Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1711/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58 par.1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par.1 pkt.1 lit.c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2008 r. znak: [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło [....] Sp. z o.o. w W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 lipca 2008 r. znak: [....] zezwalającej na usuniecie drzew oraz ustalającej opłatę za wycinkę drzew.

W uzasadnieniu podniesiono, że doręczenie decyzji Prezydenta Miasta K. nastąpiło w dniu 18 lipca 2008 r, a zatem termin do wniesienia odwołania przypadł na dzień 1 sierpnia 2008 r., (piątek). Z uwierzytelnionego odpisu druku L-4 wynika, iż W.C. - Prezes Spółki pozostawał w leczeniu szpitalnym w okresie od dnia 31 lipca 2008r do dnia 5 sierpnia 2008 r., R.C. - Wiceprezes Zarządu spółki, pozostawał w leczeniu w okresie od 28 lipca 2008 r., do dnia 3 sierpnia 2008 r. Zatem odwołanie w przypadku W.C. mogło być złożone między 19 a 30 lipca 2008 r., a w przypadku R.C. w dniach od 19 do 27 lipca 2008 r. W ocenie Kolegium, trudno przyjąć, iż od dnia 19 do 30 lipca 2008 r., W.C. i od 19 do 27 lipca 2008 r., R.C. , nie byli w stanie zapoznać się z treścią decyzji. Ponadto analiza sprawy pozwala stwierdzić, iż W.C. i R.C. można zarzucić niedbalstwo stanowiące o ich winie, gdyż w dniu 18 lipca 2008 r., właściwie umocowany do tego członek zarządu miał wiedzę o treści decyzji. Oznacza to, iż najpóźniej od tego dnia sam adresat decyzji musiał mieć wiedzę o decyzji, był zatem w stanie udzielić pełnomocnictwa pełnomocnikowi zawodowemu i wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w powyższym postanowieniu z dnia 8 grudnia 2008 r. zamieszczono pouczenie, że strona niezadowolona z wydanego postanowienia może zwrócić się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zgodnie z tym pouczeniem strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku jego rozpatrzenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r. znak: [....] utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia 8 grudnia 2008 r.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że w badanej sprawie nie została spełniona przesłanka dotycząca wniesienia prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu. Jak wynika ze złożonych zaświadczeń lekarskich członek Zarządu Spółki R.C. , przebywał na zwolnieniu lekarskim od 28 lipca 2008 r. do 3 sierpnia 2008 r. Co za tym idzie, przeszkoda uniemożliwiająca mu dochowanie terminu ustała z dniem 3 sierpnia 2008 r., co powoduje, że od dnia 4 sierpnia 2008 liczy się siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, i termin ten kończy się z dniem 10 sierpnia 2008r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu został sporządzony w dniu 11 sierpnia 2008 r. (data umieszczona na wniosku), jak też przesłano go za pomocą przesyłki poleconej nadanej w dniu 11 sierpnia 2008 r. (co potwierdza data na stemplu pocztowym odciśniętym na kopercie zawierającej wniosek). Powyższe zestawienie mających miejsce wydarzeń świadczy niezbicie o nie dochowaniu przez stronę wymaganego siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku. Niezależnie od powyższego Kolegium nie podzieliło stanowiska spółki, jakoby nie ponosiła ona winy w uchybieniu terminu. Jest faktem, że obaj członkowie Zarządu przebywali na zwolnieniu lekarskim. Zgodnie z jednak z bogatym orzecznictwem sądowo - administracyjnym, nagła choroba nie jest równoznaczna ze zwolnieniem lekarskim wydanym dla strony przez lekarza. Jeśli istotnie nagła choroba (tak jak np. pożar, powódź, przerwa w komunikacji ), jest okolicznością faktyczną, wymienianą przez literaturę i orzecznictwo, jako uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu, to zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenie odwołania, i nadania na poczcie przez inną osobę.

Na powyższe postanowienie strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 18 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 722/09 uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia 17 marca 2009 r. znak: [....] .

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że pierwszy pogląd Kolegium, iż nie została spełniona przesłanka dotycząca wniesienia prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu jest oczywiście błędny, bowiem Kolegium nie wzięło pod uwagę, że dzień 10 sierpnia 2008 r., przypadał w niedzielę, a więc zgodnie z regułą zawartą w art. 57 § 4 k.p.a. - jeżeli koniec terminu przypadł na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Takim dniem był dzień 11 sierpnia 2008 r., (poniedziałek). A więc zarzut skargi w tym zakresie jest uzasadniony.

Drugi pogląd Kolegium, iż w zaistniałej sytuacji nie można przyjąć jakoby organy spółki nie ponosiły winy w uchybieniu terminu, jest zdaniem Sądu przedwczesny. Sąd podzieli pogląd Kolegium, o tyle, o ile przyjmuje on, że niemożność działania osób uprawnionych do wniesienia odwołania, może świadczyć o wadliwej organizacji pracy zarządzania i funkcjonowania spółki, co wiąże się z pojęciem winy, o jakim mowa w art. 58 § 1 kpa. O braku winy w uchybieniu terminu można jednak mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Są takie zdarzenia, z reguły nagłe i nie dające się przewidzieć, że podmiot zobowiązany do działania przez te zdarzenia zostaje wyeliminowany z możliwości działania. Takim zdarzeniem może być poważna choroba która wyklucza jakąkolwiek możliwość działania, w szczególności możliwość wydania stosownych dyspozycji np. właśnie w zakresie zaskarżenia aktu. Trafnie Kolegium również podnosi, że to na wnoszącym wniosek o przywrócenie terminu ciąży obowiązek uwiarygodnienia (właściwie - uprawdopodobnienia), poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochował należytej staranności, a mimo tego dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe. W sprawie niniejszej skarżąca spółka fakt ten uprawdopodobniała za pomocą druku zwolnienia lekarskiego. Kolegium po raz pierwszy rozpoznając sprawę, ustaliło, że z "uwierzytelnionego odpisu druku L-4 wynika, iż W.C. pozostawał w leczeniu szpitalnym w okresie od dnia 31 lipca 2008r do dnia 5 sierpnia 2008r. Pan R.C. - Wiceprezes Zarządu spółki, pozostawał w leczeniu w okresie od 28 lipca 2008r do dnia 3 sierpnia 2008 r.". W żadnym z wydanych w sprawie aktów Kolegium nie poczyniło ustaleń - jakie to schorzenia spowodowały, że obaj członkowie zarządu stali się nie zdolni do świadczenia pracy. A chyba dowolnie ustaliło, że W.C. pozostawał w leczeniu szpitalnym. Na rozprawie przed Sądem w dniu 17.09.2009 r., pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że prezes zarządu W.C. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu dolegliwości sercowo-naczyniowych. Z posiadanych przez pełnomocnika informacji w czasie zwolnienia lekarskiego nie przebywał w spółce i chyba w tym czasie przebywał w domu. Żadnej hospitalizacji w tym przypadku nie było. Wiceprezes zarządu R.C. też nie był hospitalizowany, w spółce nie przebywał, na co był chory - pełnomocnik nie wiedział. W takiej sytuacji obowiązkiem Kolegium było ustalenie, jakie to choroby spowodowały wydanie zwolnień od świadczenia pracy i czy niemożność świadczenia pracy uniemożliwiała wydanie dyspozycji co do zaskarżania przedmiotowego postanowienia. Ponadto oceny możliwości działania osób uprawnionych należy dokonać mając na uwadze fakt, który ustalił Sąd na podstawie dokumentu - iż spółka na podstawie umowy o świadczenie doradztwa prawnego z dnia 26 lutego 2008 r. - obsługiwana była przez profesjonalną Kancelarię Prawną.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że powołanym wyrokiem z dnia 18 września 2009 r. Sąd nie wzruszył zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Kolegium z dnia 8 grudnia 2008 r.

Wskazać należy dalej, że postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r. znak: [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdziło, że odwołanie złożone przez [....] Sp. z o.o. w W. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 lipca 2008 r. znak: [....] zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wskazało, że omawiana decyzja została skutecznie doręczona wiceprezesowi zarządu w dniu 18 lipca 2008r., a zatem odwołanie mogło być złożone najpóźniej w dniu 1 sierpnia 2008 r. Kolegium zaznaczyło, że ww. decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie, terminie i sposobie złożenia odwołania.

Skarga złożona na powyższe postanowienie z dnia 20 kwietnia 2009 r. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1056/09.

W wyroku tym Sąd wyraził pogląd, że realizacja zasad wyrażonych w art. 12 k.p.a. wymaga by postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego towarzyszyło równoczesne orzeczenie postanowieniem o wniesieniu tego środka z uchybieniem terminu. Zważywszy na brak podstaw prawnych zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego, taka praktyka zapobiega też przewlekłości postępowania administracyjnego i komplikacjom jakie powoduje wyrok uchylający postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego, który zapada już po wydaniu uwzględniającego to pierwsze orzeczenie postanowienia stwierdzającego wniesienia odwołania lub zażalenia z uchybieniem terminu. Dalej Sąd wskazał, że kontrola legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania obejmuje: po pierwsze - ocenę zasadności uznania, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 lipca 2008 r. zostało złożone przez skarżącą po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu do jego wniesienia, a po drugie ocenę prawidłowości orzekania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W pierwszej kwestii zaskarżone postanowienie nie budzi zastrzeżeń. Zawiera ono prawidłowe, znajdujące potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym ustalenia, które poddano ocenie z uwzględnieniem właściwych przepisów praw. Powyższe jako niekwestionowane w skardze pozostaje poza szerszymi rozważaniami. W kwestii obejmującej ocenę legalności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 grudnia 2008 r., Sąd uznał, że pomimo pewnych uchybień, przedmiotowe orzeczenie odpowiada prawu. W postanowieniu tym uwzględniono prawidłowo fakt złożenia przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji po upływie terminu ustawowego oraz w konsekwencji wskazano trafnie na istnienie podstaw do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Ponadto w uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 22 września 2009 r. sąd odniósł się do także do zarzutów skargi dotyczących nagłej i ciężkiej choroby członków zarządu mających w ocenie strony skarżącej uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Otóż sąd stwierdził, że treść zaświadczeń lekarski wskazuje, że pomimo stwierdzonej w nich niezdolności do pracy (a więc wielogodzinnego wykonywania obowiązków zawodowych), stan zdrowia obu pacjentów - nieprzebywających w szpitalu, mogących chodzić także w okresie zwolnienia lekarskiego - nie był na tyle zły, by uniemożliwiał im samodzielne dokonanie odkładanej uprzednio w czasie, terminowej czynności procesowej. Tak względy logiki, jak i doświadczenia życiowego nakazują uznać, że żadnej poważnej chorobie natury psychicznej lub fizycznej nie mogą towarzyszyć wskazania lekarskie dopuszczające możliwość chodzenia. Mając na uwadze powyższe sąd stwierdził, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

Skarga kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 272/10.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skarga wniesiona do WSA w rozpatrywanej sprawie dotyczyła wyłącznie postanowienia Kolegium z 20 kwietnia 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd zaznaczył, że okoliczności związane z przywróceniem terminu do wniesienia odwołania nie były przedmiotem badania w rozpatrywanej sprawie, a w innym postępowaniu, gdzie 18 września 2009 r. zapadł wyrok w sprawie II SA/Kr 721/09, który 9 listopada 2009 r. stał się prawomocny. Tak więc okoliczność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie może być przedmiotem oceny NSA w niniejszej sprawie, bowiem na tym etapie postępowania NSA jest związany wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem WSA.

Pismem z dnia 26 października 2011 r. [....] Sp. z o.o. w W. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2008 r. znak: [....] .

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła przebieg postępowania administracyjnego oraz wskazała na wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 722/09, którym uchylono jedynie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2009 r. wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Ponieważ we wskazanym wyroku nie uchylono zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia 8 grudnia 2008 r., wobec tego konieczne jest jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Zaskarżonemu postanowieniu z dnia 8 grudnia 2008 r. strona skarżąca zarzuciła naruszenie 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 lipca 2008 r.; naruszenie art. 59 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i przyjęcie, że postanowienie z dnia 8 grudnia 2008 r. nie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji i przysługuje na nie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy; naruszenie art. 59 § 1 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1 i 2 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i błędne pouczenie strony skarżącej, że od postanowienia z dnia 8 grudnia 2008 r. przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, a nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego; naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego poprzez udzielenie błędnego i mylącego pouczenia , co do przysługującego stronie środka odwoławczego.

Strona skarżąca podniosła, że obaj członkowie zarządu spółki upoważnieni do działania w imieniu strony zapadli na nagłą, poważną chorobę i w związku z tym wniesienie odwołania w terminie stało się niemożliwe. Niemożność wniesienia odwołania spowodowana nagłą chorobą członków zarządu powstała w czasie biegu terminu do wniesienia środka odwołania i trwała także po jego upływie. Decyzja od której strona chce wnieść odwołanie została wydana i doręczona stronie w dniu 18 lipca 2008 r. a czternastodniowy do wniesienia odwołania upłynął w dniu 1 sierpnia 2008 r. W tym czasie członkowie zarządu spółki nie byli zdolni do działania w jej imieniu z powodu choroby która trwała od dnia 28 lipca 2008 r. do dnia 3 dnia 2008 r. ( R.C. ) oraz od dnia 31 lipca 2008 r. do dnia 5 sierpnia 2008 r. ( W.C. ), co potwierdzają zaświadczenia lekarskie. Zapadnięcie na nagłą chorobę wszystkich członków zarządu jest zdarzeniem nadzwyczajnym i przeszkodą której w żaden sposób nie można usunąć. Jest też zdarzeniem w pełni przez nich niezawinionym oraz jest przejawem siły wyższej. Powyższe powoduje, że przesłanka braku winy została, zdaniem strony skarżącej, w niniejszej sprawie uprawdopodobniona. Odnośnie zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, strona skarżąca podniosła, że choroba członków zarządu ustała w dniu 4 sierpnia 2008 r., a więc bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął się 5 sierpnia 2008 r. i upłynął z końcem 11 sierpnia 2008 r. Termin ten został zatem zachowany, wobec faktu, że wniosek o przywrócenie terminu strona skarżąca złożyła w dniu 11 sierpnia 2008 r. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium zaznaczyło, że wykonując wyrok Sądu z dnia 18 września 2009 r. nie mogło zignorować tego, że w istocie pełnej oceny stanu faktycznego sprawy, w tym kwestii przywrócenia terminu, dokonał Sąd w wyroku z dnia 22 września 2009 r. W wyroku tym Sąd dokonał bowiem oceny wniosku o przywrócenie terminu i w tym przedmiocie materiału dowodowego sprawy, tj. przedłożonego zaświadczenia lekarskiego. Wobec tego Kolegium wykonując wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 września 2009 r., odniosło się do oceny i weryfikacji stanu faktycznego sprawy dokonanej już w wyroku z dnia 22 września 2009 r.

Rozpoznając powyższą skargę, postanowieniem z dnia 5 lipca 1012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 8 grudnia 2008 r. znak: [....] .

Sąd powołując się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1056/09 stwierdził, że skoro skarga na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania została już oddalona, to kontrola zaskarżonego obecnie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2008 r. o odmowie przywrócenie terminu jest na obecnym etapie postępowania bezprzedmiotowa.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła [....] Sp. z o.o. z siedzibą w W. , zaskarżając postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych za wszystkie instancje.

Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: niewłaściwe zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadne wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego, co w konsekwencji doprowadziło do nierozpoznania skargi; błędne niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i bezzasadne wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego, co w konsekwencji doprowadziło do nierozpoznania skargi; naruszenie art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącej możliwości poddania kontroli postanowienia SKO z dnia 8 grudnia 2008 r., a w konsekwencji pozbawienie skarżącej prawa do sądu; błędne niezastosowanie art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a w szczególności poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i ograniczenie się jedynie do jej wskazania.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2768/12 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w postępowaniu zakończonym wydaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1057/09, którym oddalono skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2009 r. nr [....] Sąd dokonał kontroli jedynie postanowienie stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kwestia ewentualnego przywrócenia terminu nie była przedmiotem postępowania, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 275/10, rozpoznając skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1057/09. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pomimo że w wyroku z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1057 Sąd odniósł się do postanowienia Kolegium z dnia 8 grudnia 2008 r., to jednak rozważań w tym zakresie nie można uznać za rozstrzygnięcie sprawy w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Stąd nieuprawnione jest stanowisko Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie, że niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd uchyla decyzję w całości albo w części, wtedy jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia przez skarżone Kolegium przepisów postępowania o wyżej wskazanym charakterze, co prowadzi do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest, jak wyżej wskazano, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 grudnia 2008 r. znak: [....] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 lipca 2008 r. znak: [....]

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2)

Kolegium w zaskarżonym postanowieniu stanęło na stanowisku, że w ustalonym stanie faktycznym nie można przyjąć jakoby organy spółki nie ponosiły winy w uchybieniu terminu.

Kolegium ustaliło, że z "uwierzytelnionego odpisu druku L-4 wynika, iż W.C. pozostawał w leczeniu szpitalnym w okresie od dnia 31 lipca 2008r do dnia 5 sierpnia 2008r. R.C. - Wiceprezes Zarządu spółki, pozostawał w leczeniu w okresie od 28 lipca 2008r do dnia 3 sierpnia 2008 r.". Kolegium, nie poczyniło jednak ustaleń - jakie to schorzenia spowodowały, oraz czy obaj członkowie zarządu stali się nie zdolni do świadczenia pracy. Przyjęcie przez Kolegium, że W.C. pozostawał w leczeniu szpitalnym nie znajduje żadnego poparcia w materiale dowodowym, jest zatem całkowicie dowolne. Istotne są również ustalenia poczynione na rozprawie przed Sądem w dniu 17 września 2009 r. (sprawa do sygn. II SA/Kr 722/09), gdzie pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że prezes zarządu W.C. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu dolegliwości sercowo-naczyniowych. Pełnomocnik skarżącej spółki podał równocześnie, że w czasie zwolnienia lekarskiego W.C. nie przebywał w spółce i chyba w tym czasie przebywał w domu. Żadnej hospitalizacji w tym przypadku nie było. Wiceprezes zarządu R.C. też nie był hospitalizowany, w spółce nie przebywał, przy czym brak było wiedzy pełnomocnika na temat rodzaju choroby.

W powyższych okolicznościach obowiązkiem Kolegium było ustalenie, jakie to choroby spowodowały wydanie zwolnień od świadczenia pracy i czy niemożność świadczenia pracy spowodowana była dolegliwościami zdrowotnymi tego rodzaju, że uniemożliwiały chodzenie, czy też wydanie dyspozycji, co do złożenia środka zaskarżania.

Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto podkreślić należy, że to osoba zainteresowana obowiązana jest uwiarygodnić przytaczaną argumentację i swoją staranność w zakresie prowadzenia własnych spraw oraz fakt, że przeszkoda, która zaistniała, była od niej niezależna, nie do przewidzenia oraz, że istniała przez cały czas biegu terminu do dokonania czynności procesowej (Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia z dnia 30 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2717/11). Takim zdarzeniem może być poważna choroba, jednakże taka, która wyklucza jakąkolwiek możliwość działania, w szczególności możliwość wydania stosownych dyspozycji np. właśnie w zakresie zaskarżenia aktu.

Złożone w rozpoznawanej sprawie przez członków zarządu zaświadczenia lekarskie i ich zły stan zdrowia, nie muszą automatycznie wykluczać możliwości prawidłowego dokonania czynności procesowej i nadania pisma w urzędzie pocztowym przez inną osobę lub przez pracownika firmy.

Jak wskazał Wojewódzki Sądu Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 14 października 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 726/11 sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 58 k.p.a. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu.

Sąd podziela przy tym ocenę dokonaną w wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 września 2009r. sygn. akt II SA/Kr 722/09, że przy badaniu możliwości działania osób uprawnionych należy uwzględnić też, iż spółka na podstawie umowy o świadczenie doradztwa prawnego z dnia 26 lutego 2008 r. obsługiwana była przez profesjonalną Kancelarię Prawną. Podkreślić należy, że strona skarżąca nie wykazała, aby nie mogła skorzystać z usług świadczonych przez tę kancelarię, czy też skorzystać z pomocy innych osób, a zatem nie wykazała, że dołożyła należytej staranności, aby przeszkodę w dochowaniu terminu usunąć.

Podkreślić trzeba, że art. 58 § 1 k.p.a. wymaga uprawdopodobnienia a nie udowodnienia. Kolegium, może to uprawdopodobnienie uznać za niewystarczające - ale fakt ten nie zwalnia Kolegium od podjęcia kroków zmierzających do wykazania czy to uprawdopodobnienie jest wystarczające czy nie.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Brak powyżej opisanych ustaleń oznacza, iż Kolegium nie uczyniło zadość art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.

Zupełnie niezasadnym jest przy tym konstatacja skarżonego Kolegium sprowadzająca się do oceny, że skoro w początkowym biegu terminu do zaskarżenia, wyżej wskazani członkowie zarządu nie chorowali, to mogli wcześniej zabezpieczyć swoje interesy poprzez poczynienie starań do złożenia środka zaskarżenia. Ustanowienie terminu 14 dniowego do wniesienia odwołania uprawnia stronę do podjęcia czynności w każdym dniu tego terminu, także w ostatnim, a okoliczność, że strona planowała dokonanie czynności w ostatnim dniu terminu nie może stanowić podstawy do przyjęcia winy w uchybieniu terminu (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 921/11). Zastosowane w przedmiotowej sprawie rozumowanie organu prowadziłoby do pozbawienia strony tego prawa.

Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżone postanowienie narusza prawo należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c i art. 200 p.p.s.a.