Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2153/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Asesor WSA Andrzej Kuna (spr.) Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania na stanowisko komornika sądowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2005r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2004 roku Z. O. złożył wniosek do Ministra Sprawiedliwości o powołanie go na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W. Z akt sprawy wynika, że oprócz skarżącego takie wnioski złożyli: A. S., G. K., P. F., R. B., M. J., G. O. i J. P.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 62 k.p.a oraz art. 10 i 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) w punkcie I powołał M. J. na stanowisko komornika [...] rewiru przy Sądzie Rejonowym w W., natomiast w punkcie II odmówił powołania na to stanowisko A. S., G. K., P. F., G. O., Z. O., M. K. i J. P. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że wszyscy kandydaci spełniają warunki formalne, a po przeprowadzeniu analizy zebranego materiału dowodowego uznano, że odpowiednim kandydatem na stanowisko komornika jest M. J., która ukończyła wyższe studia z wynikiem bardzo dobrym, a egzamin komorniczy zdała z wynikiem dobrym. Posiada ona wysoko ocenioną wiedzę i przygotowanie praktyczne do wykonywania tego zawodu. Daje więc najpełniejsze gwarancje należytego wypełniania obowiązków funkcjonariusza publicznego - komornika sądowego.

Pismem z dnia [...] maja 2005 roku Z. O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i powołanie go na stanowisko komornika podkreślając, że Minister przy wydawaniu decyzji nie oceniał całego zebranego materiału dowodowego, a przede wszystkim pozytywnej opinii Izby Komorniczej w W. i Krajowej Rady Komorniczej oraz wieloletniego okresu pracy w kancelarii komornika sądowego.

Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli również G. O. i P. F.

Działając na podstawie art.138§1 pkt1 w związku z art.127§3 k.p.a oraz art.11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji podniósł, że w myśl art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji dobór kandydatów do zawodu komornika sądowego należy do uprawnień Ministra Sprawiedliwości, który przy powołaniu M. J. na stanowisko komornika sądowego przedmiotowego rewiru kierował się interesem społecznym i słusznym interesem strony. Opinie samorządu komorniczego - wobec treści art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji - nie mają dla Ministra Sprawiedliwości charakteru wiążącego, stanowią natomiast podlegający ocenie dowód przydatności kandydata do wykonywania zawodu komornika sądowego. Postępowanie o powołanie na stanowisko komornika sądowego, z uwagi na udział wielu stron ubiegających się o powołanie w jednym rewirze komorniczym, prowadzone jest w trybie art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego i ma na celu wyłonienie kandydata spełniającego ustawowe wymogi oraz posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji.

Analizując wnioski Minister Sprawiedliwości uznał, że brak jest zasadnych podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu M. J. legitymuje się bardzo dobrą oceną ze studiów i dobrą oceną z egzaminu komorniczego, w tym celującą z części pisemnej tego egzaminu. Posiada kilkuletni staż pracy w kancelarii komorniczej jako aplikant i asesor komorniczy. Uznał, iż posiada ona bardzo wysoko ocenioną wiedzę prawniczą i wysoko ocenione doświadczenie zawodowe niezbędne do prawidłowego wykonywania funkcji komornika sądowego. Brak znajomości terenu i specyfiki egzekucji przedmiotowego rewiru ma znaczenie drugorzędne.

Ze względu na powyższe - zdaniem Ministra Sprawiedliwości - M. J. daje najpełniejszą gwarancję prawidłowego wypełniania obowiązków funkcjonariusza publicznego jakim jest komornik sądowy, tym bardziej, że z dotychczasowej pracy posiada jak najlepsze opinie.

Pismem z dnia [...] września 2005 roku Z. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisu art.2 w związku z art. 17 ust.1 Konstytucji RP oraz art.11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) i art. 7, 8 i 11 k.p.a poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu, który narusza interes obywateli - korzystających z usług komornika sądowego oraz przez odstąpienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji od wyjaśnienia przyczyn, dla których w przypadku równorzędnych kandydatów do objęcia stanowiska komornika sądowego, z których jeden, a to skarżący posiada nadto pozytywną opinię samorządu komorniczego, na wakujące stanowisko powołano osobę takiej rekomendacji nie posiadającej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do Ministra Sprawiedliwości do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Kontrolując zaskarżone decyzje z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną w części dotyczącej zarzutów naruszenia przepisów k.p.a.

Zaskarżone decyzje Ministra Sprawiedliwości naruszają przepisy postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Ma rację organ podnosząc, iż powołanie na stanowisko komornika sądowego należy do decyzji uznaniowych. Charakter decyzji wynika z treści art. 10 ust. 1 i art. 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze. zm.).

Decyzje wydane w granicach tzw. uznania administracyjnego nie są wyłączone spod obowiązku ich uzasadniania na zasadach ogólnych określonych w k.p.a. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy (wybór jednego z kandydatów) i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego wyboru. Decyzje uznaniowe wymagają więc również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 77 k.p.a.), rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa mogących mieć zastosowanie w sprawie.

Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd administracyjny, w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ nie uzasadnił swojego wyboru, pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe. Zdaniem Sądu, takie uchybienia w rozpoznawanej sprawie miały miejsca.

W sytuacji, gdy o jedno stanowisko ubiega się kilku kandydatów, którzy spełniają warunki formalne do objęcia stanowiska komornika sądowego, organ dokonując wyboru musi właściwie i czytelnie wskazać okoliczności uzasadniające dokonany wybór. Wybór taki nie może być dowolny, co miało miejsce w omawianym przypadku.

Bezspornym jest, że organ nie jest związany opinią samorządu komorniczego, która jest dowodem podlegającym ocenie tak jak pozostały materiał dowodowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skoncentrowano się przede wszystkim na omówieniu kwalifikacji Pani M. J., nie odnosząc się zupełnie do argumentów przedstawionych przez skarżącego na przykład do pozytywnej opinii samorządu komorniczego, trzynastoletniego stażu pracy w kancelarii komornika sądowego, w tym od 1998 roku w charakterze asesora, do uczestnictwa w licznych seminariach szkoleniowych organizowanych przez samorząd komorniczy. Ponadto nie dokonano porównania kwalifikacji tych kandydatów nie wskazując przy tym, na czym polegał "optymalny interes społeczny i słuszny interes strony", który był uwzględniony przy powołaniu kandydata na stanowisko komornika sądowego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ, niezależnie od powyższych uchybień, dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Zdaniem Sądu zasadom takim nie odpowiada takie prowadzenie postępowania administracyjnego, w którym organy prowadzące postępowanie, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Reasumując należy uznać, że organ naruszył powyższe przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.