Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1691/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 47a, ust. 1 ust.  3 pkt 1, ust. 4 pkt 5a,  ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na czynność Prezydenta Miasta C. z dnia 1 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia numeru porządkowego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zawiadomieniem z dnia 1 września 2022 r. sygn. [...] Prezydent Miasta C. (dalej: "organ"), na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm.) – dalej: "p.g.i.k." zawiadomił M. M. (dalej: "skarżący"), że dla nieruchomości położonej w C. ul. [...], C. [...], obręb [...], karta mapy [...], jako działka nr 1 został usunięty numer porządkowy.

W dniu 19 października 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę zarzucając organowi naruszenie:

- art. 47a ust. 5 p.g.i.k. - poprzez jego niezastosowanie - mające wpływ na wynik sprawy,

- § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r., poz. 1368) - dalej: "rozporządzenie", poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie zawiadomienia o zmianie i nadaniu numeru porządkowego mimo braku istnienia ku temu przesłanek wyliczonych w tym paragrafie,

- art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: "k.p.a.", poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie przy wydaniu zawiadomienia dowodów z przedstawionych przez skarżącego organowi skarżonemu,

- art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem rozstrzygnięcia,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów, na jakich organ się oparł, wydając kwestionowane rozstrzygnięcie,

- art. 7 Konstytucji RP - poprzez brak działania na podstawie przepisów prawa wymienionych wyżej.

W konsekwencji wniesionych zarzutów skarżący wniósł o:

1. uchylenie skarżonego "Zawiadomienia o zmianie adresu" - w całości;

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że od marca 2018 r. jest właścicielem nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], ul. [...], oraz ul. [...], składającej się z kilku działek gruntu. Nieruchomość uprzednio stanowiła własność jego rodziców i została zaś nabyta od likwidatora [...]Spółdzielni [...] z siedzibą w C. przy ul. [...]. Skarżący wskazał, że adres ul. [...] w C. był nie tylko miejscem siedziby i adresem rejestrowym Spółdzielni [...], która występowała pod tym adresem na zewnątrz, ale pod tym adresem też zlokalizowane są również działki gruntu o nr geod. 2 oraz 1. W czerwcu 2022 r., skarżony organ nagle, bez żadnego merytorycznego uzasadnienia wszczął postępowanie dotyczące dostępu do kilku działek gruntu skarżącego, funkcjonujących pod ww. adresem pomimo tego, iż zdaniem skarżącego dostęp do tych działek został już uregulowany przez jego poprzedników prawnych, w tym przez Spółdzielnię [...].

Jak podniósł skarżący, organ pismem, znak: [...], z dnia 20 czerwca 2022 r., doręczonym skarżącemu w lipcu 2022., stwierdził, że przedmiotowe nieruchomości nie posiadają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej a ponadto ustalono, iż dojście i dojazd do nieruchomości skarżącego odbywa się przez działkę stanowiącą własność Miasta C., oznaczoną numerem geodezyjnym 3, położoną przy ul. [...]. W ocenie skarżącego obecnie ruch na teren jego nieruchomości odbywa się przez miejską działkę drogową o nr geod. 3, ale jeszcze do niedawna dostęp do przedmiotowej nieruchomości odbywał się przez działki gruntu o nr geod. 2 i 1 bezpośrednio do drogi publicznej, tj. ulicy [...] w C. Jak wskazał skarżący w celu usprawnienia komunikacji w tym obszarze jego poprzednicy prawni wystąpili pisemnie do Prezydenta Miasta C. o zakup działek gruntu o nr geod. 4 i 5. Zakup tych działek położonych bezpośrednio przy ul. [...] umożliwiłby skomunikowanie ich działek z droga publiczną tj. ul. [...]. Organ odmówił jednak sprzedaży tych działek i pismem z dnia 19.09.2003 r. poinformował wnioskodawców, "że dla tego gruntu nigdy nie była ustanawiana służebność drogowa", gdyż przejazd do nieruchomości wnioskodawców został zapewniony przez działkę miejską nr 3 bezpośrednio od ul. [...]. W ocenie skarżącego pismo organu jest zapewnieniem, że posiada dostęp do drogi publicznej, tj. ulicy [...] i nie musi ponosić odpłatności za tę służebność.

W ocenie skarżącego organ, zapewne w celu "ominięcia" przeszkody, w żądaniu obecnie od skarżącego odpłatności za zapewniony, już nieodpłatny dostęp do drogi publicznej wydał zaskarżone zawiadomienie o sygn. [...],

Skarżący podniósł, ze to zawiadomienie narusza przepisy p.g.i.k. a ponadto nie zawiera żadnego uzasadnienia, co również stanowi istotną obrazę prawa materialnego. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący przywołał przykłady z judykatury.

W odpowiedzi na skargę organ przywołał treść art. 47 a ust. 5 p.g.i.k. i wskazał, że wypełnił delegację ustawową wskazaną w powyższym przepisie i dokonał z urzędu ustalenia numeru porządkowego nieruchomości, polegającego na usunięciu adresu [...] i zawiadomił skutecznie o tych ustaleniach właściciela nieruchomości w dniu 19 września 2022r. (data odbioru zawiadomienia przez skarżącego), co potwierdzi sam skarżący. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia § 9 rozporządzenia, którego treść również zacytował, ponieważ w jego ocenie w sprawie miał zastosowanie § 9 ust. 2 rozporządzenia. Jak wyjaśnił organ, na wniosek właściciela w 2004 r. dla nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych o numerach 6, 1 i 2, dla których sąd wieczystoksięgowy prowadzi księgę o numerze [...], której obecnym właścicielem jest skarżący, został nadany nowy numer porządkowy do ul. [...]. Organ nie zgodził się również z zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ponieważ w sprawie nie wydano decyzji administracyjnej a zaskarżona czynność ma charakter czynności materialno- technicznej. Następnie organ podniósł, że przed dokonaniem zmiany numeru porządkowego (usunięcia) adresu [...], dokonano czynności sprawdzających w bazie ewidencji gruntów i budynków oraz w dostępnych publicznych bazach celem ustalenia zasadności dokonania zmiany w sposób nie powodujący zbędnych kosztów dla skarżącego. Przede wszystkim sprawdzono ogólnodostępną bazę CEIDG, z której wynikało, że pod adresem ul. [...] nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza. Nadto sprawdzono w Monitorze Sądowym i Gospodarczym czy w bazie tej pod adresem [...] figuruje [...] Spółdzielnia [...], która posługiwała się w tym adresem. W tym zakresie pozyskano informację, że podmiot ten nie prowadzi działalności od 2004 r. Ustalono nadto, że adres ul. [...] pozostał po wyburzonym budynku mieszkalnym, który posadowiony był uprzednio na działce gruntu oznaczonej numerem 1. Obecnie natomiast adres ten nie jest powiązany z żadnym istniejącym budynkiem. Ponadto organ podniósł, że w 2011 r. na działkach gruntu przyległych do nieruchomości skarżącego tj. działkach 5 i 4 wybudowano budynek mieszkalny o numerach porządkowych ul. [...] i [...]. Nieruchomość stanowiąca własność skarżącego została w ten sposób fizycznie pozbawiona możliwości przejazdu i przejścia do ul. [...]. Organ wskazał, że skarżący aktualnie posługuje się adresem do ul. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 259) – "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest czynność Prezydenta Miasta C. z dnia 1 września 2022 r. polegająca na usunięciu numeru porządkowego nieruchomości w C. ul. [...].

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że czynność właściwego organu gminy, polegająca na nadaniu lub zmianie, albo odmowie nadania lub zmiany numeru porządkowego nieruchomości, nie następuje w drodze decyzji, czy postanowienia, ale ma charakter czynności materialno-technicznej. Postępowanie w tym przedmiocie jest uproszczone i ma w założeniu sprowadzać się jedynie do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości, między innymi w oparciu o aktualny stan faktyczny i prawny wynikający z odpowiednich dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 17/12). Kontrola sądowoadministracyjna takich czynności dokonywana jest na podstawie przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Skarżący spełnił warunki formalne wniesienia skargi na ww. czynność w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a. i art. 53 § 2 p.p.s.a., gdyż złożył skargę z pośrednictwem operatora pocztowego w dni 17.10.2022 r. a więc 28 dni po otrzymaniu skarżonego zawiadomienia organu.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej czynności organu wskazać należy, że stan prawny w zakresie nadawania i zmieniania numerów porządkowych budynków na nieruchomościach wyznaczony jest przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów.

Zgodnie z art. 47a ust. 1 p.g.i.k., do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Ewidencję miejscowości ulic i adresów zakłada się m.in. na podstawie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości (art. 47a ust. 3 pkt 1 p.g.i.k.). Zawiera ona m.in. dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi (art. 47a ust. 4 pkt 5a p.g.i.k.). Kompetencja do ustalania numerów porządkowych budynków przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który czyni to z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają (art. 47a ust. 5 p.g.i.k.). Właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczania w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru (art. 47b ust. 1 p.g.i.k.).

Numeracja porządkowa służy nie tylko identyfikacji adresu, ale przede wszystkim stanowi część systemu odniesień przestrzennych umożliwiających odnalezienie danego obiektu, zwłaszcza osobom, które nie mają wiedzy o lokalizacji budynku, który z uwagi na pełnione w nim funkcje i zadania powinien być ogólnodostępny, a więc łatwy do odnalezienia.

Szczegółowe reguły dotyczące nadawania numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmiany ustalone zostały przepisami rozporządzenia, które określa szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizację i tryb tworzenia, aktualizacji i udostępniania baz danych ewidencji oraz wzór wniosku o ustalenie numeru porządkowego budynku (§ 1 rozporządzenia). Zgodnie § 9 rozporządzenia, aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z urzędu w trybie czynności materialno-technicznej, w przypadku gdy:

1) nastąpiła zmiana danych, o których mowa w § 4 ust. 1-3;

2) został nadany nowy numer porządkowy;

3) nadano nazwę ulicy albo placowi w drodze uchwały rady gminy;

4) została ustalona nowa urzędowa nazwa miejscowości w trybie przepisów art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443);

5) obiekty przestrzenne ujawniane w ewidencji zakończyły swój cykl istnienia;

6) istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie;

7) zostały stwierdzone rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi, które wskazują na konieczność poprawy ewidencji.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy podstawą usunięcia numeru porządkowego [...] przy ul. [...] w C. było ustalenie organu, że adres ul. [...] pozostał po wyburzonym budynku mieszkalnym, który znajdował się uprzednio na działce gruntu oznaczonej numerem 1. Obecnie adres ten nie jest powiązany z żadnym istniejącym budynkiem. Jak wskazał organ, w 2011 r. na działkach gruntu przyległych o nieruchomości skarżącego tj. działkach 5 i 4 i graniczących bezpośrednio z ul. [...] wybudowano budynek mieszkalny o numerach porządkowych [...] i [...]. Nieruchomość stanowiąca własność skarżącego w tym działki o nr geod. 2 i 1 została w ten sposób fizycznie pozbawiona możliwości przejazdu i przejścia do ul. [...]. Organ wskazał również, że skarżący aktualnie posługuje się adresem ul. [...] ponieważ jego nieruchomość składająca się z działek o nr ewid. 7, 8, 9, 10, 11, 1 i 2 obsługiwana jest w zakresie dojazdu przez działkę należąca do gmin (Miasta C.) o nr 3 czego nie kwestionuje skarżący. Numer porządkowy dla tej nieruchomości już został nadany w 2004 r. co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienie organu z dnia 23.03.2004 r., zgodnie z którym nieruchomość składająca się z działek o nr ewid. 7, 8, 9, 10, 11, 1 i 2 z uwagi na znajdujący się na działce 2 budynek, otrzymała nr porządkowy [...] przy ul. [...]. Również akt notarialny repertorium A numer [...] z [...] r. dotyczący darowizny nieruchomości rodziców skarżącego (działki o numerach ewid. 2, 1, 11, 10, 9, 8, 7) na jego rzecz nie potwierdza, aby posługiwali się oni adresem ul. [...] (w akcie znajduje się adres ul. [...]). Z materiału dowodowego wynika, że z uwagi na nadanie nieruchomości składającej się z kilku działek, w tym z działki 2 i działki 1 nowego numeru porządkowego (ul. [...]) w 2004 r., organ usunął nieaktualny i zbędny numer z rejestru.

Z uwagi na uproszczoną formę dokonywania czynności materialno-technicznej zawiadomienia o aktualizacji, uzupełnieniu lub zmianie danych ewidencyjnych - nie jest wymagane zawarcie w tekście zawiadomienia o dokonaniu czynności materialno-technicznej (tu: zawiadomienia o ustaleniu numeru porządkowego budynku) pisemnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, tak jak tego wymaga np. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Jednakże, Sąd dokonując oceny zgodności z prawem czynności materialno-technicznej musi dysponować takimi dokumentami, jakimi dysponował organ i mieć możliwość prześledzenia toku rozumowania organu, skoro w samej czynności organ nie przedstawił przesłanek, ani jednoznacznej podstawy prawnej dokonanej czynności materialno-technicznej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i zawarte w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę motywy, którymi kierował się organ dokonując zaskarżonej czynności pozwoliły Sądowi na ocenę jej zgodności z prawem.

Sąd uznał w ustalonym stanie faktycznym, że czynność materialno-techniczna usunięcia zbędnego numeru porządkowego była uzasadniona i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Wobec powyższego Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.