Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 697/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 233 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi D. S. – I. i małoletniego P. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących D. S. - I. i małoletniego P. I. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...].07.2019 r., znak: [...] – w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego w dniu [...].05.2019 r. przez D. S. i P. I. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...].05.2019 r., znak: [...], którą ustalono podatnikom D. S., P. I. i M. I. wysokość zobowiązania łącznego w podatku od nieruchomości i podatku rolnego za rok 2019.

Ww. zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 z późn.zm. – dalej skrócie "O.p.").

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...].05.2019 r., wydaną wobec podatników D. S. , P. I. i M. I. ustalono wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za 2019 rok na kwotę [...]zł. Ww. osoby nabyły spadek po zmarłym K. P. I. w odpowiednich udziałach, w tym do nieruchomości położonych w miejscowości D..

Następnie wskazano, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostwo Powiatowe w S. powyższe nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...] m˛, dz. nr [...] o pow. [...] m˛ sklasyfikowane są jako zurbanizowane tereny niezabudowane podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, dz. nr [...] o pow. [...] m˛, dz. nr [...] o pow[...] m˛ sklasyfikowane są jako inne tereny zabudowane podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, dz. nr [...] o pow. [...] m˛ oznaczone jako PsV, dz. nr [...] o pow. [...] m˛ PsVI, dz. nr [...] o [...] m˛ oznaczona jako tereny przemysłowe oznaczone symbolem "Ba" - podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, dz. nr [...] o pow. [...] m˛, dz. nr [...] o pow. [...] m˛, dz. nr [...] o pow. [...] m˛, dz. nr [...] o pow. [...] m˛ oznaczona jako tereny przemysłowe Ba - podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, dz. nr [...] o pow. [...] m˛ sklasyfikowana jako RVI o pow. [...] oraz Ps VI o pow. [...] m˛.

Dalej wskazano, że organ zauważył, iż ustalił podatnikom zobowiązanie podatkowego za 2019 rok mając na uwadze wszelkie okoliczności i dowody, które badał ustalając tym samym podmiotom zobowiązania podatkowe za lata 2014-2018, jednocześnie informując stronę, iż może brać czynny udział w toku postępowania, wyznaczając tym samym siedmiodniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy. Strona nie złożyła żadnych dodatkowych uwag, nie zajęła stanowiska w sprawie, nie złożyła nowych wniosków dowodowych ani wyjaśnień.

Biorąc powyższe pod uwagę, a także analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ podatkowy określił wysokość należnego zobowiązania według stawek podatków określonych uchwałą Rady Gminy w D., a sposób wyliczenia przedmiotowego przedstawia się następująco:

- budynki pozostałe [...] m˛ x [...] zł = [...] zł;

- grunty pozostałe [...] m˛ x [...] zł = [...] zł;

- grunty rolne zwolnione z podatku [...] ha x 0,00 = [...] zł

Razem podatek za 2019 rok po zaokrągleniu: [...] zł.

Wyjaśniono, że podatnicy w osobach D. S. i P. I. złożyli odwołanie od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym za rok 2019, zarzucając jej:

1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie, § 2 ust. 1 pkt 3) uchwały nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, zwolnień od tego podatku oraz poboru podatku w drodze inkasa (dalej: "Uchwała"), poprzez jego niezastosowanie i w efekcie zaniechanie zwolnienia od podatku od nieruchomości tych części gruntów działek będących przedmiotem zaskarżonej decyzji, które są zajęte na cele z zakresu sportu, kultury i rekreacji,

2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p. i art. 210 § 1 O.p., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym przede wszystkim zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w efekcie brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie wykazania powierzchni użytkowej budynków, stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, co wymagało ustalenia i uwzględnienia faktycznej powierzchni użytkowej budynków, w tym powierzchni zaliczanej do powierzchni użytkowej w 50 %, oraz ulegającej pominięciu przy ustalaniu podstawy opodatkowania, a nadto w zakresie ustalenia powierzchni gruntów zajętych na cele z zakresu sportu, kultury i rekreacji, to jest między innymi na boiska, korty i place zabaw, które są zwolnione z podatku od nieruchomości.

Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy albo przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ podatkowy I instancji przekazując odwołanie podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyżej opisaną decyzją z dnia utrzymało w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim Kolegium zauważyło, że niniejsza sprawa stanowi niejako kontynuację sporu pomiędzy podatnikami a organem podatkowym co do sposobu opodatkowania gruntów i budynków stanowiących w przeszłości ośrodek wypoczynkowy.

Odnosząc się do zarzutu odwołania co do naruszenia przez organ podatkowy I instancji przepisów postępowania podatkowego, Kolegium wskazało, że uważa ten zarzut za całkowicie chybiony, polemiczny i w istocie służący wyłącznie przedłużeniu postępowania podatkowego w sprawie.

Kolegium wskazało przy tym, że ważkim jest, że w niniejszej sprawie organ podatkowy za lata 2010-2014 prowadził postępowanie podatkowe trzykrotnie, będąc związanym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Kolegium. Postępowanie prowadzone w 2018 roku miało bardzo rozbudowany charakter i dotyczyło lat 2010-2018, zaś stan faktyczny za rok 2019 nie zmienił się, co wynika również z zachowania samej Podatniczki D. S., która, prócz złożenia przedmiotowego odwołania, nie działała w sprawie, nie przedstawiła też żadnych nowych dowodów czy informacji o nieruchomościach, z których wynikałaby zmiana stanu faktycznego sprawy.

Dalej Kolegium wskazało, że jakkolwiek w celu ustalenia zarówno przeznaczenia gruntów i budynków posiadanych przez podatników, ale i ich powierzchni podlegających opodatkowaniu w latach 2010-2018, organ przeprowadził dowód z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w S., z dokumentów związanych z posiadanymi przez Podatników nieruchomościami jak akt notarialny oraz dokumentów związanych z prowadzonymi rozbiórkami budynków znajdujących się na będących przedmiotem postępowania gruntach, organ uwzględnił też przeprowadzone w 2010 roku oględziny nieruchomości oraz zgromadzoną dokumentację fotograficzną z lat 2010-2015, na której widać sporne budynki oraz fakt ich rozbiórki. Wreszcie w sprawie przesłuchano też świadków M. L. (sołtys sołectwa D. , radna Rady Gminy D.), A. K. (strażnik gminny) i P. Ł. (pracownika Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji) i wszyscy świadkowie potwierdzili, że od 2010 roku sporne nieruchomości nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, ani też nie jest ona wykorzystywana przez Podatników do celów mieszkalnych. Wręcz przeciwnie, świadkowie zeznali - przy czym organ w aktach sprawy ujął też artykuł z prasy lokalnej - że sporne nieruchomości są opuszczone i zaniedbane przez ich właścicieli, stad są one dewastowane przez osoby trzecie oraz wykorzystywane przez osoby bezdomne do noclegu. Po wykonanej w grudniu 2015 roku rozbiórce teren jest nieuporządkowany, nadal korzystają z niego osoby postronne (m.in. rozkradają przedmioty znajdujące się na posesji, nocują na tym terenie), stad mieszkańcy proszą o interwencie straży gminnej.

Wszystkie ww. okoliczności – jak dalej wskazało Kolegium - zostały przez organ zweryfikowane z deklaracjami na podatek od nieruchomości (informacje o nieruchomościach), które przedkładali Podatnicy za lata 2010-2018 i które nie uległy zmianie w 2019 roku.

Kolegium wyjaśniło przy tym, że podatnik złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości w 2010 roku uwzględniając do opodatkowania powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej [...] m˛, gruntów pozostałych [...] m˛, budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej [...] m˛ oraz budynków pozostałych [...] m˛ i budowli na kwotę [...]zł. Według oświadczenia strony, budynek o pow. [...] m˛ użytkowany jest na cele mieszkalne.

Następnie Kolegium wskazało, że organ podatkowy wymierzając podatek za lata 2010-2015, aktualnie zakwestionował na niekorzyść wyłącznie to oświadczenie strony, gdzie wskazała ona, iż jeden z budynków wykorzystywany jest dla własnych potrzeb, co nie znalazło odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale sprawy, czego obecnie podatnicy nie kwestionują.

Dalej wskazano, że podatnicy w grudniu 2015 r. dokonali rozbiórki wszelkich pozostałych budynków (dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy), pozostawiając tym samym na nieruchomości jedynie budynek gospodarczo- usługowy (stołówka, recepcja, kawiarnia) o pow. [...] m˛ oraz budynek gospodarczy o pow. [...] m˛ (powierzchnia ustalona została w akcie notarialnym z 1995 roku). Szczegółowy stan po rozbiórce stanowią załączniki w postaci dokumentacji fotograficznej z grudnia 2015 r., dodatkowo także zobrazowany w tygodniku "[...]" z dnia [...].02.2016 r. pt. "[...]".

Kolegium wskazało także, że podatnik w dniu [...].12.2016 r. złożył informacje w sprawie podatku od nieruchomości w związku z faktem rozbiórki obiektów, wskazując do opodatkowania powierzchnie budynku mieszkalnego [...] m˛ oraz [...] m˛ budynków pozostałych. Załączając jednocześnie zgłoszenie rozbiórki pawilonu mieszkalnego "[...]" wskazując powierzchnię [...] m˛ oraz budynku gospodarczego o pow. [...] m˛. Zgłoszenie to przyjęto w Starostwie Powiatowym w S. w dniu [...].08.2014 r. z zamiarem dokonania robót budowlanych w dniu [...].10.2014 r. W rezultacie, rozbiórka pawilonu mieszkalnego o pow. [...] m˛ nastąpiła w grudniu 2015 r., a także wszelkich mniejszych budynków (separatki, garaże) (dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy).

Obecnie – jak dalej wskazało Kolegium - prowadzone postępowanie wykazało zaś, iż w 2019 roku stan nie zmienił się, i jak w 2018 roku, wszystkie powierzchnie budynków ustalone na [...] m˛ stanowią nieruchomości niemieszkalne/budynki pozostałe, czego aktualnie podatnicy nie kwestionują w swoim odwołaniu. Marginalnie Kolegium zauważyło, że w sprawie jednoznacznie ustalono, że od 2010 roku teren ośrodka jest opuszczony i niszczeje, konieczne były rozbiórki budynków, stąd logiczne jest w ocenie Kolegium, że żadna powierzchnia w budynkach nie stanowi powierzchni mieszkalnej, gdzie podatnicy zabezpieczaliby swoje potrzeby mieszkaniowe, zaś złożona w 2016 roku deklaracja miała na celu wyłącznie ewentualne wymierzenie w jak najniższej dla podatników wysokości.

Kolegium podkreśliło przy tym, że jakkolwiek na organie podatkowym spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i podejmowania z urzędu wszelkich działań zmierzających do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.), to jednocześnie nie ulega wątpliwości, że w celu realizacji zasady prawdy obiektywnej wynikającej z powyższych przepisów strona powinna współpracować z organami podatkowymi w wyjaśnianiu istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza, gdy tak jak na gruncie niniejszej sprawy, istotne dla jej ustaleń dowody znajduje się w posiadaniu samego podatnika.

W rozpoznawanej sprawie – jak dalej wskazało Kolegium - to w pierwszej kolejności na podatnikach ciąży obowiązek wypełnienia i zgłoszenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości - w ich przypadku od dnia zakupu nieruchomości, ewentualnie w sytuacji zmiany tego stanu. Podatnicy złożyli takie deklaracje w 2010 i w 2016 roku, gdzie to oni wskazali powierzchnie budynków (w tym budynki o powierzchni od 1,40-2,20 m [brak] i ponad 2,20 m). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez lata 2010-2019 nie było przeszkód aby Podatnicy zmienili swoje deklaracje, jeśli uważali, że były nieprawidłowe (budynki były niższe niż 2,20 m, ewentualnie wyłączyć powierzchnię klatek schodowych) - sam organ podatkowy mógł zaś uznać (mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy), iż dane są w tym zakresie prawidłowe, mając też na uwadze zgromadzoną dokumentację fotograficzną, która wskazuje na rodzaj zabudowy (o liniach prostych, bez skosów, z pełnowymiarowymi ramami okiennymi i drzwiowymi).

Podsumowując, wbrew zarzutom odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że działanie organu podatkowego zgodne było z treścią art. 120-121 O.p. Kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło bowiem w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny oraz na podstawie obowiązujących i prawidłowo zinterpretowanych przepisów prawa. Organ podatkowy I instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a ocena tego materiału jest logiczna, organ wywiódł prawidłowe wnioski, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów. Organ podatkowy I instancji na każdym etapie postępowania również należycie informował skarżących o ich prawach, ale i ich obowiązkach, wreszcie mieli oni prawo zapoznania się i wypowiedzenia co do całego zgromadzonego materiału dowodowego, z czego skorzystali i nie wniesiono uwag. Wreszcie każde pismo, postanowienia i sama zaskarżona decyzja zredagowane były z powołaniem się na właściwe przepisy prawa materialnego i procesowego, a nadto wyjaśniono też zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, zgodnie z zasadą przekonywania stron (art. 124 i art. 210 § 4 O.p.). To, że treść decyzji nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej, w żaden sposób nie narusza ani zasady legalizmu, ani zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.

Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy Kolegium uznało, że organ podatkowy przeprowadził postępowanie prawidłowo, dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej.

Odnosząc się do zarzutu odwołania co do naruszenia prawa materialnego, a mianowicie, § 2 ust. 1 pkt 3) uchwały nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, zwolnień od tego podatku oraz poboru podatku w drodze inkasa (dalej: "Uchwała") przez jego niezastosowanie i w efekcie zaniechanie zwolnienia od podatku od nieruchomości tych części gruntów dziatek będących przedmiotem zaskarżonej decyzji, które są zajęte na cele z zakresu sportu, kultury i rekreacji, gdzie zarzucono też nieprawidłowości w prowadzonym materiale dowodowym, Kolegium stwierdziło, że zarzut jest całkowicie chybiony i wynika z niezrozumienia przepisów prawa. Kolegium zauważyło, że strona wprost w swoim odwołaniu wskazała, że w przeszłości na nieruchomości funkcjonował ośrodek wypoczynkowy, w ramach którego dostępna była dla turystów infrastruktura znajdująca się na terenie ośrodka, a mająca na celu uatrakcyjnienie pobytu i dostarczenie rozrywki. Były to przede wszystkim boiska i korty, natomiast dla najmłodszych plac zabaw. W konsekwencji w ocenie strony dalej - nawet w sytuacji, gdy ustalono m.in. zeznaniami ze świadków, że od 2010 roku teren ośrodka jest opuszczony i nie jest na nim prowadzona żadna działalność (w tym gospodarcza), czego strona nie kwestionuje - to i tak część gruntów objętych nieruchomością zajęta jest właśnie na cele z zakresu sportu i rozrywki, a w efekcie ta ich część winna być zwolniona z podatku.

Kolegium zaakcentowało przy tym, że zwolnienia od podatku od nieruchomości, przewidziane w powołanej przez podatników uchwale Rady Gminy, podlegają grunty, budynki lub ich części zajęte na cele kultury, sportu i rekreacji.

Kolegium wyjaśniło także, że nieruchomość jest zajęta na prowadzenie takiej działalności (kultura, sport, rekreacja) wówczas, gdy przede wszystkim jest wykorzystywana w tym celu. Jeżeli dana nieruchomość jest wykorzystywana i do prowadzenia wspomnianej wyżej działalności, i jednocześnie do prowadzenia działalności gospodarczej, wówczas nie można uznać jej za zwolnioną od podatku. Również odwrotnie, w sytuacji gdy nieruchomość jest upuszczona i nie jest tam prowadzona żadna działalność/aktywność, wówczas też nie można uznać jej za zwolnioną od podatku.

Jak wskazało Kolegium, ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "zajętych", zatem określenie winno być interpretowane z uwzględnieniem jego językowego znaczenia. Zgodnie z definicjami zawartymi w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza (Tom 5, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 468) wyraz "zająć", "zajmować" oznacza - zapełnić (zapełniać), wypełnić (wypełniać) sobą lub czymś jakąś przestrzeń, powierzchnię, zaś zwrot "zająć się", "zajmować się" oznacza - zacząć coś robić lub pracować nad czymś, wykonywać jakąś pracę. Zdaniem Kolegium, przez "zajęcie" nieruchomości lub ich części na cele kultury, sportu i rekreacji należy zatem rozumieć faktyczne, rzeczywiste wykonanie konkretnych czynności, działań na nieruchomości (gruncie, budynku, lokalu) powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągniecie konkretnego celu z zakresu kultury, sportu i rekreacji. Przy czym Kolegium dodało, że chodzi tu o zajęcie trwałe, czyli takie, które w zasadzie wyklucza prowadzenie innej działalności. Poza zakresem tego zwolnienia z podatku od nieruchomości są zamiary i plany na przyszłość właściciela nieruchomości, jak też bez znaczenia jest fakt sposobu wykorzystywania danej nieruchomości w przeszłości.

Kolegium przy tym wskazało, że na aprobatę zasługuje utrwalony w doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że zwolnienia (ulgi) jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania muszą być interpretowane ściśle, zwracając jednocześnie uwagę, że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania przesłanek zastosowania wobec niej tego rodzaju "przywileju" (por. wyrok NSA z 25.10.2011 r.; uchwała NSA z 20.03.2000 r., FPS 14/99). Ulga nie jest standardem w danym podatku. Jest ona wyjątkiem od zasady powszechności (tak Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 29.0-5.1996 r., K 22/95.,OTK 1996/3/21).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Kolegium podkreśliło, że w toku niniejszego postępowania strona nie kwestionowała, a przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykonało (chyba winno być "wykazało"), że wszystkie nieruchomości (grunty i budynki) od 2010 roku są opuszczone, nie jest prowadzona na nich żadna działalność, ani inna aktywność ze strony podatników, stąd – zdaniem Kolegium - wnioskowane zwolnienie podatkowe uregulowane w akcie prawa miejscowego nie ma zastosowania w sprawie.

Końcowo Kolegium także podniosło, że ważkim przy tym jest, że przepis art. 222 O.p. normuje o trzech obszarach wymagań szczególnych, jakie powinno spełniać odwołanie w sprawie podatkowej, gdzie wymagane jest też wskazanie dowodów uzasadniających żądanie. Podatnicy winni więc przytoczyć w odwołaniu dowody, które dają możliwość zweryfikowania prawdziwości twierdzeń zawartych w odwołaniu oraz uzasadniają żądanie odwołania; nie muszą to być wyłącznie nowe dowody, możliwe jest też powoływanie się na dowody z postępowania przed organem I instancji. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że odwołujący nie zawarli w odwołaniu żadnych dowodów na okoliczność zasadności swoich zarzutów i żądań, które wykazałyby nieprawidłowość w działaniu organu I instancji. Kolegium ponawia zaś, że w jego ocenie zgromadzony materiał dowodowy ma charakter niezwykle rozbudowany, rzeczowy - którego strona na etapie postępowania przed organem I instancji nie kwestionowała i nie wnosiła o jego uzupełnienie, a obecnie w istocie jedynie gołosłownie polemizuje z tym materiałem, który pozwala na jednoznaczne ustalenie, że wszystkie powierzchnie budynków ustalone na [...] m˛ stanowią nieruchomości niemieszkalne/budynki pozostałe, podobnie wszystkie grunty o powierzchni [...] m˛ stanowią grunty pozostałe i w okresie objętym zaskarżoną decyzja nie były zajęte na cele z zakresu kultury, sportu i rekreacji.

Zdaniem Kolegium, skonstatować należy więc, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów podatkowych i jest zgodna ze stanem faktycznym sprawy. Wszystkie dane zawarte w zaskarżonej decyzji udokumentowane są wiążącymi organ podatkowy dokumentami urzędowymi i innymi dowodami uznawanymi przez prawo podatkowe. Nie można zatem zarzucić organowi podatkowemu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2019 r. podatnicy D. S. oraz małoletni P. l., reprezentowany przez matkę D. S., wnieśli o jej uchylenie w całości i poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, zarzucając zaskarżonej decyzji:

I. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (zwanej w skrócie "u.p.o.l.") w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. przez uznanie, że o związaniu gruntów, budynków i budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje okoliczność, że nieruchomości pozostaje w posiadaniu osoby prowadzącej działalność gospodarczą, a nie faktyczny związek tego posiadania w sytuacji, gdy grunt, budynek lub budowla pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy, to nie muszą być przez niego wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, a nawet mieć z nią jakiegokolwiek związku, a przy tym w okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotowa opodatkowana nieruchomość wchodzi w skład spadku, w którym udziały przysługują kilku osobom, spośród których jedynie D. S. prowadziła działalność gospodarczą;

2. § 2 ust. 1 pkt 3) uchwały nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, zwolnień od tego podatku oraz poboru podatku w drodze inkasa (dalej: "Uchwała") przez jego niezastosowanie i w efekcie zaniechanie zwolnienia od podatku od nieruchomości tych części gruntów działek będących przedmiotem zaskarżonej decyzji, które są zajęte na cele z zakresu sportu, kultury i rekreacji,

II. obrazę przepisów postępowania, tj.:

1. art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przez zaniechanie podjęcia wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym przede wszystkim zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności w zakresie wykazania powierzchni użytkowej budynków, stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, co wymagało ustalenia i uwzględnienia faktycznej powierzchni użytkowej budynków, w tym powierzchni zaliczanej do powierzchni użytkowej w 50 %, oraz ulegającej pominięciu przy ustalaniu podstawy opodatkowania, a nadto w zakresie ustalenia powierzchni gruntów zajętych na cele z zakresu sportu, kultury i rekreacji, tj. między innymi na boiska, korty i place zabaw, które są zwolnione z podatku od nieruchomości,

2. art. 222 O.p. przez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie wskazano dowodów, na których oparte zostało żądanie odwołania, podczas gdy ograniczony zakres postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Wójta Gminy D. wskutek zaniechania wymaganej inicjatywy w tym zakresie, skutkował brakiem możliwości, aby w odwołaniu powołać się na dowody uzasadniające jego żądanie, ponieważ nie zostały one niemal w ogóle przeprowadzone, szczególnie na okoliczności o których mowa w zarzucie w pkt II. 1 powyżej,

3. art. 233 § 2 O.p. przez nie wydanie decyzji o uchyleniu w całości decyzji organu podatkowego I instancji i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia

przez ten organ, podczas gdy utrzymana w mocy decyzja wydana zostały na podstawie nie w całości zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, a tym samym niedokładnie wyjaśnionego stanu faktycznego, co doprowadziło do naruszenia zasady zaufania do organów postępowania podatkowego.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przypomniała, że decyzją z dnia [...].07.2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ wyższego rzędu, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...].05.2019 r. ustalającą wysokość podatku rolnego i od nieruchomości za 2019 r. na kwotę [...]zł.

Na wstępie strona skarżąca stwierdziła, że zgodnie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, grunty, które w niniejszej sprawie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zostały uznane przez organ I instancji za pozostałe grunty w rozumieniu § 1 pkt 1) lit. c) uchwały w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l, jako że nie są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani nie są gruntami pod wodami powierzchniowymi. W konsekwencji znalazła do nich zastosowanie stawka podatku w kwocie 0,44 zł/m˛ w stosunku do całości powierzchni gruntów, to jest [...] m˛. Organ odwoławczy nie zakwestionował tego ustalenia, niemniej jednak nie uwzględnił zarzutów zawartych w odwołaniu, a dotyczących niezastosowania wyjątku od opodatkowania, wynikającego z aktu prawa miejscowego, o którym mowa poniżej.

Jeżeli bowiem organy podatkowe obu instancji uznały, że grunty te nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - co na marginesie uznać należy za słuszne - to nie znajduje wobec nich zastosowania wyjątek od zwolnienia podatkowego uregulowanego w akcie prawa miejscowego, jakim jest Uchwała, który został określony w § 2 ust. 2 uchwały, i w efekcie część z nich winna podlegać zwolnieniu.

W związku z powyższym strona skarżąca wskazała, że do części gruntów będących przedmiotem niniejszego postępowania wbrew stanowisku organów podatkowych zastosowanie znajduje zwolnienie podatkowe, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3) uchwały.

Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem, zwolniono z opodatkowania grunty i budynki lub ich części, zajęte na cele z zakresu sportu, kultury i rozrywki. Chociaż nie wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego - a to wskutek naruszeń organu I instancji, o których mowa w zarzucie zawartym w pkt I niniejszej skargi część gruntów przedmiotowej nieruchomości zajęta jest na boiska, korty lub place zabaw. Nie ulega zatem wątpliwości, że są to cele z zakresu sportu i rekreacji. Podkreślić należy, że na nieruchomości funkcjonował w przeszłości ośrodek wypoczynkowy, w ramach którego dostępna była dla turystów infrastruktura znajdująca się na terenie ośrodka, a mająca na celu uatrakcyjnienie pobytu i dostarczenie rozrywki. Były to przede wszystkim boiska i korty, natomiast dla najmłodszych plac zabaw.

Tymczasem zaskarżona decyzja nie uwzględnia w żaden sposób, że organ I instancji zaniechał dokonania ustaleń faktycznych co do tego, że część gruntów objętych nieruchomością zajęta jest właśnie na cele z zakresu sportu i rozrywki, a w efekcie ta ich część nie została zwolniona z podatku, a to wbrew regulacjom prawa miejscowego. Jak bowiem wynika z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy D. za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w przypadku gruntów, została w niniejszej sprawie przyjęta całość ich powierzchni, to jest [...] m˛. Utrzymanie w mocy takiego rozstrzygnięcia sprawy przez organ wyższego rzędu jest niewątpliwie wynikiem braku prawidłowej kontroli decyzji Wójta Gminy D., gdyż błędne ustalenia faktyczne tego organu skutkowały jej nieprawidłowym rozstrzygnięciem.

Natomiast w takim stanie rzeczy, to jest przy nieprawidłowo ustalonym stanie

faktycznym, doszło do błędnego niezastosowania przywołanych wyżej przepisów uchwały, jako aktu prawa miejscowego.

Następnie Skarżąca strona wskazała, że organy podatkowe obu instancji dopuściły się naruszenia szeregu przepisów postępowania, których waga i charakter prowadzi do wniosku, iż miały one istotny i oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji.

Po pierwsze – jak wskazała - za podstawę opodatkowania budynków znajdujących się na nieruchomości przyjęta została ich powierzchnia, którą organ I instancji ustalił na [...] m˛. Nie wynika jednak z uzasadnienia organu I instancji, jakim sposobem dokonano tych ustaleń, co świadczy z jednej strony o brakach samego uzasadnienia, ale przede wszystkim o wspomnianych już brakach postępowania dowodowego. Pomimo to, organ II instancji nie uwzględnił zarzutów w tym zakresie podnoszonych uprzednio w odwołaniu.

Tymczasem już w odwołaniu wskazane zostało, że przed 2010 r. w wyniku pożaru rozbiórce uległ pawilon o powierzchni [...] zł, natomiast w 2015 r. dokonano dalszych rozbiórek, w wyniku których na nieruchomości pozostał budynek gospodarczo-usługowy (stołówka, recepcja, kawiarnia) oraz budynek gospodarczy. W postępowaniu podatkowym organy obu instancji nie wskazały jednak, czy ustalona przez Wójta Gminy D. powierzchnia budynków dotyczy tych właśnie dwóch wymienionych wyżej, a jeżeli tak, to czy została uwzględniona wyłącznie ta ich powierzchnia, która może w całości stanowić podstawę opodatkowania (np. powierzchnia klatek schodowych lub poniżej 2,20 m wysokości, czy nawet 1,40 m wysokości).

Jak wskazała Skarżąca, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), podstawę opodatkowania budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa. Definicja powierzchni

użytkowej zawarta jest w art. 1a ust. 1 pkt 5) u.p.o.l. Natomiast na podstawie art. 4 ust. 2 u.p.o.l., powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Mając to uwadze Skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie brak jest możliwości ustalenia na podstawie zgromadzonego materiału lub chociażby uzasadnienia decyzji któregoś z organów podatkowych, czy powierzchnia [...] m˛ stanowi faktyczną powierzchnię pozostałych na nieruchomości budynków, a jeżeli tak, to czy powierzchnia [...] m˛ podlega zaliczeniu do podstawy opodatkowania w całości, czy też może w 50 %, a nawet, czy nie winna zostać pominięta. Brak jest informacji, na jakiej podstawie dowodowej organy w ogóle oparły swoje ustalenia faktyczne w tym zakresie.

Organ wyższego rzędu nietrafnie uznał, że dopuszczalne było ustalenie podstawy opodatkowania bez przeprowadzenia wszystkich działań pozwalających organowi I instancji na dokładne obliczenie faktycznej powierzchni budynków, to jest powierzchni o charakterze użytkowym w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 5) u.p.o.l.

Zdaniem strony skarżącej, nietrafne jest również stanowisko organu II instancji co do zarzutów odwołania dotyczących tego, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie koniecznym do wykazania, czy grunty będące przedmiotem sprawy, albo chociaż ich część, nie korzystają ze zwolnienia podatkowego określonego w § 2 ust 1 pkt 3) uchwały, a jednocześnie nie wyjaśnił tych okoliczności w uzasadnieniu. Zaniechano w toku postępowania podatkowego przeprowadzenia dowodów, które pozwalałyby na ustalenie, czy grunty te zajęte są na cele z zakresu sportu, rekreacji lub kultury. Właśnie takim kryterium przedmiotowym posłużył się w uchwale prawodawca, ustanawiając zwolnienie od opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ponownie Skarżąca wskazała zatem, że na terenie dawnego ośrodka wypoczynkowego znajdują się boiska, korty i plac zabaw, a co za tym idzie okoliczności te - jako istotne dla rozstrzygnięcia - winny być przedmiotem dowodów przeprowadzonych w toku postępowania przed organem I instancji, na co nie zwrócił uwagi organ II instancji.

Zdaniem strony skarżącej, okolicznością istotną w niniejszej sprawie jest przy tym nie tylko ustalenie przeznaczenia danej części gruntu na cele wskazane w § 2 ust. 1 pkt 3) uchwały, ale także ich powierzchni, która jest w tych celach zajęta. O tę powierzchnię należało bowiem pomniejszyć powierzchnię gruntów przyjętą w zaskarżonej decyzji za podstawę opodatkowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskrzonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, Sąd bowiem kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem stwierdził, że organ podatkowy II instancji, akceptując decyzję organu I instancji, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co było powodem uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...].05.2019 r., którą ustalono podatnikom D. S. , P. I. i M. I. wysokość zobowiązania łącznego w podatku od nieruchomości i podatku rolnego za rok 2019.

W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. Wobec tego, w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć zarzuty proceduralne, gdyż do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony prawidłowo, tj. z zachowaniem obowiązujących zasad co do prowadzenia postępowania podatkowego, a więc, że ustalenia faktyczne nie były wadliwe albo nie zostały skutecznie podważone.

Najdalej idący w skutkach zarzut skargi okazał się zarzut naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem strony skarżącej, organy podatkowe obu instancji dopuściły się naruszenia szeregu przepisów postępowania, których waga i charakter prowadzi do wniosku, iż miały one istotny i oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji.

Po pierwsze – jak wskazała skarżąca strona - za podstawę opodatkowania budynków znajdujących się na nieruchomości przyjęta została ich powierzchnia, którą organ I instancji ustalił na [...] m˛. Nie wynika jednak z uzasadnienia organu I instancji, jakim sposobem dokonano tych ustaleń, co świadczy z jednej strony o brakach samego uzasadnienia, ale przede wszystkim o wspomnianych już brakach postępowania dowodowego. Pomimo to, organ II instancji nie uwzględnił zarzutów w tym zakresie podnoszonych uprzednio w odwołaniu.

Tymczasem, już w odwołaniu wskazano, że przed 2010 r. w wyniku pożaru rozbiórce uległ pawilon o powierzchni [...] zł (winno chyba być "m˛"), natomiast w 2015 r. dokonano dalszych rozbiórek, w wyniku których na nieruchomości pozostał budynek gospodarczo-usługowy (stołówka, recepcja, kawiarnia) oraz budynek gospodarczy. Według strony skarżącej, w postępowaniu podatkowym organy obu instancji nie wskazały jednak, czy ustalona przez Wójta Gminy D. powierzchnia budynków dotyczy tych właśnie dwóch wymienionych wyżej, a jeżeli tak, to czy została uwzględniona wyłącznie ta ich powierzchnia, która może w całości stanowić podstawę opodatkowania (np. powierzchnia klatek schodowych lub poniżej 2,20 m wysokości, czy nawet 1,40 m wysokości).

Jak wskazała Skarżąca, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), podstawę opodatkowania budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa. Definicja "powierzchni

użytkowej" zawarta jest w art. 1a ust. 1 pkt 5) u.p.o.l. Natomiast na podstawie art. 4 ust. 2 u.p.o.l., powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Mając to na uwadze, według strony skarżącej, w niniejszej sprawie brak jest możliwości ustalenia na podstawie zgromadzonego materiału lub chociażby uzasadnienia decyzji któregoś z organów podatkowych, czy powierzchnia [...] m˛ stanowi faktyczną powierzchnię pozostałych na nieruchomości budynków, a jeżeli tak, to czy powierzchnia [...] m˛ podlega zaliczeniu do podstawy opodatkowania w całości, czy też może w 50 %, a nawet, czy nie winna zostać pominięta. Brak jest informacji, na jakiej podstawie dowodowej organy w ogóle oparły swoje ustalenia faktyczne w tym zakresie.

Zdaniem strony skarżącej, organ wyższego rzędu nietrafnie uznał, że dopuszczalne było ustalenie podstawy opodatkowania bez przeprowadzenia wszystkich działań pozwalających organowi I instancji na dokładne obliczenie faktycznej powierzchni budynków, to jest powierzchni o charakterze użytkowym w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 5) u.p.o.l.

Analizując argumentację organu II instancji w oparciu o zgromadzoną w aktach administracyjnych sprawy dokumentację Sąd stwierdził, że faktycznie przyjęta przez organ podatkowy powierzchnia użytkowa budynków, tj. [...] m˛, nie znajduje potwierdzenia w tej dokumentacji. Poza tym, powierzchnia ta stoi w sprzeczności z ustaleniami organu II instancji. Organ ten bowiem wprost wskazał w uzasadnieniu zaskrzonej decyzji, że, cyt.: "(...) podatnik w dniu [...].12.2016 r. złożył informacje w sprawie podatku od nieruchomości w związku z faktem rozbiórki obiektów, wskazując do opodatkowania powierzchnie budynku mieszkalnego [...] m˛ oraz [...] m˛ budynków pozostałych.". Z prostego obliczenia wynika, że łączna powierzchnia tych budynków wynosi [...] m˛.

Jak wynika z akt badanej sprawy, na podstawie postanowień z dnia [...].04.2019 r. Wójt Gminy D. z urzędu wszczął dwa postępowania w sprawie określenia wysokości łącznego zobowiązania w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości, tj. za styczeń 2019 rok i za okres od lutego do grudnia 2019 roku. Jednocześnie w tym samym dniu, tj. w dniu [...].04.2019 r., wydał dwa postanowienia w trybie art. 200 § 1 O.p. wyznaczając stronie skarżącej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z akt badanej sprawy nie wynika jednak, by po dacie wszczęcia postępowania podatkowego organ przeprowadził jakiekolwiek postępowanie dowodowe. W aktach administracyjnych wprawdzie znajdują się dokumenty w postaci ewidencji z gruntów i budynków, jednakże pochodzą one z wcześniejszej daty niż data wszczęcia postepowania. Poza tym, większość tej dokumentacji ogranicza się do wymiarowych decyzji podatkowych za wcześniejsze lata podatkowe, które nie są przedmiotem niniejszego postępowania, a powoduje chaos w aktach badanej sprawy. Akta administracyjne winny być prowadzone zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 171a O.p., a więc przede wszystkim uporządkowane chronologicznie. Zatem, powinny być tak prowadzone, by potwierdzały zasadność stanowiska organu zawartego w wydanej decyzji podatkowej w ramach konkretnego stanu faktycznego występującego w danym roku podatkowym, a więc w szczególności, powinny zawierać dokumentację dotyczącą prowadzonej sprawy podatkowej za dany rok podatkowy. Tych wymogów akta badanej sprawy nie spełniają, na co organ II instancji nie zwrócił uwagi, a co jest istotne podczas kontroli zaskarżonej decyzji.

Poza tym, odnosząc się dalej do ustalania podstawy opodatkowania, zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów – powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa;

3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4–6 – wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych – ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Odnosząc się do powierzchni użytkowej budynków lub ich części, jej definicja legalna zawarta jest w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., i oznacza powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe.

Zatem, podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa wyrażona w metrach kwadratowych. Dane dotyczące powierzchni użytkowej mogą być ustalane na podstawie fizycznego obmiaru powierzchni budynku po wewnętrznej długości ścian. Co istotne w kontekście zarzutów skargi, pomiaru powierzchni dokonuje jednak podatnik i wykazuje wymierzoną powierzchnię użytkową w informacji o nieruchomościach bądź deklaracji, stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l. (w myśl którego osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.). Tego sposobu ustalania powierzchni nie można zastępować danymi, np. z aktu notarialnego.

Także powierzchnie gruntów stanowiących podstawę opodatkowania podatnik jest zobowiązany wykazać w informacji (osoby fizyczne) lub deklaracji (osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej). Dane tam zawarte są podstawą do wyliczenia kwoty podatku od danego gruntu. Organ podatkowy może kwestionować te dane dopiero w przypadku stwierdzenia ich niezgodności z danymi w ewidencji gruntów. Organ podatkowy nie może odstąpić od żądania złożenia przez podatnika informacji lub deklaracji lub skorygowania danych tam zawartych i od razu bazować na danych wynikających z ewidencji gruntów. Jeżeli podatnik nie złoży informacji lub deklaracji, lub też nie zechce skorygować danych tam zamieszczonych, organ podatkowy może z urzędu wszcząć postępowanie podatkowe i w jego ramach może dokonać wymiaru lub określić zaległość na podstawie posiadanych danych z ewidencji gruntów.

W myśl art. 21 § 5 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.

Wobec tego, stosownie do przytoczonych przepisów art. 21 § 5 O.p. oraz art. 6 ust. 6 u.p.o.l., wysokość zobowiązania podatkowego ustalana jest na podstawie danych przedstawionych przez podatnika w informacji o gruntach, w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlach lub informacji o lasach.

Brak zatem złożenia przez podatnika informacji dotyczących poszczególnych przedmiotów opodatkowania lub zakwestionowanie przez organ danych zawartych w informacji stanowią dopiero przesłankę do wszczęcia postępowania podatkowego, w toku którego organ z udziałem podatnika, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, ustala stan faktyczny sprawy, w tym jej zakres przedmiotowy i podmiotowy z wykorzystaniem danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, stanowią podstawę wymiaru podatków.

Jak wynika z akt badanej sprawy, organ podatkowy nie zakwestionował informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2016 rok (IN-1) złożonych przez stronę skarżącą w dniu [...].12.2016 r., nie wezwał skarżącego podatnika do zweryfikowania danych zawartych w złożonych informacjach podatkowych, a mimo to wszczął postępowania podatkowe za poszczególne miesiące 2019 r., jednakże takiego postępowania nie przeprowadził, lecz opierając się na dotychczasowym stanie faktycznym za lata podatkowe 2010-2018, przyjął ustalenia w prowadzonej sprawie podatkowej za rok 2019 sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, tj. z danymi zawartymi w informacji podatkowej z [...].12.2016 r. Natomiast organ podatkowy II instancji zaakceptował taki stan sprawy i wbrew obowiązkowi ponownego rozważenia sprawy we wszystkich jej aspektach faktycznych i prawnych, nie rozstrzygnął sprawy ponownie. Nadto, mimo, że już w odwołaniu strona skarżąca podniosła, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, jakim sposobem dokonano ustalenia powierzchni budynków na [...] m˛, organ II instancji pominął tę istotną dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy okoliczność faktyczną, co w konsekwencji ma przełożenie na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 rok, a tym samym na wysokość łącznego zobowiązania.

W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie sporna powierzchnia budynków przyjęta przez organ podatkowy ([...] m˛ ) nie poddaje się kontroli sądowej, co stanowiło zasadniczy powód uchylenia zaskrzonej decyzji.

Wskazać przy tym należy, że w przypadku decyzji odwoławczej naruszenie art. 124 O.p. w związku z art. 210 § 4 O.p. zaistnieje także wówczas, gdy organ nie dokona oceny w kontekście okoliczności i argumentów wskazanych w odwołaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 06.09.2016 r., II GSK 346/15, podkreślił, że organ odwoławczy, orzekający na niekorzyść strony, zobowiązany jest do sporządzenia uzasadnienia w sposób wyjątkowo staranny, tak aby strona miała pełną wiedzę co do przesłanek zastosowania określonych w rozstrzygnięciu przepisów. Uzasadnienie, które pomija zasadnicze przepisy stanowiące podstawę prawną decyzji w ten sposób, że nie podaje ich wykładni i nie wyjaśnia powiązania tych norm z pozostałymi powołanymi w decyzji oraz nie rozprawia się z zasadniczymi dla wyniku sprawy argumentami strony jest uzasadnieniem wadliwym, naruszającym zarówno art. 210 § 4, jak i art. 124 O.p. (odpowiedniki art. 107 § 3 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego). Jak przyjmuje się w doktrynie, uzasadnienie decyzji w przewidzianym art. 210 § 4 O.p. kształcie, stanowi jedną z podstawowych gwarancji procesowych, której zadośćuczynienie przez organ umożliwia przeprowadzenie pełnej kontroli rozstrzygnięcia (zob. Z. Kmieciak, Postępowanie administracyjne w świetle standardów europejskich, Dom Wydawniczy ABC, 1997, str. 187 - 188).

Odnosząc się natomiast do kolejnego zarzutu skargi, a mianowicie, że nietrafne jest stanowisko organu II instancji co do zarzutów odwołania, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie koniecznym do wykazania, czy grunty będące przedmiotem sprawy, albo chociaż ich część, nie korzystają ze zwolnienia podatkowego określonego w § 2 ust 1 pkt 3) uchwały, a jednocześnie nie wyjaśnił tych okoliczności w uzasadnieniu, Sąd stwierdził, że ten zarzut jest bezpodstawny.

Zdaniem Sądu, stanowisko organu podatkowego II instancji w tej kwestii jest w pełni uprawnione.

Trafnie organ II instancji zauważył, że strona skarżąca wprost w swoim odwołaniu wskazała, że w przeszłości na nieruchomości funkcjonował ośrodek wypoczynkowy, w ramach którego dostępna była dla turystów infrastruktura znajdująca się na terenie ośrodka, a mająca na celu uatrakcyjnienie pobytu i dostarczenie rozrywki. Były to przede wszystkim boiska i korty, natomiast dla najmłodszych plac zabaw. W konsekwencji zasadnie przyjęto, skoro od 2010 roku teren ośrodka jest opuszczony i nie jest na nim prowadzona żadna działalność (w tym gospodarcza), to grunty te i budynki nie są zajęte na cele z zakresu sportu i rozrywki, co oznacza, że nie podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości z podatku.

Słusznie organ II instancji podkreślił przy tym, że zwolnienia od podatku od nieruchomości, przewidziane w § 2 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...].11.20117 r., podlegają tylko grunty, budynki lub ich części "zajęte" na cele kultury, sportu i rekreacji.

Sąd podziela także stanowisko organu II instancji, że nieruchomość jest zajęta na prowadzenie takiej działalności (kultura, sport, rekreacja) wówczas, gdy przede wszystkim jest wykorzystywana w tym celu. Jeżeli dana nieruchomość nie jest wykorzystywana do prowadzenia ww. działalności, wówczas brak jest podstaw do jej zwolnienia z podatku od nieruchomości. Zatem, w sytuacji, gdy nieruchomość jest opuszczona i nie jest tam prowadzona żadna działalność/aktywność (niesporne), wówczas także brak jest podstaw do jej zwolnienia od tego podatku.

Ustawodawca nie zdefiniował terminu "zajęte" (zawartego w art. 2 ust. 2 u.p.o.l.), ani też prawodawca w ww. uchwale, wobec tego winien ten termin być interpretowany z uwzględnieniem jego językowego znaczenia. Jak wskazał organ II instancji, zgodnie z definicjami zawartymi w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza (Tom 5, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 468) wyraz "zająć", "zajmować" oznacza - zapełnić (zapełniać), wypełnić (wypełniać) sobą lub czymś jakąś przestrzeń, powierzchnię, zaś zwrot "zająć się", "zajmować się" oznacza - zacząć coś robić lub pracować nad czymś, wykonywać jakąś pracę. Jak słusznie organ II instancji wskazał, przez "zajęcie" nieruchomości lub ich części na cele kultury, sportu i rekreacji należy zatem rozumieć faktyczne, rzeczywiste wykonanie konkretnych czynności, działań na nieruchomości (gruncie, budynku, lokalu) powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągniecie konkretnego celu z zakresu kultury, sportu i rekreacji. Przy czym chodzi tu o zajęcie trwałe, czyli takie, które w zasadzie wyklucza prowadzenie innej działalności. zgodzić się należało z organem, że poza zakresem tego zwolnienia z podatku od nieruchomości, są zamiary i plany na przyszłość właściciela nieruchomości (podatnika), jak też bez znaczenia jest fakt sposobu wykorzystywania danej nieruchomości w przeszłości. Istotne jest by nieruchomość w danym roku podatkowym była wykorzystywana w całości lub w części na cele kultury, sportu i rekreacji, co jednak podatnik zobowiązany jest wykazać organowi podatkowemu, a nie odwrotnie. Skoro to podatnik chce skorzystać ze zwolnienia podatkowego, stanowiącego wyjątek od zasady powszechnego opodatkowania, to podatnik musi dowieść organowi podatkowemu, że wystąpiła taka sytuacja uprawniająca go do takiego zwolnienia podatkowego. Skorzystanie ze zwolnienia podatkowego nie jest obowiązkiem podatnika, lecz jego uprawnieniem. A zatem, chcąc nabyć prawo do zwolnienia, a więc z niego skorzystać, to podatnik musi wykazać organowi podatkowemu, że faktycznie spełnia warunki do jego nabycia.

Trafnie organ II instancji podniósł, że jest utrwalony w doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że zwolnienia (ulgi) jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania muszą być interpretowane ściśle, zwracając szczególnie uwagę, że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania przesłanek zastosowania wobec niej tego rodzaju "przywileju" (por. wyrok NSA z 25.10.2011 r.; uchwała NSA z 20.03.2000 r., FPS 14/99). Ulga nie jest standardem w danym podatku. Jest ona wyjątkiem od zasady powszechności (tak Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 29.0-5.1996 r., K 22/95.,OTK 1996/3/21).

Z uzasadnienia skargi wprost wynika, że, cyt.: "(...) na nieruchomości funkcjonował w przeszłości ośrodek wypoczynkowy, w ramach którego dostępna była dla turystów infrastruktura znajdująca się na terenie ośrodka, a mająca na celu uatrakcyjnienie pobytu i dostarczenia rozrywki. Były to przede wszystkim boiska i korty, natomiast dla najmłodszych plac zabaw.". Okoliczności te wprost zatem świadczą, że w roku podatkowym 2019 wszystkie nieruchomości (grunty i budynki) strony skarżącej były opuszczone, gdyż nie była prowadzona na nich żadna działalność, ani inna aktywność ze strony skarżących podatników. Zatem, w sposób uprawniony organ II instancji uznał, że zwolnienie strony skarżącej z podatku od nieruchomości, przewidziane ww. uchwałą Rady Gminy D., nie przysługuje, skarżący podatnik bowiem nie wykazał, że na konkretnej nieruchomości (gruncie, budynku, lokalu) wchodzącej w zakres przedmiotu opodatkowania za 2019 rok, rzeczywiście w roku podatkowym 2019 wykonywano konkretne czynności lub podejmowano działania z zakresu kultury, sportu i rekreacji.

Z tego powodu Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej, że zaniechano w toku postępowania podatkowego przeprowadzenia dowodów, które pozwalałyby na ustalenie, czy grunty te zajęte są na cele z zakresu sportu, rekreacji lub kultury, chociaż właśnie takim kryterium przedmiotowym posłużył się w uchwale prawodawca, ustanawiając zwolnienie od opodatkowania podatkiem od nieruchomości. To właśnie strona skarżąca jako podatnik zobowiązana była wykazać, że w roku podatkowym 2019 wystąpiła sytuacja przewidziana w § 2 ust. 1 pkt 3 ww. uchwały Rady Gminy D., a więc, że na terenie dawnego ośrodka wypoczynkowego, na którym znajdują się boiska, korty i place zabaw, skarżący podatnik faktycznie prowadził w zakresie sportu, kultury i rekreacji działalność.

Wobec tego Sąd stwierdził, że stanowisko organu II instancji w tym spornym, zakresie było uprawnione.

Także zarzut zawarty w pkt I.1 skargi co do naruszenia art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. jest bezpodstawny, gdyż Sąd nie stwierdził by organ podatkowy uznał w badanej sprawie, że o związaniu gruntów, budynków i budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje okoliczność, że nieruchomość pozostaje w posiadaniu osoby prowadzącej działalność gospodarczą, a nie faktyczny związek tego posiadania w sytuacji, gdy grunt, budynek lub budowla pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy, to nie muszą być przez niego wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, a nawet mieć z nią jakiegokolwiek związku, a przy tym w okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotowa opodatkowana nieruchomość wchodzi w skład spadku, w którym udziały przysługują kilku osobom, spośród których jedynie D. S. prowadziła działalność gospodarczą. Takiej okoliczności Sąd nie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jednakże, w związku z tym, że ustalenia faktyczne organu podatkowego, w szczególności co do powierzchni użytkowej budynków, są sporne i nie poddają się kontroli sądowej, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu Kolegium powtórnie rozpozna sprawę, a w szczególności dokładnie określi składniki wchodzące w zakres przedmiotu opodatkowania w roku podatkowym 2019 oraz formę władania nimi, w tym: jakie grunty wchodzą w jego skład (numer działki, jej położenie i powierzchnia, rodzaj gruntu); jakie budynki (ich położenie i powierzchnia użytkowa), a następnie ustali wymiar podatku dla poszczególnych składników przedmiotu opodatkowania, przy czym wszystkie ustalenia faktyczne muszą znaleźć oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach prowadzonych odrębnie w sprawie podatkowej za 2019 rok. W przypadku konieczności uzupełnienia materiału dowodowego organ II instancji przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 229 O.p., z uwzględnieniem zasady dwuinstancyjności przewidzianej w art. 127 O.p.

W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1 i 135 P.p.s.a., uwzględnił skargę jako uzasadnioną i na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. przyznał od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego, na którą składa się uiszczony wpis stały od skargi w kwocie [...]zł (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 2263 z późn. zm.).

Wszystkie przywołane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl