Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 90/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 18, 20, 22, 84, 87, 89
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: Art. 7, 75, 77, 80, 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Wołek spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 października 2008 r. , Nr : [...] w przedmiocie kary pieniężnej I . uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 120 zł ( sto dwadzieścia złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] Marszałek Województwa na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nałożył na "A" A. P. karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 18b ust. 2 pkt 5 i art. 20 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z l. p. 2.2. pkt 3 załącznika do ustawy.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że działając zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym upoważnieni pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa przeprowadzili w dniu 13 czerwca 2008 r. kontrolę wykonywania przewozów w ramach linii regularnej A. – B. Podczas kontroli stwierdzono, że kierowca autobusu Ł. J. realizując kurs z B. do A. na terenie miasta A. zmienił trasę przejazdu omijając 3 przystanki. Został sporządzony protokół z kontroli wraz załącznikiem - opis stwierdzonych naruszeń. Kierowca Ł. J. podpisał protokół wraz z załącznikiem nie wnosząc uwag.

Według wyjaśnień skarżącego złożonych po wszczęciu postępowania administracyjnego, sytuacja spowodowana była zmniejszeniem się ciśnienia w oponie pojazdu. Kierowca zauważył to na przystanku A. – C., w autobusie nie było już pasażerów i dlatego podjął decyzję, że usunie awarię na stacji paliwowej w pobliżu przystanku A. - D. Z oświadczenia kierowcy wynika, że ruszając z przystanku A. – C. zauważył duże ugięcie opony, co mogło być spowodowane niskim ciśnieniem powietrza w oponie. Z uwagi na to, że ostatni pasażer wysiadł na tym przystanku kierowca postanowił zdiagnozować awarię na stacji paliw.

Zdaniem organu te wyjaśnienia nie dały podstawy do umorzenia postępowania. W trakcie kontroli kierowca autobusu nie poinformował kontrolerów o jakiejkolwiek awarii pojazdu. W protokole kontroli w rubryce "oświadczenie osoby kontrolowanej" kierowca autobusu wpisał "brak uwag".

A. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Podniósł, że wpis kierowcy "brak uwag" dotyczy wyłącznie treści protokołu wraz z załącznikiem i nie odnosi się do zaistniałej sytuacji na drodze. Faktem było pominięcie przystanków w sytuacji, gdy w autobusie nie było pasażerów i usunięcie usterki było koniecznością. Kontynuowanie kursu autobusem z awarią ogumienia byłoby narażeniem potencjalnych pasażerów, którzy mogliby wsiąść do pojazdu na pominiętych przystankach.

Ponadto w aktach sprawy brak było upoważnienia do przeprowadzenia kontroli przez pracowników urzędu marszałkowskiego. Takie upoważnienie, powinno być podmiotowo-przedmiotowe tzn. określać osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli, jej zakres oraz podmiot kontrolowany. W trakcie kontroli kierowcy została okazana legitymacja służbowa, która nie jest substytutem upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Zatem kontrola została przeprowadzona z rażącym naruszeniem prawa przez osoby nieupoważnione i wydanie decyzji na tej podstawie jest obarczone wadą prawną.

Decyzją z dnia 31 października 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną decyzji wskazało art. 18b ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 1-7, ust. 10 oraz załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, § 2 i następne rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego oraz art. 7, art. 77, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z:

- art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub innych przepisów - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych,

- art. 93 ust. 1 i 1 a ustawy, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli,

- art. 93 ust. 10 ustawy karę nakłada się w wysokości określonej w załączniku do ustawy dla przedsiębiorcy lub podmiotu realizującego przewóz.

Ponadto zgodnie z art. 93 ust. 7 ustawy przepisów o wydaniu decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej (ust. 1-3) nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Przepis art. 18b ust. 1 ustawy określa zasady, według których są wykonywane przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym. I tak w pkt 2 stanowi m.in., że rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych, natomiast w pkt 3 określa, że wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. W pkt 7 stwierdzono, że wykonywanie przewozów odbywa się zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu. Zgodnie z art. 18b ust. 2 pkt 5 ustawy, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się: naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu.

Szczegółowe warunki, tryb i sposób przeprowadzania kontroli w zakresie przewozu drogowego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego.

Kolegium biorąc pod uwagę powołaną regulację prawną oraz ustalenia dokonane podczas kontroli stwierdziło, że kierowca dokonał samowolnie zmiany trasy przejazdu omijając 3 przystanki wykazane w obowiązującym rozkładzie jazdy, stanowiącym załącznik do zezwolenia nr [...]. W ocenie Kolegium naruszenie warunków wykonywania przewozów zostało udokumentowane w sposób wystarczający poprzez dokumentację fotograficzną i protokół kontroli. Powołało § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, zgodnie z którym stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej, zwanej dalej decyzją, z zastrzeżeniem ust. 2.

Kolegium podkreśliło, że organ I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do złożonych przez stronę wyjaśnień. W ocenie organu przedstawione przez skarżącego okoliczności nie uzasadniały odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej i umorzenia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 93 ust 7 ustawy o transporcie drogowym, organ przeprowadzający postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej obowiązany jest do rozważenia, czy stwierdzone w sprawie naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Przepis ten, wprowadza do "obiektywnej" konstrukcji odpowiedzialności podmiotów wykonujących przewozy drogowe nowe rozwiązanie, uzależniając wydanie decyzji od dokonania oceny sprawy pod kątem zawartych w nim przesłanek.

Kolegium przychyliło się do stanowiska organu I instancji, że podnoszone przez skarżącego okoliczności zmiany trasy przejazdu powinny zostać zgłoszone przez kierowcę w trakcie kontroli. Postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym strona uczestniczy w taki sposób, że reprezentuje ją kierowca. Dowód przeprowadzenia tego postępowania i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu. W sprawie w trakcie przeprowadzania kontroli osoba kontrolowana nie wniosła uwag, co do stwierdzonych uchybień oraz podpisała protokół i załącznik do niego. Zdaniem Kolegium kontrolowany kierowca powinien w sposób jednoznaczny uzasadnić przyczynę zmiany trasy przejazdu. W sytuacji nie złożenia uwag do protokołu kontroli, wszelkie późniejsze wyjaśnienia, nie poparte innymi dowodami, należy uznać za mało wiarygodne. Kolegium podkreśliło, że kierowca nie zgłosił do protokołu żadnych uwag odnośnie przebiegu kontroli jak i postępowania osób dokonujących kontroli a z tego uprawnienia powinien skorzystać w momencie podpisywania protokołu.

Kolegium przytoczyło wyrok WSA w Warszawie z dnia 2004.05.13 sygn. II SA 4151/02, ( LEX nr 148941) w którym Sąd stwierdził, że w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...) podstawowym dowodem jest protokół zatrzymania i kontroli pojazdu sporządzony przez uprawniony organ z udziałem przedstawiciela przewoźnika. Sporządzenie takiego dokumentu znajduje umocowanie w art. 89 ustawy o transporcie drogowym. Znaczenia dowodowego takiego protokołu nie sposób przecenić, gdyż obrazuje on stan faktyczny, który później nie sposób jest już odtworzyć. Dlatego z punktu widzenia interesów przewoźnika istotne jest wniesienie przez kierowcę do protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu wszystkich istotnych uwag mogących mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności przewoźnika.

W sprawie kierowca nie wniósł do protokołu uwag. W tej sytuacji skarżący nie udowodnił, aby stan faktyczny ustalony w protokole był niezgodny ze stanem rzeczywistym. Zdaniem Kolegium brak jest podstaw do przyjęcia, że kontrola z dnia 14 lutego 2007 r. została przeprowadzona z naruszeniem przepisów ustawy.

Kolegium zaznaczyło, że w aktach sprawy znajduje się upoważnienie osoby, która kontrolowała Ł. J., do przeprowadzania kontroli przewoźników. W świetle tego dokumentu z dnia 14 maja 2007 r. nr [...] Marszałek Województwa upoważnił M. M. - inspektora w Departamencie Gospodarki i Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa, legitymującego się legitymacją służbową Nr [...], do przeprowadzania kontroli przewoźników w zakresie spełniania wymogów będących podstawą do wydania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych i regularnych specjalnych osób w transporcie drogowym.

Stwierdzenie naruszeń zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy oraz § 11 rozporządzenia obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej i od obowiązku tego organ odstąpić nie może. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja określona w art. 93 ust 7 ustawy. Jednakże jak już Kolegium wyjaśniło, w sprawie brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu.

A. P. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając jej rażące naruszenie art 7, art. 8, art. 77 kpa poprzez niezastosowanie tych przepisów w sprawie, ewentualnie błędną interpretację. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Skarżący podniósł, że rażące uchybienie art. 77 kpa nastąpiło przez nie uwzględnienie jego wyjaśnień ani oświadczenia kierowcy, co do konieczności usunięcia awarii ogumienia na stacji benzynowej, w wyniku czego kierowca musiał odstąpić od zatrzymania się na trzech przystankach. Organ I instancji nie przesłuchał na tę okoliczność kierowcy Ł. J. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, podobnie jak z decyzji organu I instancji, że jedynym środkiem dowodowym są uwagi kierowcy złożone do protokołu kontroli.

Zdaniem skarżącego zarówno organ kontrolny, jaki i Kolegium rażąco naruszyły zasadę praworządności ujętą w art. 7 kpa, nie uwzględniając słusznego interesu skarżącego, jak również nie czyniąc zadość wymogom podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Organ kontrolny dopuścił się uchybień formalnych w protokole kontroli poprzez błędne oznaczenie przedsiębiorcy, nie podano nazwy przedsiębiorcy a jedynie nazwisko i imię, ponadto protokół kontroli nie zawiera również numeru NIP i Regon przedsiębiorcy. Kontrola miała miejsce 13 czerwca 2008 r., a Kolegium podaje, że dnia 14 lutego 2007. Kolegium błędnie podaje Departament, w ramach którego ma działać inspektor. Upoważnienie wystawione winno być w ramach Departamentu Transportu, Gospodarki i Infrastruktury, a nie jak wskazano Departament Gospodarki i Infrastruktury. Tym samym organ odwoławczy nie pogłębia zaufania obywateli.

Kwestią kluczową jest brak upoważnienia właściwego podmiotowo- przedmiotowego inspektora M. M. Załączone do akt upoważnienie wydano zdaniem skarżącego, na podstawie art. 84, 87, oraz 89 ustawy o transporcie drogowym. Żaden z tych przepisów nie daje podstawy prawnej do kontroli skarżącego jako przewoźnika - na drodze, a nie w siedzibie przedsiębiorcy. Podanie w upoważnieniu, że inspektor legitymowany jest "do przeprowadzania kontroli przewoźników w zakresie spełnienia wymogów będących podstawą do wydania zezwolenia" jednoznacznie określa, że inspektor ma prawo kontrolować czy skarżący spełnia wymogi do wydania zezwolenia, a nie po uzyskaniu zezwolenia. W upoważnieniu nie ma też mowy o kontroli zgodności wykonywanych przewozów z wydanym zezwoleniem. Tak, więc inspektor działał bez ważnego upoważnienia.

W odpowiedzi na skargę SKO, wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyjaśniło, że pełnomocnictwo z dnia 14 maja 2007 r. nr [...], zostało udzielone przez Marszałka Województwa M. M. - inspektorowi w Departamencie Transportu, Gospodarki i Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa w oparciu o art. 84, art., 87, art. 89 ustawy o transporcie drogowym oraz § 2 ust 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego. Biorąc pod uwagę powyższe o Kolegium uznało, że brak jest podstaw do zakwestionowania zakresu i podstawy prawnej upoważnienia udzielonego inspektorowi Urzędu Marszałkowskiego Województwa.

W przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę aktach postępowania administracyjnego znajduje się upoważnienie z dnia 14 maja 2007 r. nr [...], udzielone przez Marszałka Województwa M. M. - inspektorowi w Departamencie Transportu, Gospodarki i Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa. Z treści tego dokumentu wynika, że upoważnienie to zostało wydane na podstawie art. 43 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 84, art., 87, art. 89 ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministra Transportu I budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego do "przeprowadzania kontroli przewoźników w zakresie spełniania wymogów będących podstawą do wydania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych i regularnych specjalnych osób w transporcie drogowym".

W aktach tych znajduje się także Zezwolenie Nr [...] z dnia 13.02.2008 r. wydane przez Marszałka Województwa na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym wydane dla skarżącego, ważne do 25.09.2009 r. wraz z rozkładem jazdy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie w pełnym uwzględnieniu zarzutów w niej podnoszonych.

Na wstępie Sąd zauważa, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.), wprowadza do systemu prawa administracyjnego system kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy, do których nakładania uprawnione są organy w niej wskazane. Niewątpliwa jest dolegliwość tych kar związana także z tym, że stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy zobowiązuje organy do nałożenia kary oraz z tym, że jak trafnie zauważyło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jedyne odstępstwo od "obiektywnej" konstrukcji odpowiedzialności podmiotów wykonujących przewozy drogowe za naruszenia przepisów tej ustawy wprowadza art. 93 ust 7 ustawy o transporcie drogowym, który wszedł w życie w dniu 20 czerwca 2007 r. na mocy ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r., nr 99, poz. 661). Przepis ten zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej do rozważenia, czy stwierdzone w sprawie naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, jeżeli takie zdarzenia lub okoliczności zostaną podniesione lub ustalone.

Powyższe wskazuje zdaniem Sądu, na obowiązek organów prowadzających postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, ścisłego przestrzegania obowiązujących przepisów prawa materialnego i postępowania skoro same takiego przestrzegania przepisów wymagają od przewoźników.

W sprawie poddanej kontroli Sądu należy zauważyć, że nie znajduje oparcia w przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę aktach postępowania administracyjnego twierdzenie Kolegium, że pełnomocnictwo z dnia 14 maja 2007 r. nr [...], zostało udzielone przez Marszałka Województwa M. M. - inspektorowi w Departamencie Transportu, Gospodarki i Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa w oparciu o art. 84, art., 87, art. 89 ustawy o transporcie drogowym oraz § 2 ust 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego.

Z treści tego dokumentu wynika, że upoważnienie to zostało wydane na podstawie art. 43 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 84, art., 87, art. 89 ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministra Transportu I budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz.U., nr 19, poz. 153).

W dacie kontroli, która miała miejsce w dniu 13 czerwca 2008 r. rozporządzenie to nie obowiązywało. Od 4 maja 2008 r. obowiązywało, bowiem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. z 2008 r., nr 76, poz. 454) i to rozporządzenie mogło stanowić podstawę do wydania przez marszałka upoważnienie, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie, bowiem z treścią § 18, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 4 maja 2008 r., z wyjątkiem § 8 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 maja 2009 r. Przepis §8 ust 2 dotyczy wzorów protokołów kontroli z przeprowadzonych czynności kontrolnych.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego, utraciło moc z dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, ponieważ zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., nr 192, poz. 1381): dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 89 ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

W sprawie brak takiego upoważnienia udzielonego na podstawie obowiązujących w dacie kontroli przepisów, przez Marszałka Województwa M. M. - inspektorowi w Departamencie Transportu, Gospodarki i Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa, skutkuje zdaniem Sądu wadliwością postępowania kontrolnego a tym samym wydanych w oparciu o wyniki kontroli decyzji.

Trafnie skarżący zarzucił, że z treści spornego upoważnienia wynika, iż zostało ono określone przedmiotowo: do przeprowadzania kontroli przewoźników w zakresie spełniania wymogów będących podstawą do wydania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych i regularnych specjalnych osób w transporcie drogowym, pomimo przywołania w podstawie prawnej art. 84, art., 87, art. 89 ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z treścią art. 84. 1. ustawy: Organy udzielające licencji, zezwolenia lub zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne są uprawnione do kontroli przedsiębiorcy w zakresie spełniania wymogów będących podstawą do wydania tych dokumentów.

2. Kontrolę, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się, co najmniej raz na 5 lat.

Zgodnie z treścią art. 22. 1. Do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołącza się:

1) proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej, podaną w kilometrach, i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy;

2) schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami;

3) potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, dokonanego z ich właścicielami lub zarządzającymi;

4) zobowiązanie do zamieszczania informacji o godzinach odjazdów na tabliczkach przystankowych na przystankach;

5) cennik;

6) wykaz pojazdów, z określeniem ich liczby oraz liczby miejsc, którymi wnioskodawca zamierza wykonywać przewozy.

Treść powyżej przytoczonych przepisów wskazuje, że kontrola określona w art. 84. 1. ustawy jest ograniczona przedmiotowo do zakresu w nim wskazanego. Zupełnie odmienną przedmiotowo jest kontrola, o której mowa w art. 89 ustawy.

Art. 89. 1. Do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych, z zastrzeżeniem ust. 2, uprawnieni są:

1) funkcjonariusze Policji;

2) inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego;

3) funkcjonariusze celni;

4) funkcjonariusze Straży Granicznej;

5) upoważnieni pracownicy zarządców dróg publicznych - z wyłączeniem dokumentów, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a i ust. 4;

6) inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy - w odniesieniu do zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju;

7) upoważnieni pracownicy właściwego organu, o którym mowa w art. 18 ust. 1 - w odniesieniu do przewozów regularnych i regularnych specjalnych.";

2. Upoważnieni pracownicy, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 7, nie są uprawnieni do kontroli zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczeń i oświadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Zgodnie z treścią art. 20. 1. ustawy W zezwoleniu określa się w szczególności:

1) warunki wykonywania przewozów;

2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów;

3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób.

1a. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.

Organem wydającym zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym jest zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy m.in. marszałek województwa.

Upoważnienie pracownika organu wydającego zezwolenie na dokonywanie kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych powinno zawierać jednoznaczną treść- zgodną z treścią art. 89 ust. 1 ustawy. Brak takiego zapisu pomimo przywołania w podstawie prawnej dokumentu art. 89 ustawy i wskazanie w nim, że pracownik jest upoważniony do przeprowadzania kontroli przewoźników w zakresie spełniania wymogów będących podstawą do wydania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych, nie daje podstawy do przyjęcia, że upoważnienie obejmuje także uprawnienie do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych a więc także przestrzegania przystanków określonych w rozkładzie jazdy.

W sprawie rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o protokół kontroli dotknięty wadą powyżej opisaną przy jednoczesnym odmówieniu wiarogodności wyjaśnieniom skarżącego i kontrolowanego kierowcy. Trafnie w tej sytuacji skarżący zarzucił rażące uchybienie art. 77 kpa przez nie uwzględnienie jego wyjaśnień ani oświadczenia kierowcy, co do konieczności usunięcia awarii ogumienia na stacji benzynowej, w wyniku czego kierowca musiał odstąpić od zatrzymania się na trzech przystankach w A. Organ I instancji nie przesłuchał na tą okoliczność kierowcy Ł. J., który złożył stosowne oświadczenie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, podobnie jak z decyzji organu I instancji, że jedynym środkiem dowodowym są uwagi kierowcy złożone do protokołu kontroli.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej kpa, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art.7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 § 3 kpa).

Niewątpliwie zasadnie Kolegium wskazało, że postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym strona uczestniczy w taki sposób, że reprezentuje ją kierowca. Dowód przeprowadzenia tego postępowania i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu. Zdaniem Sądu, protokół kontroli, o którym mowa w § 8. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, nie jest jednakże jedynym i niepodważalnym dowodem na okoliczności w nim wskazane, jaki dopuszczalny jest w takim postępowaniu, ponieważ ani ustawa o transporcie drogowym ani też przepisy wykonawcze do ustawy nie uchylają ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności należy mieć na uwadze to, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 kpa). Dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodów na okoliczności nie objęte treścią protokołu kontroli a nawet na okoliczności sprzeczne z treścią protokołu. Pomijając nawet to, że w sprawie protokół kontroli dotknięty jest wskazanymi wadami, nieprawidłowa jest ocena dowodów polegająca na tym, że odmowa wiarogodności wyjaśnieniom kontrolowanego kierowcy czy przewoźnika opiera się tylko na tym, że podniesionych w toku wszczętego postępowania administracyjnego okoliczności nie umieścił w protokole. Taka ocena jest sprzeczna z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 kpa.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy rozpatrzą sprawę uwzględniając oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy podkreślić, że wyrok niniejszy nie przesądza treści rozstrzygnięcia, jakie w sprawie zostanie podjęte po przeprowadzeniu postępowania zgodnego ze wskazanymi podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego.