Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1393/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 par 1; art. 27; art. 33 par 3, 7-8, 19
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi I. F. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "M." na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika skarżącej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] marca 2012r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału ZUS w W. z [...] grudnia 2011 r. wydane w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] z dnia [...].10.2011r.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...].02.2011 r. wierzyciel wystawił upomnienia o nr od [...], wzywające do zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne należne od I. F. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą M. za okres od 06/2005 r. do 07/2007 r. Upomnienia te zostały doręczone pod adres siedziby dla prowadzonej działalności gospodarczej przy ul. [...], odebrane zostały w dniu 28.02.2011 r. przez M. W. pełnomocnika strony. Z uwagi na nieopłacenie zaległości wykazanych w powyższych upomnieniach, organ egzekucyjny dnia [...].10.2011 r. nadał klauzulę wykonalności i skierował do egzekucji tytuły wykonawcze o nr od [...], które zostały doręczone pełnomocnikowi strony wraz z zajęciami rachunku bankowego w dniu [...].10.2011 r. Dłużnik zajętej wierzytelności B. odebrał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej w dniu [...].10.2011 r. Pismem z [...] listopada 2011 r. pełnomocnik strony złożył zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyszczególnionych wyżej tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału ZUS w W. działając jako organ egzekucyjny i jednocześnie reprezentant wierzyciela uznał zgłoszone przez pełnomocnika strony zarzuty za bezzasadne.

Organ wskazał, że postępowaniem egzekucyjnym zostały objęte należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 06/2005 r. do 07/2007 r. W tytułach wykonawczym jako podstawę prawną należności organ egzekucyjny wskazał deklarację/zgłoszenie (poz. 30 nr 2 w tytule wykonawczym).

Organ egzekucyjny wskazał, że podstawę prawną dochodzenia należności jest deklaracja/zgłoszenie. Deklaracje rozliczeniowe złożone przez płatnika składek, dają możliwość stosowania egzekucji administracyjnej od 30 listopada 2001 r. tj.: wejścia w życie ustawy z 6 września 2001r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r., Nr 125, poz. 1368). Zatem deklaracje złożone przez płatnika za okres od 06/2005 r. do 07/2007 r. mogą być podstawą dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego za wskazany okres.

Zatem, jak podkreślił Dyrektor ZUS wskazane w tytule wykonawczym podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego - deklaracji/zgłoszenia jest prawidłowe i nie narusza dyspozycji art. 33 pkt 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a.

W opinii organu nieuzasadnionym wobec posiadanych przez organ egzekucyjny dokumentów pozostaje zarzut braku doręczenia stronie upomnień. W dniu [...].02.2011 r. wierzyciel wystawił upomnienia o nr od [...], wzywające do zapłaty należności z tytułu składek. Upomnienia te zostały doręczone w dniu [...].02.2011 r., na wskazany przez płatnika adres siedziby dla prowadzonej działalności gospodarczej przy ul. [...], odebrane zostały przez pełnomocnika strony. Zatem doręczenie korespondencji na adres ul. [...] spełnia wymóg właściwego doręczenia tytułów wykonawczych i nie można mówić o naruszeniu zapisów art. 33 pkt 7 u.p.e.a.

Dyrektor ZUS nie zgodził ponadto z podniesionym zarzutem zastosowania wobec strony zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zajęcie rachunku bankowego dłużnika obejmuje katalog uprawnień przyznany organowi egzekucyjnemu - Dyrektorowi Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w tym przypadku [...] Oddziału ZUS - w art. 19 § 4 u.p.e.a. W złożonych zarzutach nie wskazano innego majątku z którego można efektywnie prowadzić postępowanie egzekucyjne i odzyskać kwoty należne wierzycielowi z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne.

W kwestii kolejnego zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. tj:. nie wypełnienia poz. 11, poz. 16 oraz wadliwe wskazanego w tytule wykonawczym adresu wykonywania działalności zamiast adresu zameldowania w poz. 18-28, organ egzekucyjny uznał, że są one nieuzasadnione.

Organ prowadzący postępowanie wyjaśnił, że poz. 11 w tytule wykonawczym wypełniana jest w sytuacji gdy dotyczy zobowiązanego niebędącego osobą fizyczną, w tym przypadku tytuły dotyczą osoby fizycznej, pozycja 16 w przypadku osoby fizycznej nie podlega wypełnieniu, natomiast wadliwe zdaniem pełnomocnika strony wypełnienie pozycji 18-28, nie znajduje potwierdzenia. Zgłoszony przez płatnika składek adres siedziby jest adresem prawidłowym dla kierowania wszelkiej korespondencji do płatnika, również tytułów wykonawczych. W deklaracji zgłoszeniowej nie wskazano adresu do korespondencji, co zobowiązywałoby do kierowania korespondencji na adres dla korespondencji Wobec podania adresu siedziby płatnika składek i adresu zamieszkania, skierowanie korespondencji na adres siedziby płatnika jest prawidłowe. Zatem doręczenie korespondencji na adres ul. [...] spełnia wymóg właściwego doręczenia tytułów wykonawczych i nie można mówić o naruszeniu zapisów art. 33 pkt 10 u.p.e.a.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] marca 2012r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że podniesione przez pełnomocnika strony zarzuty - określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, brak doręczenia zobowiązanej upomnień, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27, oparte na przesłankach wskazanych w pkt 3, 7, 8, 10 art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, są nieuprawnione.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. nadmienił, że I. F., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą M. nie wykonała dobrowolnie ciążącego na niej obowiązku wynikającego ze złożonych deklaracji, a zatem zaistniały podstawy do podjęcia czynności zmierzających do wykonania obowiązku przez stronę - wystawienia tytułu i wszczęcia egzekucji administracyjnej. W związku z tym, iż strona nie zapłaciła w terminie wskazanym w przepisach prawa, należności wynikających ze złożonych deklaracji rozliczeniowych, wierzyciel wysłał do zobowiązanej upomnienia z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnień.

Zatem wierzyciel, jak podkreślił organ II instancji dopełnił obowiązku skutecznego doręczenia upomnień, gdyż w aktach sprawy znajduje się plik upomnień datowanych na dzień [...].02.2011r., obejmujących należności dochodzone tytułami wykonawczymi wystawionymi w dniu [...].10.2011r., a zwrotne potwierdzenie odbioru jest dowodem doręczenia przedmiotowych upomnień. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłka zawierała upomnienia od nr [...], których odbiór w dniu [...].02.2011r., własnoręcznym podpisem poświadczył M. W., obecnie pełnomocnik Zobowiązanej. Zatem wbrew twierdzeniom pełnomocnika Strony doręczenie w/w upomnień było skuteczne. Wierzyciel doręczając plik upomnień w jednej kopercie nie naruszył prawa, gdyż nie istnieje żaden przepis nakazujący doręczanie pism w osobnych kopertach.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., jak podkreślił podziela stanowisko organu egzekucyjnego co do nieuzasadnionego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny skorzystał z możliwości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanej, który stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji, zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, organ odwoławczy wskazał, że zarzut ten nie można uznać za uzasadniony (art. 33 pkt 10 ustawy). Przepis art. 27 cytowanej ustawy wskazuje jakie elementy obligatoryjnie powinien zawierać tytuł wykonawczy. Tytuły wykonawcze od nr [...] z dnia [...].10.2011r., spełniają takie wymogi, zdaniem organu odwoławczego.

W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie tego i poprzedzającego go postanowienia, jako sprzecznych z prawem. W jego opinii każde upomnienie winno być doręczone oddzielną przesyłką poleconą, co wynika z brzmienia § 4 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem Rozporządzenie to nie przewiduje zbiorczego doręczenia upomnień przy pomocy jednego listu poleconego.

Autor skargi wskazał ponadto na kwestię wpisania wadliwych danych w tytule wykonawczym, a także na koszty przesyłania upomnień.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres prowadzonego w sprawie postępowania wyznaczyła treść zarzutów zgłoszonych przez stronę w stosunku do tytułów wykonawczych od nr [...] z [...].10.2011r., wystawionych przez ZUS [...] Oddział w W.

Pełnomocnik zobowiązanej za pośrednictwem organu egzekucyjnego, którym w przedmiotowej sprawie jest Dyrektor [...] Oddziału ZUS w W., podniósł w stosunku do wystawionego tytułu wykonawczego zarzuty - określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, brak doręczenia Zobowiązanej upomnień, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27, opartych na przesłankach wskazanych w pkt 3, 7, 8, 10 art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 zwaną dalej u.p.e.a.). W przedmiotowej sprawie Dyrektor [...] Oddziału ZUS w W. jest zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym nie jest więc dopuszczalne aby ten sam podmiot, przedstawił swoje stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów. Zatem dyspozycja art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowiąca, że wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjna wiążąca w kwestii zarzutów z art. 33 pkt 1-5 tejże ustawy, doznaje ograniczenia.

Odnosząc się kolejno do przedstawionych zarzutów wskazać należy, że uzasadnieniem dla pierwszego z tych zarzutów ma być - zdaniem pełnomocnika skarżącej - brak podstawy prawnej dochodzonych należności. Trudno jednak zdaniem Sądu uznać, że taki zarzut za trafny. Deklaracje rozliczeniowe złożone przez płatnika składek mogą być podstawą prawną umożliwiającą egzekucję należności. Zatem wskazanie w przedmiotowych tytułach deklaracji/zgłoszenia jako podstawy prawnej nie naruszyło dyspozycji art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnieniem dla kolejnego zarzutu - zdaniem jego autora - jest brak uprzednio doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, zgodnie z art. 33 pkt 7 u.p.e.a. Obowiązek doręczenia upomnienia spoczywa na wierzycielu i w tym przypadku warunkiem koniecznym do tego aby egzekucja administracyjna mogła zostać wszczęta, o czym stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a. Zatem wierzyciel i jednocześnie organ egzekucyjny - ZUS z nałożonego przez ustawodawcę obowiązku wywiązał się informując skarżącą o nieuregulowanych należnościach, objętym przedmiotowymi tytułami wykonawczymi upomnieniami od nr [...], których odbiór w dniu [...].02.2011r., własnoręcznym podpisem poświadczył M. W., pełnomocnik zobowiązanej.

Twierdzenie strony, że wszystkie upomnienia były bezskuteczne z uwagi na uchybienie obowiązującemu wzorcowi oraz na ich nieskuteczne doręczenie, poprzez przesłanie upomnień w jednej kopercie jest nieuprawnione. Upomnienie nie stanowi żadnego rozstrzygnięcia jest jedynie prawną konsekwencją niewypełnienia przez Stronę ciążących na niej obowiązków, a zatem od upomnień nie przysługuje jakikolwiek środek odwoławczy. Wskazać należy, że wierzyciel doręczając plik upomnień w jednej kopercie nie naruszył prawa, jak mylnie sądzi pełnomocnik skarżącej.

Ponadto w ocenie Sądu również uzasadnienie dla trzeciego z zarzutów zgodnie z art. 33 pkt 8 u.p.e.a. przedstawione przez pełnomocnika zobowiązanej, dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zostało prawidłowo ocenione przez organ egzekucyjny i organ nadzoru.

Zajęcie rachunku bankowego, zdaniem skarżącego stanowi zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, jednak z treści art. 7 § 1 u.p.e.a. wynika, że wybór środka egzekucyjnego powinien być dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania kolejnych środków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny, słusznie zdaniem Sądu przyjął, że najmniej uciążliwa dla zobowiązanego jest egzekucja z pieniędzy i zastosował w pierwszej kolejności egzekucję z rachunku bankowego.

Zgodnie z art. 80 ww. ustawy organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

W przypadku prowadzenia takiej egzekucji, zobowiązana zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązana może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę.

Sąd nie dopatrzył się zakłóceń w przebiegu zaskarżonej czynności egzekucyjnej, podstawę wystawienia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego stanowiły tytuły ww. wykonawcze wystawione przez ZUS [...] Oddział w W., których odpisy zostały pełnomocnikowi zobowiązanej doręczone wraz z zajęciem rachunku bankowego w dniu [...] października 2011r. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu również doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności tj. bankowi (B.) w dniu [...] października 2011r.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, należy wskazać, że zarzutu tego nie można uznać za uzasadniony. Przepis art. 27 cytowanej ustawy wskazuje jakie elementy obligatoryjnie powinien zawierać tytuł wykonawczy.

Z powołanego zaś powyżej przepisu nie wynika, jak mylnie przyjął pełnomocnik skarżącej, iż obowiązkiem wierzyciela jest wykazywanie w tytule wykonawczym imion rodziców zobowiązanej. Stąd też niewypełnienie rubryki w poz. 11 tytułu, jakkolwiek stanowi uchybienie, to jednak nie ma istotnego wpływu na. prawidłowość wystawienia tytułów wykonawczych w zakresie identyfikacji zobowiązanej i nie podważa ich poprawności (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.12.2008r. sygn. akt. I SA/G1 206/08).

W tytułach wykonawczych poprawnie wskazano informacje dotyczące zobowiązanej, tj: NIP i PESEL te dane, w pełni i w sposób nie budzący wątpliwości identyfikują osobę zobowiązaną. Adres wskazany w w/w tytułach wykonawczym jest adresem zgłoszonym do ZUS, pod którym Zobowiązana rzeczywiście prowadzi działalność gospodarczą, a zatem tytuły spełniają wymóg, określony w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo został ustalony adres, pod którym Strona rzeczywiście prowadzi działalność gospodarczą - miejsce jej pracy, może zostać wskazany w tytule wykonawczym, a także pod tym adresem można dokonać doręczeń. Zatem doręczone Zobowiązanej przesyłki na adres przy ul. [...], pod którym prowadzi ona działalność gospodarczą należy uznać za prawidłowe.

Ważnym podkreślenia jest fakt, że I. F. prowadząc działalność gospodarczą był zobowiązana na podstawie art. 17 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. nr 11 poz. 74 ze zm.) do obliczenia i przekazywania co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne miesiące w latach 2005-2006 oraz od 01/2007 do 07/2007, w łącznej kwocie należności głównej 11.746,40 zł., czego jednak skarżąca nie wykonała.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji.