Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 603/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję tego organu
Powołane przepisy: article: art. 31zy, zo
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. I. B. I. w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia 19 lutego 2021 r.


UZASADNIENIE

W dniu 17 lutego 2021 r. F. I. B. I. w K. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia 19 lutego 2021 r. nr [...] odmówił stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za ww. okres.

W dniu 1 marca 2021 r. F. I. B. I. w K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 23 marca 2021 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzje z dnia 19 lutego 2021 r.

W uzasadnieniu ZUS wskazał, że po ponownej analizie konta ustalono, że we wniosku RDZ B7 z dnia 17 lutego 2021 r. strona wskazała jako rodzaj przeważającej działalności kod PKD 82.30.Z niezgodny z rejestrem REGON. Natomiast na dzień 30 listopada 2020 r. w rejestrze REGON przeważającym rodzajem działalności był kod PKD-94.99.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie F. I. B. I. w K. zarzuciła:

- naruszenie art. 31zo ust. 8 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez błędne przyjęcie że nie kwalifikuje się ona jako podmiot zwolniony z opłacania składek w sytuacji gdy posiada przeważający kod PKD 82.30.Z - Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że nie posiada ona przeważającego kodu PKD: 82.30.Z - Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów, i oparcie się jedynie na analizie konta REGON, w którym wpisana jest przeważająca działalność PKD 94.99.Z, w sytuacji gdy wszystkie fundacje odgórnie mają wpisana taką działalność przeważającą i nie można dokonać zmiany. Nie oparto się natomiast na postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...] w [...], z dnia 8 czerwca 2020 r. - sygnatura sprawy: [...], które jednoznacznie stwierdza, że przeważająca działalność Fundacji to - Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów, czyli posiada przeważający kod PKD 82.30.Z;

- naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie należytego wyjaśnienia przez organ administracji stanu faktycznego mającego za podstawę słuszny interes strony i utrzymanie tym samym w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która to została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Strona skarżąca wskazywała, że F. I. B. I. posiada przeważający kod PKD: 8230.Z - Działalność związana z organizacja targów, wystaw i kongresów, przedkładał odpis z Krajowego Rejestru Sądowego To do organu należy ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego który jest taki, że ww. F. organizowała nieprzerwanie od 4 lat - targi pn. "[...]" oraz "[...]" i w 2020 r. również miały się odbyć;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez ZUS, iż w niniejszej sprawie materiał dowodowy będący podstawą do wydania zaskarżonej decyzji został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący oraz, że okoliczności sprawy zostały w pełni udowodnione na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w sytuacji gdy ZUS działając w granicach uznania administracyjnego oparł się jedynie na niepełnym materiale dowodowym wybiórczym zebranym w sprawie, dokonując przez to jego oceny w sposób wybiórczy i sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania, co z kolei zaprzecza wnikliwej i wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. F. I. B. I. posiada przeważający kod PKD: 82.30.Z - Działalność związana z organizacja targów, wystaw i kongresów, ZUS nie zwrócił się do strony skarżącej o dokonanie wyjaśnienia sprawy i nie wysłuchał jej, a jedynie wydał decyzję odmowną.

Ponadto ZUS nie podał podstawy prawny wskazującej, że przy ustalaniu przeważającej działalności kieruje się jedynie informacją uzyskaną na podstawie rejestru REGON, natomiast nie KRS. Tym samym ZUS dokonał w sposób nieuprawniony wyboru materiału dowodowego zamiast rozpatrzeć go całościowo.

W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zwolnienie jej z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r,. oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym ewentualnych kosztów zastępstwa adwokackiego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Strona skarżąca ma siedzibę na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa COVID-19") i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 152, powoływanego dalej jako "rozporządzenie COVID-19").

Zgodnie z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19 Rada Ministrów może, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określić inne okresy zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objąć tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Stosownie do treści § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. (ust. 3).

Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem od opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w przepisie rodzaje działalności według stanu na dzień 30 listopada 2020 r.

Istotne zatem jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność. Wprawdzie w myśl § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 (podobnie jak art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19 na dzień 30 września 2020 r.), oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., lecz danych tych ZUS nie może przyjmować bezkrytycznie.

W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG/REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności.

Strona skarżąca kwestionując decyzję ZUS wskazała przede wszystkim na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nie posiada kodu PKD obrazującego przeważającą działalność (82.30.Z – Działalność związana z organizacją targów wystaw i kongresów i oparcia się jedynie na zapisach w rejestrze REGON, w którym wpisana jest przeważająca działalność PKD 94.99.Z, w sytuacji gdy wszystkie fundacje odgórnie mają wpisane taką działalność przeważającą i nie można dokonać zmiany.

Strona skarżąca w tym zakresie przywołała także postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...], z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt [...], które jednoznacznie stwierdza, że przeważająca działalność strony skarżącej to - Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów, czyli posiada przeważający kod PKD 82.30.Z, a także przedstawiła szereg dowodów wskazujących, że w faktycznie od wielu lat prowadzi działalność polegającą na organizowaniu targów, wystaw i kongresów.

W swoich rozstrzygnięciach ZUS odmawiając przyznania zwolnienia powołuje się na wpisy rejestru REGON, tymczasem i co należy mocno podkreślić, w aktach administracyjnych sprawy przekazanych do Sądu, brak jest powyższego, istotnego w sprawie dokumentu źródłowego.

Według ZUS zapisy w rejestrze REGON mają bezspornie świadczyć, że na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającą działalnością gospodarczą wykonywaną przez stronę skarżącą była działalność oznaczona kodem PKD 94.99.Z, która nie uprawnia do przyznania pomocy, w postaci zwolnienia z opłacania składek.

Według Sądu decydujące znaczenie w takiej sytuacji powinien mieć kod PKD faktycznie (rzeczywiście) wykonywanej działalności wg stanu na dzień 30 listopada 2020 r., czyli kod PKD 82.30.Z wskazany przez stronę skarżącą, który niewątpliwie mieści się w katalogu zwolnień z § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19.

Przyjęty przez ZUS sposób wykładni § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia COVID-19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie rozporządzenia COVID-19 jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje.

Zastosowany sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych do pomocy, nie może w efekcie prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają, i co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia.

Sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce rejestru REGON może prowadzić w skutkach do nierównego dostępu do pomocy (naruszenie zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP). A w konsekwencji nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.

Wskazać należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19 także rozporządzenie COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009). W § 9 ww. rozporządzenia, nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia COVID-19 nie można pomiąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON.

Pomocy nie można przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19, jeżeli rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.

W tym kontekście zaskarżone rozstrzygnięcia ocenić należy jako wadliwe albowiem przedwcześnie przyjęto, że strona skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek bez dokładnej analizy przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów.

Strona skarżąca w toku postępowania prowadzonego przed ZUS we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w odpowiedzi na zawiadomienie z dnia 4 marca 2021 r., za pismem z dnia 17 marca 2021 r. wnioskowała o dopuszczenie dowodów m.in. ze zdjęć i wydruków organizowanych przez nią imprez w tym cyklicznych targów: [...], [...], [...], które w jej mniemaniu miały potwierdzać, że strona skarżąca od lat prowadzi działalność oznaczoną kodem PKD 82.30.Z - Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów.

Przedstawiła również także postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt [...], które jej zdaniem jednoznacznie stwierdza, że przeważająca działalność strony skarżącej to - Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów, czyli posiada przeważający kod PKD 82.30.Z.

Skoro ZUS poprzez stosowne zawiadomienie, umożliwia wnioskodawcy przedstawienie dowodów potwierdzających zapisy we wniosku, w tym w zakresie prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej, to tym bardziej obowiązkiem ZUS było szczegółowe odniesienie się do tych dowodów w uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a nie skwitowanie lakonicznym uzasadnieniem, że cyt. "Podmiot wpisany do rejestru stowarzyszeń miał obowiązek zgłoszenia przeważającej działalności do rejestru REGON za pośrednictwem urzędu skarbowego (...). Na dzień 30 listopada 2020 r. w rejestrze REGON przeważającym rodzajem działalności był kod PKD 94-9.Z, który nie uprawniał Państwa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r.

ZUS w swoim rozstrzygnięciu w ogóle nie odniósł się do przedstawionego przez stronę skarżącą dowodu w postaci postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...], z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt [...], który to dowód wskazuje, że w KRS (Rejestrze Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji Oraz Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej oraz Rejestrze Przedsiębiorców) od 8 czerwca 2020 r. jako przedmiot przeważającej działalności przedsiębiorcy widnieje kod PKD 82.30.Z Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów. Zatem w KRS od 8 czerwca 2020 r. figurował kod PKD 82.30.Z.

Zaprezentowane w uzasadnieniu stanowisko ZUS, czyni bezprzedmiotowym i pozornym umożliwienie wnioskodawcy składanie dodatkowych dowodów w wyznaczonym terminie, skoro w wydanej później decyzji, dowody te są de facto całkowicie ignorowane i nie mają żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

W tym miejscu należy zauważyć, że z brzmienia § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19 wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność.

Jest w nim bowiem mowa o płatniku składek prowadzącym określoną działalność. Natomiast w § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 zdecydowano się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma (miało) nastąpić ustalenie przez ZUS rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie").

Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Przedmiotowe domniemanie nie ma jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego).

W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") mających zastosowanie w sprawie, należy przyjąć, że sformułowane w § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 domniemanie należy do kategorii domniemań wzruszalnych. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 mają charakter urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (zob. art. 43 u.s.p.) i są dla ZUS wiążące, ale przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a.

Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą, odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19 jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie środka dowodowego określonego w § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19, tj. danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON i podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON.

W niniejszej sprawie strona skarżąca przedstawiła dowody, które w jej ocenie przyjęte przez ZUS domniemanie oparte o § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 podważały i w związku z tym powinny być uwzględnione przy wydawaniu decyzji.

Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia 19 lutego 2021 r. wskazać należy na uchybienie proceduralne ZUS, które skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia - tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego - musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności.

Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok SN z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94).

Sporządzenie prawidłowego uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym, wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a jeszcze w większym stopniu uzasadnienie decyzji z dnia 19 lutego 2021 r. nie spełnia wymogów określonych powyższymi przepisami.

Zaprezentowany w wydanych w sprawie decyzji, sposób uzasadnienia nie spełnia ustawowych kryteriów, co uniemożliwia sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań ZUS. Aby rozstrzygnąć sprawę Sąd musiałby najpierw opisać jej stan faktyczny ustalony na podstawie dokumentów i wniosków strony skarżącej oraz przedstawionych dowodów, dokonać faktycznie ustalenia stanu faktycznego a następnie dokonać jego subsumpcji pod mające zastosowanie w sprawie przepisy, których treść nie jest oczywista i jednoznaczna. Przyjęty na tle wykładni tych przepisów pogląd musiałby też zostać połączony ze stosowną argumentacją. To jednak - jak wyżej wskazano - nie jest rolą sądu administracyjnego.

Rozpatrując ponownie sprawę, ZUS będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku i wydać stosowne rozstrzygnięcia z uzasadnieniami odpowiadającymi wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.