materialna nie uległa zmianie, składa w dziekanacie, w terminie do końca lutego, stosowne oświadczenie bez konieczności nowych zaświadczeń. Aby Dziekan mógł przyznać świadczenia socjalne, student powinien uzyskać wpis na kolejny semestr oraz złożyć wniosek o przyznanie świadczeń pomocy materialnej na semestr letni. Jak podano, w przypadku strony miało to być stosowne oświadczenie. Organ odwoławczy przyznał, że oświadczenie takie skarżący złożył w regulaminowym terminie, jednakże wniosek dopiero w dniu 22 maja 2010 r., a więc po uzyskaniu wpisu na semestr letni. W przekonaniu organu orzekającego, gdyby wniosek o przyznanie świadczeń wraz z argumentacją, że przypadek skarżącego jest szczególnie uzasadniony, złożony został przed terminem uzyskania wpisu na semestr letni - wówczas, na podstawie § 21 ust. 2 regulaminu, możliwym byłoby przyznanie - do momentu uzyskania wpisu na semestr letni - stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie w wysokości do 50% należnej kwoty, zaś stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych również w pełnej wysokości. Skarżący jednak tego terminu nie dotrzymał.

Przede wszystkim podkreślić trzeba, iż na mocy art. 207 ustawy, m.in. do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bądź stosowanie ich wprost bądź z modyfikacjami. Przy czym, w niektórych sytuacjach przepisy regulujące daną materię samodzielnie kształtują określone kwestie proceduralne. Omawiana ustawa nie wprowadza jednakże autonomicznych zasad związanych z formułowaniem lub treścią decyzji podejmowanych w tych sprawach.

Wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a., przesądza o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej i dopuszczalności odstępstw od uregulowanych tam zasad. Niemniej jednak uznać należy, iż te ewentualne odstępstwa dotyczą jedynie kwestii związanych z realizacją trybu i zasad postępowania wynikających z przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym, regulujących postępowanie w sprawach o przyznanie stypendium. Organy nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Dlatego też, postępowanie w sprawie przyznania stypendium winno zachować ogólne cechy postępowania administracyjnego i respektować podstawowe jego założenia.

I tak, w myśl wyartykułowanej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu, merytorycznemu rozstrzygnięciu. Zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest kontrola decyzji wydanej w I instancji, przez ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, iż w przypadku skutecznego wniesienia odwołania, organ II Instancji obowiązany jest do ponownego rozważenia materiału dowodowego i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do meritum. Wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy winien przy tym usunąć naruszenia prawa, tak procesowego jak i materialnego, których dopuścił się organ I instancji. W szczególności, zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., stanowiącego o realizacji normy art. 7 k.p.a., zobowiązany jest tym samym do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie w myśl art. 80 k.p.a. dokonania oceny w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego. Na mocy art. 136 k.p.a. uprawniony jest przy tym do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i jedynie stwierdzając, że dla prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości, bądź w znacznej części, obowiązany jest wydać decyzję kasacyjną określoną w art. 138 § 2 k.p.a.

Działając na podstawie przepisów prawa, do czego zobowiązuje art. 6 k.p.a., organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są bowiem prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jednocześnie, podejmując rozstrzygnięcie, organ odwoławczy nie może opierać się tylko na zarzutach strony, lecz każdorazowo uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. Na mocy art. 11 k.p.a. winien też wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 k.p.a., winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację, określonej w art. 8 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Decyzja administracyjna, zwłaszcza negatywna, odmawiająca wnioskodawcy określonego uprawnienia, nie powinna pozostawiać wątpliwości co do tego, jakie względy dowodowe rozstrzygały o takim załatwieniu sprawy. Tymczasem, uzasadnienia uchylonych przez Sąd decyzji rażą brakiem precyzji, jakiej wymaga przepis art. 107 k.p.a. Decyzja z dnia [...] jest lakoniczna i w związku z brakiem stosownej argumentacji w zasadzie uniemożliwia jej ocenę. Niewystarczającym było bowiem jednozdaniowe stwierdzenie wraz z powołaniem się na § 21 regulaminu. Zaskarżona decyzja szerzej wyjaśnia motywy podjętego rozstrzygnięcia, niemniej jednak, i tu powołując się na sytuację przewidzianą w § 21 ust. 2 regulaminu, a wskazaną na wstępie rozważań, organ II instancji w ogóle nie rozwija tej kwestii. A przecież w toku sprawy skarżący szczegółowo opisywał swe problemy zdrowotne, przedstawiając na ich dowód liczną dokumentację i jednocześnie wskazując, jakie konsekwencje niosą posiadane przez niego schorzenia. Wobec zaś tak sformułowanych żądań skarżącego organy, uznając zasadność zastosowania w sprawie tego, a nie innego przepisu, winny dokonać analizy, czy przedstawiany przez niego stan faktyczny mieści się w zakresie "szczególnie uzasadnionego przypadku", a także czy nie występują inne okoliczności uzasadniające zastosowanie powołanej regulacji.

Organ odwoławczy stwierdził też, że gdyby wniosek o przyznanie pomocy materialnej wpłynął przed uzyskaniem przez skarżącego wpisu na semestr letni, a nie po (tj. w dniu 22 maja 2010 r.), dopiero wówczas możliwa stałaby się jego ocena na podstawie jego § 21 ust. 2. Jednocześnie powołał się na zapis § 17 regulaminu wskazując, że w przypadku skarżącego oświadczenie, o którym w nim mowa i które jak podano w decyzji, zastępuje wniosek o przyznanie stosownych świadczeń w przypadku, gdy sytuacja materialna wnioskodawcy nie uległa zmianie, złożył w przewidzianym do tego terminie. Takim założeniem przeczy jednak sam sobie, gdyż po lekturze zaskarżonej decyzji dowiadujemy się, że oświadczenie zastępujące w rozważanym przypadku wniosek zostało złożone w terminie i jednocześnie wniosek został złożony po terminie. Przy czym, w decyzji tej organ nie podaje w ogóle daty uzyskania przez skarżącego wpisu na semestr letni studiów. Poza tym, lektura akt sprawy dowodzi, iż złożone przez skarżącego oświadczenie opatrzone datą 28 lutego 2010 r. w istocie zawiera w pkt III wniosek o przyznanie stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium dla osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. Nadto Sąd spostrzegł, że nie wyjaśniono również kwestii daty jego wniesienia. Co prawda widnieje na nim prezentata organu I instancji z datą 5 marca 2010 r., nie ma jednak żadnej adnotacji na temat jego osobistego złożenia w tym dniu. Nie dołączono również koperty, w której oświadczenie zostało nadane za pośrednictwem Poczty.

Z kolei, po wydaniu decyzji organu I instancji z dnia [...], w odwołaniu, skarżący zawarł jednocześnie wniosek, który Prodziekan do Spraw Ogólnych i Studenckich Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu W., nie dokonując w tym zakresie stosownych ustaleń, potraktował jako kolejny, nowy wniosek. W konsekwencji czego, przedwcześnie zdaniem Sądu, wydana została decyzja z dnia [...]. Organ powinien najpierw wyjaśnić co w istocie było intencją skarżącego i dopiero wówczas wydać odpowiednie rozstrzygnięcie.

Co więcej powiedzieć trzeba, że w oparciu o przepis art. 186 ust. 1 ustawy, Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego wydał Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. W jego § 17, na podstawie którego m.in. wydano zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i decyzję z dnia 17 czerwca 2010 r. zakreślił termin składania określonych wzorem oświadczeń. Z brzmienia tego przepisu bezsprzecznie wynika, że w regulaminie wprowadzono zawity termin prawa materialnego, z upływem którego de facto student traci prawo do uzyskania świadczenia.

W wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt I OSK 646/06, Lex nr 213865) stwierdził, że w przepisie art. 186 ust.1 - Prawa o szkolnictwie wyższym ustawodawca nie przewidział możliwości wprowadzenia w regulaminie materialnoprawnego terminu zawitego, którego upływ udaremnia przyznanie stypendium, nawet gdy ubiegający spełnił wymagane kryterium. Zamieszczony w regulaminie przepis nie może mieć nawet charakteru procesowego, lecz jedynie terminu porządkowego.

W niniejszej sprawie, Sąd w pełni podzielił wyżej zaprezentowany pogląd i stwierdził, że wprowadzenie w § 17 regulaminu terminu zawitego stanowi naruszenie art. 181 ust.1 i art. 186 ust. 1 ustawy. Przewidziany tą regulacją termin należy traktować jedynie jako termin porządkowy. Gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie ograniczenia czasowego we wskazanym w niej zakresie, to niewątpliwie taka regulacja znalazłaby się w przepisach rangi ustawowej, tj. w prawie materialnym.

Tym samym, warunek otrzymania stypendium w postaci złożenia stosownego oświadczenia w terminie do końca lutego, przeczy intencji ustawodawcy.

Nadto dodać też trzeba, iż zgodnie z zasadą czynnego udziału w postępowaniu, zawartą w art. 10 k.p.a., organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie indywidualnej ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w każdym jego stadium. Omawiana zasada obejmuje m.in. prawo strony do wypowiadania się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ugruntowanym w tej mierze stanowiskiem orzecznictwa i doktryny, strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Jest to jej prawo do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) jego złożenia. Zasada ta, jako jedna z zasad ogólnych mających charakter norm prawnych, jest integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i ma zastosowanie zarówno w postępowaniu przed organem I jak i II instancji. W niniejszej sprawie powyższa zasada została naruszona, bowiem w aktach administracyjnych brak jest dowodu na to, że pouczono skarżącego o przysługującym mu prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie w pkt II sentencji wyroku znajduje uzasadnienie w jej art. 152.