Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1680/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spraw.) Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego -oddala skargę -


UZASADNIENIE

- UZASADNIENIE –

Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej Nr [...] w R. w dniu [...] września 2000 r. nadał J.W. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego podstawie art. 9b ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) oraz na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.).

Prezydent miasta R. decyzja z dnia [...] maja 2005 r., wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 9b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) na wniosek [...] Kuratora Oświaty stwierdził nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wydanego J.W. przez Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej Nr [...] w R. w dniu [...] września 2000 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stopnie awansu zawodowego dla nauczycieli wprowadzone zostały ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), która weszła w życie z dniem 6 kwietnia 2000 r. Zgodnie z jej art. 7 ust. 3 nauczyciele, zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Organ wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w dniu wejścia w życie w.w ustawy J.W. zatrudniona była w Publicznej Szkole Podstawowej Nr [...] w R. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, na stanowisku nauczyciela języka angielskiego o w pełnym wymiarze czasu pracy. W dniu wejścia w życie powołanej ustawy skarżąca legitymowała się następującymi dokumentami potwierdzającymi jej kwalifikacje: dyplom magistra [...] wydany przez Politechnikę [...] w K.- Instytut [...], w zakresie [...] (z [...] czerwca 1977 r.), First Certyficate in English z oceną C (z czerwca 1993 r.), dyplom Politechniki R. - Studium [...], stanowiący dowód uzyskania kwalifikacji pedagogicznych do pracy nauczycielskiej (z dnia [...] maja 1997 r.), świadectwo Państwowej Komisji Egzaminacyjnej, Krajowej Spółdzielni Pracy [...] – Wojewódzki Zakład Nauczania Języków Obcych w R., stwierdzające zdanie egzaminu przed państwową Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Kuratora Okręgu Szkolnego pismem z dnia 18 kwietnia 1989 r., zaświadczenie Komisji Egzaminacyjnej powołanej przez Ministra Łączności decyzją z dnia [...] sierpnia 1978 r., stwierdzające złożenie z wynikiem dobrym egzaminu ze znajomości języka angielskiego w zakresie wymaganym w służbie ekonomicznej. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w dniu wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw kwalifikacje nauczycieli określały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.). Zdaniem organu, w stosunku do J.W. miał zastosowanie § 7 ust. 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach wymienionych w § 2 i 2a, z zastrzeżeniem ust. 1 oraz w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w § 3 posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne. Organ podał, że wykaz egzaminów uznawanych przez MEN określony został w załączniku nr 1 do pisma znak DSW-4-0741-2/95 z dnia 10 sierpnia 1995 r. Z treści tego pisma wynika, że osoby zdobywajace kwalifikacje do nauczania języków w formach pozaszkolnych, uzyskują pełne uprawnienia do nauczania języków obcych na podstawie trzech dokumentów: dyplom ukończenia szkoły wyższej lub zakładu kształcenia nauczycieli (o kierunku lub specjalności innych niż dany język obcy), świadectwa co najmniej zaawansowanej znajomości języka oraz świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego pedagogiczno-metodycznego z zakresu nauczania danego języka. Nauczyciele czynni języków obcych legitymujący się świadectwem podstawowej znajomości języka (według kryteriów podanych w załączniku nr 1 do pisma – w przypadku j. Angielskiego – FCI z oceną A lub B) oraz świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego, powinni najpóźniej w rok po ukończeniu kursu przedłożyć świadectwo zawansowanej znajomości języka obcego. Oznaczało to zdaniem organu, że pełne uprawnienia do nauczania języków obcych w formach pozaszkolnych zdobywało się uzyskując świadectwo co najmniej zawansowanej znajomości języka obcego.

Organ wskazał, że J.W. posiadająca świadectwo egzaminu First Certyficate in English z oceną C nie spełniała, w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 18 lutego 2000 r., wskazanych wymagań kwalifikacyjnych, jak również nie uzupełniła ich do momentu orzekania przez organ w tej sprawie.

Od tej decyzji skarżąca odwołała się do [...] Kuratora Oświaty, który decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. utrzymał decyzję w mocy.

W jej uzasadnieniu wskazał, że skarżąca w dniu uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nie spełniała wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego. Posiadane bowiem przez nauczycielkę dokumenty odnośnie znajomości poziomu języka angielskiego świadczą, zdaniem organu, iż jest to niewystarczajacy poziom do zajmowanego stanowiska. Dlatego też nie mógł jej być nadany tytuł nauczyciela kontraktowego. Należało zatem stwierdzić nieważność tej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismem z dnia 28 września 2005 r. skarżąca kwestionując decyzję [...] Kuratora Oświaty wniosła o zasądzenie uznania przez Kuratora posiadanych przez nią kwalifikacji za wystarczające do nauczania języka angielskiego w szkole. W skardze podniosła również, że w 1989 r. zdała egzamin przed Państwową Komisją Egzaminacyjną i uzyskała kwalifikacje do nauczania j. angielskiego według wówczas obowiązujących kryteriów. Skarżąca dodała, że w 1993 r. zdała egzamin First Certyficate in English, który jej zdaniem jest egzaminem uzupełniającym w stosunku do egzaminu zdanego przed Państwową Komisją Egzaminacyjną w 1989 r. Pisząc o przebiegu swojej pracy zawodowej skarżąca wskazała, że w 2001 r. została zakwalifikowana na kurs egzaminatorów maturalnych z j. angielskiego i uzyskała kwalifikacje do jego przeprowadzania.

J.W. dodała również, że władze kuratoryjne zobligowane zarządzeniem nr 33 MEN z dnia 30 sierpnia 1990 r., informowały i pouczały Kuratorów Oświaty o potrzebie zalegalizowania wszystkich egzaminów z języków obcych według przepisów obowiązujących w latach 90-tych. Jednakże nie podjęły odpowiednich decyzji zgodnie z tym zarządzeniem. W takiej sytuacji obligować to powinno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do podjęcia decyzji w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi ponawiając argumenty zawarte w decyzji. Organ dodał ponadto, że posiadane przez J.W. świadectwo egzaminu First Certyficate in English z oceną C oraz świadectwo Państwowej Komisji Egzaminacyjnej, Krajowa Spółdzielnia Pracy [...] Wojewódzki Zarząd Nauczania Języków Obcych, nie spełniają wymogu wynikającego z § 7 ust. 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna.

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa niezbędne jest wykazanie, że decyzja taka została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość jego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy.

W rozpatrywanej sprawie Prezydent miasta R. orzekając o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej Nr [...] w R. z dnia [...] września 2000 r., nadającej J. W. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego zarzucił tej decyzji, że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa.

Wskazać należy, że stopnie awansu zawodowego dla nauczycieli wprowadzone zostały ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), która to ustawa weszła w życie w dniu 6 kwietnia 2000 r. Podstawą materialnoprawną decyzji Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej Nr [...] w R., nadającej skarżącej stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego był przepis 9b ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw. Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 3 nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony. A zatem ażeby uzyskać stopień nauczyciela kontraktowego niezbędnym było nie tylko zatrudnienie w dniu 6 kwietnia 2000 r. na podstawie umowy o pracę, ale również legitymowanie się wymaganymi kwalifikacjami.

Wskazać należy, że w dniu wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw kwalifikacje nauczycieli określały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.). Wydane ono zostało na podstawie art. 9 ust. 2 powołanej ustawy Karta Nauczyciela, który to przepis upoważniał Ministra Oświaty i Wychowania, a w stosunku do nauczycieli szkół artystycznych – Ministra Kultury i Sztuki, w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami do określenia szczegółowo kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz szkoły i wypadki, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.

Niewątpliwie w stosunku do skarżącej miał zastosowanie przepis § 7 ust. 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z nim kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach wymienionych w § 2 i 2a, z zastrzeżeniem ust. 1, oraz w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w § 3 posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne.

A zatem, w przypadku legitymowania się przez nauczyciela dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku, a takie właśnie wykształcenie posiadała J.W., winna ona posiadać bądź świadectwo państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia bądź świadectwo odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej.

Niewątpliwie skarżąca, w dniu 6 kwietnia 2000 r., a więc w dacie wejścia w życie przepisów powołanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw nie posiadała świadectwa odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości z języka obcego II stopnia. Skarżąca posiadała bowiem jedynie świadectwo egzaminu z języka angielskiego, przeprowadzonego po ukończeniu kursu zorganizowanego przez Krajową Spółdzielnię Pracy [...] w W., które to świadectwo wydane było w oparciu o przepisy zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 27 października 1982 r. (Dz. Urz. Min. Ośw. i Wych. Nr 12, poz. 118). Świadectwo wydane w oparciu o te przepisy nie było równoznaczne ze świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia. Możliwość bowiem potwierdzenia umiejętności biegłej znajomości języka poprzez zdanie egzaminu i uzyskanie świadectwa państwowego nauczycielskiego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego I czy II stopnia wprowadzona została zarządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 1990 r. (Dz. Urz. MEN 7, poz. 44). Zarządzenie to wprawdzie w § 10 pkt 2 przewidywało w stosunku do osób, które legitymowały się podobnie jak skarżąca, świadectwem uzyskanym na podstawie powołanego zarządzenia z 1982 r. możliwość zdawania egzaminu uzupełniającego, jednakże świadectwo takiego egzaminu nie zastępowałoby świadectwa państwowego nauczycielskiego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego I czy II stopnia, a jedynie byłoby świadectwem obejmującym sprawdzenie umiejętności posługiwania się językiem obcym w zakresie mówienia , rozumienia i czytania na poziomie porównywalnym z odpowiednimi egzaminami na obszarach właściwych dla danego języka.

Jeśli zaś chodzi o świadectwo odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej to tego wymogu skarżąca również nie spełniała. Legitymowała się ona wprawdzie świadectwem egzamin First Certyficate in English jednakże z oceną C, podczas gdy zgodnie z załącznikiem nr 1 do pisma Ministra Edukacji Narodowej znak DSW-4-0741-2/95 z dnia 10 sierpnia 1995 r., zawierającym wykaz takich egzaminów, w zakresie języka angielskiego podstawową znajomość tego języka można było wykazać świadectwem egzamin First Certyficate in English z oceną A lub B.

Rozważenia wymaga natomiast kwestia, czy możliwe było doprecyzowanie wymogów określonych w § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia przez Ministra Edukacji Narodowej załącznikiem do pisma znak DSW-4-0741-2/95 z dnia 10 sierpnia 1995 r., zawierającym wykaz takich egzaminów. Zdaniem Sądu niewątpliwie nie było to prawidłowe rozwiązanie z punktu widzenia poprawnej legislacji. Pismo to spełniało jednak wymóg powszechnej dostępności i było ogólnie znane nauczycielom. Obecnie wykaz taki umieszczony został jako załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288).

Reasumując wskazać należy, że skarżąca nie spełniała przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 3 powołanej i dlatego nie mógł jej być nadany tytuł nauczyciela kontraktowego. Zasadne było zatem stwierdzenie nieważność tej decyzji. Prezydent miast R., stosownie do art. 9b ust. 7 pkt 2 powołanej ustawy Karta Nauczyciela był organem właściwym do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Akt nadania stopnia awansu zawodowego jest rodzajem certyfikatu zawodowego, wydawanego w trybie administracyjnym decyzją organu administracji publicznej. Nie jest to wobec tego akt pracodawcy, podejmowany w ramach łączącego go z nauczycielem stosunku pracy. Certyfikat ten daje uprawnienie do zatrudnienia w określonych rodzajach szkół. Nadanie stopnia awansu zawodowego nie powoduje bezpośredniej zmiany warunków pracy (treści stosunku pracy) nauczyciela.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie mogła otrzymać z mocy prawa stopnia nauczyciela kontraktowego bowiem w dniu wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, a więc w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie posiadała wymaganych kwalifikacji do nauczania języka angielskiego.

Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, iż organy obu instancji prawidłowo uznały, iż istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji j w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.