Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 12/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11
journal: Dz.U. 2007 nr 176 poz 1242
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: art. 134 ust. 1 pkt 9  oraz art. 135
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu równowartości kosztów nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Rektor Komendant Wojskowej Akademii Technicznej w W. rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], w związku z wystąpieniem P.G. z wnioskiem o zwolnienie go ze służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, zwolnił wymienionego ze służby na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 9 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 66, poz. 614 ze zm.).

Następnie Rektor Komendant Wojskowej Akademii Technicznej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], na mocy art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242) w związku z art. 134 ust. 1 pkt 9 oraz art. 135 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zobowiązał wyżej wymienionego do zwrotu równowartości kosztów nauki w kwocie [...] zł stanowiącej koszty zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych poniesionych przez resort obrony narodowej w związku ze zwolnieniem ze służby kandydackiej.

Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu odwołania P.G., decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Rektora Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej w W. z dnia [...] lipca 2008 r.

Organ uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał, że skoro żołnierz pełniący służbę kandydacką został zwolniony ze służby kandydackiej na własny wniosek, to jest zobowiązany do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką.

Odnosząc się do zarzutów odwołania w sprawie zgodności rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych z ustawą stwierdził, że organ wojskowy jest zobligowany do stosowania obowiązujących przepisów prawa i nie ma podstaw do badania tej kwestii. Jednocześnie zwrócił uwagę, że odwołujący się nie podał, które ewentualnie przepisy i w jakim zakresie przekraczają ramy delegacji ustawowej. Wskazano, że przepis art. 137 ust. 1 pkt 5 ustawy pragmatycznej zawiera jednoznaczną delegację odnośnie określenia sposobu ustalenia przez Ministra Obrony Narodowej równowartości kosztów do zwrotu przez żołnierzy zwolnionych ze służby kandydackiej. Zdaniem organu, przepisy tego rozporządzenia określają wyraźnie na podstawie jakich dokumentów ustalane są stawki poszczególnych części zestawienia będącego załącznikiem nr 3 do tego rozporządzenia. Podkreślono, że odwołujący się otrzymał szczegółowe zestawienie równowartości kosztów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P.G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2008 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Rektora Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej w W. z dnia [...] lipca 2008 r., bądź o ich uchylenie.

Wskazał na naruszenie przez organ art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa w związku z art. 80 kpa poprzez brak rzetelnego ustalenia wysokości faktycznie poniesionych kosztów nauki, a także art. 107 § 3 kpa poprzez niewykazanie podstawy przyjęcia wyliczonej kwoty jako łącznego kosztu utrzymania konkretnego żołnierza i brak uzasadnienia tej kwoty konkretnymi dokumentami. W jego ocenie, organ domaga się zwrotu nie faktycznie poniesionych kosztów, lecz kosztów możliwie maksymalnych. Zestawienie tych kosztów ma charakter szacunkowy, a organ nie wykazał i nie jest w stanie wykazać konkretnych kosztów poniesionych wobec jego osoby, gdyż nie posiada na tę okoliczność rachunków i stosownych dokumentów księgowych. Uważa, że nie zostało podane również jakie świadczenia uzyskał od WAT poza nauką.

Jednocześnie stwierdził, że Minister Obrony Narodowej, określając w przepisach rozporządzenia z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych obowiązek zwrotu kosztów nauki, przekroczył upoważnienie ustawowe zawarte w art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Wnoszący skargę odwołał się także do treści załączonych do skargi orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych: z dnia 8 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 172/06, z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 735/06 oraz z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 715/07.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Minister Obrony Narodowej utrzymując w mocy decyzję Rektora Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej w W. naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych obowiązującym do 31 grudnia 2007 r., żołnierze pełniący służbę kandydacką są obowiązani do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką w przypadku zwolnienia ich ze służby kandydackiej z przyczyn określonych w art. 134 ust. 1 pkt 1 i 4-9 (ust. 1). Decyzję o ustaleniu równowartości kosztów wydaje komendant szkoły wojskowej (ust. 2).

Przepis ten z dniem 1 stycznia 2008 r. został uchylony stosownie do art. 1 pkt 61 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242). Zgodnie zaś z przepisem art. 11 ustawy zmieniającej, do spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych i żołnierzy zawodowych, w przypadku gdy pobierali naukę przed dniem wejścia w życie ustawy, a zwolnienie ze służby nastąpiło po dniu wejścia w życie ustawy, do obowiązku zwrotu równowartości kosztów poniesionych przez wojsko na jego utrzymanie i naukę stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem wolą ustawodawcy było utrzymanie zasad przewidzianych w art. 135 wobec żołnierzy, zwalnianych ze służby po 1 stycznia 2008 r., a którzy podjęli naukę przed tą datą.

Skarżący podjął służbę w charakterze kandydata w Wojskowej Akademii Technicznej w W. w dniu [...] sierpnia 2007 r., zaś zwolniony został ze służby kandydackiej rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2008 r. na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 9 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a zatem słusznie w rozstrzyganej sprawie użyto wobec skarżącego art. 135 w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2008 r. W konsekwencji, także prawidłowo zastosowano przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych, które zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 137 w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2008 r. regulowało sposób ustalania równowartości kosztów, o których mowa w art. 135 ust. 1, oraz warunki i tryb ich zwracania, a także przypadki, w których mogło nastąpić zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów lub rozłożenie ich na raty i odroczenie terminu płatności.

W rozpoznawanej sprawie, niewątpliwie zasadnicza przesłanka z przepisu art. 135 ustawy pragmatycznej została spełniona, ponieważ skarżący został zwolniony ze służby kandydackiej na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania samej zasady obciążania skarżącego obowiązkiem zwrotu kosztów jego kształcenia.

Jednocześnie wskazać należy, że określenie szczegółowego sposobu ustalania równowartości kosztów, o których mowa w art. 135 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, oraz warunków i trybu ich zwrotu, ustawodawca powierzył Ministrowi Obrony Narodowej, który realizując upoważnienie ustawowe w rozporządzeniu z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych w § 38 ust. 2 określił specyfikację równowartości kosztów nauki w załączniku nr 3 do tegoż rozporządzenia, wskazując, że łączne faktycznie poniesione koszty, wynikające z ewidencji księgowej przelicza się w stosunku do jednego kandydata (ust. 3). Przy czym koszty zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych związanych z nauką kandydata ustala się jako sumę faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń w okresie nauki (ust. 4). Okres nauki obejmuje okres od dnia stawienia się w szkole do dnia zwolnienia ze służby kandydackiej, w tym urlopy i usprawiedliwione nieobecności kandydata (ust. 5), zaś wysokość kwoty stanowiącej równowartość kosztów ustala się według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia kandydata ze służby (ust. 6).

Przytoczone wyżej przepisy podkreślają, że koszty związane z nauką kandydata na żołnierza zawodowego ustala się jako sumę faktycznie poniesionych kosztów wynikających z ewidencji księgowej (§ 38 ust. 3 i 4 rozporządzenia). Oznacza to, że koszty faktycznie poniesione na naukę określonego żołnierza mogą się różnić od kosztów wynikających z ewidencji księgowej. Jednakże w rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie występuje, bowiem skarżący ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ani w skardze do Sądu nie przedstawił dowodów wskazujących na to, że w jego przypadku koszty faktycznie poniesione są niższe od kosztów wynikających z ewidencji księgowej. Tak więc, koszty ujęte w ewidencji księgowej stanowią koszty faktycznie poniesione na naukę skarżącego.

Dla skutecznego zakwestionowania prawidłowości wyliczenia przez organ kosztów obciążających skarżącego obowiązkiem zwrotu, w związku z zaistnieniem przesłanki określonej w art. 135 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie jest wystarczające podniesienie zarzutu, iż koszty te, ustalone wyłącznie na podstawie danych wynikających z ewidencji księgowej nie uwzględniają kosztów faktycznie poniesionych i że są od nich wyższe, lecz konieczne jest wykazanie, iż w określonym czasie organ nie poniósł określonych kosztów związanych z nauką konkretnego żołnierza wobec zaistnienia pewnych zdarzeń powodujących obniżenie tych kosztów.

Wobec tego, zdaniem Sądu, nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń Rektora Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej w W., co do naliczenia wysokości równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę kandydata na żołnierza zawodowego za okres od dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia [...] czerwca 2008 r., których to organ dokonał w oparciu o dokument podpisany przez Kwestora WAT w W., stanowiący zestawienie ustalonej do zwrotu kwoty [...] zł jako równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę kandydata na żołnierza zawodowego. Brak jest bowiem dowodów wskazujących na to, aby koszty poniesione na naukę skarżącego były niższe niż zostało to przyjęte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazać należy, że skarżący zapoznał się ze sposobem wyliczenia kosztów w dniu [...] czerwca 2008 r. i nie kwestionował sposobu ich wyliczenia.

Z treści kontraktu podpisanego przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2007 r. na pełnienie służby kandydackiej, wynika, że zapoznał się on przed jego podpisaniem z przepisami normującymi przebieg służby kandydackiej i zawodowej określonymi w ustawie, jak i innymi przepisami regulującymi te kwestie, a zatem składając wniosek o zwolnienie z tej służby miał świadomość, iż konsekwencją tego będzie obowiązek zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką.

Odnosząc się zaś do powołanych w skardze przez P.G. orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy podkreślić, że zostały one wydane w różniących się od przedmiotowej sprawy okolicznościach faktycznych i prawnych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.