Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 35/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1, art. 124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 grudnia 2021 r. nr NRŚ-OR.7536.10.2021.KMa w przedmiocie uchylenia decyzji i zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, Wojewoda Dolnośląski - po rozpatrzeniu odwołania S. S., reprezentowanej przez pełnomocnika J. S., od decyzji Starosty Bolesławieckiego nr WGN.6821,2.12.2020 z dnia 30 grudnia 2020 r. zezwalającej T. S.A. z siedzibą w K., na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie D. gminy B. w zakresie określonym decyzją Starosty Bolesławieckiego nr WGN.6821.2.1.2019 z dnia 5 października 2020 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U z 2021 r. poz. 1899 ze zm. – dalej jako u.g.n.) – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł:

1. o zezwoleniu Inwestorowi – T. S.A. z siedzibą w K. - na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w obrębie D. gminy B., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], w zakresie określonym decyzją Wojewody Dolnośląskiego nr NRŚ-OR.7536.49.2020.KMa z dnia 7 września 2021 r.,

2. o nadaniu niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Przedmiotowa decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 5 października 2020 r., Starosta Bolesławiecki orzekł o ograniczeniu na rzecz T. S.A. z siedzibą w K. sposobu korzystania z opisanej na wstępie nieruchomości stanowiącej własność S. S. Na skutek odwołania właścicielki, Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia 7 września 2021 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekając reformatoryjnie ograniczył sposób korzystania z opisanej nieruchomości poprzez zezwolenie T. S.A. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie na części działki nr [...] odcinka jednotorowej, napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] - słup nr [...] o podanych parametrach. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła S. S. W związku z tym, Wojewoda wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji powołując się na art. 9 u.g.n. a inwestor wystąpił do Starosty Bolesławieckiego o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie opisanej na wstępie nieruchomości. Starosta wniosek uwzględnił wydając decyzję z dnia 5 października 2020 r. od której odwołanie wniosła właścicielka nieruchomości. Wyraziła w nim swój stanowczy sprzeciw przeciwko takiemu załatwieniu sprawy, wskazując, że kwestionowana decyzja jest świadectwem uporczywego traktowania własności prywatnej jako nieliczącego się argumentu w stosunku do interesu publicznego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie wydane w wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Wojewoda wyjaśnił, że podstawę orzekania stanowi art. 124 ust. 1 a u.g.n. Wynika z niego, że dla wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości muszą być spełnione następujące przesłanki: z wnioskiem o wydanie takiego orzeczenia wystąpi podmiot, który będzie realizował cel publiczny i przedmiotowe podanie zostanie uzasadnione przypadkami określonymi w art. 108 k.p.a. (tj. potrzebą ochrony zdrowia lub życia ludzkiego albo zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony) lub ważnym interesem gospodarczym.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości zostało w niniejszej sprawie wydane na rzecz podmiotu, który będzie realizował cel publiczny. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się bowiem, że "realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego". Co istotne w analizowanym przypadku mamy do czynienia nie tyle z realizowaniem nowej infrastruktury a jedynie z jej wymianą, w ramach lokalizacji ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Dalej organ zauważył, że zgodnie ze stanowiskiem judykatury, zaistnienie przesłanek ważnego interesu społecznego i ważnego interesu gospodarczego jest kwestią przedstawienia stosownej argumentacji a nie wykazania ich jako faktów (tak wyrok NSA I OSK 739/18 z dnia 23 stycznia 2019 r., zob. też wyrok NSA I OSK 1834/18 z dnia 14 listopada 2019 r.). Inaczej mówiąc, zadaniem organu jest dokonanie oceny twierdzeń inwestora uzasadniających udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a nie pozyskiwanie obszernego materiału dowodowego na tę okoliczność.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda zauważył, że uzasadniając niniejszy wniosek inwestor wyjaśnił, że przedmiotowa zamierzenie służy zapewnieniu zasilania obiektów objętych kategorią I wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa i obronności państwa oraz ich szczególnej ochrony (Dz.U. Nr 116, poz. 1090 ze zm.), dalej "rozporządzenie". Zgodnie z § 2 w zw. z § 3 rozporządzenia, do kategorii tej zalicza się m.in. 1) obiekty, w których produkuje się, remontuje i magazynuje uzbrojenie, sprzęt wojskowy oraz środki bojowe, a także obiekty, w których są prowadzone prace naukowo-badawcze lub konstruktorskie w zakresie produkcji na potrzeby bezpieczeństwa lub obronności państwa; 2) magazyny, w których są przechowywane rezerwy strategiczne; magazyny ropy naftowej i paliw o pojemności powyżej 100 tys. m3, w których są przechowywane zapasy interwencyjne; magazyny, w których są przechowywane zapasy obowiązkowe gazu ziemnego; kluczowe elementy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej, paliw i gazu ziemnego oraz instalacje skroplonego gazu ziemnego, a także dyspozycje mocy, stacje elektroenergetyczne o strategicznym znaczeniu dla krajowego systemu elektroenergetycznego; 3) obiekty jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych; 4) obiekty infrastruktury łączności, w tym obiekty operatorów pocztowych i przedsiębiorców telekomunikacyjnych, przeznaczone do realizacji zadań na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa; 5) obiekty jednostek organizacyjnych Agencji Wywiadu; 6) obiekty, w których wytwarza się, przetwarza, stosuje lub przechowuje materiały jądrowe oraz źródła i odpady promieniotwórcze.

Zaznaczył także, że istniejąca linia napowietrzna WN 110kV została wybudowana w roku 1926 według ówczesnych standardów technicznych i nie była przebudowywana. Modernizacja infrastruktury jest zatem niezbędna ze względu na aktualne wymagania dla sieci energetycznych, przede wszystkim dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji wsporczych. Realizacja planowanego przedsięwzięcia zwiększy niezawodność pracy linii oraz poprawi pewność zasilania odbiorców (gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw) na terenie obsługiwanym przez T. S.A. Oddział J. Zniwelowane zostanie zagrożenie wywołane przerwaniem dostaw energii, na przykład wskutek awarii wyeksploatowanej już linii, czy też wywołane działaniem siły wyższej.

W nawiązaniu do powyższych wywodów organ zauważył, że: "przedsiębiorstwo przesyłowe i właściciel przedmiotowych urządzeń jest ustawowo zobligowany do dostarczania energii elektrycznej oraz do zapewnienia właściwych parametrów przesyłanej energii i parametrów sieci dystrybucyjnej. Dostarczanie energii elektrycznej jest kluczowym zarówno dla indywidualnych odbiorców, jak i dla odbiorców instytucjonalnych takich jak szpitale, urzędy, szkoły, obiekty użyteczności publicznej, zakłady przemysłowe i wytwórcze. Aktualny stan techniczny linii, jego pogarszanie się z uwagi na upływ czasu niewątpliwie zagraża ciągłości i pewności dostaw energetycznych i stwarza realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia ludzi." (tak wyrok NSA I OSK 2787/18 z dnia 26 lutego 2021 r. oraz wyrok NSA I OSK 3442/18 z dnia 25 lutego 2021 r.). "Nadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2166/12, "wiedza powszechna co do stanu technicznego szeregu urządzeń elektroenergetycznych w kraju, a także wiedza powszechna co do zakresu zapotrzebowania na energię elektryczną w każdej dziedzinie naszego życia w pełni uprawnia do stwierdzenia, że inwestycja mająca na celu poprawienie tego stanu rzeczy wypełnia przesłankę interesu społecznego oraz stanowi o ważnym interesie gospodarczym", (tak wyrok NSA I OSK 1548/20 z dnia 10 grudnia 2020 r.). Dodatkowo, "oczywistym jest i niewymagającym dowodzenia, wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i rosnącego uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw energii, że energia elektryczna posiada szczególną rolę. Zagadnienia zaspokajania potrzeb energetycznych i gospodarka zasobami energii są w orzecznictwie uznawane za niezwykle ważne, i judykatura zalicza tę materię do zadań publicznych (por. wyroki NSA z: 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13, 26 września 2013 r., I OSK 831/13, 10 października 2013 r., I OSK 1030/13). Wynika to z pierwotnego charakteru energii elektrycznej, w związku z czym nie ma możliwości jej zastąpienia. Takie nośniki jak gaz, czy ciepło mogą zostać zastąpione energią elektryczną, ale nie odwrotnie. Całkowita przerwa w dostawie energii elektrycznej powoduje duże straty ekonomiczne, jak i społeczne. Ponadto przyczynia się do osłabienia poczucia bezpieczeństwa mieszkańców miasta, regionu, czy też całego państwa. Podejmowanie działań zmierzających do minimalizowania ryzyka awarii w oczywisty sposób leży zatem w interesie społecznym." (tak wyrok NSA I OSK 1834/18 z dnia 14 listopada 2021 r.).

Argumentując złożony wniosek inwestor podkreślił również, że polski sektor energetyczny stoi przed poważnymi wyzwaniami spowodowanymi wysokim zapotrzebowaniem na energię, przy nieadekwatnym poziomie infrastruktury wytwórczej i transportowej paliw i energii oraz znacznym uzależnieniem od zewnętrznych dostaw. We wskazanym zakresie również zobowiązania dotyczące ochrony środowiska, w tym klimatu, powodują konieczność podjęcia zdecydowanych działań zapobiegających pogorszeniu się sytuacji odbiorców paliw i energii. Realizacja projektów z zakresu energetyki, w tym efektywności energetycznej, jest odpowiedzią na te wyzwania. Pozwoli także wypełnić zobowiązania ekologiczne, które zostały zdefiniowane w następujących dokumentach: Strategia Europa 2020, Strategia "Energia 2020", Krajowy Program Reform EUROPA 2020 wraz coutry - specific recommendations, Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, Strategia Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko. W nawiązaniu do powyższego należy zauważyć, że poprawa bezpieczeństwa energetycznego na wskazanym obszarze i zapewnienie niezawodności linii energetycznych stanowi również realizację zobowiązań wynikających z członkostwa w Unii Europejskiej dotyczących sprawności i efektywności końcowego wykorzystania energii eklektycznej - co wynika z postanowień dyrektywy 200212/27/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, której postanowienia zostały wprowadzone do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 20 maja 2016r. o efektywności energetycznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2166).

W ocenie Wojewody, opisana argumentacja T. S.A. – jest wyczerpująca, a zarazem spójna i logiczna - potwierdza, że w niniejszym przypadku spełnione zostały przesłanki ważnego interesu gospodarczego (art. 124 ust. 1a u.g.n) i innego interesu społecznego (art. 108 k.p.a w związku z art. art. 124 ust. 1a u.g.n). Odnosząc się na końcu do zarzutu odwołania organ powołał się na prezentowane jednolicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Z tego względu zachowany jest wymóg proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zob. wyroki NSA I OSK 3417/15 z dnia 12 października 2016 r., I OSK 1548/20 z dnia 10 grudnia 2020 r.).

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła S. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając:

I. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez:

1/ naruszenie art. 124 u.g.n. poprzez jego zastosowanie w przypadku gdy: a/ zakres czynności objętych pierwotnym wnioskiem inwestora nie jest związany z zakładaniem i przeprowadzeniem na nieruchomości skarżącej ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości lecz faktycznie tyczy się gruntownej przebudowy urządzeń elektroenergetycznych, połączonej z demontażem części urządzeń elektroenergetycznych oraz ich posadowieniem, można by rzec na nowo, w zmienionej formie; b/ organ II instancji błędnie uznał, że skarżąca nie wyraziła zgody na dokonanie czynności objętych pierwotnym wnioskiem inwestora, podczas gdy: z zapytaniem o udzielenie takowej zgody inwestor nigdy nie zgłosił się bezpośrednio do skarżącej; rokowania ugodowe w tym zakresie były prowadzone w sprawie przez jej pełnomocnika i to inwestor końcowo wycofał się z trwających rokowań;

2/ art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n poprzez ich błędne zastosowanie: a/ przez uznanie w treści zaskarżonej decyzji, że inwestor zwracał się do skarżącej o udzielenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości w ramach wnioskowanej inwestycji, podczas gdy zapytania tego nie kierował bezpośrednio do skarżącej; b/ uznał, że skarżąca nie wyraziła zgody na dokonanie czynności objętych pierwotnym wnioskiem, podczas gdy rokowania ugodowe w tym zakresie były prowadzone w sprawie przez jej pełnomocnika i to inwestor końcowo wycofał się z trwających rokowań.

II. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanej decyzji poprzez:

a) naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. gdyż, mimo rzekomej zmiany, faktyczne utrzymał w mocy wadliwe rozstrzygnięcie organu I instancji, a nawet rozszerzył jego zakres w sposób negatywny, mimo braku środka zaskarżenia w tym zakresie ze strony inwestora;

b) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co miało skutek w drodze zlekceważenie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, co wyraziło się w szczególności: pominięcia okoliczności związanych z zakresem prac objętych pierwotnym wnioskiem, w szczególności związanych z: pominięciem dokładnego zbadania zakresu prac objętych wnioskiem inwestora, pominięciem ustalenia faktu, że przedmiotowe prace nie tyczą się prawnomaterialnych podstaw wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n., gdyż nie są związane z zakładaniem i przeprowadzeniem na nieruchomości skarżącej ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości lecz faktycznie tyczą się gruntownej przebudowy urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomości skarżącej, przebudowy połączonej z demontażem części obecnie znajdujących się na niniejszej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych oraz posadowieniem na nowo innych urządzeń elektroenergetycznych; brakiem określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności i z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości, w sytuacji kiedy w wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle i precyzyjnie określony, z uwzględnieniem, iż przebieg ograniczenia ustalony musi być jedynie w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji, co oznacza w szczególności, że decyzja musi wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, przy czym zakres ograniczenia nie może wykraczać poza zakres niezbędny do wykonania danej inwestycji; pominięciem okoliczności, że przed Sądem Okręgowym w Jeleniej Górze pod sygn. II Ca 289/21 prowadzone było postępowanie o ustanowienie służebności z wniosku skarżącej przy uczestnictwie inwestora, w zakresie którego to postępowania, skarżąca wystąpiła ze skargą kasacyjna do Sądu Najwyższego "w urządzeń objętych również obecnym postępowaniem administracyjnym", zaś możliwość wydania dwóch rozstrzygnięć tj. obecnie zaskarżanej decyzji administracyjnej oraz przyszłościowego postanowienia sądu powszechnego o ustanowieniu służebności przesyłu, spowodowałoby powstanie fikcji prawnej dwóch tożsamych rozstrzygnięć merytorycznych sądu powszechnego jak i organu administracji;

c) obrazę art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów poprzez uznanie, że zasadne, według organu II instancji, jest pominięcie okoliczności związanych z zakresem prac objętych pierwotnym wnioskiem, w szczególności związanych z: pominięciem dokładnego zbadania zakresu prac objętych wnioskiem inwestora; pominięciem ustalenia faktu, że przedmiotowe prace nie tyczą się prawnomaterialnych podstaw wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n, gdyż nie są związane z zakładaniem i przeprowadzeniem na nieruchomości skarżącej ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości lecz faktycznie tyczą się gruntownej przebudowy urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomości skarżącej, przebudowy połączonej z demontażem części obecnie znajdujących się na niniejszej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych oraz posadowieniem ich na nowo w zmienionej formie; brakiem określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności i z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości, w sytuacji kiedy w wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle i precyzyjnie określony, z uwzględnieniem, iż przebieg ograniczenia ustalony musi być jedynie w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji, co oznacza w szczególności, że decyzja musi wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, przy czym zakres ograniczenia nie może wykraczać poza zakres niezbędny do wykonania danej inwestycji; pominięciem okoliczności, iż przed Sądem Okręgowym w Jeleniej Górze pod sygn. II Ca 289/21 akt prowadzone było postępowanie o ustanowienie służebności z wniosku skarżącej przy uczestnictwie inwestora, w zakresie którego to postępowania skarżąca wystąpiła ze skargą kasacyjna do Sądu Najwyższego w zakresie urządzeń objętych również obecnym postępowaniem administracyjnym, zaś możliwość wydania dwóch rozstrzygnięć tj. obecnie zaskarżanej decyzji administracyjnej oraz przyszłościowego postanowienia sądu powszechnego o ustanowieniu służebności przesyłu spowodowałoby powstania fikcji prawnej dwóch tożsamych rozstrzygnięć merytorycznych zarazem sądu powszechnego jak i organu administracji;

d) rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na brak jego zastosowania w zakresie braku obligatoryjnego zawieszenia obecnego postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od okoliczności przed Sądem Okręgowym w Jeleniej Górze prowadzone było opisane wcześniej postępowanie o ustanowienie służebności;

e) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji stanowi art. 124

ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n), zgodnie z którym - w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Z treści cytowanego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być wszczęte wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu, a wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzależnione zostało od uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. podstawowe znaczenie ma zatem fakt samego wydania decyzji o której mowa w art. 124 ust.1 ww. ustawy. W kontekście podniesionych w skardze zarzutów zaakcentować wypada, że rozpatrując wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ nie sprawdza po raz kolejny przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości lecz uwzględnia sam fakt wydania decyzji z art. 124 u.g.n. Obowiązkiem organu jest także przeanalizowanie, czy w sprawie wystąpił przypadek określony w art. 108 § 1 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy. Jeżeli powyższe warunki zostaną spełnione organ zobowiązany jest zezwolić na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na realizację celu publicznego wskazanego w decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości.

Stosownie do art. 108 § 1 k.p.a., decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma zatem charakter związany, gdyż kwestii wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadku spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, ustawodawca nie pozostawił uznaniu organów orzekających. Decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny, oznacza to, że może ona istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Zatem wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. musi każdorazowo być poprzedzone ustaleniem, że istnieje w obrocie prawnym wydana wcześniej decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. Spółka, będąca operatorem systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej, uzyskała decyzję Starosty Bolesławieckiego z dnia 5 października 2020 r. ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie jej zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, t.j. jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji [...] relacji [...]. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia 7 września 2021 r. w której rozstrzygając co do istoty sprawy, orzekł on, o ograniczeniu korzystania z nieruchomości przez udzielenie Spółce zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej. Organ stopnia wojewódzkiego w sposób szczegółowy określił parametry inwestycji liniowej i jej położenie. Jakkolwiek decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i na moment wydania zaskarżonej decyzji postępowanie sądowe nie zostało zakończone, to Sądowi z urzędu wiadomym jest, że wyrokiem z dnia 24 marca 2022 r. II SA/Wr 539/21 skarga została oddalona. Wyrok nie jest prawomocny, gdyż wywiedziona została od niego skarga kasacyjna. Okoliczność ta nie stanowi jednak przeszkody dla uznania, że spełniony został podstawowy warunek wydania decyzji o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n., gdyż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości skarżącej. Ustawodawca uzależnił zaś możliwość udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości od samego tylko "wydania" decyzji z art. 124 ust.1 u.g.n. a nie od jej prawomocności.

Trafna jest również ocena organów pod kątem wystąpienia w sprawie szczególnego interesu - ważnego interesu społecznego i gospodarczego – uzasadniającego udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Stosownie bowiem do art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Na tym tle w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że budowa czy też przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny (zob. wyroki NSA: z 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 1648/15, z 25 października 2013r., sygn. akt I OSK 2967/12, z 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2518/16 z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 64/19, z 10 grudnia 2020 r. I OSK 1548/20 ). Realizacja inwestycji liniowej wiąże się z wykonaniem takiego zamierzenia na znacznym obszarze dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Ma na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Ma się tu zatem do czynienia zarówno z interesem społecznym, jak i gospodarczym, bowiem budowa sieci elektroenergetycznej służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1244/15). Inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Z tego względu zachowany jest wymóg proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zob. wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3417/15).

W realiach niniejszej sprawy chodził nie tyle o budowę nowej infrastruktury ale o wymianę istniejącej w ramach lokalizacji ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Istniejąca linia napowietrzna WN 110kV została bowiem wybudowana w roku 1926 według ówczesnych standardów technicznych i nie była przebudowywana. Modernizacja infrastruktury jest zatem niezbędna ze względu na aktualne wymagania dla sieci energetycznych, przede wszystkim dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji wsporczych. Realizacja planowanego przedsięwzięcia zwiększy niezawodność pracy linii oraz poprawi pewność zasilania odbiorców (gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw) na terenie obsługiwanym przez T. S.A. Oddział J. Zniwelowane zostanie zagrożenie wywołane przerwaniem dostaw energii, na przykład wskutek awarii wyeksploatowanej już linii, czy też wywołane działaniem siły wyższej. Przedmiotowe zamierzenie służy także zapewnieniu zasilania obiektów objętych kategorią I wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa i obronności państwa oraz ich szczególnej ochrony (Dz.U. Nr 116, poz. 1090 ze zm.). Inwestycja realizowana zatem będzie na znacznym obszarze i ma służyć zaspokojeniu potrzeb społecznych i gospodarczych większej grupy ludności, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju gospodarczego, bezpieczeństwa energetycznego oraz zapewnienia ciągłości i jakości dostaw energii elektrycznej na właściwym poziomie dla całego obszaru objętego inwestycją. Kwestia niezawodności sieci dystrybucyjnej jest zatem sprawą priorytetową.

W ocenie Sądu należy także zgodzić się ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie, że "wiedza powszechna co do stanu technicznego szeregu urządzeń elektroenergetycznych w kraju, a także wiedza powszechna co do zakresu zapotrzebowania na energię elektryczną w każdej dziedzinie naszego życia w pełni uprawnia do stwierdzenia, że inwestycja mająca na celu poprawienie tego stanu rzeczy wypełnia przesłankę interesu społecznego oraz stanowi o ważnym interesie gospodarczym" (tak Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2166/12, CBOSA).

Odnosząc się do zarzutów skargi zaważyć należy, że w całości dotyczą one ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o którym stanowi art. 124 ust. 1 u.g.n. – zresztą wprost przywoływany w skardze - a nie do instytucji niezwłocznego zajęcia nieruchomości regulowanej w art. 124 ust.1 a u.g.n. Argumentacja niniejszej skargi stanowi powielenie argumentacji zawartej w skardze z dnia 4 października 2021r. na decyzję Wojewody z dnia 7 września 2021 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, która została poddana kontroli sądowej w wyroku z dnia 24 marca 2022 r. Na obecnym etapie zarzuty te nie mogą więc wywołać zamierzonego skutku, gdyż jak wcześniej zaznaczono, rozpatrując wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości zarówno organ nie sprawdza po raz kolejny przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jak również Sąd nie kontroluje ponownie tych przesłanek.

Z tych też względów skarga jako niezasadna, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podległa oddaleniu.