Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 354/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 7b, art. 15a ust. 2 pkt 4, pkt 5
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 1111/15 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 27 stycznia 2015 r. nr ILPB4/423-523/14-11/MC w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 1111/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "WSA") po rozpoznaniu skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "Spółka") uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów (dalej: "organ interpretacyjny") z dnia 27 stycznia 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że Spółka wystąpiła o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczącej przepisów podatku dochodowego od osób prawnych. Wskazała, że należy do międzynarodowej grupy kapitałowej V. i przystąpiła do wewnątrzgrupowego programu scentralizowanego zarządzania płynnością finansową, adresowanego do polskich spółek grupy, mającego na celu koordynację i optymalizację wykorzystania nadwyżek finansowych generowanych przez uczestników oraz zaspokajanie ich potrzeb finansowych związanych z przepływem środków pieniężnych (Struktura). Struktura ta ma formułę rzeczywistego cash – poolingu. Szczególną rolę realizuje należąca do Grupy spółka prawa belgijskiego V. (VFI). Jest to instytucja świadcząca usługi finansowe na rzecz Grupy m.in. usługi zarządzania środkami, pełni funkcję podmiotu zarządzającego oraz agenta rozliczeniowego dla potrzeb realizowanego w jej ramach rzeczywistego cash–poolingu. VFI jest pomiotem powiązanym ze Spółką w rozumieniu przepisów podatkowych. Spółka podpisze z VFI wielostronną "Umowę o Scentralizowane Zarządzanie Środkami Pieniężnymi" upoważniającą VFI do zarządzania środkami Spółki w ramach funkcjonowania Struktury. Konstrukcja Umowy z VFI ma charakter ramowej umowy zarządzania środkami finansowymi. Umowa przewiduje opcjonalnie pewne dodatkowe czynności z zakresu zarządzania środkami finansowymi, które mogą być realizowane przez VFI na rzecz Spółki. Stanowią one integralny element Umowy dotyczącej zarządzania środkami, ale mogą być rozpatrywane niezależnie od zasadniczej struktury cash–poolingu rzeczywistego polegającej na dziennej konsolidacji sald spółek – uczestników systemu. Wsparcie techniczne (usługi) banków związane z funkcjonowaniem Struktury będzie polegać przede wszystkim na prowadzeniu rachunków bankowych uczestników i VFI oraz organizacji transferów środków w ramach rozliczeń dotyczących Struktury – zgodnie z wytycznymi jej agenta rozliczeniowego. Dla potrzeb Struktury Spółka jak i pozostali uczestnicy będą korzystać ze swoich rachunków bankowych prowadzonych w jednym z polskich banków obsługujących Strukturę. Ponadto VFI jako agent rozliczeniowy Struktury posiada w banku specjalny rachunek, za pośrednictwem którego są realizowane operacje zarządzania płynnością finansową uczestników tj. dziennego konsolidowania sald na rachunkach bieżących uczestników do "zera".

W tym stanie faktycznym Spółka zadała pytanie: czy przenoszenie w przyszłości środków pieniężnych pomiędzy rachunkami bieżącymi Spółki prowadzonymi w walutach obcych, a odpowiednimi walutowymi rachunkami rozliczeniowymi prowadzonymi dla VFI, będzie powodować powstawanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 851 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.").

Zdaniem Spółki w związku z transferami sald w ramach umowy cash-poolingu, nie powstają podatkowe różnice kursowe. W przypadku metody podatkowej ustalania różnic kursowych ustawodawca przewidział zamknięty katalog sytuacji, w których dochodzi do powstania dodatnich lub ujemnych różnic kursowych, zwiększających odpowiednio przychody i koszty podatkowe. Są to przypadki wskazane w art. 15a ust. 2 i ust. 3 u.p.d.o.p. Żadna z wymienionych w tym przepisie sytuacji nie wiąże się z transferami dziennych sald pomiędzy bieżącym rachunkiem walutowym Spółki a odpowiednim rachunkiem rozliczeniowym. Transfery środków z walutowych rachunków rozliczeniowych VFI, wyrównujące ujemne salda walutowych rachunków bieżących Spółki do ustalonego poziomu nie będą stanowiły przychodu Spółki, bowiem nie będą to definitywne przysporzenia majątkowe. Także transfery nadwyżek środków pieniężnych z walutowych rachunków bieżących Spółki na odpowiednie walutowe rachunki rozliczeniowe VFI nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów Spółki dla celów podatku, gdyż nie będą to wydatki definitywne. Realizowane w ramach Struktury transfery kwot sald między danym walutowym rachunkiem bieżącym Spółki a odpowiednim walutowym rachunkiem rozliczeniowym VFI nie będą wiązały się z zaistnieniem sytuacji określonych w art. 15a ust. 2 pkt 1 i 2 lub art. 15a ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p.

W interpretacji indywidualnej z dnia 27 stycznia 2015 r. organ interpretacyjny uznał powyższe stanowisko za nieprawidłowe. Stwierdził, że opisana we wniosku umowa cash-poolingu sprowadza się do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali, co pozwala na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów, z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów, co minimalizuje koszty kredytowania działalności podmiotów z grupy. Organ wydający stwierdził, że chociaż umowa cash-poolingu nie została uregulowana w polskim systemie prawnym, jest zatem tzw. umową nienazwaną w rozumieniu prawa cywilnego, jednak ma ona cechy zbliżone do umowy pożyczki. Zatem faktycznym jej celem jest udostępnianie środków pieniężnych pomiędzy podmiotami z grupy oraz osiąganie przez te podmioty korzyści w postaci odsetek. Jest to zatem rodzaj pożyczek udzielanych pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w tym systemie. Z ekonomicznego punktu widzenia finansowanie to ma cechy pożyczki, gdyż w wyniku sfinansowania ujemnego salda wykazanego przez danego uczestnika umowy nadwyżką środków zgromadzonych przez innych uczestników, uczestnik ten nie jest zobowiązany do zapłaty odsetek na rzecz banku z tytułu debetu jego rachunku, który by wystąpił w sytuacji, gdyby niedoboru tego nie pokrył inny uczestnik umowy. W miejsce zatem dłużnego kredytowania debetu, jaki występuje na rachunku prowadzonym na rzecz danego uczestnika, w następstwie umowy cash-poolingu kredytowanie takie jest realizowane ze środków nie banku, lecz innego bądź innych uczestników umowy, w zamian za wynagrodzenie wypłacane w postaci odsetek tym uczestnikom, którzy wykazywali saldo dodatnie i którzy tym samym finansowali także saldo ujemne innych uczestników. Uzyskiwane zatem przez uczestników umowy wynagrodzenie w postaci odsetek jest uzyskane z tytułu czasowego finansowania debetu innych uczestników umowy. Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że w przypadku środków finansowych, które posłużą pokryciu niedoborów finansowych innych uczestników umowy, można mówić o ich udzieleniu innym uczestnikom umowy w formie pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. W przedstawionym przypadku przenoszenie środków pieniężnych z/na rachunki w walucie obcej powoduje powstanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p.

Po bezskutecznym wezwaniu organu interpretacyjnego do usunięcia naruszenia prawa, Spółka wniosła skargę do WSA, w której zarzuciła naruszenie art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p., przez ich błędne zastosowanie w odniesieniu do zdarzenia będącego przedmiotem wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji i uznanie, że opisane we wniosku transfery środków powodują powstanie podatkowych różnic kursowych w rozumieniu tych przepisów oraz dokonanie błędnej wykładni pojęcia "pożyczka", użytego w tych regulacjach oraz naruszenie art. 14h w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: "o.p.") oraz art. 2 Konstytucji RP, przez działanie organu polegającego na wydaniu rozstrzygnięcia sprzecznego z wieloletnią praktyką interpretacyjną organów podatkowych wraz z orzecznictwem sądów administracyjnych odnośnie wykładni art. 15a u.p.d.o.p., co godzi w zasadę praworządności i stanowi pogwałcenie zasady zaufania podatników do organów podatkowych i wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.

W uzasadnieniu wyroku WSA zauważył, że istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi kwestia czy w przedstawionym stanie faktycznym przenoszenie w przyszłości środków pieniężnych pomiędzy rachunkami bieżącymi Spółki prowadzonymi w walutach obcych, a odpowiednimi walutowymi rachunkami rozliczeniowymi prowadzonymi dla VFI, będzie powodować powstawanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a u.p.d.o.p.

Umowa cash-poolingu jest formą zarządzania finansami stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej (holdingu) lub podmioty powiązane ekonomicznie w inny sposób. Istota tej umowy sprowadza się do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu "korzyści skali". Podstawowym walorem cash-poolingu jest możliwość koncentracji środków kilku podmiotów oraz kompensowania przejściowych nadwyżek wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki takiej konstrukcji następuje minimalizowanie kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy przez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy.

Według stanowiska organu interpretacyjnego umowę cash–pooling należy utożsamiać z umową pożyczki, o której mowa w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., a więc przenoszenie środków pieniężnych z/na rachunki w walucie obcej powoduje powstanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 ust. 4 i 5 u.p.d.o.p. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., zawierający definicję umowy pożyczki dla celów prawa podatkowego. Uznanie zaś, że transakcje, o których mowa we wniosku, należy traktować jako pożyczkę w rozumieniu powyższego przepisu ma swoje konsekwencje na gruncie art. 15a ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 u.p.d.o.p. W myśl art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. "przez pożyczkę, o której mowa w ust. 1 pkt 60 i 61 oraz w art. 15c, rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę tę rozumie się także kredyt, emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę; pochodnych instrumentów finansowych nie uważa się za pożyczkę w rozumieniu tego przepisu". Organ dokonując interpretacji spornego przepisu w istocie pominął tę część definicji umowy pożyczki, która mówi o obowiązku zwrotu przedmiotu pożyczki, a skoncentrował się na wykazaniu, że umowa cash-poolingu, tak jak i umowa pożyczki, zawiera elementy kredytowania jednych podmiotów przez drugie. Wprawdzie w swoim stanowisku organ wskazuje, że przekazaniu środków pieniężnych pomiędzy podmiotami towarzyszy zobowiązanie do zwrotu tych środków. Niemniej jednak stan faktyczny wniosku nie jest przez organ w tym zakresie analizowany, a przecież jest tam mowa m.in. o tym, że umowa cash–poolingu nie przewiduje transferów zwrotnych na początku dnia następnego. Poza tym transakcje cash-poolingu nie wykazują także innych cech charakterystycznych dla umowy pożyczki. Począwszy od tego, że w zdarzeniu przyszłym opisanym przez Spółkę nie dochodzi do zawierania pomiędzy uczestnikami systemu zarządzania środkami pieniężnymi umowy pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., poprzez to, że nawet nie zobowiązują się do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na innym określony w umowie podmiot. Co więcej, nie wiedzą nawet, kiedy ich środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Nie jest więc skonkretyzowana druga strona transakcji i wysokość jej przedmiotu, ponieważ zerowanie salda na rachunku uczestnika następuje z wykorzystaniem dodatniego salda rachunku zbiorczego, którego stan jest wypadkową sald rachunków wszystkich uczestników systemu. Uczestnicząc w umowie, spółka jedynie udostępnia lub otrzymuje środki w zależności od swojej sytuacji finansowej. Istotą umowy cash-poolingu nie jest przenoszenie na własność biorącego określonej ilości pieniędzy i późniejszy ich zwrot, ale zarządzanie płynnością finansową poszczególnych podmiotów wchodzących w skład grupy, co pozwala na kompensowanie przejściowych nadwyżek wykazywanych przez jedne podmioty, z przejściowymi niedoborami powstałymi u innych podmiotów. W umowie cash-poolingu brak jest możliwości swobodnego dysponowania środkami przez uczestników systemu, co jest elementem umowy pożyczki.

Zasadne jest zatem stanowisko Spółki, że stosunki pomiędzy uczestnikami systemu wynikające z uczestnictwa w systemie cash-pooling nie powinny być kwalifikowane jako udzielenie pożyczki, o której mowa w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. Tym samym należy podzielić stanowisko Spółki, że przepływy kwot sald w walutach pomiędzy jej walutowym rachunkiem bieżącym a stosownym rachunkiem walutowym rozliczeniowym VFI nie będą wiązały się z zaistnieniem żadnej z sytuacji uregulowanych w art. 15a ust. 2 i ust. 3 u.p.d.o.p. Nie będą zatem powodowały różnic kursowych dla Spółki. W konsekwencji WSA stwierdził, że organ dokonał błędnej interpretacji art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. oraz art. 15a ust. 2 i ust. 3 u.p.d.o.p.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. prawa materialnego, tj.:

- art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że opisana we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego umowa cash-poolingu nie stanowi umowy pożyczki w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu do wniosku, iż pomimo faktu, że umowa cash-poolingu nie została uregulowana w polskim systemie prawnym to biorąc pod uwagę jej charakter i cele stwierdzić należy, że wyczerpuje znamiona umowy pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.;

- art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p., przez ich niezastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że zawarta między stronami umowa nie stanowi umowy pożyczki, a tym samym nie dochodzi do powstania dodatnich lub ujemnych różnic kursowych, podczas gdy w rzeczywistości przenoszenie środków pieniężnych między stronami umowy powoduje powstawanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p., a tym samym przepisy te powinny mieć zastosowanie;

II. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 14b § 3, art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p., przez uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i przyjęcie, że wydając interpretację organ naruszył art. 120 i 121 § 1 o.p. w związku z brakiem odniesienia się do przywołanych przez Spółkę orzeczeń sądów administracyjnych oraz organów podatkowych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Zgodnie z wielokrotnie już wyrażanym i utrwalonym w orzecznictwie poglądem (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 września 2015 r., II FSK 2033 i II FSK 3137/14 oraz z dnia 19 września 2017 r., II FSK 2775/15; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) umowa wspólnego zarządzania saldami wypełnia przesłanki zaliczenia jej do umowy pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., bowiem skoro w rozumieniu tego przepisu przez umowę pożyczki rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy i zapłacić odsetki, odpowiada to istocie umowy wspólnego zarządzania saldami, mimo, że konkretne zobowiązania stron wynikają z umowy w sposób dorozumiany i z góry nie można szczegółowo określić stron i kwot konkretnego stosunku zobowiązaniowego.

Odnośnie zagadnienia możliwości powstania różnic kursowych w przypadku umowy wspólnego zarządzania saldami o charakterze rzeczywistym, zarówno jednokierunkowym, jak i dwukierunkowym, w którym rolę agenta ma pełnić ten sam podmiot, który wymieniony jest we wniosku o wydanie interpretacji stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w ostatnim z przytoczonych wyroków, a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym obecnie w pełni podziela wyrażone w nim zapatrywania prawne.

W ślad za tym wyrokiem powtórzyć zatem należy, że na podstawie umowy wspólnego zarządzania saldami jej strony spełniają określone świadczenia, do których w umowie tej się zobowiązały. W momencie wpłynięcia środków z należących do uczestników systemu rachunków źródłowych na rachunek konsolidacyjny, należący do agenta, uczestnicy wyzbywają się środków w zależności od rodzaju przelewanej waluty, a ich właścicielem staje się agent; w przypadku wystąpienia potrzeby ich otrzymania uczestnicy systemu uzyskują je, ale z rachunku konsolidacyjnego agenta. Ze schematu tego wynika, że nie ma bezpośredniego przepływu środków pomiędzy rachunkami źródłowymi uczestników systemu, ale środki te zawsze trafiają na rachunek konsolidacyjny, zmieniając jednocześnie właściciela z uczestnika na agenta oraz - w przypadku ich przekazania - z agenta na uczestnika. Strony umowy wiedzą więc, pomiędzy jakimi podmiotami będą następować transfery środków pieniężnych oraz jakie środki będą do tego wykorzystywane. Z umowy tej wynika również prawo do otrzymania środków pieniężnych w momencie ich braku oraz sposób alokacji odsetek. Zarazem umowa ta jest każdorazowo konkretyzowana w momencie przekazania środków potrzebującemu ich uczestnikowi, choć uczestnik struktury nie wie, od którego konkretnie podmiotu środki otrzymuje; analogicznie uczestnik dysponujący nadwyżką środków nie wie, komu konkretnie zostaną one ostatecznie przekazane.

Przesądzenie, że w realizacji umowy wspólnego zarządzania saldami dochodzi do udzielania pożyczek, w tym walutowych, jeżeli wspólne zarządzanie saldami odnosi się również do rachunków denominowanych w walucie, rozstrzyga także o możliwości powstania różnic kursowych, zarówno dodatnich, jeżeli wartość pożyczki w walucie obcej w dniu jej udzielenia jest niższa od wartości w dniu jej zwrotu lub wyższa w dniu jej otrzymania od wartości w dniu spłaty (art. 15a ust. 2 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p.), jak i ujemnych, jeżeli wartość pożyczki w walucie obcej w dniu jej udzielenia jest wyższa od wartości w dniu jej zwrotu lub niższa w dniu jej otrzymania od wartości w dniu spłaty (art. 15a ust. 3 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p.). Oznacza to, że błędne jest zarówno stanowisko Spółki, wyrażone we wniosku o wydanie interpretacji, jak i WSA podzielającego w swym wyroku to stanowisko.

Zasadny jest więc postawiony przez Ministra Finansów zarzut naruszenia art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że umowa wspólnego zarządzania saldami nie stanowi umowy pożyczki w rozumieniu tego przepisu, jak i naruszenia art. 15a ust. 2 pkt 4 i pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p. przez ich niezastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że zawarta między stronami umowa nie stanowi umowy pożyczki, a tym samym nie dochodzi do powstania dodatnich lub ujemnych różnic kursowych. W wykonaniu umowy wspólnego zarządzania saldami dochodzi bowiem do zawierania umów pożyczek w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., skutkiem czego w przypadku, gdy pożyczki denominowane są w walucie, mogą powstać różnice kursowe w rozumieniu art. 15a ust. 2 pkt 4 i pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p.

Stosownie do postanowień art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Mając na uwadze powyższe wywody oraz uznając, że istota rozpatrywanej sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako zasługującą na uwzględnienie i stosując przepis art. 188 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości oraz o oddaleniu skargi w całości.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.