Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 1301/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Uprawniony jest pogląd, że dokument będący elementem pełnomocnictwa nie powinien podlegać rygorom dalej idącym niż samo pełnomocnictwo. Jeżeli zatem w art. 37 par. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ jest mowa o uwierzytelnieniu pełnomocnictwa, pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych dla wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę.

W sytuacji, w której stroną w postępowaniu jest osoba prawna, właściwą formą wykazania przez zgłaszającego się w jej imieniu pełnomocnika procesowego umocowania organu udzielającego pełnomocnictwa dokumentem, jakim jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego.

TEZY

Uprawniony jest pogląd, że dokument będący elementem pełnomocnictwa nie powinien podlegać rygorom dalej idącym niż samo pełnomocnictwo. Jeżeli zatem w art. 37 par. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ jest mowa o uwierzytelnieniu pełnomocnictwa, pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych dla wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę.

W sytuacji, w której stroną w postępowaniu jest osoba prawna, właściwą formą wykazania przez zgłaszającego się w jej imieniu pełnomocnika procesowego umocowania organu udzielającego pełnomocnictwa dokumentem, jakim jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] - spółki z o.o. w Ożarowie Mazowieckim od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wiel-kopolskim z dnia 20 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Go 2345/05 w sprawie ze skargi [...] - spółki z o.o. w Ożarowie Mazowieckim na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia 27 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

POSTANOWIENIE

Dnia 20 czerwca 2006 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:

Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda

po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2006 r.

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej

skargi kasacyjnej [...] - spółki z o.o. w Ożarowie Mazowieckim

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wiel-kopolskim

z dnia 20 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Go 2345/05

w sprawie ze skargi [...] - spółki z o.o. w Ożarowie Mazowieckim na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie

z dnia 27 października 2005 r. nr [...]

w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe;

postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

2

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 20 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Go 2345-/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę [...] - spółki z o.o. w Ożarowie Mazowieckim oraz zwrócił Spółce uiszczony wpis.

Przedmiotowa skarga została złożona na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z 27 października 2005 r., Nr [...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Do skargi zostały dołączone kserokopie: pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu Rafałowi Olszewskiemu oraz odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego, poświadczone za zgodność z oryginałami przez pełnomocnika. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim radca prawny Spółki Rafał Olszewski został wezwany pismem doręczonym 12 stycznia 2006 r. do usunięcia braków formalnych skargi, przez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej Spółki - odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego obejmujący stan prawny na dzień udzielenia pełnomocnictwa (oryginał lub uwierzytelniony odpis tego dokumentu) oraz uiszczenie wpisu od skargi. W wykonaniu powyższego zarządzenia, radca prawny Spółki Rafał Ol-szewski przesłał przy piśmie z 17 stycznia 2006 r. kserokopię odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego, poświadczoną za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego Jacka Tokarskiego oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego.

Odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził, organem uprawnionym do uwierzytelniania dokumentów zgodnie z art. 96 pkt 2 ustawy z 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 369 ze zm.) jest notariusz lub konsul [art. 19 ustawy z 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów RP (Dz.U. z 2002 r., Nr 215, poz. 1823 ze zm.)]. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 37 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.-

NSA/post.1 -postanowienie "ogólne"

3

U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), radca prawny może uwierzytelnić wyłącznie odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.

W konkluzji Sąd przyjął, że brak formalny skargi dotyczący złożenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.

Spółka [...] złożyła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

art. 47 § 2 p.p.s.a. przez jego niewłaściwą wykładnię, ponieważ zawarte w tym przepisie pojęcie "uwierzytelnienia" nie odnosi się jedynie do poświadczenia w oparciu o Prawo o notariacie dokumentów klauzulą legalizacyjną przez notariu- szy, ale obejmuje także poświadczenia "za zgodność z oryginałem" dokonywa-ne przez radców prawnych,

art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, ponieważ przepis ten nie wskazuje, że radca prawny może "wyłącznie" uwierzytelnić odpis swojego pełnomocnictwa i taka zawężająca wykładnia nie jest w żaden sposób zasad- niona,

art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a., ponieważ przepisy te nie ograniczają dokumentów wskazujących umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej do oryginałów, a co więcej art. 47 § 1 p.p.s.a. wprost wskazuje, że mogą to być kopie, z czego wynika, że wobec załączenia przez stronę już do samej skargi należytego odpisu KRS, tj. odpisu KRS uwierzytelnionego przez radcę prawnego za zgodność z oryginałem (pieczątka "zgodne z oryginałem" i podpis), w tym zakresie nie istniała podstawa do wzywania do uzupełnienia braku, a tym samym nie istniały rzeczywiste braki skargi,

art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. przez ich wadliwe zastosowanie, jako że wobec prawidłowego uzupełnienia braku przepisy te nie powinny były być zastosowane, gdyż dotyczą one jedynie braków rzeczywistych

NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

4

skargi, a więc braków, które rzeczywiście występują, i które tym samym uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu, a nie braków mylnie stwierdzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny,

- art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez całkowicie bezpodstawne odrzucenie skargi, na skutek czego strona została pozbawiona uprawnienia poddania kontroli sądu administracyjnego działalności administracji publicznej, a w szczególności -wskazanej decyzji Dyrektora Izby Celnej.

Powyższe zarzuty zostały szczegółowo przedstawione przez skarżącą w obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Istotą niniejszej sprawy jest kwestia, jakie wymagania powinien spełniać dokument wskazujący umocowanie organu osoby prawnej do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, a w szczególności, czy pełnomocnik będący radcą prawnym może sam uwierzytelnić kopię tego dokumentu.

Pojęcie pełnomocnictwa, jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 27 listopada 2003 r. (sygn. akt lii CZP 74/03 OSNC 2005/1/6) ma dwojakie znaczenie; z jednej strony oznacza pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, z drugiej natomiast strony - dokument obejmujący (potwierdzający) to umocowanie.

Wychodząc z założenia, że dokument, o którym mowa jest częścią składową pełnomocnictwa procesowego, należy przyjąć, że powinien on czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pełnomocnictwa. Musi to być zatem - jak przewiduje art. 37 p.p.s.a. - oryginał dokumentu lub jego uwierzytelniony odpis. Z art. 37 § 1 zdanie drugie i trzecie p.p.s.a. wynika, że adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa, natomiast sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Regulacje te nie sprzeciwiają się możliwości uwierzytelnienia przez pełnomocnika będącego radcą prawnym odpisu (kopii) dokumentu wskazującego umocowanie organu osoby prawnej u-dzielającego pełnomocnictwa. Kompetencja taka wynika bowiem z art. 37 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. oraz przedstawionej wyżej kwalifikacji dokumentu

NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

5

wskazującego umocowanie organu osoby prawnej, który udzielił pełnomocnictwa. Dokument ten stanowi część składową pełnomocnictwa i jest z nim równoważny, skoro jego brak uzasadnia wdrożenie przez przewodniczącego trybu przewidzianego w art. 49 § 1 p.p.s.a. Uprawniony jest w takiej sytuacji pogląd, że dokument będący elementem pełnomocnictwa nie powinien podlegać rygorom dalej idącym niż samo pełnomocnictwo. Jeżeli zatem w art. 37 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. jest mowa o uwierzytelnieniu pełnomocnictwa, pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych dla wykazania umocowania pełnomoc-nika do działania za mocodawcę.

W sytuacji, w której stroną w postępowaniu jest osoba prawna, właściwą formą wykazania przez zgłaszającego się w jej imieniu pełnomocnika procesowego umocowania organu udzielającego pełnomocnictwa dokumentem, jakim jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego.

Skoro pełnomocnik jest obowiązany dołączyć do pisma procesowego pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, to dla wykazania umocowania organu osoby prawnej udzielającego pełnomocnictwa może on dołączyć zarówno wydany przez sąd odpis z właściwego rejestru, który ma walor oryginału, jak i uwierzytelniony przez siebie odpis czy kopię (w tym kserokopię) tego dokumentu (por. uchwała SN z 30 marca 2006 r., sygn. akt III CZP 14/06, LEX nr 175132). W uza- sadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że rygorystyczne wymagania dołączenia przez pełnomocnika odpisu z właściwego rejestru wydanego mu przez sąd lub kopii (odpisu) tego dokumentu poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza, w praktyce częstokroć prowadziłyby do przedłużenia postępowania sądowego i zwiększenia jego kosztów.

W rozpoznawanej sprawie radca prawny Rafał Olszewski dołączył do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej uwierzytelnioną przez siebie kserokopię odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikało umocowanie Rogera Vandevoorde - członka zarządu spółki [...] do udzielenia pełnomocnictwa.

Oznacza to w konsekwencji, że skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim przez radcę prawnego Rafała Olszewskiego czyniła zadość wymaganiom pisma w postępowaniu

NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

6

sądowym w zakresie dokumentu wykazującego umocowanie organu osoby prawnej do udzielenia pełnomocnictwa. Nie zachodziła zatem w sprawie podstawa do wzywania pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi i do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Go-rzowie Wielkopolskim błędnie wskazał, że z art. 96 pkt. 2 ustawy - Prawo o notariacie wynika, że notariusz może uwierzytelnić dokument, bowiem artykuł ten stanowi, że notariusz poświadcza zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem.

NSA/post.1 -postanowienie "ogólne"

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzu-ceniu skargi, przepis art. 203 p.p.s.a. nie ma zastosowania (postanowienie NSA z 30 września 2005 r., sygn. akt II OSK 702/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 16).