Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2586/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 137
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 94 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Anna Dumas, WSA del. Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 233/10 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 18 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2) zasądza od J. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi J. W. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 18 lutego 2010 oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 29 kwietnia 2009 r. w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzją z dnia 5 grudnia 2008 r. ustalił skarżącemu zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 1. 603 098 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w przychodach z ujawnionych źródeł w wysokości 2 173 464 zł. Decyzję doręczono w dniu 22 grudnia 2008 r. pełnomocnikowi strony – M. M., który w dniu 6 kwietnia 2009 r. złożył odwołanie, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniami z dnia 10 czerwca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził jego niedopuszczalność.

Z uwagi na niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 5 grudnia 2008 roku, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. upomnieniem z dnia 26 lutego 2009 roku, wezwał skarżącego do uregulowania należności w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002. Upomnienie doręczono stronie w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.). W dniu 20 marca 2009 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił wobec skarżącego tytuł wykonawczy o Nr SM 2/633/09 obejmujący zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Zawiadomieniami z dnia 23 marca 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych zobowiązanego. Zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego skarżący odebrał w dniu 30 marca 2009 r.

Pismem z dnia 1 kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zakwestionował prawidłowość doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 5 grudnia 2008 r. wskazując, że decyzja nie została mu skutecznie doręczona. Wskazano, że mocodawca z dniem 1 grudnia 2008 r. wypowiedział pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu podatkowym doradcy podatkowemu M. M. W dniu 18 grudnia 2008 r. dotychczasowy pełnomocnik zawiadomił organ kontroli skarbowej o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i ustanowieniu z dniem 17 grudnia 2008 r. nowego pełnomocnika. Jednakże ani aktualnemu pełnomocnikowi ani pełnomocnikowi któremu pełnomocnictwo zostało wypowiedziane, decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 5 grudnia 2008 r. nie została skutecznie doręczona.

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2009 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 Nr110 poz. 968 ze zm., dalej: u.p.e.a.) uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, wskazując w uzasadnieniu, iż działania podjęte przez stronę polegające na odwoływaniu i powoływaniu w grudniu 2008 r. pełnomocników były świadome, a ich celem było dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2002 r.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony złożył zażalenie wskazując, że organ podatkowy nie doręczył skarżącemu ani żadnemu z ustanowionych przez niego pełnomocników decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie podatkowe za 2002 r., w konsekwencji czego zobowiązanie podatkowe nie powstało i brak było podstaw prawnych do wystawienia tytułu wykonawczego.

Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia 18 lutego 2010 r., utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że w dacie wydania i wysłania decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli, tj. w dniu 5 grudnia 2008 r., w aktach podatkowych było pełnomocnictwo do reprezentowania strony przez doradcę podatkowego M.M. Z tego powodu w ocenie organu należało uznać, że organ podatkowy nie uchybił prawu doręczając decyzję ustanowionemu pełnomocnikowi. Do chwili złożenia do akt wypowiedzenia pełnomocnictwa, przyjąć należało, że strona działa przez dotychczasowego pełnomocnika.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i argumentację podniesioną w zażaleniu. Podkreślono, że organ egzekucyjny badając dopuszczalność egzekucji, stosownie do treści art. 29 § 1 u.p.e.a. musi posiadać wiedzę o decyzjach na mocy których obowiązek ustalono, a w szczególności, czy decyzje te zostały skutecznie doręczone

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarga jest uzasadniona, ale z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Stwierdzono, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało wyjaśnienie, czy w stosunku do skarżącego powstało zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Z tego powodu należało ustalić, czy decyzja z 5 grudnia 2008 r. ustalająca wymienione zobowiązanie, została skutecznie doręczona skarżącemu przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Gdyby bowiem decyzja ta nie została skutecznie doręczona, to należałoby uznać, że zobowiązanie podatkowe nie powstało i zarzuty skarżącego zasługiwały na uwzględnienie.

WSA wskazał, że organ prawidłowo wysłał decyzję z 5 grudnia 2008 r. pełnomocnikowi skarżącego. Zgodnie z bowiem z treścią art.145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pismo doręcza się pełnomocnikowi. Podkreślono jednak, że dla rozpoznawanej sprawy kluczowe znaczenie miało określenie, czy pismo zawierające cofnięcie pełnomocnictwa wpłynęło do organu przed, czy też po odbiorze decyzji przez M.M. Natomiast w rozpoznawanej sprawie organy nie wyjaśniły, o której godzinie M.M. odebrał w urzędzie pocztowym decyzję z 5 grudnia 2008r. ani też o jakiej godzinie wpłynęło do UKS pismo o cofnięciu pełnomocnictwa M.M.

Od powyższego wyroku pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wywiódł skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 121 poz.1264 z późn. zm., dalej: k.p.c.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że w przypadku gdy informacja o cofnięciu pełnomocnictwa dotarła do organu podatkowego po wysłaniu decyzji, ale przed jej odebraniem przez byłego pełnomocnika decyzja nie została skutecznie doręczona podczas, gdy dla udowodnienia skutecznego doręczenia decyzji konieczne było wykazanie przez organ, że decyzja została wysłana pod właściwy adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika, a urząd pocztowy zawiadomił pełnomocnika w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać oraz to, że decyzja została odebrana przez adresata;

art. 145 § 1 pkt. 1 lit c. p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w zgodzie z przytoczonymi przepisami, a organy wyczerpująco i wnikliwie zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy i dokładnie wyjaśniły niesporny stan faktyczny, w szczególności poprzez nakazanie organowi zbadania o której godzinie pełnomocnik odebrał decyzję w urzędzie pocztowym, i o której godzinie wpłynęło do organu pismo informujące o cofnięciu pełnomocnictwa, podczas gdy są to okoliczności nie mające istotnego znaczenia w sprawie.

Z ostrożności procesowej podniesiono także zarzut naruszenia prawa materialnego na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.- tj. art. 105 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2000 r. Nr 22 poz. 271 ze zm., dalej k.c.) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie oceny prawidłowości działania organów podatkowych w kontekście okoliczności odebrania decyzji przez pełnomocnika i oceny tego zdarzenia w świetle przepisu art. 105 k.c.

Mając na uwadze powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że w jego ocenie zaskarżony wyrok jest prawidłowy i nie narusza wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej organu przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna organu zawierała usprawiedliwione podstawy, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 137 § 4 i art. 94 § 1 k.p.c. należało uznać za trafne. Wbrew temu co przyjął w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji nie można było dopatrzyć się naruszenia w postanowieniach wydanych przez organy egzekucyjne obu instancji wskazanych przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto wskazując dalsze kierunki postępowania sąd pierwszej instancji nakazał prowadzenie organom egzekucyjnym postępowania w sprawie oceny zarzutów zobowiązanego w zakresie wykraczającym poza zakres rozpoznawanej sprawy tj. w kierunkach zmierzających do podważenia rozstrzygnięć wydanych przez właściwe organy podatkowe.

W pierwszej kolejności należało przypomnieć, że zgodnie z treścią objętego zarzutami skargi kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ oraz stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 2) w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepis ten zatem normuje powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 210-211).

Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. J.P. Tarno, op. cit., s. 211 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 305).

Ocena prawna prowadząca sąd do stwierdzenia istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego z powodów podanych w omówionym przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ powinna stanowić element uzasadnienia wyroku. Ponadto w tym uzasadnieniu, zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a., sąd powinien podać wskazania co do dalszego postępowania. Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku przesłanek, jakim kierował się sąd obok tego, że stanowi gwarancję, iż sąd dołoży należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, to również umożliwia sądowi odwoławczemu ocenę czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji były trafne.

W przypadku braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w takim stopniu, iż mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy i jeżeli w sprawie brak jest innych podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku ze względu na treść omówionych przepisów oraz kierując się treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, iż w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę sąd pierwszej instancji nie tylko wykroczył poza jej granice (do czego był uprawniony), ale poza granice rozpoznawanej sprawy. Ponadto uzasadniając wyrok wykazał się brakiem konsekwencji. W treści uzasadnienia jednoznacznie wyjaśniano, że przedmiot rozpoznawanej sprawy stanowiła ocena zasadności zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego. Przypomniano, że zgodnie z art. 33 pkt.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w skrócie u.p.e.a.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stwierdzono, że z wymienionego przepisu wynika, iż jedną z podstaw zarzutu może być nieistnienie obowiązku. W przypadku zobowiązania podatkowego, to powstaje ono z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania. Wynika z treści art.21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (str. 5 uzasadnienia). Następnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że dnia 5 grudnia 2008r. w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma wyjaśnienie czy w stosunku do skarżącego powstało zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. Wiąże się to z kwestią czy decyzja ustalająca wymienione zobowiązanie, została skutecznie doręczona skarżącemu przed wystawieniem tytułu wykonawczego nr SM 2/633/09. Dokonując tej oceny pominięto, że w opisie stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyroku (str. 1 uzasadnienia) wyjaśniono przebieg postępowania podatkowego związanego z wydaniem i doręczeniem decyzji ustalającej wymiar w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. Postępowanie to, jak wynika z zamieszczonego opisu zakończyło się wydaniem postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009r., przez Dyrektor Izby Skarbowej w L. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz odrębnego postanowienia tego samego organu z tą samą datą stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 5 grudnia 2008r. Zatem jak wynika z tego opisu postępowanie podatkowe zakończyło się wdaniem postanowienia przez właściwy organ odwoławczy na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Następstwem tego rozstrzygnięcia jest ostateczność decyzji z dnia 5 grudnia 2008r., ustalającej wymiar w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. Podważenie skutków wywieranych przez tę decyzję w zakresie obowiązku jej wykonania - dobrowolnego lub przymusowego – nie mogło nastąpić w drodze zarzutów podnoszonych w oparciu o przepis art. 33 pk 1 u.p.e.a. To w postępowaniu w sprawie odwołania od tej decyzji ocenie podlegała skuteczność jej doręczenia oraz zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Nakazując badanie tych okoliczności w rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji wykroczył poza zakres rozpoznawanej sprawy i w istocie wskazał kierunek postępowania zmierzający do podważenia skutków ostatecznej w administracyjnym toku instancji decyzji. Uchylając postanowienia organów egzekucyjnych ze względu na brak pełnego wyjaśnienia okoliczności związanych z doręczeniem decyzji wymiarowej (str. 7 i 8 uzasadnienia) sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Ponadto z naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., sąd pierwszej instancji przedstawił sprzeczne tezy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie rozumienia przepisów art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej i art. 94 § 1 k.p.c. Mianowicie na stronie 6 trafnie odczytano treść tych przepisów wyjaśniając, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny z chwilą zawiadomienia o tym organu. Decyduje tutaj moment złożenia do organu pisma informującego o cofnięciu pełnomocnictwa. Pogląd, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę dokonane w postępowaniu podatkowym wywiera skutek prawny dopiero od chwili dołączenia do akt pisemnego zawiadomienia o tym fakcie jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Następnie jednak konfrontując datę odbioru decyzji przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika w dniu 22 grudnia 2008r., oraz wpływu w tym samym dniu do organu pierwszej instancji zawiadomienia o cofnięciu pełnomocnictwa w ocenie sądu pierwszej instancji niezbędne było ustalenie dokładnej godziny obu tych czynności procesowych (str. 7 i 8 uzasadnienia).

Niezależnie od wcześniej wskazanych okoliczności uniemożliwiających podważanie w tym postępowaniu rozstrzygnięć organów podatkowych należało jednak wyjaśnić, że wykładnia art. 137 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu podatkowego dopiero z chwilą uzyskania wiedzy o tym fakcie przez organ. Oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa powinno być przy tym złożone organowi w formie pisemnej lub zgłoszone ustnie do protokołu. Teza ta nie była kwestionowana przez sąd pierwszej instancji i jest dostatecznie ugruntowana w powołanym przez ten sąd orzecznictwie. Niezależnie od sporów na tle rozumienia odesłania zawartego w art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, że treść normy pomieszczonej w art. 94 § 1 k.p.c., stanowiącej, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, wynika z wykładni art. 137 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Skoro bowiem pełnomocnictwo strony do działania przed organami podatkowymi powinno być przez nią udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu, a pełnomocnik o fakcie swojego ustanowienia w sprawie obowiązany jest powiadomić organ poprzez dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpis pełnomocnictwa, stwierdzić należy, że przy braku określenia expressis verbis formy wypowiedzenia pełnomocnictwa w Ordynacji podatkowej oraz momentu jego skuteczności wobec organu, może ono nastąpić również tylko w jednej z powyższych form określonych dla ustanowienia pełnomocnictwa, a konsekwencją tego jest, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu podatkowego również dopiero z chwilą uzyskania wiedzy o tym fakcie przez organ - w formie pisemnej lub poprzez zgłoszenie ustnie do protokołu ( por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1976/04; z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1613/09; z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1299/09; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie stan wiedzy organu o istnieniu pełnomocnictwa powinien zostać oceniony na dzień dokonania konkretnej czynności, w tym wypadku nadania przesyłki na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Nadanie przesyłki w sposób prawidłowy na wskazany adres wiąże się również z oceną skuteczności jej doręczenia. Odrębne zagadnienie stanowi zobowiązanie pełnomocnika, któremu cofnięto pełnomocnictwo do wypełnienia jego obowiązków zgodnie z regulacją zawartą w art. 94 § 2 k.p.c.

Skoro z zebranego materiału dowodowego wynikało, iż decyzję wymiarową organ pierwszej instancji w dniu 5 grudnia 2008r. prawidłowo wysłał pełnomocnikowi strony i decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu 22 grudnia 2008r., to wbrew ocenie przyjętej w zaskarżonym wyroku bez znaczenia dla oceny skutków jej doręczenia pozostawało złożone w tym samym dniu pismo informujące o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.

Z uwagi na to, że zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania okazały się uzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny uchylił na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a/ w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm .).