Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1172/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 34
journal: Dz.U. 1994 nr 127 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych.
article: art. 7, art. 77, art. 145 par. 1 pkt 5 i  art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 200
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. ze skargi [ ] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 30 czerwca 1998 r. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m².

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 21 maja 2002 r. Dyrektor Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w K. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej ustanowienie z mocy prawa na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m².

Przedmiotowa nieruchomość powstała w wyniku podziału działki nr [...], która została objęta decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady [...], w brzmieniu nadanym jej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1998 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, przeznaczonej na pas drogowy autostrady [...] ustanowiono z mocy prawa z dniem 30 czerwca 1998 r. prawo trwałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

Wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2006 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. wystąpiła do Ministra Budownictwa o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 30 czerwca 1998 r. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m², położonej w K..

W uzasadnieniu wniosku wskazała na rażące naruszenie prawa, tj. art. 34 ust. 1 i 3 oraz art. 26 ust. 1 i art. 28 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192 ze. zm.), które polegało na ustanowieniu prawa trwałego zarządu na rzecz Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad bez przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. - jako użytkownika wieczystego w/w gruntu.

Spółka podniosła, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię [...] z siedzibą w S. - poprzednika prawnego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. - prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m².

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 30 czerwca 1998 r. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m².

Stwierdził, że dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.

Kwestionowaną decyzję wydano na podstawie przepisów art. 34 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 października 1994r. o autostradach płatnych. Zgodnie z ww. przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad otrzymywała nieodpłatnie, z mocy prawa, w trwały zarząd, nieruchomości przeznaczone na cele budowy autostrad oraz nieruchomości, o których mowa w art. 26 ust. 2. Ustanowienie trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 1, stwierdzał wojewoda w drodze decyzji.

Do wniosku o wydanie ww. decyzji załączono odpis z księgi wieczystej [...], z dnia [...] kwietnia 2002 r., prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], z którego wynikało, że nieruchomość ta stanowi własność Skarbu Państwa oraz decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...], na działkę nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m².

Minister podniósł, że z akt sprawy wynika, iż działka nr [...] o pow. [...] m² w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w zarządzie Kopalni [...] w S., a zatem zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), stała się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nabycie ex lege przez Kopalnię [...] prawa użytkowania wieczystego ww. działki zostało potwierdzone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r. Jednakże prawo użytkowania wieczystego nie zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości.

Minister stwierdzi też, iż wojewoda - przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. - ustalił, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i nie jest obciążona prawem rzeczowym, a zatem brak było przeszkód do wydania decyzji w trybie art. 34 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych.

Dodał, że stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię [...] z siedzibą w S. - poprzednika prawnego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. - prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, stanowi nową okoliczność istniejącą w dacie wydania kwestionowanej decyzji, lecz nie znaną organowi. Powyższe wypełnia więc przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Podkreślił jednak, że w sprawie stwierdzenia nieważności nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania, bowiem nie jest dopuszczalne, aby którakolwiek z podstaw wznowienia mogła zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Nie zgadzając się z tym stanowiskiem, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wniosku wskazała. na rażące naruszenie prawa, tj. art. 34 ust. 1 i 3 oraz art. 26 ust. 1 i art. 28 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych, które polegało na ustanowieniu prawa trwałego zarządu na rzecz Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad - na nieruchomości pozostającej od dnia 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu wieczystym poprzednika prawnego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...].

Potwierdził stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię [...] z siedzibą w S., prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości niewątpliwie stanowi nową okoliczność istniejącą w dacie wydania kwestionowanej decyzji ([...] czerwca 2002 r.), lecz nie znaną organowi – co wypełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a. Jednakże, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] sp. z o.o. z siedzibą w S., zarzucając zaskarżonej decyzji utrzymanie w mocy decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. - mimo istnienia podstaw do jej uchylenia oraz naruszenie art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji uzasadniał zaistnienie ww. przesłanki.

Skarżąca podniosła ponadto, że wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył:

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 21 Konstytucji poprzez pozbawienie strony skarżącej prawa użytkowania wieczystego bez przeprowadzenia stosownego postępowania wywłaszczeniowego,

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz nie wyjaśnienie faktów istotnych dla sprawy, jak również prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób naruszający słuszny interes strony skarżącej,

- art. 77 § 4 k.p.a. poprzez pominięcie faktów znanych "z urzędu" organowi,

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów Państwa,

- art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nie dochowanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, co uniemożliwiło skarżącej zadawanie pytań i udzielanie wyjaśnień istotnych dla sprawy,

-art. 81 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, pomimo tego, że strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a nie zachodziły okoliczności określone w art. 10 § 2 k.p.a,

- art. 34 ust. 1 i 3, art. 28 oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych, polegającego na ustanowieniu prawa użytkowania przedmiotowych gruntów na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad bez przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do skarżącego – i w sytuacji gdy z mocy samego prawa, od dnia 5 grudnia 1990 r. posiadał on prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości,

- art. 72 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 25, poz. 253 z 2002 r. ze zm.) polegającego na ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad bez przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do skarżącego - w sytuacji gdy posiadał on prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości potwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r.

Skarżąca podniosła ponadto, że decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. uznać należy za wadliwą, jako wydaną z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego - ze względu na bezzasadne utrzymanie w mocy pozostającej w sprzeczności z przepisami prawa materialnego i procesowego decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r., gdyż kwestionowaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. uznać należy za dotkniętą sankcją nieważności.

Organ administracji publicznej - przed wydaniem kwestionowanej decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. - obowiązany był ustalić, czy nieruchomości objęte wnioskiem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 30 czerwca 1998 r. prawa trwałego zarządu, spełniają warunki określone w art. 34 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych.

Zdaniem skarżącej ww. decyzję wydano z rażącym naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego, spełniając tym samym przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - bowiem dzień złożenia przez Kopalnię [...] w S. wniosku z dnia 5 stycznia 1995 r. o stwierdzenie prawa użytkowania wieczystego uznać należy za datę wszczęcia tego postępowania. Od tej daty Wojewoda nie może zasłaniać się niewiedzą w przedmiocie pozostawania przedmiotowej nieruchomości w użytkowaniu wieczystym poprzednika prawnego skarżącego.

Wojewoda [...] przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, winien zwrócić się z zapytaniem do Prezydenta Miasta K. jako organu wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej oraz do Urzędu Miasta K. Wydziału Geodezji - ewidencji gruntów, gdyż organy te posiadały wiedzę o decyzji uwłaszczeniowej na rzecz Kopalni [...] w S.

Skarżąca dodała, że wpis do księgi wieczystej nie nastąpił, gdyż w sytuacji nabycia nieruchomości z mocy prawa ma on charakter deklaratoryjny - co nie prowadzi do domniemania z art. 3 ustawy z 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, iż prawo nie wpisane do księgi nie istnieje.

W związku z powyższym, skarżąca stwierdziła, że nie można uznać za uzasadnione twierdzeń Ministra Infrastruktury, iż okoliczność nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię [...] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości stanowi nową okoliczność istniejącą w dacie wydania kwestionowanych decyzji, lecz nie znaną organowi orzekającemu w sprawie – a zatem nie można w niniejszej sprawie mówić o istnieniu podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, lecz ewentualnie o podstawie wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że podniesione w skardze zarzuty już były mu znane i ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. -w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 30 czerwca 1998 r. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m².

Podstawę wydania ww. decyzji stanowił art. 34 ustawy o autostradach płatnych, zgodnie z którym z dniem nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości ustanowione zostaje, z mocy prawa, na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prawo użytkowania.

Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu w stosunku do nieruchomości o których mowa w art. 28, prawo użytkowania na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zostaje ustanowione z mocy prawa z dniem rozwiązania użytkowania wieczystego.

Wojewoda [...]- przed wydaniem decyzji - zobowiązany był zatem zbadać, czy zachodzą przesłanki do nabycia prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości, w tym - czy na rzecz innych podmiotów nie zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu Ministra Infrastruktury, odnośnie tego, że postępowanie dowodowe w zakresie wypełnienia przesłanek stwierdzenia prawa zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.

Stosownie do treści art. 7 i 77 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, a w szczególności jest zobowiązany do dokonania wszechstronnej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego. Z analizy akt administracyjnych wynika, że w przedmiotowej sprawie wskazany wyżej obowiązek nie został spełniony.

Wojewoda [...] wprowadził do obrotu prawnego dwie decyzje - z dnia [...] kwietnia 2000 r. i z dnia [...] czerwca 2002 r. - których przedmiotem była nieruchomość oznaczona jako działka [...] (którą wyodrębniono z działki nr [...]) położona w K.

Pierwszą z ww. decyzji - zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Wojewoda stwierdził nabycie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię [...] z siedzibą w S. Decyzja ta ma charakter decyzji deklaratoryjnej, potwierdzającej postanie skutku ex lege z dniem 5 grudnia 1990 r.

Natomiast drugą decyzją – wydaną na podstawie art. 34 ustawy o autostradach płatnych - stwierdził nabycie z mocy prawa trwałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dniem 30 czerwca 1998 r.

W myśl art. 77 § 4 k.p.a fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Przy czym przez fakty te należy rozumieć fakty znane organowi prowadzącemu postępowanie z racji wykonywanych funkcji lub zajmowanego stanowiska. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczalne jest uznanie faktów wynikających z dokumentacji za znane temu organowi z urzędu (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt V SA 2360-2364/92, OSP 1994/4 poz. 72).

Mając na uwadze powyższe nie można uznać, że skoro Wojewoda [...] wydał wskazaną powyżej decyzję z dnia [...] kwietnia 2000 r., to fakt ustanowienia na rzecz poprzednika prawnego skarżącej prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] - w postępowaniu mającym na celu stwierdzenie stałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad - nie był mu znany z urzędu.

Z tego względu twierdzenia podniesione w skardze, Sąd w niniejszym składzie uznaje za trafne. W związku z tym za błędne należy uznać argumenty Ministra Infrastruktury, że fakt ten stanowi nową okoliczność - nieznaną organowi administracji w dniu wydawania decyzji.

Na marginesie prowadzonych rozważań należy zauważyć, że organ wojewódzki - prowadząc postępowanie dowodowe w sprawie - powinien rozważyć ewentualną możliwość wystąpienia niezgodności zapisów w księdze wieczystej ze stanem faktycznym, bowiem użytkownik wieczysty, na rzecz którego stwierdzono z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. nabycie prawa użytkowania wieczystego (w przedmiotowym przypadku Kopalnia [...] w S.), nie ma prawnego obowiązku złożenia stosownego wniosku o ujawnienie tego faktu w księdze wieczystej, a prawo to powstaje ex lege i jest stwierdzane decyzją o charakterze deklaratoryjnym.

Za trafne należy uznać stanowisko Ministra Infrastruktury, że w sprawie stwierdzenia nieważności nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania, gdyż nie jest dopuszczalne, aby którakolwiek z podstaw wznowienia mogła zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności - jednakże okoliczności te nie występują w niniejszej sprawie.

W doktrynie prawa administracyjnego zwraca się uwagę, że art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, tj. w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.

W niniejszej sprawie nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie zostały ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, ani też nie została spełniona przesłanka, iż okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, lecz dla organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Wojewoda [...] miał z urzędu świadomość istnienia faktu wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r. – którą sam wydał.

Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Skoro stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego na rzecz Kopalni [...] w S. uznać należy za fakt znany Wojewodzie [...] z urzędu - jako organowi, który wydał dwa lata wcześniej orzeczenie w tym przedmiocie - to decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r. jest wydaną z rażącym naruszeniem prawa, wbrew dyspozycji przepisu art. 34 ustawy o autostradach płatnych. Rażące naruszenie prawa zachodzi, gdyż treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter stwierdzonego naruszenia powoduje, iż decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

W związku z powyższym, zgodnie z wnioskiem [...] Sp. z o.o. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. powinna podlegać wyeliminowaniu z obrotu prawnego, w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 30 czerwca 1998 r. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m² - na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.