Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 440/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono sprzeciw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A. D. i M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - po wznowieniu postępowania oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia 19 października 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 i art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] znak [...] z dnia 19.01.2017 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Państwu: A. i M. D., pozwolenia na budowę muru oporowego, na działce nr [...] w P. i po ponownym rozpatrzeniu sprawy, po uchyleniu przez Wojewodę decyzji Starosty [...] znak [...] z dnia 21.06.2017 r. o odmowie uchylenia ww. decyzji z dn. 19.01.2017 roku, odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 19 stycznia 2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że

w dniu 10 kwietnia 2017 r. na wniosek E. A. i I. K. wznowiono postępowanie w przedmiotowej sprawie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. We wniosku o wznowienie postępowania podniesiono, że wnioskujące o wznowienie postępowania strony nie brały udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę muru, lokalizowanego blisko granic działek nr [...] i [...], które ich zdaniem, będą zagrożone poprzez spływające wody, z naruszeniem stosunków wodnych na gruncie. Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia ustalono, że właściciele działek nr [...] i [...] położonych w P. nie mogli zostać uznani za strony w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę. Wobec tego decyzją z dnia 21 czerwca 2017 r. Starosta [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 28 sierpnia 2017 r. uchylił decyzję organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zwracając uwagę na potrzebę dokonania ponownej analizy poprawności ustalenia obszaru oddziaływania obiektu, sugerując przy tym wykorzystanie przepisów prawa cywilnego lub przepisów zawartych w ustawie zasadniczej. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji zauważył, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę -oprócz inwestora - są właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego do realizacji obiektu. Z kolei przepis art. 3 pkt 20 ustawy jako obszar oddziaływania obiektu definiuje teren wyznaczony w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Obowiązująca od 28.06.2015 r. nowelizacja Prawa budowlanego zakłada, że do podstawowych obowiązków projektanta należy m.in. określenie obszaru oddziaływania obiektu. Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 20 ust. 1 pkt 1c. tego prawa. Informacja o obszarze oddziaływania obiektu została przedstawiona w zatwierdzonym projekcie budowlanym przedmiotowej inwestycji, ze wskazaniem przepisów prawa, w oparciu o które dokonano określenia tego obszaru, i z informacją, że obszar ten mieści się w całości na działce, na której zaprojektowano mur oporowy. Sprawdzając ponownie projekt zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, pod kątem ustawowo nałożonych na organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązków, nie zauważono nieprawidłowości przy określaniu przez projektanta obszaru oddziaływania obiektu. Organ stwierdził, że budowa muru oporowego nie spowoduje zmiany stosunków wodnych na gruncie, ponieważ przedmiot sprawy nie znajduje odniesienia do przepisu art. 29 ustawy z dnia 18.07.2001 r. - Prawo wodne O.t. Dz. U. z 2017 r. póz. 1121). Wody opadowe z działki nr [...] w P. odpływają zgodnie z nachyleniem tej działki w kierunku zachodnim. Zmiana niwelety terenu, poprzez ziemny nasyp istniejącego jaru, z pochyleniem również w kierunku zachodnim, nie spowoduje zmiany kierunku naturalnego spływu wód opadowych, które będą dalej odpływały jak dotychczas, wzdłuż podstawy skarpy na działce nr [...]. Analiza akt sprawy nie wskazuje, aby budowa muru oporowego spowodowała negatywne oddziaływanie na niżej położony teren sąsiedni aby stanowiła zagrożenie dla sąsiednich posesji. Zatwierdzony projekt budowlany został opracowany przez projektantów posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe, co powinno gwarantować bezpieczeństwo w czasie budowy i użytkowania obiektu. Należy również zaznaczyć, że po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji ilość spływanej okresowo wody na teren sąsiedni może ulec zmniejszeniu, ponieważ projektowany nasyp stanowić będzie "gąbkę infiltracyjną" dla wód powierzchniowych. Nie znaleziono przepisu, z którego wynikałoby, że na skutek planowanej budowy muru oporowego wody opadowe z terenu działki inwestora powinny zostać rozprowadzone wyłącznie po działce objętej inwestycją tj. po działce nr [...], skoro dotychczas, okresowo w czasie opadów, woda naturalnie spływała dnem jaru na niżej położony teren sąsiedni. Z powyższych ustaleń wynika, że zagospodarowanie i korzystanie z sąsiednich, niżej położonych nieruchomości, poprzez zrealizowanie przedmiotowej inwestycji nie zostanie pogorszone. Natomiast właściciele tych nieruchomości nie mogą decydować, w jaki sposób inwestor będzie zagospodarowywał swoją nieruchomość, w sytuacji gdy jego działalność inwestycyjna nie będzie oddziaływać na prawa sąsiadów i gdy działalność ta nie będzie naruszała ani ograniczała ich praw.

Od tej decyzji odwołania wniosły E. A. i I. K. zarzucając naruszenie przepisów art. 138 § 2 K.p.a. poprzez zignorowanie wytycznych organu odwoławczego, art. 7 i 77 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, odmowę powołania biegłego z zakresu hydrologii, na okoliczność ustalenia wpływu projektowanej inwestycji na odprowadzenie wód na nieruchomości sąsiednie, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji oraz naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, art. 29 Prawa wodnego oraz art. 140 K.c. i art. 64 Konstytucji.

Wojewoda decyzją z dnia 26 lutego 2018 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej wówczas, gdy ustali brak podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Wydając tę decyzję organ nie rozstrzyga samej sprawy co do istoty i nie ma możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Negatywna weryfikacja przyczyn wznowienia jest tu przesłanką samoistną i wystarczającą, ponieważ oznacza, że nie zachodzi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej i wzruszenie takiej decyzji ani ponowne rozstrzygnięcie sprawy nią zakończonej nie jest dopuszczalne. W ocenie organu odwoławczego w prowadzonym postępowaniu nie zachodzi ta okoliczność. W wyniku postępowania wznowieniowego organ może również wydać decyzję uchylającą decyzję dotychczasową i orzekającą na nowo o istocie sprawy. Jest to jedyna decyzja zawierająca te dwa elementy, gdyż w decyzji, którą organ wydaje na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. należy zawrzeć rozstrzygnięcie usuwające z obrotu prawnego decyzję opartą o wadliwe ustalenia faktyczne, a następnie rozstrzygnięcie sprawy merytorycznie lub zakończenie postępowania jurysdykcyjnego poprzez jego umorzenie. Będzie to dopuszczalnego tylko w wyjątkowych przypadkach bezprzedmiotowości ze względu na zmianę stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu decyzji w ramach zwykłego toku instancji. Trzecim możliwym rozstrzygnięciem jest stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 K.p.a.). Decyzja taka wydawana jest w przypadku gdy w wyniku wznowionego postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 (upływ określonych terminów) i w art. 146 § 2 (gdy podjęte rozstrzygnięcie byłoby identyczne z dotychczasowym). Organ musi wyraźnie wskazać te okoliczności, z powodu których nie uchylił badanej decyzji. Wojewoda nie przychylił się do stanowiska organu I instancji w kwestii nieprzyznania statusu strony w postępowaniu wznowieniowym E. A. i I. K.. Analizy tej kwestii dokonuje się na podstawie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, który stanowi lex specialis w stosunku do regulacji kodeksowej. Regulacja kodeksowa stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisów Prawa budowlanego wynika natomiast, iż stroną omawianego postępowania obok inwestora mogą być właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest czynnością wstępną w każdym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, opartą na ustaleniach stanu faktycznego w danej sprawie, uwzględniającą funkcję oraz cechy charakterystyczne projektowanego obiektu budowlanego. Z drugiej strony, ustalając obszar oddziaływania obiektu, należy brać pod uwagę wpływ inwestycji na sąsiednie. Z analizy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia 19 stycznia 2017 r., wynika, że przedmiotowa budowla - mur oporowy usytuowany jest w odległości 50 cm od granicy działki nr [...] będącej własnością I. K.. Działka nr [...] będąca własnością E. A., styka się w jednym punkcie z działką inwestora, w sąsiedztwie projektowanego muru oddalonego o 80 cm od punktu styku tych działek. Ponieważ budowla ta nie jest obiektem kubaturowym, brak jest przepisów określających jego usytuowanie. Mimo braku regulacji prawnych odnośnie odległości projektowanej budowli od granic działek sąsiednich organ odwoławczy stoi na stanowisku, że właściciele działek sąsiadujących z działką, na której planuje się realizację w niewielkiej odległości (opisanej powyżej) od ich działek, obiektu w postaci ściany oporowej o konstrukcji mieszanej: dolna część to ściana żelbetowa wylewana na mokro z betonu o konstrukcji płytowo-kątowej) wysokości 3 merów i część górna ziemna w systemie gabinowym o wysokości około 2 metry, winni być stronami tego postępowania. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem wystarczy sam fakt istnienia interesu prawnego, a nie jest konieczne naruszenie obowiązujących przepisów. Zaś dla istnienia interesu prawnego wystarczy sam fakt istnienia potencjalności naruszenia praw osoby, której ten interes przysługuje. Przymiot strony nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich Zdaniem Wojewody organ pierwszej instancji, niewłaściwie dokonał oceny przymiotu strony, wnoszącym wniosek o wznowienie postępowania, wydając decyzję w trybie i art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., czyli powołując się na brak zaistnienia przesłanek.

Od powyższej decyzji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. D. i M. D. zarzucając naruszenie:

1/ art. 138 § 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia 19 października 2017 r. wydanej po ponownym rozpoznaniu

sprawy w postępowaniu wznowieniowym orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 19 stycznia 2017 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. i M. D. pozwolenia na budowę muru oporowego zlokalizowanego na działce nr [...] w P. , mimo że nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji uchylającej decyzje organu I instancji i przekazującej mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ decyzja organu I

instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a wszystkie

okoliczności sprawy zostały już dostatecznie wyjaśnione;

2/ art. 138 § 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia 19 października 2017 roku, wydanej po ponownym rozpoznaniu

sprawy w postępowaniu wznowieniowym orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 19 stycznia 2017 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. i M. D. pozwolenia na budowę muru oporowego zlokalizowanego na działce nr [...] w P. , mimo że organ I instancji zrealizował zalecenia organu II instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i nie stwierdził podstaw do przyznania E. A. i I. K. statusu stron postępowania;

3/ art. 138 § 2 K.p.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że E. A. i I. K. przysługuje status stron w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę.

W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W tym miejscu należy też podkreślić, że z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935) – zwana dalej: "ustawą nowelizującą" – która wprowadziła do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zmiany polegające na dodaniu rozdziału 3a "Sprzeciw od decyzji". Stosownie do art. 64a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zdaniem Sądu, decyzja ta odpowiada przepisom prawa, a podniesione w sprzeciwie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Przyjdzie przypomnieć, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 26 lutego 2018 r., wydana na podstawie art.138 § 2 K.p.a., którą uchylono w całości decyzję Starosty [...] z dnia 19 października 2017 r., odmawiającą uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego na budowę muru oporowego, na działce nr [...] w P. , i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Odnotować należy, że w niniejszej sprawie z uwagi na zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia, przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu sądowym nie były kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz zagadnienie dotyczące wydania przez organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym decyzji kasacyjnej. Tym samym, ocena Sądu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii zasadności wydania w postępowaniu odwoławczym decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a, bowiem w postępowaniu ze sprzeciwu sąd ocenia jedynie, czy doszło do naruszenia ww. przepisu. Sąd nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach stron, tylko dokonuje oceny spełnienia w sprawie formalnych warunków wydania decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK [...], LEX nr 2408525).

Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania natury ogólnej stwierdzić należy, że przedstawione w zaskarżonej decyzji motywy podjętego rozstrzygnięcia uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. Analiza akt rozpoznawanej sprawy potwierdza, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w oparciu o niewyjaśnione okoliczności faktyczne, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Odnotować trzeba, iż zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu wznowieniowym, które jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych, dotkniętych jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b K.p.a. Postępowanie to przebiega w dwóch fazach, wstępnej - zainicjowanej wnioskiem o wznowienie postępowania, w której następuje badanie dopuszczalności wznowienia pod względem podmiotowym, zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a. oraz - w fazie następującej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (właściwej). Negatywny wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Ustalenie natomiast dopuszczalności wznowienia postępowania wymaga wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.). Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, o czym stanowi wprost art. 149 § 2 K.p.a.

W kontrolowanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Prawidłowo więc organ pierwszej instancji postanowieniem wznowił postępowanie, albowiem w przypadku powoływania się przez stronę na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ocena zaistnienia tej przesłanki następuje dopiero we wznowionym postępowaniu, a nie na etapie postępowania wstępnego.

Dokonując natomiast oceny ponownie podjętego przez organ rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, iż organ pierwszej instancji pobieżnie przeprowadził postępowanie w sprawie, czym naruszył przede wszystkim podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Naruszył też treść art. 107 § 3 K.p.a., gdyż uzasadnienie powinno w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, jakie fakty uznał za udowodnione i na jakiej podstawie, a także jakie i na jakiej podstawie wnioski wywiedziono z ustalonego stanu faktycznego. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a także oceny ich skutków, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W odniesieniu do tego trzeba zwrócić uwagę, że rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ pierwszej instancji uznał, że E. A. i I. K. nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie pozwolenia na budowę muru oporowego, ponieważ - w ocenie Starosty [...] - ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, dlatego decyzją z dnia 19 października 2017 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę.

W tym względzie stwierdzić warto, iż stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu w świetle art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia zagospodarowania tego terenu, zaś przepisami odrębnymi są m.in. przepisy techniczno-budowlane ustanowione w powoływanym wyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Oceniając legitymację strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ odwoławczy zakwestionował stanowisko organu pierwszej instancji w tym zakresie i stwierdził, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z naruszeniem, w związku z projektowaną inwestycją, wymogów określonych przepisami. W tym przedmiocie wystarczający jest jedynie sam fakt istnienia interesu prawnego, a nie jest konieczne naruszenie obowiązujących przepisów.

Stąd wskazać trzeba, że rację ma Wojewoda - iż wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić, z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, mając na uwadze zakazy i nakazy zawarte w przepisach odrębnych. Podkreślenia też wymaga, że nie chodzi o faktyczne naruszenie, a o potencjalną możliwość takiego naruszenia związaną z oddziaływaniem obiektu na otoczenie, a celem wyznaczenia obszaru oddziaływania jest ochrona interesów właścicieli sąsiednich działek przed takim naruszeniem. Skoro istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zabudową działki względem działki sąsiedniej, to właściciel tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, niezależnie od tego, czy projekt budowlany spełniał wymagania określone stosownymi przepisami.

W orzecznictwie sądowym akcentuje się, że zachowanie odległości i innych wymagań wynikających m.in. z ww. rozporządzenia, nie decyduje o braku interesu prawnego osób mających tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego obiektu. Wyrażono też pogląd, że biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w bezpośrednim sąsiedztwie są stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Badanie i analizowanie podnoszonych przez sąsiadów zarzutów może zatem odbywać się w toku postępowania, przy zapewnieniu im czynnego udziału w postępowaniu. W świetle powyższych konstatacji dostrzec należy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, jak i uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, na jakiej podstawie organ uznał, że E. A. i I. K. nie przysługuje status strony. W uzasadnieniu decyzji Starosta ograniczył się jedynie do wskazania, ze budowa muru oporowego nie spowoduje zmiany stosunków wodnych na gruncie, oraz, że budowa muru nie spowoduje negatywnego oddziaływania na teren położony niżej.

Równocześnie zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, iż fakt, że przedmiotowa budowla - mur oporowy usytuowany jest w odległości 50 cm od granicy działki nr [...] będącej własnością I. K., natomiast działka nr [...] będąca własnością E. A., styka się w jednym punkcie z działką inwestora, w sąsiedztwie projektowanego muru oddalonego o 80 cm od punktu styku tych działek przesadza o tym, że wnioskodawcom przysługuje status stron postępowania. Mimo braku regulacji prawnych odnośnie odległości projektowanej budowli od granic działek sąsiednich zauważyć należy, że właściciele działek sąsiadujących z działką, na której planuje się realizację w niewielkiej odległości (opisanej powyżej) od ich działek, obiektu w postaci ściany oporowej o konstrukcji mieszanej: dolna część to ściana żelbetowa wylewana na mokro z betonu o konstrukcji płytowo-kątowej) wysokości 3 merów i część górna ziemna w systemie gabinowym o wysokości około 2 metry, winni być stronami tego postępowania.

W tym stanie rzeczy - w ocenie Sądu - trafnie organ odwoławczy wywiódł, iż postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku E. A. i I. K. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę musi być przeprowadzone przez organ pierwszej instancyjny w całości, czyli z uwzględnieniem ustaleń dotyczących obszaru oddziaływania obiektu budowlanego. Stwierdzone wady postępowania, będące następstwem naruszenia zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., uzasadniają konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania, ponieważ obowiązkiem organu pierwszej instancji jest ustosunkowanie się do wskazanych kwestii. Organ odwoławczy zatem prawidłowo uznał, iż zakres sprawy wymaga wyjaśnienia i ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co przy dochowaniu zasady dwuinstancyjności oraz zaufania obywateli do organów uniemożliwiło podjęcie merytorycznej decyzji odwoławczej.

W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia wskazanego w sprzeciwie art. 138 § 2 K.p.a. Zaskarżona decyzja kasacyjna nie narusza prawa - wbrew subiektywnym twierdzeniom skarżących. Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji zobligowany będzie do zbadania powyższych kwestii, co następnie umożliwi stronom zweryfikowanie treści wydanej w ten sposób decyzji.

W tym stanie rzeczy, sprzeciw podlegał oddaleniu jak bezzasadny na podstawie art. 151a P.p.s.a.