Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1819/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 7,  art. 77 par. 1,  art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi Z. B. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Z. B. i A. B. solidarnie kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.), w zw. z art. 103 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. - po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu, nakazał Z. i A. B., rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego murowanego, o wymiarach 6,40 x 9,10 m, z tarasem o wymiarach 3 x 6,40 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w m. [...] gm. [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce.

Organ wskazał, że dach budynku przykryty jest dachem dwuspadowym, pokrytym płytami falistymi z tworzywa sztucznego. W budynku znajdują się instalacje: elektryczna, wodociągowa i kanalizacyjna. Wg oświadczenia A. B. budynek powstał w 1990 r. Nie wykazano się zgłoszeniem, ani pozwoleniem na budowę. Działka nr [...] jest porośnięta lasem w wieku kilkudziesięciu lat. Według rejestru gruntów teren działki oznaczony jako leśny.

Z pisma Wójta Gminy [...] wynika, że teren m.in. powyższej działki stanowił grunt leśny już w latach 1980-1994, a więc w czasie realizacji inwestycji. Dla działki nr ew. [...] nie ma aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania i założeń do planu. Z uwagi na czas realizacji budynku organ wskazał, że należy zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zastosować przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z uwagi na fakt, że ww. działka była w czasie budowy działką leśną i obecnie ma takie przeznaczenie, organ nie znalazł podstaw do legalizacji budynku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2016 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpoznaniu odwołania Z. i A. B. - uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy 1974 Prawo budowlane z 1974r. nakazał rozbiórkę opisanego budynku letniskowego.

Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie dowodowe było prawidłowe. Nie budzi wątpliwości w świetle materiału dowodowego oraz charakteru obiektu konieczność zastosowania w tej sprawie art. 37 Prawo budowlane z 1974 r.

Z treści ww. przepisu wynika, iż jedną z przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej jest zgodność lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ powołując się na wyrok NSA z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1521/08 wskazał, że celem art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy jest eliminowanie samowoli pozostającej w kolizji z przepisami o planowaniu przestrzennym. Zwrot "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę" sformułowany został w czasie teraźniejszym. Wykładnia językowa przepisu wskazuje zatem jednoznacznie, że do oceny stanu faktycznego co do przeznaczenia gruntu stosować należy stan prawny z daty orzekania o skutkach samowoli budowlanej, a nie z daty jej realizacji. Zatem zasadne jest dokonanie analizy obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., IIOPS 2/13, z której wynika, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

W tej sprawie dla terenu inwestycji, aktualnie nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka nr [...] jest działką leśną. Z informacji Wójta Gminy [...] (pismo z [...] lipca 2015 r.) wynika, że ww. działka w dacie budowy także stanowiła grunt leśny.

Organ w odrębnym postępowaniu ([...]) ustalił przeznaczenie tego terenu. Przy piśmie z dnia [...] września 2015 r., Wójt Gminy [...] przesłał kopię uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] lutego 1994 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z załącznikami graficznymi dotyczącymi m. in. działki nr ew. [...]. W piśmie wskazano ponadto, że [...] marca 2015 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego m.in ww. nieruchomość. Analiza przekazanego planu wprowadzonego uchwałą Gminy [...] z dnia [...] lutego 1994 r. pozwoliła ustalić, iż omawiana działka położona była na terenach leśnych z zabudową letniskową. Z części opisowej ww. planu wynika, iż był to teren bez możliwości dalszej zabudowy z zakazem remontów utrwalających istniejącą zabudowę w celu stopniowego przywrócenia terenom funkcji leśnej. Z powyższego, w ocenie organu, bezspornie wynika, iż ww. plan miejscowy nie dopuszczał budowy nowych obiektów o charakterze spornego obiektu, ponadto nie dopuszczał do jakichkolwiek remontów czy rewitalizacji. Nie było zatem możliwości legalizacji budowy.

Organ dodał, że z informacji Wójta Gminy [...], w innych postępowaniach dotyczących tego terenu wynika, iż Gmina [...] nie posiada planów miejscowych, obowiązujących w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Tereny te stanowiły i stanowią obszary leśne.

W ocenie [...]WINB zaszła więc okoliczność o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy przesądzająca o braku możliwości legalizacji omawianego budynku.

Organ odwoławczy wskazał, zaskarżone rozstrzygnięcie oparto na niepełnej podstawie prawnej tj. art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. gdy podstawa prawna winna obejmować także pkt 1, co uzasadniało uchylenie decyzji w całości i wydanie orzeczenia na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Zarzuty odwołania organ uznał za chybione, podkreślając, że uchwała dot. przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu też pozostaje bez wpływu na ocenę możliwości legalizacji budynku.

Skargę na ww. decyzję złożyli Z. i A. B. zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, ti.:

1) art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie skarżącym udziału w postępowaniu w drugiej instancji jak i nieumożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału i ewentualnej odpowiedzi gminy [...] na zapytanie organu o udzielenie informacji, czy skarżącym wydano pozwolenie na budowę, uniemożliwienie zgłoszenia wniosku o przesłuchanie świadków na okoliczność zabudowy działki zgodnie z pozwoleniem na budowę, uniemożliwienie analizy akt sprawy i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1994 r. i określenia położenia działki skarżących, nieuzyskanie przez organ studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dotyczących terenu inwestycyjnego, co doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z art. 7, 77 kpa.

2) art. 1, art. 11, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie kwestii wydania decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. zezwalającej na zabudowę w obrębie nieruchomości skarżących, oraz poprzez niezebranie wyczerpujące materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie wnioskowanych w piśmie z [...] marca 2016 r. czynności i dowodów z zeznań świadków, których przeprowadzenie doprowadziłoby do odmiennych wniosków, co w konsekwencji powoduje, iż decyzja została wydana na podstawie niepełnego stanu faktycznego,

3) art. 1, art. 11, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niezebranie i nierozważenie wyczerpujące materiału dowodowego poprzez brak ustalenia na podstawie właściwych dokumentów (wypis z rejestru gruntów) jaki status w 1990 r. posiadała działka nr [...], w celu ustalenia rodzaju gruntu, co miałoby istotne znaczenie dla określenia czy doszło do samowoli budowlanej, a więc miałoby wpływ na treść decyzji

4) art. 1, art. 11, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i nieuzyskanie miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. obejmującego działkę skarżących, w którym to planie nieruchomość ta została przeznaczona pod zabudowę letniskową, co miało wpływ na rozstrzygnięcie;

5) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie w sposób prawidłowy przeznaczenia ww. działki w planie uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] oraz nierozważenie wyczerpujące zaistniałego stanu faktycznego poprzez niezasadne przyjęcie, iż ww. budynek był remontowany lub rewitalizowany, podczas gdy z materiału dowodowego powyższa okoliczność nie wynika, co spowodowało wadliwe przyjęcie, że nie możliwości sanowania budowy;

6) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie planowanego przeznaczenia działki nr [...] na cele związane z zabudową letniskową, co przewiduje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z [...] grudnia 2004 r.), co miało wpływ na treść decyzji gdyż przepisy o planowaniu dopuszczają zabudowę letniskową na działce [...];

7) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niezebranie i niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego poprzez brak zwrócenia się do Urzędu Gminy [...] o przedłożenie uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie zatwierdzenia ww. studium, które nadal obowiązuje i dopuszcza zabudowę mieszkaniowo-letniskową na działce skarżących;

8) art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez dowolne i nie poparte żadnym materiałem dowodowym stwierdzenie, iż obiekt wybudowano niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz w chwili obecnej, podczas gdy przepisy o planowaniu przestrzennym nie istnieją dla tej nieruchomości, nadto planowane jest jej przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniowo - usługową i letniskową zgodnie z ww. uchwałą z dnia [...] marca 2015 r. Organ również nie wskazał, z jakimi przepisami o planowaniu przestrzennym niezgodna jest budowa oraz na podstawie jakich przepisów rangi ustawowej wymagane było pozwolenie na budowę;

9) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie przyczyn niezastosowania art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. nie przeprowadzenie w ogóle postępowania w zakresie ewentualnej legalizacji zabudowy skoro doszło do samowoli budowlanej, a w ocenie skarżących możliwe było zastosowanie art. 40 Prawa Budowlanego i wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż w okresie od daty budowy budynku do daty wydania decyzji istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzony uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r., który przeznaczał nieruchomość skarżących pod zabudowę letniskową oraz miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., jak i obecne studium - uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.;

10) art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do Państwa i stanowionego przez nie prawa i orzeczenie nakazu rozbiórki budynku, podczas gdy z decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. wynika, iż możliwa była zabudowa nieruchomości skarżących, przez okres istnienia budynku uiszczany był podatek od nieruchomości wyliczony od domku letniskowego, a nie od gruntu leśnego, co powodowało zaufanie obywatela do Państwa, że organy będą posiadać informację o wybudowaniu domku zgodnie z pozwoleniem na budowę i że po ponad 20 latach od wybudowania nie zostanie wydana decyzja o rozbiórce, tym bardziej, że po dacie budowy (do 2003r.) istniały miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i w przypadku wątpliwości co do legalności zabudowy organy mogły przez 10 lat przeprowadzić postępowanie w przedmiocie legalności zabudowy;

11) art. 97 ust. 1 pkt 4 kpa poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia miejscowego planu dla [...], w sytuacji gdy podjęto uchwałę z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie o przystąpieniu do sporządzenia planu , której założeniem jest przeznaczenie ww. działki pod zabudowę mieszkaniowo- usługową i letniskową,

12) art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 10 § 1, 7, 77,80 oraz 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. poprzez uchylenie decyzji I instancji i orzeczenie nakazu rozbiórki, zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub zmiany decyzji i legalizację, w sytuacji gdy zarzuty odwołania uzasadniały takie rozstrzygnięcie.

II. przepisów prawa materialnego ti.:

1) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji o rozbiórce, w sytuacji gdy materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, iż obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia,

2) art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przy błędnej wykładni, polegające na wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o stwierdzenie, iż obiekt spełnia ww. przesłanki, podczas gdy subsumpcja częściowo zebranego w sprawie materiału dowodowego i stan faktyczny w dniu wydania decyzji jednoznacznie wskazuje, iż nie istnieją przepisy o planowaniu przestrzennym zakazujące zabudowy zarówno w dniu budowy, jak i wydawania decyzji, a nadto działka ta ma zostać przeznaczona w sporządzanym miejscowym planie pod zabudowę mieszkaniowo - usługową i letniskową, co powoduje, iż nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego;

3) art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o stwierdzenie, iż obiekt wybudowano niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym w okresie od dnia zabudowy do w chwili obecnej, podczas gdy w latach 1994-2003 obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Joniec zatwierdzony uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. i przeznaczał ww. nieruchomość pod zabudowę letniskową (pod taką zabudowę przeznacza również obowiązujące studium), a także od 1988 r. obowiązywał miejscowy ogólny zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., co powinno skutkować zastosowaniem art. 40 cyt. ustawy i wydaniem decyzji o legalizacji lub pozwoleniu na użytkowanie,

4) art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę z uwagi na wybudowanie obiektu, niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i chwili obecnej, z pominięciem rzeczywistej oceny i przeznaczenia terenu (tj. oznaczenia UTL) w okresie wcześniejszym uregulowanym ww. miejscowym planem uchwalonym uchwałą z dnia [...] listopada 1994 r. oraz miejscowym ogólnym planem zatwierdzonego uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., jak również brak ustalenia przeznaczenia działki na podstawie wypisu z rejestru gruntów w 1990 r. (data budowy), co doprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy;

Skarżący wnieśli, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, nadto o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu powiatowego należy ocenić za co najmniej przedwczesne. Postepowanie przeprowadzono bowiem z naruszeniem podstawowych zasad postepowania administracyjnego, o których mowa w art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa w szczególności w zakresie postępowania dowodowego, co skutkowało niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy.

W sprawie poza sporem pozostaje, że przedmiotowy budynek letniskowy został wybudowany w 1990 r. (oświadczenie A. B., złożone do protokołu z dnia [...] grudnia 2014r.), jak i to, że skarżący nie posiadają dokumentacji budowy tego obiektu, która potwierdzałaby jego legalność. Poszukiwania przeprowadzone w Urzędzie Gminy [...] również nie odniosły skutku (pismo z dnia [...] maja 2016r.)

W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, że budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, którą należy likwidować w trybie przepisów ustawy Prawie budowlanym z 1974 r. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Celem wprowadzenia omawianego przepisu było umożliwienie inwestorom, którzy dopuścili się samowoli budowlanej pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, skorzystania z mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy w zakresie legalizacji tej samowoli budowlanej.

Przepis art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Podstawowym warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest więc zgodność obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym. Wątpliwości dotyczące stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r zostały wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 grudnia 2013r, II OPS 2/13.

Z uzasadnienia powołanej uchwały wynika, że wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu orzekania przez organ administracji, lecz nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi - zwłaszcza z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, o tyle jednak w razie bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli, podczas gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez lata korzystniejszy dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę.

W konsekwencji w uchwale przyjęto, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dniu orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od początku jego budowy.

W kontrolowanej sprawie wbrew twierdzeniem organu odwoławczego i powołaniu powyższej uchwały, nie przeprowadzono rzetelnego postępowania w celu ustalenia przeznaczenia przedmiotowego terenu od daty budowy budynku letniskowego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył się do analizy uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1994r w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], a więc planu, który obowiązywał już po wybudowaniu kwestionowanego budynku letniskowego. Z rozważań organu odwoławczego wynika, że analiza zapisów tego planu pozwoliła ustalić, iż działka na której wzniesiono sporny budynek letniskowy położona była na terenach leśnych z zabudową letniskową. Z części opisowej ww. planu wynika, iż był to teren bez możliwości dalszej zabudowy z zakazem przeprowadzania remontów utrwalających istniejącą zabudowę w celu stopniowego przywrócenia terenom funkcji leśnej.

Według organu wojewódzkiego powołany plan miejscowy nie dopuszczał zatem na tym terenie budowy nowych obiektów, a wobec już wybudowanych legalnie zakazywał ich remontów bądź rewitalizacji.

Niemniej, skoro plan określał przeznaczenie ww. działki jako tereny leśne z zabudową letniskową bez możliwości dalszej zabudowy, z zakazem przeprowadzania remontów utrwalających istniejącą zabudowę w celu stopniowego przywrócenia terenom funkcji leśnej, to oznacza to, iż plan dopuszczał istniejącą zabudowę letniskową, a za taką należy uznać budynek skarżących wybudowany w 1990r

Ponownie rozpatrując sprawę obowiązkiem organu, w świetle przytoczonej uchwały NSA, będzie dokonanie ustaleń dotyczących sprawdzenia przeznaczenia nieruchomości skarżących od daty budowy spornego budynku letniskowego, z uwzględnieniem przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988r, do którego odwołuje się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalony w dniu [...] listopada 1994r., na konieczność analizy którego powoływali się również skarżący.

Organ powinien zwrócić się do Starostwa Powiatowego w [...] prowadzącego ewidencję gruntów i budynków dla omawianego terenu o informację dotyczącą statusu działki nr ew. [...] w 1990r..

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 250 ww. ustawy