Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 48/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  156 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Sędziowie : asesor WSA Jerzy Siegień asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. uchylającej decyzję Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. i odmawiającej uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zabudowana nieruchomość [...] przy [...] w W. oznaczona nr hip. [...], stanowiąca własność W. i M. małż. C. została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy Miasta W., a następnie na własność Skarbu Państwa. Objęcie gruntu w posiadanie nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej (Dz. U. Nr 16, poz. 112). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie Gminy Zarząd Miejski obowiązany był ogłosić w organie urzędowym Zarządu Miejskiego (Dziennik Urzędowy Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Miasta W.). Ogłoszenie takie ukazało się w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Miasta W. Nr [...] z dnia [...] maja 1947 r., a dzień oględzin nieruchomości wyznaczono na [...] czerwca 1947 r. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia sporządzony został protokół z oględzin, natomiast w dniu [...] lipca 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Miasta W. Nr [...] opublikowano ogłoszenie o objęciu przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez Gminę Miasta W.. W dniu [...] marca 1992 r. spadkobiercy byłych właścicieli – H. C. i J. C. złożyli wniosek o zwrot nieruchomości, który został załatwiony odmownie decyzją nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1992 r. Zaskarżoną przez wnioskodawców decyzję Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] października 1992 r. Skargę wniesioną przez H. C. na decyzję ostateczną Wojewody [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 17 września 1993 r. sygn. akt IV SA 1847/92 wskazując w uzasadnieniu wyroku, że możliwość odzyskania przejętych w trybie dekretu nieruchomości warszawskich przewidywały przepisy a. 7 ust. 1 dekretu oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) Zarówno jednak właściciele nieruchomości jak i ich następcy prawni nie wystąpili z wnioskami w tej sprawie w zakreślonym do tego terminie.

Pismem z dnia [...] października 1998 r. J. C. wniósł o przyznanie, na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Starosta Powiatu W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. umorzył postępowanie wszczęte ww. wnioskiem, jako bezprzedmiotowe uznając, że złożenie wniosku dekretowego po upływie terminu, który ma charakter terminu zawitego, czyni taki wniosek bezprzedmiotowym. na skutek odwołania wniesionego przez J. C. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] lutego 1999 r. i odmówił uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Wojewoda stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że nie było podstaw do orzeczenia o umorzeniu postępowania, gdyż złożenie wniosku o przyznanie prawa wieczystego użytkowania stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji o odmowie przyznania tego prawa, co też i wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Starosty Powiatu W. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r. stała się ostateczna.

W dniu [...] października 2001 r. J. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji jako rażąco naruszającej art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz uregulowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1947 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy. Wnioskodawca twierdził, że Wojewoda [...] rażąco naruszył prawo przyjmując, iż rozpoczął bieg sześciomiesięczny termin na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Rozpoczęcie biegu terminu ma miejsce jedynie wówczas, gdy doszło do prawidłowego objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę Miasta W.. W przypadku nieruchomości przy ul. [...] do tego nie doszło, ponieważ organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z § 5 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. polegającego na zawiadomieniu dotychczasowych właścicieli o oględzinach nieruchomości.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia

2002 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r. wskazując, że przyznanie prawa użytkowania wieczystego nie było możliwe, gdyż wniosek o przyznanie tego prawa powinien być zgłoszony między [...] lipca 1947 r. a [...] stycznia 1948 r. Wniosku takiego jednak ani byli właściciele ani ich pełnomocnik nie złożyli. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. C. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...].

Na skutek skargi wniesionej przez J. C., A. C. i G. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt I SA 1711/02 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dnia [...] czerwca 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r. Sąd stwierdził naruszenie przez organ administracji przepisów prawa procesowego polegające na niewyjasnienia istotnych okoliczności sprawy oraz przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu materiał dowodowy nie został przeanalizowany i oceniony zgodnie z wymaganiami art. 7, 77, i 80 kpa. Kluczową w sprawie kwestią jest ustalenie, czy objęcie w posiadanie przedmiotowego gruntu przez Gminę Miasta W. odbyło się przy ścisłym spełnieniu wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Odbudowy wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów posiadanie przez gminę m. st. Warszawy. W szczególności, jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mimo że skarżący we wniosku o ponowne sprawy się o to zwracali, organ administracji nie ustosunkował się do kwestii, czy przepis § 5 powołanego rozporządzenia był w pełni respektowany przez Zarząd Miasta. Należało przeprowadzić dowód na to, czy Zarząd Miasta dołożył staranności w ustaleniu miejsca pobytu właścicieli nieruchomości oraz ich pełnomocników, bowiem tylko brak możliwości powiadomienia byłych właścicieli lub ich pełnomocnika pozwoli przyjąć, że objęcie gruntu było skuteczne, co otwierało bieg terminu do złożenia wniosku dekretowego. Sąd stwierdził, że w materiale zgromadzonym w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających podjęcie starań przez Zarząd Miasta w celu zapewnienia byłym właścicielom i ich pełnomocnikom udziału w oględzinach nieruchomości, co może świadczyć o objęciu gruntu przez Gminę z naruszeniem prawa. Sąd uznał, iż rację mają skarżący wskazując, że w aktach znajduje się orzeczenie Sądu okręgowego w W. o objęciu w posiadanie przez byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, a skoro tak, to z wnioskiem w tej sprawie mógł wystąpić właściciel lub jego pełnomocnik, co oznacza, że ustalenie miejsca pobytu tych osób mogło być możliwe w oparciu o dokumenty z akt sądowych.

Po przeprowadzeniu ponownie postępowania wyjaśniającego Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że realizując wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2004 r.,

przeprowadził postępowanie wyjaśniające na okoliczność spełnienia przez Zarząd Miejski w W. wymogów przewidzianych w § 5 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. W tym zakresie na podstawie archiwalnych akt architektoniczno-budowlanych składowanych w Archiwum Akt i Planów [...] Urzędu Wojewódzkiego, akt księgi hipotecznej nieruchomości, a także ksiąg meldunkowych organ ustalił, że byli właściciele opuścili przedmiotową nieruchomość we wrześniu 1939 roku i ich nowy adres nie był znany. Wynika to z pisma Archiwum Miasta W. z dnia [...] stycznia 2005 r. Organ nie stwierdził w aktach sprawy orzeczenia Sądu Okręgowego o objęciu w posiadanie przez byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, na który wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 maja 2004 r. W aktach archiwalnych znajduje się jedynie niepodpisana notatka stwierdzająca, że rozstrzygnięcie takie zostało wydane w dniu [...] maja 1947 r. Z postępowania wyjaśniającego wynika natomiast, że wniosek W. i M. C. o przywrócenie posiadania wpłynął [...] listopada 1947 r., a postanowienie w tej sprawie wydano w dniu [...] sierpnia 1948r. (zaświadczenie Sądu Rejonowego dla Miasta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. sygn. akt [...]). Natomiast według informacji nadesłanej przez Archiwum Miasta W. zawartej w piśmie z [...] września 2004 r. w ewidencji akt spraw cywilnych Sądu Okręgowego w W. z lat 1947-48 jak i w skorowidzach spraw cywilnych z 1947 roku nazwiska byłych właścicieli - z wyjątkiem w/w wpisu - nie figurują. Ustalenia powyższe pozostają w opozycji wobec treści znajdującej się w aktach archiwalnych niepodpisanej notatki wskazującej na datę [...] maja 1947 r.

Skoro więc wniosek o przywrócenie posiadania złożono w dniu [...] listopada 1947, a więc w ok. cztery miesiące po ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego o objęciu nieruchomości przez Gminę Miasta W., ustalenie miejsca pobytu byłych właścicieli w oparciu o dokumenty z akt sądowych, co sugerował Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie było możliwe. Ponadto - jak wynika z akt sprawy - fakt ustanowienia przez byłych właścicieli zamieszkałych w A., pełnomocnika w osobie adw. Z. K., miał miejsce dopiero w dniu [...] października 1947 r., a więc po dacie objęcia nieruchomości przez Gminę Miasta W.

W świetle dokonanych ustaleń Minister Infrastruktury uznał, że przedmiotowa nieruchomość została skutecznie objęta w posiadanie przez Gminę Miasta W. Ponadto organ wskazał, że niezależnie od powyższych ustaleń, o odmowie uwzględnienia wniosku przesądza brak przesłanki odnoszącej się do posiadania gruntu przez właściciela w chwili składania wniosku dekretowego. Ocena wniosku następców prawnych byłych właścicieli przez Wojewodę [...] była zatem prawidłowa, co oznacza, że decyzja z dnia [...] listopada 2000 r. nie jest obciążona wadą skutkującą jej nieważnością. Wprawdzie organ wojewódzki odmawiając prawa użytkowania wieczystego ze względu na fakt niezłożenia wniosku w przepisanym terminie nie poczynił odrębnych ustaleń, czy termin, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu o gruntach warszawskich, rozpoczął swój bieg w dacie [...] lipca 1947 r., czym naruszył przepisy art. 7, 77 i 107 kpa, jednak uchybienia te nie miały wpływu na wynik postępowania zakończonego badaną decyzją, która byłaby taka sama, gdyby Wojewoda nie pominął omawianych ustaleń.

J. C. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym nie zgodził się ze stanowiskiem zajętym przez Ministra infrastruktury w uzasadnieniu decyzji i podtrzymał zarzuty przedstawione w poprzednich pismach.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2005 r. utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję. Uzasadnienie decyzji organ oparł na ustaleniach wynikających z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego podkreślając ponadto, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dla przyznania prawa użytkowania wieczystego – poza przesłankami odnoszącymi się do terminu złożenia wniosku oraz możliwości pogodzenia sposobu korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania – niezbędną przesłanką jest posiadanie gruntu przez właściciela w dniu złożenia wniosku. Tej zaś przesłanki skarżący nie spełnia, gdyż w dniu złożenia wniosku dekretowego ([...] października 1998 r.) ani on ani żaden z pozostałych spadkobierców nie byli w posiadaniu nieruchomości przy ul. [...]. Nieruchomość ta pozostawała bowiem własnością [...] na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1997 r.

W skardze na decyzję ostateczną skarżący J. C. zarzucił naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., § 3 i 4 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r., art. 7, 10, 77,

80 i 156 § 1 pkt 2 kpa.

Skarżący twierdzi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20

maja 2004 r. w sposób jednoznaczny potwierdził jego racje co do wadliwości

powołanej decyzji Wojewody [...] o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego. Oceniając legalność powołanej decyzji Minister Infrastruktury nie rozpatrzył w sposób prawidłowy kwestii naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. Objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę odbyło się z rażącym naruszeniem przez Zarząd Miasta W. przepisów tego rozporządzenia wobec niepowiadomienia właścicieli o oględzinach nieruchomości. Nie można w tej sytuacji uznać, że objęcie nieruchomości było skuteczne. Zdaniem skarżącego nie było zadaniem organu nadzoru ustalenie możliwości zawiadomienia poprzednich właścicieli, ale ustalenie, czy organy administracji publicznej przejmując przedmiotową nieruchomość zachowały wszystkie procedury gwarantujące poprzedniemu właścicielowi możliwość odzyskania nieruchomości. Organ w żadnym stopniu nie odniósł się do korespondencji Ministerstwa Spraw Zagranicznych z marca 1947 roku, a więc jeszcze sprzed daty objęcia nieruchomości w posiadanie. Nie zbadał również, czy przed objęciem nieruchomości w posiadanie właściwy organ dokonał jakichkolwiek czynności mających na celu ustalenie możliwości zawiadomienia poprzednich właścicieli. Akta sprawy jednoznacznie potwierdzają, że organ mógł ustalić dane o miejscu pobytu właściciela. Świadczy o tym w szczególności pismo Ministerstwa

Spraw Zagranicznych z dnia [...] marca 1947 r. nr [...] oraz toczące się przed Sądem Grodzkim w W. postępowanie o sygn. akt [...] o przywrócenie posiadania.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumenty uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu jest ostateczna decyzja Ministra Infrastruktury wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia przez Wojewódzki

Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. poprzedniej

decyzji ostatecznej Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]

czerwca 2002 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia

2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania

prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...].

Dokonując oceny postępowania uzupełniającego przeprowadzonego przez Ministra Infrastruktury oraz wydanej w jego wyniku decyzji należy stwierdzić, że postępowanie to wyczerpuje wytyczne zawarte w powołanym wyroku z dnia 20 maja 2004 r., a jego wyniki w pełni uzasadniają podjęte rozstrzygnięcie.

Istota sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją sprowadza się do oceny, czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r. odmawiająca przyznania następcom prawnym W. i M. małż. C. prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości przy ul. [...], rażąco narusza prawo przez przyjęcie, że wniosek J. C. z dnia [...] października 1998 r. został złożony z uchybieniem sześciomiesięcznego terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Skarżący

utrzymywał, że odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego przez

Wojewodę [...] rażąco narusza powołany przepis wskutek błędnego przyjęcia, że termin do złożenia wniosku już upłynął, podczas gdy w następstwie wadliwego objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę Miasta W. termin ten nie rozpoczął biegu. Wadliwość ta, zdaniem skarżącego, polegała na niewyczerpaniu przez Zarząd Miejski dyspozycji § 5 rozporządzenia z dnia 4 kwietnia 1946 r., który przewidywał obowiązek powiadomienia poprzedniego właściciela gruntu o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę Miasta W.

Zważyć należy, że prowadząc postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, stosownie do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego z dnia 20 maja 2004 r., Minister Infrastruktury uzyskał z Archiwum Państwowego Miasta W. kserokopię zapisu z repertorium [...], [...] Wydziału Cywilno - Odwoławczego z 1948 roku, sygn. arch [...], dotyczącego W. i M. C. w sprawie o przywrócenie posiadania nieruchomości oraz informację, że w ewidencji akt spraw cywilnych Sądu Okręgowego w W. z lat 1947-1948 jak i w skorowidzach spraw cywilnych tego Sądu nazwiska b. właścicieli nieruchomości przy ul. [...] nie figurują. Minister Infrastruktury uzyskał ponadto zaświadczenie Sądu Rejonowego dla Miasta W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2004 r. sygn. akt [...] stwierdzające, że do Sądu tego w dniu [...] listopada 1947 r. wpłynął wniosek W. i M. C. o przywrócenie posiadania nieruchomości. Postępowanie to zostało zakończone prawomocnym postanowieniem wydanym w dniu [...] sierpnia 1948 r.

Zauważyć należy, iż zarówno daty uwidocznione w dokumencie uzyskanym z Archiwum Państwowego Miasta W. – "[...].X.", "[...] Grud. 1948" i "[...] Stycz. 1949", jak i data wskazana w zaświadczeniu Sądu Rejonowego dla Miasta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. wykluczają możliwość uzyskania przez Zarząd Miejski danych o miejscu pobytu właścicieli nieruchomości z akt postępowania sądowego przed przystąpieniem do objęcia gruntu w posiadanie. Zasadniczo podważa to treść znajdującej się w aktach archiwalnych niepodpisanej notatki, iż objęcie nieruchomości w posiadanie przez b. właścicieli miało miejsce w dniu [...] maja 1947r. Organ nie odnalazł orzeczenia Sądu Okręgowego, o którym mowa w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2004r. ani w Archiwum Miasta W., ani w Archiwum Urzędu Dzielnicy W. [...], o czym świadczy notatka urzędowa z dnia [...] grudnia 2004 r. Danych o miejscu pobytu właścicieli nieruchomości nie mogła dostarczyć także treść księgi meldunkowej domu przy ul. [...], w której nazwiska właścicieli nieruchomości nie figurowały. W celu ustalenia istnienia innych jeszcze możliwych źródeł uzyskania ww. danych przez Zarząd Miejski Minister Infrastruktury przeprowadził w dniu [...] stycznia 2005 r. rozprawę administracyjną, w toku której – jak wynika z protokołu rozprawy - zapoznano pełnomocnika strony z wynikami ustaleń organu oraz próbowano ustalić, czy przed datą [...] października 1947 r. (data udzielenia adw. Z. K. pełnomocnictwa przez W. i M. małż. C. wskazana w akcie notarialnym z dnia [...] września 1948 r. Repertorium Nr [...]) było udzielone pełnomocnictwo ww. adwokatowi lub innej osobie do działania w imieniu byłych właścicieli. Pełnomocnik J. C. oświadczył, iż nie ma takiej wiedzy.

W świetle przedstawionych ustaleń należy uznać, iż organ nadzoru prawidłowo przyjął, że w dniu [...] lipca 1947 r. (data Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Miasta W.) doszło do niewadliwego, a zatem skutecznego, objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę Miasta W. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że Wojewoda [...] rażąco naruszył art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. odmawiając uwzględnienia wniosku J. C. z powodu upływu terminu do jego złożenia. Przewidziany w art. 7 ust. 1 dekretu sześciomiesięczny termin na złożenie przez dotychczasowego właściciela gruntu bądź jego następcę prawnego wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy (obecnie prawa użytkowania wieczystego) jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że złożenie wniosku po jego upływie stanowi okoliczność uzasadniającą wydanie orzeczenia o odmowie przyznania tego prawa.

Przeprowadzone przez Ministra Infrastruktury postępowanie wyjaśniające

oraz jego wyniki nie dają podstaw do zarzutu naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Braki w materiale dowodowym, na

które zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia

20 maja 2004 r. zostały przez organ administracji uzupełnione, a ocena

zgromadzonego materiału dokonana zgodnie z art. 80 kpa. Wyjaśnić należy, że

wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd w omawianym wyroku nie potwierdził racji skarżącego co do wadliwości decyzji Wojewody [...]. Takiej oceny nie ma w treści uzasadnienia omawianego wyroku. Uchylając poprzednie decyzje nadzorcze Sąd wyraźnie wskazał na uchybienia wyłącznie procesowe – naruszenie art. 7, 77 i

80 kpa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Pozbawiony podstaw jest zarzut nieodniesienia się przez Ministra

Infrastruktury do "korespondencji Ministerstwa Spraw Zagranicznych z marca 1947

r.", w tym do "pisma Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia [...] marca 1947 r. nr [...], a więc jeszcze sprzed daty objęcia nieruchomości w posiadanie". Korespondencji o jakiej mowa, w tym wskazanego pisma z dnia [...] marca 1947r. akta sprawy nie zawierają, zaś pełnomocnik skarżącego nie był w stanie wykazać na rozprawie, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji w aktach sprawy dokumentacja ta się znajdowała, nie dysponował też kopiami tych dokumentów.

Poza tym należy wyjaśnić, że ustalenia, jakie obowiązany był poczynić

Minister Infrastruktury jako organ prowadzący postępowanie nadzorcze, miały na

celu wyjaśnienie, czy Wojewoda [...] rażąco naruszył prawo przyjmując, że wniosek J. C. został złożony po upływie terminu, co konkretnie wiązało się z ustaleniem, czy doszło do skutecznego objęcia gruntu w posiadanie przez gminę Miasta W., to zaś z kolei wymagało wyjaśnienia, czy przy przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę, Zarząd Miejski posiadał dane o miejscu pobytu właścicieli, a nie wykazanie, że Zarząd Miejski podejmował wszechstronne działania mające na celu ustalenie miejsca pobytu właścicieli. Takiego obowiązku nie przewidywał ani dekret z 26 października 1945 r. ani rozporządzenie z 7 kwietnia 1947 r. Z brzmienia § 5 rozporządzenia wynikał

obowiązek indywidualnego zawiadomienia o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę wyłącznie "w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej ...". Stwierdzić trzeba, że w istocie obowiązek poczynienia tych wszystkich ustaleń spoczywał na organie wydającym decyzję w postępowaniu zwykłym, na podstawie

art. 7 ust. 2 dekretu. Nieprzeprowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, w jakim dokonał tego organ nadzoru, nie może jednak przesądzać o tym, że decyzja o odmowie przyznania użytkowania wieczystego rażąco narusza prawo, skoro zawarte w niej rozstrzygnięcie jest prawidłowe.

Podkreślenia wymaga, iż rażące naruszenie prawa jako jedna z przesłanek nieważności decyzji ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że

decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 26.09.2000 r. sygn. akt V SA 2998/99, LEX nr 51249). Ponadto należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie prawa procesowego administracyjnego ukształtowany jest pogląd, że stwierdzenie

nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości

ostatecznych decyzji administracyjnych, zatem istnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę organ administracji ma obowiązek wykazać (por. wyrok NSA z dnia 22.101999 r. Sygn. akt I SA 8/98 LEX nr 47276). Konsekwencją tego jest zasada, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji

ostatecznej nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty jest dotknięta w niewątpliwy sposób jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Przy stwierdzaniu nieważności decyzji należy zatem brać pod rozwagę wyłącznie okoliczności wymienione w tym przepisie. Niedopuszczalne jest odwoływanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary (por. wyrok SN z dnia 11.05.2000 r. sygn. akt III RN

62/00 OSNP 2001/4/100). Funkcjonująca w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna nie może być podważona z przyczyn formalistycznych, gdyż godzi to

nie tylko w zasadę stabilności decyzji ostatecznej ale także w pewność obrotu

prawnego.

Mając powyższe zasady na względzie Sąd uznał, że zaskarżonej decyzji nadzorczej nie można zarzucić naruszenia prawa.

W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.