Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 709/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 122 poz 1321
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 437/04 w sprawie ze skargi P. S.A. Regionalnego Oddziału Przesyłu we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie robót budowlanych związanych z wymianą gazociągu podwyższonego ciśnienia DN 300 relacji J. -Ś. w obrębie działek nr 247, 248/1 i 245 w S. oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 437/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. S.A. – Regionalnego Oddziału Przesyłu we W., uchylił decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2004 r., Nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] lutego 2004 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie i jednocześnie zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Przedstawiając stan faktyczny rozpoznanej sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. – Regionalnego Oddziału Przesyłu we W., na podstawie art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie robót budowlanych związanych z wymianą gazociągu podwyższonego ciśnienia DN 300 relacji J. - Ś. w obrębie działek nr 247, 248/1 i 245 w S., zrealizowanego na podstawie decyzji Starosty J. z dnia 15 maja 2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż po zapoznaniu się ze złożonymi w sprawie dokumentami, stwierdzono brak odbioru gazociągu przez Urząd Dozoru Technicznego. Powołano się przy tym na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. Nr 120, poz. 1021).

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył inwestor – P. S.A. – Regionalny Oddział Przesyłu we W., wnosząc o jej uchylenia i wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego gazociągu.

W wyniku rozpoznania odwołania, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazał, iż zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane, inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie protokoły badań i sprawdzeń. W związku z faktem, iż gazociągi podwyższonego ciśnienia DN 300 podlegają dozorowi technicznemu, odwołujący się miał, w opinii organu odwoławczego, obowiązek dostarczyć potwierdzenie odbioru przedmiotowego gazociągu przez Urząd Dozoru Technicznego. W niniejszej sprawie, inwestor powyższego wymogu nie dopełnił. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane, właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w art. 57 ust. 1-4. Pomimo zatem spełnienia przez inwestora pozostałych obowiązków wynikających z dyspozycji art. 57 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, organ odwoławczy uznał za zasadną decyzję organu I instancji, gdyż inwestycja będąca przedmiotem niniejszej sprawy podlega obowiązkowi uzyskania pozytywnej decyzji organu dozoru technicznego.

W skardze na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazał, iż wymiana gazociągu podwyższonego ciśnienia została zrealizowana na podstawie decyzji Starosty J. z dnia 15 maja 2003 r. Zauważył, iż zgodnie z art. 32 ustawy – Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane po uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii. Organ wydający pozwolenie na budowę nie żądał od inwestora dołączenia opinii lub zezwolenia Urzędu Dozoru Technicznego. W decyzji Starosty J. nie został też nałożony na niego obowiązek uzyskania odbioru gazociągu przez ten Urząd. Skarżący zauważył jednocześnie, iż obecnie nie byłoby nawet możliwe wykonanie tego obowiązku, ponieważ roboty zostały wykonane i odebrane zgodnie z prawem budowlanym, a gazociąg jest ułożony pod ziemią i zasypany. Inwestor wskazał ponadto, iż zgodnie z art. 56 ustawy – Prawo budowlane o zakończeniu budowy obiektu budowlanego zawiadomił organy wymienione w tym przepisie, wśród których brak jest jednak Urzędu Dozoru Technicznego. Następnie, złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i w jego ocenie, wniosek ten spełniał wszystkie wymogi określone w art. 57 ustawy – Prawo budowlane. Odmawiając udzielenia pozwolenia na użytkowanie w tych warunkach, organy nadzoru budowlanego wykroczyły zatem poza zakres obowiązującego prawa.

Skarżący zauważył jednocześnie, iż wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd jakoby podstawą żądania odbioru gazociągu przez Urząd Dozoru Technicznego miał być art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane, który nakłada na inwestora obowiązek dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie protokołów badań i sprawdzeń, nie ma oparcia w obowiązujących przepisach. Urząd Dozoru Technicznego nie sporządza bowiem w takim przypadku protokołu badań lub sprawdzeń, lecz zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321), wydaje decyzję, zezwalającą na eksploatację urządzenia technicznego. W ocenie skarżącego, przepis art. 57 ust 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane dotyczy protokołów badań i sprawdzeń wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055), takich jak protokół z przeprowadzenia próby szczelności i wytrzymałości gazociągu, protokoły pomiaru izolacji, protokoły odbioru dna wykopu, protokół zasypki, itp.

Skarżący podniósł ponadto, iż Ministerstwo Gospodarki i Pracy, Departament Polityki Przemysłowej, pismem z dnia 6 lipca 2004 r., Nr [...], poinformowało, że rurociągi przesyłowe gazu wyłączone są z zakresu regulacji objętych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów urządzeń podlegających dozorowi technicznemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uznając skargę za uzasadnioną, uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W treści uzasadnienia jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia wskazał naruszenie przepisów prawa materialnego.

Sąd I instancji podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 57 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć określone w tym przepisie dokumenty. Ponadto z ust. 3 tego przepisu wynika, że inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów, wymienionych w art. 56 powołanej ustawy, tj. Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Straży Pożarnej. Sąd zauważył, że wyliczenie warunków niezbędnych do wydania pozwolenia na użytkowanie ma charakter zamknięty i nie może być rozszerzane przez organy administracji publicznej decydujące o wydaniu przedmiotowego pozwolenia.

Wskazał, iż w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego, odmawiając wydania pozwolenia na użytkowanie, powoływały się na przepis art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane, stanowiący o protokołach badań i sprawdzeń. W tym też kontekście zauważył, iż formy wykonywania dozoru technicznego zostały określone w art. 12 ustawy o dozorze technicznym, zgodnie z którym dozór techniczny nad urządzeniami technicznymi, niezależnie od czynności, o których mowa w art. 8 ust. 1-3, 6 i 7, jest wykonywany w formie dozoru technicznego pełnego, ograniczonego oraz uproszczonego. Z art. 14 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1, mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. W konsekwencji, Sąd stwierdził, iż ustawa o dozorze technicznym nie przewiduje wydawania przez organy dozoru technicznego protokołów badań i sprawdzeń. Wobec powyższego, organy nadzoru budowlanego nie mogą się domagać od inwestora wypełnienia obowiązków nie przewidywanych przez przepisy ustawy.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę kasacyjną złożył Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości skarżący zgłosił zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.:

1. art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co przejawia się uznaniem, iż inwestor składając właściwemu organowi nadzoru budowlanego wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie gazociągu podwyższonego ciśnienia nie posiada obowiązku przedłożenia wydanej przez Urząd Dozoru Technicznego decyzji zezwalającej na jego eksploatację,

2. art. 14 ust. 1 w związku art. 4 pkt 1 lit. a) ustawy o dozorze technicznym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że eksploatowanie gazociągu podwyższonego ciśnienia jest możliwe pomimo braku stosownej decyzji Urzędu Dozoru Technicznego,

3. § 1 lit. j) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2002. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu poprzez jego niezastosowanie,

4. art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane w związku z art. 14 ust. 1 w związku art. 4 pkt 1 lit. a) ustawy o dozorze technicznym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przywołanych przepisów, polegające na uznaniu, że zapis art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane, dotyczący protokołów badań i sprawdzeń, wyklucza możliwość żądania przez organ nadzoru budowlanego stanowiska Urzędu Dozoru Technicznego, które w myśl art. 14 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 4 ustawy o dozorze technicznym wyrażane jest w formie decyzji administracyjnej.

W oparciu o przytoczoną podstawę kasacyjną skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, kwestionując prawidłowość stanowiska Sądu I instancji zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, podniósł, iż ustawa – Prawo budowlane reguluje zasady procesu inwestycyjnego zarówno w stosunku do zamierzeń inwestycyjnych charakteryzujących się minimalnym stopniem skomplikowania, jak i obiektów liniowych, czy też inwestycji o wysoce zaawansowanym procesie technologicznym. Z tego względu rodzaj dokumentów jakie musi przedłożyć inwestor łącznie z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, oczywiście oprócz ściśle sprecyzowanych i tożsamych dla poszczególnych inwestycji, musi w akcie prawnym rangi ustawy zostać wyszczególniony w sposób dość ogólny. Z tej przyczyny art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane zawiera ogólny zapis zobowiązujący inwestora do przedłożenia protokołów badań i sprawdzeń. O niezbędności i rodzaju tychże protokołów badań i sprawdzeń przesądza specyfika obiektu budowlanego, rodzaj zastosowanych rozwiązań technicznych i technologicznych oraz zastosowanych materiałów i wyrobów budowlanych.

W ocenie skarżącego, przepis art. 4 pkt 1 lit. a) ustawy o dozorze technicznym, pozwala uznać gazociąg podwyższonego ciśnienia za urządzenie techniczne, które może stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska wskutek rozprężenia cieczy lub gazów znajdujących się pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego. Art. 14 ust. 1 powołanej ustawy jednoznacznie wskazuje natomiast, że urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Jeszcze bardziej precyzyjnie w tej materii stanowi rozporządzanie Rady Ministrów w sprawie rodzaju urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, które w § 1 ust. 1 lit. j) stanowi, że określone w tym przepisie rurociągi przesyłowe i technologiczne, podlegają dozorowi technicznemu.

W świetle powyższego, skarżący stwierdził, iż obowiązek przedłożenia przy ubieganiu się o pozwolenie na użytkowanie dokumentów, o których mowa w art. 57 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, obejmuje również obowiązek przedłożenia stanowiska Urzędu Dozoru Technicznego jako jednego z uzgodnień, o których mowa w pkt 4 tego przepisu. Zauważył, iż Sąd I instancji stanął na stanowisku, że Urząd Dozoru Technicznego w zakresie zezwolenia na eksploatację wydaje decyzję, natomiast w przepisach ustawy – Prawo budowlane mowa jest o protokołach badań i sprawdzeń, zatem organy nadzoru budowlanego nie mogą się domagać od strony wypełnienia obowiązków nie przewidzianych przez przepisy ustawy. W ocenie skarżącego, dyskredytowanie decyzji organów nadzoru budowlanego jedynie z powodu rozbieżności w terminologii jaką posługują się ustawy – Prawo budowlane i o dozorze technicznym, polegającej na odmiennym nazywaniu formy wyrażania stanowiska (protokół – decyzja), jest nieuprawnione.

Skarżący zauważył jednocześnie, iż stanowisko Ministerstwa Gospodarki i Pracy dotyczące rurociągów przesyłowych, wyrażone w piśmie z dnia 6 lipca 2004 r., na które inwestor powoływał się w skardze, zostało skorygowane pismem z dnia 31 stycznia 2006 r., załączonym do skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, P. S.A., uznając zasadność zaskarżonego wyroku, wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.

W niniejszej sprawie, skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, gdyż jej podstawa nie jest usprawiedliwiona.

Na wstępie zauważyć należy, iż z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji kwestionował stanowisko organów nadzoru budowlanego, zgodnie z którym gazociąg podwyższonego ciśnienia DN 300 relacji J. - Ś. w obrębie działek nr 247, 248/1 i 245 w S. stanowi urządzenie techniczne podlegające dozorowi technicznemu. Zakwestionowanie tego faktu czyniłoby bowiem bezcelowym rozważania, czy dla uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie wymagane jest złożenie przez inwestora decyzji organu właściwej jednostki dozoru technicznego zezwalającej na jego eksploatację, jak i to, czy podstawą żądania przedłożenia tej decyzji mógł być przepis art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.).

Mając to na uwadze, nawiązując w tym zakresie do wywodów skargi kasacyjnej, zauważyć jedynie należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321 ze zm.), która określa zasady, zakres i formy wykonywania dozoru technicznego oraz jednostki właściwe do jego wykonywania, dozorowi technicznemu podlegają urządzenia techniczne, tj. w świetle art. 4 pkt 1 lit a) powołanej ustawy, urządzenia, które mogą stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska wskutek rozprężenia cieczy lub gazów znajdujących się pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego, w toku ich projektowania, wytwarzania, w tym wytwarzania materiałów i elementów, naprawy i modernizacji, obrotu oraz eksploatacji. Na podstawie art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, rodzaje urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. Nr 120, poz. 1021 ze zm.). Wśród tych urządzeń, w § 1 pkt 1 lit. j) tiret pierwsze powołanego rozporządzenia wymieniono rurociągi przesyłowe i technologiczne, w części stanowiącej urządzenia techniczne w rozumieniu przepisów o dozorze technicznym, do materiałów niebezpiecznych o właściwościach trujących, żrących i palnych pod nadciśnieniem wyższym niż 0,5 bara i średnicy nominalnej większej niż DN 25, wyprodukowane lub przebudowywane po dniu wejścia w życie rozporządzenia, przeznaczone do gazów sprężonych, gazów skroplonych, gazów rozpuszczonych pod nadciśnieniem, par oraz tych cieczy, dla których nadciśnienie pary przy najwyższej dopuszczalnej temperaturze jest wyższe niż 0,5 bara.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów, uznać należy za słuszne niesporne, wbrew temu co sądzi skarżący, stanowisko nie tylko Sądu I instancji, lecz również stron postępowania, w tym również inwestora, który w odpowiedzi na skargę kasacyjną uznał zasadność podjętego przez ten Sąd rozstrzygnięcia, zgodnie z którym gazociąg podwyższonego ciśnienia DN 300 relacji J. -Ś. stanowi urządzenie techniczne podlegające dozorowi technicznemu. W warunkach niniejszej sprawy, sporne pozostaje natomiast to, czy dla uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego inwestor zobowiązany był, na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane, do załączenia do wniosku o jego wydanie decyzji organu właściwej jednostki dozoru technicznego zezwalającej na jego eksploatację.

Zauważyć należy, iż dokumenty jakie inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wymienione zostały w art. 57 ust. 1-3 ustawy – Prawo budowlane. Dokumenty wymienione w tym przepisie mają ścisły związek z przeprowadzoną inwestycją i umożliwiają dokonanie formalnej oceny prawidłowości jej przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego. Wśród tych dokumentów ustawodawca w art. 57 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy wymienia "protokoły badań i sprawdzeń", nie precyzując jednak o protokoły jakich konkretnych badań i sprawdzeń chodzi. Z uwagi na różnorodność realizowanych zamierzeń inwestycyjnych uznać należy, że o rodzaju przedkładanych przez inwestora protokołów badań i sprawdzeń decyduje rodzaj zrealizowanej inwestycji. Jak słusznie podnosi organ w skardze kasacyjnej o niezbędności i rodzaju tychże protokołów badań i sprawdzeń przesądza ponadto specyfika obiektu budowlanego, rodzaj zastosowanych rozwiązań technicznych i technologicznych oraz zastosowanych materiałów i wyrobów budowlanych. W przypadku gazociągu nie budzi wątpliwości, że do wniosku o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie inwestor powinien załączyć protokoły badań i sprawdzeń, do których przeprowadzenia zobowiązany jest na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055). W przypadku gazociągu podwyższonego ciśnienia, który jest jednocześnie urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu, wątpliwości budzi jednak, czy inwestor powinien załączyć do przedmiotowego wniosku również decyzję organu właściwej jednostki dozoru technicznego zezwalającej na jego eksploatację.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, brak jest usprawiedliwionych podstaw do przyjęcia, że przepis art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane nakłada na inwestora taki obowiązek. W pierwszej kolejności, zauważyć należy, iż ustawa – Prawo budowlane odróżnia pojęcia "protokół" i "decyzja", które w żadnej mierze nie mogą być uznane za pojęcia tożsame, czy nawet bliskoznaczne. Stojąc natomiast na gruncie wykładni językowej, nakazującej przede wszystkim przydawać normie znaczenie najbardziej oczywiste, uznać należy, że zwrot "protokoły badań i sprawdzeń" nie obejmuje swoim zakresem decyzji wydanych w toku odrębnego postępowania administracyjnego. Ustawodawca nie wyjaśnia wprawdzie, jak należy rozumieć zwrot, użyty w komentowanym przepisie, jednakże ze względu na zasadę pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz zaufania do państwa i prawa uznać należy, że przepis art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane nie może być interpretowany rozszerzająco. W warunkach niniejszej sprawy wyłącznie interwencja ustawodawcy, a nie wykładania rozszerzająca mogłaby zatem doprowadzić do nałożenia na inwestora obowiązku załączenia do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, który jest jednocześnie urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu, decyzji organu właściwej jednostki dozoru technicznego zezwalającej na jego eksploatację.

W tym miejscu podkreślić jednak należy, co nie znalazło właściwego odzwierciedlenia w uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie takiego obiektu nie uprawnia do jego eksploatacji, gdyż w świetle art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym, urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1, mogą być eksploatowane wyłącznie na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Przystąpienie do eksploatacji przedmiotowego urządzenia technicznego na podstawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, bez otrzymania decyzji właściwej jednostki dozoru technicznego o dopuszczeniu urządzenia do eksploatacji, grozi natomiast eksploatującemu, którym nie musi być inwestor, karą grzywny albo karą ograniczenia wolności (art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o dozorze technicznym).

W świetle powyższego, jak również mając na uwadze przepisy ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o dozorze technicznym stwierdzić należy, iż w obecnym kształcie prawnym postępowanie w przedmiocie decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu stanowi postępowanie odrębne w stosunku do postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, który jest jednocześnie takim urządzeniem technicznym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 w związku z ust. 1 ustawy o dozorze technicznym, podejmowanie określonych tą ustawą działań zmierzających do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych ustawodawca powierzył jednostkom dozoru technicznego, nie przewidując w tym zakresie udziału organów nadzoru budowlanego W konsekwencji, mając na względzie brzmienie art. 57 ustawy Prawo budowlane kontrola spełnienia przez inwestora wymagań określonych w ustawie o dozorze technicznym pozostaje poza zakresem kompetencji przyznanych organom nadzoru budowlanego. Stosownie do art. 14 ust. 2 w związku z ust. 1 ustawy o dozorze technicznym, przed wydaniem decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu, organ właściwej jednostki dozoru technicznemu przeprowadza badania i wykonuje czynności sprawdzające, o których mowa w art. 13 ust. 1 oraz w art. 14 ust. 2 pkt 1-4 powołanej ustawy. Ocena wyników przedmiotowych badań i wykonanych czynności nie należy jednak do organu nadzoru budowlanego, lecz do organu właściwej jednostki dozoru technicznego, który na podstawie pozytywnych wyników wydaje decyzję zezwalającą na eksploatację urządzenia (art. 14 ust. 4 powołanej ustawy). W aktualnym zatem stanie prawnym przyjąć należy, iż dopiero zakończenie procesu inwestycyjno-budowlanego pozwala na właściwą kontrolę, czy urządzenie techniczne spełnia wymogi określone w ustawie o dozorze technicznym. W przypadku, gdy dane urządzenie techniczne stanowi jednocześnie obiekt budowlany w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane eksploatacja takiego urządzenia wymaga zatem uprzedniego zakończenia prac budowlanych w formie przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wydania pozwolenia na użytkowanie. Dopiero po ustaleniu poprawności wykonania obiektu po względem wymagań ustawy – Prawo budowlane organy dozoru technicznego oceniają, czy urządzenie techniczne wchodzące w skład ostatecznie zakończonego procesu budowlanego może być eksploatowane. Przywołane w skardze pismo Urzędu Dozoru Technicznego dnia 31 stycznia 2006r i załączone do niego pismo z dnia 9 lutego 2006r, w którym zaprezentowane zostało stanowisko co do wymagania przez organy nadzoru budowlanego dołączenia do wniosku o zezwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego- kopii decyzji dozoru technicznego zezwalającej na eksploatacje rurociągu przesyłowego - nie może stanowić podstawy prawnej do stawiania takiego wymogu inwestorowi. Wymóg taki wydaje się być logiczny, jednak nie został poparty przepisami prawa, w tym przepisem art. 57 ustawy Prawo budowlane.

W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.