Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1078/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: art. 2, art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium" lub "SKO") z [...] lutego 2017 r., znak: [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"). Na mocy tej decyzji Kolegium działając na podstawie art. 104 i art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r., poz. 2249) oraz art. 88 i art. 89 ust. 1 w zw. z art. 85 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (aktualny t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2134 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "[...]", "spółka") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") Nr [...] z [...] grudnia 2016 r., wymierzającej skarżącej karę administracyjną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 14 szt. drzew, w tym 10 szt. gatunku brzoza brodawkowata, 4 szt. gatunku modrzew europejski, rosnących we wsi [...], z nieruchomości nr [...]: uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta w całości i wymierzyło [...] karę administracyjną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 1 sztuki drzewa gatunku modrzew europejski, rosnącego we wsi [...], z nieruchomości nr [...].

II. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

II.1.1. W dniu [...] sierpnia 2014 r. do Urzędu Gminy w [...] wpłynęła notatka urzędowa Komendy Policji Powiatowej w [...] datowana na dzień [...] lipca 2014 r, dotycząca wycięcia przez pracowników firmy [...], który jest podwykonawcą dla [...], bez zezwolenia kilkudziesięciu drzew gatunku brzoza, jarząb i modrzew na działce rolnej we wsi [...]. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone notatką urzędowa sporządzoną przez pracowników Urzędu Gminy [...] [...] lipca 2014 r. Z protokołu oględzin wynika, że z działek o nr ew. [...], położonych we wsi [...] zostało wycięte 142 drzewa w tym 122 sztuki gatunku jarząb, 16 sztuk gatunku brzoza i 4 sztuki gatunku modrzew. Liczbę drzew ustalono na podstawie pozostałych pni. Ponadto ustalono obwody pni dla 8 szt. drzew gatunku brzoza: 35 cm, 32 cm, 45 cm, 42 cm, 50 cm, 54 cm, 49 cm, 48 cm; 4 szt. drzew gatunku modrzew 35-46 cm. Organ I instancji dopuścił również dowód z opinii biegłego z dziedziny leśnictwa i ochrony przyrody na okoliczność ustalenia obwodu i wieku wyciętych drzew.

II.1.2. Wójt Gminy [...] decyzją z [...] grudnia 2014 r. wymierzył [...] karę administracyjną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 111 szt. drzew, w tym 96 szt. gatunku jarząb, 11 szt. gatunku brzoza brodawkowata, 4 szt. gatunku modrzew, rosnących we wsi Żarnówka, usytuowanych na działkach o nr [...] których zestawienie stanowi załącznik do decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania [...], Kolegium decyzją z [...] lutego 2015 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2014 r. sygn. akt SK 6/12 (Dz. U. poz. 926) orzekający o niezgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 i art, 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto Kolegium wskazało na ogólnikowość opinii biegłego odnośnie wieku wyciętych drzew.

II.1.3. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wójt Gminy [...] pismem z [...] marca 2015 r. zwrócił się do biegłego [...] z prośbą o wydanie opinii uzupełniającej do opracowanego operatu technicznego, na jakiej podstawie ustalono wiek poszczególnych drzew rosnących na działkach nr [...] w miejscowości [...]. Opracowanie uzupełniające do operatu technicznego sporządzone przez [...] wpłynęło w dniu [...] maja 2015 r. Pismem z [...] marca 2016 r. zastrzeżenia co do opinii biegłego złożyło [...]. W związku z powyższym Wójt Gminy [...], pismem z [...] marca 2016 r. zwrócił się do [...] o zajecie stanowiska w sprawie. Odpowiedzi udzielono w piśmie z [...] kwietnia 2016 r. Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Wójt Gminy [...] wymierzył [...] karę administracyjną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 111 szt. drzew, w tym 96 szt. gatunku jarząb, 11 szt. gatunku brzoza brodawkowata, 4 szt. gatunku modrzew, rosnących we wsi Żarnówka, usytuowanych na działkach o nr [...] których zestawienie stanowi załącznik do decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Kolegium decyzją z [...] września 2016 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało na nowe regulacje prawne zawarte w ustawie o ochronie przyrody oraz na nowe rozporządzenie Ministra Środowiska z 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usuniecie drzew i krzewów.

II.2. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wójt Gminy [...] pismem z [...] października 2016 r. zwrócił się do biegłego [...] o sporządzenie opinii uzupełniającej celem ustalenia obwodów pni drzew na wysokości 5 cm wyciętych na działkach nr [...] w miejscowości Żarnówka i jednocześnie wskazanie, które z drzew miały obwód pnia na wysokości 5 cm przekraczający 25 cm, a także jednoznaczne ustalenie gatunku wyciętego drzewa. Zawiadomieniem z [...] października 2016 r. Wójt Gminy [...] przekazał w załączeniu stronom postępowania opracowanie uzupełniające do operatu technicznego dotyczącego ustalenia gatunków drzew oraz obwodów pni na wysokości 1,3 m od powierzchni ziemi, a także wieku drzew usuniętych z działek nr [...] położonych w miejscowości Żarnówka. Wójt Gminy [...] ww. decyzją z [...] grudnia 2016 r. wymierzył [...] karę administracyjną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 14 szt. drzew, w tym 10 szt. gatunku brzoza brodawkowata, 4 szt. gatunku modrzew europejski, rosnących we wsi [...], z nieruchomości nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że [...] dokonał wycinki bez wymaganego zezwolenia 14 sztuk drzew w tym 10 sztuk gatunku brzoza brodawkowata, 4 sztuki gatunku modrzew europejski z działek stanowiących własność [...] oznaczonych nr [...]. Drzewa były usunięte z przedmiotowych działek w związku z zagrożeniem funkcjonowania linii energetycznej przez [...], działającego na podstawie umowy cywilno-prawnej zawartej z [...] z [...] marca 2014 r. Z opinii biegłego wynika, iż obwody pni na wysokości 5 cm od powierzchni gruntu przekraczające 25 cm zostały szczegółowo określone w załączniku 1-3 opinii i dotyczą następujących drzew: Działka nr 445/1: gat. brzoza brodawkowata -obwód pnia na wysokości 5 cm - 43,9 cm, gat. brzoza brodawkowata - obwód pnia na wysokości 5 cm- 31,4 cm, gat. brzoza brodawkowata - obwód pnia na wysokości 5 cm- 31,4 cm; Działka nr [...] gat. brzoza brodawkowata-obwód pnia na wysokości 5 cm - 37,7 cm, gat. brzoza brodawkowata-obwód pnia na wysokości 5 cm-42,4 cm, gat. brzoza brodawkowata- obwód pnia na wysokości 5 cm - 47,1 cm, gat. brzoza brodawkowata - obwód pnia na wysokości 5 cm - 54,9 cm, gat. brzoza brodawkowata - obwód pnia na wysokości 5cm-40,8 cm, gat. brzoza brodawkowata -obwód pnia na wysokości 5 cm- 42,4 cm, gat. brzoza brodawkowata-obwód pnia na wysokości 5 cm- 37,7 cm; Działka nr 446: gat. drzewa modrzew europejski - obwód pnia na wysokości 5 cm -26,7 cm, gat. modrzew europejski-obwód pnia na wysokości 5 cm- 37,7 cm, gat. modrzew europejski-obwód pnia na wysokości 5 cm- 40,8 cm, gat. modrzew europejski- obwód pnia na wysokości 5 cm - 58,1 cm. Z opinii biegłego wynika ponadto, iż obwody wyciętych drzew gatunek jarząb pospolity nie przekraczają na wysokości 5 cm od powierzchni gruntu 25 cm. Skoro zatem [...] jako właściciel urządzeń - linii energetycznej SN [...] odgałęzienie [...] mogła skutecznie wystąpić o wydanie zezwolenia, w związku z tym nałożenie kary na Spółkę w związku z usunięciem drzew przez firmę [...] jest uzasadnione. W świetle przepisów ustawy o ochronie przyrody brak jest możliwości odstąpienia przez organ od wymierzenia kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pomiędzy [...] a właścicielami nieruchomości nie miały miejsca żadne rozmowy i negocjacje dotyczące wycinki drzew i odszkodowania. Łączna kara za usunięcie przez [...] bez wymaganego zezwolenia 14 sztuk drzew, w tym: 10 sztuk gatunku brzoza brodawkowata, 4 sztuki gatunku modrzew europejski, rosnących we wsi [...], usytuowanych na działkach o nr [...] wynosi [...] zł. Zdaniem organu I instancji uzasadnione było zatem wymierzenie Spółce kary pieniężnej za ich wycięcie. Wójt Gminy [...] uznał bowiem opinię biegłego za trafną i wyczerpującą.

II.3. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...]

II.4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2017 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i wymierzyło [...] karę administracyjną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 1 sztuki drzewa gatunku modrzew europejski, rosnącego we wsi [...], z nieruchomości nr [...]. W uzasadnieniu wskazało, że dokonując analizy przepisów ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r., stwierdziło, że zgodnie z art. 83 f ust. 1 pkt 3 ustawy przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew, których obwód pnia na wysokości 130 cm nie przekracza 100 cm – w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesienolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego oraz 50 cm - w przypadku pozostałych drzew. Stosownie do treści art. 89 ust. 1 ustawy administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 103 ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona gdyby takiego zwolnienia nie było. Jak wynika natomiast z art. 85 opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty (ust. 1). Rada gminy, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, określa wysokość stawek opłat, o których mowa w ust. 1 i 3, jednolicie dla wszystkich drzew lub krzewów albo różnicuje je ze względu na: 1. rodzaj lub gatunek drzew lub krzewów, 2. obwód pnia drzewa lub powierzchnię krzewu albo krzewów rosnących w skupisku (ust. 4a). Stawki opłat za usuwanie drzew nie mogą przekraczać 500 zł (ust. 5). W przypadku, gdy rada gminy nie określi zgodnie z ustępem 4a wysokości i stawek opłat, o których mowa w ust. 1 i 3, do ustalania opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu stosuje się maksymalne stawki, o których mowa w ust. 5 i 6 (ust. 7). Mając na uwadze treść art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej, Kolegium dokonało oceny treści przepisów ustawy o ochronie przyrody obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2017 r. i uznało, iż należy zastosować przepisy ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r., gdyż kara administracyjna wymierzona na podstawie ustawy "starej" nie byłaby względniejsza. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium ustaliło, iż zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2017 r., bez wymaganego zezwolenia zostało wycięte jedynie jedno drzewo to jest modrzew europejski z działki o nr ew. [...] o obwodzie pnia na wysokości 130 cm - 52,8 cm. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy drzewo to zostało wycięte w związku z zagrożeniem funkcjonowania linii energetycznej. Stosownie do cytowanego wyżej art. 89 ust. 1 w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona gdyby takiego zwolnienia nie było. W ocenie Kolegium takie zwolnienie przysługiwałoby na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 4, zgodnie z którym nie nalicza się opłat za usunięcie: drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art, 49 § 1 Kodeksu cywilnego. Mając na uwadze powyższe karę administracyjną w wysokości opłaty za przedmiotowe drzewo Kolegium obliczyło w sposób następujący (art. 85 ust. 1, ust. 4a, ust. 5 i ust. 7): obwód pnia drzewa mierzonego na wys. 130 cm x stawka opłaty. Skoro Rada Gminy [...] nie podjęła uchwały określającej wysokość stawek opłat za usuniecie drzewa to należy zastosować stawkę maksymalną w wysokości 500 zł. Zatem administracyjna kara pieniężna za wycięcie modrzewia europejskiego będzie wynosiła: 52,8cm x 500 zł tj. [...] zł. W dalszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że stosownie do brzmienia art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Jak wynika z art. 88 ust. 2 ustawy kara pieniężna za usunięcie drzewa bez zezwolenia jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Przez urządzenia, o których mowa we wspomnianym art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego należy rozumieć urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne. Akta przedmiotowej sprawy wskazują, że drzewa były usuwane bez zezwolenia w związku z zagrożeniem funkcjonowania linii energetycznej. Skoro zatem [...] jako właściciel urządzeń - linii energetycznej SN [...] odgałęzienie Wierzbno mogła skutecznie, samodzielnie wystąpić o wydanie zezwolenia, w związku z tym nałożenie kary na Spółkę w związku z usunięciem drzew przez firmę [...] jest uzasadnione. [...] nie jest właścicielem urządzeń - linii energetycznej zlokalizowanej na działkach z których wyciął drzewa a działał jedynie na podstawie umowy cywilno-prawnej zawartej [...] marca 2014 r. łączącej go ze skarżącą. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz treść art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej Kolegium stwierdziło, że zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wymierzenie [...] kary administracyjnej w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 1 sztuki drzewa gat. brzoza brodawkowata z nieruchomości nr [...]. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że sytuacje, w których ustawodawca odstąpił od wymogu uzyskania zezwolenia na usuniecie drzewa lub krzewów wyliczone zostały w art. 83 f ust. 1 ustawy. Katalog ten ma charakter zamknięty, co za tym idzie, nie można tych wyjątków interpretować rozszerzające. W katalogu tym nie zostały wymienione drzewa, które zagrażają bezpieczeństwu linii energetycznej. Organ podkreślił, że powoływana przez spółkę umowa na wykonanie robót budowlanych zawarta w dniu [...] marca 2014 r. z [...] nie zawiera pełnomocnictwa do działania w imieniu spółki o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew. Cytowany przez Spółkę § 3 pkt 2 umowy dotyczy wynagrodzenia związanego z wykonywaniem przedmiotu umowy a nie pełnomocnictwa do występowania w imieniu Spółki na wycięcie drzew.

III.1. Ze wskazaną wyżej decyzją Kolegium nie zgodziła się skarżąca. Wniosła o jej uchylenie w zakresie rozstrzygnięcia z pkt. 2 i 3 tej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) mające istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 88 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1 , ust. 4a, ust. 5 i ust. 7 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach poprzez ich zastosowanie i nałożenie na spółkę [...] SA z siedziba w [...] kary administracyjnej według przepisów nowych tj. obowiązujących od 1 stycznia 2017 r. w wysokości [...] zł za usuniecie bez wymaganego zezwolenia 1 szt. drzewa gatunek modrzew europejski, podczas gdy kara pieniężna za wycinkę tego drzewa wymierzona na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2017 r. byłaby względniejsza i wyniosłaby [...] zł.

b) art. 88 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1 , ust. 4a, ust. 5 i ust. 7 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usuniecie drzew i krzewów w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach poprzez ich zastosowanie i nałożenie na spółkę [...] Dystrybucja SA z siedziba w [...] kary administracyjnej według przepisów nowych tj. obowiązujących od 1 stycznia 2017 r. w wysokości [...] zł, podczas gdy kara pieniężna za wycinkę tego drzewa wymierzona na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2017 r. byłaby względniejsza, przez co do jej wymierzenia zastosowanie powinny znaleźć przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2017 r.

c) art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w nałożeniu kary administracyjnej na spółkę [...] pomimo, że spółka ta nie dokonała wycinki drzewa, nie miała wiedzy, że drzewa te zostały wycięte bez uprzedniego uzyskania zezwolenia, jak również nie była posiadaczem przedmiotowej nieruchomości w chwili dokonania wycinki, przez co kara winna być nałożona na [...],

d) art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niewłaściwa wykładnię i niczym nieuprawnione uznanie, że [...] nie miał możliwości złożenia wniosku o uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzew rosnących we wsi [...]. [...] nie tylko posiadał umocowanie do złożenia takiego wniosku, ale był zobowiązany do uzyskania wszelkich niezbędnych zezwoleń, w tym zezwolenia na wycinkę przedmiotowych drzew, ponadto wynagrodzenie umowne obejmowało wszelkie koszty związane z przedmiotem umowy w tym między innymi koszty pozwoleń i koszty wycinek drzew.

2) mające istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy naruszenie przepisów postępowania tj.

a) art. 7 k.p.a, art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych wyrażający się w nałożeniu kary administracyjnej na spółkę [...] a nie na podmiot, który był posiadaczem nieruchomości oraz faktycznie dokonał wycinki tych drzew, zaniechanie poczynienia przez organ jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie, czy Spółka miała wiedzę, że [...] wycinki drzew dokonał bez wymaganego zezwolenia, całkowicie dowolne i nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym a przez to błędne uznanie, ze [...] nie był zobowiązany i nie miał umocowania do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, brak uwzględnienia przy rozpoznawaniu sprawy zamierzonego przez właściciela nieruchomości nr [...] nasadzenia zadrzewienia pod linią elektroenergetyczną, co musiało doprowadzić do zagrożenia roślin praz urządzeń przesyłowych.

III.2. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

III.3. Na rozprawie [...] lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i argumenty zawarte w skardze.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

IV.2. Istota sporu sprowadza się w niniejszej sprawie do dwóch zagadnień. Po pierwsze, ustalenia, które przepisy ustawy o ochronie przyrody (w aspekcie ich zmian w latach 2014 – 2016) winny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z treścią art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r., poz. 2249; dalej: "ustawa z 2 grudnia 2016 r."). Zgodnie z tym przepisem, do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z 2 grudnia 2016 r. (tj. 1 stycznia 2017 r.), stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, byłaby względniejsza. Po drugie, skarżąca kwestionuje swoją legitymację do poniesienia odpowiedzialności administracyjnej za wycięcie drzew bez zezwolenia. Zdaniem skarżącej, przedmiotowa kara administracyjna winna być nałożona na podwykonawcę spółki, tj. [...]

IV.3. Przechodząc do pierwszego z wyżej wymienionych zagadnień należy wskazać, że sprawa niniejsza dotyczy nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Kwestie te uregulowane są przede wszystkim w art. 88 i 89 ustawy o ochronie przyrody. Mając na uwadze przywołany wyżej przepis art. 4 ust. 2 ustawy z 2 grudnia 2016 r., stwierdzić należy, że ustawodawca w sprawach niezakończonych decyzją ostateczną przed 1 stycznia 2017 r. jako zasadę przyjął bezpośrednie stosowanie przepisów nowych. Jako wyjątek od tej zasady (zwrot: "chyba, że") ustawodawca dopuścił stosowanie przepisów ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu dotychczasowym w sytuacji, w której kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy w brzmieniu dotychczasowym byłaby względniejsza. Wykładnia językowa art. 4 ust. 2 ustawy z 2 grudnia 2016 r. jednoznacznie wskazuje, że chodzi o przepisy ustawy o ochronie przyrody obowiązujące w danej dacie, a nie jedynie wybrane regulacje tej ustawy (lege non distinguente). Konkluzję tę wspierają argumenty natury systemowej. Otóż konstrukcja legislacyjna, w której w kwestiach intertemporalnych ustawodawca odwołuje się do "ustawy względniejszej" znana jest od wielu lat prawu karnemu (zob. art. 4 § 1 k.k.). Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że pod pojęciem ustawy względniejszej należy rozumieć cały obowiązujący w danym czasie stan prawny. Niedopuszczalne jest natomiast stosowanie w części ustawy nowej, w części zaś poprzedniej. Dotyczy to również sytuacji, w której rozstrzygniecie oparte na takim równoczesnym zastosowaniu przepisów z dwóch lub więcej stanów prawnych byłoby dla sprawcy korzystniejsze (por. np. wyrok SN z 4 lipca 2001 r., V KKN 346/99, LEX nr 51679 oraz wyrok 7 sędziów SN z 13 stycznia 1970 r., V KRN 402/69 z glosą W. Woltera, PiP 1971, z. 1, s. 173; por. A. Marek, Kodek karny. Komentarz, LEX 2010, teza 6 do art. 4). Te poglądy orzecznictwa i nauki prawa karnego należy – zdaniem Sądu – zastosować odpowiednio do administracyjnych kar pieniężnych. Stąd też bezzasadne są zarzuty skargi, które zmierzają do wykazania, że SKO winno zastosować równocześnie przepisy ustawy nowej (tj. co do ustalenia, za wycięcie jakich drzew winna być ustalona kara administracyjna – w niniejszej sprawie chodzi o jednego modrzewia europejskiego o obwodzie 52,30 cm) oraz ustawy dotychczasowej (tj. co do ustalenia wysokości kary administracyjnej).

IV.4. Sąd nie podziela również zarzutów skargi, które zmierzają do wykazania, że to nie na PGE, a na jej podwykonawcę winna być nałożona przedmiotowa administracyjna kara pieniężna. Zgodnie z art. 88 ust.2 ustawy o ochronie przyrody, kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. W niniejszej sprawie chodzi o wycięcie drzew zlokalizowanych w części środkowej pasa technologicznego linii energetycznej (pod przewodami), którego szerokość wynosi 10 m. Drzewa te zagrażały funkcjonowaniu przedmiotowej linii. Podmiotem uprawnionym do uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew w takim przypadku jest właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. W realiach niniejszej sprawy właścicielem przedmiotowych urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej była skarżąca i to ona winna złożyć wniosek o zgodę na wycięcie drzew. Konsekwentnie, to na skarżącą winien być nałożony obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej za usuniecie drzewa bez zezwolenia. Skarżąca mogła w sprawie uzyskania zezwolenia posłużyć się osobami trzecimi działającymi na zasadzie pełnomocnictwa (art. 32 k.p.a.), w tym pracownikami lub podwykonawcami. W takim jednak przypadku skarżąca odpowiada za działania i zaniechania tych osób jak za działania własne. Odrębnym zagadnieniem jest ewentualne istnienie w takim przypadku roszczeń regresowych właściciela linii energetycznej do pracowników lub podwykonawców, ale jest to sprawa cywilna i sąd administracyjny nie jest powołany do formułowania stanowczych ocen w tej kwestii. Należy podkreślić, że odpowiedzialność administracyjna zasadniczo nie jest oparta na zasadzie winy, a jest odpowiedzialności obiektywną. Jedynie wykazanie, że wycinka drzew odbyła poza jakąkolwiek kontrolą i wiedzą właściciela nieruchomości lub urządzeń, może być rozważane jako okoliczność egzoneracyjna. Sytuacja taka jednak w sprawie nie zachodzi. W szczególności nie budzi wątpliwości, że podwykonawca skarżącej nie przekroczył w sposób oczywisty zakresu zlecenia (np. wyciął, niejako przy okazji, drzewa nie objęte zleceniem przygotowanym przez skarżącą). Wykładnia celowościowa przepisów dotyczących kar administracyjnych za wycinkę drzew nakazuje zresztą z dużą ostrożności podchodzić do okoliczności wyłączających odpowiedzialność podmiotu uprawnionego do uzyskania zezwolenia w związku z posłużeniem się podmiotami trzecimi. W demokratycznym państwie prawnym należy unikać interpretacji, które ułatwiają obchodzenie obowiązków ustawowych. Godzi to bowiem w zasadę zaufania do prawa i jego powagę (art. 2 Konstytucji RP), a także zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP). Bezzasadne są również próby odwoływania się przez skarżącą do wykazania, że podwykonawca skarżącej był posiadaczem nieruchomości. W świetle stanu faktycznego ustalonego przez organy, w tym umowy na wykonanie robót budowalnych z [...] marca 2014 r., [...] był co najwyżej dzierżycielem nieruchomości (art. 338 k.c.), władał bowiem tą nieruchomością w celu wykonania na niej prac na rzecz skarżącej. Dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, czy postanowienia wspomnianej umowy z [...] marca 2014 r. były wystarczające dla uznania, że stanowią one pełnomocnictwo do złożenia wniosku o uzyskanie zgody na wycinkę. Nawet bowiem przyjęcie za spółką, że umowa takie umocowanie zawierała, nie zwalnia tej spółki z przedmiotowej odpowiedzialności administracyjnej.

IV.5. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.