Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1282/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 16, art. 20a, art. 3, art 6 ust. 7
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie WSA Elwira Brychcy Maciej Jaśniewicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu nieuiszczonej opłaty targowej oddala skargę. /-/ M.Jaśniewicz /-/K.Pawlicki /-/E.Brychcy


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 stycznia 2007 r. Prezydent Miasta Poznania, działając na podstawie art. 15 i 20a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. - Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm.) określił M. K. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu nieuiszczonej opłaty targowej w poszczególnych dniach w miesiącach od stycznia do września 2006 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, że z informacji uzyskanych od inkasenta opłaty targowej przedsiębiorstwa "[...]" sp. z o.o. wynika, iż M. K. odmówił uiszczenia opłaty targowej za okres wskazany w decyzji, z tytułu prowadzenia handlu artykułami przemysłowymi na terenie położonym w Poznaniu, u zbiegu ulicy [...]. Powierzchnia, na której była prowadzona działalność handlowa wynosiła 4 m2, natomiast stawka opłaty targowej za 1 m2 powierzchni wynosiła 3,60 zł.

Od powyższej decyzji strona, działając za pośrednictwem pełnomocnika –D. B., wniosła odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik zarzucił w szczególności naruszenie art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na podstawie którego zwalnia się od opłaty targowej osoby, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotem opodatkowania położnym na targowiskach. Pełnomocnik wskazał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...]. W związku z tym opodatkował się podatkiem od nieruchomości, którym opodatkowana jest cała nieruchomość o powierzchni 188 m2. Podkreślono, że podatkiem są opodatkowane również budynki związane z działalnością gospodarczą. W ocenie pełnomocnika, obciążenie M. K. obowiązkiem uiszczenia opłaty targowej oznaczałoby, że nieruchomość opodatkowana jest podwójnie - podatkiem od nieruchomości oraz opłatą targową.

W związku z wniesionym odwołaniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, decyzją z dnia 14 sierpnia 2008 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję

1

organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podniesiono, że M. K. nie jest ani posiadaczem samoistnym nieruchomości, ani jej właścicielem, w związku z czym nie może być uznana za podatnika podatku od nieruchomości. Ponadto uznano, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest D. B., gdyż on jest adresatem decyzji dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2006. Biorąc to pod uwagę organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ na jego podstawie z opłaty targowej zwolnione osoby i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, dokonujące sprzedaży na targowiskach, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, ze w świetle tego przepisu możliwa jest sytuacja, gdy od budowli na targowisku płacony jest podatek od nieruchomości, a posiadacz zależny korzystający z niej zobowiązany jest do uiszczenia opłaty targowej. Powołując się na doktrynę prawa podatkowego oraz pisma urzędowe Ministra Finansów, organ odwoławczy stwierdził, że fakt, iż od przedmiotów opodatkowania położonych na targowisku pobierany jest podatek od nieruchomości, nie oznacza, że od osób tam handlujących nie można pobrać opłaty targowej. Możliwość taka jest istnieje w przypadku, gdy podmiot dokonujący sprzedaży nie jest tożsamy z podatnikiem podatku od nieruchomości.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu M. K. wniósł skargę z dnia 21 września 2008 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenia decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

-122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego działań. Zdaniem skarżącego organ nie prowadził bowiem postępowania na okoliczność, czy skarżący jest samoistnym posiadaczem obiektu budowlanego;

* art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez stwierdzenie, że zwolnienie od podatku nie dotyczy skarżącej, a zatem niezastosowania tego przepisu pomimo zaistnienia przesłanek;

* art. 2 oraz 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez niezastosowanie pomimo zachodzących przesłanek.

2

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ II instancji błędnie oparł się na oświadczeniu pełnomocnika, iż jest właścicielem nieruchomości, nie badając, kto w rzeczywistości jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym nieruchomości, na której prowadzona była działalność handlowa. W ocenie skarżącego organ miał świadomość, że jest on przekonany, że jest posiadaczem samoistnym obiektu budowlanego, w którym prowadzi działalność. Mimo tego organ nie rozważył relacji, na którą jednoznacznie wskazuje materiał dowodowy, a mianowicie, że między stanowiskiem D. B., a stanowiskiem skarżącego zachodzi sprzeczność w sensie logicznym i prawnym. Okoliczność, że D. B. jest właścicielem jest bezsporna. Jednak koniecznym jest także ustalenie, kto jest posiadaczem samoistnym. Skarżący w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych wywiódł, że przedmiotem podatku od nieruchomości może być także obiekt budowlany.

Biorąc powyższe pod uwagę skarżący wskazał, że organ nie podjął działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bowiem nie ustalił, kto jest posiadaczem samoistnym. Zdaniem skarżącego D. B. płaci podatek nie będąc do tego zobowiązanym. Skarżący podkreślił także, iż wykonuje uprawnienia właścicielskie wobec obiektu. Bez konsultacji z D. B. malował obiekt i betonował posadzkę. Sam decyduje o godzinach otwarcia i zamknięcia. W konkluzji stwierdził, że uważa się za właściciela obiektu i nie ma wątpliwości co do tego, że D. B. nie ma do niego żadnych praw. W załączeniu do skargi skarżący przesłał kopię formularza - informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych za rok 2006, dotyczącego objęcia podatkiem od nieruchomości, datowanego na dzień 10 stycznia 2008 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o oddalenie skargi uznając ją za nieuzasadnioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art.3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

3

Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peiuś).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Targowiskami są natomiast wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel. Opłacie targowej nie podlega jednak sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Na podstawie art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwalnia się natomiast od opłaty targowej osoby i jednostki dokonujące sprzedaży na targowiskach, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach.

W doktrynie wskazuje się jednak, że zwolnienie określone w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych znajduje zastosowanie jedynie w odniesieniu do osób, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach i jednocześnie prowadzą tam sprzedaż.. W związku z tym możliwa jest sytuacja, gdy od budowli na targowisku właściciel płaci podatek od nieruchomości, a posiadacz zależny, korzystający z niej, opłatę targową.

W świetle wskazanej powyżej wykładni art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji zasadnie odmówiły skarżącemu możliwości skorzystania ze zwolnienia uregulowanego w tym przepisie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że skarżący, wbrew zarzutom formułowanym w treści skargi, w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja organu podatkowego, nie był podatnikiem podatku od nieruchomości.

4

Zgodnie z art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem podatku od nieruchomości jest w szczególności właściciel oraz samoistny posiadacz nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Należy jednak podkreślić, że na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Ustalenie zobowiązania podatkowego dokonuje się zatem na mocy decyzji ustalającej (konstytutywnej), w której organ podatkowy jest zobowiązany wskazać podatnika oraz wysokość, termin i miejsce płatności podatku. Jeżeli osoba, do której adresowana jest decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe kwestionuje jakikolwiek element stosunku prawnopodatkowego może to uczynić wnosząc odwołanie od decyzji w trybie uregulowanym w Ordynacji podatkowej. Nie wniesienie odwołania powoduje natomiast, że decyzja staje się ostateczna i w związku z art. 128 Ordynacji podatkowej uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych. Dopóki decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego wiąże organ podatkowy na podstawie art. 212 Ordynacji podatkowej.

W związku z powyższym, tak długo, jak pozostają w obrocie prawnym decyzje ustalające zobowiązanie w podatku od nieruchomości w odniesieniu do D. B., nie jest możliwe skuteczne kwestionowanie własności czy samoistnego posiadania nieruchomości i związanego z nim obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości w toku postępowania w przedmiocie określenia opłaty targowej. Podatnik kwestionujący fakt powstania obowiązku podatkowego lub zakres zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości powinien dążyć do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ustalających zobowiązanie w tym podatku, wskazując zarzuty w odwołaniu od takiej decyzji lub powołując okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji, wznowienie postępowania, uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej.

Odnosząc się zatem do zarzutu sformułowanego w skardze, iż organy podatkowe nie podjęły działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bowiem nie ustaliły, kto jest właścicielem i samoistnym posiadaczem

5

nieruchomości należy stwierdzić, że nie jest uzasadniony. Organ podatkowy dokonał bowiem tych ustaleń i zawarł je w treści decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Tym samym organ, będąc związany treścią tej decyzji, nie mógł w toku postępowania w przedmiocie określenia opłaty targowej, prowadzić odrębnego postępowania dowodowego w tym zakresie. Należy bowiem raz jeszcze podkreślić, że odmienne ustalenia w zakresie podatnika podatku od nieruchomości wymagają w pierwszej kolejności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ustalających zobowiązanie w tym podatku. Dopiero spełnienie tego warunku stwarza możliwość weryfikacji ustaleń faktycznych dokonanych na potrzeby określenia opłaty targowej oraz oceny przesłanek uzasadniających skorzystanie ze zwolnienia uregulowanego w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Konkludując należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze organy podatkowe nie naruszyły w toku postępowania art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 i 3 oraz 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Poczynione przez organy ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości. Zasadnie organy podatkowe przyjęły także, że skoro skarżący nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, w sprawie nie znajduje zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

/-/M.Jaśniewicz /-/ K.Pawlicki /-/ E.Brychcy

6