Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 757/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 49b,  art. 30
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Elżbieta Ptak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. i W. Z. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego tj. kontenera wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. i W. Z., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. z dnia [...] r. nr [...], którą nakazano odwołującym się rozbiórkę obiektu gospodarczego, tj. kontenera, wybudowanego na działce nr [...] w S. (obręb [...]), bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. w dniu 8 stycznia 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie po zgłoszeniu przez Sekretarza Gminy S., który pismem z dnia 1 października 2013 r. przekazał wyciąg z protokołu z posiedzenia Komisji Spraw Społecznych Rady Gminy S., w sprawie gromadzenia różnych odpadów, materiałów budowlanych, ziemi, gruzu, a także ustawienia kontenerów dla pracowników. PINB w powiecie w. w dniu 9 grudnia 2013 r. przekazał ww. pismo w zakresie składowania wskazanych materiałów organowi właściwemu tj. Staroście Powiatowemu w W., pozostawiając do własnego rozstrzygnięcia kwestię ustawienia kontenerów.

W toku prowadzonego postępowania rozpoznawczego ustalono, że obiekt gospodarczy - kontener, znajduje się na jednej działce spośród wskazanych we wzmiankowanym protokole. Działka ta o numerze 101/3 (obr. [...]) należy do M. Z. i W. Z.. Fakt postawienia kontenera przez inwestorów na przedmiotowej działce, W. Z. potwierdził pismem datowanym na dzień 6 grudnia 2013 r. Pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. Starosta W. zwrócił się do PINB o przeprowadzenie w trybie pilnym kontroli przedmiotowej działki, w związku ze zgłoszeniem przez W.Z. zamiaru budowy na niej obiektu gospodarczego związanego z produkcja rolną. Kolejno, po uprzednim powiadomieniu stron, w dniu 16 stycznia 2014 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, które potwierdziły fakt wybudowania na działce nr 101/3 (obręb [...]) obiektu gospodarczego kontenerowego o wymiarach 6m x 4,8m podłączonego do czynnej instalacji elektrycznej. Obiekt ten, wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zlokalizowany jest około 20 metrów od tzw. drogi serwisowej oraz w odległości około 32,7 m od słupa elektrycznego. Ponadto stwierdzono, że na przedmiotowej działce składowane są materiały typu: kostka granitowa, cegły, rury kanalizacyjne betonowe, żwir, grys, kamienie, płyty betonowe, a także stoi kruszarka oraz maszyny rolnicze: siewnik, pług i brona. Z części działki, która sąsiaduje z obwodnicą, został usunięty humus. Dodatkowo na przedmiotowej działce od strony drogi polnej (droga gminna nr 72) usypany został materiał pochodzący, według W.Z., z rozbiórki drogi przy ul. S. w W. i ma być wykorzystany do wyrównania drogi gruntowej.

Uwzględniając powyższe - oraz uznając nakaz rozbiórki za przedwczesny - PINB w powiecie w. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego (bez wstrzymywania robót budowlanych z uwagi na ich zakończenie) - umożliwiając inwestorom możliwość zalegalizowania obiektu. Wyjaśnić przy tym należy, że nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym, że legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Postanowieniem powyższym wezwano inwestorów do przedłożenia: 1) dokumentów o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane: oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, określenia rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót budowlanych, rysunków (szkiców), a także uzgodnień, pozwoleń i opinii wymaganych odrębnymi przepisami, dotyczących postawienia obiektu kontenerowego, 2) projektu zagospodarowania działki, 3) zaświadczenia Wójta S. o zgodności budowy przedmiotowego urządzenia budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Z powyższego obowiązku inwestorzy się nie wywiązali. Nadmienić należy, że Starosta W., decyzją z dnia [...] r. nr [...]wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych jw., gdyż roboty wskazane przez W.Z. we wzmiankowanym zgłoszeniu złożonym w Starostwie W., zostały już de facto wykonane. Od tej decyzji W.Z. odwołał się w ustawowym terminie do Wojewody D.. Po przeanalizowaniu akt postępowania prowadzonego w powyższej sprawie będących w gestii Starosty W., jak i postanowienia PINB w powiecie w. nr [...] z dnia [...] r., Wojewoda D. decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W..

Dalej podano, że zapewniając stronom czynny udział w prowadzonym postępowaniu przed wydaniem decyzji, umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - PINB zawiadomił strony o powyższych uprawnieniach. W.Z. zapoznał się z dokumentami w dniu 23 maja 2014 r. W tak kształtującym się stanie faktycznym decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji nakazał inwestorom M. i W. Z. rozbiórkę obiektu gospodarczego, tj. kontenera, wybudowanego na działce nr 101/3 w S. (obręb [...]), bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej.

Wyżej opisana decyzja, w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia została oprotestowana przez M. i W. Z., którzy złożyli odwołanie. D.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy stwierdził, że podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowi art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym, "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Ponadto, "w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się ust. 1".

Przechodząc do rozważań o charakterze merytorycznym w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż M. i W. Z. zgodnie z ustaleniami organu I instancji wykonali obiekt gospodarczy, tj. kontener, przed realizacją którego inwestor winien był dokonać stosownego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, gdyż budowa obiektu gospodarczego - kontenera o powierzchni do 25m2 wymaga zgłoszenia do właściwego organu architektoniczno-budowlanego zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, w związku z art. 29 ust. 1 pkt. 2 ww. ustawy, a samowolne wykonanie robót sankcjonowane jest procedurą wskazaną w art. 49-49b ww. ustawy.

Organ powiatowy wydając zatem postanowienie nr [...] z dnia [...]r. postanowił podjąć postępowanie administracyjne i umożliwił skarżącym legalizację robót budowlanych, lecz inwestorzy z tej możliwości nie skorzystali. Zdaniem organu odwoławczego podkreślić należy, że nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora.

Ponadto, odnosząc się do przekazanego przez skarżących z odwołaniem - wniosku o zawieszenie postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu gospodarczego ze względu na toczące się postępowanie przed WSA we Wrocławiu w przedmiocie uchylenia decyzji Wojewody D. i Starosty W. w sprawie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych, zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nie ziściła się przesłanka uprawniająca organ stopnia powiatowego do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 97 § 1 ust. 4 Kpa, gdyż w trakcie kontroli PINB w powiecie w. na działce nr 101/3 stwierdził wykonanie obiektu budowlanego - kontenera. Ponadto inwestorzy nie przedstawili organowi stosownego uprawnienia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, co niewątpliwie stanowi samowolę budowlaną.

Niemniej jednak wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie (...) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Tak więc musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (wyrok WSA w Warszawie z 21 grudnia 2009 r., VIII SA/Wa 571/09). Jakkolwiek kodeks postępowania administracyjnego nie określa charakteru przedmiotowej zależności, to w doktrynie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, iż art. 97 § 1 pkt 4 Kpa wymaga bezpośredniego związku przyczynowego, rozumianego jako "bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd" (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1993 r., II SA 1678/92; uchwała NSA z 3 czerwca 1996 r., OPK 14/96). Taka sytuacja nie zachodzi jednak w przedmiotowym przypadku.

Ponadto, jak wynika z decyzji Wojewody D. nr [...] z dnia [...] r., inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, co do których zaistniała, w świetle dokumentów, będących w posiadaniu Starosty W., poważna wątpliwość czy nie zostały już wykonane. Przeprowadzona w dniu 16 stycznia 2014 r. wizja w terenie potwierdziła zaistnienie samowoli budowlanej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przytoczoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu wnieśli M. Z. i W.Z..

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji obrazę art. 49-49b Prawa budowlanego, przez błędne zastosowanie, pomimo niestwierdzenia dotąd, by obiekt gospodarczy skarżących został posadowiony na gruncie bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Ponadto zarzucili mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania, a to art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przez wadliwe ustalenie okoliczności faktycznych, w szczególności, ustalenie, iż inwestor wykonał obiekt gospodarczy bez zgłoszenia, pomimo, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 414/14, uchylił decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru robót budowlanych.

Wobec tego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia, oraz o zasądzenie od organu drugiej instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na uzasadnienie skargi podano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 414/14, uchylił decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru robót budowlanych. Wyrok ten, jakkolwiek nieprawomocny wywiera istotny wpływ na ustalenia organów obu instancji, w szczególności organu odwoławczego. Bezspornym jest, że podstawą zastosowania przepisów art. 49-49b Prawa budowlanego jest stwierdzenie, iż obiekt wybudowano bez zgłoszenia właściwemu organowi. W niniejszej sprawie okoliczność taka nie zachodzi, co wynika z treści uzasadnienia przytoczonego wyroku. Tym samym nie zaktualizowała się przesłanka do zastosowania przepisów dotyczących nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego bez zgłoszenia. Powyższe prowadzi do wniosku, iż organ bezzasadnie zastosował procedurę objętą art. 49-49b Prawa budowlanego, pomimo braku ku temu przesłanek faktycznych oraz prawnych.

Organ ten, pomimo wiedzy o wywiedzeniu skargi przez skarżącego od decyzji Wojewody D. zaniechał ustalenia, czy skarga została uwzględniona. Tym samym zasadny jest zarzut obrazy art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jaki winien uwzględniać okoliczność, iż zakończyło się ze skutkiem korzystnym dla skarżącego postępowanie sądowoadministracyjne, wywierające automatycznie wpływ na rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

Odpowiadając na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W.. Przy czym wskazać należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy powiedzieć, że sądowi rozpoznającemu skargę w niniejszej sprawie znana z urzędu jest treść uzasadnienia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 414/14) w sprawie ze skargi W.Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną (kontener socjalno-magazynowy) wraz z wewnętrzną linią zasilającą (elektryczną).

W uzasadnieniu wzmiankowanego wyroku wskazano – między innymi – że w dniu 7 grudnia 2013 r. W.Z. dokonał w Starostwie Powiatowym w W. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na posadowieniu obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną, niezwiązanego z gruntem (kontenera socjalno-magazynowego) na działce siedliskowej. Postanowieniem z dnia [...] r. starosta nałożył na wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, w terminie do 10 stycznia 2014 r. - o wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania terenem na cele budowlane, szkic planowanego obiektu na aktualnej mapie sytuacyjno-wysokościowej z zaznaczeniem wymiarów obiektu oraz odległości od granic działki, w tym od drogi wojewódzkiej, wskazania, czy do obiektu prowadzi dojazd, czy też jest planowany oraz jednoznacznego wskazania, czy obiekt będzie wyposażony w instalacje (jakie i skąd nastąpi przyłączenie). W dalszej części uzasadnienia wyroku podano, uzasadniając uchylenie decyzji organów obu instancji, że wobec skutków, jakie ponosi inwestor realizujący roboty budowlane, określone w zgłoszeniu, ale z naruszeniem przepisu art. 30 ust. 5 zdanie drugie ustawy – Prawo budowlane, organ, do którego skierowano zgłoszenie, podejmując postanowienie nakładające obowiązek uzupełnienia w zakreślonym terminie brakujących dokumentów powinien poinformować podmiot dokonujący zgłoszenia o zasadach obliczania 30-dniowego terminu zastrzeżonego dla organu na wniesienie sprzeciwu, w tym pouczyć go przede wszystkim, że termin ten rozpoczyna bieg w dniu następnym po dacie dokonania wymaganego postanowieniem uzupełnienia zgłoszenia, a w przypadku jego nieuzupełnienia w dniu następnym po dacie wyznaczonej przez organ w postanowieniu jako koniec terminu zastrzeżonego dla dokonania wymaganej czynności.

Trzeba powiedzieć, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z tego względu również sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie jest związany wymienionym wyrokiem. Zwrócić jednak należy uwagę, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest jednak co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, niepubl.). Nie oznacza to jednak, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie można się kierować treścią uzasadnienia. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).

Dlatego sąd w niniejszej sprawie, uwzględniając art. 170 p.p.s.a., jest związany wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2014 r. w zakresie oceny legalności decyzji starosty i wojewody zapadłych w związku z opisaną na wstępie inwestycją. Natomiast ocena ta nie rzutuje bezpośrednio na uznanie, że roboty budowlane wykonane przez skarżących należy ocenić jako legalne. Również ocena decyzji starosty i wojewody w przywołanym wyroku nie oznacza automatycznego przyjęcia, że niezgodne z prawem były działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Zdaniem sądu, w innym składzie osobowym, rozpoznającego obecnie skargę w niniejszej sprawie nie można zgodzić się ze skarżącym, iż uchylenie wspomnianym wyrokiem decyzji organów architektoniczno-budowlanych w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec inwestycji jest równoznaczne z zalegalizowaniem posadowionego kontenera. Przedmiotem oceny Sądu w sprawie II SA/Wr 414/14 była bowiem legalność zaskarżonej w tamtej sprawie decyzji, lecz nie legalność samych robót budowlanych polegających na posadowieniu spornego obiektu.

W związku z tym należałoby zatem – co pomija strona skarżąca – odwołać się do chronologii zdarzeń i czynności, które utrwalono w aktach administracyjnych organu I instancji. Otóż PINB pismem z dnia 19 listopada 2013 r. zwrócił się do W.Z. i M. Z. o wyjaśnienie, czy na ich działce nr 101/3 znajduje się kontener stanowiący zaplecze dla pracowników. Odpowiadając na to zapytanie W.Z. w piśmie z dnia 6 grudnia 2013 r. stwierdził między innymi, że "powstała pilna potrzeba umieszczenia na działce jakiegoś baraku (...). Pozyskaliśmy kontener i przywieźliśmy na działkę, by stworzyć zaplecze gospodarcze (...)". Następnie – jak wynika z akt sprawy i ww. wyroku – w dniu 7 grudnia 2013 r. zgłoszono staroście zamiar posadowienia obiektu gospodarczego (kontenera). Pismem z dnia 8 stycznia 2014 r. (data doręczenia W.Z.: 10 stycznia 2014 r.) PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. W trakcie oględzin w dniu 16 stycznia 2014 r. PINB stwierdził, że na działce znajduje się kontener o wymiarach 6mx4,8m z podłączoną i czynną instalacją elektryczną. W dniu [...] r. starosta wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania inwestycji. Następnie w piśmie z dnia 14 kwietnia 2014 r. (w aktach) inwestorzy oświadczyli, że obiekt gospodarczy został posadowiony po dokonaniu zgłoszenia do starostwa, a od sprzeciwu wnieśli odwołanie. Kolejno wskazać należy na informacje zawarte odwołaniu od decyzji PINB z dnia [...] r. Tam inwestorzy podali, że po dokonaniu zgłoszenia w dniu 7 grudnia 2013 r. odczekali ponad 30 dni i w dniu 10 stycznia 2014 r. posadowili przywieziony wcześniej kontener we wskazanym w zgłoszeniu miejscu, co zostało potwierdzone w trakcie oględzin w dniu 16 stycznia 2014 r.

W ocenie sądu tak ukształtowane okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że prawidłowo organ powiatowy wdrożył i zastosował procedurę uregulowaną w art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), który stanowi w ust. 1, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ustęp 2 zastrzega, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast art. 49b ust. 3 cytowanej ustawy przewiduje, że w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Jak wynika z akt sprawy, skarżący dokumentów wskazanych w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego nie przedłożyli, co otworzyło drogę do wydania nakazu rozbiórki spornego kontenera.

W ocenie sądu ujawnienie w trakcie oględzin w dniu 16 stycznia 2014 r. samowoli budowlanej w postaci opisanego na wstępie kontenera jest okolicznością, która uzasadniała podjęcie dalszych działań przez organy nadzoru budowlanego. Za uznaniem kontenera za samowolę budowlaną przemawia okoliczność, że kontener został wzniesiony bez wymaganego zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego ustaliły wprawdzie, że w dniu 7 grudnia 2013 r. inwestorzy złożyli Staroście W. zgłoszenie planowanych robót. Jednak należy zauważyć, że starosta postanowieniem z dnia [...] r. nakazał uzupełnić zgłoszenie w terminie do 10 stycznia 2014 r. Zdaniem sądu okoliczność, że strona została zobowiązana do uzupełnienia zgłoszenia o określone dokumenty oznacza, że nie można uznać, iż była uprawniona do rozpoczęcia inwestycji w terminie 30 dni od dokonania pierwotnego zgłoszenia, ale oznacza, iż obowiązkiem strony było odczekanie na reakcję organu na uzupełnione zgłoszenie (dopiero zgłoszenie wraz z wymaganymi dokumentami może być przedmiotem oceny organu). Tymczasem strona skarżąca prezentuje pogląd odmienny (choć w skardze ledwie zasugerowany) i podnosi, że obiekt posadowiono po dokonaniu zgłoszenia i upływie 30 dni, które organ miał na wniesienie sprzeciwu. W odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazano, że obiekt wzniesiono w dniu 10 stycznia 2014 r. Zdaniem sądu, podzielić należy jednak pogląd wyrażony w cytowanym już wyroku z dnia 19 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 414/14), że w przypadku konieczności uzupełnienia zgłoszenia stosownie do treści postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, termin 30 dni do wniesienia sprzeciwu powinien być liczony na nowo od dnia uzupełnienia zgłoszenia lub od daty bezskutecznego upływu terminu do uzupełniania braków zgłoszenia, wyznaczonego przez właściwy organ.

Powtórzyć zatem można, że w ocenie sądu rozpoznającego skargę w niniejszej sprawie okoliczność, jaką było uchylenie – wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 414/14) decyzji w przedmiocie sprzeciwu nie oznacza, że doszło do legalizacji wykonanych robót budowlanych. Błędy, których dopuścili się starosta i wojewoda w postępowaniu wywołanym zgłoszeniem robót budowlanych z dnia 7 grudnia 2013 r. skutkowały uchyleniem decyzji wydanych w tamtym postępowaniu, ale mocą wyroku WSA we Wrocławiu nie dokonano legalizacji samego kontenera. Legalizacji obiektu budowlanego służy właściwy tryb postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Mocą wspomnianego wyroku nie uchylono bowiem w stosunku do strony skarżącej mocy obowiązującej przepisów prawa, a w szczególności mocy obowiązującej art. 30 w związku z art. 49b ustawy Prawo budowlane. Dlatego też organy nadzoru budowlanego – według sądu – dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i stwierdziły, że sporny obiekt budowlany został wzniesiony bez wymaganego zgłoszenia. Skoro bowiem strona wzniosła obiekt kiedy jeszcze starosta mógł wznieść sprzeciw w stosunku do dokonanego w dniu 7 grudnia 2013 r. zgłoszenia, to zasadnie powiatowy inspektor nadzoru budowlanego stwierdził, że obiekt ten podpada pod przepis art. 49b Prawa budowlanego. Tym bardziej, że na dzień wydawania decyzji PINB z dnia [...] r. była w obrocie prawnym decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję starosty o wniesieniu sprzeciwu wobec planowanej inwestycji. W tych okolicznościach organ I instancji nakazując rozbiórkę kontenera działał prawidłowo, stosując art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Warto powiem wspomnieć, że przesłanką wniesienia sprzeciwu – wskazaną w decyzji wojewody z dnia [...] r. było to, że kontener został wzniesiony przed upływem okresu, który starosta miał na wniesienie sprzeciwu.

W świetle powyższego należy powiedzieć, że zdaniem sądu nie doszło w sprawie do naruszenia omówionych przepisów prawa materialnego. Nie zostały też naruszone przepisy art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.). Przepisy te nakładają na organy obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ winien również w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Uzewnętrznieniem ustaleń organu odwoławczego jest uzasadnienie decyzji, które winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).

W ocenie sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i pozwalał na zakończenie postępowania w formie decyzji administracyjnej. Różnica zdań miedzy skarżącymi a organem co do oceny zebranego materiału dowodowego nie może być poczytana za równoznaczną z tym, że organy naruszyły wspomniane przepisy k.p.a. Natomiast zastrzeżenia sądu – który nie jest związany zarzutami skargi – budzi samo uzasadnienie zaskarżonej decyzji DWINB. W ocenie sądu choć uzasadnienie to nie narusza przepisu art. 107 § 3 k.p.a., to jednak w sposób niepełny realizuje zasadę wyjaśniania zasadności podjętej decyzji (art. 11 k.p.a.). Organ odwoławczy formułując uzasadnienie decyzji w zasadzie skupił się na kontroli decyzji I instancji i ocenie zasadności odwołania. Tymczasem działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Wobec tego uzasadnienie decyzji organu odwoławczego powinno być uzewnętrznieniem procesu polegającego na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie przez organ odwoławczy. Uzasadnienie takie powinno wyrażać samodzielne ustalenia i stanowiska organu odwoławczego, a nie wyłącznie zawierać ocenę działań organu I instancji czy zarzutów odwołania. Organ wojewódzki w realiach niniejszej sprawy wymaganiom tym nie w pełni sprostał, co oznacza, iż niezupełnie zadośćuczynił zasadzie wzbudzania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Jednak naruszenie prawa w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a zatem nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko z tej przyczyny.

Następnie powiedzieć należy, że sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela stanowisko organu II instancji, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania wskazane w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Trafnie organ podkreślił, że zakończenie postępowania legalizacyjnego nie było ściśle uzależnione od postępowania sądowoadministracyjnego zwieńczonego cytowanym już wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 414/14). Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie było uwarunkowanie uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, za jakie skarżący uważają dokonanie kontroli legalności decyzji Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...]. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie były uzależnione od tego, czy sąd administracyjny uchyli czy nie wspomnianą decyzję wojewody. Z tych względów nie można podzielić zapatrywań skarżących na rolę procesową cytowanego wyroku z dnia 19 sierpnia 2014 r. w kontrolowanym obecnie postępowaniu.

Reasumując, sąd doszedł do przekonania, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Sąd rozpoznający skargę stwierdził bowiem, że nie doszło w trakcie postępowania przed organami do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Nie doszło również do naruszenia prawa materialnego stanowiącego postawę zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Z analizy zgromadzonych przez organy akt sprawy nie wynika również, aby w postępowaniu doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Nadto sąd stwierdził, że nie zachodzą przesłanki, które dawałyby sądowi możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.