Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 973/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15zzzzzn2 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 122
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] lutego 2022 r. sprawy ze skargi C. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej C. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. nr [...]; [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku D. F. spółki z o.o. z siedzibą w K. o odroczenie terminu wymiany kasy rejestrującej z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii na kasę rejestrującą on-line.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że spółka 1 lipca 2021 r. złożyła wniosek o odroczenie terminu wymiany kasy rejestrującej z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii na kasę rejestrującą on-line. Ww. postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącej, gdyż termin na jego złożenie minął 30 czerwca 2021 r.

Spółka w zażaleniu na ww. postanowienie wniosła o jego uchylenie w całości oraz o przekazanie wniosku do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wydanemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, podnosząc, że wniosek złożyła w terminie.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji decyzją z dnia 15 stycznia 2021 r. odroczył na wniosek skarżącej z dnia 29 grudnia 2020 r. termin wymiany kasy rejestrującej z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii na kasę rejestrującą on-line do 30 czerwca 2021 r. Następnie, do organu I instancji dwukrotnie wpłynął wniosek spółki o tej samej treści, tj. o odroczenie do 30 września 2021 r. terminu rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kas rejestrujących on-line. Pierwszy wniosek wpłynął bezpośrednio do organu I instancji 1 lipca 2021 r. (adnotacje sporządzone na dokumencie o sposobie złożenia - dokument złożony do urny i o dacie jego wpływu). Drugi wniosek został nadany za pośrednictwem operatora pocztowego Poczta Polska. Ze stempla pocztowego wynika, że list zawierający wniosek spółki został nadany na poczcie 1 lipca 2021 r.

Dalej, organ odwoławczy wyjaśnił, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, może odraczać terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub i interesem publicznym (art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej). Termin wymiany kasy rejestrującej z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii jest terminem przewidzianym w przepisach prawa materialnego - art. 145b ust. 1 pkt 2a ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 1 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2020 r. w sprawie przedłużenia terminów prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas i rejestrujących z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1059). W przypadku nadania wniosku - zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. w placówce pocztowej operatora pocztowego - datą wniosku jest data stempla pocztowego. Zatem, datą skutecznego złożenia wniosku o odroczenie terminu wymiany kasy rejestrującej jest także data nadania wniosku na poczcie, pod warunkiem, że data nadania pisma mieści sią w terminie już przedłużonym. Skoro więc wniosek skarżącej nie został złożony z zachowaniem terminu (do 30 czerwca 2021 r.), to organ I instancji nie mógł odroczyć terminu, który już upłynął. Wniosek ten nie mógł więc być rozpatrzony merytorycznie, bowiem upłynął już odroczony termin. Nadto odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależniona od uznania organu. W sytuacji stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, organ zobowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Organ I instancji zasadnie więc odmówił wszczęcia postępowania.

W skardze na ww. postanowienie organu odwoławczego, spółka, która zmieniała w toku postępowania sądowego nazwę i siedzibę na: "C. O. T. Spółka z o.o. z siedzibą w W.", zarzuciła naruszenie przepisów:

1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, gdyż istniały podstawy do jego uchylenia, w szczególności ze względu na złożony przez spółkę zasadny wniosek o odroczenie terminu wymiany kasy rejestrującej z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii na kasę rejestrującą on-line;

2) art. 165a § 1 w zw. z art. 48 § 1 oraz art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że złożony przez spółkę wniosek nie mógł zostać rozpoznany, ponieważ termin na jego złożenie minął 30 czerwca 2021 r., podczas gdy wniosek został złożony w terminie, gdyż liczy się termin nadania wniosku (czyli 30 czerwca 2021 r.) przesyłką poleconą w placówce pocztowej, a nie jego wpływ do organu podatkowego.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca podniosła, że jest przekonana, iż wniosek złożyła 30 czerwca 2021 roku. Ponadto niezrozumiałe dla niej jest odrzucenie wniosku, a zatem całkowita odmowa jego rozpatrzenia, jedynie ze względu na wpływ pisma jeden dzień później (niezależnie od daty jego nadania).

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Sporna w sprawie jest okoliczność, czy skarżąca w terminie, tj. do 30 czerwca 2021 r. złożyła wniosek o dalsze odroczenie terminu wymiany kasy rejestrującej z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii na kasę rejestrującą on-line.

Pierwotny wniosek skarżącej z dnia 29 grudnia 2020 r. o ww. odroczenie organ I instancji uwzględnił i decyzją z dnia 15 stycznia 2021 r. termin wymiany kasy rejestrującej z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii na kasę rejestrującą on-line przedłużył do 30 czerwca 2021 r. Następnie - jak prawidłowo to wyjaśniły organy obu instancji - do organu I instancji dwukrotnie wpłynął wniosek skarżącej o tej samej treści, tj. o odroczenie do 30 września 2021 r. terminu rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kas rejestrujących on-line. Pierwszy wniosek wpłynął bezpośrednio do organu I instancji 1 lipca 2021 r. (adnotacje sporządzone na dokumencie o sposobie złożenia - dokument złożony do urny i o dacie jego wpływu). Drugi wniosek został nadany za pośrednictwem operatora pocztowego Poczta Polska. Ze stempla pocztowego wynika, że przesyłka zawierająca wniosek została nadana na poczcie 1 lipca 2021 r.

Wbrew zarzutom skargi, z akt sprawy nie wynika, aby wniosek ten został nadany poprzez operatora pocztowego przed 1 lipca 2021 r.

Zatem, prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że wniosek był spóźniony, gdyż datą skutecznego złożenia wniosku o odroczenie terminu wymiany kasy rejestrującej jest data nadania wniosku na poczcie, pod warunkiem, że data nadania pisma mieści się w terminie już przedłużonym. Skoro więc wniosek skarżącej nie został złożony z zachowaniem terminu (do 30 czerwca 2021 r.), to organ I instancji nie mógł odroczyć terminu, który już upłynął.

Jednak, w ocenie sądu, organy podatkowe zaniechał dokonania oceny sprawy w jej całokształcie i z zastosowaniem szczególnych regulacji prawnych przyjętych na okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemiologicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z przepisami art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.); dalej: "ustawa o zwalczaniu COVID-19":

"Art. 15zzzzzn2.

1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.".

Przepisy te weszły w życie 16 grudnia 2020 r., na podstawie art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255), które z założenia maja stanowić dodatkową ochronę prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie określonych terminów. Ww. przesłanka wpływającą na bieg terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu wymiany kasy rejestrującej z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii na kasę rejestrującą on-line w sprawie wynika wprost z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu COVID-19 (w brzmieniu obowiązującym 30 czerwca 2021 r.). Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu COVID-19, w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Sądowi znany jest problem interpretacyjny związany z prawidłowym odczytywaniem, użytego w ww. regulacji, znaczenia stwierdzenia "przepisy prawa administracyjnego". Dyskusyjne jest bowiem, czy odnosi się ono do terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego. Innymi słowy, czy analizowany przepis wpływa na bieg podatkowych terminów przedawnienia, w tym na ich zawieszenie.

Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd wyrażony w szeregu wyroków sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 339/21; wyrok WSA w Opolu z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Op 177/21; z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Op 158/21; wyrok WSA w Kielcach z dnia 31 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 185/21, z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 146/21; wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 362/20, z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 364/20; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 515/21, z dnia 27 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1054/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 280/21; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 147/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 965/20, z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 38/21, z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 504/21 z 10listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 758/21), że prawo podatkowe jest częścią prawa administracyjnego i - w związku z tym - przez okres obowiązywania art. 15zzr lub art. 15zzzzzn2 ustawy o zwalczaniu COVID-19 terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, czy też terminy do dokonania czynności kształtujących prawa i obowiązki podatników, nie rozpoczynały się lub pozostawały zawieszone, niezależnie od tego, czy ich przedłużenie było dla podatników korzystne, czy nie było korzystne.

Powołana regulacja wymaga zatem od organu szczególnej rozwagi we wszelkich sprawach, które w normalnych okolicznościach byłyby rozpatrywane negatywnie dla strony z uwagi na przekroczenie przez nią terminu.

W ocenie sądu, dopuszczając się wskazanego zaniedbania co do oceny zastosowania w sprawie art.15 zzzzzn2 ustawy o zapobieganiu Covid-19 organy naruszyły także zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), w świetle której w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

W tej sytuacji, sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 2 i art. 135 p.p.s.a. - jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się: wpis od skargi w wysokości [...] zł, pobrany od skarżącej na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535); koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie [...]zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota [...]zł z tytułu opłaconego pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. z 2021 r. poz. 1923).

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a., sąd wskazuje, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględnił powyższe uwagi i ocenił w postępowaniu wszczętym wnioskiem spółki z dnia 30 czerwca 2021 r. dopuszczalność dalszego odroczenia terminu wymiany kasy, w tym poinformował skarżącą o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu wymiany kasy rejestrującej z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii na kasę rejestrującą on-line.