Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 314/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.127, art. 138, art. 140
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33(1) ust. 1 i 2, art. 36(9) ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Andrzej Kuba Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2035/06 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego 1. oddala skargę kasacyjną 2. oddala wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

I

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od uchwały ustalającej negatywny wynik egzaminu radcowskiego uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji przytoczył wpierw w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy, zgodnie z którym uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Komisji Egzaminacyjnej działającej na obszarze Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., wydaną na podstawie art. 369 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), zwanej dalej ustawą o radcach prawnych, T.P. z części pisemnej egzaminu radcowskiego - do którego przystąpił w dniach [...-...] kwietnia 2006 r. - uzyskał łącznie 59 punktów, na wymagane 80 punktów (365 ust. 1 ustawy o radcach prawnych) i tym samym nie został dopuszczony do egzaminu ustnego (366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Na podstawie art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych skarżący odwołał się od powyższej uchwały do Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] lipca 2006 r., (podpisanym przez Podsekretarza Stanu Ministerstwa Sprawiedliwości), zawiadomił skarżącego o nieuwzględnieniu odwołania. W uzasadnieniu tego pisma organ stwierdził, że w świetle art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych wykonuje on nadzór nad wynikami egzaminu pod względem formalno-prawnym, nie zaś merytorycznym, dlatego też nie mógł dokonać ponownie ustaleń faktycznych. W ramach kontroli odwoławczej nie wykonuje on bowiem uprawnień przysługujących wyłącznie komisji egzaminacyjnej, polegających na ponownym sprawdzeniu prac pisemnych. W skardze do WSA w W. T.P. domagał się uchylenia stanowiska zawartego w w/w piśmie z dnia [...] lipca 2006 r., a kwestionując ograniczenie Ministra Sprawiedliwości do oceny odwołania wyłącznie pod względem formalno-prawnym zarzucił błędną wykładnię przepisu art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.

Uwzględniając powyższą skargę WSA w W. podkreślił na wstępie, że w ustawie o radcach prawnych brak jest regulacji dotyczącej rozstrzygnięć wydawanych przez Ministra Sprawiedliwości w następstwie wpłynięcia do niego odwołania od wyniku komisji egzaminacyjnej. Sąd I instancji stwierdził, że w świetle przepisu art. 331 ust. 2 ustawy o radcach prawnych komisja egzaminacyjna jest organem administracji publicznej pierwszej instancji, zaś Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji egzaminacyjnej, dlatego też w powyższej materii, w sprawach nieuregulowanych w ustawie o radcach prawnych powinny mieć odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, jeżeli z przepisów prawa wynika, że w sprawie wymagane jest jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjno-prawnego, oznacza to, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Podobnie zatem, jak każda sprawa z zakresu administracji publicznej, także i postępowanie w sprawie egzaminu radcowskiego podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu (art. 78 Konstytucji RP i art. 15 k.p.a.), raz przed komisją egzaminacyjną i drugi raz, w następstwie wniesienia odwołania, przez Ministra Sprawiedliwości, jako organ wyższego stopnia w stosunku do komisji egzaminacyjnej.

W ocenie Sądu I instancji, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Ministra Sprawiedliwości, wydane na skutek odwołania strony, zawiera wszystkie istotne elementy, pozwalające uznać je za decyzję w rozumieniu art. 107 k.p.a. Ponadto, Sąd stanął na stanowisku, że jeżeli osoba odwołująca się wykazałaby zasadność zarzutów, Minister Sprawiedliwości w ramach kompetencji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie tylko może, ale powinien uchylić zaskarżoną uchwałę komisji egzaminacyjnej i w tej części orzec co do istoty sprawy, a więc w rezultacie ustalić inny wynik egzaminu. Decyzję tą organ powinien uzasadnić zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a., a więc w stopniu pozwalającym na jej kontrolę przed sądem administracyjnym. Sąd I instancji stwierdził zatem, że brak było podstaw prawnych, by podzielić stanowisko Ministra Sprawiedliwości ograniczające zakres kontroli odwoławczej w omawianej kategorii spraw wyłącznie do oceny odwołania pod względem formalno-prawnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1

lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

II

W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie oddalenia skargi, a także zasądzenia kosztów postępowania. Organ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na przebieg sprawy, to jest:

1) art. 369 ust. 1 i 2, art. 365 ust. 1 i 2, art. 335 ust. 1 i 2 oraz art. 331 ust. 1 i 2 ustawy o radcach prawnych poprzez wadliwe przyjęcie, że ustawodawca przewidział w tej ustawie formę rozstrzygnięcia odwołania, o którym mowa w art. 369 ust. 2 tej ustawy, w taki sposób, że organ odwoławczy rozpatruje to odwołanie pod kątem merytorycznej oceny wyniku egzaminu.

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, co spowodowało jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Sprawiedliwości podniósł, że z wykładni art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, dokonanej w powiązaniu z przepisami dotyczącymi ustalenia wyniku egzaminu przez Komisję, a także sposobu oceniania kandydata, należało uznać, że zakres odwołania dotyczącego wyniku egzaminu ogranicza się przede wszystkim do kontroli prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu. Na prawidłowość ustalenia wyniku egzaminu składają się ustalenie sumy uzyskanych ocen oraz prawidłowość postępowania w sprawie ustalenia wyników (w tym między innymi sposób powołania komisji, jej skład, postępowanie). Organ rozpatrujący odwołanie sprawdza zatem, czy zostały spełnione wszystkie wymogi, wynikające z przepisów ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 ze zm.), dotyczące ustalenia wyniku egzaminu, powołania członków komisji, trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu radcowskiego, w tym m.in. składu i sposobu działania komisji oraz sporządzenia protokołu z przebiegu egzaminu i podpisania go przez członków komisji i uczestniczących w egzaminie.

Minister Sprawiedliwości podkreślił, że nie może dokonać ponownie ustaleń faktycznych i w ramach kontroli odwoławczej nie wykonuje uprawnień przysługujących wyłącznie komisji egzaminacyjnej, polegających na ponownym sprawdzeniu prac pisemnych, ponieważ oznaczałoby to w praktyce ponowne przeprowadzenie egzaminu. Dlatego też organ nie podzielił twierdzenia Sądu I instancji, że Minister Sprawiedliwości, jako organ nadrzędny nad Komisją Egzaminacyjną i rozpatrujący odwołania od jej uchwał ma uprawnienie do merytorycznej kontroli wyników egzaminu. Minister, jako organ odwoławczy nie bada bowiem wyników egzaminu lecz sposób ich ustalenia. Minister nie ma uprawnień do tego, aby samodzielnie oceniać pracę kandydata, skoro praca ta podlegała wcześniej ocenie organu kolegialnego, tj. Komisji Egzaminacyjnej.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, określona ilość członków Komisji ma właśnie gwarantować rzetelność i prawidłowość jego merytorycznej oceny. Komisja egzaminacyjna, dokonując oceny egzaminu, korzysta w tym zakresie z uznania administracyjnego. I tak długo, jak mieści się ono w granicach przyznanych przez ustawę (przyjętych kryterium oceny), nie może podlegać ocenie i podważeniu przez organ odwoławczy. Minister Sprawiedliwości może badać jedynie, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne. W taki właśnie sposób należy traktować stwierdzenie Ministra Sprawiedliwości zawarte w spornym rozstrzygnięciu, że przeprowadził "formalną" kontrolę prawidłowości uchwały.

W konkluzji wnoszący skargę kasacyjną organ podkreślił, że z dniem 31 grudnia 2006 r. art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych przestał obowiązywać - zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06 przepis ten był niezgodny z art. 17 Konstytucji RP, gdyż pozbawiał samorząd wpływu na tryb odwołań od wyników egzaminu radcowskiego. W świetle powyższego, uznanie, że Minister miałby samodzielnie dokonywać merytorycznej oceny pracy kandydata narusza Konstytucję, a także ustawę o radcach prawnych, przewidujące bezpośredni wpływ organów samorządu radców prawnych na całokształt postępowania egzaminacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną T.P. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawił swoje stanowisko w sprawie i odniósł się do przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów i wniosków.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli kasacyjnej, sprawowanej w granicach zakreślonych podstawami skargi kasacyjnej, poddany został wyrok Sądu I instancji wydany w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. dokonując kontroli legalności decyzji Ministra Sprawiedliwości uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa. Wyjaśniając podstawę prawną tego orzeczenia Sąd obszernie wykazywał, że odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego podlega ocenie w trybie i na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Wymaga przypomnienia, że w postępowaniu kasacyjnym, ograniczonym do podstaw wskazanych w skardze kasacyjnej, kwestionowanie orzeczenia wydanego na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., aby było skuteczne, musi opierać się na uzasadnionym poglądzie, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W sprawie, w której Sąd I instancji uchylił rozstrzygnięcie administracyjne z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc do wykazania, że bądź w ogóle nie doszło w toku postępowania administracyjnego do naruszenia przepisów postępowania, bądź też, w sytuacji gdy doszło do uchybień proceduralnych, do uprawdopodobnienia, że stwierdzone uchybienia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik postępowania administracyjnego.

W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania. Z treści tak sformułowanego zarzutu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący organ nie kwestionuje poglądu Sądu I instancji, który legł u podstaw wydanego rozstrzygnięcia, że zaskarżone pismo z dnia [...] lipca 2006 r., zawiadamiające skarżącego o nieuwzględnieniu odwołania jest decyzją administracyjną. Wnoszący skargę kasacyjną organ zarzuca natomiast Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 369 ust. 1 i 2, art. 365 ust. 1 i 2, art. 335 ust. 1 i 2 oraz art. 331 ust. 1 i 2 ustawy o radcach prawnych poprzez wadliwe przyjęcie, że ustawodawca przewidział w tej ustawie formę rozstrzygnięcia odwołania, o którym mowa w art. 369 ust. 2 tej ustawy, w taki sposób, że organ odwoławczy rozpatruje to odwołanie pod kątem merytorycznej oceny wyniku egzaminu.

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów stwierdzić należy, że są one bezzasadne. W sprawie nie budziło wątpliwości, iż przeprowadzenie egzaminu radcowskiego jest sprawą z zakresu administracji publicznej, a wydanie przez Ministra Sprawiedliwości rozstrzygnięcia w wyniku odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej jest decyzją administracyjną.

Zgodnie z treścią powoływanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 369 ust. 1 ustawy o radcach prawnych po przeprowadzeniu egzaminu radcowskiego komisja ustala wynik zdającego w drodze uchwały. Komisja ogłasza wyniki egzaminu radcowskiego. W myśl z kolei przepisu art. 369 ust. 2 tej ustawy od uchwały komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Powoływany przepis art. 331 ust. 1 tej ustawy określa kompetencję dla Komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu konkursowego, a z kolei przepis art. 335 ust. 2 określa jej skład osobowy, a ust. 1 wymagania stawiane osobom wchodzącym w jej skład. W myśl natomiast przepisu art. art. 331 ust. 2 tej ustawy Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji.

Mając na uwadze treść powyższych przepisów, stwierdzić należy, że komisja egzaminacyjna jest organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Ma bowiem kompetencje administracyjne przyznane jej w ustawie o radcach prawnych. Formy prawne działania organów administracji publicznej określają przepisy prawa, przyznające kompetencje tym organom. Norma kompetencyjna, upoważniająca organ do podejmowania rozstrzygnięcia powinna co najmniej określać czynność organu, która jest przedmiotem kompetencji (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt II GPS 1/06).

Przepisy ustawy o radcach prawnych nie określają bezpośrednio charakteru prawnego uchwały komisji egzaminacyjnej. Wykładnia ustawy wskazuje na to, że jest to rozstrzygnięcie konkretnej sprawy indywidualnego podmiotu, wydawane przez organ administracji publicznej w ramach przyznanej mu ustawowo kompetencji, odnoszącej się do ustalenia wyniku (pozytywnego lub negatywnego) egzaminu radcowskiego. Jest to więc indywidualny akt administracyjny, przyjmujący procesową postać decyzji administracyjnej (art. 104 k.p.a.). Materialnoprawną podstawę owej decyzji administracyjnej zawiera art. 369 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Pogląd taki Naczelny Sąd Administracyjny wyraził również w wyroku z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 241/07 rozpoznając sprawę w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką na gruncie przepisu art. 75j ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.)

Przy wykładni art. 369 ust. 1 ustawy o radcach prawnych należy także uwzględnić normatywne znaczenie rozwiązania przyjętego w art. 331 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, stosownie do którego Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wskazuje, że określenie organu wyższego stopnia w ustawach ma zasadniczo na celu ustalenie właściwości instancyjnej organu administracji publicznej w określonej sprawie i musi być z tej racji odnoszone do regulacji procesowej zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyżej cytowany wyrok NSA z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 241/07). Kodeks posługując się określeniem "organ wyższego stopnia" wskazuje na właściwość instancyjną organów (art. 17 k.p.a.), jak również przyjmuje zasadę, według której organem właściwym do rozpoznania odwołania jest organ wyższego stopnia w stosunku do organu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji (art. 127 § 2 k.p.a.).

Ustawa o radcach prawnych unormowała kontrolę prawidłowości działania komisji egzaminacyjnej stanowiąc w przepisie art. 369 ust. 2 cyt. ustawy, że od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie jest podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, umożliwiając zaskarżanie decyzji nieostatecznych. Ustawa, wprowadzając możliwość zaskarżenia uchwały komisji do Ministra Sprawiedliwości i posługując się terminem "odwołanie" nie nadała innego znaczenia temu środkowi kontroli działania komisji, niż ten, jaki wynika z kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu należy przyjąć, że odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej do Ministra Sprawiedliwości, o którym mowa w art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 k.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec zakwalifikowania uchwały komisji egzaminacyjnej jako decyzji administracyjnej, nie jest potrzebne osobne odesłanie do stosowania procedury unormowanej w k.p.a., określenia w ustawie terminu wnoszenia odwołania oraz określenia formy, w jakiej następuje rozpatrzenie odwołania. Jeśli chodzi o zastosowanie w omawianej sprawie przepisów k.p.a., bezpośrednie zastosowanie znajduje art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., określający zakres podmiotowy i przedmiotowy obowiązywania kodeksu.

Ze względu na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy k.p.a., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości jako organu drugiej instancji, dokonane w wyniku rozpatrzenia odwołania co do istoty sprawy, przyjmuje postać decyzji administracyjnej, jak wynika to z art. 138 k.p.a.

W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż wydanie decyzji przez Ministra Sprawiedliwości musi być poprzedzone ponownym zbadaniem sprawy administracyjnej, zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego. Na podkreślenie przy tym zasługuje, że przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o racach prawnych, w tym przepisy tej ustawy powołane w skardze kasacyjnej, nie zawierają żadnych ograniczeń dla organu odwoławczego (Ministra Sprawiedliwości) dotyczących postępowania w przypadku rozpoznawania odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej.

Stąd też Minister Sprawiedliwości powinien rozpatrzyć odwołanie zgodnie z wymogami zawartymi w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. (Odwołania), w tym w szczególności zgodnie z art. 140 k.p.a., który w sprawach nieuregulowanych w art. 136−139 k.p.a. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. W myśl zaś art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stąd też Sąd I instancji trafnie stwierdził, iż Minister Sprawiedliwości przy rozpoznawaniu odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nie może ograniczyć zakresu kontroli tej uchwały tylko do warunków formalnych działania Komisji, w tym sprawdzenia prawidłowości liczenia punktów, składu Komisji, przebiegu egzaminu oraz prawidłowości protokołu i podpisów.

W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości trafnie podnosi, iż jako organ nadrzędny nad Komisją Egzaminacyjną nie jest uprawniony do ponownego przeprowadzenia egzaminu. Nie oznacza to jednak, iż nie posiada uprawnienia do merytorycznej kontroli wyników egzaminu. Ta merytoryczna kontrola może między innymi polegać na ocenie prawidłowości i konkretności pytań, na które miał udzielić odpowiedzi uczestnik postępowania konkursowego, gdyż od oceny samego pytania uzależniona jest przecież ocena odpowiedzi.

Ponadto, co przyznaje organ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, "Komisja egzaminacyjna, dokonując oceny egzaminu, korzysta w tym zakresie z uznania administracyjnego. I tak długo, jak mieści się ono w granicach przyznanych przez ustawę (przyjętych kryterium oceny), nie może podlegać ocenie i podważeniu przez organ odwoławczy. Minister Sprawiedliwości może badać jedynie, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne. W taki właśnie sposób należy traktować stwierdzenie Ministra Sprawiedliwości zawarte w spornym rozstrzygnięciu, iż przeprowadził "formalną" kontrolę prawidłowości uchwały".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyżej zaprezentowane rozumienie możliwości podważenia przez organ odwoławczy - Ministra Sprawiedliwości decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego prowadzi do wniosku, że organ ten dopiero po dokonaniu wnikliwej analizy sformułowanych pytań i udzielonych na nie odpowiedzi jest w stanie ocenić – co sam twierdzi może badać – czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stąd też także w sytuacji, gdy Komisja Egzaminacyjna wydaje ocenę (ustala wynik egzaminu) w granicach tzw. uznania administracyjnego, rzeczą organu odwoławczego jest zbadanie, czy granice tego uznania nie zostały przekroczone. W tym zakresie na akceptację zasługuje wskazanie przez Sąd I instancji na obowiązek uzasadnienia wydawanej przez organ decyzji zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a., a więc w stopniu pozwalającym na jej kontrolę przed sądem administracyjnym.

Na marginesie niniejszych rozważań wypada tylko zauważyć, że na mocy powoływanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06 przepis art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych został uznany za niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP i utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2006 r., a zatem obowiązywał w dacie wydania decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Wniosek o zasądzenie kosztów oddalono albowiem TP nie wykazał, że poniósł jakiekolwiek koszty w rozumieniu art. 205 § 1 p.p.s.a. związane z postępowaniem kasacyjnym.