Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 753/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7  ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Paweł Kornacki (spr.), Bożena Suleja, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w W. (dalej: DCOF), działając m.in. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. – dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 – dalej: u.o.a.) utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uznania za nieuzasadnione wniesionych przez A. G.(obecnie skarżącego) zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej: NUS), dotyczących: 1) występowania Poczty Polskiej S.A. oraz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT) jako wierzyciela; 2) zastosowania trybu egzekucji administracyjnej; 3) braku wydania decyzji administracyjnej oraz wysłania upomnienia; 4) braku umowy dotyczącej uiszczania opłat z tytułu abonamentu RTV; 5) braku regulacji prawnych.

2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na gruncie następującego stanu sprawy.

2.1. W piśmie z dnia 3 czerwca 2013 r. skarżący wniósł do NUS zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Domagał się w nich uchylenia zajęcia prawa majątkowego z rachunku bankowego, zarzucając nieważność tytułów wykonawczych wystawionych przez DCOF.

Uzasadniając zarzuty podniósł, że zarówno Poczta Polska S.A., jak i KRRiT, będące podmiotami prywatnymi, a nie organami administracji państwowej, nie są uprawnione do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08 (OTK-A 2010, nr 3, poz. 22; Lex nr 564548 – dalej: wyrok TK z dnia 16 marca 2010 r.).

Zaznaczył, że Poczta Polska S.A., będąc jedynie pośrednikiem pomiędzy KRRiT a abonentami, nie jest kompetentna do wydawania decyzji administracyjnych.

Ponadto zwrócił uwagę na brak odpowiedniego upomnienia i stwierdzenia wymagalności, a także brak możliwości zaskarżenia decyzji przez dłużnika.

Na koniec podniósł, że w jego ocenie KRRiT powinna zawierać z każdym abonentem umowę cywilnoprawną, a na wypadek zaległości w płatnościach kierować pozew o zapłatę do sądu i wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji.

Podsumowując swoje stanowisko zaznaczył, że opłata abonamentowa musi być oparta na jasnych przepisach prawa.

2.2. Postanowieniem z dnia [...], wierzyciel zarzuty uznał za nieuzasadnione.

W motywach rozstrzygnięcia powołał się na regulacje ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Wskazał, że po stronie posiadacza odbiornika RTV powstaje obowiązek jego rejestracji, a następnie regulowania opłat. Nadto zaznaczył, że umowa cywilnoprawna nie jest wymagana, gdyż obowiązek opłacania abonamentu jest nakładany na posiadaczy odbiorników RTV ustawowo.

Dalej organ wyjaśnił, że z dniem 1 września 2009 r. na mocy ustawy z dnia 5 września 2008 r o komercjalizacji przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" (Dz.U. nr 180, poz. 1109) nastąpiło przekształcenie dotychczasowego przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną o nazwie "Poczta Polska Spółka Akcyjna", a Skarb Państwa stał się jedynym akcjonariuszem. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, spółka wstąpiła we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem była Poczta Polska i nadal pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z ustawy abonamentowej.

Odnosząc się do kwestii dopuszczalności egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych wierzyciel zwrócił uwagę na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. Zgodnie z tym orzeczeniem Poczta Polska S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa abonamentowa jako lex specialis ma pierwszeństwo przed przepisami u.p.e.a. Ponadto ustalanie wysokości należnego abonamentu jest tzw. czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa. Stąd Poczta Polska S.A. nie ma obowiązku wysyłania upomnienia, a postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez jego doręczania, gdyż zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania.

W dalszej kolejności wierzyciel wskazał, że kilkakrotnie informowano skarżącego o powstałym zobowiązaniu wysyłając zawiadomienia o braku opłat z tytułu abonamentu RTV, tj. w dniach 14 sierpnia 2007 r., 3 marca 2008 r., 28 października 2008 r., 4 maja 2009 r., 21 kwietnia 2010 r. oraz 24 maja 2010 r. Brak realizacji zobowiązania spowodował, że w dniu [...] wysłano upomnienie nr [...] wzywające do zapłaty należności. Odbiór tego upomnienia został potwierdzony w dniu 22 maja 2012 r.

W zakresie prawidłowego wystawienia tytułów wykonawczych DCOF podniósł, że organ egzekucyjny zgodnie z art. 29 u.p.e.a. po otrzymaniu wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, obowiązany był zbadać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego. Stwierdzenie przez organ egzekucyjny, iż obowiązek, którego dotyczył tytuł wykonawczy, podlegał egzekucji administracyjnej, a tytuł spełniał wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., obligował organ egzekucyjny do wszczęcia egzekucji. W przeciwnym razie organ egzekucyjny, na mocy art. 29 § 2 u.p.e.a., nie przystąpiłby do egzekucji i zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi.

2.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uwzględnienie jego zarzutów w całości.

Uzasadniając swoje stanowisko w pierwszej kolejności zakwestionował prawidłowość wydania zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że zostało ono podpisane przez asystenta, a także zakwestionował przewidziany tryb odwoławczy, tj. możliwość skierowania zażalenia do tego samego podmiotu. Zwrócił także uwagę na okres czasu, jaki był potrzebny DCOF na zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

W dalszej kolejności skarżący podniósł, że upomnienie, na jakie powołuje się wierzyciel nie ma mocy prawnej, albowiem dowodem zarejestrowania odbiornika jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Podkreślił, że w stosunku do niego nie został wypełniony obowiązek nadania w/w numeru identyfikacyjnego. Jednocześnie nadmienił, że był wcześniej posiadaczem książeczki opłaty abonamentowej, która stanowiła dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342).

2.4. Postanowieniem z dnia [...] DCOF utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia po pierwsze odniósł się do zarzutu, iż zażalenie podlega rozpoznaniu przez ten sam organ, który wydał zaskarżone postanowienie. W tym zakresie wyjaśnił, że jest to zgodne z art. 17 § 1a u.p.e.a. w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: k.p.a.). Ponadto podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz.U. z dnia 26 września 2013 r. poz. 1140) uprawnionym do żądania wykonania obowiązków pieniężnych w drodze egzekucji jest Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, który do działania w swoim imieniu może upoważnić inne osoby fizyczne.

Po drugie organ podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu, akcentując stanowisko Trybunału Konstytucyjnego sformułowane w wyroku z dnia 16 marca 2013 r. Jego zdaniem wyrok ten podkreśla, że wybór Poczty Polskiej jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie opłat abonamentowych nie rodzi zastrzeżeń, a przekazanie temu podmiotowi określonych kompetencji jest typowym przykładem tzw. zlecania funkcji administracyjnych.

Odnosząc się do kwestii rejestracji odbiorników RTV przez zobowiązanego, wierzyciel uznał, że postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone prawidłowo. Dowód w postaci wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wskazuje, iż skarżący dokonał rejestracji odbiorników w dniu 14 stycznia 1981 r., natomiast przesyłka, zawierająca zawiadomienie z dnia 31 lipca 2008 r. informujące zobowiązanego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie została zwrócona.

Dalej wierzyciel wyjaśnił, na czym polegała zmiana zasad rejestracji odbiorników, która nastąpiła w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342). Na podstawie tych przepisów każdy zarejestrowany abonent, w tym skarżący, otrzymał tzw. "pakiet startowy" zawierający m.in. zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wierzyciel zgodził się ze skarżącym, że zgodnie z treścią § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Dalej jednak wyjaśnił, że obecnie dowodem zarejestrowania odbiornika przez zobowiązanego stało się zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

3. W skardze z dnia 10 czerwca 2014 r. na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zakwestionował fakt otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego akcentując, iż DCOF nie dysponuje zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki poleconej zawierającej w/w zawiadomienie. W tym kontekście skarżący powołał się na art. 39, 42 § 1 i 3, art. 43, 44 i 46 k.p.a. oraz podważył wywiązanie się przez wierzyciela z obowiązków wynikających z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. i zwrócił uwagę na skierowaną w tym przedmiocie interpelację poselską.

4. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

5. W piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2014 r. skarżący ponownie podniósł, że nie otrzymał od Poczty Polskiej S.A. zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego i nie jest mu wiadome, czy takie zawiadomienie zostało przesłane listem zwykłym, czy poleconym. Ponadto wskazał, że w jego ocenie istniał obowiązek wydania decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a., która gwarantowałaby prawo do odwołania.

7. W odpowiedzi z dnia 16 września 2014 r. organ podtrzymał swoje stanowisko. Jednocześnie zwrócił uwagę, że posiada zarchiwizowane w systemie informatycznym kopie wszystkich wygenerowanych zawiadomień abonentów o nadanych numerach identyfikacyjnych, wśród których znajduje się kopia zawiadomienia z dnia [...]. Ponadto podniósł, że każda przesyłka, której nie można było doręczyć adresatowi podlegała zwrotowi do nadawcy przez operatora pocztowego, co wynikało jednoznacznie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2008 r., nr 189, poz. 1159 ze zm.), obowiązującej w chwili nadawania zawiadomień przez Pocztę Polską.

Dalej organ wskazał, iż Poczta Polska S.A. w ramach zleconych jej zadań w zakresie abonamentu RTV nie otrzymała żadnego uprawnienia i nie została zobowiązana do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych, a przekazane abonentom zawiadomienia nie mają charakteru decyzji administracyjnej. Stąd do ich doręczeń nie może mieć zastosowania art. 39 k.p.a.

Podsumowując swoje stanowisko zwrócił skarżącemu uwagę na możliwość wyrejestrowania odbiorników RTV, a także uzyskania w urzędzie pocztowym informacji dotyczących wnoszenia opłat z tytułu abonamentu.

8. Z kolei w piśmie z dnia 22 września 2014 r. skarżący zakwestionował argument organu, że przesyłki zwykłe, za pomocą których były doręczane zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego były, w przypadku ich niepodjęcia, zwracane do nadawcy. Podkreślił, że Poczta Polska S.A. wykonując obowiązki z zakresu administracji publicznej powinna stosować przepisy k.p.a. w zakresie doręczenia przesyłek. Na marginesie dodał, że DCOF pouczając go, jakie kroki powinien podjąć w przypadku niedoręczenia w/w zawiadomienia, pośrednio przyznał się do swojej winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

9. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) podlega oddaleniu.

10. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Obowiązuje siedmiodniowy termin (por. art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego.

Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się zatem jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty, w terminie otwartym na ich zgłoszenie. Jest to pogląd mający ugruntowaną pozycję w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., II FSK 1435/10, Lex nr 1113603; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r., III SA/Wa 1151/07, Lex nr 441253; wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., III SA/Łd 621/14, Lex nr 1589077; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2014 r., I SA/Po 18/14, Lex nr 1512527; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 maja 2014 r., I SA/Bk 106/14, Lex nr 1512000).

Organ nie może także zastępować strony w formułowaniu zarzutu i przy okazji rozpoznawania zarzutu zgłoszonego przez stronę badać, czy nie zachodzą inne przyczyny wymienione w art. 33 u.p.e.a., a niewskazane przez zobowiązanego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r. III SA/Wa 1151/07, Lex nr 441253), lub modyfikować jej zarzut. Ustawodawca - odmiennie niż przykładowo w odwołaniu (art. 128 k.p.a.) nakazuje bowiem zobowiązanemu w środku zaskarżenia wskazanie wady postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego), a nie ograniczenie się do wyrażenia sprzeciwu wobec czynności tego organu (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 474/10, Lex nr 1068722). Organ egzekucyjny w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te określają zakres orzekania przez organ.

Nie budzi więc wątpliwości, że zarzuty mogą być wnoszone w postępowaniu egzekucyjnym tylko raz. Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, po upływie terminu do wniesienia zarzutów, nie można już uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując ich nowe podstawy. Ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej (wyrok WSA w Warszawie z 19 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1151/07, Lex nr 441253; wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., III SA/Łd 621/14, Lex nr 1589077; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2014 r., I SA/Po 18/14, Lex nr 1512527; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 maja 2014 r., I SA/Bk 106/14, Lex nr 1512000).

11. Mając zatem na uwadze argumenty przytoczone przez skarżącego w piśmie z dnia 3 czerwca 2013 r., zawierającym zarzuty, należy stwierdzić, że zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest dopuszczalność egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych – w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (por. wyrok SN z dnia 2 grudnia 1998 r., III RN 85/98, Lex nr 37255; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 września 2007 r., III SA/Gl 1616/06, Lex nr 908461; P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2006, s. 154). Skarżący zarzucił brak podstaw do wystawienia administracyjnego tytułu wykonawczego na należność z tytułu abonamentu RTV przez Pocztę Polską S.A., jako spółkę prawa handlowego i występowania przez ten podmiot w charakterze wierzyciela.

11.1. Oceniając zasadność tak postawionego zarzutu, należy wskazać, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. W świetle art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Stosownie zaś do art. 7 ust. 3 u.o.a. do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym.

W przepisie art. 3 § 1 u.p.e.a. wyszczególniono zatem dwie kategorie obowiązków: obowiązki wynikające z decyzji lub postanowień właściwych organów i obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów samego prawa, o ile są to obowiązki znajdujące się w zakresie administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego. Niewątpliwie Poczta Polska S.A. nie została wyposażona w uprawnienie do wydawania decyzji lub postanowień określających wysokość należnych opłat abonamentowych. Rozważenia wymaga natomiast, czy wskazane opłaty stanowią obowiązki w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, które wynikają bezpośrednio z przepisu prawa, a zatem czy mieszczą się w drugiej z wymienionych kategorii.

Obowiązujące przepisy dają podstawy do stwierdzenia, że opłaty abonamentowe są należnościami, które wynikają wprost z przepisów prawa. Wysokość należności z tytułu niezapłaconego abonamentu została określona w art. 3 ust. 1 u.o.a. Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji do dnia 31 maja każdego roku ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" stawki kwotowe opłat abonamentowych na następny rok kalendarzowy. Odnośnie do terminu uiszczania opłat, art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. stanowi, że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika.

W myśl art. 3 ust. 4 u.o.a. opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25. dnia miesiąca, za który opłata jest należna i może też być ona uiszczona z góry za cały rok albo za wybrane miesiące. Tym samym pierwsza wpłata staje się wymagalna z upływem 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika, a kolejne wpłaty stają się wymagalne z upływem 25. dnia kolejnych miesięcy. Stąd w przypadku ustalenia, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, określenie w ustawie wysokości należności z tytułu abonamentu oraz terminu płatności, pozwala na stwierdzenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek.

Nie jest sporne, że KRRiT, będąca dysponentem opłat abonamentowych, nie jest organem administracji rządowej (nie podlega Radzie Ministrów i nie jest przez nią kontrolowana) i nie mieści się w żadnym z działów administracji rządowej. W konsekwencji obowiązek uiszczenia abonamentu RTV nie mieści się "w zakresie administracji rządowej", o którym mowa w art. 3 § 1 u.p.e.a. Nie przesądza to jednak o niemożliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej nieuiszczonego abonamentu.

W tej kwestii wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010 r. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, że art. 7 ust. 3 i 6 u.o.a. są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie są niezgodne z art. 1 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, zdaniem Trybunału mimo, że obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Wynikająca z ustawy egzekucyjnej (lex generalis) norma ogólna dopuszczająca administracyjną egzekucję obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa, tylko gdy mieszczą się one w zakresie administracji rządowej, zostaje - zgodnie z tzw. regułą kolizyjną porządku treściowego – "uchylona" mocą zawartych w innych ustawach norm szczególnych (leges speciales), przekazujących określone należności pieniężne do egzekucji administracyjnej. Norma szczególna wprowadza wyjątek od normy ogólnej, która nie znajduje zastosowania w konkretnym wypadku stosowania prawa, a zatem nie stoi na przeszkodzie egzekwowaniu również tych obowiązków, które pozostają poza zakresem administracji rządowej.

Taką normę szczególną stanowi art. 7 ust. 3 u.o.a. ustanawiając wyjątek od normy ogólnej wynikającej z art. 3 u.p.e.a.

Pogląd ten dodatkowo uzasadniają publicznoprawny charakter abonamentu i wyraźne upoważnienie do żądania wykonania obowiązku (art. 7 ust. 5 u.o.a.). Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa, i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu nie mieści się w zakresie administracji rządowej.

Tutejszy Sąd akceptując to stanowisko, zgadza się z argumentacją Trybunału Konstytucyjnego, że przyjęcie innej interpretacji prowadziłoby do zaprzeczenia racjonalizmu ustawodawcy, stanowiącego fundamentalne założenie systemu prawa. Czyniłoby też poddane wykładni przepisy niewykonalnymi, co jest niedopuszczalne, zwłaszcza, że Trybunał stwierdził ich zgodność z Konstytucją.

W sytuacji, gdy obowiązek uiszczania abonamentu istnieje z mocy prawa, które jednocześnie określa wysokość należności, to obliczenie opłaty ma charakter czynności materialno-technicznej i nie ma znaczenia, czy obliczenia tego dokona zobowiązany samodzielnie, czy też organ w trybie pozaprocesowym. Jak wskazał Trybunał, stanowisko wyrażone przez kierownika Centrum Obsługi Finansowej, zarówno co do samego obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu, jak i co do jego wysokości oraz wysokości należnych odsetek podatkowych - jako czynność dotycząca stwierdzenia obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa - będzie podlegać kontroli sądowej na podstawie i w trybie art. 3 § 2 pkt 4 i art. 52 § 3 p.p.s.a. Natomiast w razie konkretyzacji obowiązku w tytule egzekucyjnym możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wydawanych w toku postępowania egzekucyjnego wynika z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.

11.2. W powoływanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się także w kwestii uprawnień władczych Poczty Polskiej, będącej spółką prawa handlowego. Trybunał stwierdził, że sam wybór Poczty Polskiej jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie wpływów z abonamentu nie wywołuje zastrzeżeń co do dopuszczalności takiego uregulowania, ani nie wyklucza skuteczności podejmowanych działań. Wykonywanie zadań publicznych może być bowiem zlecane różnorodnym podmiotom spoza administracji, także spółkom prawa handlowego. W tych przypadkach, działanie podmiotu niebędącego organem administracji w znaczeniu ustrojowym, traktowane jest jako działanie organu państwa w znaczeniu funkcjonalnym.

Stosownie do art. 1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.

Zgodnie z art. 7 ust. 5 u.p.e.a. uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 (m.in. obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej) są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 1525).

Według art. 178 ust. 1 w związku z art. 192 wskazanej ustawy – Prawo pocztowe, Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. od dnia 1 stycznia 2013 r.

Na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz.U. z 2013 r., poz. 1140), jednostką Poczty Polskiej uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej.

Biorąc pod uwagę przywołane przepisy, wierzycielem uprawnionym do żądania zapłaty zaległego abonamentu jest Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej. Nie ma zatem podstaw do uwzględnienia stawianych w skardze zarzutów, podważających uprawnienia Poczty Polskiej do występowania w postępowaniu egzekucyjnym w charakterze wierzyciela. Stanowisko takie jest prezentowane także w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2012 r., I SA/Bk 365/12, Lex nr 1404153; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., I SA/Po 57/14, CBOSA). Dlatego, zaskarżone postanowienie, nieuwzględniające podniesionego w tej materii zarzutu skarżącego, nie narusza prawa.

11.3. Skarżący w piśmie z dnia 3 czerwca 2013 r. także niezasadnie podniósł, że, "brakuje w tej sprawie decyzji administracyjnej". Jak już wspomniano, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. podkreślił, że warunkiem egzekwowania obowiązku wynikającego z ustawy nie zawsze musi być jego indywidualizacja w formie decyzji, a obowiązek uiszczenia abonamentu może i powinien być skutecznie egzekwowany przez uprawnioną instytucję lub w drodze samoobliczenia. Ustalanie opłaty jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisu prawa, dokonywaną w trybie pozaprocesowym przez właściwy organ. Zatem trzeba uznać, że "władztwo administracyjne" Poczty Polskiej nie obejmuje ustalania wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, ponieważ jest ona określona ustawowo, obowiązek zaś jej uiszczania także wynika bezpośrednio z przepisów ustawy. Innymi słowy, skoro obowiązek uiszczania abonamentu istnieje z mocy prawa, które jednocześnie określa wysokość należności, to obliczenie opłaty ma charakter czynności rachunkowej, materialno-technicznej i nie jest istotne, czy obliczenia tego dokona zobowiązany samodzielnie (co powinien uczynić, decydując się na wpłatę za jeden albo kilka miesięcy), czy też organ w trybie pozaprocesowym. Również ustawowe związanie negatywnych dla abonenta konsekwencji nieuiszczenia abonamentu (w postaci odsetek podatkowych, których wysokość wynika z powszechnie obowiązujących aktów prawnych) potwierdza, że obowiązek jego wnoszenia wynika bezpośrednio z ustawy, a więc nie ma potrzeby wydawania odrębnej decyzji. Wszystko to przemawia za poglądem, że forma decyzji nie jest konieczna dla ustalenia wysokości należnego, a nieuiszczonego abonamentu.

Z uwagi na to, że obowiązek uiszczenia abonamentu wynika z przepisów prawa, nie jest konieczne – jak twierdzi skarżący - do jego powstania, ani konkretyzacji, także zawarcie umowy cywilnoprawnej pomiędzy Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, lub Pocztą Polską S.A., a abonentem.

12. W piśmie z dnia 3 czerwca 2013 r. skarżący postawił również zarzut braku doręczenia mu upomnienia. W tej mierze, także powołując się na wywody zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. należy podnieść, że DCOF - jak już wyżej wykazano - jest wierzycielem w rozumieniu ustawy egzekucyjnej i nie dysponuje swobodą decydowania o złożeniu albo niezłożeniu wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej. Podkreślić trzeba, że dążąc do wyegzekwowania zaległego abonamentu, DCOF nie musi (w przeciwieństwie do egzekwowania opłaty karnej) wysyłać upomnienia, ponieważ - zgodnie z wówczas obowiązującym § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 131, poz. 1541 ze zm.) - postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez jego uprzedniego doręczania, gdy "zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania". Dlatego też po bezskutecznym upływie ustawowego terminu uiszczenia abonamentu (wynikającego z art. 3 ust. 4 u.o.a.) DCOF wystawia tytuł wykonawczy, który powinien zostać niezwłocznie skierowany do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego.

13. Natomiast bez wpływu na dokonaną ocenę prawną wydanych w sprawie postanowień pozostają wypowiedzi skarżącego zawarte w zażaleniu oraz w skardze, ponieważ nie dotyczą one zarzutów zgłoszonych w terminie 7 dni, w piśmie z dnia 3 czerwca 2013 r. Argumentacja skargi i pism wniesionych w toku postępowania przed sądem, koncentruje się na zagadnieniu prawidłowości doręczenia skarżącemu przesyłki o nadaniu numeru identyfikacyjnego i w związku z tym wywołania skutku prawnego w postaci istnienia dowodu zarejestrowania odbiornika RTV w rozumieniu regulacji rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342). Te kwestie w ogóle nie zostały podniesione w piśmie z dnia 3 czerwca 2013 r. stanowiącym zarzuty. Tymczasem, jak wskazano w pkt 10 uzasadnienia, ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej. Na dalszym etapie postępowania egzekucyjnego, tj. po upływie terminu do wniesienia zarzutów, zobowiązany może podnosić okoliczności wskazujące np. na nieistnienie obowiązku podlegającego egzekucji, jednak podlega to rozstrzygnięciu i ocenie już w ramach innych instytucji prawnych, nie rzutując na zgodność z prawem postanowień wydanych w przedmiocie uprzednio wniesionych zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a.

Niezależnie od powyższego, należy też stwierdzić, że wbrew obowiązkowi, skarżący nie wskazał podstawy prawnej argumentacji dotyczącej braku doręczenia mu przesyłki zawierającej zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 14 września 2007 r., I OSK 522/07 (Lex nr 374393), to właśnie na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, konkretnie na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut (por. również wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., II FSK 407/10, Lex nr 954961). Skarżący nie wskazał, w jaki sposób - spośród wymienionych w art. 33 u.p.e.a. - miałaby zostać naruszona zgodność z prawem prowadzonego postępowania egzekucyjnego, właśnie w związku z brakiem doręczenia rzeczonego zawiadomienia, w sytuacji w której nie zakwestionował zarejestrowania odbiornika RTV (nawet przyznał, że posiadał książeczkę opłaty abonamentowej), ani nie powołał się na jego wyrejestrowanie.

14. Z tych wszystkich powodów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalono.