Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt 2/II SA 3583/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 154 poz. 1793
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół.
article: art. 37k ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Teza: Jeśli po wejściu w życie nowych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osoba ubiegająca się o świadczenia przedemerytalne była zarejestrowana w urzędzie pracy i posiadała prawo do zasiłku dla bezrobotnych, czyli istniał stan powstały wskutek rejestracji, z którym ustawa łączy określone skutki, to ocena jej uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, zgodnie z ogólnymi regułami prawa intertemporalnego, powinna być dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku.

TEZY

Jeśli po wejściu w życie nowych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osoba ubiegająca się o świadczenia przedemerytalne była zarejestrowana w urzędzie pracy i posiadała prawo do zasiłku dla bezrobotnych, czyli istniał stan powstały wskutek rejestracji, z którym ustawa łączy określone skutki, to ocena jej uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, zgodnie z ogólnymi regułami prawa intertemporalnego, powinna być dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Lucyny P. na decyzję Wojewody W.-M. z dnia 9 września 2003 r. (...) w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; (...).


UZASADNIENIE

W wyniku rozpatrzenia, złożonego w dniu 4 lipca 2003 r., wniosku Lucyny P. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Starosta M., działając na podstawie art. 6 pkt 6 lit. "b" i art. 37l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2003 nr 6 poz. 65/ oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/, decyzją z dnia 31 lipca 2003 r., odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do tego świadczenia. W uzasadnieniu wskazał, że Lucyna P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu 1 października 2001 r. i uzyskała status osoby bezrobotnej z prawem do pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez okres 12 miesięcy poczynając od dnia 9 października 2001 r. W dniu rejestracji legitymowała się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym 30 lat 4 miesiące i 24 dni. W dniu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy miała 50 lat. Nie spełniała zatem przesłanek do przyznania świadczenia przedemerytalnego, określonych w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji. Organ I instancji wskazał jednocześnie, że do sytuacji Lucyny P. nie mają zastosowania nowe zasady przyznawania świadczeń przedemerytalnych, wprowadzone powołaną wyżej ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. Przepisy tej ustawy mają zastosowanie jedynie do osób, które zarejestrowały się w urzędzie pracy po wejściu w życie tej ustawy, tj. po dniu 1 stycznia 2001 r. Zgodnie bowiem z art. 37l ust. 1 ustawy, prawo do przedmiotowego świadczenia przysługuje osobie, która spełnia warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.

W odwołaniu z dnia 6 sierpnia 2003 r., Lucyna P. wniosła o zmianę decyzji Starosty M. i przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazała, że nowelizacja ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zmieniająca od dnia 1 stycznia 2002 r. zasady przyznawania świadczeń przedemerytalnych, weszła w życie w okresie pobierania przez nią zasiłku dla bezrobotnych.

W świetle nowych zasad, przysługuje jej prawo do świadczenia przedemerytalnego. Powołując się na uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 11 marca 2002 r., OPS 14/01, odwołująca podniosła, że do jej sytuacji zastosowanie mają przepisy wprowadzone wskazaną wyżej nowelą.

W wyniku rozpatrzenia odwołania. Wojewoda W.-M., decyzją z dnia 9 września 2003 r., utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że Lucyna P. nie spełniała warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 1 i art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. do dnia 12 stycznia 2001 r. Przyznanie Lucynie P. prawa do świadczenia przedemerytalnego w oparciu o znowelizowane przepisy art. 37k ust. 1 i art. 37l ust. 1 powołanej ustawy nie jest natomiast możliwe bowiem dotyczą one jedynie osób rejestrujących się po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r., tj. od dnia 1 stycznia 2002 r. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, iż uchwała NSA, na którą powołała się odwołująca, odnosi się do stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2001 r.

W skardze z dnia 18 września 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Lucyna P. wniosła o zmianę decyzji Wojewody W.-M. poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazała, że stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym znowelizowane przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odnoszą się tylko do osób rejestrujących się w urzędach pracy po dniu 1 stycznia 2002 r., pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, ponadto prowadzi do wniosku, że nieprzyznanie skarżącej świadczenia przedemerytalnego jest swoistą karą za niezwłoczne zgłoszenie się i zarejestrowanie w urzędzie pracy. Skarżąca podniosła również, że zastosowana przez organy administracji interpretacja przepisów noweli do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pomija także cel wprowadzenia świadczeń przedemerytalnych, które miały zagwarantować osobom w wieku przedemerytalnym i posiadającym wymagany staż pracy odpowiednie świadczenia w celu zapewnienia warunków egzystencji w coraz trudniejszej sytuacji na rynku pracy.

W odpowiedzi na skargę. Wojewoda W.-M. podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych decyzji wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. W niniejszej sprawie Sąd uwzględnił skargę, bowiem w toku kontroli legalności decyzji podjętych przez organy administracji stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że zgodnie ze stanem faktycznym sprawy Lucyna P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu 1 października 2001 r. i uzyskała status osoby bezrobotnej z prawem do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 października 2001 r. na okres 12 miesięcy. W dniu rejestracji skarżąca nie spełniała wymogów do przyznania jej świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r.

W dniu 1 stycznia 2002 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/, które zliberalizowały wymagania stawiane zainteresowanym uzyskaniem prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ustawa ta, poza przepisem art. 11 ust. 2, który odnosi się do sytuacji osób zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. i spełniających przed tym dniem warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, nie zawierała przepisów międzyczasowych. W tym stanie prawnym pojawiła się natomiast wątpliwość, czy możliwe jest przyznawanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na nowych zasadach osobom, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. i nie spełniały przesłanek nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, określonych obowiązującymi wówczas przepisami, lecz spełniają warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego według nowych zasad i w dniu wejścia w życie nowych przepisów były zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy i posiadały prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nowe zasady przyznawania świadczeń przedemerytalnych mają zastosowanie także do tych osób.

Przyjęcie odmiennego stanowiska byłoby bowiem nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa, ponieważ prowadziłoby do nierównego traktowania bezrobotnych pobierających zasiłek i spełniających takie same warunki materialnoprawne w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa do tego świadczenia, tylko ze względu na datę ich rejestracji jako bezrobotnych w powiatowym urzędzie pracy. Podstawą odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego na nowych zasadach nie może być również przepis art. 11 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Przepis ten odnosi się bowiem do odmiennego stanu faktycznego. Skoro natomiast, przepis art. 11 ust. 2 powołanej ustawy nie jest adresowany do osób zarejestrowanych przed dniem 1 stycznia 2002 r., które nie spełniały warunków określonych w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r., to oznacza to, że do ich sytuacji zastosowanie mają przepisy znowelizowane ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. Zgodnie bowiem z poglądami wyrażonymi zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie, brak przepisów przejściowych oznacza przyjęcie przez ustawodawcę zasady bezpośredniego działania nowych regulacji.

Nie można uznać również, że za brakiem postaw do stosowania nowych przepisów przemawia fakt, iż powołana nowelizacja zmieniła jednocześnie brzmienie art. 371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wprowadzając zapis zgodnie z którym prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniała warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, a nie jak dotychczas - w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego. Przepis ten nie zawiera bowiem żadnego wskazania, że musza, to być warunki określone w przepisach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r. Tym samym, jeśli po wejściu w życie nowych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne była zarejestrowana w urzędzie pracy i posiadała prawo do zasiłku dla bezrobotnych, czyli istniał stan powstały wskutek rejestracji, z którym ustawa łączy określone skutki, to ocena jej uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, zgodnie z ogólnymi regułami prawa intertemporalnego, powinna być dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić tym samym należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego powinien być rozpoznany na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r.

W świetle powyższego, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 ustawy Sąd orzekł ponadto, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.