Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 630/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105, art. 155
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z zart. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 103 ust. 1 pkt 1d
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty R. z dnia[...] nr [...] 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 680 zł ( słownie: sześćsetosiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] r. cofającej T. M. (strona, skarżący) uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, A1, B, B+E, C1, C1+E.

Z akt sprawy wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] r., Starosta [...] działając zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 978- dalej "u.k.p."),cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, A1, B, B+E, C1, C1+E. Decyzja ta stała się ostateczna.

Pismem z dnia 29 listopada 2019 r. skarżący, zastępowany przez pełnomocnika adwokata M. M., wniósł o uchylenie w trybie art. 155 K.p.a. decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Do wniosku strona przedłożyła dokumenty potwierdzające odebrania przez placówkę praw jazdy w H. w dniu [...] r. dokumentu prawa jazdy z numerem [...] i wydania nowego dokumentu z datą [...] r., kserokopie praw jazdy oraz zaświadczenie, z którego wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami w dniu [...] r. Wskazał, iż samo porównanie dat uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami wynikających z wydanych dokumentów prawa jazdy tj. nr druku [...] (uzyskane uprawnienia dnia [...] r.) oraz nr druku [...] (uzyskane uprawnienia [...] r.) wskazuje, że strona odzyskała prawo jazdy wskutek uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, a w konsekwencji zrealizowała obowiązki wynikające z konieczności sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami, co pozwala na przyjęcie, iż podstawy wydanej decyzji o cofnięciu uprawnień upadły.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. – dalej "K.p.a.") umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A,A1, B, BE,C1,C1E . W uzasadnieniu wskazał, że decyzję z dnia [...] r. Starosta [...] wydał na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b. Organ I instancji wyjaśnił, że wydawana w powyższym trybie decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami należy do kategorii aktów związanych, a decyzje wydawane w takim trybie nie podlegają uznaniu administracyjnemu,. Podkreślił, że tryb przewidziany w art. 155 K.p.a. może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji uznaniowych, a zastosowanie tego przepisu w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne. Brak możliwości zastosowania trybu określonego w art. 155 K.p.a. do decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami wydawanej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. decyzji własnej z dnia [...] r. i nakazuje wydanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. decyzji o umorzeniu.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] r. cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 155 K.p.a. poprzez uznanie, że decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy jest decyzją należącą do kategorii aktów związanych, w sytuacji gdy skarżący wypełnił ciążący na nim obowiązek; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie zgłosił się we wskazanym terminie na egzamin państwowy; 3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że strona była zobowiązana do sprawdzenia kalifikacji w formie egzaminu państwowego i uznania, że strona była pozbawiona prawa jazdy na okres przekraczający rok w sytuacji, gdy skarżący spełnił ciążące na nim wymagania prawa [...] tj. dokonał sprawdzenia swoich kwalifikacji; 4) naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 2 oraz art. 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy poprzez przyjęcie, że organy polskie powinny stosować własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu stwierdził że decyzja organu I instancji jest błędna. Wyraził opinię, że brak jest podstaw do możliwości orzeczenia o cofnięciu uprawnień wobec faktu, iż skarżący zgodnie z prawem [...] odzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami w dniu [...] r. i jest to prawo jazdy ważne. Stwierdził, że w związku z pobytem strony za granicą dłużej niż 185 dni polskie organy państwowe nie były uprawnione o rozstrzyganiu jego sprawy. Ponadto postępowanie administracyjne na terenie N. przebiegło poprawnie, a strona, po spełnieniu prawnie określonych przesłanek, uzyskała prawo jazdy. Dalej wyraził opinie , iż skoro brak jest podstaw do tego, aby możliwe zostało wydanie, a następnie obowiązywanie orzeczenia w postaci cofnięcia uprawnień, to właściwe jest uchylenie decyzji z dnia [...] r. jako bezprzedmiotowej. Wskazał, iż zgodnie z brzmieniem art. 11 ust. 2 oraz art. 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie praw jazdy, jak i art. 1 ust. 2 Dyrektywy Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie prawa jazdy, przewiduje się wzajemne uznawanie praw jazdy wydawanych przez państwa członkowskie. Nie zgodził się z umorzeniem w całości postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] r. Zaakcentował, że skarżący w sposób sumienny i właściwy, pod kątem procedury [...], uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, a tym samym, z uwagi na posiadane dokumenty na dzień [...] r., zbędna stała się decyzja z dnia [...] r. Na zakończenie skarżący wskazał, iż strona nie jest zameldowana, ani nie zamieszkuje na terenie Polski, a w konsekwencji nie posiada uprawnienia i możliwości do odbycia egzaminu państwowego, z uwagi na brak możliwości uzyskania statusu kursanta i przejścia procesu egzaminacyjnego.

SKO, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawiło przebieg postepowania według chronologii zdarzeń. Podzieliło stanowisko organu I instancji, skoro decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. nie ma charakteru uznaniowego powoduje to, bezprzedmiotowość postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany kwestionowanej decyzji w trybie art. 155 K.p.a. Nie zgodziło się ze wskazanym w odwołaniu argumentem, jakoby w związku z wypełnieniem przez stronę obowiązku sprawdzenia kwalifikacji decyzja o cofnięciu uprawnień traciła przymiot decyzji związanej. Decyzja o cofnięciu jest aktem związanym, a niestawienie się strony na egzamin skutkuje cofnięciem uprawnień. Każde inne rozstrzygnięcie, jako nieprzewidziane przepisami prawa, prowadziłoby do naruszenia prawa. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że zarówno tryb ujęty w art. 154 K.p.a. jak i 155 K.p.a. służą zmianie lub uchylaniu decyzji niewadliwych bądź dotkniętych jedynie wadami nieistotnymi. Skoro strona postępowania twierdzi, że wydana w sprawie decyzja cofająca uprawnienia do kierowania pojazdami jest decyzją obarczoną wadą istotną bądź nawet kwalifikowaną może starać się o zmianę lub usunięcie takiej decyzji z obrotu prawnego jedynie w oparciu o któryś z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w k.p.a. dla decyzji wadliwych w stopniu istotnym, tj. instytucji wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zaskarżył decyzję SKO w całości zarzucając:

1.naruszenie prawa materialnego, tj. art. 155 K.p.a., które miało wpływ na wynik

sprawy poprzez uznanie, iż decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, w przypadku nie zgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin jest decyzją należącą aktów związanych i stan faktyczny sprawy uzasadniał cofnięcie uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami kategorii A,A1, B, BE,C1,C1E w sytuacji, gdy skarżący wypełnił ciążący na nim obowiązek sprawdzenia kwalifikacji i w konsekwencji, w dniu [...] r. uzyskał ponownie prawo jazdy, po tym jak uprzednio odbył kurs przywracający jego uprawnienia do kierowania pojazdami, a co prowadzi do wniosku, iż skarżący stawił się na egzamin, który odbył w N., a zatem podstawa do inicjowania postępowania odpadła, co czyni decyzję z dnia [...] r. bezprzedmiotową, a w konsekwencji podlegającej uchyleniu;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 lit.c u.k.p., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, iż prawo jazdy uzyskane na terenie N., nie spełnia wymogów na gruncie polskich przepisów, w sytuacji, gdy dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, jest również wydane za granicą, krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 2 oraz art. 12 Dyrektywy 2006/126AVE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie praw jazdy, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, iż organa polskie powinny stosować własne przepisy krajowe, w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważnienia uprawnień do kierowania pojazdami, w sytuacji, gdy organa [...] przyjęły, iż skarżący zamieszkiwał na terenie N. oraz, w związku z przesłaniem do niego decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień przez organ polski, wszczęły własną procedurę, nakazując stronie zwrot [...] dokumentu prawa jazdy, a następnie, po spełnieniu określonych wymogów, organ [...] wydał skarżącemu nowy dokument prawa jazdy;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 K.p.a, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, iż prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i zasadne jest umorzenie niniejszego postępowania w całości, w sytuacji, gdy organ winien przeprowadzić postępowania poprzez merytoryczne rozpoznanie sprawy, a to w związku z wykonaniem decyzji Starosty [...], sygn. akt: [...] z dnia [...] r., która w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w postaci uzyskanych przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, wskazuje, iż zasadne jest uchylenie w/w decyzji;

5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż skarżący nie zgłosił się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b, w sytuacji, gdy strona, zgodnie z wymaganiami prawa [...], zwróciła posiadane [...] prawo jazdy do właściwego organu w N., a ponadto, następnie po spełnieniu wymagań przewidzianych prawem [...], uzyskał prawo jazdy, wskutek czego skarżący zastosował się do wymogów kierowanych wobec niego przez organ [...] i zgodnie z obowiązującym tam prawem, uzyskał prawo jazdy od właściwego organu [...];

6. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż strona była zobowiązana do sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, z uwagi na uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji, jak i uznanie, iż strona była pozbawiona prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok, w sytuacji, gdy skarżący spełnił ciążące na nim wymagania prawa [...], tj. dokonał sprawdzenia swoich kwalifikacji, a w konsekwencji uzyskał prawo jazdy zgodnie z procedurą [...], wskutek czego, decyzja o cofnięciu uprawnień winna zostać uchylona.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zawarte uprzednio w odwołaniu. Wyraził opinię, iż skoro skarżący uzyskał nowe uprawnienia na terenie państwa [...], a to na skutek przekazania decyzji o cofnięciu uprawnień przez Starostę [...] i uprawnienia te są ważne, to należy przyjąć, iż decyzja o cofnięciu uprawnień na terenie Rzeczypospolitej Polskiej winna zostać uchylona

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] r. cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi zgodnie z art. 105 § 1 w związku z art. 155 K.p.a. W ocenie organów obu instancji, nie zachodziły przesłanki zastosowania trybu określonego w art. 155 K.p.a. do decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnieni do kierowania pojazdami wydawanymi na do decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami wydawanej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., co czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. decyzji własnej z dnia [...] r. i nakazuje wydanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. decyzji o umorzeniu. W myśl art. 155 K. p a, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgodnie z art.105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać należy, że organ prawidłowo argumentował, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania umożliwiającym wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. Możliwość podważenia zapadłego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest dopuszczalna jedynie w przypadku zaistnienia jednej z kwalifikowanych wad określonych przepisami ustawy i ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji uznaniowych.

Skarżący wskazywał, że w jego przekonaniu, skoro potwierdził kwalifikacje do prowadzenia pojazdów i ostatecznie uzyskał prawo jazdy zgodnie z prawem [...], to odpadła podstawa decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami. Podkreślił także, że nie jest zameldowany, ani nie zamieszkuje na terenie Polski, a w konsekwencji nie posiada uprawnienia i możliwości do odbycia egzaminu państwowego, z uwagi na brak możliwości uzyskania statusu kursanta i przejścia procesu egzaminacyjnego.

W rozstrzyganej sprawie poza sporem jest, że skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kierowania pojazdami i na te badania nie stawił się. W konsekwencji Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] z [...] r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, A1, B, BE, C1, C1 i E. Decyzja ta stała się ostateczna. Nie ulega wątpliwości także, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami ma charakter aktu związanego. Wynika to wprost z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.-dalej, jak dotychczas "u.k.p."), zgodnie z którym starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy.

Powyższe okoliczności uzasadniały by więc wydanie decyzji umarzającej postępowanie w kwestii zmiany (bądź uchylenia) przedmiotowej decyzji w trybie art. 155 K.p.a. Słusznie również Kolegium wskazało, że skarżący może starać się o zmianę lub usunięcie decyzji z obrotu prawnego jedynie w oparciu o któryś z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w k.p.a. dla decyzji wadliwych w stopniu istotnym, tj. instytucji wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności.

W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego, w którym wskazał on art. 155 K.p.a. jako podstawę usunięcia z obrotu prawnego decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami. Jednocześnie wnosił o przeprowadzenie dowodu z dokumentów na okoliczność odzyskania przez niego prawa jazdy, co nastąpiło zgodnie z prawem [...]. W ocenie skarżącego odpadły podstawy decyzji o cofnięciu uprawnień.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły, czego w istocie domaga się skarżący w piśmie z dnia 29 listopada 2019 r. albowiem wnosił z jednej strony o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] r. w trybie art. 155 K.p.a., a jednocześnie wnosił o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazujących na to, iż po wydaniu wskazanej decyzji ostatecznej zmienił się stan faktyczny sprawy, a skarżący w dniu [...] r. odzyskał prawo jazdy zgodnie z prawem [...]. Wobec stanowiska skarżącego prezentowanego w trakcie całego postępowania rodzi się wątpliwość czy wnosi on do uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, A1, B, B+E, C1, C1+E, czy też w jego przekonaniu zachodzą przesłanki dopuszczalności wygaśnięcia decyzji, ujętych w art. 162 § 1 K.p.a., w szczególności kwestii bezprzedmiotowości decyzji.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z punktem 1 § 1 art. 162 K.p.a. (pkt. 2 tego przepisu nie ma bowiem w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy innego stanu faktycznego) organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Artykuł 162 § 1 pkt. 1 K.p.a. zawiera więc dwie normy prawne - regulujące odrębne stany faktyczne. Pierwsza z norm stanowi, że organ I instancji stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, i czyni to z wyraźnego nakazu przepisu prawa, zaś druga stanowi, że organ I instancji stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, a czyni to z uwagi na wymaganie interesu społecznego lub interesu strony.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowane w nauce prawa stanowisko, że zasadniczą przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt. 1 K.p.a. jest bezprzedmiotowość decyzji, która powstała już po jej wydaniu. "Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Z sytuacją braku podmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy mieli do czynienia np. w razie śmierci strony lub rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną, jak również w razie utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy zaś mieli do czynienia np. wtedy, gdy w decyzji rozstrzygnięto odnośnie do praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których – w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia – prawa lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane, albo wtedy gdy strona zrezygnowała z uprawnień" (por. np. komentarz do art. 162 K.p.a. w: Prawo procesowe administracyjne pod red. Romana Hausera, Andrzeja Wróbla, Zygmunta Niewiadomskiego, W-wa 2017).

Bezprzedmiotowość decyzji wynika więc z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego, nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu ustania bytu podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę lub też na skutek zmiany stanu faktycznego, uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w wypadku, gdy powoduje ona taki skutek (por. też B. Adamiak, Postępowanie administracyjne, s. 339; T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, s. 51–54).

Wprowadzenie instytucji wygaszania decyzji ma na celu porządkowanie obrotu prawnego poprzez eliminowanie z niego decyzji administracyjnych, które materialnie już nie istnieją (są bezprzedmiotowe), natomiast formalnie jeszcze w im pozostają i mogą wobec tego stwarzać stan niepewności. Istnienie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowej rodzi bowiem pozory istnienia określonych uprawnień (por. System prawa administracyjnego procesowego, pod redakcją Barbary Adamiak, tom II, część 5, str. 796 - 802). Przyczyny bezprzedmiotowości decyzji leżą poza samą decyzją i postępowaniem ją poprzedzającym. Nie mają charakteru wad tkwiących w samej decyzji. Interes społeczny utożsamia się zazwyczaj z interesem publicznym. Należy stwierdzić, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowej pozostaje w kolizji z interesem społecznym, może bowiem stwarzać pozory istnienia określonych uprawnień czy obowiązków. Godzi to w pewność obrotu prawnego. Posługiwanie się w obrocie decyzją, która utraciła byt i nie może wywierać żadnych skutków prawnych jest bez wątpienia sprzeczne z interesem społecznym. Stwierdzenie jej wygaśnięcia może także uzasadniać interes strony, która dotknięta została negatywnymi skutkami posługiwania się przez inną stronę decyzją, której prawomocność została – mimo utraty przez decyzję mocy obowiązującej – nieprawidłowo stwierdzona przez organ.

Rozpoznając sprawę organy będą mieć na uwadze dokonaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Należy przy tym wskazać, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie innej decyzji ma charakter aktu deklaratoryjnego, jako że wywołuje skutki prawne ex tunc, czyli wstecz, od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji.

Wobec powyższego, jak i z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a orzekł, jak w pkt 1 .

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.