Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 45/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu w pozostałym zakresie skarge oddalono
Powołane przepisy: article: Art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. Ż. na bezczynność Starosty w przedmiocie załatwienia wniosku o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia za dozór pojazdu I. zobowiązuje Starostę do wydania w terminie 30 dni aktu w sprawie z wniosku skarżącej K. Ż. z dnia 22 stycznia 2013 r.; II. stwierdza, że Starosta dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. orzeka o wymierzeniu Staroście na wniosek skarżącej K. Ż. grzywny w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąca złotych), a w pozostałym zakresie żądanie skargi oddala; V. przyznaje od Starosty na rzecz skarżącej K. Ż. sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąca złotych), a w pozostałym zakresie żądanie skargi oddala; VI. zasądza od Starosty na rzecz skarżącej K. Ż. kwotę 601,20 zł (słownie: sześćset jeden złotych, dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K. Ż. wniosła w piśmie do Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 stycznia 2013 r. o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia za dozór umieszczonego na parkingu Firmy F.H.U. A w okresie od dnia 20 listopada 2007 r. do dnia 27 maja 2008 r. samochodu marki Ford Cargo [...].

Starostą pismem z dnia 25 maja 2013 r. wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów i wyjaśnień związanych z usunięciem oraz dozorowaniem ww. pojazdu. Pismem z dnia 4 czerwca 2013 r. uzupełniono dokumentację.

Starosta postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. nr [...] odmówił K. Ż. uwzględnienia wniosku, a organ odwoławczy postanowieniem z dnia 11 października 2013 r. znak: [...] uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w pierwszej instancji uznając, że Starosta nie był w ogóle organem kompetentnym do załatwienia tej sprawy.

Wskutek skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. znak: [...] uwzględniło skargę, uchyliło postanowienie z dnia 11 października 2013 r. i poprzedzające go postanowienie organu I instancji (o odmowie ustalenia i wypłaty wynagrodzenia) oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę .

K. Ż. pismem z dnia 9 lutego 2015 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. uznało za nieuzasadnione.

K. Ż. pismem z dnia 21 kwietnia 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty wobec niezałatwienia w formie prawem przewidzianej jej wniosku z dnia 22 stycznia 2013 r. o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 529) za dozór umieszczonego na jej parkingu pojazdu Ford Cargo [...] za okres od dnia 20 listopada 2007 r. do dnia 27 maja 2008 r. Skarżąca wniosła o stwierdzenie przez sąd, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 145 § 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. od organu na jej rzecz kwoty odpowiadającej pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2015 r. czyli kwoty 3899,78 zł (5 x 3899,78 = 19 498,9 zł) i zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz od organu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Starosta w sposób rażący pozostaje bezczynny w sprawie o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia za dozór pojazdu Ford Cargo [...] za okres od dnia 20 listopada 2007 r. do dnia 27 maja 2008 r., gdyż nie zostało wydane postanowienie w tej sprawie mimo, że Starosta został do jego wydania zobowiązany postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 grudnia 2013 r. znak: [...].

Wniosek o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia skarżąca wniosła pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. znak: [...] Kolegium Odwoławcze zmieniło swoje stanowisko, uwzględniło skargę, uchyliło postanowienie z dnia 11 października 2013 r. i poprzedzające go postanowienie organu I instancji (o odmowie ustalenia i wypłaty wynagrodzenia) oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę. Od tego dnia – 16 grudnia 2013 r. - Starosta pozostaje bezczynny przez długie liczone w latach okresy, bądź podejmuje nieudolne działania nie prowadzące do rozstrzygnięcia sprawy.

Pismem z dnia 30 grudnia 2014 r. (czyli po upływie roku) Starosta przekazał sprawę Forda Cargo [...] do załatwienia Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego. Skarżąca nie zgodziła się z tym działaniem i właściwością Inspektora Transportu w sprawie, niemniej nie mogła kwestionować niniejszego przekazania. Zwróciła się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego z zażaleniem na niezałatwienie sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego odpowiedział jej pismem z dnia 12 lutego 2016 r., że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zwrócił akta sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jeszcze w dniu 26 marca 2015 r., gdyż uznał się za niewłaściwy w sprawie.

Nadmieniono, że o powyższych działaniach nie była informowana przez organy. Poza tym nie ma to znaczenia dla kwestii bezczynności Starosty M, gdyż organ ten był zobowiązany ww. postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 grudnia 2013 r. do działania (wydania na nowo postanowienia zgodnie z wytycznymi), a nie do "spychania" sprawy na inny organ.

Konsekwencje braku działania Starosty oraz nieprawidłowego działania obciążają w rezultacie skarżącą jako przedsiębiorcę, który nie może uzyskać na drodze postępowania administracyjnego rozstrzygnięcia należnego jej wynagrodzenia za dozór pojazdu. W szczególności brak działania organu jest jaskrawy w okresie od marca 2015 r. do dnia dzisiejszego.

O ile Starosta oraz Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego mieli różne zdanie na temat właściwości w przedmiocie ustalenia i wypłaty wynagrodzenia za dozór Forda Cargo [...], to powinni zainicjować postępowanie w przedmiocie sporu kompetencyjnego.

Długi czas oczekiwania na wydanie w sprawie postanowienia, brak racjonalnych przesłanek przedłużania postępowania, nieprzesyłanie informacji o podjętych działaniach, zaleganie bez powodu akt w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, uzasadnia wyrażone na wstępie wnioski o stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie na rzecz skarżącej stosownej kwoty, co choć w części zadośćuczyni jej starania o wydanie w sprawie rozstrzygnięcia i zadośćuczyni brak faktycznych wpływów z prowadzonej zgodnie z prawem działalności gospodarczej.

Na koniec skarżąca podniosła, za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, który w wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SAB/Gd 66/14 uznał, że jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy nie jest w żaden sposób uzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie.

W pierwszej kolejności podniesiono, że skarżąca pismem z dnia 9 lutego 2015 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Starostę wniosku o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia za dozór pojazdu. Zażalenie to zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione. Natomiast skarga na bezczynność Starosty została wniesiona w dniu 25 kwietnia 2016 r., a więc po upływie prawie roku od doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zażalenia. Tym samym doszło do uchybienia 30-dniowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 P.p.s.a. dla wniesienia skargi do sądu administracyjnego (tak też w analogicznych sprawach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z 12 marca 2004 r. sygn. akt II SAB/Po 4/04, 5/04 i 6/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w postanowieniu z 6 maja 2004 r. sygn. akt II SAB/Rz 12/04 i Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 5 lipca 2005 r. sygn. akt IV SAB/Wr 24/05). Wobec powyższego skarga winna ulec odrzuceniu.

Z ostrożności procesowej organ wniósł także o oddalenie skargi wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. uznało zażalenie skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie przez Starostę za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniono, że Starosta przekazał sprawę wg. właściwości w trybie art. 65 § 1 K.p.a. wraz z aktami sprawy Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego pismem Nr [...] z dnia 30 grudnia 2014 r., zawiadamiając o tym skarżącą.

Tymczasem zażalenie K. Ż. z dnia 9 lutego 2015 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 13 lutego 2015 r., kiedy organem właściwym do załatwienia sprawy nie był już Starosta, lecz Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Starosta nie pozostawał więc w bezczynności, gdyż sprawy prowadzić już nie mógł nie będąc organem właściwym w sprawie, nie mógł załatwić wniosku skarżącej. Stąd też stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uznaniu zażalenia za nieuzasadnione było słuszne.

Wg. wiedzy skarżonego organu od tamtego czasu stan prawny nie uległ zmianie, nadal organem właściwym do załatwienia wniosku skarżącej pozostaje Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, w każdym razie brak jest informacji, by organ ten przekazał sprawę do prowadzenia innemu organowi bądź złożył wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Tym samym skarga na bezczynność Starosty, wniesiona w dniu 25 kwietnia 2016 r. jest niezasadna, albowiem od dnia 30 grudnia 2014 r. Starosta nie prowadził tej sprawy, nie będąc organem właściwym w sprawie, a zatem nie mógł wydać żadnych rozstrzygnięć. Tymczasem o bezczynności organu można mówić wyłącznie wówczas, gdy właściwy w sprawie organ, w prawnie określonym terminie nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.

Jednocześnie odnosząc się do poszczególnych zarzutów i twierdzeń skargi wyjaśniono, że samochód Ford Cargo [...] został usunięty z drogi 20 listopada 2007 r. w drodze dyspozycji wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego – [...] w związku z brakiem środków jego posiadacza na uiszczenie kary pieniężnej nałożonej decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, a następnie skierowany na parking strzeżony w S prowadzony przez K. Ż. Ponieważ pojazd ten nie został odebrany z parkingu strzeżonego przez właściciela w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej, zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia pojazdu marki Ford Cargo o numerze rejestracyjnym [...], a następnie zlecił jego dozór firmie F. H. U. A. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego z ruchomości Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał sprzedaży ww. pojazdu w drodze licytacji publicznej w dniu 10 lipca 2009 r.

Pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. K. Ż. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o wydanie postanowienia ustalającego wynagrodzenie za dozór pojazdu Ford Cargo o nr rej. [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego dopiero w dniu 25 kwietnia 2013 r. przekazał Staroście wg. właściwości zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a. wniosek K. Ż.

Starosta niezwłocznie podjął w tej sprawie czynności, miedzy innymi zwrócił się o niezbędne wyjaśnienia i uzupełnienie dokumentacji do K. Ż., następnie, wobec braku wystarczającego materiału dowodowego, zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (Pismo Starosty z dnia 28 czerwca 2013 r.) o informacje dotyczące zajęcia ww. pojazdu, wypłaconego F. H. U. A K. Ż. wynagrodzenia za jego dozór, przesłania potwierdzonych kserokopii dokumentów obrazujących fakt jego usunięcia z drogi, parkowania na parkingu strzeżonym prowadzonym przez K. Ż., przejęcia na rzecz Skarbu Państwa, prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz innych ważnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów będących w posiadaniu Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

W odpowiedzi z dnia 8 lipca 2013 r. (data wpływu: 19 lipca 2013 r.) nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował, że nie posiada ww. informacji. W załączeniu przesłał uwierzytelnioną kserokopię dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi (dowód pismo Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 lipca 2013 r. nr [...]).

Ostatecznie Starosta postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. znak [...] odmówił skarżącej ustalenia wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu, przedstawiając motywy tego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu postanowienia. W wyniku zażalenia wniesionego na to postanowienie przez K. Ż., Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11 października 2013 r. znak: [...] uchyliło w całości postanowienie z dnia 9 sierpnia 2013 r. oraz umorzyło postępowanie organu I instancji w całości uznając, że Starosta nie był organem właściwym do załatwienia tej sprawy.

Następnie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r., uwzględniając skargę złożoną przez K. Ż. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie z dnia 11 października 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Podkreślono, że - wbrew twierdzeniom skarżącej - w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2013 r. Kolegium Odwoławcze nie zobowiązało Starostę do wydania postanowienia o określonej treści. Sprawa została przekazana Staroście do ponownego rozpatrzenia, bowiem organ odwoławczy po zapoznaniu się ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznał, że organ I instancji wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy prawa procesowego, miedzy innymi z tego względu, że zostało ono wydane bez udowodnienia istotnych okoliczności w sprawie. Wobec tego organ odwoławczy zalecił, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien ustalić bezspornie, powołując dowody na poparcie swego stanowiska, że zachodzą wszystkie przesłanki wymienione w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącą, że Starosta pozostaje bezczynny od dnia 16 grudnia 2013 r. Przede wszystkim zaznaczono, że ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 grudnia 2013 r. zostało wysłane przez Kolegium Odwoławcze Staroście dopiero w dniu 4 czerwca 2014 r., a już w dniu 9 czerwca 2014 r. K. Ż. wniosła zażalenie do Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie jej sprawy w terminie. W związku z tym zażaleniem Starosta pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. został wezwany do przedłożenia do Kolegium Odwoławczego akt sprawy, wobec czego wraz z pismem z dnia 23 czerwca 2014 r. ponownie przekazane zostały akta do tego organu.

Zatem Starosta miał niewiele czasu od otrzymania akt do ich ponownego przekazania do Kolegium Odwoławczego, by podjąć jakieś czynności w sprawie.

Z tego względu Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r. znak: [...] uznało zażalenie na niezałatwienie sprawy z wniosku z dnia 22 stycznia 2013 r. za nieuzasadnione. Akta sprawy zostały ponownie zwrócone do Starosty dnia 17 lipca 2014 r.

Realizując zalecenia Kolegium Odwoławczego zawarte w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2013 r. Starosta podjął wówczas szereg czynności mających na celu zebranie odpowiednich informacji i dokumentów, pozwalających na ponowne rozpatrzenie wniosku K. Ż.

Po analizie zebranej dokumentacji organ I instancji doszedł do wniosku, że właściwym organem do załatwienia tej sprawy i wydania rozstrzygnięcia nie jest Starosta, lecz Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego.

Stanowisko to było zbieżne ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego, wyrażonym zarówno w piśmie do Starosty z dnia 23 kwietnia 2013 r., jak i w piśmie z dnia 13 czerwca 2013 r. nr [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że w sprawie pojazdu marki FORD CARGO o nr rej. [...] wynagrodzenie za dozór za okres od dnia usunięcia pojazdu z drogi do dnia dokonania zajęcia egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako organu egzekucyjnego, winien zapłacić Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, bowiem nie następowało przejście ww. pojazdu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Z powyższych przyczyn dnia 30 grudnia 2014 r. Starosta pismem nr [...] działając w oparciu o art. 65 § 1 K.p.a. przekazał sprawę wg. właściwości do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego, o czym zawiadomił K. Ż.

W uzasadnieniu ww. pisma wyjaśniono, że przedmiotowy pojazd nie przeszedł na własność Skarbu Państwa, lecz został zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a następnie zbyty w drodze publicznej licytacji w celu zaspokojenia wierzytelności Wojewódzkiego Inspektora transportu Drogowego, wobec czego Starosta nie jest właściwy do orzekania w przedmiocie kosztów jego przechowywania na parkingu strzeżonym.

Zgodnie z poglądem doktryny kasatoryjna decyzja wydana przez organ drugiej instancji, wskazująca organ pierwszej instancji, któremu sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania, nie może być uznana za akt stabilizujący właściwość tego organu, niezależnie od zdarzeń, które wystąpią w toku ponownego rozpoznania sprawy i wpłyną na zmianę właściwości organu, który powinien w niej orzekać. Decyzja taka nie może być też uznana za akt przekreślający możliwość oceny właściwości organu pierwszej instancji do orzekania w sprawie zarówno w późniejszym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez ten organ, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym może dojść do zbadania legalności nie tylko decyzji organu drugiej instancji, ale i decyzji organu pierwszej instancji (M. Romańska w: Knysiak-Molczyk Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Warszawa 2015).

Ponadto wyjaśniono, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - wbrew informacji zawartej w skardze - nie zwrócił akt sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wraz z pismem z dnia 26 marca 2015 r. uznając się za organ niewłaściwy w sprawie, lecz jedynie przekazał te akta do Kolegium Odwoławczego na wezwanie przekazane przez ten organ, w związku z wniesionym w dniu 9 lutego 2015 r. zażaleniem K. Ż. na niezałatwienie sprawy w terminie przez Starostę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art.3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4a, czyli w przypadkach, gdy sprawa powinna być załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz przez inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Skarga została poprzedzona zażaleniem wniesionym zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a.

W pierwszej kolejności należy ustalić, jaki organ jest właściwy w sprawie ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego z drogi 20 listopada 2007 r. w drodze dyspozycji wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w związku z brakiem środków jego posiadacza na uiszczenie kary pieniężnej nałożonej decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, a następnie skierowany na parking strzeżony w S prowadzony przez przedsiębiorcę F.H.U. A K. Ż. Pojazd ten nie został odebrany z parkingu strzeżonego przez właściciela w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej i zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia pojazdu marki Ford Cargo o numerze rejestracyjnym [...], a następnie zlecił jego dozór firmie F. H. U. A.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. akt I OW 139/12, opub. w LEX nr 1247195 jednoznacznie stwierdził, że organem właściwym w sprawie wniosku o zwrot wydatków za przechowywanie pojazdu oraz ustalenie wynagrodzenia za sprawowanie dozoru nad samochodami usuniętymi z dróg publicznych jest starosta. Postanowieniem tym Sąd rozstrzygnął spór kompetencyjny pomiędzy naczelnikiem urzędu skarbowego a prezydentem miasta na prawach powiatu. Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2008 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 Prawo o ruchu drogowym. Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zgodnie z tym przepisem decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt I OW 95/12, w postanowieniu z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt I OW 93/12, w postanowieniu z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt I OW 94/12, w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OW 96/11, w postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OW 72/11, w postanowieniu z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt I OW 139/12, opub. w LEX nr 1247195).

Ponieważ w tej sprawie wniosek o zwrot wydatków za przechowywanie pojazdu został złożony po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu, to powołany przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków.

Tym samym w sprawie właściwym jest Starosta.

W sprawie skargi na bezczynność Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy taka bezczynność miała miejsce i czy bezczynność ta miała postać rażącego naruszenia prawa. Ocena tej kwestii wymaga przedstawienia czynności podejmowanych w sprawie przez organ.

Jak przy tym wskazuje sama skarżąca, zarzucany przez nią stan bezczynności datuje się od dnia 16 grudnia 2013 r. W związku z tym Sąd ocenił, czy rzeczywiście Starosta był w tej sprawie bezczynny od tej daty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. uwzględniając skargę w ramach autokontroli uchyliło postanowienie Starosty z dnia 9 sierpnia 2013 r. odmawiające ustalenia wynagrodzenia dla strony skarżącej za dozór pojazdu przechowywanego w okresie od 20 listopada 2007 r. do 27 maja 2008 r. na parkingu strzeżonym należącym do strony skarżącej. Z akt sprawy nie wynika, kiedy to postanowienie zostało przekazane Staroście, ale z pewnością zostało przekazane Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą wniesioną do tego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r. umorzył postępowanie sądowe ze skargi skarżącej na postanowienie Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2013 r., które organ ten uwzględnił w ramach autokontroli. Zwrot akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Kolegium Odwoławczego nastąpiło z dniem 22 maja 2014 r.

Tym samym nie można w okresie od 16 grudnia 2013 r. do 22 maja 2014 r. zarzucić skutecznie bezczynności Staroście, który nie posiadał akt sprawy w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Brak akt sprawy uniemożliwiał jej rozpoznanie.

W aktach sprawy brakuje dowodu potwierdzającego datę zwrócenia akt (po otrzymaniu ich w dniu 22 maja 2014 r. z Sądu) przez Kolegium Odwoławcze Staroście. Można tylko z pewnym prawdopodobieństwem stwierdzić, że mogło to nastąpić w pierwszych dniach czerwca 2014 r. i w tym zakresie wyjaśnienie Starosty zawarte w odpowiedzi na skargę, w której wskazuje się na datę 4 czerwca 2014 r. należy uznać za prawdopodobne.

Skarżąca wniosła w dniu 6 czerwca 2014 r. zażalenie na niezałatwienie przez Starostę sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem z dnia 23 czerwca 2014 r. Starosta przekazał akta sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Akta te wpłynęły do Kolegium Odwoławczego w dniu 27 czerwca 2014 r. i w tych aktach było postanowienie Kolegium Odwoławczego z dnia 16 grudnia 2013 r.

Od dnia 4 czerwca 2014 r. do dnia 23 czerwca 2014 r. akta sprawy posiadał Starosta, jednakże ten okres trwający 19 dni nie uzasadnia postawienie zarzutu bezczynności. Zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia czynności dowodowych powinno nastąpić w ciągu jednego miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej w terminie 2 miesięcy. Prowadzenie sprawy przez okres 19 dni nie można uznać za bezczynność organu.

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r. Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie za nieuzasadnione i przekazało to postanowienie wraz z aktami sprawy Staroście w dniu 18 lipca 2014 r. (data z prezentaty Starostwa).

Starosta pismem z dnia 30 grudnia 2014 r. przekazał, w trybie art. 65 § 1 K.p.a. sprawę do rozpoznania Wojewódzkiego Inspektorowi Transportu Drogowego. Akta wysłane zostały w dniu 21 stycznia 2015 r. i wpłynęły do Inspektoratu Transportu Drogowego w dniu 22 stycznia 2015 r.

Tym samym od dnia 18 lipca 2014 r. do dnia 21 stycznia 2015 r. Starosta był niewątpliwie bezczynny. Przekazanie akt Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego było nieuzasadnione i mogło być traktowane przez skarżącą jako celowe przewlekanie załatwienia sprawy.

Ten okres, trwający ponad 5 miesięcy, powinien być uznany jako okres bezczynności Starosty.

Skarżąca pismem z 12 lutego 2015 r. (data wysłania) wniosła ponownie zażalenie na niezałatwienie sprawy przez Starostę do Kolegium Odwoławczego. Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 20 lutego 2015 r. zwróciło się do Starosty o przekazanie całości akt sprawy i na to pismo Starosta odpowiedział pismem z dnia 13 marca 2015 r., że akta sprawy przekazał Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego. Na wniosek Kolegium Odwoławczego, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 26 marca 2015 r,. przekazał akta Kolegium Odwoławczemu. Akta te otrzymało Kolegium w dniu 31 marca 2015 r.

Postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione i postanowienie to wraz z aktami sprawy przekazało Staroście w dniu 11 czerwca 2015 r.

Skargą z dnia 21 kwietnia 2016 r. skarżąca zaskarżyła bezczynność Starosty w tej sprawie. Akta sprawy wraz ze skargą Starosta wysłał do Sądu w dniu 24 maja 2016 r.

Skoro ponownie akta sprawy otrzymał Starosta w dniu 11 czerwca 2015 r. i do dnia przekazania Sądowi skargi, tj. 24 maja 2016 r. sprawy nie załatwił, ani nie podejmował żadnych czynności w sprawie – to także i ten okres należy uznać jako bezczynność Starosty.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, ze w tej sprawie Starosta był bezczynny w okresach od 18 lipca 2014 r. do 21 stycznia 2015 r. i od 11 czerwca 2015 r. do 24 maja 2016 r., czyli łącznie przez okres ponad 16 miesięcy.

Zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności;

4) stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 149 § 1b i § 2 P.p.s.a. Sąd w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego oraz przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Zgodnie z powołanym art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni mając na uwadze terminy załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, a zgodnie z art. 149 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Sąd stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Okres załatwienia sprawy, kiedy to organ I instancji miał akta administracyjne wynosił ponad 16 miesięcy i w tym czasie Starosta nie podejmował żadnych czynności. Przekonanie zaś organu o braku swojej właściwości nie wynikało ani z orzecznictwa sądowego, ani z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też tego przekonania nie podzieliły żadne inne organy. Tak długa bezczynność niczym nie usprawiedliwiona musiała być potraktowana jako rażące naruszenie prawa.

Jeszcze raz należy bowiem przypomnieć, że zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Terminy te dotyczą także i takich spraw, które wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów załatwienia sprawy administracyjnej, do których nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Sąd uznał, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny, ale nie w takiej wysokości w jakiej wnosi to skarżąca. Grzywna jest środkiem dyscyplinującym i zarazem karą nakładaną na organ za naruszenie prawa. Wymierzenie grzywny jest w tego typu sprawach fakultatywne, a to oznacza, że to Sąd musi zważyć, w okolicznościach danej sprawy, czy naruszenie prawa w zakresie bezczynności organu powinny pociągnąć za sobą dodatkowo także wymierzenie organowi grzywny. Sąd uznał, że okres bezczynności trwający ponad 16 miesięcy nie może być uznany jako zapewniający stronie jakiekolwiek możliwości rozpoznania sprawy w terminie dającym się uzasadnić przepisami prawa. Stanowi to nie tylko naruszenie przepisów dotyczących terminu załatwienia sprawy, ale także podważa zaufanie strony do organu administracji, które zamiast dołożenia należytej staranności do załatwienia sprawy, tej sprawy nie chciał załatwiać. Wymierzenie grzywny w wysokości 1000 zł Sąd uznał za uzasadnione. Grzywna nie może być traktowana jako samoistna kara.

Stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd przyznał od Starosty M na rzecz skarżącej kwotę 1000 złotych. Taka kwota uzasadniona jest długim okresem bezczynności i oczekiwania przez skarżącą na załatwienie sprawy.

Zasądzenie kwoty przekraczającej 1000 zł na rzecz skarżącej Sąd uznał za nieuzasadnione. Nie można bowiem w tym trybie doprowadzić do zaspokojenia (z punktu widzenia ekonomicznego) żądania skarżącej o ustaleniu wynagrodzenia za dozór pojazdu.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę należy stwierdzić, że jest ona niezasadna.

Zarzut wniesienia skargi z naruszeniem terminu 30-dniowego jest całkowicie niezasadny. W przypadku skargi na bezczynności organu, warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest jedynie poprzedzenie jej zażaleniem wnoszonym na podstawie art. 37 K.p.a. Po wniesieniu zażalenia, strona może w dowolnym czasie zaskarżyć bezczynność.

Sąd nie uznał za przekonywującą argumentację Starosty mającą uzasadnić brak załatwienia tej sprawy. Niezasadnie Starosta przyjął brak kompetencji do załatwienia tej sprawy, a tym samym strona została pozbawiona możliwości jej załatwienia. Kwestia właściwości organu była przedmiotem uzasadnienia we wcześniejszej części uzasadnienia tego wyroku i nie ma potrzeby ponownego uzasadnienia tego zagadnienia.

Sąd zasądził koszty postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.