Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1303/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P.G. na uchwałę Rady Gminy Oświęcim z dnia 30 grudnia 2003 r., Nr XIV/111/03 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu terenu położonego w Sołectwie Rajsko I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej w zakresie § 17 pkt 2 tiret 4 w odniesieniu do działki gruntu oznaczonej numerem 935/14 , obręb Rajsko, Gmina Oświęcim; II. zasądza od Rady Gminy Oświęcim na rzecz skarżącego P.G. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA/wyr, l - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Rada Gminy Oświęcim podjęła w dniu 30 grudnia 2003 r. uchwałę Nr XIV/111/03 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu terenu położonego w sołectwie Rajsko (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 10 marca 2004 r., poz. 634).

Uchwała ta, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez P. G..

Skarżący P. G. zaskarżył ww. uchwałę w części, tj. w zakresie § 17 pkt 2 tiret 4 i w odniesieniu do nieruchomości skarżącego, stanowiącej działkę gruntu oznaczoną nr 935/14, obr. Rajsko, Gmina Oświęcim, położonej w rejonie ul. [...], wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w kwestionowanej części, dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci: wypisu z rejestru gruntów dla dz. nr 935/14, odpisu z księgi wieczystej nr [...], zgłoszenia budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków, informacji PINB w Oświęcimiu z dnia 30 czerwca 2015 r. (znak: [...]), decyzji Wójta Gminy Oświęcim z dnia 4 maja 2016 r. (znak: [...]), decyzji SKO w Krakowie z dnia 11 lipca 2016 r. (znak: [...]), zawiadomienia PINB w Oświęcimiu o sposobie załatwienia skargi z dnia 23 czerwca 2016 r. (znak: [...]), wezwania do usunięcia naruszenia prawa skierowanego przez skarżącego do Rady Gminy w Oświęcimiu wraz z dowodem jego złożenia oraz odpowiedzi Wójta Gminy Oświęcim z dnia 7 września 2016 r. (znak: [...]), a to na okoliczność ich treści w kontekście interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu kwestionowanej uchwały oraz bezskutecznego wyczerpania trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.

Skarżący P. G. zarzucił zaskarżonej uchwale na podstawie art. 57 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 250 – dalej jako: ustawa o utrzymaniu czystości) oraz § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 446 – dalej jako: u.s.g.) oraz art. 94 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji ustalenie w § 17 pkt 2 tiret 4 zaskarżonej uchwały, wbrew postanowieniom ww. hierarchicznie nadrzędnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, iż do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej na danym obszarze dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach i usuwanie ich w sposób wskazany przez gminę, co jest równoznaczne z pominięciem rozwiązania ustawowo równoważnego i dopuszczonego do zamiennego stosowania, w postaci wyposażenia takiej nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że dla terenów objętych ww. planem ustalono m.in. warunki uzbrojenia infrastrukturalnego w zakresie odprowadzania ścieków, stosownie do których " do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach i usuwanie ich w sposób wskazany przez gminę" (§ 17 pkt 2 tiret 4 ww. planu). W ocenie skarżącego, przytoczone postanowienie uchwały wykracza poza granice ustawowego upoważnienia do jej wydania, pozostaje w ewidentnej sprzeczności z przepisami aktów prawnych hierarchicznie wyższych, a w konsekwencji dotknięte jest sankcją nieważności zgodnie z dyspozycją art. 28 u.p.z.p. Skarżący wskazał przy tym, powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości, że w braku sieci kanalizacyjnej, odprowadzenie ścieków z terenu nieruchomości może nastąpić, zarówno z wykorzystaniem zbiornika bezodpływowego, jak też przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych. W ocenie skarżącego, w świetle ww. przepisu zastosowanie przydomowej oczyszczalni stanowi nie tylko rozwiązanie równoważne względem zbiornika bezodpływowego, ale wręcz – z przyczyn dotyczących ochrony środowiska – preferowane, skoro w przypadku nieruchomości wyposażonych w takie oczyszczalnie nawet ewentualna budowa sieci kanalizacyjnej przez gminę nie pociąga za sobą obowiązku ich przyłączenia do sieci, a to w odróżnieniu od nieruchomości wyposażonych jedynie w zbiornik bezodpływowy. Skarżący podał również, że podobne rozwiązanie zawiera § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tym samym, zdaniem skarżącego, już proste porównanie przytoczonych przepisów (należących do aktów prawnych hierarchicznie wyższych) z kwestionowanym postanowieniem uchwały Rady Gminy Oświęcim nie pozostawia wątpliwości co do tego, że objęty niniejszą skarga akt prawa miejscowego zawiera niedopuszczalne zawężenia względem rozwiązań o charakterze ustawowym, a w konsekwencji nakłada na właścicieli nieruchomości budowlanych, zlokalizowanych na terenie objętym planem, niczym nieuzasadnione ograniczenia w wykonywaniu przysługującego im prawa własności.

Odnosząc się do przysługującej skarżącemu w niniejszej sprawie legitymacji skargowej, P. G. wskazał, że jest on właścicielem nieruchomości, stanowiącej działkę gruntu nr 935/14, obr. Rajsko, Gmina Oświęcim, położonej w rejonie ul. [...] i objętej zasięgiem kwestionowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego przez Radę Gminy w Oświęcimiu uchwałą Nr XIV/111/03 z dnia 30 grudnia 2003 r., w świetle postanowień którego to aktu znajduje się ona w jednostce strukturalnej o symbolu 1MN/Z (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w zieleni urządzonej). W konsekwencji, zdaniem skarżącego, treść kwestionowanego postanowienia uchwały, prowadząca do niedopuszczalnego ograniczenia możliwości zagospodarowania działki względem powszechnie obowiązujących, ogólnych rozwiązań ustawowych, stanowi ingerencję w jego prawo własności oraz narusza jego interes prawny. W ocenie skarżącego naruszenie to uległo w realiach niniejszej sprawy dodatkowej konkretyzacji, bowiem decyzją z dnia 4 maja 2016 r. (znak: [...]), Wójt Gminy Oświęcim, powołując się na sprzeczne z ustawą postanowienie planu miejscowego, zgłosił sprzeciw w sprawie eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, wybudowanej przez skarżącego na terenie nalężącej do niego nieruchomości w oparciu o niezakwestionowane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenie, natomiast decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie własną decyzją z dnia 11 lipca 2016 r. (znak: [...]). Skarżący wskazał przy tym, że oceny takiej nie podzielił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Oświęcimiu, załatwiając odmownie skargę Gminy Oświęcim w przedmiocie legalności wykonania ww. indywidualnej, przydomowej oczyszczalni ścieków.

Ponadto skarżący, nawiązując do odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia Wójta Gminy Oświęcim wskazał, że dla dopuszczalności kwestionowania w trybie art. 101 u.s.g. ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ma znaczenia fakt, czy skarżący był właścicielem objętej jego działaniem nieruchomości w dacie wejścia w życie uchwały, o ile tylko prawo to przysługiwało mu w chwili obecnej, natomiast sama uchwała godzi w wynikające z niej uprawnienia. Jednocześnie skarżący dodał, że następująca w planie miejscowym konkretyzacja rozwiązań prawnych, wynikających z aktów wyższego rzędu nie może oznaczać – zdaniem skarżącego – uzurpowania sobie przez organ gminy prawa do stanowienia na danym obszarze norm jawnie sprzecznych z powszechnie obowiązującymi rozwiązaniami ustawowymi, co wynika wprost z art. 28 u.p.z.p.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Oświęcimiu wniosła o jej odrzucenie wobec braku naruszenia interesu prawnego skarżącego w rozumieniu art. 101 u.s.g., względnie o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w dacie podjęcia uchwały teren dz. nr 935/14, obr. Rajsko, należał do J. i H. G., natomiast skarżący nabył prawo własności do działki dopiero w 2008 r., na podstawie umowy darowizny. Organ podkreślił, że w tej dacie zaskarżony plan już obowiązywał, a w związku z tym – w jego ocenie – w momencie nabycia prawa własności działki, skarżący znał ustalenia ww. planu i miał świadomość ograniczeń, które on narzuca, m.in. w zakresie wyboru sposobu odprowadzania nieczystości ciekłych z nieruchomości. Ponadto organ zaznaczył, że skarżący w momencie nabycia działki, jak i niezwłocznie po tym fakcie nie kwestionował zapisów zaskarżonego planu, a tym samym mając na uwadze powyższe – zdaniem organu – bezsprzecznie nie doszło do spełnienia przesłanki aktualności oraz realności, gdyż w dacie uchwalenia zaskarżonego planu nie istniał żaden interes prawny ani faktyczny skarżącego. Dodatkowo organ podniósł, że wezwanie strony nie było tożsame z żądaniem opisanym w skardze, bowiem w wezwaniu tym skarżący żądał uchylenia spornej uchwały w zakresie całego tiret 4 w § 17 pkt 2, względnie jego zmianę poprzez dopisanie także przydomowych oczyszczalni, natomiast w skardze zostało zawarte żądanie stwierdzenia nieważności § 17 pkt 2 tiret 4 ww. planu w odniesieniu do działki gruntu nr 935/14, obr. Rajsko przy ul. [...] w Gminie Oświęcim. Nadto w ocenie organu, w tym konkretnym przypadku Gmina miała prawo dokonać wyboru sposobu zagospodarowania terenu, na którym będzie budować sieć kanalizacyjną, zabezpieczając sobie jednocześnie możliwość, także w drodze decyzji, przyłączenia do niej poszczególnych mieszkańców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona w zakresie wskazanym poniżej.

Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2016.446 t.j. z dnia 2016.04.04): "1. Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. 2a. Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. 3. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. 4. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94".

W odniesieniu do spełniania wymogów formalnych wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Sąd podziela stanowisko skarżącego, bez czynienia ponownych powtórzeń w pełni zaakceptowanych przez Sąd poglądów skarżącego w tym przedmiocie, że kwestionowana uchwała w zakresie wskazanym przez niego narusza jego interes prawny, a w związku z tym zadaniem Sądu jest z kolei ocena, czy stopień naruszenia interesu prawnego skarżącego jest zgodny z powszechnie obowiązującym prawem. W konsekwencji, Sąd nie podziela stanowiska organu, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia. W sprawie jest bezsprzeczne, że nieruchomość, do której skarżący ma tytuł prawny została objęta postanowieniami kwestionowanego planu i już ten sam fakt oznacza, że uchwała wypowiada się o sposobie zagospodarowania tego terenu wkraczając tym samym ograniczająco w konkretne, realne uprawnienia właścicielskie skarżącego wywodzące się z art. 140 i art. 144 K.c. i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jednocześnie dodatkowym argumentem jest okoliczność uzyskania przez skarżącego negatywnych decyzji administracyjnych, których negatywna treść jest niewątpliwie determinowana kwestionowaną przez skarżącego normą zawartą w części tekstowej kontrolowanego planu. Sąd może uczynić tę ocenę z uwagi na to, że obecnie bada zgodność z prawem kwestionowanego planu a jego zadaniem jest ocenić, czy kontrolowany plan narusza konkretny, indywidualny, "własny", realny a nie potencjalny i hipotetyczny, interes skarżącego w sposób nie dopuszczony przez prawo.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca, nie formułuje cezur czasowych dla wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. i nie ogranicza od strony podmiotowej tego prawa jedynie do podmiotów, które posiadały tytuł prawny do nieruchomości w chwili uchwalania planu i uzyskania przez niego mocy wiążącej. Sąd dokonał zarazem uprzednio w myśl art. 28 u.p.z.p. kontroli ustawowej procedury uchwalenia kwestionowanego planu nie dostrzegając jej naruszenia i następnie przystąpił do kontroli planu w obrębie interesów prawnych skarżącego, dla których podstawą jest prawo własności konkretnej ww. nieruchomości objętej postanowieniami badanego planu. A zatem, w chwili obecnej kwestionowany plan jest kontrolowany przez Sąd w zakresie, w jakim jego normy mają znaczenie dla skarżącego jako właściciela określonej nieruchomości pod kątem, czy ograniczenie tego prawa własności przez normy planu jest zgodne z powszechnie obowiązującym prawem. Jednocześnie, skoro skarżący żądał w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa adresowanym do Rady Gminy więcej, to w skardze do Sądu może wnioskować o mniej.

W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której w planie miejscowym przewidziana jest siec kanalizacyjna, która jeszcze w rzeczywistości nie jest zrealizowana a postanowienia planu miejscowego stanowią, że "do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach i usuwanie ich w sposób wskazany przez gminę" (§ 17 pkt 2 tiret 4 ww. planu).

W myśl art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, do wyłącznej właściwości rady gminy należy: uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Upoważnienie to ma charakter ogólny, co oznacza, że rada gminy może z niego korzystać nie naruszając powszechnie obowiązującego prawa i w jego ramach.

Art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2003.80.717 z dnia 2003.05.10) stanowi, że "Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego". Zgodnie z art. 6 u.p.z.p.: "1. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. 2. Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych". Z kolei zgodnie z art. 1 u.p.z.p.: "1. Ustawa określa: 1) zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej, 2) zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań. 2. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza:1) wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury; 2) walory architektoniczne i krajobrazowe; 3) wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych; 4) wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej; 5) wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób niepełnosprawnych; 6) walory ekonomiczne przestrzeni; 7) prawo własności;8) potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa; 9) potrzeby interesu publicznego".

Z powyższego m.in. wynika, że plany miejscowe tworzone są przez uprawniony organ na podstawie ogólnego upoważnienia ustawowego, co oznacza, że władztwo planistyczne gminy w tym przedmiocie (sferze stosunków społecznych związanych z przestrzenią i poddanych regulacji) nie może naruszać obowiązującego powszechnie wiążącego stanu prawnego.

Podstawowym problemem w kontrolowanej sprawie jest kwestia polegająca na tym, czy w obrębie władztwa planistycznego mieści się, jako zgodne z powszechnie obowiązanym prawem i zasadami hierarchicznie zbudowanego sytemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego w RP, "planistyczne" - wynikające z aktu prawa miejscowego zobowiązanie właścicieli nieruchomości polegające na tym, że "do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach i usuwanie ich w sposób wskazany przez gminę" (§ 17 pkt 2 tiret 4 ww. planu)".

Z treści kontrolowanego przepisu wynika, że rada gminy - mając na uwadze postanowienia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o czystości stanowiącego, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych - postanowiła wyeliminować przez zakaz korzystania z przydomowych oczyszczalni ścieków bytowych, takie stany faktyczne, które upoważniałyby właścicieli nieruchomości w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o czystości, do nie przyłączenia swojej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia kontrolowanej uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu terenu położonego w sołectwie Rajsko (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 10 marca 2004 r., poz. 634): "Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

Wskazany przepis formułuje obowiązki właścicieli nieruchomości związane z gromadzeniem i odprowadzaniem nieczystości ciekłych i ścieków bytowych, wyodrębniając w związku z tym trzy rodzaje hipotetycznych stanów faktycznych. W sytuacji, kiedy istnieje sieć kanalizacyjna, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Z kolei, w przypadku drugiej hipotezy, polegającej na tym, że budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, obowiązki właściciela nieruchomości polegają na wyposażeniu nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. A zatem, w tym drugim przypadku właściciel nieruchomości realizując obowiązek utrzymania czystości i porządku ma prawo wyboru, można powiedzieć, że ma wręcz publiczne prawo podmiotowe do dokonania wyboru w przedmiocie tego, przy pomocy jakich urządzeń będzie realizował przedmiotowy obowiązek utrzymania czystości.

Jednocześnie na końcu analizowanego przepisu znajduje się stwierdzenie, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Dla wyniku kontrolowanej sprawy istotne znaczenie ma przywołana, ostatnia część ww. przepisu, w której ustawodawca ustosunkowuje się do obowiązków właściciela nieruchomości w przypadku, kiedy potencjalnie lub realnie istnieje możliwość przyłączenia się do kanalizacji (trzeci stan faktyczny). Ze stwierdzenia ustawodawcy polegającego na tym, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych - bezsprzecznie wynika zdaniem Sądu, że ustawodawca dopuszcza wprost i wyraźnie taką sytuację i reguluje ją, w której - gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest potencjalnie możliwa lub zrealizowana - dana nieruchomość jest/ może być alternatywnie w wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków lub w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych. Wynika to stąd, że ustawodawca akceptuje fakt nie podłączenia do kanalizacji nieruchomości w przypadku, kiedy nieruchomość wyposażona jest w przydomową oczyszczalnię ścieków. A skoro tak jest, to w konsekwencji ograniczenie zawarte w kontrolowanym planie jest sprzeczne z postanowieniami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia kontrolowanej uchwały i jej zasadą, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Ta wypowiedź ustawodawcy ma charakter generalny i abstrakcyjny i pozbawiona by została swego istotnego dla praw właścicielskich znaczenia normatywnego, i to wbrew zasadzie hierarchicznego wiązania treści porządku prawnego, a zatem wbrew art. 94 Konstytucji RP - gdyby przyjąć, że prawodawca lokalny może działać wbrew jej treści stanowiąc, że do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach i usuwanie ich w sposób wskazany przez gminę" (§ 17 pkt 2 tiret 4 ww. planu). W ten sposób prawodawca lokalny wbrew zasadom ustawowego porządku prawnego eliminuje stany faktyczne polegające na tym, że właściciel nieruchomości może posiadać i korzystać na terenie przewidzianym pod zgodnie z planem kanalizację swoja przydomową oczyszczalnię ścieków, godząc tym samym w interesy prawne skarżącego. Omawiana ingerencja prawotwórcza z uwagi na niezgodność z ustawą stanowi zarazem nadużycie władztwa, gdyż zostało wykorzystane dla realizacji wartości sprzecznych z tymi, które określa ustawodawca, preferujący w przypadku braku kanalizacji, domowe oczyszczalnie ścieków.

Ponieważ kontrolowany przepis prawodawcy lokalnego wprowadza zakaz posiadania/korzystania przez właścicieli nieruchomości z przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie tych nieruchomości gdzie przewidziana jest w postanowieniach planu kanalizacja, co jest sprzeczne z ww. postanowieniami art. 5 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 94 w zw. z art. 87 (hierarchizującym źródła prawa) Konstytucji RP - Sąd postanowił wyeliminować tę normę z obiegu prawnego i stwierdził jej nieważność w zakresie odnoszącym się do działki skarżącego. Stanowisko to wynika stąd, że po zbadaniu prawidłowości procedury i zasad uchwalenia planu, Sąd badał plan w granicach interesu prawnego skarżącego kierując się jego żądaniem i jego konkretnie ustalonymi i naruszonym interesem prawnym. Przedstawiona powyżej analiza stanu prawnego wykazuje, że skarga skarżącego jest uzasadniona, a w zarazem w świetle tej argumentacji, odpowiedź organu na skargę i jego kontrargumentacja wobec wniesionej skargi nie znajduje uzasadnienia w treści obowiązującego prawa.

Zarazem Sąd zauważa, że w sprawie zostało wydane postanowienie WSA w Krakowie z dnia 19.01.2017 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki. W punkcie II sentencji niniejszego wyroku na skutek oczywistej omyłki wskazano jako organ zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie", podczas gdy organem właściwym jest "Rada Gminy Oświęcim" posiadająca w sprawie zdolność sądową, która podjęła zaskarżoną uchwałę.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, sprostowanym ww. postanowieniem WSA w Krakowie, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.