Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 893/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

IV SA/Po 893/16

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotowie (dalej PINB) decyzją z dnia 27.04.2016r. nr [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 38 z 1974r. poz. 229 z późn. zm., dalej p.b. z 1974r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016r. poz. 23, dalej k.p.a.) nakazał A. P. (dalej skarżąca) rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego powstałej w wyniku samowolnie wykonanych robót polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nadbudowie budynku gospodarczego, położonego przy ul. [...] w Złotowie, dz. nr ew. [...].

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że inspektorzy PINB w Złotowie dokonali kontroli nieruchomości dz. nr ew. [...] usytuowanej w Złotowie przy ul. [...] stwierdzając, iż w wyniku wykonanych przez inwestora robót budowlanych, polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz adaptacji budynku gospodarczego na cele mieszkalne wraz z jego nadbudową o zadaszony taras, powstał stanowiący jedną całość obiekt budowlany użytkowany jako budynek mieszkalny jednorodzinny.

Podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu 03.10.2012r. skarżąca oświadczyła, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę oraz projektu budowlanego wykonanego przez W. K. i zakończone w roku 1993r. Jednakże inwestor nie okazał się wspomnianymi dokumentami. Natomiast wezwany W. K. zeznał, iż nie był autorem projektu budowlanego oraz nie załatwiał formalności związanych z przedmiotową rozbudową (protokół z przesłuchania świadka z dnia 17.10.2012r.).

PINB zwrócił się do Starosty Złotowskiego o udostępnienie dokumentacji znak [...] związanej z wykonaniem w/w robót budowlanych. Jednakże zarówno w archiwum zakładowym Starostwa Powiatowego w Złotowie jak i w archiwum Wydziału Budownictwa i Architektury brak jest tej dokumentacji. Ponadto w piśmie z dnia 26.09.2012r. Starosta Złotowski poinformował, iż "w posiadanych rejestrach wniosków o wydanie pozwolenia na budowę w pozycji data wpływu w dniu 25 czerwca 1993r. zarejestrowano wniosek A. P. w sprawie dobudowy do budynku mieszkalnego, jednak w pozycji data wydania brak jest daty wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę (...). Istnieje prawdopodobieństwo, że decyzja ta nie została w ogóle wydana".

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, iż inwestor wykonał przedmiotowe roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej.

W trakcie prowadzonego postępowania PINB zwrócił się do Burmistrza Miasta Złotowa z zapytaniem czy wykonane w/w roboty budowlane nie naruszają przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dla tego terenu. Burmistrz Miasta Złotowa pismem z dnia 24.12.2012r. znak [...] poinformował PINB, iż nieruchomość na której zostały wykonane przedmiotowe roboty budowlane, aktualnie objęta jest "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Złotowa" uchwalonym przez Radę Miejską w Złotowie uchwałą nr XXI/138/05 z dnia 24.03.2005r. Wskazano, iż studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego, w związku z czym nie zawiera przepisów powszechnie obowiązujących i nie może być podstawą do wydania decyzji administracyjnej. Uznawany jest za akt kierownictwa wewnętrznego, który określa politykę przestrzenną gminy.

Wobec faktu, iż w/w nieruchomość nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zmiana zagospodarowania terenu wymaga ustaleń w drodze decyzji o warunkach zabudowy. W związku z czym PINB pismami z dnia 27.12.2012r. oraz 06.02.2012r. zwrócił się do skarżącej z prośbą o przedłożenie takiego dokumentu.

Dnia 11.02.2013r. skarżąca dostarczyła do PINB kserokopię złożonego w Urzędzie Miejskim w Złotowie wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. Burmistrz Miasta Złotowa decyzją znak [...] z dnia 04.07.2013r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Od tej decyzji A. P. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. Organ odwoławczy decyzją znak [...] z dnia 26.11.2013r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta została zaskarżona przez A. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jednakże z uwagi na fakt nie uiszczenia w terminie wpisu sądowego skarga została prawomocnie odrzucona.

PINB wskazał, iż na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 poz. 1409 z późn. zm., dalej p.b.), do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane umożliwiające legalizację obiektu po uprzednim wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 ww. ustawy (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 maja 1999r., IV S.A. 783/97).

Mając na uwadze powyższe, w myśl przepisu art. 37 ust. 2 p.b. z 1974r., na organie spoczywa konieczność m.in. dokonania ustaleń w zakresie niekorzystnego oddziaływania spornego obiektu budowlanego na otoczenie, w którym został on zrealizowany, bowiem skoro inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę, a roboty budowlane nie były nadzorowane przez osobę uprawnioną, należy zbadać czy zostały one wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz czy nie stwarzają zagrożenia.

Wskazano, że zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. nr 17, poz. 62 z późn. zm., dalej rozporządzenie z dnia 03.07.1980r. w sprawie warunków technicznych), które weszło w życie z dniem 01.01.1981r.

Inspektorzy PINB dnia 16.12.2014r. dokonali ponownej kontroli nieruchomości. Ze szkicu sporządzonego podczas kontroli wynika, iż z budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę znak [...] z dnia 23.03.1983r. i oddanego do użytku na podstawie zawiadomienia z dnia 31.10.1984r. istnieje przejście do części budynku powstałej w wyniku jego rozbudowy oraz adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na cele mieszkalne wraz z jego nadbudową. Bezsprzecznie roboty budowlane wykonane przez skarżącą doprowadziły do powstania jednego, konstrukcyjnie ze sobą powiązanego budynku mieszkalnego. Z pomiarów poczynionych przez organ I instancji wynika, że kontrolowany budynek usytuowany jest w odległości ok. 20,30 m do ściany budynku mieszkalnego nr 6 usytuowanego na dz. nr ew. 586, w odległości 5,60 m od ściany budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...]. Ponadto ustalono, iż w ścianie biegnącej wzdłuż granicy z działką nr [...] wykonane zostały otwory okienne.

Zgodnie z treścią § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 03.07.1980r. w sprawie warunków technicznych "budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych". Wprawdzie ust. 2 tego paragrafu wskazuje, iż przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, jednakże odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych miały charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących. Oznacza to, że ich zastosowanie nie mogło być wyłączone za zgodą stron ani za zgodą organu administracji. Żadne zatem umowy ani ugody zawierane między sąsiadami nie zwalniały organu od stosowania bezwzględnie obowiązujących wymogów zastrzeżonych m.in. przepisem § 12 określającym odległości wnoszonych budynków od granicy działki oraz od obiektów istniejących na działce sąsiedniej (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 27.07.1999r. IV SA 74/97).

Tym samym usytuowanie obiektu nie spełnia warunków w zakresie odległości o jakich mowa w ww. przepisie rozporządzenia.

Wobec powyższego PINB postanowieniem znak [...] z dnia 22.01.2015r. nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych w celu ustalenia czy wykonane roboty nie stwarzają zagrożenia oraz niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia i niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, jak również ustalenie zakresu ewentualnych zmian lub przeróbek niezbędnych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Na skutek złożonego przez A. P. zażalenia Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu postanowieniem z dnia 16.04.2015r. znak [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji WWINB w Poznaniu wskazał, iż postanowienie o nałożeniu oceny technicznej bądź ekspertyzy na postawie art. 81c ust. 2 p.b. winno określać co ma zawierać ocena techniczna bądź ekspertyza, co ma z takiego opracowania wynikać i w jakim celu ma zostać sporządzone. Ponadto Organ II instancji przytoczył treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18.03.2009r., a mianowicie "... nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, a zatem co do zasady ewentualne wątpliwości w ramach swoich kompetencji powinien rozstrzygać we własnym zakresie (...)". Jednakże w przedmiotowym przypadku ze względu na potrzebę dokonania oceny prawidłowości wykonanych robót wiążącą się m.in. z koniecznością dokonania odkrywek oraz z uwagi na skomplikowany charakter wykonanych robót budowlanych, wykluczone jest dokonanie tego typu ustaleń przez Organy nadzoru budowlanego we własnym zakresie.

Wobec powyższego zgodnie z art. 81c ust. 2 p.b. PINB postanowieniem znak [...] z dnia 19.06.2015r. ponownie nakazał inwestorowi obowiązek sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót.

Na to postanowienie A. P. złożyła zażalenie, na skutek którego organ II instancji postanowieniem znak [...] z dnia 07.08.2015r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu swojej decyzji WWINB w Poznaniu wskazał, iż PINB ponownie rozpatrując sprawę powinien przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe mające na celu rozstrzygnięcie kwestii czy przedmiotowa inwestycja ponad wszelką wątpliwość została zrealizowana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Wobec powyższego, zgodnie z wytycznymi organu II instancji, PINB w Złotowie zwrócił się do Starosty Złotowskiego o wydanie kopii rejestru wniosków o pozwolenie na budowę wydanych w roku 1993 przez Kierownika Urzędu Rejonowego, w celu ustalenia czy miały miejsce podobne sytuacje, tj. że pomimo zarejestrowania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę w pozycji "data wydania" brak jest daty wydania pozwolenia na budowę. W związku z faktem, iż z przesłanych dnia 09.09.2015r. dokumentów wynika, iż w rubryce "data wydania" dotyczącej dwóch wniosków -pozycja w rejestrze nr [...] i nr [...] tj. H. B. oraz S. S., brak jest adnotacji nt. wydania pozwolenia na budowę, PINB w Złotowie zwrócił się o udzielenie informacji czy w w/w sprawach zostało wydane pozwolenie na budowę oraz czy w archiwum wydziałowym znajdują się przedmiotowe dokumentacje. Pismem znak [...] z dnia 21.10.2015r. Starosta Złotowski poinformował, iż w stosunku do w/w wniosków nie wydano pozwolenia na budowę stąd też w pozycji "data wydania" brak jest jej określenia, jednakże w archiwum wydziałowym znajdują się przedmiotowe dokumentacje.

W dalszej kolejności PINB przesłuchał J. S. - K. będącą zatrudnioną na stanowisku ds. architektury i budownictwa w Urzędzie Miejskim w Złotowie oraz E. K. pełniącego w tymże czasie funkcję kierownika wydziału ds. budownictwa w Urzędzie Rejonowym w Złotowie. Podczas przesłuchania przeprowadzonego dnia 29.09.2015r. J. S. - K. oświadczyła, iż A. P. w roku 1993r. złożył wniosek o wydanie decyzji lokalizacyjnej na dobudowę pomieszczeń mieszkalnych do istniejącego budynku mieszkalnego. Jednakże z uwagi na § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.06.1985r. w sprawie podziału inwestycji oraz zakresu, zasad i trybu ustalania ich lokalizacji mówiący o tym, iż ustalenia lokalizacji nie wymaga rozbudowa, nadbudowa lub przebudowa obiektów budowlanych, nie wydano tejże decyzji. Jednocześnie inwestor został pouczony o konieczności zachowania obowiązującej na tym terenie nieprzekraczalnej linii zabudowy.

Natomiast przesłuchiwany E. K. oświadczył, iż w ówczesnym czasie prowadzony był rejestr złożonych wniosków o wydanie pozwolenia na budowę, zawierający m.in. informację o dacie złożenia wniosku, dacie wydania pozwolenia na budowę, nazwie inwestora, adresie i rodzaju budowy. Świadek zeznał również, iż w roku 1993 A. P. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę obejmującego dobudowę do budynku mieszkalnego, jednakże decyzja taka nie została wydana, stąd też brak wpisu w rubryce "data wydania". Najprawdopodobniej inwestor został wezwany do usunięcia braków, w związku z czym złożona przez niego dokumentacja została mu zwrócona celem uzupełnienia, inwestor nie dopełnił jednak tego obowiązku i nie przedłożył kompletu dokumentów, wobec czego decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana.

Reasumując w wyniku przeprowadzonego postępowania PINB ustalił, iż roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego, adaptacji budynku gospodarczego na cele mieszkalne oraz jego nadbudowie o zadaszony taras zostały zrealizowane przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane i miały charakter samowoli budowlanej, ponadto zostały wykonane niezgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi obowiązującymi w czasie budowy, a także z naruszeniem przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących zarówno w dacie ich wykonania (pismo UM Złotów znak [...]z dnia 20.09.2013r. ) oraz aktualnie obowiązujących (decyzja nr [...] o warunkach zabudowy znak [...] z dnia 04.07.2013r.).

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 07.08.2015r. wskazał, iż PINB wydając w takich okolicznościach rozstrzygnięcie powinien w pierwszej kolejności rozważyć przesłankę wyrażoną w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. , gdyż samo jej spełnienie jest wystarczającym powodem wydania na podstawie tego przepisu nakazu rozbiórki i nie jest wówczas zasadne nakładanie kosztownych obowiązków mających na celu badanie wystąpienia przesłanki określonej w pkt 2.

Bezsprzecznym jest fakt, iż wykonane przez A. P. roboty budowlane doprowadziły do powstania jednego, konstrukcyjnie ze sobą powiązanego budynku mieszkalnego, a nakaz rozbiórki dotyczyłby jedynie robót wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, a więc powinien zostać zredagowany w sposób precyzyjny, nie nasuwający wątpliwości co do zakresu obowiązku nałożonego decyzją. W związku z czym PINB postanowieniem znak [...] z dnia 18.11.2015r. po raz kolejny nakazał inwestorowi obowiązek sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót.

Na to postanowienie A. P. złożyła zażalenie, na skutek którego organ II instancji postanowieniem znak [...] z dnia 15.02.2016r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu swojej decyzji WWINB w Poznaniu wskazał, iż PINB ponownie rozpatrując sprawę powinien ustalić czy zrealizowany obiekt przez cały okres swojego istnienia był niezgodny z obowiązującymi na tym terenie przepisami planistycznymi. Ponadto Organ II instancji wskazał, iż nakładanie obowiązku przedłożenia ekspertyzy w celu otrzymania wytycznych co do zakresu i sposobu przeprowadzenia prac rozbiórkowych nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 81c ustawy Prawo budowlane, gdyż to po stronie zobowiązanego leży powinność takiego zorganizowania określonych robót, aby obiekt istniejący legalnie nie doznał uszczerbku, poprzez zapewnienie nadzorowania rozbiórki przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia i przestrzeganie odpowiednich zasad ostrożności. WWINB w Poznaniu wskazał również na fakt, iż przy dzisiejszym stanie wiedzy technicznej nawet rozbiórka budynku dobudowanego do budynku sąsiedniego (połączonych konstrukcyjnie) jest możliwa a jej realizacja może nastąpić w sposób niezagrażający substancji budynku zrealizowanego legalnie.

Burmistrz Miasta Złotowa poinformował, iż na dz. nr [...] przy ul. [...] w Złotowie obowiązywał miejscowy plan szczegółowy osiedla "Zamkowa II" - ul. Zamkowa, 8-go Marca, Słoneczna, uchwalony przez Radę Miejską w 198Ir. oraz zmiana miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Złotowa (uchwała Nr XXXIII/234/93 z dnia 27.04.1993r. ogłoszona w Dz. Urz. Woj. Pilskiego nr 7/93 z dnia 17.05.1993r.)

Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] znajdowała się na terenie oznaczonych symbolem F w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego zarządzeniem nr 5/81 Naczelnika Miasta Złotowa, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Pile z dnia 20.06.1981r. Symbol F zawarty w planie oznacza, iż na działce projektowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący o powierzchni zabudowy 133,4m2, powierzchni użytkowej 107,4m2 i kubaturze 850,0m3.

Uchwałą Rady Miejskiej Miasta Złotowa z dnia 27.04.1993r., nr XXXIII/234/93, ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Pilskiego nr 7/93 z dnia 17 V 1993 r. wprowadzono dla tego terenu również Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego miasta Złotowa. Działka, na której leży samowolnie wybudowany obiekt w tym planie oznaczona jest symbolem B38MJ, który oznacza: tereny jednorodzinnej zabudowy z usługami wbudowanymi - wg planu szczegółowego Osiedla Zamkowa I i II".

Wskazano, iż Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego nie uchylił postanowień Szczegółowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Plan ogólny nie zawiera żadnego zapisu dotyczącego uchylenia wcześniejszego planu szczegółowego, a nawet się na niego powołuje.

Zgodnie z załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Naczelnika Miasta Złotów znak [...] z dnia 23.03.1983r. parametry techniczne budynku mieszkalnego wynosiły: powierzchnia zabudowy 112,Om2, powierzchnia użytkowa 77,4m2, kubatura 583,0m3. Obiekt w takim stanie został zgłoszony do użytkowania dnia 31.10.1984r. (zgłoszenie o zamierzonym przystąpieniu do użytkowania obiektu budowanego z dnia 31.10.1984r.)

Natomiast z załącznika nr [...] do decyzji Burmistrza Miasta Złotowa nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wynika, iż skarżąca w złożonym wniosku założyła, że powierzchnia zabudowy miałaby wzrosnąć o 143m2 (choć z części rysunkowej wynika, że planowana jest nowa zabudowa o powierzchni ok. 74,0m2), a więc powierzchnia zabudowy budynku wynosi 255m2 (lub odpowiednio 186m ). Tym samym nie spełnione są kryteria narzucone w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego z 1981r. Plan ten obowiązywał do dnia 31.12.2003r. (pismo UM Złotów z dnia 20.09.2013r. znak [...])

Po tym terminie nie obowiązywał na przedmiotowym terenie żaden plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 199 z późn. zm.,dalej u.p.z.p.) w przypadku braku planu miejscowego, zmiana zagospodarowania terenu wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Skarżąca otrzymała decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego (decyzja Burmistrza Miasta Złotowa znak [...] z dnia 04,07.2013r.), która została utrzymana decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile znak [...] z dnia 26.11.2013r.

Organ I instancji, mając na uwadze wyrok NSA z dnia 17.05.2010 sygn. akt II OSK 878/09 przyjął, iż nakaz rozbiórki, jako środek przywrócenia porządku budowlanego przez fizyczne usunięcie skutku samowoli budowlanej, powinien być stosowany w przypadku, kiedy istnienia takiego obiektu nie daje się pogodzić z porządkiem prawnym.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła A. P. wnosząc o jej uchylenie.

Przyznała, że w 1993r. rozbudowała wraz z mężem budynek mieszkalny jednorodzinny oraz adaptowała istniejący budynek gospodarczy na cele mieszkalne, wraz z jego nadbudową o zadaszony taras położonego w Złotowie, ul. [...], działka nr [...].Całość spraw związanych z rozbudową budynku prowadził kierownik budowy W. K. (wykonanie dokumentacji, uzyskanie pozwolenia na budowę i nadzór nad budową).

W dniu 03.10.2012r. w PINB w Złotowie oświadczyła, że roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę, zgodnie z przepisami prawa, z zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo zostały ukończone. Projekt budowlany został wykonany przez W. K., który posiadał uprawnienia do wykonania takiego projektu. Kierownik budowy W. K. przyznał, że zapomniał po dwudziestu paru latach, że projektował i nadzorował roboty budowlane w Złotowie przy ul. [...]. Oświadczył, że zeznał w PINB w Złotowie, iż nie był autorem projektu budowlanego oraz nie załatwiał formalności związanych z rozbudową, co jest nieprawdą. W. K. przypomniał sobie jednak, że projektował nam projekt i załatwiał formalności związane z rozbudową. Skarżąca jest w posiadaniu dokumentu dotyczącego rozbudowy i podpisanego przez W. K. wraz z jego pieczątką, kopii mapki sytuacyjno -wysokościowej - stan na dzień 1992.08.10, podpisanej wraz z pieczątką W.K. Skarżąca przedstawiła również mapę z dnia 08.02.2013r., gdzie jest naniesiona i zinwentaryzowana dobudowa.

Fakt, że ani u inwestora, ani w siedzibie organów budowlanych nie zachował się żaden egzemplarz decyzji o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego budynku nie uprawnia do stwierdzenia, że budynek ten został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej bądź niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Dobudowa jest wykonana zgodnie z przepisami prawa, zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo jest ukończona. Stanowi jeden konstrukcyjnie ze sobą powiązany budynek. W/w dobudowa została ukończona 1993r., czyli ponad 22 lata temu i do dzisiaj jest użytkowana i nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia.

Przedwczesne jest domniemanie samowoli budowlanej w sytuacji niemożliwości ustalenia faktu wydania pozwolenia na budowę. Kwestia upływu czasu od chwili zakończenia inwestycji nie może stanowić podstawy takiego domniemania. Z faktu nie odnalezienia akt dotyczących tej sprawy nie wynika ponad wszelką wątpliwość, że inwestycja ta została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21.03.2013r., sygn. akt IVSA/Po 30/13, CBOSA).

PINB w Złotowie jednoznacznie nie ustalił czy przedmiotowa inwestycja prowadzona była na podstawie ważnego pozwolenia na budowę. Przy rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej - zwłaszcza stosując normy o charakterze sankcyjnym - nie powinien negatywnie dla strony interpretować wieloznacznych okoliczności sprawy, w sytuacji, gdy do powstania takiej wieloznaczności przyczynił się inny organ administracji publicznej" (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014r., sygn. akt II GSK 1645/13, CBOSA).

W dniu 02 grudnia 2013r. skarżąca złożyła do Starostwa Powiatowego w Złotowie pełną dokumentację dotyczącą wykonania instalacji gazowej w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym w Złotowie, ul. [...] w spornej części dobudowanej. PINB w Złotowie był powiadomiony o inwestycji polegającej na budowie instalacji gazowej w części dobudowanej i nie wniósł odwołania od decyzji z dnia 02 grudnia 2013r. znak [...], pomimo iż toczyło się postępowanie w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na cele mieszkalne wraz z jego nadbudową o zadaszony taras.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 03.08.2016r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu wskazano, że PINB w toku postępowania ustalił wystąpienie samowoli budowlanej na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w Złotowie w postaci rozbudowy budynku mieszkalnego o około 74 m2 (wzdłuż granicy z działką nr ewid. [...]) oraz nadbudowy budynku gospodarczego usytuowanego przy granicy z działkami [...] i [...] o dodatkową kondygnację.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 103 ust. 1 pkt 2 p.b. "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe." Odesłanie w art. 103 ust. 2 p.b. do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, że w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, to jest przed 1 stycznia 1995 r., oraz w stosunku do obiektów, których budowa wprawdzie nie została zakończona przed jej wejściem w życie, lecz przed tą datą wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ich rozbiórki, skutki samowoli budowlanej należy likwidować z użyciem środków prawnych przewidzianych w ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Stosowanie przepisów dotychczasowych, to jest przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., oznacza stosowanie ich w takim zakresie, jaki jest niezbędny do realizacji zastrzeżenia wynikającego z art. 103 ust. 2 p.b. W przypadkach określonych w tym przepisie zatem zastosowanie mają art. 37, 38, 39, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. (Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2012, s. 738).

PINB w Złotowie jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis art. 37 ust 1 stanowi bowiem, że "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.".

PINB ustalił bezspornie, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały przeprowadzone w 1993 r., a zatem przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r.

Ustalenie, że dana sprawa (wobec obowiązywania wskazanych wyżej przepisów przejściowych) powinna być rozpatrywana w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. rodzi po stronie organu obowiązek zbadania zgodności budowy będącej przedmiotem postępowania z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 37 ust. 1 pkt 1). Należy mieć przy tym na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.12.2013, sygn. II OPS 2/13, zgodnie z którą "przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.".

Dokonana przez skarżącą rozbudowa i nadbudowa nie była zgodna z przepisami planistycznymi obowiązującymi na tym terenie od dnia budowy, aż do dnia dzisiejszego. W okresie, gdy teren inwestycji nie był już objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została wydana ostateczna decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy (decyzja Burmistrza Miasta Złotowa znak: [...] z dnia 4.07.2013r. została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile decyzją znak: [...] z dnia 26.11.2013 r.).

Podsumowując wskazano, iż została spełniona przesłana zawarta w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi, że obiekt podlega przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy "znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę" jest wystarczającym powodem wydania na podstawie tego przepisu nakazu rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę, wyjaśniono, iż WWINB w postanowieniu z dnia 15.02.2016 r., znak: [...] wskazywał już na wystarczające udowodnienie przez organ I instancji, iż roboty te zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wykonanie tej decyzji będzie polegało na dokonaniu rozbiórki samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku mieszkalnego i nadbudowy budynku gospodarczego, a zatem doprowadzeniu budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego z dnia 23.03.1983 r., znak: [...] oraz rozbiórce nadbudowanej części budynku gospodarczego.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. P. wnosząc o jej uchylenie.

Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo wskazała, że w dniu 05.10.1994r. Urząd Skarbowy w Złotowie przeprowadził kontrolę dokumentów dotyczących poniesionych w latach 1992 -1993 wydatków na cele mieszkaniowe, w tym kwoty wydane na rozbudowę budynku. Urząd Skarbowy w Złotowie sprawdzał również dokumenty związane z legalnością tej dobudowy, między innymi pozwolenie na rozbudowę co skutkowało możliwością otrzymania ulgi podatkowej. Przedstawiła kserokopię protokołu z kontroli w dniu 05.10.1994r.

Podniosła, że art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo Budowlane ma charakter ogólny i procesowy i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczególnymi. Konieczne jest wykazanie przez organ wystąpienia określonych

okoliczności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że

przepis art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo Budowlane daje uprawnienie do

nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz gdy

istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o

charakterze kwalifikowanym. I

W postanowieniu PINB w Złotowie z dnia 18 listopada 2015r. nakładającym na skarżącą obowiązek sporządzenia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych organ nie wykazał, czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości materiałów budowlanych, robót budowlanych i stanu technicznego obiektu budowlanego i nie wykazał tego w materiale dowodowym.

Przedwczesne jest domniemanie samowoli budowlanej w sytuacji, gdy niemożliwe jest ustalenie faktu wydania pozwolenia na budowę. Ponadto ustalenie w toku postępowania okoliczności wskazujących na to, że został złożony w sprawie wniosek o wydanie pozwolenia na budowę oraz odnalezienie mapy sytuacyjno -wysokościowej na której naniesiono projektowaną rozbudowę nie pozwala na bezsporne przyjęcie - że roboty budowlane, których dotyczy to postępowanie były wykonane w ramach samowoli budowlanej.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. – dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Organy administracji prawidłowo ustaliły, czego zresztą nie kwestionowała skarżąca, że w 1993r. dokonano robót polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nadbudowie budynku gospodarczego, położonego przy ul. [...] w Złotowie, dz. nr ew. [...]. Skarżąca sama zresztą przyznała w odwołaniu, że w 1993r. rozbudowała wraz z mężem budynek mieszkalny jednorodzinny oraz adaptowała istniejący budynek gospodarczy na cele mieszkalne, wraz z jego nadbudową o zadaszony taras położonego w Złotowie, ul. [...], działka nr [...].

Zgodnie z art.28 ust.1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nadbudowa budynku gospodarczego nie zostały wymienione w art. 29 p.b. jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Reasumując, ich wykonanie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż tego rodzaju roboty budowlane nie są zwolnione z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia w art. 29 ust 2 p.b.

W ocenie Sądu orzekającego organy nadzoru budowlanego trafnie ustaliły, że przedmiotowa rozbudowa i nadbudowa została dokonana w wyniku samowoli budowlanej. Skarżąca nie złożyła decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie przedmiotowej inwestycji. Brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność wykonania otworów okiennych wskazuje na to, że zostały one wykonane nielegalnie. Skoro kwerenda przeprowadzona przez organ I instancji w Archiwum Państwowym, w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Poznania, w archiwum Miejskiego Konserwatora Zabytków nie doprowadziła do odnalezienia dokumentów świadczących o legalności powstania przedmiotowego okna, a skarżąca także nie przedłożyła takich dokumentów, to uprawdopodabnia to jedynie tezę o nieistnieniu takich dokumentów.

Organ I instancji przeprowadził szeroko zakrojone postępowanie dowodowe w tym zakresie. Poszukiwania w archiwach nie doprowadziły jednak do odnalezienia istotnej dla sprawy decyzji o pozwoleniu na budowę. Tak więc zarówno strona skarżąca, jak i organy występujące w postępowaniu nie odnalazły decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto przesłuchany w charakterze świadka E. K., pełniący funkcję kierownika wydziału ds. budownictwa w Urzędzie Rejonowym w Złotowie w roku 1993, zeznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana na wniosek A. P., wskazując że najprawdopodobniej nie zostały uzupełnione braki formalne. Potwierdziły to także zeznania świadka J. S. – K. (wówczas będącą zatrudnioną na stanowisku ds. architektury i budownictwa w Urzędzie Miejskim w Złotowie). Mimo poszukiwań rzekomo wydanego pozwolenia na budowę organy nie odnalazły takiego dokumentu. Nie miały również obowiązku archiwizowania takich dokumentów. Zebrany materiał dowodowy i okoliczności sprawy wskazują na to, że pozwolenie na budowę nie zostało wydane w przedmiotowej sprawie.

Skarżąca powołała na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21.03.2013r. o sygn. IV SA/Po 30/13, podnosząc, iż przedwczesne jest domniemanie samowoli budowlanej w sytuacji niemożliwości ustalenia faktu wydania pozwolenia na budowę. Z zarzutem tym nie można się jednak zgodzić. W wyroku tym (wydanym zresztą częściowo w tym samym składzie, co w niniejszej sprawie) istotnie sformułowano tezę, iż z faktu nieodnalezienia akt dotyczących przedmiotowej sprawy nie wynika ponad wszelką wątpliwość, że realizacja przedmiotowej inwestycji została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże tezę tą należy odczytywać w realiach stanu faktycznego ocenianego w tamtym postępowaniu. Organy nadzoru budowlanego ograniczyły tam swe postępowanie dowodowe do lat 60 tych XX w. w sytuacji, gdy budynek będący przedmiotem tamtego postępowania mógł zostać wybudowany wcześniej. W niniejszej sprawie data wykonania spornych robót budowlanych jest bezsporna, a organy dochowały należytej staranności w zakresie ustaleń dotyczących pozwolenia na budowę.

Reasumując, w ocenie Sądu orzekającego organy w sposób wystarczający ustaliły, że decyzja zatwierdzająca pozwolenie na budowę w zakresie kwestionowanej inwestycji nie została wydana.

W myśl art.48 ust.1 p.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Jednakże to nie powyższe ustalenia i przepis art.48 ust.1 p.b. stanowiły podstawę nakazania rozbiórki zrealizowanej rozbudowy i nadbudowy. PINB ustalił bowiem bezspornie, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały zrealizowane w 1993 r., a zatem przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r.

Organy administracji obu instancji trafnie przyjęły więc, że materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 38 z 1974r. poz. 229 z późn. zm., dalej p.b. z 1974r.), a nie ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2016r., poz.290 dalej p.b.) z uwagi na przepisy intertemporalne zawarte w ustawi z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 103 ust. 1 pkt 2 p.b. "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe." Odesłanie w art. 103 ust. 2 p.b. do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, że w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, to jest przed 1 stycznia 1995 r., oraz w stosunku do obiektów, których budowa wprawdzie nie została zakończona przed jej wejściem w życie, lecz przed tą datą wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ich rozbiórki, skutki samowoli budowlanej należy likwidować z użyciem środków prawnych przewidzianych w ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Stosowanie przepisów dotychczasowych, to jest przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., oznacza stosowanie ich w takim zakresie, jaki jest niezbędny do realizacji zastrzeżenia wynikającego z art. 103 ust. 2 p.b. W przypadkach określonych w tym przepisie zatem zastosowanie mają art. 37, 38, 39, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. (Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2012, s. 738).

Analogiczny pogląd sformułowano w judykaturze. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24.11.2015r o sygn. II OSK 709/14 (publ. LEX nr 1990926) także jednoznacznie wskazał, że zgodnie z art. 103 ust. 2 p.b. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Cytowany przepis odnosi się do obiektów budowlanych wykonanych samowolnie, w stosunku do których zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Wszczęcie postępowania administracyjnego polega zaś na prowadzeniu określonych czynności procesowych, w tym np. kontrolnych na nieruchomości.

Sąd orzekający w pełni aprobuje powyższe poglądy. Wobec powyższego organy administracji prawidłowo jako podstawę rozstrzygnięcia przyjęły art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis art. 37 ust 1 stanowi bowiem, że "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.".

Ustalenie, że dana sprawa (wobec obowiązywania wskazanych wyżej przepisów przejściowych) powinna być rozpatrywana w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. rodziło – w myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. - po stronie organu obowiązek zbadania zgodności budowy będącej przedmiotem postępowania z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.12.2013, sygn. II OPS 2/13 "przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.".

Trafnie też WSA w Krakowie w swym wyroku z dnia 20.10.2016r. o sygn. II SA/Kr 983/16 (publ. LEX nr 2151159) wyjaśnił, że wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 p.b. z 1974 r. prowadzi więc do wniosku, że wszystkie przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego (a rozumując a contrario - przesłanki legalizacji samowoli budowlanej) określone w tych przepisach należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji. Brak jest racjonalnych podstaw do uznawania, że tylko przesłankę wymienioną w ust. 1 pkt 1 (zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym) należy odnosić do czasu budowy obiektu budowlanego.

Jak ustalono na działce nr [...] przy ul. [...] w Złotowie obowiązywał miejscowy plan szczegółowy osiedla "Zamkowa II" - ul. Zamkowa, 8-go Marca, Słoneczna, uchwalony przez Radę Miejską w 198Ir. oraz zmiana miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Złotowa (uchwała Nr XXXIII/234/93 z dnia 27.04.1993r. ogłoszona w Dz. Urz. Woj. Pilskiego nr 7/93 z dnia 17.05.1993r.)

Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] znajdowała się na terenie oznaczonych symbolem F w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego zarządzeniem nr 5/81 Naczelnika Miasta Złotowa, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Pile z dnia 20.06.1981r. Symbol F zawarty w planie oznacza, iż na działce projektowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący o powierzchni zabudowy 133,4m2, powierzchni użytkowej 107,4m2 i kubaturze 850,0m3.

Uchwałą Rady Miejskiej Miasta Złotowa z dnia 27.04.1993r., nr XXXIII/234/93, ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Pilskiego nr 7/93 z dnia 17 V 1993 r. wprowadzono dla tego terenu również Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego miasta Złotowa. Działka, na której leży samowolnie wybudowany obiekt w tym planie oznaczona jest symbolem B38MJ, który oznacza: tereny jednorodzinnej zabudowy z usługami wbudowanymi - wg planu szczegółowego Osiedla Zamkowa I i II".

Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego nie uchylił postanowień Szczegółowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Plan ogólny nie zawiera żadnego zapisu dotyczącego uchylenia wcześniejszego planu szczegółowego, a nawet się na niego powołuje.

Zgodnie z załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Naczelnika Miasta Złotów znak [...] z dnia 23.03.1983r. parametry techniczne budynku mieszkalnego wynosiły: powierzchnia zabudowy 112,0m2, powierzchnia użytkowa 77,4m2, kubatura 583,0m3. Obiekt w takim stanie został zgłoszony do użytkowania dnia 31.10.1984r. (zgłoszenie o zamierzonym przystąpieniu do użytkowania obiektu budowanego z dnia 31.10.1984r.)

Natomiast z załącznika nr [...] do decyzji Burmistrza Miasta Złotowa nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wynika, iż skarżąca w złożonym wniosku założyła, że powierzchnia zabudowy miałaby wzrosnąć o 143m2 (choć z części rysunkowej wynika, że planowana jest nowa zabudowa o powierzchni ok. 74,0m2), a więc powierzchnia zabudowy budynku wynosi 255m2 (lub odpowiednio 186m ). Tym samym nie spełnione są kryteria narzucone w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego z 1981r. Plan ten obowiązywał do dnia 31.12.2003r. (pismo UM Złotów z dnia 20.09.2013r. znak [...])

Tak więc dokonana przez skarżącą rozbudowa i nadbudowa nie była zgodna z przepisami planistycznymi obowiązującymi na tym terenie od dnia budowy, aż do dnia dzisiejszego. W okresie, gdy teren inwestycji nie był już objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została wydana ostateczna decyzja odmawiająca ustalenia skarżącej warunków zabudowy dla zrealizowanej inwestycji (decyzja Burmistrza Miasta Złotowa znak: [...] z dnia 4.07.2013r., która została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile decyzją znak: [...] z dnia 26.11.2013 r. skarga do WSA na tą decyzję została odrzucona).

Reasumując ten wątek w sposób bezsporny organy ustaliły, że wykonana rozbudowa i nadbudowa w momencie jej wykonania była niezgodna z ówcześnie obowiązującym szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego z 1981 r., obowiązującym do 31.12.2003 r. Po tym terminie nie obowiązywał m.p.z.p., natomiast A. P. otrzymała opisaną wyżej prawomocną decyzję Burmistrza Miasta Złotowa odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej rozbudowy. Organy słusznie ustaliły więc, że wykonana rozbudowa była niezgodna z przepisami planistycznymi od dnia budowy do dnia dzisiejszego. W decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy organ wskazał, że nie został spełniony warunek dotyczący obowiązującej linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, geometrii dachu.

Została więc spełniona przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi, że obiekt podlega przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy "znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę". Już tylko spełnienie tej przesłanki jest wystarczającym powodem wydania na podstawie tego przepisu nakazu rozbiórki.

Z protokołu kontroli Urzędu Skarbowego z dnia 5.10.1994 r. (k. 12 akt sądowych), wbrew twierdzeniom skarżącej nie wynika, że pod kontrolę poddano dokumenty związane z legalnością dobudowy, w tym pozwolenia na rozbudowę.

Kopie dokumentów przedłożone przez skarżącą na etapie postępowania sądowego nie mają mocy dowodowej. Wskazać należy, że dokumenty są jednym ze środków dowodowych, przy czym w postępowaniu administracyjnym moc dowodową posiadają nie tylko oryginalne dokumenty, ale również ich uwierzytelnione odpisy. Uwierzytelnieniem jest umieszczenie na odpisie lub kserokopii dokumentu oświadczenia zaopatrzonego podpisem, zawierającego stwierdzenie jego zgodności z oryginałem (wyrok NSA z 9 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1112/05). Niewątpliwie podmiotem uprawnionym do uwierzytelniania dokumentów urzędowych jest organ, który dokumenty te wytworzył. Natomiast podmiotem uprawnionym do potwierdzenia za zgodność z oryginałem odpisu, wyciągu lub kopii każdego okazanego dokumentu jest notariusz działający jako osoba zaufania publicznego (art. 2 § 1, art. 98 ustawy Prawo o notariacie) oraz od dnia 1 stycznia 2010 r. występujący w sprawie pełnomocnik strony będący adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym (art. 76a k.p.a.). Nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 84/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 203/04, uchwała SN z dnia 29 marca 1994 r. sygn. akt III CZP 37/94, Lex nr 4066; wyrok NSA z dnia 21 września 1999 r. sygn. akt III SA 7375/98, Lex nr 40052). Niewłaściwe byłoby jednak wnioskowanie, że kserokopia dokumentu urzędowego nie może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. Różnica w mocy dowodowej polega na tym, że kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że taki dokument musi być oceniany w świetle całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2010r. sygn. akt. II OSK 1508/09 ).

W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalono skargę.