Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 66/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 185 § 1, art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 § 1, art. 61 § 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 110 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
article: § 4 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 86 poz 789
law: Rozporządzenie MInistra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród  rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg.
article: art. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 158 poz 1122
law: Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 340/07 w sprawie ze skargi R. O. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania nagrody rocznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia od R. O. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 340/07 po rozpatrzeniu skargi R. O. uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Szczecie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...]. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Komendant Miejski Policji w Szczecinie powołanym rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2007 r., wydanym na podstawie art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jednolity Dz.U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. z 2002 r., Nr 86, poz.789 ze zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006r, Nr 158, poz.1122), przyznał R. O. nagrodę roczną za 2006 r. w wysokości 80 % jednomiesięcznego uposażenia. Powołał się przy tym na fakt niewywiazywania się przez policjanta z obowiązków służbowych, stwierdzony w opinii służbowej oraz na obligatoryjność obniżenia w takich przypadkach nagrody rocznej o 20 do 50 % .

W odwołaniu od powyższej decyzji R. O. zarzucił błędną wykładnię przepisów ustawy o Policji i powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przez przyjęcie między innym, że opinia służbowa dotycząca niewywiązywania się z obowiązków służbowych jest wystarczająca przesłanką do obniżenia policjantowi nagrody rocznej. Stwierdził również, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie nie spełnia określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie kpa) wymogów dotyczących właściwej podstawy prawnej i uzasadnienia rozstrzygnięcia, a ponadto została wydana przez organ niewłaściwy oraz z naruszeniem zasady przewidzianej w art.10 § 1 kpa, gdyż policjantowi i jego pełnomocnikowi nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu.

Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie odwołania tego nie uwzględnił i rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zaskarżoną przez R. O. decyzję utrzymał w mocy. W ocenie organu odwoławczego Komendant Miejski Policji w Szczecinie dokonał właściwej wykładni powołanych norm prawnych i prawidłowo wykonał ich dyspozycje. Nie naruszył też przepisów art. 10 i art. 107 § 3 kpa. Bezpodstawny jest ponadto zarzut dotyczący "dwukrotnej egzekucji skutków wydarzeń z 2005 r, gdyż nagroda za rok 2005 r. została obniżona na innej podstawie prawnej niż nagroda za 2006r".

Decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie R. O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wnosząc o jej uchylenie, względnie stwierdzenie nieważności, wskazał, że we wszystkich sprawach prowadzonych przeciwko niemu przez organy Policji ustanowił pełnomocnika, a udzielone mu pełnomocnictwo doręczył organowi w dniu 11 maja 2006 r. Mimo tego organ I instancji nie zawiadomił ani pełnomocnika skarżącego ani samego mocodawcę, o wszczęciu postępowania, ograniczając się do doręczenia stronie swej decyzji. Organ odwoławczy nie podjął w tym zakresie żadnych działań naprawczych a swe rozstrzygnięcie także doręczył tylko policjantowi, pomijając osobę jego reprezentującą. Decyzja organu I instancji niedoręczona pełnomocnikowi, zdaniem R. O., nie weszła w ogóle do obrotu prawnego, a zatem merytoryczne rozpatrzenie wniesionego od niej środka zaskarżenia nastąpiło z naruszeniem art. 134 w zw. z art.138 kpa, gdyż w takiej sytuacji organ odwoławczy zobowiązany był ograniczyć się do stwierdzenia niedopuszczalność odwołania. W sprawie skarżącego uchybiono także przepisom o właściwości z uwagi na to, że Komendant Miejski Policji w Szczecinie nie był uprawniony do wydania decyzji o obniżeniu wymienionemu nagrody rocznej, a Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie podlegał w sprawie wyłączeniu. Organy obu instancji nie przestrzegały również wymogów przewidzianych w art.107 § 3 kpa oraz nie dostosowały się do dyspozycji art.7 i art.77 § 1 kpa. Ich decyzje nie zawierają bowiem prawidłowego wyjaśnienia motywów podjętych rozstrzygnięć, w szczególności brak w nich ustosunkowania się do twierdzeń skarżącego, iż powołana opinia służbowa dotyczy negatywnych zdarzeń wyłącznie z 2005 r. oraz a nie z 2006 r. Organ odwoławczy nie ustosunkował się nadto do wskazanych przez skarżącego w odwołaniu uchybień popełnionych przez Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie. Zastrzeżenia budzi także fakt, że organy obu instancji kierowały się wyłącznie interesem społecznym, pomijając słuszny interes strony, w tym to, iż skarżący jest jedynym żywicielem rodziny.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie, wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że podstawą faktyczną decyzji o obniżeniu przyznanej R. O. nagrody rocznej była opinia służbowa za okres od 19 czerwca 2004 r. do dnia 25 lutego 2006 r. o niewywiązywaniu się przez niego z obowiązków w okresie służby stałej, z jednoczesną oceną o nieprzydatności skarżącego do zajmowania stanowiska służbowego. W takiej sytuacji nagroda roczna podlega obligatoryjnemu obniżeniu i to za rok, w którym wydano policjantowi przedmiotową opinię, co wynika z § 6 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Zatem zarzuty dotyczące niezapewnienia policjantowi czynnego udziału w postępowaniu, są wprawdzie trafne, ale takie uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Podobne stanowisko wynika także z wyroku NSA z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/2005r (ONSAiWSA z 2006r, nr 6, poz.157). Organ stwierdził również, że niedołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa, a jedynie zawiadomienie organu o tym, że we wszystkich sprawach dotyczących strony reprezentować będzie ją określona osoba, nie oznacza skutecznego udzielenia pełnomocnictwa przez skarżącego. Tym samym nie można uznać by skarżący w niniejszej sprawie ustanowił pełnomocnika, oraz że decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego.

Na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. skarżący złożył na piśmie oświadczenie, w którym podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze i dodatkowo powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 281/07. Wskazał ponadto, że negatywna opinia służbowa, w oparciu o którą wydano zaskarżoną decyzję, została wydana z naruszeniem procedury określonej w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej, gdyż opinia ta została wydana przez osobę do tego nieuprawnioną, dopuszczono do obrotu prawnego opinię służbową bez wszystkich załączników lub z wadliwymi załącznikami, nie doręczono skarżącemu jednej z ocen okresowych oraz uchybiono terminowi do wydania decyzji w sprawie odwołania od opinii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt IISA/Sz 340/07 stwierdził, że skarga wniesiona przez R. O. zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej argumenty zasługują na aprobatę.

Całkowicie chybione są bowiem zarzuty dotyczące naruszenia przez organy orzekające przepisów o właściwości. Skarżący w dacie orzekania pełnił służbę w Komendzie Miejskiej Policji w Szczecinie, a zatem Komendant Miejski Policji w Szczecinie, z mocy § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.), był organem właściwym w I instancji do wydania decyzji w przedmiocie obniżenia skarżącemu nagrody rocznej. Ponadto okoliczność, że osoba sprawująca funkcję monokratycznego organu administracji publicznej w innych sprawach indywidualnych tej samej strony wydawała dla niej niekorzystne decyzje, a także była podmiotem skarg składanych drogą służbową przez stronę, nie dowodzi podstaw do wyłączenia jej od rozpoznania sprawy. Przepisy o wyłączeniu pracownika oraz organu (art. 24-25 kpa) nie przewidują - jako przesłanki wyłączenia - występującego u strony subiektywnego poczucia braku obiektywizmu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów, Sąd I instancji przypomniał, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi mogą być przyznane nagrody roczne, nagrody uznaniowe w formie pieniężnej lub rzeczowej i zapomogi. Zasady przyznawania policjantom tych świadczeń formułuje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r., wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art.110 ust. 2 tej ustawy. Rozporządzenie to określa między innymi przypadki, kiedy obniża się nagrodę roczną (§ 4) oraz kiedy ona policjantowi nie przysługuje (§ 5), a nadto wskazuje, że rozstrzygnięcie w sprawie nagród następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie do wyższego przełożonego (§ 9). Jest to więc postępowanie administracyjne, do którego - w zakresie nieuregulowanym ustawą o Policji oraz przepisami powołanego rozporządzenia - zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona, wobec której z urzędu wszczęto postępowanie w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej, powinna być zatem zawiadomiona o wszczęciu tego postępowania (art. 61 § 4 kpa), jak również o okolicznościach przewidzianych w art. 10 §1 kpa. W niniejszej sprawie organ I instancji nie dopełnił tych obowiązków, naruszając prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i pozbawiając go możliwości obrony swoich praw, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazane uchybienie polegające na niezawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania doprowadziło do kolejnego naruszenia, którym było pozbawienie skarżącego możliwości ustanowienia w tej sprawie pełnomocnika. W myśl art. 32 kpa, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 kpa). Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 kpa), zaś pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 kpa).

Skarżący, jak wynika to z nadesłanej do sądu (karta 9 akt sądowych) kserokopii pisma z dnia 11 maja 2006 r., powiadomił- drogą służbową- Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie o adresie do korespondencji oraz o ustanowieniu swej żony pełnomocnikiem "we wszystkich sprawach administracyjnych, w tym osobowych i finansowych" między nim a organami Policji. Przypomnienie powyższych okoliczności nie jest równoznaczne z podzieleniem w całości interpretacji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zawartej w uzasadnieniu powołanego przez R. O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt IISA/SZ281/07. Skład orzekający w niniejszej sprawie uważa bowiem, że skoro przepis art. 33 § 3 kpa stanowi, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, to niewątpliwie złożenie pełnomocnictwa powinno nastąpić do akt konkretnej sprawy a nie do jakichkolwiek akt (na przykład akt personalnych). Z drugiej jednak strony, nie można też podzielić argumentacji organu, że nie naruszało prawa pominięcie oświadczenia skarżącego o ustanowieniu pełnomocnika, z uwagi na to, że było zawarte w piśmie adresowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie i nie zostało złożone do konkretnej sprawy. Wszak nieprawidłowe złożenie pełnomocnictwa lub wątpliwości co do treści omawianego pisma nie zwalniały jego adresata od pouczenia strony o obowiązku złożenia pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy. Taka powinność organów administracji publicznej wynika z wyrażonej w art. 9 kpa ogólnej zasady informowania stron. W postępowaniu przed organem I instancji skarżący, nie miał możliwości prawidłowego ustanowienia pełnomocnika, gdyż nie został zawiadomiony o wszczęciu takiego postępowania. Tym samym pozbawiono skarżącego możliwości zarówno osobistej obrony swych praw oraz interesów, jak i skorzystania z pomocy pełnomocnika, a w konsekwencji podnoszenia zarzutów merytorycznych.

W tych okolicznościach, wbrew wywodom zawartym w odpowiedzi na skargę, naruszenie art. 10 § 1 Kpa oraz art. 61 § 4 uznać trzeba w kontrolowanej sprawie za naruszenie istotne i mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm - dalej określonej jako P.p.s.a.), co powinny mieć na uwadze organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z powodu powyższych, istotnych naruszeń przepisów prawa procesowego- zdaniem Sądu I instancji – należało - nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia- orzec o uchyleniu decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 135 P.p.s.a.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę kasacyjna złożył Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a ponadto zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu postępowania, tj. art.145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuzasadnione uznanie stwierdzonego w kontrolowanej sprawie naruszenia art.10 § 1 kpa oraz art. 61 § 4 kpa za naruszenie istotne i mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie za uzasadniające uchylenie na tej podstawie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że Sąd I instancji, uchylając zaskarżony rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie oraz poprzedzającą ja decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2007r, błędnie uznał stwierdzone naruszenie przepisów art. 10 § 1 kpa oraz art.61 § 4 kpa za uchybienie istotne i mogące mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, a co za tym idzie uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. Brak zawiadomienia strony o wszczęciu w stosunku do niej postępowania i niezapewnienie jej możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu stanowi niewątpliwie istotne naruszenie przepisów postępowania. Jednakże nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, by te uchybienia w niniejszej sprawie rzeczywiście mogły mieć istotny wpływ na jej wynik , przez co w realiach przedmiotowej sprawy należałoby uznać ewentualną możliwość wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego albo wydania decyzji o obniżeniu nagrody rocznej w zakresie mniejszym od dokonanego.

Za poglądem kasatora przemawia, jego zdaniem, brzmienie przepisów materialnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, tj. art. 110 ust.1 ustawy o Policji i § 4 ust. 1 pk 5 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg. Według pierwszego z nich policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna do wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Natomiast zgodnie z drugim powołanym przepisem - nagroda roczna podlega obniżeniu o 20 - 50 % w przypadku niewywiązywania się przez policjanta, będącego w służbie stałej lub kontraktowej, z obowiązków służbowych, stwierdzonego w opinii służbowej. Jednoznaczne sformułowanie powyższego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do tego że we wskazanych okolicznościach nagroda roczna obligatoryjnie podlega obniżeniu.

Taki zaś przypadek miał miejsce w przedmiotowej sprawie. Zatem z uwagi na opinię służbową za okres od 19 czerwca 2004 r. do dnia 25 lutego 2006 r. o niewywiązywaniu się z obowiązków w okresie służby stałej wraz z jednoczesną oceną skarżącego jako osoby nieprzydatnej na zajmowanym stanowisku przełożony osobowy skarżącego mógł i miał obowiązek podjąć decyzję o obniżeniu nagrody rocznej.

Stosownie do § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia przy obniżeniu nagrody rocznej uwzględnia się całokształt okoliczności sprawy, w tym charakter przewinienia, jego skutki, rodzaj i wymiar orzeczonej kary oraz dotychczasowe wyniki w służbie. Mając na uwadze powyższe przesłanki przełożony osobowy skarżącego podjął decyzje o obniżeniu skarżącemu nagrody rocznej w minimalnej wysokości, tj. najniższej z możliwych, a mianowicie 20%.

Gdyby organ obniżył nagrodę roczną skarżącego w większym stopniu niż minimalnym, to istotnie można byłoby uznać, iż brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania, a tym samym umożliwienie mu czynnego udziału w tym postępowaniu, a więc i m.in. możliwość ustanowienia pełnomocnika, stanowiłby istotne naruszenie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Hipotetycznie zachodziłaby wówczas możliwość realnego wpływu skarżącego na zakres zmniejszenia zakresu obniżenia nagrody rocznej. Jeżeli jednak organ I instancji obniżył skarżącemu nagrodę roczną, do czego był zobowiązany treścią wspomnianej opinii służbowej, w najniższym możliwym zakresie, to udział skarżącego nie mógł mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż organ zebrał materiał dowodowy dający podstawę do wydania decyzji o obniżeniu nagrody rocznej, a wskazane przepisy zobowiązywały go do wydania w takim przypadku decyzji o obniżeniu nagrody. Nie zachodziły zatem przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie każde naruszenie art.10 § 1 i art. 61 § 4 kpa może uzasadniać takie rozstrzygnięcie. Ponadto wskazany art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P. p. s. a. stanowi wprost, że uchylenie decyzji uzasadnia tylko takie istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. O. wniósł o jej oddalenie, wyrażając między innymi pogląd, że dwa ustępy § 4 powołanego rozporządzenia wskazują na możliwość stosowania alternatywnych rozwiązań, a mianowicie w przypadku niewywiązywania się przez policjanta w służbie stałej lub kontraktowej z obowiązków służbowych, stwierdzonego w opinii służbowej organ może obniżyć o 20- 50% nagrodę roczną, albo z uwagi na całokształt okoliczności sprawy, zwłaszcza dotychczasowe wyniki policjanta w służbie odstąpić w ogóle od obniżania przedmiotowej nagrody.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Trafny jest bowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie art.145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub w części, gdy stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania niż dające podstawę do wznowienia, jeżeli takie naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W orzecznictwie oraz literaturze przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy rozumie się prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego materialnego lub procesowego. Do tej kategorii podstaw uchylenia decyzji lub postanowienia zalicza się przede wszystkim brak należytej staranności wykazanej przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez znajomości jej stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie. Podkreśla się ponadto, że tylko kwalifikowane wady, dające podstawę do wznowienia postępowania, obligują zawsze do uchylenia decyzji lub postanowienia, bez względu na możliwość ich potencjalnego oddziaływania na wynik sprawy. W przypadku pozostałych naruszeń przepisów procesowych warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonego aktu, jest wpływ tych uchybień na wynik sprawy. Sformułowanie "wpływ" oznacza przy tym, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Sąd, uchylając decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a., musi zatem wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego naruszenia prawa, to rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej najprawdopodobniej byłoby inne.

Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby powyższe okoliczności były w ogóle brane pod uwagę. W pisemnych motywach swego orzeczenia WSA w Szczecinie nie podjął nawet próby wykazania prawdopodobieństwa wpływu wytkniętych naruszeń przepisów kodeksu postępowania administracyjnego na wynik sprawy, a tym bardziej że był to wpływ istotny. Dokonanie takich rozważań w niniejszej sprawie było zaś niezbędne z uwagi na omawiany warunek jednoznacznie wynikający z art.145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a. oraz regulację materialnoprawną mającą zastosowanie w tej sprawie.

Zgodnie z art.110 ust.5 i ust.6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( t.j. Dz.U. z 2002r, Nr 7, poz.58 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. z 2002r, Nr 86, poz.789 ze zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006r, Nr 158, poz.1122) nagrodę roczną obniża się policjantowi - w granicach od 20% do 50% - między innymi w razie otrzymania opinii służbowej stwierdzającej niewywiązywanie się przez tego funkcjonariusza z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym. Powołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W przewidzianych w nich przypadkach obniżenie policjantowi nagrody rocznej jest obligatoryjne. Sam fakt uzyskania wspomnianej opinii służbowej uzasadnia obniżenie nagrody co najmniej o 20%. Uznaniu administracyjnemu właściwego organu pozostawiono jedynie kwestię obniżenia tego świadczenia w wyższej niż 20 % wysokości, to jest do 50% jednomiesięcznego uposażenia.

Trafnie zatem autor skargi kasacyjnej zauważył, że z niezakwestionowanych przez Sąd I instancji ustaleń wynika, iż R. O. w 2006 r. uzyskał opinię służbową stwierdzającą niewywiązywanie się przez niego z obowiązków służbowych oraz że z tego właśnie tytułu w tym samym roku obniżono mu nagrodę roczną o 20%. Skoro więc zmniejszenie policjantowi w 2006 r. nagrody rocznej było obligatoryjne, a ponadto świadczenie to obniżono w najniższej z możliwych wysokości, to nie można przyjąć, aby stwierdzone przez Sąd I instancji naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, to jest aby w powyższym stanie faktycznym i prawnym sprawy treść podjętych przez organy Policji rozstrzygnięć mogła być inna.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie został wydany z naruszeniem art.145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 61 § 4 i art.10 § 1 kpa oraz iż uchybienie to we wskazanych okolicznościach sprawy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodać ponadto należy, że na podstawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku można wnioskować, że zdaniem Sądu I instancji naruszenie art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kpa obciąża jedynie Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie. WSA w Szczecinie nie wykazał natomiast, jakie konkretnie przepisy przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji miał, jego zdaniem naruszyć Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie. Brak jednoznacznego stanowiska w tym zakresie jest istotny. Należy bowiem odróżnić przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów kpa, od zaakceptowania, czy niedostrzeżenia tych uchybień przez organ odwoławczy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Biorąc zaś pod uwagę przedmiot postępowania i trudną sytuację finansową skarżącego, NSA na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia do R. O. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji kosztów postępowania kasacyjnego.