Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 38/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art 149 par. 1a ustawy PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 2, art. 149 par. 1a, art. 200 w związku z art. 205 § 1 ,  3 § 2 pkt 8 , art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 , art. 4 ust. 1 , art. 6 ,  art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 8,12,15
journal: Dz.U. 2015 poz 1440
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r.o publicznym transporcie zbiorowym - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1 pkt 4,
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
article: art. 4 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1998 nr 91 poz 578
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
article: art. 14 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 1998 nr 91 poz 576
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność PKS [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie udostępnienia informacji publicznej; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej; IV. zasądza od [...] na rzecz [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 13 listopada 2013r. [...] domagał się od [...] (dalej [...]) udostępnienia informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w autobusach tego przedsiębiorstwa poprzez wskazanie:

1. ile osób upoważnionych jest do kontroli biletów?

2. czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio w przedsiębiorstwie, czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny - a jeśli jest to podmiot zewnętrzny o wskazanie:

a) nazwy i adresu tego podmiotu,

b) okresu na jaki zawarto obecną umowę na usługę kontroli biletów,

c) ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot jest wynagradzany za wykonanie tej usługi (stawka za kontrolę, procent od wpływów, ryczałt itd.), przy czym wnioskodawca nie wymagał podawania konkretnych kwot.

Z kolei jeżeli umowy o usługę kontroli biletów zawarto z więcej niż jednym podmiotem, [...] wniósł aby powyższe informacje dotyczyły każdego z nich, domagając się ponadto przesłania wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów, a w przypadku gdy w przedsiębiorstwie stosowanych jest kilka wzorów przesłania każdego z nich (pkt 3).

Powyższy wniosek [...] ponowił pismem z dnia 15 stycznia 2014r. złożonym drogą elektroniczną.

W odpowiedzi z dnia 22 stycznia 2014r. [...]zwróciło się do wnioskodawcy " o podanie kontaktu" – w celu wyjaśnienia o jakie udostępnienie informacji chodzi.

W odpowiedzi na to pismo [...] wskazał, że w piśmie z dnia 15 stycznia 2014r. chodziło mu o rozpatrzenie przesłanego w załączeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 13 listopada 2013r., doręczonego zgodnie z informacją Poczty Polskiej w dniu 18 listopada 2013r.

W pisemnych wyjaśnieniach z dnia 23 stycznia 2014r., wydanych w odpowiedzi na ww. pisma z dnia 13 listopada 2013r. i 15 stycznia 2014r., [...]poinformował [...], że:

1. zakres informacji których żąda nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej u.d.i.p.;

2. [...] jest podmiotem prywatnym (bez udziału podmiotów publicznych), w związku z czym nie jest podmiotem zobowiązanym w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udzielania informacji - w tym do udzielenia informacji zawartych w przedmiotowym wniosku;

3. niezależnie od ww. okoliczności, zakres żądanych informacji stanowi tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Skargą z dnia 25 maja 2017r., skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, [...] zaskarżył bezczynność [...]w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 13 listopada 2013r., domagając się:

1. stwierdzenia, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej,

2. zobowiązania strony przeciwnej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej,

3. zakreślenia organowi 14 - dniowego terminu na załatwienie sprawy,

4. uznania, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

5. przyznanie od organu na swoją rzecz sumy pieniężnej,

6. zasądzenia od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona wskazała, że [...]jest podmiotem zobowiązanym w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej. Spółka ta wykonuje bowiem zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego, jak również dysponuje publicznym majątkiem w postaci dopłat z budżetu państwa do biletów ulgowych. Dane o organizacji kontroli biletów, takie jak liczba kontrolerów, wzór identyfikatora upoważniającego do kontroli, dane dotyczące umów z firmami zewnętrznymi w tym zakresie stanowią, zdaniem strony, informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Z kolei czasokres bezczynności organu pozwala przyjąć, że ma ona charakter rażący i tym samym należy skarżącemu przyznać sumę pieniężną z tego tytułu. Wskazano przy tym, że strona dała [...]aż nadto czasu na załatwienie sprawy, przypominając parokrotnie o ustawowym obowiązku i nie uruchamiając pochopnie postępowania sądowoadministracyjnego (pomimo że mogła to uczynić już w grudniu 2013r.). Ponadto ustawodawca nie uzależnia przyznania skarżącemu sumy pieniężnej od wykazania konkretnej szkody w jego majątku wynikającej z bezczynności organu – chociaż w tym przypadku takowa powstała, z uwagi na konieczność ponawiania korespondencji.

W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że powoływany przez skarżącego e-mail z dnia 23 marca 2014r. nie dotarł do Spółki. W konsekwencji brak treści e-maila z dnia 23 marca 2014r. powoduje, że [...]nie mogło odnieść się w żaden sposób do jego treści. Spółka zakwestionowała, że jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia przedmiotowych informacji publicznych. Pomimo bowiem że jest przewoźnikiem realizującym przewozy regionalne, nie jest podmiotem realizującym zadania publiczne i nie wykorzystuje w swej działalności mienia publicznego. [...]nie jest także jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, czy też jednostką samorządu terytorialnego, prowadząc działalność na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o publicznym transporcie zbiorowym na własny rachunek i na własną odpowiedzialność. Natomiast dopłaty do biletów ulgowych stanowią jedynie rekompensatę za konieczność honorowania ulg ustawowych – do czego przewoźnik zobowiązany jest z ustawy. Odnosząc się do danych o organizacji kontroli biletów, takich jak liczba kontrolerów, wzór identyfikatora upoważniającego do kontroli, dane dotyczące umów z firmami zewnętrznymi [...]wskazało, że żądane informacje wykraczają poza zakres informacji publicznej. Jednocześnie z daleko idącej ostrożności procesowej – w przypadku gdyby Sąd nie uznał za zasadne powyższego stanowiska Spółki – udzielono odpowiedzi na wniosek, wskazując że:

a. w [...]na datę złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (na dzień 13 listopada 2013r.) uprawnionymi do kontroli biletów były dwie zatrudnione osoby,

b. [...]nie może przedstawić wzoru szaty graficznej identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów, gdyż w dacie 13 listopada 2013r. kontrolerzy Spółki nie posiadali takowych identyfikatorów, a kontrole odbywały się za podstawie imiennych upoważnień.

Mając na uwadze brak e-maila z dnia 23 marca 2014r.(do którego [...]nie mogła się odnieść merytorycznie), jak również udzielenie żądanych informacji publicznych w odpowiedzi na skargę, [...]wniosła o nieobciążanie jej kosztami postępowania jak również niewymierzania ewentualnej grzywny w przypadku zajęcia przez Sąd stanowiska, że brak udzielenia informacji publicznej skutkował bezczynnością organu.

W piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2017r. [...] wskazał, że w odpowiedzi na skargę organ de facto zawarł wnioskowane informacje publiczne, a w związku z tym cofa wnioski zawarte w punktach 1, 2 i 3 skargi i wnosi w to miejsce o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Odnosząc się do rażącego charakteru bezczynności skarżący wskazał, że udzielona niemal po 4 latach informacja sprowadzała się w praktyce do tego, że Spółka zatrudniała dwóch kontrolerów biletów. Podkreślił, że zgodnie z najnowszym orzecznictwem, długotrwała, niczym nieusprawiedliwiona bezczynność stanowi rażące naruszenie prawa, co może skutkować przyznaniem skarżącemu określonej sumy pieniężnej – co nie jest uzależnione od poniesienia przez skarżącego określonej szkody wskutek zaistniałej bezczynności (por. m.in. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 10 maja 2017r. sygn. akt II SAB/Rz 27/17 i WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2017r. sygn. akt II SAB/Gd 8/17, opubl. w CBOSA).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sprawy wymienione w tym przepisie to takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, a ponadto pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie [...] zarzucał [...]bezczynność, wskazując że nie udzielono odpowiedzi na wniosek z dnia 13 listopada 2013r. (k. 8 akt sądowych) o udostępnienie informacji publicznych, dotyczących liczby osób upoważnionych do kontroli biletów oraz odpowiedzi, czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio w [...], czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny.

W tym miejscu, odnosząc się do argumentacji Spółki o tym, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia przedmiotowych informacji publicznych, należy przytoczyć art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 Konstytucji RP i obejmuje m.in. dostęp do dokumentów (ust. 2). Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 u.d.i.p. Z mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące Skarb Państwa, organy samorządu terytorialnego. Podmioty obowiązane w rozumieniu art. 4 u.i.d.p. stanowią szeroki krąg podmiotów, wykonujących zadania publiczne i w ramach tych zadań wytwarzających informację publiczną, bądź będących w posiadaniu takiej informacji, pozyskanej przy wykonywaniu zadań publicznych.

Uwzględniając okoliczność, że u.d.i.p. znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy, nie sposób podzielić stanowiska [...]o tym, że nie jest zobowiązana do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji. W tym zakresie wskazania wymaga, że Spółka, będąca adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jest – jak sama przyznaje – przewoźnikiem realizującym przewozy regionalne, prowadzącym działalność na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o publicznym transporcie zbiorowym. Nadmienić trzeba, że ustawa ta określa m. in. zasady finansowania regularnego przewozu osób w publicznym transporcie zbiorowym, w zakresie przewozów o charakterze użyteczności publicznej, realizowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w transporcie, o którym mowa w ust. 1 (art. 1 ust. 2). Z kolei stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy:

- operatorem publicznego transportu zbiorowego jest nie tylko samorządowy zakład budżetowy, ale również przedsiębiorca uprawniony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, który zawarł z organizatorem publicznego transportu zbiorowego umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, na linii komunikacyjnej określonej w umowie (pkt 8),

- przewóz o charakterze użyteczności publicznej to powszechnie dostępna usługa w zakresie publicznego transportu zbiorowego wykonywana przez operatora publicznego transportu zbiorowego w celu bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania potrzeb przewozowych społeczności na danym obszarze (pkt 12);

- rekompensata to środki pieniężne lub inne korzyści majątkowe przyznane operatorowi publicznego transportu zbiorowego w związku ze świadczeniem usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego (pkt 15);

Stwierdzić zatem trzeba, że Spółka wykonuje regularne przewozy związane z transportem publicznym, a więc realizuje ustawowy obowiązek jednostek samorządu terytorialnego w zakresie transportu zbiorowego. [...]jest więc podmiotem działającym w sferze publicznej – realizując obowiązek jednostek samorządu terytorialnego świadczy bowiem usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie transportu zbiorowego.

Podkreślić trzeba, że sprawy transportu zbiorowego stanowią zadania publiczne, odpowiednio zgodnie z: art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym i art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa. To, że dane zadanie wykonują inne podmioty aniżeli podmiot władzy wskazany w przepisie ustawowym nie zmienia kwalifikacji tego zadania, pozostaje ono bowiem zadaniem publicznym, realizowanym przez podmiot wybrany (z reguły według ściśle określonych zasad i w sformalizowanym trybie), a za realizację tego zadania i tak ostatecznie odpowiedzialny jest podmiot władzy (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2013r. sygn. akt I OSK 952/13).

W świetle powyższego uznać należy, że przewoźnik – [...]jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p. – co potwierdza utrwalona już linia orzecznicza (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 maja 2014r. sygn. akt I OSK 2305/13, z dnia 17 września 2014r. sygn. akt I OSK 183/14, z dnia 15 maja 2015r. sygn. akt I OSK 986/14, publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji nie mogła odnieść skutku argumentacja [...]co do tego, że

- nie jest podmiotem realizującym zadania publiczne,

- nie wykorzystuje w swej działalności mienia publicznego,

- nie jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, czy też jednostki samorządu terytorialnego, prowadząc działalność na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o publicznym transporcie zbiorowym na własny rachunek i na własną odpowiedzialność. - dopłaty do biletów ulgowych stanowią jedynie rekompensatę za konieczność honorowania ulg ustawowych – do czego przewoźnik zobowiązany jest z ustawy.

Odnośnie zakresu przedmiotowego ustawy wskazać należy, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Definicja informacji publicznej zawarta w ww. przepisie odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Zaznaczyć jednak należy, że podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu (por. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wyraża zatem ogólną zasadę jawności o sprawach publicznych, natomiast art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, nie tworząc jednak zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji posiadających przymiot informacji publicznej. W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 8/13, publ. j.w.). Zasadniczo chodzi więc o wiadomości (fakty, dane, treści dokumentów) służące realizowaniu zadań publicznych przez podmiot zobowiązany, wytworzone lub odnoszące się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, informacja, aby posiadała walor informacji publicznej, musi wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu, ze stanem określonych zjawisk na dzień jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1774/10, publ. j.w.).

W świetle powyższego uznać zatem trzeba, że - co do zasady - informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia 13 listopada 2013r. - posiadają przymiot informacji publicznej. Zarówno bowiem informacja dotycząca:

- liczby osób upoważnionych do kontroli biletów w autobusach [...],

- miejsca ich zatrudnienia (bezpośrednio w [...], bądź przez podmiot zewnętrzny),

- wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów

odnoszą się do publicznej sfery działania tej Spółki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2014r. o sygn. akt II SAB/Wa 136/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2016r. o sygn. akt II SAB/Wa 985/15 opubl. j.w.).

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy u.d.i.p. Zaznaczenia przy tym wymaga, że udostępnienie informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może w istocie podlegać ograniczeniom przewidzianym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zatem w sytuacji uznania, że udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wyłączających dostęp do informacji publicznej, organ powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta – jak już wyżej podkreślono – stosownie do art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p. winna przyjąć jednak procesową formę decyzji administracyjnej. Wydanie ewentualnej decyzji umożliwia bowiem stronie, a także sądowi, w przypadku zakwestionowania przez stronę wydanego aktu, poznanie i ocenę motywów, jakimi kierował się organ odmawiając ujawnienia treści wnioskowanych dokumentów.

Odnosząc się do twierdzeń [...], że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wskazać trzeba na konieczność wydania, również i w takiej sytuacji, rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Samo stwierdzenie [...]co do braku spełnienia przesłanek z u.d.i.p. i tajemnicy przedsiębiorstwa, zawarte w wyjaśnieniach z dnia 23 stycznia 2014r. (k. 30 akt sądowych), nie znosi stanu bezczynności. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje bowiem w formie decyzji przy odpowiednim zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem w sprawie nie doszło też do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji.

Niezależnie od powyższego uznać należy, że Spółka nie pozostaje już w stanie bezczynności, gdyż – jak wskazał sam skarżący w piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2017r., cofając jednocześnie wnioski zawarte w punktach 1, 2 i 3 skargi – [...]w odpowiedzi na skargę zawarła wnioskowane informacje publiczne (okoliczność niesporna). Tym samym stan bezczynności ustał po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem wyroku w sprawie niniejszej. W tym miejscu podkreślić trzeba, iż Sąd, rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność organu, zobowiązany był uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania. Jak wynika bowiem z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w pkt I wyroku o umorzeniu postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku – wydane na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a – wskazać należy, że przed wniesieniem skargi organ nie dopełnił wymogów ustanowionych w art. 13 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem:

- udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1);

- jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

To samo dotyczy art. 15 ust. 2 u.d.i.p., z którego wynika że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Podobnie, [...]nie dopełnił wymogów z ww. art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie było jednak podstaw do uznania, że bezczynność [...]miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym. Spółce nie można bowiem zarzucić całkowitej bezczynności, gdyż uprzednio kilkukrotnie nawiązała korespondencję ze skarżącym – pismami z dnia 22 i 23 stycznia 2014r. (k. 11, 33 akt sądowych), przy czym, zdaniem Sądu, odmowa udzielenia żądanych informacji wynikała z błędnego przekonania [...], że dane te nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. – wobec przysługującego [...]statusu podmiotu prywatnego, a nadto stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zauważyć również trzeba, iż stan bezczynności ustał niezwłocznie po zapoznaniu się z argumentacją przedstawioną w skardze (którą skarżący wniósł dopiero pod koniec maja 2017r.) to jest w odpowiedzi na skargę z dnia 13 czerwca 2017r. Podkreślić należy że przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie mają okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2013r. o sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny j.w.). Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, zwłaszcza że Spółce nie można zarzucić całkowitego braku reakcji na pisma skarżącego.

W kontekście powyższego Sąd nie dopatrzył się także przesłanek do zasądzenia od Spółki na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., zwłaszcza że orzeczenie w tym zakresie jest jedynie uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem Sądu.

Z tych też względów wniosek skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej nie podlegał uwzględnieniu – o czym orzeczono w pkt III wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł jak w pkt IV wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

-----------------------

3

1