Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 645/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia WSA Andrzej Cisek (sprawozdawca), Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Protokolant Izabela Krajewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2008r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania samowolnej dobudowy do istniejącego budynku chlewni I. uchyla decyzję I i II instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 listopada 2006 r. J. F. , właściciel działki budowlanej nr [...], położonej w Ch. nr [...], gmina K. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. , że K. M. , współwłaściciel działki sąsiedniej o numerze [...], dobudował obiekt budowlany do budynku chlewni posadowionej na działce nr [...], bez wymaganego pozwolenia budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. , działając na postawie art. 105 § 1 oraz 104 KPA, decyzją z dnia [...] nr [...], umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na żądanie strony – J. F. , w przedmiocie wzniesienia na działce nr [...] w miejscowości C. [...], należącej do J. i K. M. , obiektu budowlanego, przylegającego do budynku chlewni posadowionej na działce nr [...], należącej do J. F. bez wymaganego pozwolenia budowlanego.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że po przeprowadzonych w dniu 13 grudnia 2006 r., z udziałem stron, oględzinach ustalono, że kwestionowana przez J. F. dobudowa to parterowy budynek gospodarczy, przylegający jednym dłuższym bokiem do jego chlewni i budynku gospodarczego, które posadowione są na działce nr [...] i znajdują się bezpośrednio przy granicy z działką nr [...]. Przedmiotowy budynek przylega jednocześnie dwoma krótszymi bokami do budynku inwentarskiego i budynku gospodarczego J i K M. , posadowionego na działce nr [...]. Budynek ten o wymiarach 14,9mx4m, składa się z czterech segmentów: szopy na drewno opałowe o długości 5m, garażu o długości 4,7m, magazynku o długości 3,7m, a także kurnika o długości 1,5m. Od strony podwórka właścicieli przedmiotowy budynek ma w jednej części ściany drewniane, w drugiej murowane. Pokryty jest płaskim, jednospadowym dachem, bezpośrednio przylegającym do pobliskich budynków gospodarczych i inwentarskich, ze spadkiem od chlewni J. F. na podwórze J i K M. . Budynek ten ma drewnianą konstrukcję dachu, w której skład wchodzą słupy, belki, krokwie i deskowanie. Organ rozstrzygający ustalił, że pierwotnie dach przedmiotowego budynku był pokryty papą. Obecnie ¾ pokrycia dachu wykonano z płyty falistej – bitumizowanej.

Z oświadczenia K. a M. złożonego do protokołu podczas oględzin wynika, że w roku 1970 lub 1971 zakupił on gospodarstwo rolne położone na działce nr [...], graniczącej z działką należącą do J. .F. . Wszystkie istniejące obecnie zabudowania wybudowano przed nabyciem tejże nieruchomości. Sporny budynek gospodarczy nie został przez niego wybudowany, a jedynie wyremontowany. Na zniszczone pokrycie z papy ułożono płyty faliste typu "ondulina". Powyższe twierdzenia zakwestionował Jarosław F. , który oświadczył do protokołu, że K. M. zakupił gospodarstwo rolne, na którym nie istniała przedmiotowa chlewnia. Nie potrafił on jednak dokładnie określić daty wzniesienia spornego budynku. Organ I instancji podkreślił, że ze sprzecznych zeznań świadków jak i oświadczeń stron nie można jednoznacznie ustalić kiedy i kto wzniósł sporny budynek. Z tego względu organ zwrócił się w dniu 22 stycznia 2007r. do Urzędu Gminy w K. , o przekazanie dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku oraz udzielenie informacji, czy kiedykolwiek obecni lub poprzedni właściciele działki nr [...] położonej w Ch. [...], uzyskali zgodę z Urzędu Gminy Kotła (w postaci wskazania lokalizacyjnego, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu lub pozwolenia na budowę) na dobudowę szop, budynków gospodarczych i kurnika do istniejącego budynku chlewni, usytuowanego na działce nr [...] w Ch. [...], należącej do J. F. . Organ zwrócił się również do tego urzędu z zapytaniem, czy obowiązujący przed 26 laty plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę i dopuszczał dobudowę podobnych obiektów. Urząd Gminy w K. pismem z dnia 12 lutego 2007r. poinformował organ rozstrzygający, że nie dysponuje żadną dokumentacją archiwalną sprzed 1990 roku. Wskazał nadto, że brak jest jakichkolwiek dokumentów dotyczących prac budowlanych na działce nr [...] w Ch. , której właścicielami są J i K M. . Biorąc pod uwagę powyższe pismo Urząd Gminy w K. podkreślił, że nie można ustalić kiedy dobudowano przedmiotowy budynek gospodarczy, kto był jego inwestorem, czy wybudowano go samowolnie, czy zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy i jaki obowiązywał wtedy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W toku postępowania organ l instancji ustalił także, iż K. M. wykonał remont części dachu na przedmiotowym budynku gospodarczym ok. 3 – 4 lata temu. Inwestor nie zgłosił wszakże zamiaru wykonania tegoż remontu w Wydziale Budownictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w G. , do czego był zobowiązany. W związku z tym, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, oraz ust 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), organ l instancji postanowieniem z dnia 14 lutego 2007r. (nr 4/07), wstrzymał prowadzenie robót remontowych, nakazał wykonania niezbędnych zabezpieczeń i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz odpowiedniej oceny technicznej.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji z uwagi na to, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 61 KPA, bowiem przedmiotem postępowania I instancji była samowolna dobudowa budynku gospodarczego do istniejącego budynku chlewni w miejscowości Ch. [...] na działce nr [...], nie zaś roboty polegające na remoncie powyższego obiektu.

Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] nr [...], mocą której umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie wykonania samowolnej dobudowy do istniejącej chlewni na działce nr [...], nie znajdując podstaw do ustalenia legalności dokonanej zabudowy.

W odwołaniu z dnia 2 maja 2007 r. skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący się w szczególności zarzucił organowi I instancji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie składanych przez niego wniosków dowodowych, jak również niestworzenie mu możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów w sprawie przed wydaniem decyzji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 105 § 1 KPA, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 KPA, oznacza, że brak jest jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z różnych przyczyn: podmiotowych oraz przedmiotowych. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją była legalność wykonania samowolnej dobudowy do istniejącego budynku chlewni skarżącego w miejscowości Ch. [...] na działce nr [...], gmina J., której właścicielem są J i K M. . W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, iż nie jest możliwe precyzyjne ustalenie, czy inwestor nie posiadał pozwolenia właściwego organu na realizację przedmiotowego obiektu. Okoliczność, iż obecny właściciel nie przedstawił dokumentów potwierdzających legalność wybudowanych na nieruchomości obiektów nie może sama przez się uzasadniać ustalenia, że przedmiotowy obiekty wzniesiono bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, że jak ustalono na podstawie oświadczenia stron postępowania, powyższy obiekt powstał przed rokiem 1994, a zatem pod rządami ustawy z 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Przepisy tejże ustawy nie ustanawiały obowiązku przechowywania dokumentacji robót budowlanych w takiej formie jak to obecnie określa art. 63 ustawy – Prawo budowlane. Organ odwoławczy podkreślił nadto, że okoliczność, nieprzedstawienia przez inwestora dokumentów potwierdzających legalność budowy nie może uzasadniać ustalenia, że budowa zrealizowana została bez pozwolenia na budowę, przez co jakiekolwiek postępowanie w sprawie samowolnej realizacji obiektu stało się bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutów zawartych w treści odwołania, dotyczących nieuwzględnienia przez organ l instancji zgłaszanych przez odwołującego się wniosków, niepowiadomieniu go i niestworzenia mu możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w sprawie oraz niepowiadomienia go o terminie przesłuchania świadków, organ odwoławczy uznał, że dopuszczono się co prawda uchybienia, jednak biorąc pod uwagę ustalenia poczynione w toku postępowania, również na podstawie zeznań świadków, o których przesłuchanie wnosił odwołujący się, decyzja, która zostałaby podjęta w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, odpowiadałaby w swej istocie zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 8 października 2007 r. J. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi zarzucono organom błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wskazano, że wbrew ustaleniom organów dobudowany obiekt nie posiada ściany nośnej tylnej, a zatem cały jego dach został przymocowany kołkami rozporowymi do ściany budynku należącego do skarżącego, przez co wykorzystana jest cała ściana nośna chlewni skarżącego. Obiekt ten nie wytrzymuje dodatkowego obciążenia i następuje jego osiadanie. Zdaniem skarżącego organy błędnie uznały, że przedmiotowy budynek nie został wybudowany przez K. M., tzn. wzniesiono go w czasie, kiedy gospodarstwo rolne położone na działce nr [...], w miejscowości Ch. , nie należało do K. a M. (przed rokiem 1970 lub 1971) pomimo tego, że z zebranego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków Z. S. i M. G. wynika, że budynek ten został wzniesiony w latach osiemdziesiątych.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał zajmowane dotychczas w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz, 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej u.p.s.a.).

Zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego, zarówno decyzje administracyjne uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydane bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 28 ustawy – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki nie będzie miał zastosowania jedynie w przypadku, gdy wykaże się, że samowolna budowa jest zgodna z przepisami w sprawie warunków technicznych, a zwłaszcza z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane jest fakt wzniesienia obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego - bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przewidziany w przytaczanym przepisie nakaz rozbiórki obiektu budowlanego ma charakter obligatoryjny i opiera się wyłącznie na przesłance wynikającej z faktu niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 września 2004 r., 7/IV SA 1624/03, niepublik.).

W rozpatrywanej sprawie podstawą prawną rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego obu instancji był przepis art. 105 § 1 KPA, nakazujący organowi administracji publicznej umorzyć postępowanie, ilekroć stanie się ono bezprzedmiotowe. Wskazana w tym przepisie bezprzedmiotowość postępowania ma między innymi miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie obowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (por. J.Borkowski, w: B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 489 i n.). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 KPA wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, przybierającej postać decyzji administracyjnej. Takim przypadku jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne.

Należy wszakże zauważyć, iż warunkiem jednak wydania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej – w tym przypadku nakazującej rozbiórkę, bądź też umarzającej postępowanie – jest należyte ustalenie stanu faktycznego, w tym przede wszystkim zgromadzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego organy są zobowiązane na podstawie przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA.

W niniejszej sprawie organy administracyjne obydwu instancji umorzyły postępowanie administracyjne wszczęte na żądanie strony – J. F. , w przedmiocie wzniesienia na działce nr [...] w miejscowości Ch. [...], należącej do J i K M. , obiektu budowlanego, przylegającego do budynku chlewni posadowionego na działce nr [...], należącej do J. F., bez wymaganego pozwolenia budowlanego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcia organy argumentowały, iż nie jest możliwe ustalenie, kiedy dobudowano przedmiotowy budynek gospodarczy, kto był jego inwestorem, czy wybudowano go samowolnie, czy zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy i jaki obowiązywał wtedy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nie jest także możliwe. W opinii organów rozstrzygających, precyzyjne ustalenie, czy inwestor nie posiadał pozwolenia właściwego organu na realizację przedmiotowego obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. podkreśla, że podobna argumentacja nie może uzasadniać umorzenia postępowania w przedmiocie wzniesienia obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jako bezprzedmiotowego. Organy administracji publicznej winny były precyzyjnie określić okoliczności związane z powstaniem przedmiotowego budynku, w tym przede wszystkim czy inwestor posiadał wymagane przez prawo zezwolenie. Dopiero precyzyjne określenie tejże okoliczności obligowałoby organy do wydania nakazu rozbiórki budynku, bądź też do wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 KPA, w sytuacji ustalenia, że inwestor uzyskał stosowne pozwolenie.

Nieustalenie powyższego prowadzi zaś do wniosku, iż w sprawie nie zgromadzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości, do czego organy były zobowiązane, zwłaszcza w świetle przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA.

Jak zostało utrwalone w literaturze podstawą do uchylenia decyzji jest brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego, oraz materiału dowodowego występującego w sprawie. Takie uchybienia występujące w sprawie, dotyczące postępowania, stanowią naruszenie przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjno prawnego materialnego lub procesowego.

Sąd nie podziela stanowiska organów rozstrzygających, że z powodu braku stosownej dokumentacji w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy J. nie było możliwe rozstrzygnięcie o legalności przedmiotowej zabudowy. Jak się wskazuje w orzecznictwie sadowym brak możliwości odnalezienia dokumentu zawierającego decyzję o pozwoleniu na budowę nie oznacza braku możliwości odtworzenia jego treści. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają wprawdzie uregulowań dotyczących postępowania w razie zaginięcia lub zniszczenia akt, analogicznych do zawartych w księdze czwartej kodeksu postępowania cywilnego (art. 716-729), nie oznacza to jednak, iż organ administracji może się uchylić od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia zgodnie z obowiązującym prawem, do czego zobligowany jest z mocy art. 7 KPA. W sytuacji, gdy ustalenie treści decyzji jest niezbędne do załatwienia sprawy, należy ją przesłankowo odtworzyć przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, nie wyłączając przesłuchania świadków i stron. Zaniechanie powyższych czynności świadczy o oczywistym naruszeniu powołanej wyżej normy prawnej (por. niepubl. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., II OSK 921/05, LEX nr 275485).

Istotnym uchybieniem procesowym jest również powoływanie się na niemożliwość ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych na podstawie zeznań świadków, z powodu ich wzajemnej sprzeczności. Należy zważyć, iż zgodnie z przepisem art. 80 KPA organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący i sumienny całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu spoczywa na organie administracji i nie może być przerzucany na stronę. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ten ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (por. niepubl. wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 1031/05, LEX nr 220797).

Jak się podkreśla w orzecznictwie sądowym w sytuacji gdy organ administracji publicznej dysponuje sprzecznymi ze sobą zeznaniami stron i świadków, to nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym i od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wartość dowodowa oświadczeń stron o sprzecznych interesach jest jednakowo niepewna, wobec czego oświadczenie jednej strony nie może przemawiać za bezkrytycznym odrzuceniem przez organ oświadczenia strony przeciwnej. Zaniedbaniem organu stanowiącym istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającym wpływ na wynik sprawy jest brak ustosunkowania się do istotnych różnic powołanych w sprawie. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego (por. niepubl. wyrok WSA w Warszawie z 7 marca 2005 r., IV SA 5073/03, LEX nr 189226).

W konkluzji powyższych rozważań należy podkreślić, że wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 KPA (por. niepubl. wyrok WSA w Warszawie z 7 grudnia 2005 r., III SA/Wa 2668/05, LEX nr 189791).

Sąd nie podziela również stanowiska organu odwoławczego, który odnosząc się do zarzutów zawartych w treści odwołania, dotyczących nieuwzględnienia przez organ l instancji zgłaszanych przez odwołującego się wniosków, niepowiadomieniu go i niestworzenia mu możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w sprawie oraz niepowiadomienia go o terminie przesłuchania świadków, ławczy uznał, że dopuszczono się co prawda uchybienia, jednak biorąc pod uwagę ustalenia poczynione w toku postępowania, również na podstawie zeznań świadków, o których przesłuchanie wnosił odwołujący się, decyzja, która zostałaby podjęta w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, odpowiadałaby w swej istocie zaskarżonej decyzji. Takie stanowisko jest sprzeczne z jednoznaczną dyspozycja przepisu art. 10 § 1 KPA, który wyraźnie stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powyższym rozstrzygnięciem ustawowym koresponduje przepis art. 81 KPA, który stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 KPA.

W kontekście powyższych uregulowań normatywnych w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 kpa), które to prawo stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji (por. niepubl. wyrok NSA z 10 stycznia 2002 r., V SA 1227/01, LEX nr 109326).

Biorąc powyższe pod uwagę, organy administracji publicznej, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winny ustalić, na podstawie prawidłowego zebranego i ocenionego materiału dowodowego, czy osoba, która wzniosła przedmiotowy budynek uzyskała na to stosowne pozwolenie. W toku ponownego postępowania organy te winny również zagwarantować stronom prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.

Sąd nadto pragnie wskazać, że jest istotne, czy przedmiotowy budynek został wzniesiony w czasie, kiedy właścicielem działki był już K. M. , czy też poprzedni właściciel tejże działki. Jeżeli bowiem nie można ustalić inwestora obiektu budowlanego wzniesionego bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązek rozbiórki nakładany jest na aktualnego właściciela obiektu (por. m. in. niepublik. wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2004 r., 7/IV SA 448/03).

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią przepisu art. 200 tejże ustawy.