Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 639/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (dalej określany jako PINB) na podstawie art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej powoływana jako kpa) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w B. (dalej określana jako Wspólnota Mieszkaniowa) przedłożyć ekspertyzę techniczną, sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, określającą stan techniczny budynku położonego na działkach nr ew. [...], [...], obręb [...] przy ul. P. w B. z uwzględnieniem konstrukcji, izolacji oraz pokrycia dachu przedmiotowego budynku w terminie do [...] marca 2021 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z at. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Przesłanką zastosowania przez właściwy organ cyt. przepisu jest powstanie "uzasadnionych wątpliwości" co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych bądź też stanu technicznego obiektu budowlanego.

Zawiadomieniem z [...] .03.2018 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. P. w B., znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym. Z dostarczonej dokumentacji wynika, że aby jednoznacznie ustalić przyczyny nieszczelności i przecieków występujących w lokalu nr [...] , należy wykonać odkrywkę.

W międzyczasie Wspólnota Mieszkaniowa wykonała roboty remontowe dachu, a ich wpływ na finalny stan techniczny dachu jest niewiadomy, ponieważ roboty budowlane wykonywane były na podstawie zgłoszenia i w tym przypadku są zwolnione z obowiązku zawiadamiania o ich zakończeniu organu nadzoru budowlanego.

W ocenie organu ww. fakty stanowią przesłankę dla zastosowania instytucji przewidzianej w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż w innym przypadku nie ma faktycznej możliwości prawidłowej oceny, czy stan techniczny budynku, w tym przede wszystkim stan techniczny pokrycia dachowego, jest odpowiedni.

Zażalenia na ww. postanowienie złożyli Wspólnota Mieszkaniowa oraz M. K. (dalej określana jako Skarżąca).

Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., znak [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 123 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa oraz art. 81c ust. 2 i 3 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r. poz. 471 ze zm.) - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Skarżąca wystąpiła o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego dachu budynku przy ul. P. w B. w związku z poświadczeniem nieprawdy w protokole z okresowej pięcioletniej kontroli. W dniu [...] .10.2017 r. PINB przeprowadził oględziny stanu technicznego ww. budynku. Skarżąca podniosła, że od 2006 r. jej lokal jest zalewany. Ostatnie zalania ww. mieszkania miały miejsce w 2016 r. i 2017 r.

Następnie, PINB otrzymał protokół z [...] .10.2017 r. z okresowej kontroli 1-rocznej polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej elementów obiektu budowlanego i instalacji, urządzeń służących ochronie środowiska.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu do dnia 18.09.2020 r. PINB wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jakie wątpliwości organu spowodowały nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, a są nimi: stwierdzone podczas kontroli organu ślady po zaciekach występujące w lokalu nr [...] (udokumentowane na fotografiach z kontroli organu), stwierdzone w protokole nr [...] z okresowej kontroli 1-rocznej polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej elementów obiektu budowlanego i instalacji, urządzeń służących ochronie środowiska z dnia [...] .10.2017 r. uszkodzenia pokrycia dachowego przedmiotowego budynku oraz wykonane przez Wspólnotę Mieszkaniową roboty budowlane polegające na częściowym remoncie dachu. Należy zauważyć, że w ww. protokole kontroli 1-rocznej z [...] .10.2017 r. sporządzający - [...] (upr. bud. [...] ) wskazał, m.in. że "dachówka ceramiczna [jest] zniszczona latami eksploatacji - częściowo wymieniona na nową - szacunkowo 30%. W części starej pokrycia dachowego widoczne miejscowe uszkodzenia dachówek, liczne zanieczyszczenia organiczne - zgłoszenie o nieszczelnościach - migrowanie wód opadowych do lokalu mieszkalnego nr [...] . Kominy murowane z cegły i otynkowane - tynki zniszczone, skruszałe i zwietrzałe, zniszczone latami eksploatacji, widoczne ubytki - domniemana przyczyna migrowania wód opadowych do lokalu mieszkalnego nr [...] . Lokal mieszkalny nr [...] - zgłoszenie o przeciekach - migrowanie wód opadowych, widoczne i zgłaszane zacieki na zabudowie z płyt karton-gips - brak możliwości jednoznacznej oceny przyczyny - wymagana odkrywka. Zjawisko pełzające po opadach atmosferycznych nie gwałtowne, co wskazuje na powolne migrowanie wód opadowych. Domniemana przyczyna - ubytki skruszałych tynków na kominach. Kominy do remontu - tynki do odtworzenia.".

Natomiast wykonane w późniejszym czasie przez Wspólnotę Mieszkaniową roboty budowlane polegające na remoncie dachu obejmowały swym zakresem jedynie część dachu. Jak wskazano w protokole z [...] .10.2020 r. z okresowej kontroli 5-letniej polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektu budowlanego: "W nieremontowanej części dachu - z uwagi na brak zgody Właściciela lokalu przyległego do niezmodernizowanych połaci dachowych, nie jest możliwe stwierdzenie stanu technicznego elementów więźby dachowej. W celu stwierdzenia nieprawidłowości, stanu technicznego elementów więźby dachowej i jej uwarstwowienia należy wykonać odkrywkę z lokalu mieszkalnego przyległego do w/w połaci dachowych. [...] W części dachu: - stara dachówka ceramiczna podniszczona latami eksploatacji - w tej części starej pokrycia dachowego widoczne uszkodzenia dachówek - dachówki skruszałe, widoczne zanieczyszczenia organiczne - stan techniczny systematycznie ulega pogorszeniu - sugerowana wymiana starego i zniszczonego pokrycia dachowego - z informacji uzyskanych od zarządcy nieruchomości nie zgłaszano nieszczelności pokrycia dachowego - stan techniczny systematycznie ulega pogorszeniu. Tynki na kominach skruszałe i zwietrzałe - widoczne ubytki tynków na kominach.".

Z powyższego wynika, zatem, że przeprowadzony przez Wspólnotę Mieszkaniową remont dachu przedmiotowego budynku nie obejmował swym zakresem całego dachu i jego część pozostała w dalszym ciągu w złym stanie technicznym oraz, jak stwierdzono powyżej, systematycznie ulega on pogorszeniu. Ponadto, niewiadomym pozostaje wpływ ww. robót budowlanych na część dachu, która nie została objęta remontem. Z uwagi na to, że remont ten obejmował m.in. rozbiórkę istniejącego pokrycia z dachówki cementowej i ceramicznej i poszycia z łat i kontrłat oraz ich odtworzeniu w taki sposób, że w konsekwencji podniesiono wysokość dachu w zmodernizowanej części montując kontrłaty o h=6 cm, zasadnym jest dokonanie oceny, czy roboty te nie wpłynęły negatywnie na nieremontowaną część dachu, powodując jeszcze większe uszkodzenia.

W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia w istocie powodują wątpliwości co do zachowania odpowiedniego stanu technicznego oraz możliwości dalszego bezpiecznego użytkowania przedmiotowego budynku i stanowią wystarczającą przesłankę do nałożenia obowiązku przedłożenia wymaganej ekspertyzy technicznej budynku w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której część obiektu budowlanego będzie ulegać stałemu pogarszaniu, przyczyniając się do pogorszenia stanu technicznego obiektu prowadząc do jego degradacji, a w konsekwencji do zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz środowiska. Istotne dla podjęcia właściwych kroków względem bezpieczeństwa jest przede wszystkim wskazanie najlepszego i najbardziej bezpiecznego sposobu przywrócenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, co winna uwzględnić sporządzona ekspertyza. Tym samym wykonanie szczegółowej ekspertyzy pozwoli na określenie właściwego programu naprawczego oraz niezbędnych wymagań i zabezpieczeń, dzięki którym możliwe będzie dalsze podjęcie działań przez organy nadzoru budowlanego w celu bezpiecznej eksploatacji przedmiotowego obiektu.

Poza tym należy zauważyć, że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (m.in. art. 61 i art. 62), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego oraz związanych z nim urządzeń budowlanych jest zobowiązany zapewnić bezpieczne ich użytkowanie. Zatem, organ odwoławczy podkreślił, że właściciele lub zarządcy zobowiązani są do dochowania szczególnej staranności, aby obiekt był użytkowany w sposób niezagrażający zdrowiu lub życiu ludzi i był utrzymany w odpowiednim stanie technicznym. Natomiast brak zgody jednego z właścicieli lokalu znajdującego się w przedmiotowym budynku na wykonanie niezbędnych robót budowlanych celem utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym nie może stanowić przesłanki do zaniechania ww. obowiązków. Pozostali właściciele obiektu lub zarządca (Wspólnota Mieszkaniowa) winni podjąć odpowiednie kroki prawne celem doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego pozwalającego na bezpieczne jego użytkowanie.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu Skarżącej zarzutu, że organ I instancji wydał zaskarżone postanowienie z rażącym naruszeniem prawa w związku z połączeniem w nim dwóch niezależnych odrębnych do siebie spraw administracyjnych - złego stanu technicznego obiektu budowlanego [...] i samowoli budowlanej wykonanych robót, WINB wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia organu jest zasadność wydania przez organ I instancji postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, w postępowaniu administracyjnym wszczętym w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest postanowieniem dowodowym i nie stanowi ono aktu administracyjnego rozstrzygającego sprawę co do istoty. Uzyskany na jego podstawie materiał dowodowy stanowi dopiero podstawę do podjęcia przez organ I instancji stosownych rozstrzygnięć w sprawie. Niniejsze postępowanie dotyczy stanu technicznego budynku, który budzi wątpliwości, dlatego zasadnym było nałożenie obowiązku sporządzenia ekspertyzy określającej jego stan techniczny. Natomiast wniesiony przez Skarżącą wniosek z [...] .11.2020 r. dotyczący wykonanej samowoli budowlanej może stanowić przedmiot odrębnego postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego I instancji w przypadku wystąpienia przesłanek warunkujących wszczęcie takiego postępowania, jednakże nie jest on przedmiotem niniejszego postępowania prowadzonego w sprawie stanu technicznego budynku. Akta sprawy organu I instancji nie wskazują na połączenie wskazanych przez Skarżącą dwóch odrębnych postępowań, zatem zarzut ten należy uznać za niezasadny.

Skargę na ww. postanowienie złożyła Skarżąca, zarzucając przy tym organowi I instancji:

1. rażące naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 kpa w związku z dołączeniem do sprawy kopii dokumentów należących do Skarżącej, a które to dokumenty wyłudzone zostały podstępnie dla realizacji przestępstwa i mają być wydane celem umożliwienia w przyszłości sprzedaży wykradzionego mieszkania Skarżącej innemu właścicielowi;

2. rażące naruszenie art. 7 w zw. z art.77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 62 ust. 3 w zw. z art. 62 ust. 1 i 2 w zw. z art. z art. 81c ust. 2 i art. 83 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 68 § 1 kpa w związku z rażącym naruszeniem zasady swobodnej oceny materiału dowodowego i dowolnym doborem dowodów i na tej podstawie dokonanie w sposób dowolny sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego ustaleń faktycznych w związku z nałożeniem w drodze postanowienia Wspólnocie Mieszkaniowej obowiązku wykonania ekspertyzy konstrukcji, izolacji oraz pokrycia dachowego w oparciu o ustalenia faktyczne wynikające z nieaktualnego protokołu 1-rocznej kontroli stanu technicznego budynku w odniesieniu do robót budowlanych polegających na wymianie części poszycia dachowego w okresie od [...] .11.2019 r. do [...] .20.2020 r. i w związku z tym nakładanie Wspólnocie fakultatywnego obowiązku sporządzenia przedmiotowych ekspertyz technicznych mimo, że PINB zaniechał czynności służbowych przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku - dachu w okresie od [...] .03.2018 r. do [...] .11.2019 r. i zaniechał wydania obowiązkowego protokołu pokontrolnego według wymogów art. 68 § 1 kpa w tym okresie a który to protokół określałby w sposób szczegółowy stan techniczny budynku - dachu w przedmiotowym okresie;

3. rażące naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 124 § 2 kpa w związku z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego w związku z dowolnym doborem materiału dowodowego w związku z oparciem uzasadnienia o nieaktualny protokół z rocznego przeglądu stanu technicznego budynku z dnia [...] .05.2017 r. i odnosząc go do wykonanych w okresie robót budowlanych wymiany części poszycia dachowego, który to remont był umyślnie przeprowadzony z pominięciem części dachu nad lokalem Skarżącej, ponieważ dowolny dobór materiału dowodowego i dowolna jego ocena ma wykazać, że za nieodpowiedni stan techniczny budynku - niewyremontowaną część dachu - odpowiada Skarżąca, co ma w przyszłości spowodować fikcyjne zadłużenie jej salda remontowego, co ma posłużyć do popełnienia przestępstwa wyłudzenia od Skarżącej jej własnościowego lokalu na tzw. remont - stan techniczny;

4. rażące naruszenie art. 124 w zw. z art. 123 w zw. z art. 28 kpa w związku z wadliwym określeniem stron postępowania, ponieważ zarząd Wspólnoty został odwołany uchwałą nr [...] w dniu [...] .03.2018 r.;

5. rażące naruszenie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 i art. 83 ustawy Prawo budowlane poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia kontroli budynku, także obowiązków przedłożenia ekspertyz technicznych nieodpowiedniego stanu technicznego budynku w całości lub jego części mogące spowodować zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska są wyłącznym obowiązkiem Wspólnoty Mieszkaniowej, tym bardziej że nałożenie obowiązku przedłożenia przez Wspólnotę ma na celu stwierdzenie, że stan techniczny budynku w niewyremontowanej części dachu nad lokalem Skarżącej znacznie się pogorszył, a winną za ten stan jest Skarżąca i w związku z tym koszty wykonania przedmiotowych ekspertyz mają w przyszłości obciążyć Skarżącą oraz mają posłużyć do obciążenia jej w przyszłości kosztami remontu w części niewyremontowanej nad jej lokalem, co ma skutkować później fikcyjnym zadłużeniem jej salda remontowego w celu zastosowania art. 16 ust. 1 ustawy o własności lokali, że Skarżąca zalega z zapłatą należnych zaliczek i poprzez swoje uciążliwe zachowanie niewyrażenia zgody na wyremontowanie części dachu w części wspólnej sprowadza niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia innych mieszkańców, co w ostateczności w przyszłości ma posłużyć Wspólnocie do zastosowania trybu procesu cywilnego, który w drodze licytacji ma w przyszłości doprowadzić do sprzedaży własnościowego mieszkania Skarżącej.

Z kolei postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Skarżąca zarzuciła:

1. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 15 w zw. z art. 104 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, szczególnie do zarzutów wydania przez organ I instancji postanowienia w oparciu o nieaktualny protokół określający stan techniczny budynku oraz nieustosunkowanie się do zarzutu, że wykonanie odkrywki celem ustalenia przyczyn nieszczelności poszycia dachowego i przecieków występujących w lokalu jest bezprzedmiotowe i gołosłowne od samego początku, ponieważ przyczyną jest nieszczelne, dziurawe poszycie dachowe, w wyniku czego izolacja termiczna uległa w sposób trwały zniszczeniu, jak i nieustosunkowanie się do zarzutu zażalenia, że postanowienie organu I instancji było skierowane do niewłaściwej strony postępowania w związku z odwołaniem członków dwuosobowego zarządu uchwałą nr [...] z [...] .03.2018 r., i nieustosunkowanie się do dowodów z dokumentów dołączonych do zażalenia na postanowienie organu I instancji, jakim są załączniki nr 6, 7 i 8 świadczące o tym, że to właśnie członkom zarządu wspólnoty i administratorowi zależało, aby remont dachu nad lokalem Skarżącej nie został wykonany, a nie że Skarżąca jest winna niewykonania prac remontowych dachu w części nad jej lokalem, ponieważ ukrywali oni przed nią zarówno zakres prac remontowych, jak i termin robót;

2. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 62 § 3 w zw. z art. 61 i art. 62 ustawy Prawo budowlane w związku z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu w sposób dowolny i sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego w oparciu o protokół nr [...] z [...] .10.2020 r. z okresowej kontroli 5-letniej stanu technicznego budynku, który to protokół został umyślnie wydany z półtorarocznym opóźnieniem dla wykazania, że Skarżąca jest winna nieodpowiedniego stanu technicznego budynku z rzekomą odmową wykonania prac remontowych dachu nad jej lokalem, ponieważ protokół ten powinien być sporządzony [...] .05.2019 r., i w związku z tym dokonania dowolnej oceny, że wykonanie ekspertyzy jest zasadnie, ponieważ "niewiadomy jest wpływ wykonanych robót budowlanych na część dachu, która nie była objęta remontem", oraz na dokonaniu w sposób dowolny i sprzeczny z rzeczywistym zakresem wykonanych robót budowlanych wymiany poszycia dachowego, ponieważ w części wymienionej była wyłącznie cementowa dachówka tzw. "karpiówka", a nie ceramiczna, ponadto roboty budowlane nie polegały na odtworzeniu stanu poprzedniego, o czym świadczy to, że poszycie z łat i kontrłat zmodernizowanej części skutkowało podniesieniem dachu o 6 cm, a owe podniesienie wynikało z użycia innego nowego materiału budowlanego bez wymaganych obliczeń wytrzymałościowych zmiennych i stałych na drewnianą konstrukcję dachu, co Skarżąca dokładnie udowodniła we wniosku z [...] .11.2020 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego, co wiązało oba organy z mocy prawa do podjęcia czynności i wydania decyzji w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, gdzie oba organy zaniechały umyślnie obowiązków służbowych dla procederu wyłudzenia własnościowego mieszkania Skarżącej na tzw. remont - stan techniczny dachu, ponieważ wydanie decyzji o rozbiórce samowolnie wykonanych robót budowlanych zniweczyłoby dokonanie procederu.

Rażące naruszenie przepisów postępowania skutkowało w ocenie Skarżącej rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj.:

- art. 124 § 1 i 2 z zw. z art. 123 w zw. z art. 138 § 1 kpa w zw. z art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 i 3 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 8 w zw. z art. 6 kpa dostosowując swoją argumentację do organu I instancji poprzez dowolny dobór materiału dowodowego organ odwoławczy pozostawił w obrocie prawnym postanowienie organu I instancji mające w przyszłości posłużyć do popełnienia przestępstwa, co podważa zaufanie obywatela do organów administracji publicznej, które to ograny na mocy art. 7 Konstytucji zostały powołane dla utrzymania praworządności w całej Polsce.

Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności postanowień organu I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie była zasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie WINB z dnia [...] marca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...] grudnia 2020 r. nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącego budynku posadowionego przy ul. P. w B.

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podstawę materialną powyższych postanowień stanowił art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Postanowienie, o którym mowa w powyższym przepisie, ma charakter kontrolny i dowodowy, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest orzeczeniem merytorycznym. Postępowanie, w którym jest ono wydawane, jest częścią innego toczącego się przed organem postępowania albo jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wszczęcie. Nałożenie obowiązku dostarczenia stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy służy zatem wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego. Ma ono dostarczyć materiał dowodowy niezbędny do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z przepisów ustawy Prawo budowlane, wystarczającego do podjęcia jednej z decyzji przewidzianej przez te przepisy. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (wyroki NSA: z 6.07.2012 r., II OSK 681/11, z 1.08.2012 r., II OSK 2106/11, z 30.11.2017 r., II OSK 924/14). Oznacza to, że właściwy organ nie może korzystać z tej instytucji procesowej dowolnie, bez uzasadnionej potrzeby, z pominięciem przesłanek określonych w tym przepisie.

Podkreślić należy, że wydanie postanowienia zobowiązującego do przedstawienia oceny technicznej lub ekspertyzy możliwe jest wówczas, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy wymagane są wiadomości specjalne, zachodzi uzasadniona potrzeba odwołania się do wiedzy osób posiadających specjalistyczną wiedzę z dziedziny budownictwa (por. wyrok NSA z 6.12.2018 r., II OSK 111/17). Zastosowanie przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego powinno wynikać z okoliczności konkretnej sprawy (wyrok NSA z 8.10.2020 r., II OSK 1308/18).

Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać trzeba, że postępowanie w niniejszej sprawie miało związek ze zgłaszanymi przez Skarżącą problemami wynikającym z zalewania jej mieszkania. Jak wynika z akt sprawy, przyczyna zalewania nie została dokładnie ustalona, a jedynie istnieje podejrzenie, że wynika to z nieprawidłowego stanu kominów. Jednoznaczne ustalenie przyczyn zalewania możliwe będzie właśnie na podstawie stosownej ekspertyzy technicznej. Brak takowej ekspertyzy spowoduje, że z dużą dozą prawdopodobieństwa będzie dochodziło do kolejnych zalań mieszkania Skarżącej. Na konieczność wykonania ekspertyzy wskazują dokumenty w postaci protokołu nr [...] z [...] .10.2017 r. z okresowej kontroli 1-rocznej budynku (k. 76-81 akt adm.), protokołu nr [...] .10.2020 r., nr [...] z okresowej kontroli pięcioletniej (k. 134-137 akt adm.) oraz protokół oględzin z [...] .10.2017 r. (k. 13-17). Z dokumentów tych wynika, że stan dachu nie jest zadowalający, dochodzi do zalań mieszkania Skarżącej i sugerowana jest wymiana starego i zniszczonego pokrycia dachowego oraz naprawa kominów, przy czym dotyczy to konkretnie części dachu, która nie była remontowana. Protokoły te wskazują również, że w celu stwierdzania nieprawidłowości stanu technicznego elementów więźby dachowej i jej uwarstwowienia należy dokonać odkrywkę. Ponadto zasadnie wskazał organ, że również wykonanie remontu jedynie części dachu wskutek którego wyremontowana część została podwyższona o 6 cm, uzasadnia wykonanie stosownej ekspertyzy technicznej. Wszystko to przemawia za tym, że zaistniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku w rozumieniu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, może budzić zdziwienie postawa Skarżącej kwestionującej zasadność sporządzenia ekspertyzy, której celem będzie przecież doprowadzenie dachu do prawidłowego stanu technicznego, czego skutkiem będzie zaprzestanie zalewania mieszkania Skarżącej.

Mając na uwadze okoliczność, że ocena stanu technicznego dachu będzie możliwa dopiero po dokonaniu odkrywki, nie było możliwe ustalenie przez organ nadzoru budowlanego we własnym zakresie stanu technicznego dachu.

Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać trzeba, że były one niezasadne. Dotyczy to szczególnie eksponowanego przez Skarżącą wątku związanego w dążeniem wskazanych przez nią podmiotów do przejęcia jej mieszkania. Zaskarżone postanowienie nie pozostaje w żadnym związku z taką możliwością. To samo dotyczy wskazywanego przez Skarżącą zamiaru przejęcia jej mieszkania przez inne podmioty. Podkreślić należy, że koszty związane w wykonanie ekspertyzy obciążą Wspólnotę Mieszkaniową, a nie bezpośrednio Skarżącą (będzie ona partycypowała jedynie w części tych kosztów, tak jak wszyscy pozostali członkowie wspólnoty). W żaden sposób zaskarżone postanowienie nie przesądza o "winie" Skarżącej, tj. o tym, że to jej konkretne zachowanie miałby doprowadzić do pogorszenia stanu technicznego budynku. Okoliczność ta pozostawała poza zainteresowaniem organów.

Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ był władny dołączyć do akt niniejszego postępowania wszelką dokumentację, która została zgromadzona w toku innego postępowania, co wynika z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Odnośnie zarzutu związanego z odwołaniem zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej wskazać trzeba, że powoływaną przez Skarżącą uchwałą nr [...] z [...] .03.2018 r. odwołano dotychczasowych członków zarządu, jednak równocześnie powołano nowy zarząd, który reprezentował Wspólnotę w toku postępowania. Zatem również ten zarzut nie był zasadny.

Reasumując, organ rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego. Organ z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania w toku postępowania odwoławczego dokonał samodzielnej oceny prawnej jak i dowodowej sprawy w jej całokształcie, a motywy swojego działania zawarł w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto, organ odniósł się do zarzutów zażalenia. Tak jak tego wymaga art. 107 § 3 kpa, wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, wyjaśnił również podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ppsa podlegała oddaleniu.

Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.

Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.