Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 852/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 7,art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: par. 10 ust. 1, ust. 2,ust. 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 423
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. P. i T. P. wspólników s.c. [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] /; 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K. P. i T.P. wspólników s.c. PPHU [...] solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2021 r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (dalej: ZUS, organ), działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa o COVID-19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVTD-19 i § 10 ust. 1, ust. 2, ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 i 713) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm., dalej: rozporządzenie RM z 2021 r.), odmówił PPHU [...] S.C. K. P. i T. P. (dalej: Spółka, strona, wnioskodawca, przedsiębiorca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r., od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r. oraz od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 2a pkt 1 oraz § 11 pkt 2, pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia RM z 2021 r., odnosząc te przepisy do poszczególnych ww. okresów. ZUS wskazał, że we wniosku z 6 maja 2021 r. o zwolnienie z opłacania składek za grudzień 2020 r., styczeń, luty, marzec

i kwiecień 2021 r. strona oświadczyła, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 49.39.Z. Jednak po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z Urzędem Statystycznym ustalono, że w rejestrze REGON jako przeważająca działalność Spółki to kod PKD 68.10.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek. Jednocześnie organ pouczył stronę, że sama zmiana w CEIDG do zmiany działalności w spółce cywilnej nie wystarczy. Aby dokonać zmiany w rejestrze REGON przedstawiciele spółek cywilnych muszą złożyć dodatkowy wniosek RG-OP w REGON o zmianie w spółce. W związku z powyższym Spółce nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności

z tytułu wymienionych wyżej składek.

Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS decyzją z [...] lipca 2021 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19 w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 1, ust. 2, ust. 2a rozporządzenia RM z 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ powtórzył motywy, jakimi się kierował, wydając decyzję z [...] maja 2021 r. Wskazał, że na dzień 31 marca 2021 r. w rejestrze REGON Spółka miała zgłoszony przeważający kod PKD 68.10.Z – Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Kod ten nie został wymieniony w § 10 ust. 1, ust. 2, ust. 2a rozporządzenia RM z 2021 r. jako uprawniający do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Organ nadto podał, że zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia RM z 2021 r. oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, ust. 2 i ust. 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych

w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. Jeśli zatem w tym rejestrze jako przeważający rodzaj działalności jest wskazany inny kod PKD niż określony w ustawie, ZUS nie ma podstawy prawnej do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

Od powyższej decyzji wspólnicy Spółki K. P. i T. P. (dalej: skarżący) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:

1) art. 79a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie wnioskodawcy o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

2) § 10 ust. 3 rozporządzenia RM z 2021 r. poprzez jego błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, że jedynie dane zawarte w rejestrze REGON są wyznacznikiem, jaką przeważającą działalność według Polskiej Klasyfikacji Działalności rzeczywiście wykonuje wnioskodawca;

3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu

i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy

z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, poprzez oparcie wydanej decyzji wyłącznie na danych co do prowadzonej działalności

z rejestru REGON, przy pominięciu danych ujawnionych w Centralnej Ewidencji lnformacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEIDG) wspólników, z której wynika, że na dzień 31 marca 2021 r. przeważającą działalnością była działalność oznaczona kodem PKD 49.39.Z.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności

z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i inne, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej wniesienie po terminie, ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując wywody zawarte

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś

z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z treści art. 53 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Spółka otrzymała decyzję ostateczną ZUS 28 lipca 2021 r. (dowód doręczenia w aktach administracyjnych), natomiast skargę wniosła 26 sierpnia 2021 r. (data stempla pocztowego – k. 7 akt sądowych). Skarżący zachowali więc termin wynikający z art. 53 § 1 p.p.s.a., a więc brak podstaw do odrzucenia skargi, o co w pierwszej kolejności wnosił organ.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że 6 maja 2021 r. Spółka złożyła wniosek RDZ-B7 o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu za miesiące: grudzień 2020 r. oraz od stycznia do kwietnia 2021 r. (5 miesięcy). Wnioskodawca wskazał, że prowadzi przeważającą działalność wg. PKD (na 31 marca 2021 r.) oznaczoną kodem 49.39.Z, a jego przychód z tej działalności uzyskany w marcu 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego

w lutym 2020 r.

Podstawą prawną rozpoznania wniosku strony za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. jest § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2021 r., z którego wynika, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych

w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach

i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z,93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie z § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest

z obowiązku ich składania.

Podstawą prawną rozpoznania wniosku strony za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r. jest § 10 ust. 2 rozporządzenia RM z 2021 r., z którego wynika, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach

i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z,93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie z § 11 pkt 3 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za luty 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Podstawą prawną rozpoznania wniosku strony za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. jest § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia RM z 2021 r., z którego wynika, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r., wykazanych

w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach

i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z,93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie z § 11 pkt 4 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest

z obowiązku ich składania.

Organ powołał również w zaskarżonej decyzji treść § 10 ust. 3 rozporządzenia z 2021 r., z którego wynika, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

ZUS, mając powyższe przepisy na uwadze, ocenił, że wniosek Spółki z 6 maja 2021r. o zwolnienie z opłacania należnych składek za wnioskowane okresy nie może zostać rozpoznany pozytywnie, ponieważ zgłoszony do rejestru REGON na dzień 31 marca 2021 r. przeważający kod PKD strony oznaczony symbolem 68.10.Z nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek.

Jak wynika z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz treści skargi, skarżąca we wnioskowanym okresie prowadziła przeważającą działalność gospodarczą o kodzie 49.39.Z, wpisaną do CEIDG od 1 stycznia 2020 r., która uprawnia do skorzystania ze zwolnienia stosownie do § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a rozporządzenia RM z 2021 r. Zgodnie z art. 16 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2020r. poz. 2296 t.j., dalej: ustawa o CEIDG) domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Tak więc występują

w niniejszej sprawie rozbieżności między wpisami w rejestrze REGON a CEIDG.

W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, należy przyznać pierwszeństwo rzeczywiście wykonywanej działalności, bowiem warunkiem uzyskania zwolnienia z opłacania składek jest faktyczne prowadzenie działalności oznaczonej odpowiednim kodem jako przeważającej. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada wpis kodu PKD w rejestrze REGON jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a rozporządzenia RM z 2021 r., choć rzeczywiście nie prowadzi przeważającej działowości w zakresie objętym kodem.

Stanowisko takie jest jednolite w orzecznictwie sądów administracyjnych, na dowód czego należy wskazać np. wyroki WSA: w Rzeszowie z 25 marca 2021 r., sygn. akt l SA/Rz 189/21 oraz z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt l SA/Rz 202/21,

w Szczecinie z 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20, w Białymstoku z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 140/21, z 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 171/21, z 14 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 184/21, w Krakowie z 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 506/21, z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt 522/21, z 4 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1264/21, w Poznaniu z 3 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Po 627/21 (wszystkie publ. CBOSA).

W ocenie składu orzekającego językowa wykładnia § 10 ust. 3 rozporządzenia RM z 2021 r. prowadziłaby do wypaczenia celów regulacji prawnej dotyczącej przeciwdziałania negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanymi z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Niewątpliwie ratio legis rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji

w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Tak więc organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie, spełniają kryteria do uzyskania pomocy (por. wyrok WSA w Krakowie z 4 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1264/21, publ. Lex nr 3257269). Wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie do którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych.

W ocenie Sądu pozbawienie przedmiotowego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na dzień 31 marca 2021 r. w odpowiedniej rubryce w rejestrze REGON kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Tym bardziej, że rejestr REGON ma tylko charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawego także w obszarze działalności gospodarczej.

Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć taki wpis potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne, mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Domniemania są jednak wzruszalne i to zależy od inicjatywy podmiotu, który złożył wniosek inicjujący postępowanie administracyjne, zaś organ orzekający w takiej sprawie przed wydaniem niekorzystnej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. ZUS przed wydaniem decyzji powinien powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.).

W tym zakresie Sąd w pełni podziela wyrok WSA w Poznaniu z 3 listopada 2021 r. w sprawie III SA/Po 627/21 (publ. CBOSA), tym samym uznając zasadność zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ art. 79a § 1 k.p.a. We wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka wskazywała na rozbieżność między wpisami kodów w CEIDG i w rejestrze REGON oraz na bezsporną okoliczność, że przeważającą rzeczywistą działalnością Spółki jest ta oznaczona kodem PKD 49.39.Z. Jednak organ nie zastosował ww. przepisu w celu wyjaśnienia rozbieżności, tym samym nie zrealizował również zarzucanego w skardze obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na gruncie k.p.a. organy administracji obowiązane są bowiem ustalić prawdę materialną, a nie opierać się na formalnej teorii dowodów.

W związku z powyższym należy uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ bezzasadnie przyjął, że § 10 ust. 3 rozporządzenia RM z 2021 r. wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej, która jest jedną z przesłanek udzielenia zwolnienia, a nie jedynie ustanawia wzruszalne domniemanie. Wobec wskazania przez stronę już we wniosku z 6 maja 2021 r. jako przeważającej działalności o kodzie 49.39.Z, a więc wymienionej w § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 2a pkt 1 rozporządzenia RM z 2021 r., a jednocześnie innej niż w rejestrze REGON, organ winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia tej sprzeczności i ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności prowadzonej przez stronę, a następnie przedstawić dokonaną ocenę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu, że w § 10 ust. 3 rozporządzenia RM z 2021 r. wprowadzono wzruszalne domniemanie. Obowiązek organu takiego działania wynika z przedstawionej wyżej interpretacji przepisów § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 2a pkt 1 oraz § 10 ust. 3 rozporządzenia RM z 2021 r. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego, który miał wpływ na wynik sprawy (błędna interpretacja § 10 ust. 3 rozporządzenia RM z 2021 r.) oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Rozstrzygając sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).

Na marginesie Sąd zauważa, że do akt administracyjnych sprawy (k. 15-16) dołączono decyzję ZUS z [...] maja 2021 r., która nie zawiera podpisu osoby upoważnionej do jej wydania. Tego uchybienia ZUS, działający jako organ odwoławczy, nie zauważył i rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony z 6 maja 2021 r. ZUS będzie miał na uwadze nie tylko ww. wytyczne, ale wydając nową decyzję zwróci szczególną uwagę na przepis art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.