Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2109/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: 130a ust. 6, ust. 10
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art.102 par.2
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art.12 par.12,art.35
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Fundacji W. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Fundacji W. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2008 r., działającego na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 50, poz. 449) przyznano wynagrodzenie Fundacji W. z siedzibą w W., za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...] za okres od [...] grudnia 2007 r. do [...] maca 2008 r. w kwocie 1958,10 zł (przyjmując stawkę za dobę przechowania 18,30 zł brutto), w pozostałej zaś części odmówiono przyznania wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu.

W uzasadnieniu przypomniano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. otrzymał wniosek o likwidację przedmiotowego pojazdu z Komendy Policji w W. dnia [...] grudnia 2007 r. Po rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.). Pojazd został odebrany z parkingu w dniu [...] marca 2008 r.

Organ likwidacyjny pokrywa wydatki związane z przechowaniem od dnia otrzymania przez organ orzekający dokumentów, pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego. Natomiast koszty przechowywania ruchomości do czasu przekazania akt pozwalających na dokonanie likwidacji w trybie przepisów wymienionej ustawy winny obciążać organy decydujące o przechowywaniu tych ruchomości (Policję). Kwota zgłoszona w żądaniu wnioskodawcy za dobę przechowania mieści się w granicach stawki dobowej ustalonej uchwałą nr [...] Rady Powiatu W. z dnia [...] grudnia 2001 r.

Zgodnie z przepisem art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny na żądanie dozorcy zobowiązany jest przyznać wynagrodzenie za dozór.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Fundacja wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu Fundacja uznała, że stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest błędne w świetle stanu prawnego regulującego tę kwestię.

Fundacji W. jako dozorcy przedmiotowego pojazdu należy się zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór za okres, w którym terminem początkowym ponoszenia spornych kosztów parkowania przez Skarb Państwa jest moment, w którym upłynął 6-cio miesięczny okres (art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym) liczony od dnia usunięcia pojazdu przez właściwe służby publiczne. W momencie tym pojazd z mocy ustawy stał się własnością Skarbu Państwa.

Bez znaczenia jest zatem data otrzymania przez Urząd Skarbowy dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego lub brak należytego współdziałania w tego rodzaju sprawach między podmiotami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów.

Tym bardziej bez znaczenia jest brak jakiegokolwiek współdziałania w tego rodzaju sprawach pomiędzy jednostkami organizacyjnymi Skarbu Państwa - Urzędami Skarbowymi.

Postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 oraz art. 144 K.p.a. oraz na podstawie art. 130a ustawy z dn. 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2005, Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. a i § 6 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449) oraz w związku z art. 18 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005, Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Fundacji W., utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu przypomniano, że z akt sprawy wynika, iż dnia [...] grudnia 2007 r. r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. otrzymał od Komendy Policji w W. informację o przechowywaniu samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] na parkingu depozytowym Fundacji w W., celem orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął w stosunku do p. P. K. postępowanie celem orzeczenia przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa tegoż samochodu. Przedmiotową decyzję doręczono stronie [...] lutego 2008 r., co stwierdzono na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Pismem z dnia [...] marca 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zlecił likwidację pojazdu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. Dnia [...] marca 2008 r. powyższy pojazd został odebrany z parkingu depozytowego w W.

Pismem z dni [...] kwietnia 2008 r. Fundacja W. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...], za okres od [...] września 2002 r. do [...] marca 2008 r., na łączną kwotę 23.548,44 zł. W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał postanowienie z dnia [...] maja 2008 r., w którym przyznał wynagrodzenie za dozór pojazdu w kwocie 1.958,10 zł za okres od [...] grudnia 2007 r. do [...] marca 2008 r. oraz odmówił przyznania wynagrodzenia w pozostałej części wniosku. Powyższe postanowienie doręczono stronie [...] maja b.r., co stwierdzono na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Dnia [...] maja 2008 r. Fundacja W. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia w całości oraz zażądała przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż stanowisko organu likwidacyjnego zajęte w powyższym rozstrzygnięciu jest błędne w świetle obowiązujących regulacji prawnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., po zapoznaniu się ze stanem faktycznym ustalonym na podstawie przekazanych akt egzekucyjnych zważył, co następuje.

Z uwagi na to, iż obowiązująca ustawa Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, nie regulują kwestii finansowania wydatków związanych z likwidacją pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa, jak również na fakt, że powyższa problematyka nie została uregulowana także w przepisach obowiązujących uprzednio, w podniesionej sprawie do kosztów likwidacyjnych zastosowanie będą miały zasady pokrywania wydatków określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.). Urząd Skarbowy, wykonujący funkcje organu likwidacyjnego, jako jednostka budżetowa, na podstawie art. 20 w/w ustawy pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa a pobrane dochody odprowadza na rachunek dochodów budżetu państwa. Stąd też wydatki związane z likwidacją pojazdów, które przeszły z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, winny być pokrywane z budżetu urzędu, który zleca dokonanie stosownych czynności (np. parkowanie, holowanie pojazdu).

Organem właściwym do pokrycia wydatków związanych z likwidacją pojazdów, w tym wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów, jest naczelnik urzędu skarbowego, który jako jednostka budżetowa pełni rolę organu likwidacyjnego. Należy zwrócić przy tym uwagę na fakt, iż stosownie do okoliczności organem likwidacyjnym może być zarówno naczelnik urzędu skarbowego orzekający o przejęciu ruchomości na rzecz Skarbu Państwa i dokonujący likwidacji (organ orzekający i likwidujący), jak również naczelnik urzędu skarbowego dokonujący jedynie faktycznej likwidacji pojazdu samochodowego, a działający w ramach zleconej mu na podstawie przepisów ustawy egzekucyjnej rekwizycji (organ rekwizycyjny). W przypadku gdy w postępowaniu likwidacyjnym występuje zarówno organ orzekający o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, jak i organ dokonujący faktycznej likwidacji (organ rekwizycyjny) należy wskazać, iż zgodnie z art. 20 wskazanej powyżej ustawy o finansach publicznych koszty likwidacyjne ponosić będzie organ rekwizycyjny. Związane jest to z zasadą pokrywania wydatków i odprowadzania dochodów przez jednostki budżetowe bezpośrednio na rachunek Skarbu Państwa. Skoro więc środki uzyskane z likwidacji pojazdu organ rekwizycyjny odprowadza bezpośrednio na rachunek budżetu państwa, to również organ ten winien w całości pokryć wydatki związane z likwidacją.

W rozpatrywanym przypadku organem dokonującym faktycznej likwidacji był Naczelnik Urzędu Skarbowego W. Zatem w niniejszej sprawie należało kierować się zasadą, zgodnie z którą organ dokonujący faktycznej likwidacji jest właściwy do wypłaty wynagrodzenia za dozór, co do zasady, od momentu otrzymania dokumentów umożliwiających przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego do momentu odebrania pojazdu z parkingu, chyba że zarówno podmiot dozorujący, jak i jednostka organizacyjna Policji, spełnią wszystkie przesłanki przewidziane prawem w procesie likwidacji pojazdu, zawarte w § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 191, poz. 1377) lub poprzedzającego go rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 134, poz. 1133, z późn. zm.). O ile przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia obligują podmiot prowadzący parking do przesłania powiadomienia, w terminie 3 dni od upływu 6 miesięcznego terminu do odebrania przez właściciela zatrzymanego pojazdu z parkingu, do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego oraz podmiotu, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, to poprzedzające go rozporządzenie z 2002 r. pierwotnie nic na temat terminów nie stanowiło, zobowiązując jedynie jednostkę sprawującą dozór do powiadomienia właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego oraz podmiotu, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu o upływie 6 miesięcznego terminu do odebrania przez właściciela zatrzymanego pojazdu z parkingu. Mając na względzie art. 18 ustawy egzekucyjnej stanowiący, iż w sprawach nieuregulowanych zastosowanie mają przepisy K.p.a., należałoby stwierdzić iż w tym przypadku zastosowanie będą miały właśnie przepisy K.p.a. dotyczące terminów i działania bez zbędnej zwłoki. Szczególne znaczenie ma w tym zakresie na art. 12 K.p.a., który wprowadza zasadę szybkości i prostoty postępowania. Zasada szybkości i prostoty postępowania nakazuje organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Artykuł 12 § 2 K.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek niezwłocznego załatwienia spraw, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, a ogólny obowiązek szybkiego działania jest skonkretyzowany w art. 35 K.p.a., który określa terminy załatwiania różnych kategorii spraw administracyjnych. Emanacją powołanej zasady jest przepis art. 35 K.p.a., który w § 1 stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei § 2 i 3 wskazują, że organ administracji publicznej zobowiązany jest załatwiać niezwłocznie sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub opierając się na faktach i dowodach znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania sprawy wymagającej Dostępowania wyjaśniającego, natomiast w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania sprawy szczególnie skomplikowanej. Wyrokiem z dnia 20 lipca 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. I SAB/Wa 3/05) orzekł, iż organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Wobec powyższego, jeżeli działania Policji w przedmiocie przekazania do organów likwidacyjnych dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, prowadzone były zgodnie z przepisami art. 12 i art. 35 K.p.a., to wówczas Naczelnik Urzędu Skarbowego winien ponieść koszty likwidacyjne od momentu przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W przypadku gdyby powyższy warunek nie został spełniony, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, z uwagi na opieszałość Policji, a dokumenty wpłyną z uchybieniem powyżej powołanych terminów, koszty wynagrodzenia za dozór należy naliczać od dnia wpływu dokumentów do urzędu skarbowego. Organy likwidacyjne nie mogą bowiem ponosić odpowiedzialności za opieszałość w działaniu podmiotów od nich niezależnych. Powyższa interpretacja przepisów znajduje również wyraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 8 września 2006 r. (I OSK 1184/05), w którym orzeczono, że: "podmiot parkujący nie może być obciążony kosztami za uchybienia w działaniu organu, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, tj. w analizowanym przypadku jednostki organizacyjnej Policji. Jednak podkreślenia wymaga, iż nie istnieją również powody, dla których kosztami miałby być obciążony budżet organu likwidacyjnego. W takiej sytuacji, jednostka prowadząca parking winna wystąpić do organu wydającego dyspozycję usunięcia pojazdu, o zwrot kosztów parkowania pojazdu za okres od dnia, w którym stał się on własnością Skarbu Państwa do czasu przekazania dokumentów niezbędnych do prowadzenia przez organ likwidacyjny postępowania". Skoro więc w przedmiotowym przypadku ani dozorujący ani jednostka organizacyjna policji nie spełniły przesłanek przewidzianych prawem (dokumenty wpłynęły do urzędu skarbowego z uchybieniem terminów przewidzianych przepisami prawa - pojazd przeszedł na rzecz Skarbu Państwa [...] września 2002 r., natomiast dokumenty wpłynęły do organu likwidacyjnego dopiero [...] grudnia 2007 r., czyli po upływie 5 lat) za niezasadne należy uznać obarczanie odpowiedzialnością za taką sytuację organy likwidacyjne. W opinii tutejszego organu nie znajduje uzasadnienia twierdzenie strony, zawarte w przedmiotowym zażaleniu, iż bez znaczenia jest data otrzymania przez urząd skarbowy dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego, ponieważ koszty dozoru Skarb Państwa winien ponosić od chwili, w której staje się właścicielem pojazdu, tj. po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu przez właściwe służby publiczne, bowiem przepisy prawa nakładają również pewne obowiązki na dozorującego. Jeżeli ich nie dopełni, winien ponieść negatywne konsekwencje swojego działania. Nadto w świetle powołanej powyżej ustawy o finansach publicznych nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony co do konieczności ponoszenia spornych kosztów przez urzędy skarbowe już od dnia, w którym właścicielem pojazdu stał się Skarb Państwa. Nie można bowiem Skarbu Państwa utożsamiać tylko i wyłącznie z urzędami skarbowymi. Skarb Państwa reprezentowany jest przecież przez różne statio fisci, które jako jednostki organizacyjne uprawnione są do działania w imieniu i na jego rzecz w związku z powierzonymi im w tym zakresie zadaniami i obok urzędów skarbowych należy wymienić choćby jednostki Policji. W przedmiotowej sprawie statio fisci Skarbu Państwa są organy decydujące o deponowaniu pojazdów oraz dokonujące ich likwidacji. Stąd wypracowano zasadę, iż koszty holowania i parkowania ruchomości winien pokrywać organ, który doprowadził do ich powstania (np. policja, straż graniczna i inne). Organy likwidacyjne winny zatem pokrywać przedmiotowe wydatki - co do zasady - od dnia przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, o ile zostaną spełnione przesłanki przewidziane prawem. W przeciwnym wypadku koszty dozoru winno pokrywać się od dnia wpływu dokumentów do organów likwidacyjnych. W przedmiotowej sprawie z uwagi na uchybienia policji jak i dozorującego (w aktach sprawy brak powiadomienia o upływie terminu do odebrania przez właściciela pojazdu, akta wpłynęły do urzędu skarbowego z uchybieniem terminu) nie można kosztami obarczać urzędów skarbowych.

Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Podkreślono, iż strona w złożonym wniosku o wynagrodzenie błędnie wskazała datę, od której przysługują jej koszty dozoru ([...] września 2002 r.);[...] września 2002 r.był ostatnim dniem, kiedy właściciel pojazdu mógł odebrać go z parkingu. Upływ 6 miesięcy, o których stanowi art. 130a ust. 10 prawa o ruchu drogowym, należy liczyć według zasad określonych w art. 57 § 3 K.p.a., który stanowi iż terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. W/w art. 130a ust. 10 stanowi, iż pojazd usunięty z drogi przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, jeżeli w terminie 6 miesięcy nie zostanie odebrany przez właściciela. Przedmiotowy samochód został zatrzymany [...] marca 2002 r., a więc 6 miesięczny termin do jego odebrania upływał [...] września 2002 r. Nie można więc obciążać Skarb Państwa kosztami dozoru od dnia [...] września 2002 r., bo tego dnia Skarb Państwa właścicielem pojazdu jeszcze nie był. Nastąpiło to dopiero dzień później, czyli [...] września i od tego dnia dozorca ma prawo wnioskować o wynagrodzenie bądź zwrot kosztów dozoru.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła Fundacja, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie § 3 pkt 1 lit. z i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w związku z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. - przez błędną interpretację tych przepisów, w wyniku której przyjęto zasadę, że urzędy skarbowe - organy likwidacyjne winny pokrywać wydatki związane z holowaniem i parkowaniem pojazdów wyłącznie od dnia otrzymania dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego.

W związku z powyższym Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania

W uzasadnieniu stwierdzono, iż Fundacji W. jako dozorcy przedmiotowego samochodu należy się zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór za okres, w którym terminem początkowym ponoszenia spornych kosztów parkowania przez Skarb Państwa jest moment, w którym upłynął 6-cio miesięczny okres (art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym) liczony od dnia usunięcia pojazdu przez właściwe służby publiczne. W momencie tym samochód z mocy ustawy stał się własnością Skarbu Państwa. Bez znaczenia jest zatem data otrzymania przez Urząd Skarbowy dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego lub brak należytego współdziałania w tego rodzaju sprawach między podmiotami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów.

Tym bardziej bez znaczenia jest brak jakiegokolwiek współdziałania w tego rodzaju sprawach pomiędzy jednostkami organizacyjnymi Skarbu Państwa. Powołana ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 130a ust. 10 stanowi, iż pojazd usunięty w trybie w tym przepisie określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się - przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Natomiast orzeczenie naczelnika właściwego miejscowo urzędu skarbowego, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów nie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa zobowiązania znaczenia konstytutywnego, ma jedynie znaczenie deklaratoryjne.

Powyższa interpretacja przepisów znajduje również wyraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r. (I OSK 1184/05).

Interpretacja przedmiotowych przepisów prawa zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2008 r. odbiega wyraźnie od ratio legis tych przepisów, jest subiektywna i całkowicie podporządkowana z góry postawionej tezie, że urząd skarbowy jako organ likwidacyjny ponosi koszty parkowania pojazdów w rozmiarze minimalnym, tj. od dnia otrzymania dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji pojazdów. W świetle stanu prawnego regulującego tę kwestię jest to pogląd błędny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w W. w całości podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się również z zarzutem strony, iż interpretacja przedmiotowych przepisów dokonana przez organ odbiega wyraźnie od ratio legis tych przepisów, jest subiektywna i całkowicie podporządkowana z góry postawionej tezie, że urząd skarbowy jako organ likwidacyjny ponosi koszty parkowania pojazdów w rozmiarze minimalnym, tj. od dnia otrzymania dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji pojazdów. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyraźnie zawarł w zaskarżonym postanowieniu tezę, iż naczelnicy urzędów skarbowych reprezentujący Skarb Państwa będą ponosić koszty likwidacyjne od dnia przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, o ile podmioty uczestniczące w tym postępowaniu (organ dozorujący oraz podmiot dokonujący zabezpieczenia pojazdu spełnią wszelkie obowiązki nałożone na nie przez prawo). Wobec powyższego zarzut zawarty w skardze nie znajduje odzwierciedlenia w zaskarżonym postanowieniu i należy uznać go za całkowicie chybiony. Jednocześnie wskazał, iż skoro ustawodawca nałożył pewne obowiązki na podmioty uczestniczące w postępowaniu likwidacyjnym, to brak ich realizacji przez te podmioty winien nieść ze sobą dla nich wymierne konsekwencje braku ich działania. W ślad za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi a contrario słusznie należy stwierdzić, iż organy likwidacyjne mają prawo kwestionować przyznanie wynagrodzenia w sytuacji, gdy dozorujący nie realizuje nałożonego na niego obowiązku wynikającego z § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów (I SA/Łd 341/05). Jest to jedyna sytuacja kiedy Skarb Państwa może nie ponosić kosztów dozoru od dnia przepadku pojazdu na jego rzecz. W sytuacji natomiast kiedy dozorujący wypełnił nałożony na niego obowiązek, a do zaniedbań dopuściła się jednostka organizacyjna Policji, wniosek o wynagrodzenie za okres opieszałości dozorujący winien kierować właśnie do tej jednostki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., którym po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Fundację na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2008 r. utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji, przyznające wynagrodzenie Fundacji W. z siedzibą w W., za dozór pojazdu za okres od [...] grudnia 2007 r. do [...] maca 2008 r. w kwocie 1958,10 zł (przyjmując stawkę za dobę przechowania 18,30 zł brutto), w pozostałej zaś części odmówiono przyznania wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu (od dnia [...] września 2002 r.).

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy należy przede wszystkim zauważyć, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06, (Dz.U. Nr 100, poz. 649) "1. Art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, Nr 109, poz. 925, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497, z 2006 r. Nr 17, poz. 141, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 190, poz. 1400, Nr 191, poz. 1410 i Nr 235, poz. 1701, z 2007 r. Nr 52, poz. 343, Nr 57, poz. 381, Nr 99, poz. 661, Nr 123, poz. 845 i Nr 176, poz. 1238 oraz z 2008 r. Nr 37, poz. 214) w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."

Zgodnie z ustaleniem Trybunału przepis ten traci moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższy wyrok TK, węzłowy dla ustalenia dopuszczalnego trybu odjęcia prawa własności pojazdu, nie ma jednak dla rozpatrywanej sprawy istotnego znaczenia, gdyż – po pierwsze – w polskim systemie kontroli konstytucyjności konsekwencją niezgodności normy nie jest jej nieważność ex tunc, ale wadliwość, z wskazaniem momentu, od którego taka norma przestanie obowiązywać, a co za tym idzie – przejęcie własności w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym dokonane w 2002 r. było prawnie skuteczne, po drugie zaś – przedmiotem tego postępowania nie była kwestia własności przejętego pojazdu lecz sprawa opłat należnych za jego przechowywanie w depozycie, na parkingu depozytowym Fundacji.

Zgodnie zatem z jeszcze obowiązującym art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 ustawy i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Ma więc rację Fundacja stwierdzając, że terminem początkowym ponoszenia kosztów parkowania przez Skarb Państwa jest moment, w którym upłynął 6-cio miesięczny okres (art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym) liczony od dnia usunięcia pojazdu przez właściwe służby publiczne. W momencie tym samochód z mocy ustawy stał się własnością Skarbu Państwa. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1765/06, LEX nr 344067,stwierdzając, że: "Terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął 6-miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu. Dla ustalenia początkowego terminu, od jakiego Skarb Państwa winien ponosić opłaty za parkowanie pojazdu nie ma zatem znaczenia, kiedy organ skarbowy otrzymał dokumenty niezbędne do wszczęcia procedury dotyczącej wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa." Wcześniej takie same stanowisko zajął w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1185/05, LEX nr 321159.

Komenda Policji dnia [...] grudnia 2007 r. złożyła wniosek do Urzędu Skarbowego W. o likwidację przedmiotowego pojazdu jako nie odebranego. Pojazd na zlecenie Policji od dnia [...] września 2002 r. znajdował się na parkingu Fundacji.

Zgodnie z obowiązującym w tym czasie § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (po zmianie w 2004 r.), w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy jednostka prowadząca parking strzeżony była zobowiązana powiadomić o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Natomiast zgodnie z ust. 3 tego przepisu podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po otrzymaniu powiadomienia, o którym wyżej mowa, był zobowiązany przesłać niezwłocznie odpowiednio do organu gminy lub właściwego miejscowo urzędu skarbowego kopię powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, wraz z potwierdzeniem jego doręczenia. W myśl § 8 powołanego rozporządzenia o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Przed wydaniem orzeczenia należy powiadomić właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast o przejęciu pojazdu na własność gminy orzeka rada gminy (ust. 2). Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli właściciel pojazdu został ustalony.

Powyższe przepisy nie uległy zmianie w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów.

Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przepis ten ma charakter indykatywny – zobowiązuje on organ egzekucyjny do przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, o ile tylko dozorca wystąpi z takim żądaniem. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór służy wierzycielowi, zobowiązanemu oraz dozorcy zażalenie (§ 4).

W wyroku NSA z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1768/06, LEX nr 347847, stwierdzono, że "1. Ani art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (...), ani żaden inny przepis powołanej ustawy nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Nie ulega natomiast wątpliwości, że należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu. Opłaty za parkowanie jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a cyt. ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w ust. 10 art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (...). Ale też jeśli organ administracyjny przy ustalaniu, w trybie powołanego art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór posiłkując się ustaleniami uchwały rady powiatu w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów - zastosuje stawkę opłaty za przechowanie wynikającą z tej uchwały - to nie jest to podstawa do stwierdzenia nieważności orzeczenia organu." W rozpatrywanej sprawie stawka należności za dozór nie jest sporna.

Również przepis § 3 ust. 1 pkt a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji potwierdza, że przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Z kolei z § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia wynika, że do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 powołanej wyżej ustawy.

Z powołanych wyżej przepisów i wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że:

- Skarb Państwa (czyli reprezentujące go urzędy skarbowe) winien ponosić koszty dozoru od momentu, w którym stał się właścicielem pojazdu; terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął 6-miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu,

- bez znaczenia jest zatem data otrzymania przez Urząd Skarbowy dokumentów pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego,

- tym bardziej bez znaczenia jest brak jakiegokolwiek współdziałania w tego rodzaju sprawach pomiędzy jednostkami organizacyjnymi Skarbu Państwa, gdyż nie może to mieć wpływu na ustalenie momentu, od którego należne są koszty dozoru.

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dostrzegł ani potrzeby, ani możliwości zastosowania przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych.

Sąd zgadza się natomiast z oceną Dyrektora Izby Skarbowej w W., że w rozpatrywanej sprawie ma niewątpliwie zastosowanie art. 12 § 2 K.p.a. oraz art. 35 K.p.a. – tyle tylko, że zastosowanie tych przepisów nie ma wpływu na obowiązek (wyznaczenie podmiotu zobowiązanego) zapłaty kosztów depozytu. Z faktu, że odpowiednie dokumenty wpłynęły do urzędu skarbowego z uchybieniem terminów przewidzianych przepisami prawa nie wynika zwolnienie tegoż urzędu z obowiązku zapłaty pełnych kosztów depozytu, za cały okres przechowywania pojazdu, przy czym obowiązek ten obciąża urząd skarbowy właściwy miejscowo. Opóźnienie w przekazaniu odpowiednich dokumentów w ramach administracji (między jej różnymi organami) nie powoduje, że kosztów wynagrodzenia za dozór nie należy naliczać od dnia wpływu dokumentów do urzędu skarbowego.

Odmienne stanowisko, zajęte w tej sprawie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., tylko pozornie służy ochronie interesów Skarbu Państwa.

Wniosek Fundacji nie stał się bezprzedmiotowy, a zatem brak było też podstaw do umorzenia postępowania w sprawie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.