Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 605/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt. 1, art. 107 par. 3, art. 17 i 65
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1808
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia NSA Henryk Wach, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania Z. S. uchyliło decyzję Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...] r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu z [...] r. – pod numerem [...] dotyczącego działalności gospodarczej w zakresie w nim wyliczonej. Jako podstawę prawną wskazano art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej Kpa) w związku z art. 66 pkt 4 ustawy z 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący Z. S. od [...] r. prowadził działalność gospodarczą pod firmą "A", Ośrodek [...] "B", "C" w P., ul. [...] oraz P. ul. [...]. Fakt prowadzenia przez niego działalności gospodarczej został uwidoczniony w ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...], prowadzonej przez Wójta Gminy R., powiat [...]. Ostatnia zmiana wpisu miała miejsce [...] r.

Pismem z dnia [...] r. ([...] r. data wpływu do Urzędu Gminy) nr [...] Urząd Skarbowy w Z. powiadomił Wójta o prawomocnym zakazie prowadzenia działalności gospodarczej przez Z. S. celem wykorzystania służbowego. Do pisma załączono postanowienie Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] orzekającego względem Z. S. m.in. zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek na okres [...] lat wraz z klauzulą prawomocności z dnia [...] r. Samo postanowienie uprawomocniło się [...] r.

Wójt Gminy R., po otrzymani zawiadomienia Urzędu Skarbowego, wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej wykreślił z ewidencji, z datą [...] r. wpis nr [...], zarejestrowany [...] r. dotyczący działalności gospodarczej we wskazanym zakresie prowadzonej przez Z. S. pod firmą S. Z. "A", Ośrodek "B", "C". Jako uzasadnienie faktyczne i prawne wydanej decyzji wskazał art. 7e ust.1 w związku z art. 7c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.) oraz wydany przez Sąd zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na okres 3 lat. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu [...] r.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podkreśliła, że decyzja jest krzywdząca i znieważająca a sama nie może osobiście uczestniczyć w postępowaniu, gdyż przebywa na [...] leczeniu [...]. Z tej przyczyny utraciła też wszystkie źródła dochodu. Podkreśliła, że Sąd błędnie uznał, że postanowienie o zakazie działalności jest prawomocne. Nadto nie zostało mu ono doręczone ani nie była zawiadomiona o terminie rozprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] r. r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzja musi zostać uchylona z innych przyczyn niż wskazane w odwołaniu, gdyż z dniem 31 grudnia 2011 r. przestały obowiązywać przepisy art. 7c i 7e ustawy prawo działalności gospodarczej i Wójt Gminy R., jako organ gminy przestał prowadzić ewidencję działalności gospodarczej. Została ona przeniesiona do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Tym samym SKO utraciło status organu odwoławczego i z tej racji "nie może już toczyć się postępowanie dotyczące wpisu niedziałającej ewidencji" dlatego należało go umorzyć. Podkreślono, że Kolegium nie może decydować o wszczęciu postępowania związanego z nową ewidencją. Może jedynie zwrócić akta Wójtowi dla uzupełnienia przeniesienia danych przewidzianego w art. 66 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie stawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r., Nr 18, poz. 97).

Decyzja powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze sporządzonej na papierze firmowym Z. S. wniósł o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez umorzenie postępowania, które nie stało się bezprzedmiotowe w sytuacji, kiedy należało przekazać go do prowadzenia organowi właściwemu. Podkreślił, że nie jest prawdą, że rejestr przestał istnieć, gdyż istnieje nadal, ale pod inną nazwą i jest prowadzony przez inny organ. Zgodnie z rozumowaniem Kolegium nie mógłby zostać wpisany ani wykreślony z rejestru, gdyż postępowanie było prowadzone w czasie zmiany przepisów. Nadto uniemożliwiono mu aktywny udział w tym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podkreślając, że skarga podnosi okoliczności nie związane z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a. należy też wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 tej ustawy sąd orzekający nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Nie może też wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego chyba ze stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd stosuje również przewidziane ustawa środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich etapach postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Według art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z kolei, art. 156 Kpa stanowi, że organ administracyjny stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i ustalając materialny stan prawny, na gruncie którego sprawa będzie oceniana, czyli stan obowiązujący w [...] r., bezspornym jest, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Na wstępie Sąd zauważa, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. jest całkowicie nie do zaakceptowania w świetle wymagań określonych w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji Kolegium jest nader lakoniczne i niezrozumiałe. Praktycznie ogranicza się do argumentu zmiany przepisów ustawy Prawo działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 2011 r., która powoduje, "że nie może toczyć się postępowanie w sprawie wpisu do niedziałającej ewidencji" i Kolegium zwróci Wójtowi akta dla "uzupełnienia przeniesienia danych".

W uzasadnieniu decyzji nie przeprowadzono w ogóle analizy materiału dowodowego, a także nie przedstawiono żadnych rozważań prawnych, w tym nie odniesiono się ani słowem do zarzutów podniesionych przez Z. S. w odwołaniu. Zdaniem Kolegium konsekwencją zmiany stanu prawnego jest brak możliwości wykreślenia wpisu przez dotychczasowy organ ewidencyjny, a tym samym brak właściwości Kolegium do sprawowania kontroli instancyjnej bądź pozainstancyjnej w zakresie wskazanych zagadnień. Całkowicie pominięto okoliczność, że wpis o orzeczonym zakazie prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę podlegał wpisowi do ewidencji z urzędu pod rządami ustawy Prawo działalności gospodarczej, jak i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej do 31 grudnia 2011 r. Niedopuszczalnym jest, aby zmiana przepisów skutkowała brakiem takiego wpisu w aktualnej ewidencji działalności gospodarczej, niezależnie od tego, jaki organ był organem ewidencyjnym w dacie powstania tego obowiązku.

Sąd orzekający podkreśla, że wskazane w decyzji organu I instancji art. 7e ust. 1 i art. 7c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej uchylono z dniem 31 grudnia 2011 r., jednakże nie stanowią one pełnej i prawidłowej podstawy prawnej przedmiotu rozstrzygnięcia. Art. 7e ust. 1 pkt 1 stanowi o wykreśleniu z ewidencji gospodarczej wpisu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę a art. 7c nie posiada ustępu 1, a jedynie 3 punkty i określa przypadki wydania przez organ ewidencyjny decyzji o odmowie wpisu. Należy w tym miejscu wskazać, że wpis do ewidencji podlegał wykreśleniu w przypadku, jeżeli po dokonaniu wpisu wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 7c pkt 1 i 3 (art. 7e ust. 1 pkt 2). Natomiast prawomocnie orzeczony zakaz wykonywania określonej działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę został wskazany w art. 7c pkt 3 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Zgodnie z brzmieniem art. 66 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1808, ze zm.) obowiązującym od dnia 1 lipca 2011 r. art. 7a, art. 7b ust. 1-9, art. 7ab, art. 7c- art. 7h tracą moc z dniem 31 grudnia 2011 r. Niemniej jednak stanowią one podstawę do kontroli legalności zaskarżonej decyzji, gdyż wydano ją przed tą datą. Powyższe powoduje, że powołana w decyzji Wójta podstawa prawna jest całkowicie niespójna z przedmiotem sprawy.

Podstawowy problem w sprawie dotyczy jednak właściwości organów administracji publicznej do prowadzenia postępowania w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w związku z prawomocnym orzeczeniem sądowym o zakazie jej prowadzenia. Przy czym nie bez znaczenia pozostaje data jego wydania. W przedmiotowej sprawie orzeczenie zostało wydane [...] r., uprawomocniło się [...] r. czyli po [...] r., kiedy to obowiązywała ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97). Nowelizacja ta wprowadziła m.in. do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej rozdział 3 "Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej", CEIDG, której prowadzenie w systemie teleinformatycznym należy do właściwości ministra do spraw gospodarki. Zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2004.173.1808) rozdział ten obowiązuje od dnia 1 lipca 2011 r.

Art. 66 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi, że organy ewidencyjne obowiązane są do przeniesienia danych przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą oraz przedsiębiorców, którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej (pogrubienie Sądu), zawartych w dotychczasowej ewidencji do systemy teleinformatycznego CEIDG w terminie do dnia 31 grudnia 2011 r. Przepis ten ma zastosowanie do danych zgromadzonych w ewidencjach prowadzonych przez gminy i podlegających wpisowi do CEIDG (ust. 2). Z dniem przeniesienia do CEIDG wpisu, o którym mowa w ust. 1, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przestaje być organem ewidencyjnym dla przedsiębiorcy, którego wpis przeniesiono (ust. 2a). Do dnia 31 grudnia 2011 r. w zakresie wpisów nieprzeniesionych do CEIDG wójt pozostaje organem ewidencyjnym. W takim przypadku art. 68 nie stosuje się (ust.2b). Po 31 grudnia 2011 r. ewidencja prowadzona w gminach podlega archiwizacji, a do czynności o których mowa w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy art. 26 ust. 3, art. 34 oraz art. 35 w brzmieniu zmienionym niniejsza ustawą (ust. 4).

Podsumowując można stwierdzić, że artykuł 66 ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej określa: 1) obowiązki organów ewidencyjnych w zakresie przeniesienia danych przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą oraz przedsiębiorców, którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej zawartych w EDG, 2) moment utraty przez dotychczasowe organy ewidencyjne statusu organu ewidencyjnego, 3) sposób postępowania z dotychczasowymi ewidencjami działalności gospodarczej.

Należy podkreślić, że dane zawarte w CEIDG nie mogą być usunięte, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Wykreślenie wpisu nie oznacza usunięcia danych, w tym o utracie przez przedsiębiorcę uprawnień do wykonywania działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2 pkt 4). Art. 68 stanowi, że ilekroć w przepisach jest mowa o ewidencji działalności gospodarczej lub organie ewidencyjnym w odniesieniu do przedsiębiorcy wykonujących działalność gospodarczą po dniu [...] r. należy rozumieć przez to CEIDG.

Zmiana formy ewidencjonowania z dniem [...] r. spowodowała, że kompetencje organów gmin w zakresie spraw ewidencyjnych pozostają właściwe po tej dacie tylko w zakresie spraw ewidencyjnych przedsiębiorców, którzy zakończyli wykonywanie działalności gospodarczej przed dniem [...] r. W przypadku innych przedsiębiorców wpisanych do ewidencji tracą status organu ewidencyjnego z dniem [...] r.

Nadto, zgodnie z art. 14 ustawy z 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 131, poz. 764), który obowiązywał od [...] r. do dnia [...] r. organ gminy mógł, na podstawie wniosku złożonego w sposób określony w art. 26 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (na stosownym formularzu), dokonać wpisu do CEIDG albo ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie przepisów art. 7a, art. 7b ust. 1-9, art. 7ba, art. 7c, art. 7d, art. 7e, art. 7f, art. 7g i art. 7h ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej. Zatem w okresie do [...] r. organ gminy był organem ewidencyjnym, o ile nie przekazał danych skarżącego do CEIDG. Jeżeli to uczynił utracił uprawnienia organu ewidencyjnego i nie mógł dokonać wpisu do prowadzonej ewidencji o orzeczonym zakazie prowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącego. Wójt wybrał drugi wariant i wydał decyzję o wykreśleniu wpisu skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej widniejącego pod poz. 289. Podstawę prawną stanowił art. 7e ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. W przeciwnym razie winien był dane przedsiębiorcy wraz z pismem o prawomocnym zakazie przekazać do CEIDG celem wydania decyzji, zgodnie z art. 34 ust. 2 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Informacje o zakazie wykonywania określonej we wpisie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę są przekazywane do CEIDG przez sąd albo organ niezwłocznie za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie internetowej CEIDG, nie później niż w terminie 7 dni roboczych od dnia uprawomocnienia się wyroku albo decyzji o zakazie wykonywania określonej działalności.

Spór w sprawie dotyczy kwestii, czy po [...] r. SKO było organem właściwym do rozpatrzenia odwołania wniesionego przed ta data od decyzji organu ewidencyjnego, którym był wójt Przy czym nie budzi wątpliwości, że w dacie [...] r., kiedy wpłynęło pismo Urzędu Skarbowego, informujące o wydanym zakazie obowiązywały regulacje art. 7e ust. 1, pkt 2 ustawy- Prawo działalności gospodarczej, na których podstawie orzekał Wójt jako organ I instancji właściwy rzeczowo. Również w dacie zaskarżenia wydanej przez niego decyzji jako organ I instancji obowiązywała powyższa regulacja. Utrata mocy powyższych przepisów nastąpiła z dniem 31 grudnia 2011 r. czyli przed rozpatrzeniem odwołania przez SKO, co miało miejsce [...] r. W tej dacie organem właściwym był minister właściwy do spraw gospodarki, gdyż ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej nie zawierała przepisów intertemporalnych co do sposobu załatwiania spraw będących w toku postępowania instancyjnego. Tym samym rozpatrując odwołanie SKO w pierwszej kolejności winno zbadać swoją właściwość do rozpatrzenia odwołania od zaskarżonej decyzji Wójta z [...] r. Kolegium poczyniło w tym zakresie ustalenia i stwierdziło brak kompetencji do jego ustalenia, ale jednocześnie uchyliło zaskarżona decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie uznając, że nie może decydować o wszczęciu postępowania związanego z nową ewidencją.

Rozstrzygnięcie to jest niezrozumiałe i nie znajduje podstawy prawnej. Należy podkreślić, że przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane pismem o pozbawieniu skarżącego uprawnień do prowadzenia działalności gospodarczej na okres 3 lat, które organ ewidencyjny musi ujawnić w ewidencji z urzędu, i to uczynił.

Bezsporna też pozostaje okoliczność, że w rozdziale 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.) pod nazwą "Przepis uchylający oraz przepisy przejściowe i końcowe" ustawodawca nie zawarł przepisów intertemporalnych w zakresie normującym kwestie właściwości organów, co do rozpoznawania spraw wszczętych pod rządami starej ustawy (ustawy Prawo o działalności gospodarczej) i nie zakończonych przed utratą mocy jej obowiązywania.

SKO brak kompetencji do rozpatrzenia odwołania upatruje w zmianie organu ewidencyjnego, którym od [...] r., jest minister właściwy do spraw gospodarki, od którego rozstrzygnięć kolegium nie jest organem odwoławczym (art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych). Nie ustala jednak organu właściwego do rozpatrzenia odwołania czy rozstrzygnięcia sprawy.

Niewątpliwym jest, że każda nowa ustawa, która wprowadza zmiany w dotychczasowym porządku prawnym, zgodnie z wymogami przyzwoitej legislacji, powinna zawierać przepisy przejściowe i dostosowujące, aby nie zaskakiwać zainteresowanych nowymi regulacjami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. K 9/92 - OTK 1993 nr 1 poz. 6 i z dnia 24 maja 1994 r. K 1/94 - OTK 1994 nr 1 poz. 10). Przepisy przejściowe (intertemporalne) powinny też prowadzić do tego, aby obciążenia związane ze zmianą prawa były proporcjonalnie rozkładane na adresatów norm prawa dotychczasowego i adresatów nowych norm prawnych. Decyzja o zmianie prawa nie powinna być decyzją arbitralną prawodawcy, a przepisy przejściowe powinny łagodzić uciążliwe zmiany obowiązującego prawa (S. Wronkowska, Zmiany w systemie prawnym Z zagadnień techniki i polityki legislacyjnej, Państwo i Prawo 1991 nr 8 str. 3 i nast.). W sytuacji, gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r. FPK 11/97 - ONSA 1998 Nr 1 poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. SK 39/03 - OTK ZU 2004 nr 5/A poz. 40).

W takiej sytuacji, jaka wystąpiła w przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu orzekającego ma zastosowanie zasada bezpośredniego działania nowego prawa. Innymi słowy nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje także wszelkie zdarzenia z przeszłości, w tym wskazuje organy właściwe do rozpatrzenia odwołania.

Należy tu wskazać, że SKO jeszcze pismem z [...] r. powiadomiło stronę o wydłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do dnia [...] r. Odwołanie wpłynęło bowiem do SKO [...] r. i winno być rozpatrzone bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kpa). Wielość spraw do rozpatrzenia przez organ nie jest ustawową przesłanką przedłużenia terminu do rozpatrzenia odwołania wskazana w art. 36 § 3 Kpa, tym bardziej kiedy po dniu 1 stycznia 2012 r. mnie zmienił się organ ewidencyjny i z tej racji SKO utraciło status organu odwoławczego dla wydawanych prze niego decyzji. Po tej dacie organem ewidencyjnym wyłącznie jest minister właściwy do spraw gospodarki.

Należy tez pamiętać, że art. 11 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jest przepisem szczególnym do art. 35-37 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące załatwiania spraw, stosuje się również w odniesieniu do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (tak zob. C. Kosikowski, Ustawa o swobodzie..., Warszawa 2011, s. 115). Potwierdzenie powyższego poglądu znajdujemy w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – ust. 6 art. 11 stanowi o odrębnych przepisach, które określają terminy załatwiania spraw wynikających z pism i wniosków.

Należy stwierdzić, że w dacie wydania przez Wójta decyzji, jako organ I instancji posiadał on status organu ewidencyjnego i w tym zakresie wydana decyzja nie narusza prawa. Sąd nie może dokonać oceny merytorycznej tej decyzji, gdyż nie była ona przedmiotem takowej przed SKO. Organ ten uznał się niewłaściwym do rozpatrzenia odwołania ale jednocześnie uchylił zaskarżona decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji

W przypadku zmiany regulacji prawnej, organ, który przyjął do rozpatrzenia odwołanie winien, zgodnie z art. 19 Kpa dokonać weryfikacji swojej właściwości rzeczowej i miejscowej do jego rozpatrzenia. Obowiązek przestrzegania właściwości obejmuje również właściwość instancyjną – właściwość do weryfikacji decyzji w toku instancji i w trybach nadzwyczajnych (zobacz wyrok NSA z dnia 7.09.2012 r., sygn. akt II OSK 875/11 czy wyrok z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt II OW 90/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organu wyższego stopnia nie można ustalać w oderwaniu od przepisów prawa materialnego określających właściwość organu I instancji w danej sprawie i właściwość tą należy ustalać na dzień orzekania w tej sprawie, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tej dacie. Przyjmując takie założenie SKO zasadnie uznało brak swojej właściwości do rozpatrzenia odwołania, jednakże mając na względzie art. 65 i art. 17 pkt 1 Kpa winno przekazać odwołanie organowi właściwemu. Naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości. W sprawie nie mógł mieć zastosowania wskazany art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpk, Art. 138 § 1 stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Uchylenie decyzji organu I instancji naruszyłby zasadę, iż wydanie decyzji kończy sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 K.p.a.). Organ odwoławczy może wydać taką decyzję tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 167; B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 590), przy czym idzie tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 Kpa. Sytuacja taka nie zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Z dniem 11 kwietnia 2011 r. ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) art. 65 Kpa stanowi, że organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Oznacza to, że organ administracji publicznej, który po tym dniu uznał się za niewłaściwy, nie wydaje zaskarżalnego postanowienia o przekazaniu podania organowi właściwemu, lecz zawiadamia na piśmie wnoszącego podanie o tym, że przekazał jego podanie organowi właściwemu. Surogatem ograniczenia ochrony prawnej służącej w dotychczasowym stanie prawnym wnoszącemu podanie jest wymaganie, aby zawiadomienie o przekazaniu zawierało uzasadnienie. Organ przekazujący podanie powinien zatem nie tylko wskazać organ właściwy do rozpatrzenia podania, ale także przedstawić powody, dla których uznał się za niewłaściwy, i powody, dla których właściwy jest organ wskazany w zawiadomieniu o przekazaniu podania. Uzasadnienie zawiadomienia o przekazaniu podania organowi właściwemu powinno zawierać zarówno argumenty dotyczące faktów przedstawionych w podaniu, jak i ocenę prawną właściwości organów administracji publicznej, tj. organu przekazującego i organu, któremu podanie przekazano.

Mając na względzie powyższe, zaskarżona decyzja narusza prawo. Organ II instancji rozpoznając w wyniku odwołania sprawę zakończona decyzją Wójta, winien był, przy stwierdzeniu braku właściwości rzeczowej do jego rozpatrzenia, ustalić organ właściwy do jego rozpatrzenia i jemu przekazać do rozstrzygnięcia. Zmiana stanu prawnego nie spowodowała bezskuteczności postępowania w sprawie wpisu do CEIDG, rozumianego również jako zmiana i wykreślenie danych (art. 25 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

W konsekwencji powyższych rozważań, koniecznym było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa i orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy a o wykonalności decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym SKO uwzględni wyrażony pogląd Sądu oraz, że aktualnie dane przedsiębiorców są ewidencjonowane w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej zgodnie z przepisami Rozdziału 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.).