Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1054/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 107  par. 3,  art. 138  par. 1  pkt 1,  art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Środowiska, po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku T. T., decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Rejonu Lasów Państwowych [...] z dnia [...] czerwca 1959 r., nr [...], którą przejęto na własność Skarbu Państwa parcelę leśną w oddz. [...] o pow. [...] ha, położoną w Nadleśnictwie [...], stanowiącą byłą własność B. T.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją Rejonu Lasów Państwowych [...] z dnia [...] czerwca 1959 r., nr [...] przejęto na własność Skarbu Państwa parcelę leśną w oddz. [...] o pow. [...] ha, położoną w Nadleśnictwie B. T.

Wnioskiem z dnia 10 października 2008 r., ponowionym wnioskiem z dnia 27 lutego 2009 r., T. T. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Rejonu Lasów Państwowych [...] z dnia [...] czerwca 1959 r.

Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] zawiesił postępowanie, gdyż z akt sprawy wynikało, że nie zostało przeprowadzone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia praw do spadku.

Następnie po podjęciu zawieszonego postępowania Minister Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Rejonu Lasów Państwowych [...] z dnia [...] czerwca 1959 r., nr [...].

Na skutek wniosku T. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 897/11 uchylił decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]. WSA w Warszawie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia art. 24 §1 pkt 5 Kpa nakazującego wyłączenie od udziału w sprawie tego pracownika organu administracji publicznej, który brał udział w niższej instancji w wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że przejęcie przedmiotowej nieruchomości na własność Skarbu Państwa nastąpiło na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) – zwanej dalej "ustawą". Art. 9 ust. 1 ustawy stanowił, że nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie tej ustawy przejmuje się na własność Państwa bez względu na obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom ﬁzycznym lub prawnym. Minister wskazał, że przejęcie nieruchomości na podstawie artykułu 9 ustawy następowało bez względu na obszar i bez odszkodowania, a przesłanką decydującą był fakt, że do dnia wejścia w życie ustawy nieruchomość leśna była we władaniu Państwa i nadal w tym władaniu pozostawała.

Minister stwierdził wykonanie wymienionego w decyzji Rejonu Lasów Państwowych [...] zalesienia w latach 1950-1952. Zdaniem organu, zapisy w opisie taksacyjnym Szczegółowego Planu Zagospodarowania Lasów Nadleśnictwa [...] za okres od 1 października 1965 r. do 30 września 1975 r. potwierdzają, że powierzchnia w oddz. obecnym [...] w 1965 r. miała wiek operatowy 14 lat, zatem musiała być zalesiona w latach w latach 1950-1952. Zatem Lasy Państwowe wykonały na przedmiotowej działce czynności władcze przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Wobec tego została spełniona pierwsza z przesłanek wymienionych w art. 9 ustawy.

Następnie Minister wskazał, że przedmiotowa działka była objęta planem urządzenia lasu w okresie od 1958 r. do 1959 r., czyli w dacie wejścia w życie ustawy, tj. około dnia 5 kwietnia 1958 r., jak również w dacie wydania decyzji Rejonu Lasów Państwowych [...], tj. około dnia 12 czerwca 1959 r. Zaświadcza o tym Plan urządzania lasów Nadleśnictwa [...] na rok gospodarczy 1951-1959.

W ocenie organu, sam fakt objęcia przedmiotowej działki planem urządzania lasu w latach 1958-1959 stanowi przesłankę do stwierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość leśna została objęta we władanie Państwa do dnia 5 kwietnia 1958 r. i pozostawała nadal na dzień wydania decyzji Rejonu Lasów Państwowych [...], tj. około dnia 12 czerwca 1959 r., czyli stanowi przesłankę spełnienia warunków wymienionych w art. 9 ustawy.

Zatem decyzja Rejonu Lasów Państwowych [...] z dnia [...] czerwca 1959 r., nr [...] nie naruszyła prawa w stopniu rażącym.

Ponadto Minister wyjaśnił, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest rozstrzygnięcie sprawy, lecz zbadanie, czy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. W orzeczeniach sądów administracyjnych w postępowaniach nieważnościowych, dotyczących stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie art. 9 ustawy podkreśla się, że organ prowadzący takie postępowanie nie jest uprawniony do badania, czy przesłanki do jego stosowania w istocie miały miejsce, lecz powinien zbadać, czy organ wydający zaskarżoną decyzję ustalił, iż przesłanki te zachodziły. Przedmiotem tego postępowania nie jest zatem ponowne badanie przesłanek wydania decyzji, lecz wyjaśnienie, czy organ ją wydający ustalił fakty uzasadniające stosowanie danej normy i wskazał je w uzasadnieniu, a jeżeli tego nie uczynił, to czy w aktach sprawy administracyjnej są jakiekolwiek dowody świadczące o tym, że postępowanie wyjaśniające jednak przeprowadzono. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. Na gruncie art. 156 § 1 Kpa orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne. Ostatnią przesłanką wymagającą zbadania są skutki społeczne, jakie wywoływała decyzja.

Od decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], [...] T. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Ministra Środowiska na rzecz T. T. kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: 1) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 7 Kpa poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że nie można wyprowadzić rażącego naruszenia prawa wskutek ustalenia, że w sprawie zastosowano przepis prawa materialnego do stanu faktycznego, który nie został ustalony, a więc co do którego nie można w niewątpliwy sposób przyjąć, że mieści się w hipotezie tej normy prawnej; 2) art. 77 § 1 Kpa poprzez błędne jego zastosowanie polegające na nie uwzględnieniu wniosku dowodowego stron o przeprowadzenie dowodu z ich przesłuchania oraz na uznaniu , że organ meriti ustalił, że w latach 1951- 1958 przedmiotowa nieruchomość została przejęta w posiadanie Skarbu Państwa i że podstawa prawna decyzji jest prawidłowa; 3) art. 107 § 3 Kpa poprzez błędne jego zastosowanie polegające na braku wskazania dowodów na których organ się oparł, dlaczego odmówiono przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron oraz brak wskazania i przytoczenia treści zastosowanych przepisów prawa (art. 138 § 1 pkt 1 Kpa). W uzasadnieniu skarżący – powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt Il SA/Op 121/12 – stwierdził, że naruszenie zasady ogólnej postępowania administracyjnego będzie miało charakter rażący, wtedy kiedy będzie oczywiste i niewątpliwe. Przyjąć wprawdzie należy, że przesłanki z art. 156 § 1 Kpa odnoszą się do wadliwości samego aktu, a nie postępowania, w którym go podjęto, jednak można wyprowadzić rażące naruszenie prawa z przepisu art. 7 Kpa wskutek ustalenia, że w sprawie zastosowano przepis prawa materialnego do stanu faktycznego, który nie został ustalony, a więc co do którego nie można w niewątpliwy sposób przyjąć, że mieści się w hipotezie tej normy prawnej.

Skarżący podał, że w sprawie nie chodzi o stwierdzenie nowych okoliczności faktycznych, ale, że zapisy odnoszące się do przedmiotowej nieruchomości zawarte w opisie Taksacyjnym Szczegółowego Planu Zagospodarowania Lasów Nadleśnictwa [...] za okres od 1 października 1965 r. do 30 września 1975 r. są fikcją, podobnie jak i dane w Planie urządzenia lasu w okresie od 1958 r. do 1959 r. Skarżący podniósł, że w dniu wydania decyzji jego ojciec i matka prowadzili na tej nieruchomości gospodarstwo rolne a ziemię odebrano im później z powodów politycznych. Następnie dokonano ww. zapisów tak, aby uwiarygodnić bezpodstawną decyzję. Zatem wniosek o przesłuchanie stron był racjonalny i mógł wnieść do sprawy ustalenia mogące być podstawą do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Dowodu tego jednak nie przeprowadzono i w uzasadnieniu nie podano dlaczego. Podstawą prawną decyzji jest art. 138 § 1 pkt 1 Kpa dlatego powinna jego treść być przytoczona w uzasadnieniu decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko. Odpowiadając na argumenty skarżącego, co do wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka Minister wskazał, że organ prowadzący postępowanie rozważał przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność daty, przyczyn i sposobu przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości leśnej położonej we wsi [...]. W związku z tym w piśmie nr [...] organ poprosił o przedstawienie argumentów na potwierdzenie twierdzenia skarżącego, że ustalenia Ministra Środowiska w tej sprawie są niezgodne z prawdą. Ponadto w związku z wnioskiem skarżącego organ wystąpił do Nadleśnictwa [...] o przesłanie kopii protokołu komisarza ziemskiego w [...] z dnia [...] października 1949 r., którym przejęto gospodarstwo rolne B. T. Organ uznał jednak, że niemożliwe jest przeprowadzenie w prowadzonym postępowaniu nieważnościowym dowodu z przesłuchania stron na okoliczność sposobu przejęcia na własność Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości leśnej, gdyż organ nadzoru nie prowadzi w tym postępowaniu nowego postępowania dowodowego, lecz dokonuje oceny ważności zaskarżonej decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w momencie zakończenia sprawy, co zostało wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2013 r.

Minister nie zgodził się z argumentami skarżącego, że zapisy dotyczące przedmiotowej nieruchomości zawarte w opisie taksacyjnym Szczegółowego Planu Zagospodarowania Lasów Nadleśnictwa [...] za okres od 1 października 1965 r. do 30 września 1975 r. jak również w Planie Urządzania Lasów Nadleśnictwa [...] na rok gospodarczy 1951-1959 są ,,ﬁkcją". Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym Minister Leśnictwa określił zasady sporządzania planów urządzania gospodarstwa leśnego w dokumencie zwanym instrukcją urządzania lasu. Na podstawie tej instrukcji wykonywane były na okresy 10-letnie plany urządzania gospodarstwa leśnego zatwierdzane przez ministra właściwego do spraw leśnictwa, a na przełomie lat 80 - tych i 90 - tych przez Naczelnego Dyrektora Lasów Państwowych. Zatem zapisy w tych dokumentach nie mogły być dowolnie zmieniane, co sugeruje Skarżący. Ponadto nie można się zgodzić ze stwierdzeniem, że prowadząc postępowanie przekroczono art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa. Zarzut naruszenia przez organ wymienionych powyżej przepisów jest bezpodstawny. Postępowanie było prowadzone zgodnie z przepisami Kpa oraz interesem społecznym i słusznym interesem strony, zatem nie może być mowy o naruszeniu przepisów Kpa. Organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie zbierał skrupulatnie materiał dowodowy nie pomijając żadnego dostępnego dowodu. Świadczy o tym znajdująca się w aktach sprawy korespondencja prowadzona przez Ministerstwo Środowiska z licznymi organami administracji publicznej. Organ orzekający prowadząc przedmiotowe postępowanie dopuszczał i analizował wszystkie dowody zgromadzone w przedmiotowej sprawie, w tym dostarczane przez strony. Ponadto zawiadamiał strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości wypowiedzenia się, co do zgromadzonych dowodów.

Odnosząc się do naruszenia art. 107 § 3 Kpa Minister stwierdził, że zaskarżona decyzja zgodnie z przepisami Kpa obok uzasadnienia prawnego zawiera uzasadnienie faktyczne poprzez wskazanie faktów, na których organ oparł się oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale też i strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, skoro nie udowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Ponadto żaden z przedstawionych przez skarżącego dowodów nie może stanowić podstawy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Rejonu Lasów Państwowych [...] z dnia [...] czerwca 1959 r. Ponadto przedmiotowa decyzja wydana w trybie stwierdzenia nieważności jest zaliczana do decyzji wydawanych w trybach nadzwyczajnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Ponadto Minister wyjaśnił, że na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie wykładni art. 16 (wcześniej art. 9) ustawy Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 20 lutego 1991 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 88) uznał, że o przejęciu nieruchomości rolnych i leśnych decydują wyłącznie przesłanki wymienione w artykule 16 bez względu na okoliczności w jakich doszło do przejęcia nieruchomości przez Państwo, oraz że przejęciu podlegają również te nieruchomości, których właściciele do dnia 5 kwietnia 1958 r. dawali wyraz woli ich odzyskania.

Odpowiadając na argumenty skarżącego Minister zaznaczył, że organy administracji badając legalność decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów prawa, pod kątem ważności tych rozstrzygnięć, nie mogą kierować się oceną regulacji normatywnych z punktu widzenia standardów przyjętych w demokratycznym państwie prawnym, jakim jest obecnie Polska. Ocena, czy zastosowane w przeszłości rozwiązania legislacyjne były wadliwe, z punktu widzenia standardów stanowienia prawa, nie może prowadzić w praworządnym państwie do kwestionowania wynikających z nich skutków prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy orzeczenie Rejonu Lasów Państwowych [...] z dnia [...] czerwca 1958 r., nr [...] o przejęciu nieruchomości K. i B. małż. T. o pow. [...] ha, zapisanej w Kw nr [...], położonej w Nadleśnictwie [...] zostało wydane w warunkach nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa.

Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że orzeczenie z dnia [...] czerwca 1959 r. kwestionowane przez skarżącego T. T. (spadkobiercę po K. i B. małż. T.) zostało wydane w warunkach nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa. Nie budzi wątpliwości Sądu, że kwestionowane orzeczenie zostało wydana przez organ właściwy – rejon lasów państwowych w imieniu którego działał dyrektor (§ 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 sierpnia 1956 r. w sprawie organizacji i zakresu działania przedsiębiorstw lasów państwowych - Dz. U. Nr 48, poz. 215).

Nie budzi wątpliwości Sądu to, że kwestionowane orzeczenie: 1) nie zostało wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (taką podstawę stanowił art. 9 ustawy); 2) nie dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa); 3) nie było trwale niewykonalne w dniu jego wydania w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 Kpa (skoro na jego podstawie nastąpił wpis Skarbu Państwa do księgi wieczystej, co wynika z pisma T. T. z dnia 13 października 2008 r. i nie jest w sprawie sporne). Kwestionowane orzeczenie nie zostało też wydane w warunkach, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 6 i 7 Kpa, tj. wykonanie tego orzeczenia nie stanowiło czynu zagrożonego karą i orzeczenie to nie zawierało wady powodującej jego nieważność z mocy prawa. Z treści kwestionowanego orzeczenia nie wynika, że orzeczenie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Co prawda jako adresata orzeczenia wskazano "T. B.", jednakże nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie doszło do błędnego oznaczenia adresata orzeczenia, skoro jednym z właścicieli przedmiotowej nieruchomości był B. T. Tego rodzaju nieistotna wada orzeczenia mogła być sprostowana przez organ jako oczywista omyłka pisarska w oparciu o przepis art. 81 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.).

Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, co do tego, że w niniejszej sprawie nie można uznać, że orzeczenie Rejonu Lasów Państwowych [...] z dnia [...] czerwca 1958 r., nr [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Odnosząc się do tego zagadnienia Sąd zwraca uwagę, że podstawę materialnoprawną kwestionowanego orzeczenia stanowił art. 9 ustawy. Zgodnie z tym przepisem nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (5 kwietnia 1958 r.), przejmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne. Przepis ust. 1 nie dotyczy gruntów wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o uchyleniu dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 173) oraz gruntów objętych we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31). O przejęciu nieruchomości rolnych na własność Państwa orzeka organ administracji rolnej prezydium powiatowej rady narodowej, a o przejęciu nieruchomości leśnych - rejon lasów państwowych. O uznaniu służebności za niezbędne orzeka organ właściwy do wydania orzeczenia o przejęciu nieruchomości na własność Państwa. Postępowanie sądowe o przywrócenie posiadania lub wydanie nieruchomości określonych w ust. 1 podlega umorzeniu, a nie wykonane tytuły egzekucyjne zasądzające te roszczenia są pozbawione skutków prawnych.

Jak trafnie zwrócił uwagę Minister Środowiska w zaskarżonej decyzji, aby przejęcie nieruchomości przez Państwo w trybie przepisu art. 9 ustawy było skuteczne nieruchomość leśna musiała być mieniem niepaństwowym, być objęta we władanie Państwa do dnia 5 kwietnia 1958 r. (daty wejścia w życie ustawy – art. 18 ustawy) oraz pozostawać we władaniu Państwa w dacie wydawania orzeczenia o przejęciu, w niniejszej sprawie dacie 12 czerwca 1959 r. Istotne jest też to, że orzeczeniem o przejęciu nie mógł być objęty grunt uprzednio przekazany w użytkowanie osobom fizycznym lub prawnym na podstawie dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 40) oraz grunt objęty we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31).

Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że nieruchomość stanowiąca przedmiot kwestionowanego orzeczenia została przekazana w administrację Lasów Państwowych na postawie protokołu nr [...] spisanego w dniu [...] października 1949 r. i podpisanego przez Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] i Komisarza Ziemskiego. Z porównania stanowiącego załącznik do protokołu nr [...] szkicu gospodarstwa o pow. [...] ha, sporządzonego w skali 1:25000, map przeglądowych Państwowego Nadleśnictwa [...] sporządzonych według stanu na 1 stycznia 1951 r. i 1 października 1965 r. oraz wyjaśnień udzielonych przez Nadleśniczego W. B. w piśmie Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wynika, że protokół nr [...] dotyczył gruntu stanowiącego w dacie wydania orzeczenia z dnia [...] czerwca 1959 r. własność K. i B. małż. T.

Po przekazaniu przedmiotowej nieruchomości na rzecz Nadleśnictwa [...] dla przedmiotowego gruntu sporządzona została mapa przeglądowa Państwowego Nadleśnictwa [...] według stanu na 1 stycznia 1951 r., w której nieruchomość tę oznaczono jako oddział [...]. Sporządzone zostały także Plany Gospodarcze Urządzania Lasów znajdujących się w administracji Nadleśnictwa [...] (dawnego Nadleśnictwa [...] – pismo Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] stycznia 1968 r., nr [...]) na lata 1951-1959 o sygn. [...] i [...]. Z dołączonych do tych planów wykazów oddziałów leśnych wynika, że grunt znajdujący się w oddziale [...] o pow. [...] był objęty uprawą drzewostanem leśnym, która udała się na 10 % pow. gruntu. Z wyjaśnień złożonych przez Nadleśniczego W. B. (pismo z dnia [...] października 2010 r. i z dnia [...] stycznia 2011 r.) wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest od 1949 r. w posiadaniu Skarbu Państwa – Lasów Państwowych, została zalesiona w całości w latach 1950-1952 i w tym okresie stanowiła oddział [...], natomiast w planie urządzania lasu z 1965 r. oznaczona była jako oddział [...], natomiast w planie urządzania lasu na lata 2001- 2010 była oznaczona jako [...]. Z wykazu oddziałów leśnych zawartego w Szczegółowym Planie Zagospodarowania Lasów Nadleśnictwa [...] za okres od 1 października 1965 r. do 30 września 1975 r., Tom II i III, z rubryki dotyczącej m.in. opisu drzewostanu, wynika, że na przedmiotowym gruncie rosły drzewa w wieku 14 lat. Powyższy Szczegółowy Plan został sporządzony w 1965 r., ale nie później, niż 29 grudnia 1966 r., co wynika z klauzuli Dyrektora Biura Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa w [...], stwierdzającej należyte wykonanie operatu pod względem techniczno – leśnym). Oznacza to, że przedmiotowy grunt musiał być zalesiony w okresie 1950-1952 r. Powyższe okoliczności są zbieżne z oświadczeniem M. T. emerytowanego robotnika leśnego, zawartym w protokole z dnia [...] września 2010 r., który oświadczył, że około 1951 r. dokonywał sadzenia lasu, a w latach następnych również poprawek uprawy i pozyskiwał drobnicę opałową, a który został poinformowany, że ten grunt obecnie znajduje się w oddziale [...].

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że grunt należący do K. i B. małż. T. położony we wsi [...] do dnia wejścia w życie ustawy (5 kwietnia 1958 r.) znajdował się we władaniu organów administracji leśnej działających w imieniu Państwa, a władanie to trwało w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia (12 czerwca 1959 r.). Z akt administracyjnych wynika, że władanie przedmiotowym gruntem w latach 50 – tych XX w. przejawiało się poprzez podejmowanie przez administrację leśną czynnościach ewidencyjnych w stosunku do tego gruntu (sporządzenie planu urządzania lasu, mapy przeglądowej), ale również prowadzeniem na nieruchomości działalności leśnej (zalesianie drzewostanem leśnym, poprawki w uprawach). Z akt sprawy nie wynika, aby władanie gruntem przez organy administracji leśnej zostało zakłócone lub odjęte Skarbowi Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, czy w dniu wydania orzeczenia z dnia 12 czerwca 1959 r., w szczególności poprzez przywrócenie posiadania gruntu K. i B. małż. T., czy wydanie poprzednikom prawnym skarżącego przedmiotowego gruntu. Sam skarżący T. T. nie przedłożył w niniejszej sprawie przeciwdowodu na okoliczność braku władania przedmiotowym gruntem przez Państwo.

Z akt sprawy i stanowiska prezentowanego przez skarżącego nie wynika również, aby przedmiotowy grunt został przekazany w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym na podstawie dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych, czy też objęty we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Faktem jest to, że brak dowodu, iż organy administracji leśnej w dacie wydawania kwestionowanego orzeczenia prowadziły na przedmiotowym gruncie gospodarkę leśną. Jednakże z przepisu art. 9 ust. 1 ustawy nie wynika, aby warunkiem przejęcia gruntu przez Państwo na własność było wykonywanie przez Państwo określonych działań na nieruchomości w dacie wejścia w życie ustawy i w dniu wydawania orzeczenia o przejęciu. Władanie publicznoprawne mogło bowiem przejawiać się niezakłóconym i nieprzerwanym posiadaniem nieruchomości leśnej do dnia wejścia w życie ustawy, a także wykonywaniem w stosunku do nieruchomości czynności bieżącego zarządu (administrowaniem), co wynika chociażby ze sporządzonych Planów Gospodarczych Urządzania Lasów znajdujących się w administracji Nadleśnictwa Przedborów na lata 1951-1959 o sygn. [...]i [...].

Wobec powyższego Minister Środowiska w zaskarżonej decyzji trafnie uznał, że kwestionowanemu orzeczeniu z dnia 12 czerwca 1959 r. nie można postawić zarzutu wydania z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ zgromadzony w postępowaniu nadzorczym materiał dowodowy przedstawia spójny pod względem logicznym i czasowym ciąg okoliczności wskazujących na władanie przez Państwo przedmiotową nieruchomością, o którym była mowa w art. 9 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd dostrzegł to, że Minister Środowiska nie rozpoznał w sposób formalny wniosku dowodowego złożonego przez T. T. w piśmie z dnia 20 grudnia 2011 r. poprzez wydanie stosownego postanowienia (art. 78 w zw. z art. 123 Kpa). Zdaniem Sądu, uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie procesowe mogłoby przesądzić o uwzględnieniu skargi. Wniosek dowodowy T. T. zmierzał do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron na okoliczność okoliczności, daty, przyczyn i sposobu przejęcia mienia przez Skarb Państwa oraz jej stanu w dniu przejęcia. Pomijając to, że dowód z przesłuchania stron jest dowodem posiłkowym, a więc może być brany pod uwagę, gdy istotne okoliczności sprawy nie mogły zostać wyjaśnione przy pomocy innych dowodów (art. 86 Kpa) - jak trafnie wskazał organ - w postępowaniu nadzorczym organ wyższego stopnia nie działa jako organ odwoławczy w postępowaniu zwyczajnym, a zatem rolą Ministra Środowiska nie było rekonstruowanie od nowa stanu faktycznego sprawy zakończonej kwestionowanym orzeczeniem, lecz ocena legalności wydanego orzeczenia w aspekcie art. 156 § 1 Kpa. W niniejszej sprawie jak wskazano powyżej stan faktyczny sprawy został ustalony i potwierdza prawidłowość orzeczenia z dnia 12 czerwca 1959 r. Kwestionowanie poczynionych ustaleń faktycznych nie mogło zaś prowadzić do stwierdzenia nieważności, z uwagi na rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 726/09, LEX nr 595494). Za gołosłowne Sąd uznał same twierdzenia skarżącego wskazujące na to, że plany sporządzane przez organy administracji leśnej są fikcją, że zostały sporządzone po wydaniu orzeczenia o przejęciu, ponieważ rodzice skarżącego prowadzili na gruncie gospodarstwo rolne, a ziemię odebrano im z powodów politycznych. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie przedstawił żadnego obiektywnego dowodu na to, że okoliczności te miały miejsce. Jeżeli skarżący uważał, że zgromadzone w sprawie dowody są fałszywe, to mógł wystąpić o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowanym orzeczeniem, powołując się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa.

Dla niniejszej sprawy nie miało znaczenia to, czy w niniejszej sprawie K. T. zostało doręczone przedmiotowe orzeczenie z dnia [...] czerwca 1959 r. Tego rodzaju zarzut mógłby stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego kwestionowanym orzeczeniem, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Niewątpliwie kwestionowane orzeczenie weszło do obrotu prawnego, skoro na jego podstawie ujawniony został w księdze wieczystej Skarb Państwa, co wynika z pisma T. T. z dnia 13 października 2008 r. i nie jest w sprawie sporne.

Podnoszona w sprawie kwestia braku zawartego w orzeczeniu o przejęciu pouczenia o środkach odwoławczych nie mogła świadczyć o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W takim przypadku stronie przysługiwało żądanie wydania lub przesłania objaśnienia o przysługujących od orzeczenia środkach odwoławczych (art. 77 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta RP o postępowaniu administracyjnem).

Brak przytoczenia w uzasadnieniu decyzji odwoławczej treści przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa nie miał charakteru istotnego naruszenia prawa procesowego, które mogło prowadzić do uwzględnienia skargi.

Wobec tego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie można postawić Ministrowi Środowiska zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w stopniu prowadzącym do uwzględnienia skargi.

Z tego względu Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.