Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 557/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 170, art. 134
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędzia WSA – Danuta Kania Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., działając na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako "K.p.a.") w związku z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oraz art. 25 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.) odmówił wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby Z.M. zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2004 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem pełnomocnika Z.M. z dnia [...] lipca 2012 r. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wnioskodawcy podniósł zarzut nieważności decyzji jako wydanej przez Izbę Celną w P., która nie jest organem uprawionym do prowadzenia postępowania administracyjnego, zarzut nadania rygoru natychmiastowej wykonalności bez podania podstawy prawnej oraz zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez podpisanie decyzji z dnia [...] września 2004 r., jak i decyzji [...] lipca 2004 r. przez Dyrektora Izby Celnej w P. M.K. W ocenie pełnomocnika wnioskodawcy oznacza to, że w postępowaniu wszczętym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brał udział pracownik, który na mocy art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. był wyłączony od udziału w tym postępowaniu. Tym samym, Dyrektor Izby Celnej w P. rozpatrując w trybie art. 127 § 3 K.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia ze służby Z.M. dopuścił się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 127 § 3 K.p.a. Doszło bowiem do wydania zarówno zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2004 r., jak i decyzji bezpośrednio ją poprzedzającej przez tę samą osobę. W ocenie pełnomocnika wnioskodawcy naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.).

Organ I instancji wskazał, że postępowanie prowadzone z urzędu przez Dyrektora Izby Celnej w P. w sprawie zwolnienia ze służby stałej Z.M. zakończone zostało wydaniem w dniu [...] lipca 2004 r., na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej decyzji nr [...] zwalniającej ww. funkcjonariusza ze służby stałej. W wyniku złożenia przez stronę od powyższej decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Izby Celnej w P. na mocy decyzji z dnia [...] września 2004 r. nr [...] utrzymał własną decyzję w sprawie zwolnienia ze służby w mocy. Powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.), którą to uchylono z dniem [...] października 2009 r. na mocy art. 243 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323). Sprawa zwolnienia ze służby była, na wskutek wniesienia skargi przez Z.M., badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 r. oddalił (sygn. akt II SA/Rz 859/04).

Następnie organ zauważył, że zgodnie z art. 1 pkt 8 i 9 uchylonej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej w sprawach związanych z pełnieniem służby oraz zatrudnieniem w jednostkach organizacyjnych służby celnej organem właściwym do podejmowania rozstrzygnięć był dyrektor izby celnej. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2004 r., jako organu I instancji, zwalniająca ze służby Z.M. została zatem wydana zgodnie z powyższymi przepisami. Stosownie zaś do art. 81 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Celnej w wypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego funkcjonariusz celny mógł w terminie 14 dni, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dyrektor izby celnej był zatem również organem właściwym do rozpatrywania wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy zwolnienia ze służby, załatwionej uprzednio jego decyzją.

Organ wyjaśnił, że stan prawny w zakresie przedstawionych powyżej kwestii uległ zmianie po wejściu w życie z dniem [...] października 2009 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, póz. 1323), która odmiennie, od poprzednio obowiązującej pragmatyki służbowej funkcjonariuszy celnych, uregulowała właściwość rzeczową organów w sprawie zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. W zakresie tych spraw ustawodawca zrezygnował z dotychczasowego ograniczenia zasady dwuinstancyjności i w art. 188 jednoznacznie określił, że od decyzji o zwolnieniu ze służby (wydanej przez dyrektora izby celnej na podstawie upoważnienia z art. 24 ust. 3 i 4 ustawy) funkcjonariuszowi celnemu przysługuje odwołanie do Szefa Służby Celnej.

W świetle powyższego oraz biorąc pod uwagę przepis art. 150 § 1 K.p.a., stanowiący, że organem właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, organem właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia, bądź też odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby Z.M. jest Szef Służby Celnej.

Organ wskazał, że pełnomocnik wnioskodawcy jako podstawę prawną żądania wznowienia postępowania podał przepis art. 145 § 1 pkt. 3 K.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 K.p.a. Podstawy prawne wznowienia postępowania zostały wymienione w przepisach art. 145 § 1 K.p.a. Jeżeli zostanie stwierdzone zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie, wówczas postępowanie musi zostać wznowione. Jednocześnie wystąpienie tych przesłanek otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Odnosząc się do przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby Szef Służby Celnej w pierwszej kolejności podniósł, że sprawa zwolnienia ze służby Z.M. była, na wskutek wniesienia przez niego skargi, badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2004 r., wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 859/04 oddalił. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 4 sierpnia 2005 r. Zgodnie zaś z przepisem art. 170 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby." Powagę rzeczy osądzonej reguluje natomiast art. 171 przywołanej powyżej ustawy, w myśl którego: "Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia". W komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski (rok wydania 2012 Wydawnictwo C.H.Beck wydanie 12) dotyczącym art. 145 K.p.a został wyrażony pogląd, że "Powaga rzeczy osądzonej pełni istotną funkcję dla zagwarantowania stabilności sytuacji prawnej powstałej w wyniku rozstrzygnięcia sprawy, przez wykluczenie ponownego rozpoznania sprawy między tymi samymi stronami (zob. Z Resich, [w:] Z. Resich (red.), System prawa procesowego cywilnego, t. 2, Wrocław 1987, s. 406). Cecha ta przysługuje wyrokom sądu administracyjnego zarówno uwzględniającym skargę, jak i wyrokom nieuwzględniającym skargi. W razie uwzględnienia skargi sąd administracyjny wyrokiem uchylającym lub stwierdzającym nieważność decyzji zamyka możliwość wszczęcia na drodze administracyjnej postępowania w sprawie wznowienia postępowania, przez zniesienie przedmiotu postępowania - decyzji ostatecznej. Natomiast w sytuacji oddalenia skargi następuje ograniczenie dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Podkreśla to NSA w wyroku z 30 kwietnia 1986 r., sygn. akt SA/Wr 137/86 (ONSA 1986, Nr 1, poz. 29): "1. Przymiot "prawomocności" wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy tylko sfery zgodności z prawem decyzji ostatecznej i nie stwarza przeszkód jej zmiany lub uchylenia w nadzwyczajnym trybie administracyjnym przewidzianym dla wzruszenia decyzji prawnie niewadliwych. 2. Dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki do wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8 K.p.a." Przedstawiony powyżej pogląd znajduje uzasadnienie w tym, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną" oraz w tym, że przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania sąd administracyjny stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchyla wówczas skarżoną decyzję.

Zdaniem organu, w świetle powyższego, skoro podstawą żądania wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby Z.M. jest art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a, którego naruszenia nie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 r., (sygn akt II SA/Rz 859/04) skargę Z.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], to zasadna jest odmowa wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby. Twierdzenia pełnomocnika Z.M., że ww. sąd badając sprawę zwolnienia ze służby ograniczył się do jednego zagadnienia są zaś bezpodstawne i nieuprawnione.

Zażalenie na postanowienie organu I instancji wniósł Z.M.

W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że już we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie jasno wskazywano, że decyzja o zwolnieniu ze służby nie była w ogóle wydana przez Dyrektora Izby Celnej w P., a podpisana przez osobę działającą w imieniu organu, lecz przez Izbę Celną w P. jako organ nie mający kompetencji w wydawaniu przedmiotowej decyzji. Szef Służby Celnej nie bierze jednak pod uwagę, że powaga rzeczy osądzonej w zamyśle ustawodawcy dotyczy postępowania w sprawie decyzji na podstawie tych samych argumentów prawnych i zaskarżenia w tym samym zakresie co i jest logiczne i spójne aby nie prowadziło do zaskarżania tego samego kilkukrotnie. Problematyka przedmiotowego przypadku polega na tym, iż nigdy wcześniej decyzje te nie były zaskarżane w tym zakresie a dodatkowo w chwili ich badania przez sąd w 2006 r., ani sądowi, ani wnioskodawcy nie był znany przytaczany we wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 206/11. Ponadto nastąpiło naruszenie przepisów bezwzględnie wyłączających M.K. w ponownym rozpatrywaniu sprawy, tj. art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 127 § 3 K.p.a., polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tą samą osobę, która wydała decyzję bezpośrednio ją poprzedzającą.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister Finansów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przedstawił w pierwszej kolejności stan faktyczny sprawy. Następnie stwierdził, że w świetle orzecznictwa sądowego dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego po wyroku sądu administracyjnego, oddalającym skargę, zależy od tego, czy sądowi znane były przy oddaleniu skargi okoliczności powołane następnie jako podstawa wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy strona powołuje się na okoliczności i dowody nie znane sądowi przy oddaleniu skargi, a jednocześnie istniejące i nie znane organowi w dniu wydania decyzji, a więc wskazuje na inny stan faktyczny niż przyjęty przez sąd, to wówczas organ administracji uprawniony jest do wznowienia postępowania bez potrzeby wznawiania postępowania sądowego. Jednocześnie w takiej sytuacji zmianie ulega przesłanka faktyczna decydująca o tożsamości sprawy. Okoliczności, na które powołuje się pełnomocnik wnioskodawcy, tj. niewydanie decyzji przez organ uprawniony oraz wydanie decyzji przez M.K. podlegającego wyłączeniu, były zaś znane sądowi w dniu orzekania. Nie zaszły więc przesłanki przesądzające o dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.

Dodatkowo organ zauważył, że w przypadku wyroku oddalającego skargę, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, powagą rzeczy osądzonej objęte jest ustalenie, iż decyzja jest zgodna z prawem, ściślej, że nie zawiera takich wad prawnych, które wymagałyby jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Kontrolując zgodność z prawem decyzji, sąd administracyjny z urzędu niezwiązany granicami skargi - w pierwszej kolejności ustala, czy zachodzą okoliczności uzasadniające wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego. W świetle powyższego w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota bowiem mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z.M. (dalej jako "skarżący") wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w P. o uchylenie decyzji, wznowienie postępowania oraz o przywrócenie go do służby. Dotyczyło to postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2004 r. o zwolnieniu ze służby. W pierwszej części zarzutu podnosił wówczas nieważność ww. decyzji ze względu na to, że zawiera ona wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Została ona bowiem wydana przez Izbę Celną w P., która w tym zakresie nie jest organem uprawnionym do prowadzenia postępowania administracyjnego. Decyzję przedmiotową winien zaś wydać Dyrektor Izby Celnej w P. Drugim wskazanym przez wnioskodawcę zarzutem była forma przeprowadzenia postępowania odwoławczego, która była niezgodna z przepisami K.p.a. Jak bowiem wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 206/11 do przedmiotowych decyzji, ma zastosowanie art. 127 § 3 K.p.a. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydanej przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Uznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jako rodzaj odwołania, należy więc zapewnić wnioskodawcy niezbędny, zbliżony do obowiązującego w postępowaniu odwoławczym, standard ochrony jego interesów i uprawnień, do których należy obiektywizm i bezstronność. Tym samym, przy dwukrotnym rozpatrywaniu tej samej sprawy, należy dążyć do tego, aby sprawa rozpatrywana była przez inny skład osobowy. Wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu obejmuje samo wydanie decyzji, jak też podejmowanie czynności procesowych, mających lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy skarżący wskazywał, że zarówno zaskarżona decyzja - zapadła na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i decyzja ją poprzedzająca, została podpisana przez pracownika Izby Celnej w P. M.K. Oznacza to, że w postępowaniu wszczętym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brał udział pracownik, który na mocy art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. był wyłączony od udziału w postępowaniu wywołanym złożonym przez skarżącego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym zaś Dyrektor Izby Celnej w P., pomijając już fakt, iż nie taki organ widnieje na nagłówku decyzji jako ją wydający, rozpatrując w trybie przepisu art. 127 § 3 K.p.a. wniosek strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 127 § 3 K.p.a., polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która wydała decyzję bezpośrednio ją poprzedzającą. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego należy stwierdzić, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 3 K.p.a.).

Skarżący dodał, że Szef Służby Celnej mimo ustawowego obowiązku regulującego termin przewidziany prawem na załatwienie przedmiotowego wniosku wydał swoją decyzję po 4 miesiącach nie odnosząc się w ogóle merytorycznie do zawartych we wniosku zarzutów, lecz podważając termin dowiedzenia się o przesłankach pozwalających na złożenie wniosku o wznowienie. W związku z powyższym skarżący wniósł stosowne zażalenie od tej decyzji przedstawiając dokładnie, ponownie uzasadnienie potwierdzające zasadność zarzutów. Minister Finansów zaś rozpatrując zażalenie nie dość, że wysłał swoje rozstrzygnięcie dopiero w dniu [...] lutego 2013 r., tj. po upływie 3 miesięcy, to jeszcze dopuścił się poświadczenia nieprawdy, gdyż w kopercie z datą nadania w urzędzie pocztowym w W. z dnia [...] lutego 2013 r. umieścił decyzję wydaną rzekomo prawie miesiąc wcześniej, bo w dacie [...] stycznia 2013 r. Zaciekawiającym jest fakt, iż to wszystko miało miejsce po złożeniu skargi na przewlekłość postępowania, którą skarżący złożył w dniu [...] stycznia 2013 r. Dodatkowo Minister Finansów podniósł zarzut rzekomej powagi rzeczy osądzonej podając wyrok sądu, który rozpatrywał skargę. Organ nie zaznaczył jednak, iż przedmiotem skargi nie były podnoszone we wniosku zarzuty i nie mogły być one znane, jak twierdzi Minister sądowi w 2005 r. podczas rozpatrywania sprawy. Dodatkowo sama skarga w 2005 r. była wniesiona na zwolnienie ze służby w trybie art. 25 ust. 1 pkt 8a ówczesnej ustawy o Służbie Celnej. W związku z tym, zdaniem skarżącego nie może istnieć powaga rzeczy osądzonej, gdyż w zakresie zaskarżanym i podniesionych zarzutów sprawa takowa nigdy nie była rozpatrywana.

Odpowiadając na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie ją poprzedzające nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś takie naruszenie prawa uprawniałoby Sąd do uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia.

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej słusznie uznały, że zaistniały przesłanki z art. 149 § 3 K.p.a. do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby skarżącego. Powyższe wynika z faktu, że decyzje w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby celnej podlegały już uprzednio kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 859/04 oddalił skargę Z.M.

Zdaniem Sądu stanowisko organów należy uznać za prawidłowe, bowiem stosownie do treści art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Każde orzeczenie sądu ma indywidualną skuteczność, która zależy od tego, w jaki sposób rozstrzyga ono o losach zaskarżonego aktu administracyjnego. Istotą wyroku oddalającego skargę jest ustalenie, że zaskarżona decyzja nie była prawnie wadliwa z punktu widzenia, ustanowionych art. 145 p.p.s.a., kryteriów zgodności z prawem decyzji administracyjnych. W takim zakresie decyzji tej przysługują cechy prawomocności, odróżniające ją od wszelkich innych decyzji ostatecznych. Prawomocność jest więc szczególną kwalifikacją decyzji ostatecznej, którą uzyskuje ona w efekcie utrzymania jej w mocy przez sąd administracyjny, jako zgodnej z prawem w zakresie, w jakim sąd ten dokonuje tej kontroli ( patrz - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Tadeusza Wosia, wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 513 i n.).

Na skutek wyroku oddalającego skargę decyzja administracyjna staje się zatem prawomocna, co oznacza, że nie może być zmieniona lub uchylona w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych dla decyzji prawnie wadliwych, bowiem została ona uznana już za niewadliwą mocą orzeczenia sądowego. Wskazać przy tym należy, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek badania, niezależnie od treści skargi, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., czy też wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 K.p.a.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 468/07 (Lex nr 505294), "podmioty wymienione w art. 170 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są faktem i treścią orzeczenia związane, co skutkuje uwzględnieniem prawomocnego wyroku w wydanych rozstrzygnięciach, gwarantując zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych. Tak więc sformułowany w powołanym przepisie pozytywny skutek prawomocności wyroku sądowego statuujący jego moc erga omnes wyłącza możliwość uruchomienia wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego przez organy administracji publicznej. Nie mogłaby bowiem w tym postępowaniu zapaść inna decyzja niż wyrok sądu administracyjnego".

Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 312/07: "Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści. Powaga rzeczy osądzonej stanowi zaś gwarancję stabilności sytuacji prawnej powstałej w wyniku rozstrzygnięcia sprawy, przez wykluczenie ponownego rozpoznania sprawy co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Powaga rzeczy osądzonej jest cechą przysługującą wyrokom sądów administracyjnych uwzględniającym skargę, jak i wyrokom nie uwzględniającym skargi. Uwzględnienie skargi wyrokiem uchylającym decyzję lub stwierdzającym jej nieważność zamyka możliwość wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na drodze administracyjnej. W takiej sytuacji bowiem dochodzi do zniesienia przedmiotu postępowania, którym jest decyzja ostateczna. Natomiast w sytuacji oddalenia skargi następuje ograniczenie dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania."

Zwrócić również należy uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1986 r., sygn. akt SA/Wr 137/86, (OSP 1987, z. 4, poz. 82), w którym to stwierdzono, że: "1. Przymiot prawomocności wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego dotyczy tylko sfery zgodności z prawem decyzji ostatecznej i nie stwarza przeszkód jej zmiany lub uchylenia w nadzwyczajnym trybie administracyjnym przewidzianym dla wzruszenia decyzji prawnie niewadliwych. 2. Dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki do wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8 K.p.a.".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawę prawną żądania wskazał art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Z przepisu tego wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27.

Istotnym w niniejszej sprawie jest, że powołana decyzja o zwolnieniu ze służby była już jednak poddana kontroli sądowej pod względem zgodności z prawem, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 859/04 oddalił wniesioną na nią skargę. Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że granice skargi rozpoznanej tym wyrokiem również sprowadzały się do oceny zasadności zwolnienia ze służby. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym uznać należało, że kwestionowana w trybie nadzorczym decyzja podlegała już badaniu sądu, który uznał, że decyzja ta była niewadliwa również pod kątem wad objętych art. 145 § 1 pkt 3 czy też art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. osoby uprawnionej do jej wydania czy też właściwości organu do wydania decyzji.

Wobec tego organy obu instancji prawidłowo uznały, że brak było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby skarżącego zakończonego decyzją ostateczną z [...] września 2004 r.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.