Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 536/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par.1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust 1 pkt 1, 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z [...] r. nr [...], 2. zasądza na rzecz skarżącego od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. (dalej PINB), działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 290, zwanej dalej Prawem budowlanym lub P.b.), nałożył na współwłaścicieli parceli nr 1 M. W., M. K., J. L.-K., P. W., D. B.-W., E. K. i I. K. szereg obowiązków. Obowiązki te polegały na: wykonaniu dwóch wpustów ulicznych zlokalizowanych na placu manewrowym oraz drodze dojazdowej, wykonaniu odpływów o średnicy 200 mm i włączenia ich do istniejących studzienek "k109" i "k110". Organ nakazał także wymienionym wyżej inwestorom uzupełnienie nawierzchni kostka brukową betonową oraz zamulenie jej spoin piaskiem, a po zakończeniu tych robót uporządkowania terenu oraz przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej po zakończeniu wszystkich nakazanych robót. Wykonanie tych obowiązków miało na celu doprowadzenie do zgodności z obowiązującymi przepisami samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu parceli wskazanej w osnowie decyzji, która stanowi dojazd do prywatnych posesji położonych przy [...] w T. W uzasadnieniu PINB wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w oparciu o zawiadomienie J. P. (jednego ze współwłaścicieli parceli nr 1). Podczas przeprowadzonych oględzin organ stwierdził, że inwestorzy nie posiadają żadnych dokumentów formalno-prawnych uprawniających ich do wykonania utwardzenia terenu parceli mającego na celu wykonanie placu manewrowego wraz z dojazdem do ich posesji. Wskazał, że wykonane w listopadzie i grudniu 2010 r. roboty budowlane zostały zrealizowane z naruszeniem art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 5 P.b. oraz, iż inwestorzy dokonali w terminie nałożony na nich wcześniej obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz ich oceny technicznej.

Od decyzji tej odwołał się inicjator postępowania J. P. podnosząc, że nie doprowadzi ona do pełnej zgodności z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych. Roboty te doprowadziły bowiem do zmiany naturalnego spływu wód opadowych kierując je na teren jego działki, co narusza postanowienia § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej jako rozporządzenie MI lub rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Wskazał także na niezgodność w jego opinii przekroju wykonanej drogi z § 17 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne (dalej rozporządzenie MTiGM).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) decyzją z dnia [...] r. Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję PINB i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podał zaś, że powziął wątpliwość co do prawidłowości zastosowanego przez organ I instancji trybu postępowania. W szczególności uznał, że w zaistniałej sytuacji właściwym wydaje mu się zastosowanie trybu określonego w art. 48 P.b. Pogląd ten organ oparł na przekonaniu, że realizacja przedmiotowych robót budowlanych doprowadziła do wybudowania placu manewrowego o powierzchni 534 m2 wraz z drogą dojazdową do posesji, który stanowi samodzielną budowlę.

Jednakże wskutek skargi M. W. (jednego z inwestorów), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 921/11 uchylił zaskarżona decyzję WINB w K.. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że WINB nieprawidłowo przyjął, iż współwłaściciele działki nr 1 (z wyjątkiem J. P.) zrealizowali na niej "plac manewrowy wraz z drogą dojazdową do prywatnych posesji, rozumiany jako fragment działki o określonych wymiarach".

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku WSA w Gliwicach, wniesione przez WINB w K. i przez I. i J. małżonków P. zostały oddalone wyrokiem NSA z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2398/12.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję PINB w T. w całości i nakazał M. W., J. L.-K., M. K., D. B.-W., P. W., I. K. oraz E. K. rozbiórkę wykonanego na działce 1 przy [...] w T. utwardzenia powierzchni przedmiotowej działki kostką brukową, tak aby po wykonanej rozbiórce powierzchnia utwardzona działki nie przekraczała 375 m2.

Skargę na powyższą decyzję wniósł ponownie M. W.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1123/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obydwu instancji. Sąd wskazał, że objęte postępowaniem legalizacyjnym roboty budowlane należało zakwalifikować jako polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu na działce budowlanej, które zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego wymagały zgłoszenia, którego inwestorzy nie dokonali. W związku z treścią ww. wyroków brak jest przy tym jednocześnie podstaw do przyjęcia, że roboty te polegały na realizacji drogi jako obiektu liniowego i budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3a i pkt 3 Prawa budowlanego, ich realizacja była bowiem związana z wykonaniem urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 tego aktu prawnego. Przesądza to zatem, że do robót tych nie mają zastosowania przepisy powoływanego przez uczestnika J. P. rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), w tym § 17 ust. 4 tego rozporządzenia. Wobec wykonania spornych robót bez wymaganego zgłoszenia zasadne było w związku z treścią art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wszczęcie i prowadzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 51 tej ustawy.

Sąd wziął pod uwagę, że na rozprawie sądowej w dniu 27 lutego 2015 r. J. P. oświadczył, że nie kwestionuje potrzeby wykonania utwardzenia wspólnej działki jako dojazdu do działek sąsiednich, kwestionuje jedynie sposób realizacji robót. Oznaczałoby to w ocenie Sądu, że brak jest podstaw do przyjęcia iż inwestorzy nie dysponowali nieruchomością na cele budowlane. W stanie faktycznym sprawy nie może ulegać wątpliwości, że w związku z realizacją spornych robót doszło do zmiany zagospodarowania działki nr 1, co w świetle treści art. 4 ust. 1 i art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego oznacza, że ich legalizacja jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia zgodności wykonywanych robót z treścią obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym względzie podzielono zajęte w zaskarżonej decyzji przez WINB w K. stanowisko, że skoro wykonane roboty miały na celu realizację wewnętrznej obsługi komunikacji sąsiednich działek budowlanych i położonych na nich budynków mieszkalnych, to takie wykorzystanie działki nr 1 jest zgodne z treścią § 7 pkt 2 lit. a i b Rozdziału 3 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania z dnia 1 września 2005 r. Umożliwia to zatem co do zasady legalizację z tego punktu widzenia spornych robót budowlanych. Do rozważenia pozostawała natomiast kwestia oceny zgodności tych robót z innymi jeszcze przepisami tego planu. Oceny tej, która legła i podstaw wydania zaskarżonej decyzji reformatoryjnej, Sąd nie podzielił. Została ona bowiem wyrażona bez dostatecznej analizy treści § 7 i 8 ww. planu zagospodarowania w zw. z treścią art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle treści tych przepisów nie może ulegać zdaniem Sądu wątpliwości, że zawarte tam ograniczenia dotyczą typowej działki budowlanej w rozumieniu art. 2 pkt 13 tej ustawy, którego to kryterium objęta postępowaniem działka nr 1 nie spełnia.

Przy przyjęciu, że przedmiotowa działka pełni funkcję działki dojazdowej oraz przeznaczonej na umieszczenie w niej sieci i urządzeń infrastruktury technicznej Sąd stanął na stanowisku, że może być ona utwardzona zgodnie z tym planem na całej powierzchni. W tym zatem zakresie nie było wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego podstaw do wydania nakazu rozbiórki części utwardzenia przedmiotowej działki kostką brukową, o czym orzekł organ odwoławczy. Nie określono też terminu wykonania nałożonego obowiązku.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sprawa nie została też dostatecznie wyjaśniona i rozważona gdy chodzi o spełnienie przez objęte postępowaniem roboty budowlane wymogu z § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który to przepis dotyczy wszystkich robót budowlanych bez względu na to czy są one realizowane na działce budowlanej, na której usytuowane są budynki. W tym względzie decyzje organów obu instancji nie zawierają żadnych ustaleń i rozważań. Najprawdopodobniej organ pierwszej instancji uznał, że problem ten zostanie rozwiązany w wyniku wykonania określonych w decyzji tego organu obowiązków. Organ odwoławczy do kwestii tej się nie odniósł, chociaż była ona akcentowana w odwołaniu, poprzestając na analizie treści § 28 rozporządzenia MI.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wyjaśnić i rozważyć, czy istotnie, jak to podnosi J. P., w następstwie wykonania objętych postępowaniem robót budowlanych doszło do zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu skierowania ich na jego działkę nr 2, a jeżeli tak to jakie roboty budowlane należy wykonać aby przy uwzględnieniu treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego naruszenie to wyeliminować. W tym zakresie organy orzekające powinny odnieść się do twierdzeń J. P. przy uwzględnieniu i przeanalizowaniu treści zalegającego w aktach organu pierwszej instancji oceny technicznej spornych robót z marca 2011 r. W razie potrzeby należy dopuścić dowód z oględzin nieruchomości, z udziałem stron, jak również dowód z uzupełniającej oceny technicznej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie. Jednakże wskutek odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] r. WINB uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wreszcie, kolejną decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji powtórnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa).

Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ ten powołując się na wynik kolejnych oględzin z dnia 1 lipca 2015 r. oraz cztery mapy, pochodzące z projektów budowlanych, zatwierdzonych decyzjami o pozwoleniu na budowę budynków jednorodzinnych, których inwestorami były strony postępowania, z lat 2006 i 2008, tj. sprzed realizacji przedmiotowych robót i po przeanalizowaniu znajdujących się na nich punktów wysokościowych, stwierdził że naturalny spadek terenu przebiegał wówczas w kierunku północno-wschodnim. Taki też jest obecny spadek terenu, co wynika z przedłożonej przez inwestorów inwentaryzacji i oceny technicznej z marca 2011 r., dołączonej do niej mapy wysokościowej, wydruku z Systemu Informacji o Terenie w mieście T. w skali 1:500 oraz wykonanych w toku oględzin pomiarów pochylenia terenu. Dla poparcia stanowiska organ przytoczył rzędne wysokościowe. Na tej podstawie organ nadzoru budowlanego stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie spowodowała zmiany naturalnego spływu wód. Nie podzielono zatem stanowiska skarżącego zawartego w piśmie z dnia 4 stycznia 2016 r., że spadek poprzeczny drogi zmienił się z dwustronnego na jednostronny w kierunku jego działki nr 2 i skierowano całość wód opadowych z utwardzonej powierzchni na zachodnią granicę jego działki.

Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku w sprawie II SA/Gl 1123/14, inwestorzy jako współwłaściciele utwardzonej działki budowlanej, dysponują też nieruchomością na cele budowlane. Inwestycja jest też zgodna z planem miejscowym z 2005 r.

Zatem w ocenie organu, brak podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ustawy – Prawo budowlane.

W odwołaniu od decyzji J. P. zarzucił:

1) błędne stwierdzenie zgodności robót z zasadami sztuki budowlanej, w sytuacji gdy w decyzji z dnia [...] r. nałożono na inwestorów obowiązek wykonania szeregu robót budowlanych,

2) pominięcie braku jego zgody na wykonanie robót i sankcjonowanie samowoli,

3) błędne ustalenie, że inwestycja nie spowodowała zmiany naturalnego spływu wód opadowych.

Odwołujący się w szczególności podtrzymał stanowisko, zawarte w piśmie z dnia 4 stycznia 2016 r. Zarzucił, że wbrew twierdzeniom organu, kopie map zaktualizowanych dla celów projektowych, wykazują, że pierwotnie spadki terenu utwardzonej działki, nie były skierowane wyłącznie na zachodnią granicę jego działki, jak jest obecnie, lecz na tereny 4 różnych działek, usytuowanych po stronie wschodniej jak i zachodniej. Obecny spadek poprzeczny drogi wjazdowej jest zaś jednostronny w kierunku północno-wschodnim. Zdaniem odwołującego się, wewnętrznie sprzeczne i całkowicie niespójne są ustalenia organu, dotyczące placu manewrowego i rzędnych narożników utwardzonego placu.

Jego zdaniem, spadek poprzeczny drogi zmienił się z dwustronnego na jednostronny w kierunku jego działki. Jednocześnie spadek ten zwiększono z 2% do 3,4%, zapewniając szybsze odprowadzanie wody w kierunku jego działki. Zatem utwardzenie drogi i placu manewrowego zmieniło pierwotne ukształtowanie terenu i skierowanie całości wód opadowych na zachodnią granicę jego działki.

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że zostało przesądzone na mocy wyroku w sprawie II SA/Gl 1123/14, że sporne roboty polegały na utwardzeniu terenu, a nie drogi dojazdowej, a ponadto, że inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zbadano także zgodność robót z planem miejscowym, który przeznacza teren na funkcję komunikacyjną względem przyległych do niej nieruchomości. Zdaniem organu II instancji, zanegowanie ustaleń organu nastąpiło w oparciu o dokumentację poświadczającą, że kierunek spływu wód przez wykonaniem spornego utwardzenia jest tożsamy z istniejącym po jego realizacji. Zatem zarzuty odwołania nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

W skardze do sądu administracyjnego J. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

1) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa – poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego w postaci map archiwalnych,

2) art. 8 kpa – poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego.

Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie poczynił żadnych własnych ustaleń faktycznych i nie odniósł się do okoliczności, zawartych w odwołaniu. Zdaniem skarżącego układ poziomic jest odmienny, co potwierdza jednoznacznie, że kierunek spływu wód został zmieniony i skierowany na zachodnią część jego działki. Nie można przyjąć, że brak zmiany nazwy kierunku jest tożsamy z brakiem jakiejkolwiek zmiany samego kierunku. Roboty budowlane naruszają zatem § 29 warunków technicznych...

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

W toku rozprawy sądowej skarżący wskazał, że utwardzenie sąsiedniej działki zajmuje około 700 metrów kwadratowych co powoduje, że cała woda z tego terenu tj. ok. 90% sumy opadów spływa na jego działkę. Podał, iż nie występował o wydanie pozwolenia na zabudowę należącej do niego działki. Ponadto oświadczył, że jest inżynierem w specjalności konstrukcyjno-budowlanej i został wpisany do rejestru rzeczoznawców budowlanych, na dowód czego okazał kserokopię decyzji z dnia [...] r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W jego ocenie krawężniki, które zostały posadowione wzdłuż wybrukowanej jezdni nie zabezpieczają przed spływem wody na teren jego nieruchomości, zwłaszcza, że spadek poprzeczny jest większy od spadku podłużnego. Jego zdaniem aby woda z drogi nie dostawała się na jego posesję niezbędne jest wykonanie tej drogi ze spadkiem do osi drogi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa nie została bowiem dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia zgodnie z wytycznymi Sądu, zawartymi w prawomocnym wyroku w sprawie II SA/Gl 1123/14, co sprawia, że umorzenie postępowania jest przedwczesne.

Z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zM.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu mają zaś walor wiążący, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W niniejszej sprawie w dalszym ciągu nie została zaś wyjaśniona sprawa spełniania wymogu z § 29 warunków technicznych, wyżej powołanego (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422).

Sąd polecił też, aby organy orzekające odniosły się do twierdzeń skarżącego przy uwzględnieniu i przeanalizowaniu oceny technicznej spornych robót z marca 2011 r., którą w razie potrzeby należało uzupełnić. Co prawda przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji przeprowadził z udziałem stron kolejne oględziny, a także zgromadził materiał w postaci map archiwalnych, dołączonych do projektów budowlanych, które zostały zatwierdzone decyzjami o pozwoleniu na budowę, udzielonymi inwestorom spornego utwardzenia terenu, jednakże wbrew wiążącym wytycznym Sądu, nie rozważył potrzeby uzupełnienia oceny technicznej i nie odniósł się precyzyjnie i wnikliwie do twierdzeń skarżącego. Nadto, organ odwoławczy wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania, nie rozważył zarzutów, zawartych w odwołaniu.

Nie podważając kompetencji PINB i legitymowania się wiedzą fachową, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że motywy decyzji tego organu są niejasne i nieprecyzyjne, a zatem nie jest możliwa ich ocena w postępowaniu sądowym z punktu widzenia zgodności z prawem, a mianowicie wymogami z art. 107 § 3 kpa. Brak też stanowiska organów obydwu instancji co do potrzeby przeprowadzenia dowodu z uzupełniającej oceny technicznej.

Zdaniem składu orzekającego, potrzeba taka zachodziła z uwagi na znaczny upływ czasu od daty jej opracowania oraz fakt, że nie zawiera ona oceny spełnienia wymogu z § 29 warunków technicznych. Z treści oceny wynika, że dla omawianego terenu nie przeprowadzono badań gruntowo-wodnych. Opierając się jedynie na informacji inwestorów przyjęto, że warunku gruntowe są dobre, grunt jest przepuszczalny.

Co więcej, w treści oceny zawarto zalecenie, że w celu poprawnego odwodnienia terenu należy wykonać dodatkowe wpusty uliczne, wskazane na mapie i dopiero po zastosowaniu tych rozwiązań utwardzony plac będzie spełniał wymagania ustanowione przepisami Prawa budowlanego i normami (str. 9 oceny technicznej). Tymczasem wbrew treści tej oceny, organ I instancji uznał, że roboty są zgodne z zasadami sztuki budowlanej. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że poprzednia decyzja PINB z dnia [...] r., nakładająca na inwestorów obowiązki, zgodnie z zaleceniami oceny technicznej, została uchylona.

Stwierdzenie naruszenia § 29 warunków technicznych, mogło wszak skutkować potrzebą nałożenia na inwestorów innych, dalej idących obowiązków. Należy mieć również na uwadze fakt, że ustalenia co do braku naruszenia tego wymogu zostały poczynione przez PINB samodzielnie, po analizie map archiwalnych. Z uwagi na brak oznaczenia kierunków spadków i precyzyjnego wskazania rzędnych i sposobu obliczenia procentowego spadku, weryfikacja stanowiska organu nie jest jednak możliwa w postępowaniu sądowym, zwłaszcza że wbrew wytycznym Sądu, zawartym w poprzednim wyroku, organ nie odniósł się wnikliwie do twierdzeń skarżącego, sprecyzowanych w piśmie z dnia 4 stycznia 2016 r. Podkreślić należy, że ocena techniczna nie zawiera żadnych obliczeń i danych co do układu poziomic i spadków terenu przed realizacją spornych robót. Tymczasem organ nadzoru budowlanego może skorzystać z trybu art. 81 c Prawa budowlanego i zobowiązać inwestorów do dostarczenia ocen co do stanu technicznego robót budowlanych lub ekspertyzy, a w razie niedostatecznego wyjaśnienia sprawy może zlecić wykonanie takich dokumentów na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

Zdaniem składu orzekającego, nawet stwierdzenie, że nie doszło do naruszenia § 29 warunków technicznych, nie uzasadniało też umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), w sytuacji, gdy organy nadzoru budowlanego nie podważyły zaleceń zawartych w ocenie technicznej z marca 2011 r.

Niezależnie od braków w zakresie należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, sąd administracyjny stwierdził, że podniesione przez skarżącego w toku ponownego rozpoznania kwestie mogą wskazywać, że cofnął on zgodę na legalizację robót budowlanych. Co prawda, w motywach wyżej przywołanego wyroku Sąd przesądził, że skarżący jako współwłaściciel działki post fact wyraził zgodę na wykonanie robót, co oznacza, że inwestorzy dysponowali nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, jednak zdaniem składu orzekającego, tak wyrażona wola może być cofnięta. Tymczasem w piśmie do organu I instancji z dnia 4 stycznia 2016 r., jak i odwołaniu od decyzji, skarżący oświadczył, że nie ma i nigdy nie było jego zgody na samowolne utwardzenie przedmiotowej działki. Zdaniem składu orzekającego, skarżący był uprawniony do cofnięcia zgody i sanowania wykonanych robót budowlanych, a w takiej sytuacji spór na tym tle mógł być rozstrzygnięty jedynie przez sąd powszechny. Organy nadzoru budowlanego nie są władne do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy współwłaścicielami i w takim wypadku zachodziła przesłanka do zawieszenia postępowania z mocy art. 97 § 1 pkt 4 kpa i odesłania inwestorów na drogę postępowania sądowego.

Naruszenie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz reguł procedury administracyjnej, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów decyzje organów obydwu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 cyt. ustawy. Z braku odmiennego rozstrzygnięcia Sądu, zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 § 1 ustawy).

O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 500 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego w pierwszym rzędzie winien wezwać skarżącego do jednoznacznego oświadczenia, czy cofa zgodę na legalizację spornych robót budowlanych. O ile zgoda zostanie cofnięta, postępowanie w przedmiocie samowolnie wykonanych robót winno ulec zawieszeniu w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zaś w zw. z art. 100 § 1 kpa, należy wezwać inwestorów do wystąpienia na drogę postępowania przed sądem powszechnym. W przypadku legitymowania się przez inwestorów tytułem prawnym do wykonania utwardzenia działki, niezbędne jest ponowne zbadanie przesłanek z § 29 warunków technicznych oraz analiza oceny technicznej i rozważenie potrzeby jej uzupełnienia celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego, ukształtowania terenu przed wykonaniem spornych robót oraz zaleceń co do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane uzasadniać będzie wydanie nakazu rozbiórki w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. O ile zaś organy nadzoru budowlanego stwierdzą jakiekolwiek naruszenia prawa budowlanego w zakresie wymienionym w art. 5 ust. 1 tego prawa, zachodzić będzie podstawa do nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2. Wydanie rozstrzygnięcia winno być należycie uzasadnione, a stanowisko skarżącego rozważone, aby była możliwa weryfikacja stanowiska w postępowaniu sądowym.