Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 17/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1314/07 w sprawie ze skargi T. D. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1314/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. D. na orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej T. D. uznające go za niezdolnego do służby wojskowej w SKW- Kat N., na podstawie § 5 pkt 1 w związku z § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 września 2006 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w SKW i SWW oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 176, poz. 1304).

Organ wskazał, że wojskowe komisje lekarskie nie ustalają stopnia uszczerbku na zdrowiu u kandydatów do służb wojskowych w SKW lub SWW, ponieważ organ kierujący zwraca się do tych komisji tylko w kwestii określenia zdolności do tych służb. W niniejszym zaś przypadku rozpoznane schorzenia stwierdzono na podstawie prawidłowo przeprowadzonego procesu orzeczniczego, w trakcie którego między innymi wykonane badanie radiologiczne klatki piersiowej wykazało rozsiane drobnoguzkowe zagęszczenia miąższowe w obrębie płuc. Podkreślono, że stwierdzone zmiany w obrazie płuc wymagają pilnej diagnostyki pulmonologicznej.

Na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie, z dnia [...] czerwca 2007 r. T. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podkreślając, że nie zgadza się z rozpoznaniem u niego schorzenia płuc zakwalifikowanym z § 37 pkt 1 orzeczenia (śródmiąższowe choroby płuc - postać łagodna).

Wyrokiem z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1314/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę T. D. na orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2007 r. wskazał, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące zdolności do służby wojskowej w ramach ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP i ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750), to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczania jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby wojskowej mają byt w pełni autonomiczny. Ostateczne natomiast orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej albo zwolnienia ze służby.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w złożonym odwołaniu skarżący nie przedstawił żadnych nowych dokumentów, czy zaświadczeń, ani nie złożył żadnych wniosków dowodowych, wskazując jedynie, że zmienił tryb życia na bardziej aktywny, oraz poczynił stosowne kroki zmierzające do profesjonalnego zdiagnozowania stanu zdrowia.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył pełnomocnik T. D., adwokat K. B., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1, lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. i w związku z art. 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 września 2006 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 176 poz. 1304), przez nieuwzględnienie skargi, podczas, gdy Rejonowa Komisja Lekarska nie przeprowadziła wszechstronnego badania stanu zdrowia skarżącego i nie skierowała go na badania diagnostyczne, pomimo, że konieczność takiego badania została przez Komisję stwierdzona w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] czerwca 2007 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że jak wynika z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czego Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w niniejszej sprawie nie zrobiła.

W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, iż Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska rozpatrując odwołanie od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nie przeprowadziła ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych w celu ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia T. D. W związku z tym, wydając orzeczenie jako organ odwoławczy, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska oparła się na dokumentacji medycznej już uprzednio sporządzonej w sprawie, nie weryfikując w sposób należyty decyzji Komisji Terenowej.

Skarżący podkreślił, że w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] czerwca 2007 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła konieczność dalszych badań diagnostycznych, lecz nie skorzystała ze swoich kompetencji, czego jednak nie wziął pod uwagę Sąd pierwszej instancji przy wydawaniu zaskarżonego wyroku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie wskazała, że zgodnie z § 22 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 września 2006 r., komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W niniejszej natomiast sprawie Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie uznała zgromadzoną dokumentację medyczną za wystarczającą do wydania orzeczenia dla kandydata do służby w SKW.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej.

Kolejnym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że gdy granice zaskarżenia nie pokrywają się z granicami rozpoznania tego sądu, to sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Zauważyć tu jednak należy, że sąd pierwszej instancji niezwiązany granicami skargi nie może przekroczyć tych granic sprawy administracyjnej i stosunku prawnego, w których skarga została wniesiona, nie może bowiem swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była, albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów, przy czym termin "sprawa" występuje to w znaczeniu materialnym, a nie procesowym (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, str. 291).

W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji ograniczony jest zakresem sprawy, a więc materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym, który stanowił przesłankę wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji. A więc to stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego i stwierdzenie spełnienia wszystkich istotnych wymagań tego procesu konkretyzacji stanowi w postępowaniu sądowoadministracyjnym podstawowy warunek uznania zaskarżonej decyzji za legalną. Tak więc zakresem rozpoznania sądu pierwszej instancji objęte są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zostały wydane, jednak zawsze tylko w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę administracyjną.

Takiej oceny w niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonał Sąd pierwszej instancji, w związku z czym zarzut naruszenia art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest nieusprawiedliwiony. Podkreślić bowiem należy, że Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli pod względem legalności zaskarżonego aktu nie ustala ponownie stanu faktycznego, a jedynie ocenia, czy organy administracji publicznej zgodnie z regułami postępowania administracyjnego, ustaliły ten stan, a następnie, czy prawidłowo zastosowały do poczynionych ustaleń przepisy prawa materialnego. Jedynie wówczas, gdy zdaniem Sądu, uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie (z urzędu lub na wniosek strony) dowodów uzupełniających z dokumentów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, możliwe jest postępowanie dowodowe przed Sądem Administracyjnym. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Wskazać w tym miejscu należy na treść art. 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 września 2006 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 176 poz. 1304), który stanowi: "Komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować funkcjonariusza albo kandydata do służby w SKW lub SWW na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie". Oznacza to, że w uzasadnionych przypadkach Komisja może dokonać ponownych badań, jednak przepis ten nie nakłada na Komisję takiego obowiązku. W niniejszej natomiast sprawie Komisja uznała, że nie ma potrzeby kierowania skarżącego na kolejne badania, bowiem dokumentacja medyczna znajdująca się w aktach sprawy była dla Komisji wystarczająca do wydania orzeczenia.

W związku z tym stwierdzić należy, że subiektywne poczucie skarżącego o nieprawidłowości zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, nie może prowadzić do jego kwestionowania na drodze postępowania sądowego, nawet, jeżeli skarżący jest najgłębiej przekonany, że jest ono krzywdzące. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie uznać należy za nieusprawiedliwiony.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.