Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1389/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c, art. 135, art. 200, art. 205 par.1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par.1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. art. 19 , art. 30
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 30
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Dnia 8 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 roku sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich z tytułu wspierania działalności rolniczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w części odnoszącej się do pomniejszonej kwoty przyznanej płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, a także w tej samej części decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego W. W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. po rozpatrzeniu odwołania W. W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...]r. Nr [...], który działając na podstawie art. 7 ust. 1, 2, art. 19 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051), art. 51 ust. 1 oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz.U.WE L 141 z 30 kwietnia 2004r., str. 18) oraz w związku z §17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 40, poz. 326), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) przyznał W. W. płatność na 2009 rok w wysokości 68 343,65 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 44 563,54 zł i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych 23 780,11 zł.

Powyższa decyzja wydana została w ustalonym przez organ I instancji stanie faktycznym, z którego wynika, iż w dniu 15 maja 2009 roku w Biurze Powiatowym W. W. złożył wniosek o przyznanie jednolitej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych na 2009 rok. Do wniosku załączył materiał graficzny, na którym wskazał położenie zadeklarowanych we wniosku działek. Pismem z dnia 27 lipca 2009r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami dotyczącymi działek ewidencyjnych 70/1,78 oraz działek rolnych EC, E8, ED, DH. W dniu 18 sierpnia 2009r. została przeprowadzona, metodą inspekcji terenowej, kontrola na miejscu w gospodarstwie wnioskodawcy, gdzie stwierdzono, nieprawidłowości dotyczące wielkości powierzchni w doniesieniu do następujących działek rolnych: A ,AA ,AC, CA, DA, DE ,DG, DJ , DŁ ,E, ED, J , P, S, U, zawyżenie powierzchni w odniesieniu do działek rolnych: A1, AA1, AC1, CA1, DA1, DG1, DŁ1, E1, EH1, J1, K11, P1, S1, U1. W przypadku działek rolnych: DL, DL1, DM, DM1, EE ustalono, iż ich powierzchnia jest większa od zadeklarowanej we wniosku. W zakresie pozostałych działek nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Z wykonanej kontroli sporządzono raport, do którego załączono szkice działek rolnych oraz dokumentację fotograficzną

W dniu 16 października 2009r. W. W. złożył korektę wniosku, do której dołączył m.in. kopie mapy ewidencji i budynków oraz informacje z rejestru gruntów dot. działki ewidencyjnej 153/4.

Następnie w dwóch etapach w dniu 19 października 2009r. oraz 9 listopada 2009r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. W toku czynności kontrolnych nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.

Pismem z dnia 6 listopada 2009r. organ I instancji ponownie wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie działki rolnej AA, DJ, AA1, w odpowiedzi strona złożyła korektę, w której wyjaśniła stwierdzone w toku postępowania nieprawidłowości.

W dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję nr [....], w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wykazał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 99,87ha natomiast powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 95,88ha. Ponieważ procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią zgłoszoną we wniosku wynosiła 4,16% to organ zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 odpowiednio pomniejszył przysługującą stronie płatność. Natomiast w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w toku postępowania wynosiła 8,38%. Ze względu na wysokość procentowego zawyżenia wysokość przysługującej płatności obszarowej została odpowiednio pomniejszona w myśl art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004.

Z zachowaniem ustawowego terminu, w dniu 30 marca 2010r., W. W. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym zakwestionował wyniki kontroli na miejscu. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków w celu potwierdzenia wykonywania prac polowych na działkach rolnych zadeklarowanych do uzupełniającej płatności obszarowej.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazując na zasadność utrzymanej w mocy decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35 poz. 217 ze zm.), przy czym w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy w brzmieniu sprzed 15 marca 2010 roku. Zgodnie bowiem z art. 4 ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 36 poz. 197) do postępowań w sprawach przyznania płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej płatności do pomidorów, pomocy do plantacji trwałych oraz pomocy do rzepaku o których mowa w ustawie wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie z dniem 15 marca 2010 roku. Rozpatrywana sprawa została wszczęta wnioskiem z dnia 15 maja 2009r., a więc przed dniem wejścia w życie wskazanej powyżej ustawy i do chwili obecnej nie została zakończona decyzją ostateczną.

Dalej, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 w/w ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 rozporządzenia Nr 73/2009 (w związku z art. 146 ust. 2 tego rozporządzenia), jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie niniejszej niż 1 ha, utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Płatności są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 w/w ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.

Organ wyjaśnił, iż składając wniosek strona wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, a następnie powierzchnia ta jest weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Kontrole na miejscu mają na celu:

a) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych,

b) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej,

c) sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.

Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terminie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne.

W myśl art. 28 ust. 2 rozporządzenia Nr 796/2004: " (...) W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli. (...) "

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniach 19 - 25 sierpnia 2009r. w gospodarstwie rolnym W. W. została przeprowadzona kontrola na miejscu, metodą inspekcji terenowej. Kontrola objęła wszystkie zadeklarowane we wniosku działki rolne. Pomiaru działek dokonano urządzeniem GPS. W jej toku stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni w odniesieniu do części działek rolnych zgłoszonych do jednolitej płatności obszarowej, w stosunku do części działek ustalono, że strona zawyżyła powierzchnię działek zadeklarowanych do uzupełniającej płatności obszarowej, w stosunku do części ustalono powierzchnię większa niż zadeklarowana we wniosku, jednocześnie w stosunku do części z działek nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, powierzchnia zadeklarowana odpowiadała powierzchni zgłoszonej we wniosku.

Reasumując organ podał, iż powierzchnia zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 99,87ha, a do uzupełniającej płatności obszarowej 95,88ha natomiast powierzchnia stwierdzona wynosiła odpowiednio 95,88 ha oraz 80,15ha.

Organ wyjaśnił dalej, iż stwierdzona powierzchnia użytków rolnych zawarta w protokole z kontroli na miejscu jest to faktyczna powierzchnia, na której inspektorzy terenowi w dniu kontroli stwierdzili zadeklarowane we wniosku uprawy, do powierzchni działek rolnych nie wliczono powierzchni nie użytkowanej rolniczo. Dodał, iż kontrola przeprowadzona w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności nie ujawniła żadnych nieprawidłowości.

Przechodząc do wyjaśnienia podstaw przyznania poszczególnych płatności organ wskazał, iż w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych wynosiła 99,87 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu 95,88 ha.

Różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 3,99 ha, co stanowi 4,16 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie zaś z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004 jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. W związku z powyższym powierzchnia stwierdzona tj.95,88ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia tj. 7,98ha (3,99ha x 2 = 7,98ha) co dało powierzchnię 87,9 ha, na którą została naliczona jednolita płatność obszarowa. Wysokość stawki w 2009 roku została określona w wysokości 506,98 zł na 1 ha gruntów rolnych. (§ 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2009r.).

W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art. 7 ust 2 w/w ustawy rolnikowi który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: chmielu, roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) oraz innych roślin.

Zgodnie z deklaracją wnioskodawcy do uzupełniającej płatności obszarowej zostały zgłoszone działki rolne o łącznej powierzchni 86,87ha, powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego to 80,15 ha.

Różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 6,72 ha, co stanowi 8,38 % powierzchni stwierdzonej. Zatem mając na uwadze art. 51 ust. l rozporządzenia Nr 796/2004 powierzchnia stwierdzona tj. 80,15 ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia tj. 13,44ha (6,72 ha x 2 = 13,44ha) co dało powierzchnię 66,71 ha, na którą została naliczona płatność UPO.

Stawka uzupełniającej płatności obszarowej w 2009r wynosiła 356,47 zł, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, iż zarzuty strony dotyczące odmowy uzupełniającej płatności obszarowej są bezprzedmiotowe, gdyż organ I instancji przyznał uzupełniające płatności obszarowe, jednakże odpowiednio ją pomniejszając ze względu na stwierdzoną w toku postępowania różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią ustaloną w toku kontroli na miejscu. Zauważył, iż strona nie poinformowała Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zmianie wielkości powierzchni użytkowanej rolniczo na zgłoszonych do płatności działkach, czyli nie skorzystała z uprawnienia wynikającego z art. 68 ust. 2 rozporządzenia Nr 796/2004, który stanowi, że obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale l nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz, że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

Dalej organ wskazał, iż również zarzut odnośnie protokołu z czynności kontrolnych nie można uznać za zasadny. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż inspektor podczas kontroli na miejscu posługiwał się zdjęciami satelitarnymi, mapami geodezyjnymi oraz wgranym podkładem mapowym, oznaczającym granice działek ewidencyjnych widocznych na ekranie odbiornika GPS podczas kontroli działek rolnych. Natomiast analiza protokołu, fotografii wykonanych przez inspektorów terenowych oraz szkiców pomiaru działki wskazuje, iż kontrola na miejscu wykonana została prawidłowo, a jej wyniki obrazują stwierdzony stan faktyczny (stan użytkowania i powierzchnię) na przedmiotowych gruntach rolnika. Z powyższych przyczyn, w ocenie organu odwoławczego wniosek strony dotyczący przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał również, iż w odwołaniu W.W. kwestionuje wyniki kontroli na miejscu, jednocześnie jednak w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji złożył korekty wniosku, które potwierdzają ustalenia kontroli, iż działki rolne AA/AA1, DJ, DH, EB, EC, ED nie byłe spójne tzn. nie stanowiły zwartego obszar gruntu, a faktycznie składały się z mniejszych działek rolnych. Co więcej, przyznał iż powierzchnia użytkowana rolniczo na działce ewidencyjnej 21, 19/4, 78 była mniejsza od zadeklarowanej we wniosku. Reasumując, w opinii organu nie można uznać, że wniosek był zgodny ze stanem faktycznym, przeczą bowiem temu wyniki kontroli na miejscu, jak i treść złożonych przez stronę wyjaśnień w toku postępowania.

Organ odwoławczy stwierdził, iż okoliczności, w przypadku których wystąpienia nie stosuje się sankcji wynikających z powyższych regulacji, wymienia art. 68 rozporządzenia Nr 796/2004. Jednak w ocenie organu odwoławczego ta regulacja prawna nie znajduje zastosowania, złożony przez rolnika wniosek o przyznanie płatności na 2009 rok nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują zebrane w sprawie dowody i okoliczności ustalone w trakcie kontroli administracyjnej. Strona nie wykazała też, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. W. podniósł zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 75, art. 77 i art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego oraz nieprzeanalizowanie w należyty sposób treści raportów z kontroli, brak zastosowania art. 138 § 2 kpa, art. 30 rozporządzenia Nr 796/2004 poprzez przyjęcie przy obliczaniu tolerancji pomiaru szerokości strefy buforowej 1,25 m podczas gdy tolerancja pomiaru powinna być określona przy uwzględnieniu 1,5 m strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej i brak jakichkolwiek wyjaśnień w zakresie przyjętej szerokości strefy buforowej, art. 68 w/w rozporządzenia poprzez błędną jego wykładnię. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do pomniejszonej kwoty z tytułu ustalonych przez organ różnic powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku, a stwierdzonych przez organ w wyniku kontroli.

W odpowiedzi na skargę organ wywodził jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną

(art. 134 §1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dopatrzył się

w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego rodzaju uchybień,

które obligowały Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji jednakże wyłącznie w części zaskarżonej a odnoszącej się do pomniejszonej kwoty przyznanej płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. W pozostałym bowiem zakresie zakwestionowanie rozstrzygnięć I i II instancji stanęłoby w sprzeczności z określonym w art. 134 §2 p.p.s.a. zakazem reformationis in peius - zakazem orzekania na niekorzyść skarżącego.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż stosownie do art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, płatności obszarowe przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej. Obliguje to organy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego z uwzględnieniem zasad wynikających z ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Przepisy przywołanej ustawy zobowiązują organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Obowiązany jest nadto w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 k.p.a.). Obowiązek ten obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę. Z kolei, przepis art. 107 §3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego decyzji, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Ustalenia faktyczne będące podstawą dla organów orzekających w niniejszej sprawie oparte zostały na wynikach kontroli przeprowadzonych na miejscu, które miały na celu sprawdzenie zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie (art. 30 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego). Kontrole te miały przede wszystkim na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych. Jak wynika z dokumentów kontrole na miejscu, w dniach 19-25 sierpnia 2009 roku, przeprowadzone zostały metodą inspekcji terenowej, która polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, pomiar granic działek rolnych został wykonany przy zastosowaniu urządzenia pomiarowego GPS. Jak wynika z raportu, w toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni poszczególnych działek rolnych, w stosunku do części z nich stwierdzono zawyżenie powierzchni działek zadeklarowanych do uzupełniającej płatności obszarowej, w odniesieniu do innych ustalono powierzchnię większą niż zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności obszarowych. W efekcie przeprowadzonych pomiarów organ stwierdził rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną we wniosku powierzchnią działek a stwierdzoną w wyniku pomiarów. Ponieważ różnica ta wyniosła 3,99 ha, co stanowi 4,16 % powierzchni stwierdzonej to zgodnie z art. 50 ust. 3 i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008, organ przy obliczaniu pomocy zastosował obszar ustalony w toku kontroli i wysokość pomocy obliczył na podstawie obszaru stwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność różnicy, gdyż różnica ta wyniosła więcej niż 3% ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego. Podobnie w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej, organ stwierdził, iż obszar deklarowany we wniosku przekracza obszar ustalony o 6,72 ha co stanowi 8,38 % powierzchni stwierdzonej. W konsekwencji, w oparciu o art. 51 ust. 1 w/w rozporządzenia wysokość pomocy obliczył na podstawie obszaru ustalonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonych dokumentów, raportów z kontroli budzi uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykonanych pomiarów, co za tym co do prawidłowości rozstrzygnięcia przez ograny administracji w części odnoszącej się do pomniejszonej kwoty przyznanej płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Nie sposób bowiem pominąć, iż stosownie do art. 30 rozporządzenia Nr 796/2004 powierzchnia działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze, a zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych. Tolerancja pomiaru, którą określają właściwe władze, nie powinna przekraczać 5% powierzchni działki rolnej lub szerokości strefy buforowej równej 1,5 m, okalającej obwód działki. Jednak maksymalna tolerancja w stosunku do każdej działki rolnej nie może przekroczyć 1,0 ha w kategoriach bezwzględnych.

Jak natomiast wynika z dokumentów niniejszej sprawy organy przyjęły szerokość strefy buforowej na 1,25 m i w żaden sposób, tak organ I jak i II instancji nie wyjaśniły dlaczego przy obliczaniu tolerancji pomiaru przyjęto taką właśnie wartość. Wyjaśnienie tej wątpliwości, w ocenie Sadu, ma wpływ na stwierdzenie powierzchni kontrolowanych działek, a w konsekwencji na sposób dokonania ewentualnych kompensacji. Przy których z kolei należy mieć na względzie pkt 58 preambuły rozporządzenia Nr 796/2004 mówiący, iż w odniesieniu do wniosków o pomoc obszarową, nieprawidłowości zazwyczaj dotyczą części obszarów. Przekroczenie powierzchni wnioskowanej w odniesieniu do jednej działki może być zrównoważone poprzez zaniżenie powierzchni wnioskowanej działek z tej samej grupy upraw. Z pewnym marginesem tolerancji należy przewiedzieć, że wnioski pomocowe będą dostosowywane wyłącznie do obszaru zadeklarowanego, oraz że potrącenia zaczną być stosowane po przekroczeniu tego marginesu.

Brak wyjaśnień w powyższym zakresie czyni uzasadnionym wątpliwości co do prawidłowości rozstrzygnięcia organu w zakresie pomniejszonych kwot płatności obszarowych. Niewątpliwie bowiem przy tak dużej łącznej deklarowanej powierzchni działek rolnych przyjęcie określonej szerokości strefy buforowej będzie miało wpływ na wynik przeprowadzonych pomiarów tych działek, co za tym na wysokość przyznanej płatności obszarowej.

W tych okolicznościach w żadnym razie nie można przyjąć za wystarczające lakoniczne wskazanie przez organ, że przyjęcie strefy buforowej o szerokości 1,25 m jest prawidłowe bowiem określenie w przepisie art. 30 rozporządzenia Nr 796/2004 strefy buforowej na 1,5 m dotyczy jej maksymalnej szerokości.

Zdaniem Sądu podzielić należy zarzut skarżącego, iż organ winien wyjaśnić z jakich przyczyn przyjął taką (1,25 m), a nie inną szerokość strefy buforowej, jako że przyjęta wartość szerokości strefy buforowej niewątpliwie wpływa na wynik końcowy wyliczeń przyjętych powierzchni a w konsekwencji może rzutować na sytuację skarżącego w zakresie dokonanych pomniejszeń, bądź też w ogóle na zasadność ich stosowania. Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 marca 2010r. w sprawie sygn.akt VII SA 797/09 (niepubl.).

Ponownie rozpatrując sprawę, organy administracji publicznej ocenią zebrany w sprawie materiał dowodowy z uwzględnieniem zasad wyrażonych art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 ustawy k.p.a. i poza zakresem swoich rozważań i ocen nie pozostawią istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy elementów jej stanu faktycznego według wskazań przedstawionych wyżej, sporządzając uzasadnienie rozstrzygnięcia w myśl przesłanek art. 107 § 3 k.p.a.

W związku z tym, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 tej ustawy.

ar