Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 649/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: z § 2 pkt 2), § 6 ust. 1, 5 i 6,
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 16 ust. 5 akapit trzeci i ust. 7.
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant referent stażysta Agnieszka Szymańska-Flisikowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 oraz nałożenia sankcji finansowej I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, na rzecz radcy prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług, tytułem opłat za zastępstwo prawne wykonywane z urzędu


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania J.C. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011 oraz nałożenia sankcji finansowej.

Z motywów decyzji oraz akt sprawy wynika, że J.C. złożył w dniu 9 maja 2011r. wniosek o przyznanie m.in. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 8,10 ha, w tym do powierzchni 5.67 ha zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych "[...]", "[...]" i "[...]", obręb S. Działki te wnioskodawca dzierżawił na podstawie trzech umów zawartych na okres od 25 maja 2010r. do 24 maja 2011r.

W toku postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR (dalej: Kierownik Biura ARiMR) stwierdził, że istnieje różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu w terenie, przekraczająca 50%.

W związku z tym Kierownik Biura ARiMR wydał negatywną dla wnioskodawcy decyzję z dnia 9 stycznia 2012r., którą następnie Dyrektor ARiMR decyzją z 14 lutego 2012r. uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura ARiMR. decyzją z dnia "[...]" odmówił przyznania J.C. pomocy finansowej oraz nałożył sankcję finansową w kwocie 1.014,93 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 16 ust. 5 akapit trzeci, ust. 7 i art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dziennik Urzędowy L 25, z 28.01.2011r. str. 8), dalej: rozporządzenie nr 65/2011.

Jak wyjaśnił organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, wnioskodawca nie był na dzień 31 maja 2011r. posiadaczem gruntów na działkach ewidencyjnych "[...]", "[...]" i "[...]", zgłoszonych we wniosku w zakresie płatności ONW. Organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom złożonym przez wnioskodawcę w dniu 09 marca 2012r., który stwierdził wówczas, że użytkowanie gruntów trwało do 04 czerwca 2011r. i polegało na wypasie zwierząt należących do jego brata oraz na wykoszeniu działek na potrzeby domowe. Spowodowało to wykluczenie z płatności działek rolnych położonych na zgłoszonych działkach ewidencyjnych oraz powstanie różnicy między powierzchnią zadeklarowaną (8,10 ha), a pozytywnie zweryfikowaną w toku kontroli administracyjnej (2,43 ha), którą organ wyliczył na 233,3333%. Skutkowało także nałożeniem sankcji finansowej.

W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca podał, że odmowa przyznania płatności nie znajduje żadnego uzasadnienia. Przyznał, że nie był prawnym użytkownikiem spornych działek na dzień 31 maja 2011r., jednak z uwagi na konieczność zbioru płodów rolnych pozyskanych przed 25 maja 2011r. sporne grunty, które przez nikogo nie były użytkowane, weszły w skład jego gospodarstwa niezależnie od jego woli. Zatem przez okres zbiorów, kiedy to zbierał własne płody rolne, był samoistnym posiadaczem spornych gruntów rolnych.

Zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera nieprawdziwe dane. Wskazał, że przy wydaniu decyzji oparto się na oświadczeniu Sołtysa wsi S., przy czym Sołectwo nie posiada osobowości prawnej i należało w tej sprawie zwrócić się do Wójta Gminy. Odwołujący się uznał za nieprawdziwe oświadczenie M.K., że w dniu podpisania umów dzierżawy spornych gruntów rozpoczął tam koszenie traw, które na skutek awarii sprzętu musiał jednak odłożyć. Podał terminy i zakres prac M.K. na spornych działkach sugerując małe zaangażowanie nowego dzierżawcy.

Ponadto podał, że M.K. zrezygnował z dzierżawy niektórych wylicytowanych przez niego działek, o czym informowała lokalna prasa. Zatem nie był on prawnym dzierżawcą deklarowanych działek na dzień 31 maja 2011r. Przy czym skoro drugi przetarg mógł się odbyć dopiero w pierwszej dekadzie sierpnia 2011r., to odwołujący kwestionuje podpisanie umów dzierżawy w dniu 31 maja 2011r.

Dyrektor ARiMR w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" w pełni potwierdził prawidłowość ustaleń i oceny prawnej organu I instancji. Uznał, że strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Przedstawił rozumienie pojęcia winy odwołując się do instytucji cywilistycznych i wskazał, że J.C. przy wypełnianiu wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu ONW dopuścił się winy polegającej co najmniej na niedbalstwie. Nie powinien był bowiem deklarować we wniosku tych powierzchni działek rolnych, których nie będzie użytkował rolniczo na dzień 31 maja 2011r. Użytkował sporne grunty w oparciu o umowy dzierżawy, które obowiązywały do dnia 24 maja 2011r. Zatem miał świadomość, że prawo do użytkowania spornych gruntów wygasa z upływem tego właśnie dnia. Pomimo tego odwołujący się nie przystąpił do przeprowadzonego w dniu 30 maja 2011r. przetargu ustnego na wydzierżawienie spornych działek ewidencyjnych. Przy czym miał on możliwość wycofania wniosku o przyznanie ww. pomocy do gruntów rolnych, których nie użytkował na dzień 31 maja 2011r., co uchroniłoby go przed negatywnymi następstwami związanymi rozstrzygnięciem konfliktu kontroli krzyżowej - czego jednak nie uczynił. Pozwala na to w ocenie organu art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE nr L 316, z 02.12.2009r. str. 65) - dalej: rozporządzenie nr 1122/2009.

W ocenie organu J.C. nie był użytkownikiem spornych gruntów na dzień 31 maja 2011r. Dyrektor ARiMR podał treść definicji posiadacza gospodarstwa z rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002r. zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L nr 216, z dn.12.08.2002 r., str. 1) – załącznik I, B. Wyjaśnił, że posiadanie jest stanem faktycznym, a nie prawnym. Zatem posiadaczem gospodarstwa rolnego jest osoba, która jest właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą lub w inny sposób wykorzystuje grunty rolne. Posłużył się też definicją posiadania zawartą w art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93, ze zm.), dalej: k.c.

Ustalając, kto na dzień 31 maja 2011r. był posiadaczem spornych gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr "[...]","[...]" i "[...]" organ odwoławczy uznał, że działania strony zmierzające do uporządkowania terenu poprzez zdjęcie ogrodzenia elektrycznego, poideł beczkowozów, porozwieszanych lizawek i innego sprzętu rolniczego, nie mogą być uznane za dowód tego, że wymieniony producent rolny faktycznie użytkował rolniczo sporne działki rolne, nawet jeśli czynności te trwały po dniu 31 maja 2011r. Zaznaczył, że płatności przysługują tyko temu producentowi rolnemu, który zadeklarowane działki rolne użytkuje rolniczo, tj. wykonuje na nich zabiegi agrotechniczne. Prace porządkujące teren, związane z zakończeniem umowy dzierżawy, nie mogą być traktowane na równi z wykonywaniem zabiegów rolniczych, lecz mają swoje uzasadnienie w art. 705 k.c., w myśl którego po zakończeniu dzierżawy dzierżawca obowiązany jest, w braku odmiennej umowy, zwrócić przedmiot dzierżawy w takim stanie, w jakim powinien się znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierżawy.

Z kolei wyjaśnienia wnioskodawcy składane na etapie postępowania przed organem I instancji, organ odwoławczy uznał za niewiarygodne. Podkreślił brak konsekwencji i spójności w jego oświadczeniach, gdyż najpierw twierdził on, że po 31 maja 2011r. nie wykonywał na spornych gruntach żadnych zabiegów agrotechnicznych (oświadczenie z dnia 25 sierpnia 2011r.), później natomiast podał, że jednak zabiegi agrotechniczne były wykonywane, prawdopodobnie do 04 czerwca 2011r. (przesłuchanie w dniu 09 marca 2012r.). Organ II instancji uznał za wiarygodne i spójne wyjaśnienia złożone przez M.K., który precyzyjnie podał rodzaj i terminy przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych na spornych gruntach rolnych. Organ wskazał, że do oświadczeń załączył on trzy protokoły z przetargu ustnego przeprowadzonego w dniu 30 maja 2011r. oraz trzy umowy dzierżawy zawarte na okres od 31 maja 2011r. do 30 maja 2014r.

Dyrektor ARiMR uznał, że Kierownik Biura ARiMR w sposób prawidłowy odmówił przyznania wnioskodawcy płatności na rok 2011. Powierzchnia zadeklarowana przez wnioskodawcę w zakresie płatności z tytułu ONW to 8,10 ha. Powierzchnia stwierdzona w kontroli na miejscu wyniosła 2,43 ha. W związku z tym, że stwierdzona różnica przekracza 50% powierzchni stwierdzonej, odmówiono przyznania płatności z tytułu ONW oraz nałożono sankcję w wysokości 1.014,93 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości.

W uzasadnieniu skargi podtrzymał dotychczasową argumentację. Podkreślił, że 31 maja 2011r. przystąpił do uporządkowania terenu spornych działek, co zajęło mu ok. 3 dni. Działania te podjął z uwagi na wygranie licytacji dzierżawy tych gruntów dzień wcześniej przez inną osobę – M.K. Skarżący nie przystąpił do licytacji, gdyż nie odpowiadały mu nowe, zmienione warunki proponowanej dzierżawy tych działek. Podał, że wycofanie z wniosku spornych działek było bezcelowe, gdyż był on praktycznie ich użytkownikiem na dzień 31 maja 2011r. Przedstawił szczegóły przesłuchania go i uznał, że wobec wielokrotnych zmian treści protokołu przez Kierownika Biura ARiMR i panującej atmosfery w trakcie przesłuchania, nie był w stanie analizować każde słowo zawarte w protokole. Niemniej samo przesłuchanie było bezcelowe, niczego nie wniosło, a spowodowało wiele nieporozumień.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 21 grudnia 2012r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego- radca prawny poinformowała, że stanowisko skarżącego nie uległo zmianie. Skarżący użytkował grunty w dniu 31 maja 2011r. i wciąż uprawiał zasiane wcześniej uprawy. Władał zatem rzeczą z zamiarem zatrzymania jej dla siebie, posiadał więc przedmiotowe grunty we wskazanym dniu, co uprawniało go do złożenia wniosku o dopłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji orzeka na podstawie akt sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt.1 lit a) - c) p.p.s.a. sąd może uchylić zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt sprawy nie dała podstaw do uwzględnienia skargi.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy skarżący miał prawo ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011 w odniesieniu do gruntów rolnych należących do Gminy, położonych na działkach ewidencyjnych nr "[...]","[...]" i "[...]" - w sytuacji, gdy umowy dzierżawy każdej z działek wygasły z dniem 24 maja 2011r., a inny rolnik stał się dzierżawcą na podstawie nowych umów dzierżawy, zawartych w dniu 31 maja 2011r.

Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że przy rozstrzyganiu o przyznawaniu pomocy finansowej rolnikom organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa obowiązane są do przestrzegania przepisów prawa Unii Europejskiej oraz ustaw i rozporządzeń krajowych szczegółowo regulujących warunki przyznawania płatności jak i tryb postępowania w tego rodzaju sprawach,

Zasady wsparcia rolników, między innymi z tytułu gospodarowania w niekorzystnych warunkach określają przepisy prawa wspólnotowego: rozporządzenie Rady (WE) nr 1689/2005 z dnia 20.09.2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.UE L 277.1), rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005(....) (Dz.U. UE.L. 2006.368.15) oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27.01.2011r. (Dz.U.UE.L 2011.25.8)

Na poziomie krajowym zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania określone zostały przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11.03.2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329, ze zm.). Akt ten został wydany na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 1 i ust. 1a pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz.U. nr.64 poz. 427 ze zm.).

Dyrektor ARiMR w zaskarżonej decyzji przytoczył treść § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wynika z niej, że płatność ONW przysługuje temu rolnikowi, który: 1) na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o płatności posiada grunty rolne o powierzchni co najmniej 1ha, położone na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, 2)prowadzi na nich działalność rolniczą, 3) przestrzega norm i wymogów utrzymywania tych gruntów w dobrej kulturze rolnej, oraz 4) kontynuuje działalność na gruntach zgłoszonych do płatności przez okres co najmniej 5-cio letni od dnia otrzymania pierwszej płatności.

Skarżący, w toku postępowania jak i w skardze skupia się na dowodzeniu, że posiadał grunty rolne na działkach ewidencyjnych o nr "[...]","[...]" i "[...]" w dniu 31 maja 2011, podczas gdy uregulowania zawarte w § 2 pkt 1-5 rozporządzenia należy rozumieć w ten sposób, że tylko łączne spełnienie wskazanych w tych przepisach warunków uprawnia do otrzymania płatności.

Zebrany w trakcie postępowania materiał dowodowy bezspornie dowodzi, że skarżący nie kontynuował działalności rolniczej na wymienionych działkach. Już to przesądza, że nie spełnił jednego z podstawowych warunków przewidzianych w § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia. W tym przepisie powołany jest art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, który stanowi, że "płatności udziela się rolnikom, którzy zobowiązują się do kontynuowania działalności rolniczej na obszarach wyznaczonych (....) przynajmniej przez 5 lat od pierwszej płatności"

Organy ARiMR nie zwróciły uwagi na ten aspekt sprawy, ale nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie.

Wskazać też należy, że w przepisach §§ 6 do 8c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi szczegółowo zostały uregulowane kwestie "przejścia posiadania" w trakcie wszczętego postępowania tj. po dniu złożenia wniosku. Z powołanych przepisów, (z zastrzeżeniem, że nie miały one zastosowania w sprawie) wynika, że co do zasady, płatności przysługują nabywcy całości lub części gospodarstwa, o ile zostały spełnione przesłanki określone w tych przepisach. Przedmiotem rozpoznania nie jest jednak to, czy nabywca posiadania działek nr "[...]","[...]" i "[...]" może otrzymać płatności, a to, czy te płatności przysługiwały skarżącemu.

Nie ulega wątpliwości, że skarżący zgłosił do płatności ONW obszar gruntu, którego większa część była przez niego dzierżawiona na podstawie umów dzierżawy zawartych dla poszczególnych działek na czas oznaczony od 25 maja 2010r. do 24 maja 2011r. (§ 3 każdej z umów z dnia 25 maja 2010r., znajdujących się w teczce nieponumerowanych akt administracyjnych). Zgodnie z zapisem § 9 każdej z umów, ich rozwiązanie następuje z upływem terminu, na który były zawarte. Zatem z upływem ostatniego dnia, na który zostały zawarte, wygasły obowiązujące umowy i po tej dacie skarżący nie posiadał tytułu prawnego do gruntów.

Powołany przez organ odwoławczy art. 336 Kodeksu cywilnego rozróżnia posiadanie samoistne i posiadanie zależne. Pierwsze charakteryzuje się tym, że posiadacz włada rzeczą w takim zakresie, jak czyni to właściciel. Istotą posiadania zależnego jest władztwo nad cudzą rzeczą w zakresie odpowiadającym prawu podmiotowemu, innemu niż własność, które posiadacz wykonuje. Natomiast zgodnie z art. 337 posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne.

Wobec powyższego posiadanie zależne skarżącego, które wygasło 24 maja 2011r. nie mogło się przekształcić w posiadanie samoistne, z uwagi na podjęte przez Gminę (właściciela - posiadacza samoistnego) działania zmierzające do ponownego oddania tych gruntów w posiadanie zależne. Skarżący, jak sam przyznał w piśmie z dnia 25 sierpnia 2011r. nie przystąpił do ogłoszonego na dzień 30 maja 2011r. przetargu, albowiem nie był zainteresowany dzierżawą na okres dłuższy niż rok. Powyższe potwierdził także w trakcie przesłuchania w dniu 9.03.2012r., dodając, że wynikało to z planów przejścia na pełne świadczenie rentowe, co nastąpiło w miesiącu sierpniu 2011r.

Słusznie organy ARiMR obu instancji stwierdziły, że dokonywanie przez wnioskodawcę zabiegów na spornym terenie po wygaśnięciu umów dzierżawy z dnia 25 maja 2010r. nie można utożsamiać z jego posiadaniem i użytkowaniem. Skarżący wiedział, że grunt przejmie inny rolnik i jego czynności ograniczały się do prac porządkujących. Potwierdził to w piśmie z 25 sierpnia 2011r. Prawidłowo zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że art. 705 k.c. zobowiązuje dzierżawcę po zakończeniu dzierżawy, w braku odmiennej umowy, zwrócić przedmiot dzierżawy w takim stanie, w jakim powinien się znajdować, stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierżawy. Treść zapisów umów dzierżawy spornych działek pozwala na stwierdzenie, że powołany przepis nie został wyłączony.

Nie mają znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy podnoszone w skardze, jak i wcześniej w odwołaniu, kwestie prawidłowości przetargu z 30 maja 2011r. i zawarcia nowych umów w jego wyniku oraz ich szybkie rozwiązanie, a następnie rozpisanie nowego przetargu, który ponownie wygrał M.K. i podpisał kolejne umowy z mniejszymi już kwotami czynszu dzierżawnego. Podpisanie nowych umów i przeniesienie posiadania przedmiotu dzierżawy przemawia za tym, że sporne grunty były od 31 maja 2011r. w posiadaniu M.K., a nie skarżącego. Na tym tle nie ma też znaczenia, czy prawdziwe jest oświadczenie M.K. z dnia 21 marca 2012r., że w dniu podpisania umów rozpoczął koszenie traw i musiał odstąpić od tej czynności z powodu awarii maszyny, co podważa skarżący.

Niemniej organy uzasadniły powody, dla których dały wiarę oświadczeniom nowego dzierżawcy, i wskazały na zmienność twierdzeń strony. Rzeczywiście skarżący raz deklarował, że porządkował jedynie teren i prace te ukończył w dniu 4 czerwca 2011r. (pismo z 25.08.2011r.), a innym razem, że użytkował do tego dnia grunty dla zachowania ciągłości upraw i wykonywał zabiegi agrotechniczne, przy czym podał też, że część upraw została zniszczona przez zwierzynę łowną (przesłuchanie w dniu 09.03. 2012r.), a także zbierał zasiane przez siebie płody rolne, których termin zbioru przedłużył się (odwołanie z 30 kwietnia 2012r.). W istocie nigdy nie twierdził, by użytkował sporne działki po dniu 4 czerwca 2011r.

Jak już wyżej Sąd zaznaczył, niezależnie od błędnego przekonania skarżącego, ze był posiadaczem działek w dniu 31.05.2011r. taki warunek nie jest wystarczający do przyznania płatności.

Zasadnie organy ARiMR stwierdziły, że rolnik, składając wniosek , zobowiązał się do zawiadomienia o wszelkich zmianach stanu faktycznego w stosunku do danych podanych we wniosku, w szczególności, gdy zmiana dotyczy wielkości powierzchni upraw, przeniesienia gospodarstwa rolnego, w całym okresie od złożenia wniosku do dnia wydanie decyzji. Błędne przekonanie o przysługującym prawie na dzień 31 maja, nie zwalniało skarżącego z powyższego obowiązku, gdy bezspornym było, że wobec nie przystąpienia do przetargu nie będzie dzierżawił działek, a po dniu 4 czerwca, według swoich twierdzeń, przestał je użytkować. Nie stanowiło więc okoliczności, dającej podstawę do odstąpienia od zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych przepisami prawa unijnego.

Wobec nie dokonania zmiany wniosku w zakresie wielkości powierzchni gruntów zgłoszonych do płatności ONW przed dniem dokonania kontroli administracyjnej tj. 20 lipca 2011r. zaistniały podstawy do zastosowania przepisów art. 16 ust. 5 akapit trzeci i ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Artykuł 16 rozporządzenia jasno określa skutki zadeklarowania większych powierzchni do działań związanych z obszarem, niż rzeczywiście kwalifikujące się. W sprawie zostały spełnione przesłanki do nieprzyznania płatności z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz zastosowania sankcji.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd przyznał wynagrodzenie radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu na zasadzie prawa pomocy stosownie do § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) w związku z art. 250 p.p.s.a.