Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 245/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 200, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 6a
journal: Dz.U. 2001 nr 73 poz 764
law: Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.
article: art. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: art. 77 par. 1, art. 15, art. 107 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem upraw leśnych i prawa do ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z [...] września 2013 r. na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz.2273 ze zm.) oraz art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. z 2001r. Nr, 73, poz. 764 ze zm.) przekazał na Pana J. D. zamieszkałego w E., obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz prawo do ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej na działkach: nr [..] o pow. 0,9300 ha i nr [...] o pow. 0,7500 ha - łącznie 1,6800 ha, położonych w miejscowości S., gm. L. Powyższe obowiązki i prawo wynika z decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2003 r., nr[...], o wyrażeniu zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia i decyzji z [...] czerwca 2003 r., nr [...], o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej, wydanych Panu J. W. zamieszkałemu w miejscowości C., gm. L, następnie przekazanych decyzją Starosty z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], o przyznaniu uprawnienia do otrzymywania ekwiwalentu Pani A. S., zamieszkałej w O. W.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. D. zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o umorzenie postępowania w sprawie. Odwołujący wskazał, że zapoznał się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów eksploatacji kruszyw we wsiach S., J. w gminie L. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Lisków Nr XIII/82/2000 z 20 lipca 2000 r. (Dz.Urz. Woj. Wlkp. Nr 64, poz. 860 z 29 września 2000 r.), z którego wynika, że większa część działek przeznaczona jest - w ramach jednostki bilansowej 02 PE - pod eksploatację kruszyw naturalnych, a nie pod zalesienie. Oświadczył także, że zrezygnował z ekwiwalentu pieniężnego. Nie może więc być mowy o przekazaniu na jego rzecz obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz prawa do ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenia uprawy leśnej na przedmiotowych działkach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] grudnia 2012 r. utrzymało zaskarżoną decyzję Starosty w mocy.

Kolegium motywowało, że z akt sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2012 r., Rep A: [...], J. G. D. nabył od A. A. S. działki zalesione niezabudowane o numerze geodezyjnym [...] i [...] o łącznej powierzchni 2.2700ha położne w obrębie S. gmina L. Z treści tego aktu wynika ponadto, że okazano m.in. decyzję Starosty z [...] czerwca 2003 r. Nr [...], zgodnie z którą właściciel gruntu rolnego wykonał zalesienie prawidłowo oraz, że nabył prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej na okres 20 lat, jednak nie dłużej niż do czasu nabycia prawa do emerytury lub renty.

Wobec powyższego zgodnie z art. 7 ust. 6a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej przechodzą na nabywcę gruntu. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie przekazał obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz prawo do ekwiwalentu na odwołującego się.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu wniósł J.D. domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności art. 14 ust. 8 w zw. z §4 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także art. 3 pkt 1 ustawy z 28 listopada 1991 r. o lasach. Nadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7 kpa, art. 77 §1 kpa, art. 107 §1 kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niezgromadzenie odpowiedniego materiału dowodowego. Zarzucił naruszenie wyrażonej w art. 11 kpa zasady przekonywania o słuszności wydanego rozstrzygnięcia oraz wyrażonej w art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Skarżący wskazał, że organ II instancji rozpatrując sprawę w ogóle nie zajął się kwestią, przeznaczenia nabytej przez skarżącego nieruchomości. Skarżący przytoczył definicję lasu w oparciu o przepis art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Następnie wskazał, że z chwilą uchwalenia miejscowego planu przestrzennego terenów eksploatacji kruszyw we wsiach S., J. gmina K. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Lisków z dnia 20 lipca 2011 r. /winno być z 2000 r./ opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego Nr 64, poz. 860 z dnia 29.09. 2000 r. oraz z wypisu skróconego z rejestru gruntów wynikało, że działki nr [...] i [...] stanowią użytki rolne i oznaczone są symbolem R VI, a więc nie były w ewidencji gruntów sklasyfikowane jako las. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 1994r., sygn. II FSK 842/05, przyjąć należy, że o tym czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy, o lasach, decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. Ponadto została uzyskana zgoda na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla dokładnego wyjaśnienia sprawy organ II Instancji zatem winien zgromadzić pełną dokumentację, aby jednoznacznie ustalić czy na obszarze gruntów ornych utworzono las i czy nie nastąpiło to z naruszeniem przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.

Zgodnie bowiem z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów eksploatacji kruszyw we wsiach S., J. gmina K. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Lisków z dnia 20 lipca 2011 r. większa część działek przeznaczona jest w ramach jednostki bilansowej jako symbol 02PE pod eksploatację kruszyw naturalnych. Zaznaczył, że w myśl art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) - plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, a zatem zawiera normy powszechnie obowiązujące na obszarze, którego dotyczy. Zapisami planu miejscowego są związane wszystkie osoby fizyczne, organy gminy i inne organy administracji publicznej. Nadto stosownie do § 4 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r., w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pośród wymogów dotyczących stosowania standardów przy zapisywaniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego zawarto ten wskazujący, iż ustalenia dotyczące sposobów i terminów tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania terenów powinny zawierać nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów, w tym określenie terminu, do którego tymczasowe zagospodarowanie, urządzenie i użytkowanie terenu może być wykonywane. Dopóki więc uchwała rady gminy, na mocy której przyjęto miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie zostanie wzruszona w sposób przewidziany prawem, istnieje domniemanie jej legalności. W ocenie skarżącego ustalenie przez orzekający organ, że nabyte działki przez skarżącego są lasem stanowi o braku zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego planowanego przedsięwzięcia mającego polegać na prowadzeniu działalności wydobywczej kruszywa. Nadto dodano, że obowiązujący przepis art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera zasadę, zgodnie z którą w sytuacji obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sposób zagospodarowania terenu określa akt miejscowy i do czasu jego obowiązywania Starosta nie mógł wprowadzić zmian w ewidencji niezgodnych z treścią charakteru i przeznaczenia gruntów.

W dokumentacji zgromadzonej w sprawie brak jest jakiejkolwiek wzmianki dotyczącej tych okoliczności poza wzmianką o decyzji Starosty z dnia [...]czerwca 2003 r., z której wynika, że właściciel gruntu rolnego wykonywał zalesienie prawidłowo oraz nabył prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej na okres 20 lat; jednak nie dłużej niż do czasu nabycia prawa do emerytury i renty. Powyższe winno zostać wzięte pod uwagę przez organ II Instancji ponieważ w konsekwencji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nabyta nieruchomość nie jest lasem i zdaniem skarżącego nieuzasadnionym jest przekazanie mu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz nabycie prawa do ekwiwalentu przez skarżącego.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne bądź przepisy postępowania w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.").

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. z 2003 r. nr 46, poz. 764) w związku z art.14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn.zm.). Zgodnie z art.7 ust.6a ustawy z 8 czerwca 2001 r. w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. Przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast zgodnie z art.14 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. , która uchyla ustawę z 8 czerwca 2001 r. do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 15, stosuje się zasady dotychczasowe.

W niniejszej sprawie A. S. pismem z 8 sierpnia 2012 r. poinformowała Starostę, że w dniu [...] lipca 2012 r. dokonała sprzedaży działek nr [...] o powierzchni 0,93 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,75 ha, łącznie 1,68 ha na rzecz J. D. Załączyła wypis z aktu notarialnego nr Rep. A:[...].

Skarżący pismem z 23 sierpnia 2012 r. w związku z nabyciem przedmiotowych działek oświadczył, że rezygnuje z ekwiwalentu pieniężnego wynikającego z prowadzenia uprawy leśnej (k. 39 akt adm.).

Starosta, tymczasem w oparciu o powyższy przepis art. 7 ust. 6a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia przekazał na skarżącego obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz prawo do ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej na działkach nr [...] o powierzchni 0,9300 ha i nr [...] o powierzchni 0,7500 ha. Organ poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że na skutek transakcji kupna-sprzedaży J. D. stał się właścicielem działek, zatem przekazanie mu powyżej opisanych praw i obowiązków związanych z uprawą leśną następuje w drodze decyzji. Organ w żaden sposób nie ustosunkował się do oświadczenia skarżącego o rezygnacji z powyższego ekwiwalentu.

Zauważyć należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że część przedmiotowej działki nr [...] i działki nr [...] położnych we wsi S. nie posiada opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Część działki nr [...] zgodnie z uchwała Nr XIII/82/2000 Rady Gminy w Liskowie z dnia 20 lipca 2000 r. położona w granicach wsi S. znajduje się na terenie eksploatacji kruszyw i oznaczona jest na rysunku planu symbolem "02PE" (k. 16, 38 akt adm. I inst.). Uchwałą Rady Gminy Lisków Nr XXXVIII/242/2010 z 28 czerwca 2010 r. w sprawie oceny aktualności "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Lisków" i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego stwierdzono, że powyższy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 20 lipca 2000 r. nie wymaga aktualizacji.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, by organ powyższe okoliczności uwzględnił, a także wniosek skarżącego o rezygnację z ekwiwalentu za uprawę leśną. W ten sposób organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej opisaną w art. 7 kpa, zgodnie z którą w toku postępowania orany administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ naruszył nadto przepis art. 77 §1 kpa zobowiązujący w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Następnie organ II instancji pomimo zarzutów podniesionych w odwołaniu nie zajął się kwestią przeznaczenia nabytej przez skarżącego nieruchomości. Pominął okoliczność, że działki nr [...] i nr [...] zgodnie z wypisem z rejestru gruntów stanowią użytki rolne i oznaczone są symbolem R VI. Zatem w ewidencji gruntów nie były sklasyfikowane jako las. Nadto, nie wypowiedział się w kwestii, że na części przedmiotowych działek obowiązuje plan miejscowy, zgodnie z którym przeznaczone są one w ramach jednostki bilansowej symbolem 02PE pod eksploatacją kruszyw naturalnych. Organy nie podjęły się również wyjaśnienia kwestii obowiązywania powyżej wskazanego aktu prawa miejscowego zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy z 20 lipca 2000 r.

Zgodzić się bowiem należy w tym miejscu ze skarżącym, że dopóki Uchwała Rady Gminy, na mocy której przyjęto plan miejscowy, nie zostanie wzruszona w sposób przewidziany prawem, istnieje domniemanie jej legalności. Wyjaśnienia organu w tym przedmiocie są o tyle istotne, że już z treści Uchwały Rady Gminy Lisków Nr XXXVIII/242/2010 z 28 czerwca 2010 r. wynika, że uchwała z 20 lipca 2000 r. korzysta z przymiotu aktualności.

Organy nie poczyniły żadnych ustaleń, co do wyjaśnienia rozbieżności między przeznaczeniem przedmiotowych działek wynikającym z planu miejscowego a ustaleniem przez organy administracji, że nabyte przez skarżącego działki są lasem.

Słusznie zatem podnosi skarżący, że dla dokładnego wyjaśnienia sprawy organ II instancji winien zgromadzić pełną dokumentację, aby ustalić czy są podstawy do przekazania na rzecz skrzącego obowiązków związanych z uprawą leśną oraz prawo do ekwiwalentu z tego tytułu. Należy przy tym mieć na uwadze, że skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z tego uprawnienia.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że również organ II instancji, w pierwszej kolejności, naruszył art. 15 kpa, z którego wynika zobowiązanie do ponownego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy. W tym naruszono art. 7 kpa i art. 77 §1 kpa zobowiązujący do wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie celem ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. Dopiero prawidłowe ustalenia faktyczne w sprawie stanowią podstawę do dalszych rozważań prawnych i zastosowania przepisów materialnych – w niniejszej sprawie art. 7 ust. 6a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.

W konsekwencji ustalenia faktyczne i prawne winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organów obu instancji, zgodnie z art. 107 § 2 kpa.

Mając na uwadze całokształt sprawy, konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w celu uwzględnienia, przy podejmowaniu ponownego rozstrzygnięcia, uchybień organów administracji publicznej w zakresie zastosowania wskazanych przepisów prawa procesowego i dokonania wszechstronnego i pełnego zebrania materiału dowodowego celem ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy konieczne będzie również szczegółowe odniesienie się do wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdziwszy że opisane naruszenia przepisów postępowania miały wpływ na wynik sprawy, uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Starosty, jak orzeczono w punkcie I wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a., jak orzeczono w punkcie II, a o wykonaniu w treści art. 152 p.p.s.a. (pkt III wyroku).