Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 523/99
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2000-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 37j
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
article: poz. 132
journal: Dz.U. 1997 nr 2 poz. 5
journal: Dz.U. 1983 nr 8 poz. 43
article: art. 97 par. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Teza: Stanowisko organów zatrudnienia, iż na podstawie zeznań świadków nie można podważyć treści świadectwa pracy nie można uznać za zasadne.

TEZY

Stanowisko organów zatrudnienia, iż na podstawie zeznań świadków nie można podważyć treści świadectwa pracy nie można uznać za zasadne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ryszarda Z. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. Filia w S. z dnia 18 marca 1999 r. (...) w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 2 lutego 1999 roku (...); (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 marca 1999 r., (...), Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Ryszarda Z. od decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w K., (...), z dnia 2 lutego 1999 r., w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Orzekając jak wyżej, organ odwoławczy stwierdził, iż wniesione przez skarżącego odwołanie, nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:

1/ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub

2/ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szkodliwym charakterze.

Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego powinna zatem spełniać jednocześnie następujące przesłanki:

1/ określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego,

2/ warunki do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

3/ posiadać okres uprawniający do emerytury,

4/ posiadać określony w art. 37j pkt 1 lub 2 okres uprawniający do zasiłku.

Z akt sprawy wynika, ze skarżący zarejestrował się w Rejonowym Urzędzie Pracy w K. w dniu 13 czerwca 1997 r. i na podstawie decyzji kierownika RUP został uznany za osobę bezrobotną od dnia 1 lipca 1997 r. oraz uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 lipca 1997 r. na okres 12 miesięcy. Decyzją z dnia 20 lipca 1998 r. Kierownik RUP w K. orzekł o utracie przez Ryszarda Z. prawa do zasiłku z powodu wyczerpania ustawowego okresu pobierania tego świadczenia.

Skarżący zwrócił się do organu I instancji o przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, z uwagi na to, iż przez 15 lat wykonywał pracę w szczególnych warunkach.

Skarżący do udokumentowania tego okresu przedłożył:

1/ świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach w okresie:

- 1 marca 1993 r. - 31 stycznia 1994 r. w "Hydrobudowie W." S.A. we W.,

- 1 października 1977 r. - 31 października 1986 r. w Przedsiębiorstwie Robót Drogowych w K.

2/ zeznania świadków stwierdzające, że wykonywał pracę na stanowisku elektromontera w okresie 1 grudnia 1986 r. - 28 lutego 1993 r. w "Hydrobudowie W." S.A. we W.

Z zeznań świadków, jak również z oświadczenia skarżącego wynika, że w okresie od 1 grudnia 1986 r. do 28 lutego 1993 r. zajmował on stanowisko elektromontera - co jest niezgodne ze świadectwem pracy wystawionym za ten okres. Treść świadectwa nie została zmieniona. Organy zatrudnienia nie są uprawnione do ustalania treści świadectw pracy.

Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. nie uznał zatrudnienia skarżącego w okresie 1 grudnia 1986 r. - 28 lutego 1993 r. za prace w szkodliwych warunkach.

W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ryszard Z. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz orzeczenie o kosztach postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż dnia 28 października 1998 r. zwrócił się do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w K. z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego z uwagi na fakt, iż wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Złożył stosowne wyjaśnienia oraz dowody, zaś organ I instancji ich nie uwzględnił i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Zdaniem skarżącego, organ I instancji błędnie przyjął, iż nie posiada on okresu uprawniającego do otrzymania zasiłku przedemerytalnego i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a mianowicie nie przeprowadził dowodu z zeznań świadków na okoliczność, że wykonywał przez wiele lat pracę w szczególnych warunkach, w związku z czym nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego.

Ponadto podniósł on, iż organ II instancji bardzo powierzchownie potraktował jego zarzuty, nie przeanalizował wnikliwie sprawy i tak samo jak organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Podniosła, iż z akt sprawy wynika, że skarżący udokumentował jedynie okres zatrudnienia uprawniający do zasiłku w wymiarze 32 lata i 5 miesięcy - co zgodnie z art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie uprawnia mężczyzny do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego.

W ocenie organu II instancji skarżący nie udokumentował również 15-letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Zatrudnienie w okresie 1 grudnia 1986 r. - 28 lutego 1993 r. nie może być uznane za pracę w szczególnych warunkach.

Zeznania świadków, jak również oświadczenie skarżącego są sprzeczne z treścią wydanego przez pracodawcę świadectwa pracy, którego treść nie została zmieniona.

Organy zatrudnienia nie są uprawnione do ustalania treści świadectw pracy. Poza tym zeznania świadków nie mogą być podstawą zmiany zapisów dokonanych przez pracodawcę, który dysponuje odpowiednią dokumentacją związaną z zatrudnieniem skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpatrując sprawę, Sąd zobowiązany jest zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ocenić zgodność zaskarżonego aktu z treścią obowiązującego prawa.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Spór pomiędzy organem zatrudnienia a skarżącym, sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii czy okres zatrudnienia od 1 grudnia 1986 r. do 28 lutego 1993 r. w przedsiębiorstwie "Hydrobudowa W." SA we W jest zatrudnieniem w szczególnych warunkach, czy też nie.

Skarżący twierdzi, iż w tym czasie wykonywał pracę na stanowisku elektromontera, co prowadziłoby do uznania tej pracy za pracę w szczególnych warunkach. Powołuje się w tym zakresie na zeznania świadków.

Organy zatrudnienia wywodzą zaś, iż w świadectwie pracy skarżącego, które nie zostało zmienione, podane jest, iż w spornym okresie zatrudniony był on na stanowisku elektryka, co nie pozwala tego okresu zaliczyć do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ponadto wywodzą one, iż nie są uprawnione do zmiany treści świadectw pracy opierając się na zeznaniach świadków.

Ze stanowiska organów zatrudnienia wynika, iż świadectwo pracy ma szczególną moc dowodową której treści, nie można podważyć innymi dowodami.

Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wymienionej wyżej, ani też Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczególnych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 25 poz. 132 ze zm./ me zawierają jednakże żadnych ograniczeń dowodowych, w zakresie ustalenia charakteru zatrudnienia przy ubieganiu się o zasiłek przedemerytalny.

Z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. nr 8 poz. 43 ze zm./ wynika, iż okresy pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, zakład pracy stwierdza na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru lub w świadectwie pracy - par. 2 pkt 2 rozporządzenia. Unormowanie to również nie stanowi ograniczenia dowodowego w postępowaniu o realizację określonych praw podmiotowych. Wynika z niego jedynie w jakiego rodzaju dokumentach zakład pracy winien był podać informacje o zatrudnieniu w szczególnych warunkach lub charakterze. Dokumenty te nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 par. 1 Kpa a stosownie do treści par. 3 nie jest wyłączona możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych.

Zwrócić także należy uwagę, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego, wyrażone jest stanowisko, iż świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym na gruncie przepisów postępowania cywilnego, a dowód przeciwko stwierdzeniom czy brakom stwierdzeń w świadectwie pracy, jako dokumencie, w ramach postępowania o konkretne roszczenie, może być przeprowadzony w każdym czasie; także po upływie terminów określonych w art. 97 par. 2[1] Kp /wyrok SN z dnia 17 maja 1996 r., I PRN 40/96 - Prokuratura i Prawo 1996 nr 10 poz. 58, uchwała SN z dnia 28 września 1990 r., III PZP 15/90 - OSNCP 1991 nr 4 poz. 45/.

W kontekście powyższych rozważań stanowisko organów zatrudnienia, iż na podstawie zeznań świadków nie można podważyć treści świadectwa pracy nie można uznać za zasadne.

Niezależnie od powyższego, zwrócić należy uwagę, iż mimo że obie strony powołują się na zeznania świadków, dowód taki w rozpatrywanej sprawie nie został przeprowadzony. Dokumenty załączone na kartach 93 i 94 akt administracyjnych, zatytułowane "Zeznania świadka", mogą być potraktowane jedynie jako prywatne oświadczenia osób, które je złożyły. Napisane one zostały na formularzach używanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, bez udziału pracownika organu prowadzącego postępowanie administracyjne jak i skarżącego oraz bez sprawdzenia i zachowania wymogów określonych w przepisach art. 82 i art. 83 Kpa.

Przytoczone wyżej rozważania uzasadniają stanowisko, iż rozpatrując przedmiotową sprawę organy administracyjne nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, dopuszczając się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 3 i art. 29 powołanej wyżej ustawy o NSA.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 wymienionej ustawy.