Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 786/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a )i c), art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 58
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. w K. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (obecnie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmiany do planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. w K. Wielkich kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw – G. sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka"), realizując plan dochodzenia do uznania (PDU) w okresie od dnia 9 marca 2012 r. do 31 grudnia 2016 r., złożyła w dniu 30 września 2016 r. do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. (dalej: "Dyrektor OT ARR", "organ pierwszej instancji") wniosek o zatwierdzenie zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wraz z pozytywną opinią Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.Proponowana zmiana polegała na wystąpieniu z grupy dwóch członków, tj. A.Sp. z o. o. i T. Sp. z o. o. oraz przyjęcia dwóch nowych członków, tj. R. M. i P. K., a także zmiany struktury udziałów członka grupy poprzez dodanie nowego udziałowca. Ponadto zmianie uległ przedmiot inwestycji VI: zakup nowego przenośnika taśmowego zamiast używanego taśmociągu oraz przedmiot inwestycji VII: zakup nowej maszyny do pakowania szparagów zamiast nowego agregatu prądotwórczego.

Dyrektor OT ARR decyzją z dnia ... listopada 2016 r. nr ... zatwierdził zmiany do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw w części dotyczącej zmiany przedmiotu inwestycji VI i VII: zakup nowego przenośnika taśmowego zamiast używanego taśmociągu oraz zakup nowej maszyny do pakowania szparagów zamiast nowego agregatu prądotwórczego. Z kolei decyzją z dnia ... listopada 2016 r. nr ... Dyrektor OT ARR odmówił zatwierdzenia zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw w części dotyczącej zmiany wynikającej z wystąpienia z grupy dwóch członków i przyjęcia dwóch nowych członków do grupy oraz zamiany struktury udziałów członka grupy.

W uzasadnieniu decyzji nr ... Dyrektor OT ARR wskazał, że obligatoryjne terminy składania wniosków o zatwierdzenie zmian do zatwierdzonych planów dochodzenia do uznania zostały określone w art. 5 pkt 1 ust. 2 z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz.U. z 2016 poz. 58), dalej: "ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw". Zdaniem organu pierwszej instancji z uwagi na zakres zmian, których dotyczył wniosek, terminowość złożenia wniosku należy rozpatrywać zgodnie z powyższym przepisem, który wskazuje, że wniosek o zatwierdzenie zmian niedotyczących zmian w harmonogramie realizacji planu dochodzenia do uznania lub zmian harmonogramu etapu inwestycji realizowanych z podziałem na etapy, składa się w terminie 3 miesięcy przed końcem okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zmiana w planie dochodzenia do uznania.

Dyrektor OT ARR stwierdził, że wniosek dotyczący zmian w planie dochodzenia do uznania złożony przez Stronę został złożony z uchybieniem ustawowego terminu, gdyż zmiana członków dokonała się 4 kwietnia 2016 r., tj. w pierwszym półroczu 2016 r., natomiast przedmiotowy wniosek został złożony 30 września 2016 r., czyli w drugiej połowie 2016 r. Dodatkowo, organ pierwszej instancji zaznaczył, że przy rozpatrywaniu wniosku:

- w przypadku, gdy nowi członkowie mieli być przyjęci w pierwszej połowie 2016 r. wniosek o zatwierdzenie zmian do zatwierdzonego PDU powinien być złożony w okresie 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2016 r., lub

- w przypadku, gdy nowi członkowie mieli być przyjęci w drugiej połowie 2016 r. wniosek o zatwierdzenie zmian do zatwierdzonego PDU powinien być złożony w okresie od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2016 r.

Po rozpoznaniu odwołania Spółki, Prezes Agencji Rynku Rolnego (dalej: "Prezes ARR", "organ pierwszej instancji"), opisaną w komparycji wyroku decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prezes ARR stwierdził, że art. 5 ust. 1 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw wprowadza dwa rodzaje terminów dla złożenia wniosku o wydanie decyzji w sprawie zatwierdzenia zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania w zależności od rodzaju zmian: do końca okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zmiana w planie dochodzenia do uznania - w przypadku zmian w harmonogramie realizacji planu dochodzenia do uznania lub zmian harmonogramu etapu inwestycji realizowanych z podziałem na etapy i do 3 miesięcy przed końcem okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zmiana w przypadku innych zmian wprowadzonych do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że za zmianę w harmonogramie realizacji planu dochodzenia do uznania rozumie się zmianę terminu/okresu realizacji danej inwestycji. Natomiast za inne zmiany wprowadzone przez grupę producentów do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania należy uznać wszystkie inne zmiany, które nie mają wpływu na termin realizacji planu dochodzenia do uznania (np.: zwiększenie/zmniejszenie wartości inwestycji, rezygnacja z inwestycji, wymiana składu członkowskiego lub dołączenie do składu grupy nowego członka - zmiana liczby członków grupy, zmiana zakresu inwestycji, itp.). Zgodnie z powyższym organ pierwszej instancji sklasyfikował zmianę wprowadzoną przez wstępnie uznaną grupę za inną zmianę i określił termin na złożenie wniosku jako trzymiesięczny. W opinii organu odwoławczego, przy rozpatrywaniu wniosku z dnia 30 września 2016 r. wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw przyjmując, że do zatwierdzania zmiany objętej wnioskiem zastosowanie ma tryb postępowania kończący się wydaniem decyzji przez Dyrektora OT ARR oraz w związku z charakterem zmiany, wniosek o wydanie decyzji powinien być złożony w terminie 3 miesięcy przed końcem okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zmiana. Z kolei określenie okresu rozliczeniowego należy odnosić do półrocznego okresu realizacji PDU, w którym nastąpiła zmiana podlegająca zatwierdzeniu.

Zdaniem organu odwoławczego zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grupy producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2015 r. poz. 1530 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia 19 września 2013 r.", grupa producentów przyjmuje w swoim statucie lub umowie zasady przyjmowania i występowania członków oraz minimalny okres członkostwa. Zatem, w ocenie Prezesa ARR zmiana składu członkostwa w trakcie realizacji planu powinna być dokonana w zgodzie z zapisami umowy, czy statutu. Przyjęte przez grupę zasady dotyczące zmiany składu członkowskiego powinny umożliwiać grupie dokonanie zmiany planu dochodzenia do uznania zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw albo przeprowadzenie zmiany składu członkowskiego po uznaniu grupy za organizację. Zdaniem organu odwoławczego, to na grupie producentów ciąży obowiązek wprowadzenia zapisów w aktach regulujących jej organizację - statutach, umowach, w taki sposób, by z jednej strony były one zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a z drugiej strony umożliwiały grupie faktyczne dokonanie zmiany do planu dochodzenia do uznania z zachowaniem trybu i terminów przewidzianych w art. 5 ust. 1 c tej ustawy.

Z chwilą nabycia udziałów, tj. 4 kwietnia 2016 r. - stosownie do treści § 5 ust. 10 umowy Spółki, stanowiącego, że "przystąpienie do Spółki nowego Wspólnika następuje poprzez nabycie udziałów od Wspólników" – R. M. i P. K. zostali członkami Spółki.

Jak wskazał Prezes ARR, tym samym zawarcie umowy zbycia udziałów w dniu 4 kwietnia 2016 r. wykluczyło możliwość zgłoszenia wniosku zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt. 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, wobec upływu terminu na zgłoszenie wniosku o zatwierdzenie zmiany, który kończył się w dniu 31 marca 2016 r.

Prezes ARR nie podzielił także stanowiska Spółki, że trzymiesięczny termin wskazany w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw należy liczyć od momentu dokonania zmiany, a nie od zamiaru dokonania zmiany. Treść tego przepisu wyraźnie zdaniem organu odwoławczego wskazuje, że wniosek o wydanie decyzji w sprawie zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania w przypadku zmian wprowadzanych (a nie jak twierdzi Spółka - wprowadzonych) do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania innych niż określone w pkt 1, składa się w terminie do 3 miesięcy przed końcem okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zmiana w planie dochodzenia do uznania.

Zdaniem organu drugiej instancji, z treści art. 5 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw wynika, że do wniosku o wydanie decyzji w sprawie zatwierdzenia zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania dołącza się dokumenty potwierdzające aktualny stan realizacji planu dochodzenia do uznania oraz pozytywną opinię dyrektora oddziału regionalnego ARiMR właściwego ze względu na siedzibę grupy producentów, dotyczącą proponowanych zmian w planie dochodzenia do uznania. Tym samym organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Strony, jakoby przepisy ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw nakazywały grupie producenckiej z jednej strony zachowanie określonych terminów przed dokonaniem zmian dla dokonania ich zgłoszenia, a z drugiej by wniosek o ową zmianę został wcześniej zaopiniowany przez inny organ, a owa opinia ma się odnosić do zmian już wprowadzonych.

Prezes ARR wskazał, że organ opiniujący jest zobowiązany i ma ustawowe uprawnienie jedynie do zbadania zmian i zajęcia stanowiska w zakresie wskazanym w art. 9 ust. 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, natomiast kompetencje do wydawania decyzji, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, zostały przydzielone Dyrektorowi OT ARR. Do momentu zatwierdzenia proponowanych zmian planu dochodzenia do uznania w drodze stosownej decyzji administracyjnej nie można zatem określić tych zmian terminem zmian już wprowadzonych.

W ocenie organu odwoławczego przy wydawaniu decyzji przez Dyrektora OT ARR nie miało miejsce żadne z naruszeń uzasadniających twierdzenie o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Z zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Dodatkowo, zdaniem Prezesa ARR z analizy raportów kontroli nowo przyjętych do Spółki członków wynika, że zarówno R. M., jak i P. K., mimo braku usankcjonowania statusu członka wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw przez właściwe organy, korzystali z pomocy agrotechnicznej udzielanej przez Spółkę.

Organ odwoławczy podkreślił, że korzystanie z maszyn i urządzeń sfinansowanych ze środków unijnych jest dozwolone tylko członkom wstępnie uznanej grupy, zatem zachodzi ryzyko zarzutu wykorzystania środków unijnych niezgodnie z ich przeznaczeniem. W przypadku stwierdzenia takiego przypadku w ocenie Prezesa ARR znajdują zastosowanie art. 52 i art 54 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.), które skutkują koniecznością zwrotu wypłaconych środków na rzecz budżetu unijnego.

Jak wskazał organ odwoławczy, z samej istoty planu dochodzenia do uznania, uregulowanej w art. 37 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. L 157 z 15 czerwca 2011 r., s. 1, ze zm.), dalej: "rozporządzenie nr 543/2011", wynika, że celem prawodawcy unijnego była realizacja zaplanowanych działań inwestycyjnych, które pozwolą ogółowi członków osiągnąć poziom gospodarczy pozwalający na lepsze konkurowanie na rynku. Konsekwentnie, współdziałanie na rynku i koncentracja podaży, a także wprowadzanie do obrotu produktów członków grupy musi być - w ocenie organu odwoławczego - procesem przemyślanym i ujętym w ramy czasowe oraz formalnoprawne, tak, aby realizacja planu dochodzenia do uznania przebiegła bez zakłóceń i umożliwiła wstępnie uznanej grupie uzyskanie statusu uznanej organizacji producentów. Z powyższych względów organ odwoławczy nie zgodził się ze Spółką, że zmiany polegające na zmianie składu członkowskiego w ogóle nie podlegają zgłoszeniu, gdyż nie odnoszą się stricte do realizacji planu dochodzenia do uznania.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję Prezesa ARR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Dyrektora OT ARR oraz o zasądzenie na rzecz Spółki od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła obrazę przepisów postępowania, w tym w szczególności:

a) art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a.", w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję merytoryczną organu I instancji, tj. odmawiającej uwzględnienia zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania w sytuacji przyjęcia przez organy administracji materialnego charakteru terminu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynku owoców i warzyw, tj. w sytuacji obligującej organ do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego,

b) art. 6 K.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wydaną bez podstawy prawnej, tj. w sytuacji, kiedy żaden z przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie wskazuje sankcji odmowy uwzględnienia zmian w planie dochodzenia do uznania w przypadku naruszenia terminu określonego art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynku owoców i warzyw,

c) art. 138 § 1 i 2 w zw. z art. 104 K.p.a. poprzez zakończenie postępowania wszczętego wnioskiem Strony o dokonanie zmian w planie dochodzenia do uznania dwoma decyzjami administracyjnymi z dnia 21 listopada 2016 r. w sytuacji, kiedy prowadzone było jedno postępowanie administracyjne,

d) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez nieuprawnione zaniechanie organu II instancji odniesienia się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do wszystkich uwag skarżącego, w tym braku wyjaśnienia charakteru prawnego naruszonego terminu z art. 5 ustawy o organizacji rynku owoców i warzyw (termin prawa materialnego, procesowego; termin zawity, termin instrukcyjny) i wpływu takiego naruszenia na skuteczność dokonania zmiany składu członkowskiego grupy producenckiej,

e) art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. wobec wadliwego uznania, że Skarżąca wobec zawarcia umowy zbycia udziałów w grupie producenckiej przez jej członków w dniu 4 kwietnia 2016 r., pozbawiona została możliwości dokonania skutecznego zgłoszenia zmiany planu dochodzenia do uznania,

f) art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. wobec dowolnego stwierdzenia, iż nowo przyjęci do grupy członkowie w osobach R. J. M. oraz P. K. korzystali z pomocy agrotechnicznej udzielanej przez Stronę.

Skarżąca zarzuciła też obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na:

a) wadliwej wykładni przepisów art. 5 ust. 1 pkt. 2 ustawy o organizacji rynku owoców i warzyw, polegającej na uznaniu, że wskazany w tym przepisie termin 3 miesięcy na dokonanie określonych czynności jest terminem prawa materialnego o charakterze zawitym, a nadto, iż uchybienie temu terminowi powoduje skutek w postaci odmowy zatwierdzenia dokonanych zmian w planie dochodzenia do uznania,

b) naruszeniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji rynku owoców i warzyw wobec wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez podmiot nieznany tej ustawie jak i ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 401 ze zm.), dalej: "ustawa o Agencji Rynku Rolnego", oraz nie wskazany w Statucie Agencji Rynku Rolnego nadanym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie nadania statutu Agencji Rynku Rolnego z dnia 7 lutego 2008 r. (Dz.U. z 2008 r. Nr 30 poz. 181 ze zm.), tj. przez "pełniącego obowiązki" Dyrektora OT ARR.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca kwestionuje zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w sprawie odmowy zatwierdzenia wnioskowanych przez nią zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw w części dotyczącej zmiany wynikającej z wystąpienia z Grupy dwóch członków i przyjęcia dwóch nowych członków do Grupy oraz zmiany struktury udziałów członka Grupy – "H." sp. z o.o. W szczególności zarzuca organom obu instancji błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, polegające na przyjęciu, że zgłoszenie przez Skarżącą w dniu 30 września 2016 r. zmian polegających na wystąpienia z Grupy dwóch członków i przyjęcia dwóch nowych członków do Grupy oraz zmiany struktury udziałów członka Grupy, nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w tym przepisie. Powyższe zaś uchybienie - zdaniem organów obu instancji - skutkuje odmową zatwierdzenia zgłoszonych przez Skarżącą w w.wym. zakresie zmian do planu dochodzenia do uznania.

Zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 Państwa członkowskie ustanawiają warunki, na jakich grupy producentów mogą występować z wnioskami o wprowadzenie zmian do planów w trakcie ich realizacji. Do powyższych wniosków załącza się niezbędne dokumenty uzupełniające. Państwa członkowskie określają warunki, na jakich można wprowadzać zmiany do planów uznawania w trakcie okresu rocznego lub półrocznego bez uprzedniego zatwierdzenia ich przez właściwy organ państwa członkowskiego. Powyższe zmiany kwalifikują się do objęcia pomocą tylko w przypadku, gdy grupa producentów niezwłocznie poinformuje o nich właściwy organ państwa członkowskiego.

Grupy producentów mogą uzyskać zezwolenie od właściwego organu państwa członkowskiego, w ciągu danego roku i w odniesieniu do tego roku, na zwiększenie całkowitej kwoty wydatków określonych w planie uznawania o maksymalnie 5% kwoty początkowo zatwierdzonej lub zmniejszenie jej o maksymalny odsetek określony przez państwa członkowskie, w obu przypadkach pod warunkiem, że zachowano ogólne cele planu uznawania oraz pod warunkiem, że ogólna kwota wydatków Unii na poziomie danego państwa członkowskiego nie przekracza kwoty wkładu Unii przydzielonego danemu państwu członkowskiemu zgodnie z art. 47 ust. 4.

W myśl art. 39 ust. 3 w.wym. rozporządzenia właściwy organ państwa członkowskiego podejmuje decyzję w sprawie zmian do planów w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania wniosku o wprowadzenie zmian, po rozpatrzeniu dostarczonych dowodów. Jeżeli w ustalonym terminie nie zostanie podjęta decyzja odnośnie do wniosku o wprowadzenie zmian, wniosek uważa się za odrzucony. Państwa członkowskie mogą ustanowić krótszy termin.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, w którym to krajowy prawodawca zastosował ww. przepisy unijne określając terminy składania wniosków, stanowiąc, że wniosek o wydanie decyzji w sprawie zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia składa się w terminie do:

1) końca okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zmiana w planie dochodzenia do uznania - w przypadku zmian w harmonogramie realizacji planu dochodzenia do uznania lub zmian harmonogramu etapu inwestycji realizowanych z podziałem na etapy,

2) 3 miesięcy przed końcem okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zmiana w planie dochodzenia do uznania - w przypadku zmian wprowadzanych do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania innych niż określone w pkt 1.

Wyjaśnić należy, że ustawodawca wprowadzając w ww. przepisie dwa rodzaje terminów dla złożenia wniosku o wydanie decyzji w sprawie zatwierdzenia zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania rozróżnił je w zależności od rodzaju zmian wskazując, że:

- za zmianę w harmonogramie realizacji planu dochodzenia do uznania rozumie się zmianę terminu/okresu realizacji danej inwestycji,

- natomiast za inne zmiany wprowadzone przez grupę producentów do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania należy uznać wszystkie inne zmiany, które nie mają wpływu na termin realizacji planu dochodzenia do uznania (np.: zwiększenie/zmniejszenie wartości inwestycji, rezygnacja z inwestycji, wymiana składu członkowskiego lub dołączenie do składu grupy nowego członka - zmiana liczby członków grupy, zmiana zakresu inwestycji, itp.).

Ponadto zakres stosowania ww. przepisów prawa został doprecyzowany w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 grudnia 2015 r. w sprawie zmian do zatwierdzonych planów dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw, które nie wymagają wydania decyzji w sprawie zmian do zatwierdzonych planów (Dz. U. z 2015 r. poz. 2151), stanowiącym, że zmiany do zatwierdzonych planów dochodzenia do uznania wprowadzane w trakcie okresu rocznego lub półrocznego nie wymagają wydania przez Dyrektora OT ARR, właściwego ze względu na siedzibę wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw decyzji w sprawie zmian do zatwierdzonych planów dochodzenia do uznania, jeżeli zmiany dotyczą:

1) nazwy wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw;

2) adresu lub siedziby wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw na obszarze tego samego województwa;

3) imienia, nazwiska lub nazwy członka wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw;

4) składu członkowskiego członka wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw będącego osobą prawną;

5) struktury lub źródeł finansowania inwestycji lub działań zatwierdzonych w planie dochodzenia do uznania.

Zgodnie z § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia MRiRW z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, grupa producentów przyjmuje w swoim statucie lub umowie zasady przyjmowania i występowania członków oraz minimalny okres członkostwa.

Zatem zmiana składu członkostwa w trakcie realizacji planu powinna być dokonana zgodnie z zapisami umowy czy też statutu. Niemniej jednak, przyjęte przez grupę zasady dotyczące zmiany składu członkowskiego powinny umożliwiać grupie dokonanie zmiany planu dochodzenia do uznania zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw albo przeprowadzenie zmiany składu członkowskiego po uznaniu grupy za organizację.

Z akt sprawy wynika, że zmiana członków Grupy dokonała się 4 kwietnia 2016 r. Z chwilą nabycia udziałów, tj. 4 kwietnia 2016 r. - stosownie do treści § 5 ust. 10 umowy Spółki, stanowiącego, że "przystąpienie do Spółki nowego Wspólnika następuje poprzez nabycie udziałów od Wspólników" – R.M. i P. K. zostali członkami Spółki. Natomiast przedmiotowy wniosek został złożony 30 września 2016 r.

W ocenie organów obu instancji wniosek Skarżącej o zatwierdzenie zmian, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynku owoców i warzyw, powinien zostać zgłoszony przez Skarżącą w terminie do 3 miesięcy przed końcem okresu rozliczeniowego, którego zmiany dotyczą. Zawarcie umowy zbycia udziałów w dniu 4 kwietnia 2016 r. wykluczyło bowiem możliwość zgłoszenia wniosku zgodnie z procedurą przewidzianą w w.wym. przepisie wobec upływu terminu na zgłoszenie wniosku o zatwierdzenie zmiany, który kończył się w dniu 31 marca 2016 r. Skarżąca przyjmując nowych członków powinna dokonać tego w terminie umożliwiającym zachowanie ustawowego terminu, czyli do dnia 31 marca 2016 r. Zgłoszenie zmiany dotyczącej przyjęcia nowych członków dopiero w dniu 30 września 2016 r. nastąpiło więc z naruszeniem ww. przepisu, czego konsekwencją musiała być odmowa zatwierdzenia zmian związanych z modyfikacją składu członkowskiego Grupy.

W ocenie Sądu organy obu instancji nie wyjaśniły, czy zmiany do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, polegające na wystąpieniu z Grupy dwóch członków i wprowadzeniu nowych członków oraz zmiany struktury udziałów członka Grupy, dokonane w kwietniu 2016 r. są faktycznie zmianami dotyczącymi I półrocza 2016 r. w toku realizacji PDU.

Należy podkreślić, że w toku postępowania Skarżąca wskazywała, że zmiany te dotyczą II półrocza 2016 r. Natomiast organy obu instancji, nie wskazały dowodów, które przeczyłyby twierdzeniu Skarżącej. Przede wszystkim organy nie wskazały zaś w uzasadnieniach swoich decyzji, na podstawie jakich faktów i dowodów przyjęły, że przedmiotowe zmiany dotyczą I półrocza 2016 r., wbrew twierdzeniu Skarżącej, że dotyczą one II półrocza 2016 r.

W ocenie Sądu wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem błędnie zastosowano art. 39 ust. 2 w związku z art. 37 rozporządzenia nr 543/2011. Działanie organów obu instancji w niniejszej sprawie skutkowało też błędnym zastosowaniem art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw.

Z tych powodów należy również stwierdzić, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko orzecznicze wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 448/17, który wskazał, że art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw "...stanowi wyraźnie, iż termin o którym mowa w tym przepisie należy liczyć od końca okresu rozliczeniowego, którego dotyczy ta zmiana, a nie jak wskazują organy zawsze od końca okresu rozliczeniowego, w którym doszło do nabycia udziałów przez nowe osoby w spółce będącej grupą producentów. Brak jest bowiem podstaw, by zmianę automatycznie wiązać z chwilą dokonania czynności prawnej mającej za przedmiot osoby lub rzeczy lub inne elementy PDU. Gdyby tak było, ustawodawca zastrzegłby, że przedmiotowy termin należy liczyć od końca okresu rozliczeniowego, w którym zmiana zaistniała. Ustawodawca na takie rozwiązanie się jednak nie zdecydował i nie odwołał się w jakikolwiek sposób do chwili zaistnienia zmiany. Odwołał się zaś do takiego okresu czasu, którego zmiana "dotyczy". Dlatego też, użyte w ww. przepisie wyrażenie "okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zmiana" musi zatem odnosić się do chwili, w której zgłaszana zmiana ma wywołać realne skutki dla założeń przyjętych w planie dochodzenia do uznania. Samo nabycie udziałów w grupie producentów nie wywołuje skutków dla planu dochodzenia do uznania i zawartych w nim treści już w chwili nabycia udziałów. Przyjęte zaś przez organy założenie o konieczności zgłoszenia zmiany w składzie grupy na trzy miesiące przed końcem półrocza, w którym zawarto umowę sprzedaży udziałów, oznaczałoby, że sprzedaż udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością będącą grupą producentów byłaby możliwa wyłącznie w okresach od 1 stycznia do 31 marca i od 1 lipca do 30 września, a uwzględniając potrzebę uzyskania pozytywnej opinii Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o planowanych zmianach - nawet w jeszcze krótszych okresach - na co brak jakiejkolwiek podstawy ustawowej. Tak poważne ograniczenie dopuszczalności obrotem udziałami w spółce z o.o. - tj. konstytucyjnego prawa własności - musi mieć zaś umocowanie w ustawie".

Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że Skarżąca dokonała zgłoszenia zmiany planu dochodzenia do uznania, polegającej na wystąpieniu dwóch członków i wstąpieniu nowych członków, w pierwszym możliwym i dopuszczalnym terminie po ich przyjęciu.

Natomiast powyższe uchybienia organów obu instancji dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego są wystarczające do uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ma obowiązek zastosować się do wskazań Sądu oraz dokonanej interpretacji przepisów prawa. Przede wszystkim organ powinien wyjaśnić, czy zmiany do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania są zmianami dotyczącymi I, czy II półrocza 2016 r. w toku realizacji PDU.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200 p.p.s.a.