Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1959/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 § 6, art. 33 § 1 pkt 5, art. 59 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Miasta [...] - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za bezzasadne w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia zażalenia Miasta [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z [...] lutego 2021 r. nr [...] uznające za bezzasadne wniesione przez Miasto [...] zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...]WINB stwierdził, że w związku z niewykonaniem przez Miasto [...] jako zobowiązanego obowiązku nałożonego decyzją PINB z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] nakazującą wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w [...] oraz zarządzającą wydzielenie strefy zagrożenia, wykonanie zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób trzecich do strefy zagrożonej, umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania ww. budynku PINB [...]stycznia 2020 r. wystawił upomnienie nr [...] wzywające Miasto [...] do wykonania nałożonego obowiązku, a następnie, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438), dalej: u.p.e.a., wszczął postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z decyzji z [...] sierpnia 2019 r., doręczając zobowiązanemu tytuł wykonawczy z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w dniu [...] lipca 2020 r.

Pismem z 13 lipca 2020 r. Miasto [...] reprezentowane przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] wniosło do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a.

Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. PINB na podstawie art. 33 § 1, art. 34 § 1 i 4 oraz art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) uznał powyższe zarzuty za bezzasadne. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ egzekucyjny wyjaśnił, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego należy uznać w całości za nieuzasadniony. Z analizy akt sprawy wynika jednoznacznie, że osoba oznaczona w tytule wykonawczym nr [...] z [...] czerwca 2020 r. tj. Miasto [...] jest podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku określonego przez PINB w decyzji z [...]sierpnia 2019 r. PINB wskazał, że wątpliwości co do zasadności skierowania obowiązków wynikających z ww. decyzji na Miasto [...] powinny znaleźć swój wyraz w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć ustanowionych w k.p.a., a nie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, PINB stwierdził, że w oparciu o wykładnię przesłanki określonej w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie podziela argumentacji w zakresie przedstawionym przez zobowiązanego. Jak wynika z treści uzasadnienia ww. zarzutu, przekonanie o niewykonalności obowiązków określonych w decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2019 r. zobowiązany opiera w całości na trudnościach związanych z opuszczeniem przez osobę zamieszkująca lokal nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. PINB zwrócił w tym kontekście uwagę na to, że decyzja organu nadzoru budowlanego wzywała do wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] oraz wykonania zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób trzecich do strefy zagrożonej wraz z umieszczeniem zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania ww. budynku. Aby sprostać temu obowiązkowi podmiot zobowiązany słusznie skierował sprawę na drogę sadowa, wynikiem czego będzie wyrok nakazujący eksmisję bądź wydanie nieruchomości. Powyższe jednoznacznie wskazuje na występowanie przeszkody o charakterze tymczasowym, a nie trwałej niewykonalności przedmiotowej decyzji. W ocenie PINB, uznanie zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym za uzasadniony de facto czyniłoby egzekwowaną decyzję bezprzedmiotową, czego nie można uznać za prawnie dopuszczalne w obliczu urzędowo stwierdzonego stanu niewykonania aktu administracyjnego, stanowiącego materialną podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 8 marca 2021 r. Miasto [...] złożyło zażalenie na postanowienie PINB, wnosząc o jego uchylenie. Zobowiązany podtrzymał swój wniosek zgłoszony wraz z wniesieniem zarzutów o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie wykonania świadczenia niepieniężnego polegającego na obowiązku wyłączenia przez Miasto [...] budynku przy ul. [...] w [...] z użytkowania lub alternatywnie - zawieszenie postępowania egzekucyjnego w zakresie powyższego obowiązku do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego z powództwa Miasta [...] przeciwko B. B. o nakazanie opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

We wskazanym postanowieniu z [...] lipca 2021 r. utrzymującym w mocy postanowienie z [...]utego 2021 r. [...]WINB stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa. Organ zażaleniowy wyjaśnił, że w sprawie egzekwowany jest obowiązek wynikający z decyzji PINB z [...] sierpnia 2019 r. Ww. decyzja jest ostateczna, znajduje się w obiegu prawnym i jest wykonalna. Tak więc podlega wykonaniu w całości. W niniejszej sprawie nie zapadło żadne rozstrzygnięcie sądowe lub administracyjne skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji ostatecznej. Nie nastąpiła sytuacja pozbawiająca cech wykonalności obowiązku nałożonego tą decyzją. Egzekwowany obowiązek nie został wykonany, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym. Wobec powyższego PINB prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ww. ostateczną decyzją. [...]WINB zauważył, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym musi mieć charakter obiektywny i wynikać z przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji (a w konsekwencji - obowiązku wynikającego z decyzji), ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji. Okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują na występowanie po stronie podmiotu zobowiązanego przeszkód świadczących o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz nie wykazują okoliczności wykluczających możliwość usunięcia przeszkód. Argumentacja podnoszona przez zobowiązanego, którego zdaniem w sprawie zachodzi niewykonalność obowiązku z uwagi na to, że lokatorzy dobrowolnie nie wydali lokali, a więc Miasto [...] jako właściciel budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] zostało zmuszone do wystąpienia na drogę cywilną, nie stanowi o niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. [...]WINB stwierdził, że należy zgodzić się z organem I instancji, iż wskazane okoliczności podnoszone przez zobowiązanego wpływają niewątpliwie na zwłokę w wykonaniu obowiązku, niemniej jednak ww. przeszkody nie noszą znamion nieusuwalnych i nie mają one charakteru trwałego. Organ zażaleniowy podkreślił, że egzekwowana decyzja została wydana w trybie art. 68 p.b. ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, co jednoznacznie wskazuje na konieczność prowadzenia względem jej adresata postępowania egzekucyjnego. W przypadku zagrożenia życia i zdrowia ludzi nie ma podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Należy podjąć wszelkie możliwe działania, aby podmiot zobowiązany jak najszybciej zrealizował obowiązek polegający na wyłączeniu budynku z użytkowania. Zarówno częściowe wykonanie obowiązku, jak i samo przystąpienie do jego realizacji nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem [...]WINB, PINB w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób niebudzący wątpliwości odniósł się również do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., wykazując jego bezzasadność. Analiza akt sprawy oraz treść pisma skarżącego z 13 lipca 2020 r., jak podkreślił organ zażaleniowy, nie ujawniły okoliczności uzasadniającej wniesienie ww. zarzutu. Przewidziany w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zarzut dotyczy kontroli formalnej tożsamości podmiotu, co do którego prowadzi się egzekucję z tytułem wykonawczym oraz decyzją stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie może być traktowany jako instrument weryfikacji decyzji administracyjnej. Zdaniem [...]WINB, organ I instancji prawidłowo prowadził postępowanie egzekucyjne w sprawie względem właściciela nieruchomości - Miasta [...]. Najemca jednego z lokali usytuowanych w budynku mieszkalnym objętym nakazem wyłączenia z użytkowania nie jest adresatem egzekwowanej ostatecznej decyzji administracyjnej, a tym samym podmiotem zobowiązanym do wykonania jej dyspozycji. Wobec powyższego nie można było dostrzec żadnych nieprawidłowości związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. [...]WINB podkreślił, że argumenty przedstawione przez zobowiązanego w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Zwrócenie się do sądu cywilnego celem uzyskania wyroku nakazującego eksmisję najemcy jednego z lokali usytuowanych w budynku mieszkalnym objętym nakazem wyłączenia z użytkowania jest zasadnie podjętym działaniem, które w konsekwencji ma doprowadzić do całkowitego wykonania egzekwowanego obowiązku przez Miasto [...]. Organ poinformował równocześnie zobowiązanego, że zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2015 r. poz. 525), dalej: u.w.a.rz.w., wojewoda może, w drodze decyzji administracyjnej, wstrzymać egzekucję administracyjną. Wstrzymanie egzekucji administracyjnej może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, na czas określony, i może dotyczyć czynności każdego organu prowadzącego egzekucję administracyjną. Powołany powyżej przepis zawiera upoważnienie zarówno do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, jak i wstrzymania czynności egzekucyjnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...]WINB z [...] lipca 2021 r. złożyło Miasto [...], zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, jak też uchylenie poprzedzającego je postanowienia PINB.

Skarżący zarzucił [...]WINB naruszenie:

1) art. 33 pkt 5 u.p.e.a. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, co skutkowało nieuzasadnionym przyjęciem, że skarżący dysponuje prawnymi możliwościami usunięcia użytkownika lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], co jest warunkiem niezbędnym do wykonania obowiązku nałożonego na skarżącego decyzją PINB z [...] sierpnia 2019 r. nakazującą wyłączenie z użytkowania budynku przy ul. [...] w [...];

2) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy, nierozpatrzenie materiału, nierozważenie wszystkich okoliczności, w tym tego, czy skarżący dysponuje prawnymi możliwościami wyłączenia budynku przy ul. [...]w [...] z użytkowania.

Powyższe zarzuty skarżący rozwinął w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z [...] lipca 2021 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie [...]WINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub też stwierdzenie jego nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że w ramach wszczętego postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul[...] w [...], wydzielenia strefy zagrożenia, wykonania zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób trzecich do strefy zagrożonej, a także umieszczenia zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania ww. budynku nałożonego ostateczną decyzją PINB z [...]sierpnia 2019 r., który określał tytuł wykonawczy z [...] czerwca 2020 r. nr [...], skarżący jako zobowiązany wniósł zarzuty, które postanowieniem PINB, utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem [...]WINB, zostały uznane za bezzasadne. Takie rozstrzygnięcie odpowiada treści art. 34 § 4 u.p.e.a. Przypomnieć w tym kontekście należy, że art. 33 § 1 u.p.e.a. przyznał zobowiązanemu prawo wniesienia do organu egzekucyjnego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym uznaje się za podstawowy środek ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania. Zobowiązany może zgłosić zarzuty inicjujące postępowanie, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie o ich uzasadnionym bądź nieuzasadnionym charakterze, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. Powołanie innych przyczyn, aniżeli konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w ww. przepisie, uniemożliwia odniesienie się do nich przez organ egzekucyjny w ramach procedury rozpatrzenia zarzutów. Dotyczy to także nowych okoliczności wskazywanych w toku postępowania zażaleniowego zainicjowanego zaskarżeniem postanowienia uznającego zarzuty za nieuzasadnione, w oparciu o które zobowiązany formułuje nowe, niezgłoszone uprzednio zarzuty. Zakresem postępowania przed organem wyższego stopnia jest objęte bowiem wyłącznie merytoryczne załatwienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które rozpatrzył wcześniej organ postanowieniem, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości, że w ramach procedury rozpatrzenia zarzutów skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji PINB z [...] sierpnia 2019 r. przysługiwało Miastu [...] prawo wniesienia zarzutów, których katalog określa art. 33 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Wskazane stanowisko, na którym oparły się orzekające w sprawie organy, wynika z treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw przyjmującego, że przepisy u.p.e.a. w dotychczasowym brzmieniu stosuje się do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (30 lipca 2020 r.). Taką kwalifikację niewątpliwie należało nadać postępowaniu egzekucyjnemu wszczętemu w związku z wystawieniem tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2020 r.

W toku postępowania egzekucyjnego skarżący wniósł zarzuty oparte na podstawach wymienionych w art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a., podnosząc, że organ egzekucyjny skierował tytuł wykonawczy do Miasta [...], błędnie uznając je za zobowiązanego w sprawie, jak też podnosząc, że wystąpiła w niej niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Oba zarzuty [...]WINB uznał za nieuzasadnione i takiemu stanowisku organu zażaleniowego – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – w żaden sposób nie da się przypisać błędu, ponieważ opiera się ono na trafnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak i nadaniu poprawnego znaczenia normatywnego art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. i ich właściwym zastosowaniu.

Podstawa, o której stanowi art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., polega na podjęciu przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych względem podmiotu błędnie uznanego za zobowiązanego. Ma on miejsce wówczas, gdy obiektywnie podmiot oznaczony jako zobowiązany w tytule wykonawczym pozostaje innym podmiotem niż adresat decyzji stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie bezsprzecznie taka sytuacja nie miała miejsca, albowiem zamieszczony w decyzji PINB z [...] sierpnia 2019 r. nakaz w świetle jej rozstrzygnięcia został skierowany do Miasta [...]. Było ono adresatem obowiązku administracyjnoprawnego, który podstawę swoją znajdował w art. 68 p.b., wobec czego określenie w tytule wykonawczym, że zobowiązanym do wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] pozostaje Miasto [...] a nie inny podmiot, w szczególności użytkownik lokalu mieszkalnego nr [...] ww. budynku, czyniło postawiony w piśmie z 13 lipca 2020 r. zarzut odwołujący się do sytuacji opisanej w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w całości niezasadnym. Odnośnie do tejże kwestii skarżący w złożonej skardze nie zgłosił zastrzeżeń podtrzymujących uwagi zamieszczone w piśmie wnoszącym zarzuty i w zażaleniu na postanowienie PINB, toteż uznać trzeba, że trafna argumentacja zawarta w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia [...]WINB powinna być traktowana jako prowadząca do przekonania skarżącego do wyrażonych w rozstrzygnięciu racji niepozwalających przypisać organowi egzekucyjnemu dopuszczenia się w sprawie błędu co do osoby zobowiązanego.

Stanowiące zasadniczą część rozważań skargi zarzuty koncentrujące się na podkreśleniu niewykonalności obowiązku wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] pozostają nietrafne o tyle, o ile za ich pośrednictwem skarżący chciałby podjąć próbę wykazania wadliwości zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

W piśmiennictwie pojęcie obowiązku prawnego łączy się z kategorią sytuacji prawnej rozumianej jako sytuacja wyznaczona przez obowiązujące normy prawne, w których w sposób jednoznaczny i bezpośredni nakazuje się pewnym rodzajowo określonym podmiotom, aby w opisanych okolicznościach zrealizowały określone zachowanie (por. W. Jakimowicz, Obowiązek administracyjny w egzekucji administracyjnej [w:] System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, Warszawa 2004, s. 129 i n.). Niewątpliwie takim obowiązkiem o charakterze publicznoprawnym jest egzekwowane przez PINB zobowiązanie do wyłączenia przez Miasto [...] z użytkowania ze względu na stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w [...] oraz wykonania przez zobowiązanego pozostałych obowiązków ustawowych o charakterze zabezpieczającym. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela przytoczony przez L. Klat-Wertelecką pogląd, zgodnie z którym wykonanie obowiązku polega na podjęciu wszelkich zgodnych z prawem działań, które zmierzają do podporządkowania stanu faktycznego normie prawa materialnego w zakresie określonym w tytule wykonawczym, jak i jej zdanie, że warunkiem dobrowolnego lub przymusowego wykonania każdego obowiązku administracyjnoprawnego jest istnienie wykonalnego obowiązku, który mógłby stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej Niewykonalność obowiązku oznacza w takim ujęciu rzeczywisty brak możliwości jego zrealizowania - dobrowolnego lub w drodze egzekucji administracyjnej - z powodu wystąpienia określonych okoliczności (por. L. Klat-Wertelecka, Niewykonalność obowiązku administracyjnoprawnego, Wrocławsko-Lwowskie Zeszyty Prawnicze 2012, nr 2, s. 276 i n.).

Niemożność wykonania decyzji i obowiązku z niej wynikającego w stanie prawnym wynikającym z daty wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego stanowi podstawę wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.), jest podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a.), jak również powinna prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). W piśmiennictwie wskazuje się, że niewykonalność obowiązku może mieć charakter niewykonalności prawnej lub niewykonalności faktycznej. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji lub jeśli różnego rodzaju okoliczności dotyczące osoby zobowiązanej wykluczają jego realizację. Natomiast przyczyny prawne skutkujące niewykonalnością obowiązku odnosić należy do istniejącego stanu prawnego wykluczającego możliwość podjęcia nakazanego działania, które w świetle przepisów pozostaje czynem zabronionym pod groźbą kary lub też czynem niedozwolonym według przepisów prawa cywilnego. Obowiązek niewykonalny, co wymaga równocześnie podkreślenia, to taki obowiązek, którego adresat jest trwale pozbawiony możliwości wykonania pewnych czynności albo zaniechania określonych działań (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2018, komentarz do art. 33, uwaga 16; R. Hauser, Z. Leoński [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2016, s. 228-229; P. Pietrasz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, komentarz do art. 59, uwaga 3.6.3; L. Klat-Wertelecka, Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, Wrocław 2009, s. 312).

Podobnie to zagadnienie ocenia się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym niemożność wykonania obowiązku zasadniczo łączy się wyłącznie z zobiektywizowanymi okolicznościami mającymi charakter nieusuwalnych przeszkód w realizacji obowiązku (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2021 r. sygn. II OSK 2547/20; wyrok NSA z 21 stycznia 2021 r. sygn. II OSK 2148/20; wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r. sygn. II OSK 1648/20; wyrok NSA z 6 listopada 2020 r. sygn. II OSK 1371/18; wyrok NSA z 13 listopada 2019 r. sygn. II OSK 3081/17; wyrok NSA z 23 lipca 2019 r. sygn. II OSK 1908/18).

Jeżeli poddać z tego punktu widzenia zarówno ocenę prawną wyrażoną w treści zaskarżonego postanowienia [...]WINB i poprzedzającego je postanowienia PINB, jak i stanowisko interpretacyjne sformułowane przez skarżącego w skardze, to Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzega pomiędzy nimi istotnej różnicy jakościowej oddziałującej na sposób rozpatrzenia wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Jakkolwiek bowiem skarżący w uzasadnieniu skargi zdecydował się wyraźnie zaakcentować to, że nie ma prawnych możliwości usunięcia użytkującej lokal nr [...] budynku przy ul. [...] w [...] bez legitymowania się tytułem wykonawczym wydanym w postępowaniu cywilnym stanowiącym podstawę do wszczęcia postępowania eksmisyjnego, to równocześnie nie podważył stanowiska, zgodnie z którym wyłącznie trwała niemożność wykonania obowiązku uzasadniać powinna umorzenie postępowania egzekucyjnego, albowiem samodzielnie przytoczył wnioski analogiczne do wyżej wskazanych przez Sąd poglądów prezentowanych w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych. Tymczasem, nie ma - zdaniem Sądu - podstaw, by w sposób uprawniony można było w sprawie dowodzić, że toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w [...] dotyczące nakazania użytkownikowi lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w [...] jego opróżnienia i wydania Miastu [...] stanowi okoliczność dowodzącą wystąpienia przeszkody prawnej do zrealizowania obowiązku opróżnienia budynku cechującą się wymaganą trwałością, a więc jest przeszkodą niedającą się usunąć.

Okoliczność ta była w dacie prowadzenia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów stanem niewątpliwie wpływającym w sposób bezpośredni na możliwość zaistnienia w sposób niezwłoczny stanu faktycznego zgodnego z treścią wydanego przez organ nadzoru budowlanego aktu administracyjnego (decyzja z [...] sierpnia 2019 r. nr [...]). Tego wniosku w żaden sposób nie zakwestionował jednakże organ egzekucyjny, zwracając uwagę na to, że objęty rygorem natychmiastowej wykonalności nakaz nie doprowadził wprawdzie do opróżnienia budynku, co jest sytuacją wysoce nieodpowiednią, uwzględniając katastrofalny stan techniczny obiektu budowlanego, niemniej jednocześnie przyjął, że sytuacja ta nie może zostać powiązana z ujemnie ocenianym zachowaniem Miasta [...], ponieważ wystąpienie przez zobowiązanego do sądu powszechnego celem uzyskania wyroku nakazującego eksmisję było tym podjętym przez niego działaniem, które właściwie realizuje ciążący na zobowiązanym obowiązek prawny i w konsekwencji, jak dodał organ, ma szansę doprowadzić w przyszłości do całkowitego wykonania egzekwowanego nakazu. Wzgląd na tak wyrażone przez organ egzekucyjny stanowisko, a także przyjęcie, że w warunkach rozpatrywanej sprawy PINB był zobowiązany wystawić tytuł wykonawczy i zainicjować postępowanie egzekucyjne w celu wykonania decyzji z [...] sierpnia 2019 r. uniemożliwiają, zdaniem Sądu, dostrzeżenie wadliwości w zaskarżonym postanowieniu i przypisanie [...]WINB błędu mającego wpływ na wynik sprawy.

Jeżeli przyczyny braku możliwości niezwłocznego wykonania obowiązku są tego rodzaju, że mając charakter długotrwały, powodują znaczną zwłokę w realizacji obowiązku lub mają wpływ na sytuację prawną zobowiązanego, właściwy organ egzekucyjny powinien rozważyć wstrzymanie z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skorzystanie ze wskazanego instrumentu prawnego a nie zastosowanie przywoływanego przez skarżącego zawieszenia postępowania egzekucyjnego lub wymienionego w treści zaskarżonego postanowienia wstrzymania decyzją wojewody egzekucji administracyjnej na podstawie art. 27 ust. 1 u.w.a.rz.w. powinno zostać w sprawie wzięte pod uwagę, uwzględniając przebieg postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym i możliwość zaistnienia następczo okoliczności stanowiących utrzymującą się przeszkodę w natychmiastowym wykonaniu przez Miasto [...] ciążącego na nim jako zobowiązanym spornego obowiązku. Sytuacje spowodowane działaniem czynników, na których wystąpienie zobowiązany nie ma wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania nakierowanego na spełnienie obowiązku, mieszczą się – zdaniem Sądu - w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. i mogą być zasadnie postrzegane jako odpowiadające sytuacji, która wystąpiła w rozstrzyganej sprawie. Jakkolwiek bowiem stan zaniechania wykonania nakazu PINB stanowi w niej przedmiot postępowania egzekucyjnego, to w istocie treścią egzekwowanego obowiązku jest opróżnienie lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w [...], którego wykonanie pozostaje w bezpośrednim związku z zachowaniem osoby trzeciej względem zobowiązanego.

Z przedstawionych powodów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie w przywołanych okolicznościach sprawy nie narusza prawa, a jego uzasadnienie w sposób adekwatny do przedmiotu kwestii prawnej nim rozpoznanej ujawniało skarżącemu jako zobowiązanemu podstawę faktyczną i prawną wydanego rozstrzygnięcia (art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 i art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.