Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. S.A. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2022 r. nr SKO.41/1497/P/2022 w przedmiocie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza O. (organ I instancji) z 16 lutego 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2016 r. w wysokości 4.448 zł. Adresatem tych decyzji była P. S.A. w L. (spółka), wnioskująca o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za wymieniony rok podatkowy.

W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że 15 grudnia 2021 r. wpłynął do organu I instancji wniosek spółki o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 4.448 zł. Spółka tłumaczyła, że deklarując podatek od nieruchomości za 2016 r. zawyżyła wysokość zobowiązania podatkowego, bowiem zaliczyła do budowli łączniki sterowane zdalnie instalowane na liniach napowietrznych średniego napięcia.

Odnosząc się merytorycznie do rozpatrywanego wniosku spółki, organ ocenił, że nie zasługuje on na uwzględnienie.

Zdaniem organu, łączniki zdalnie sterowane, o których mówi spółka, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowle.

Organ nawiązał do art. 1a ust. 1 pkt 1, pkt 2, art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2014.849 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. - u.p.o.l.), do art. 3 pkt 1, pkt 3, pkt 3a, pkt 9 ustawy Prawo budowlane (Dz.U.2013.1409 ze zm. w brzmieniu dla 2016 r. - u.p.b.) oraz do stanowiska i argumentów Trybunału Konstytucyjnego przyjętych w sprawie sygn. P 33/09.

Następnie organ powołał się na dwie opinie biegłego (z 26 października 2021 r. i 28 grudnia 2021 r.), który wyjaśnił, że analizowane łączniki sterowane zdalnie instalowane na liniach napowietrznych SN są trwałym i skutecznym wyposażeniem tych linii. Stanowią ich integralne części - technicznie i funkcjonalnie. Służą:

- poprawie efektywności energetycznej, jakości dostarczanej energii;

- zwiększeniu bezpieczeństwa i niezawodności zasilania odbiorców;

- skutecznemu zarządzaniu i sterowaniu siecią.

Według biegłego, bez omawianych łączników sterowanych zdalnie linia elektroenergetyczna nie byłaby standardem - siecią inteligentną w rozumieniu modelu docelowego. "Przenoszenie łączników" biegły ocenił jako argument "absurdalny", bowiem świadczyłoby to o nieracjonalności spółki. Biegły zwrócił przy tym uwagę, że spółka nie wykazała, aby w rzeczywistości łączniki sterowane zdalnie miały być "przenoszone" w inne miejsca sieci.

W dalszej kolejności organ argumentował, że bezspornie łącznik jest między innymi sterowany zdalnie z systemu dyspozytorskiego, co daje możliwość telemechanizacji procesów łączeniowych w głębi sieci SN. Zastosowanie łącznika zapewnia sprawne prowadzenie połączeń planowych, a w przypadku awarii sieci SN pozwala na szybką lokalizację uszkodzeń w sieci i - o ile istnieje taka możliwość - przełączenie pozostałego odcinka linii nieobjętego awarią na zasilanie rezerwowe z innej linii, przyczyniając się tym samym do skrócenia czasu trwania wyłączeń awaryjnych.

Łączniki wprawdzie mogą być odłączone od napowietrznej linii elektroenergetycznej, jednak może to skutkować jej nieprawidłowym funkcjonowaniem w określonych warunkach pracy, wyłączeniem telemechanizacji zarządzania siecią w określonym zakresie, a wtedy zakres jej funkcjonalności uległby pogorszeniu. Dlatego omawiane łączniki są elementami sieci, które umożliwiają prawidłowy przesył energii elektrycznej.

Wobec tego, zdaniem organu, sporne łączniki sterowane zdalnie są elementem sieci elektroenergetycznej. Zapewniają możliwość użytkowania tej sieci zgodnie z przeznaczeniem. Służą sprawniejszemu i bezpieczniejszemu eksploatowaniu linii elektroenergetycznych. Pozostają w związku technicznym, użytkowym i funkcjonalnym z sieciami elektroenergetycznymi.

W ocenie organu, sposób ich połączenia nie ma znaczenia, skoro przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawa budowlanego nie wymagają nierozerwalnego związku elementów, tworzących całość techniczną i użytkową. Zadaniem linii jest przesyłanie i rozdzielanie energii elektrycznej, co wymaga nie tylko samych linii, ale także innych elementów, dzięki którym ta funkcja jest realizowana.

Spółka złożyła skargę na zrelacjonowaną wyżej decyzję organu.

Zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1, art. 210 § 1 pkt 4, pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2022.2651 ze zm. - O.p.) z powodu: - nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, a w szczególności dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki na okoliczność konstrukcji, funkcji, charakteru i związku spornych łączników z siecią elektroenergetyczną; - dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego; - błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania podatkowego; - w następstwie błędnego zaliczenia łączników zdalnie sterowanych do przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, co nie ma uzasadnienia w dotychczas zgromadzonych dowodach; - niewyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ, odmawiając spółce stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty;

- art. 1a ust. 1 pkt 2, pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., art. 3 pkt 1, pkt 3, pkt 9 u.p.b., art. 47 § 2 ustawy Kodeks cywilny (Dz.U.2022.1360 ze zm. - K.c.) przez błędne stwierdzenie, że łączniki sterowane zdalnie stanowią elementy sieci, umożliwiające prawidłowy przesył energii elektrycznej, użytkowanie sieci elektroenergetycznej zgodnie z przeznaczeniem; że między łącznikami zdalnie sterowanymi a siecią elektroenergetyczną zachodzą silne związki funkcjonalne charakterystyczne dla części budowli.

W następstwie formułowanych zarzutów spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji z 16 lutego 2022 r. oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka przede wszystkim wykazywała, że ustalenia organów nie mają podstaw w materiale dowodowym, który jest niepełny, a w szczególności nie zawiera opinii biegłego na okoliczności kluczowe z punktu widzenia zasadności wniosku spółki o stwierdzenie nadpłaty.

Spółka motywowała, że organ powołał się na opinie biegłego przeprowadzone w odrębnym postępowaniu podatkowym (odnosiły się one do roku podatkowego 2015). Dodatkowo uczynił to w sposób wybiórczy.

Ponadto biegły dotychczas nie przedstawił opisu, analizy funkcjonalnej i technicznej spornych łączników w systemie dystrybucji energii elektrycznej ani żadnych technicznych i specjalistycznych podstaw, wskazujących na związek łączników z liniami elektroenergetycznymi, na niezbędność łączników do korzystania z tych linii. Zabrakło ze strony biegłego wyjaśnienia czy omawiane łączniki mogą być odłączone bez istotnej zmiany czy uszkodzenia całości bądź przedmiotu odłączonego.

Według spółki, twierdzenia biegłego nie mają obiektywnego, technicznego uzasadnienia w treści sporządzonych przez niego opinii. Natomiast "(...) Biegły (...) prowadził w tym opracowaniu dialog sam ze sobą (...)."

Spółka oceniła, że organy wydały decyzje w niniejszej sprawie na podstawie wyłącznie własnych założeń, dodatkowo poczynionych w sposób wybiórczy. Nie przeprowadziły dowodów rozstrzygających podstawowe kwestie techniczne, jakie są istotne dla oceny zasadności wniosku spółki o stwierdzenie nadpłaty.

Spółka szczególnie mocno akcentowała, że w przypadku stosowania prawa podatkowego obowiązują podwyższone standardy konstytucyjne, co w realiach tej konkretnej sprawy oznacza, że wykluczone jest rozpoznanie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyłącznie na podstawie domniemań czy założeń organu bez niezbędnego materiału dowodowego.

W przekonaniu spółki, linia elektroenergetyczna i łączniki zdalnie sterowane nie stanowią całości techniczno-użytkowej. Łączniki zdalnie sterowane montowane są w ramach modernizacji sieci. "(...) Ich zastosowanie jedynie w określonych obwodach potwierdza, że brak takiego łącznika w danym obwodzie nie powoduje przerwy w dostawie energii elektrycznej, a jedynie obowiązek mechanicznego/ręcznego usunięcia awarii czy dokonania przełączenia. (...)"

Łączniki sterowane zdalnie spółka określiła jako fakultatywny element w funkcjonowaniu sieci elektroenergetycznej. Natomiast nie są one niezbędne. W każdym momencie mogą zostać odłączone. Można je zdemontować, zastępować innymi urządzeniami bez zmiany całości użytkowej budowli. Linia elektroenergetyczna działa prawidłowo również bez omawianych łączników. Ich funkcja nie służy przesyłowi energii, ale polega na zapewnieniu sprawnego prowadzenia przełączeń, na zlokalizowaniu awarii. Dla przedsiębiorcy ważne jest posiadanie sieci oraz łączników. Brak łączników nie powoduje, że struktura przesyłowa staje się bezużyteczna.

Zatem, jak motywowała spółka, łączniki sterowane zdalnie stanowią element szerokiego pojęcia technicznego "struktury sieci elektroenergetycznej", ale nie "sieci uzbrojenia" bądź "sieci technicznej". Zainstalowanie rozpatrywanych łączników nie zapewnia przesyłu energii linią elektroenergetyczną, bowiem ten proces zależy od innych jej elementów.

Zdaniem spółki, organy przede wszystkim nie wykazały, aby jej twierdzenia, konsekwentnie prezentowane organom, nie odpowiadały rzeczywistości i nie uzasadniały wnioskowanej nadpłaty.

Spółka - podobnie jak organ - również wyrażała przekonanie, że za jej argumentacją prawną i w następstwie za oczekiwaniem stwierdzenia nadpłaty przemawia orzecznictwo sądowe, mówiące o opodatkowaniu budowli podatkiem od nieruchomości.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja organu jest zgodna z prawem.

Spór spółki z organem skoncentrował się na zagadnieniu czy łączniki sterowane zdalnie instalowane na liniach napowietrznych średniego napięcia stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w postaci budowli.

Zdaniem spółki, są to przedmioty, które ze względu na sposób ich produkcji, montażu oraz funkcje nie tworzą całości techniczno-użytkowej z siecią elektroenergetyczną. Ponadto nie są one trwale związane z gruntem i nie stanowią urządzeń wolno stojących.

Z kolei organ zajął przeciwne stanowisko. Przyjął, że analizowane łączniki sterowane zdalnie, biorąc pod uwagę sposób ich połączenia z liniami napowietrznymi oraz przeznaczenie, należą do sieci elektroenergetycznej, a tym samym są składowymi elementami budowli.

W ocenie sądu, w tak zarysowanym sporze należy zaaprobować stanowisko organu z punktu widzenia prawa.

Przede wszystkim - wbrew przekonaniu spółki - organ nie naruszył przepisów postępowania podatkowego w sposób, mogący mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

Organ wykorzystał dokumentację techniczną (projekty wykonawcze) oraz opinie biegłego J. M. z 26 października 2021 r. i 28 grudnia 2021 r. Wszystkie one zostały sporządzone na żądanie organu I instancji, przy czym dotyczyły 2015 r. Taki sposób gromadzenia dowodów odpowiada wymogom przewidzianym w art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 197 § 1 O.p.

Odnotowany wyżej materiał dowodowy był wystarczający dla wyjaśnienia przez organ, z jakimi konkretnymi przedmiotami mamy do czynienia od strony technicznej oraz użytkowej, na czym polega istota funkcjonowania i przeznaczenie łączników sterowanych zdalnie instalowanych na liniach napowietrznych średniego napięcia i więź tych łączników z liniami napowietrznymi średniego napięcia, na których są one instalowane.

Spółka, formułując zarzuty proceduralne, nie wykazała luk w materiale dowodowym czy też błędów w jego ocenie, które mogłyby być uznane za istotne, a więc za prowadzące do podważenia legalności rozstrzygnięcia organu. Nie wymieniła konkretnie co biegły miałby pominąć i w jakiej kwestii miałby wykazać się brakiem specjalistycznej wiedzy, a przecież przedmiot sporu dotyczy składowych sieci elektroenergetycznej, o której to sama spółka ma bezpośrednią i pełną wiedzę fachową.

Biegły, analizując w świetle wiedzy specjalistycznej cechy i zadania przypisane łącznikom zdalnie sterowanym, stanowczo stwierdził, że stanowią one integralne, kluczowe części elektroenergetycznej linii napowietrznej. Biegły nie miał żadnych wątpliwości co do tego, że analizowane łączniki sterowane zdalnie tworzą spójny, zintegrowany system dystrybucji energii elektrycznej. Są zintegrowane z siecią pod względem technicznym i użytkowym. Wyłącznie wówczas nadają się do określonego użytku. Są trwałym i skutecznym wyposażeniem napowietrznej linii elektroenergetycznej dzięki swej stabilnej i trwałej konstrukcji. Dla prawidłowego działania układu przesyłu energii wskazane jest, aby linia była wyposażona w łączniki sterowane zdalnie. Operator sieci dystrybucyjnej z rozmysłem zainwestował w wyposażenie infrastruktury sieci.

Biegły konsekwentnie tłumaczył, że zmiana lokalizacji łączników zdalnie sterowanych, do której nawiązała spółka, mówiąc o ich "mobilności", po pierwsze wskazywałaby na błędną lokalizację z perspektywy "inteligencji sieci" (SMART GRID). Po drugie wymagałaby ich zastąpienia przy podjęciu dodatkowych przedsięwzięć analityczno-technicznych, jak również poniesieniu dodatkowych kosztów. Biegły - co do zasady - podważył prawidłowość, adekwatność pojęcia "mobilności" (jakim posługiwała się spółka) w odniesieniu do omawianych łączników zdalnie sterowanych.

Z punktu widzenia pracy sieci elektroenergetycznej biegły przypisał analizowanym łącznikom charakter stałych elementów tej sieci, spójnie zintegrowanych pod względem technicznym i funkcjonalnym. Biegły uznał za "logiczny absurd" twierdzenie spółki o tym, że możliwy demontaż łączników sterowanych zdalnie miałby pozostawać bez wpływu na funkcjonowanie linii napowietrznych średniego napięcia. Według wiedzy biegłego, konkretny łącznik sterowany zdalnie został zamontowany w ściśle określonym miejscu.

W konsekwencji biegły podważył profesjonalny charakter argumentów spółki o "mobilności" czy "fakultatywności" łączników sterowanych zdalnie. Zaznaczył, że są one instalowane z powodu bardzo skutecznych i funkcjonalnych właściwości technicznych z przeznaczeniem do trwałego funkcjonowania w miejscu ich zastosowania. Stanowią kluczowy element sieci dystrybucyjnej dla jej zoptymalizowanej i koniecznej standaryzacji technicznej.

Biegły podsumował, że inżynieria to konkret, w którym nie do pogodzenia jest dysonans między pozytywną techniczną oceną łączników sterowanych zdalnie a jej antytezą, że nie są one niezbędnymi składnikami linii elektroenergetycznej. Sieci techniczne związane są ze znakomitą większością infrastruktury OSD. W tym kontekście biegły mówił o integralnej i stałej więzi łączników zdalnie sterowanych z siecią elektroenergetyczną, która polega na spójnym zintegrowaniu pod względem technicznym i funkcjonalnym. Są one jednym z kluczowych elementów sieci dystrybucyjnej dla jej standaryzacji. W następstwie biegły nie miał wątpliwości co do tego, że analizowane łączniki zdalnie sterowane należą do budowli z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej dotyczącej konstrukcji, parametrów i funkcjonowania sieci elektroenergetycznej.

Przechodząc na grunt prawa materialnego, przypomnieć należy, że w myśl art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. za budowlę należy uważać obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

W dalszej kolejności wymaga odnotowania stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. P 33/09 (por. system elektroniczny LEX), w myśl którego standardy konstytucyjne określone w art. 217 w związku z art. 84 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.) zobowiązują do przyjęcia, że art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. mówi o budowli wymienionej w ustawie Prawo budowlane, w załączniku do niej bądź w innych ustawach w obowiązującym porządku prawnym.

Wobec tego trzeba nawiązać do art. 3 u.p.b w brzmieniu obowiązującym do 27 czerwca 2015 r., który stanowił wówczas, że ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

c) obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 u.p.b.).

Natomiast ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (art. 3 pkt 3 u.p.b.).

Z kolei tam, gdzie ustawa mówi o obiekcie liniowym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego (art. 3 pkt 3a u.p.b.).

Od 28 czerwca 2015 r. przez obiekt budowlany - należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (por. zmiana art. 3 pkt 1 u.p.b. przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz.U.2015.443).

Zmiana art. 3 pkt 3 u.p.b. w 2016 r. dotyczyła elektrowni wiatrowych, a więc nie miała znaczenia dla kontrolowanego rozstrzygnięcia organu, dla oceny prawnej spornych łączników z punktu widzenia przesłanek budowli jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych sąd ocenia, że organ trafnie zaliczył wymienione przez spółkę łączniki sterowane zdalnie instalowane na liniach napowietrznych średniego napięcia do przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości w postaci budowli, a ściślej do sieci technicznych, które jednocześnie noszą istotne znamiona obiektu liniowego. Jednym z charakterystycznych parametrów omawianej sieci jest długość, bowiem poprzez system linii elektroenergetycznych i powiązanych z nimi urządzeń zapewnia ona dostawy energii elektrycznej do oddalonych od siebie punktów odbioru, w których jest zużywana.

O ile do 27 czerwca 2015 r. ustawodawca postrzegał budowlę jako całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, to od 28 czerwca 2015 r. przeszedł na kryterium, polegające na możliwości użytkowania budowli wraz z instalacjami zgodnie z jej przeznaczeniem. Oznacza to, że w stanie prawnym zmienionym od 28 czerwca 2015 r. kluczowe stało się przeznaczenie, a tym samym funkcjonalny związek budowli z towarzyszącymi jej instalacjami.

Biegły według swojej wiedzy specjalistycznej i doświadczenia zawodowego jednoznacznie stwierdził, że omawiane łączniki zdalnie sterowane są integralną składową sieci elektroenergetycznej, zarówno z punktu widzenia techniki, jak też jej użytku, przeznaczenia. Bez nich sieć elektroenergetyczna nie będzie pracowała według oczekiwanych, zakładanych standardów. Wobec tego zadania, jakie mają spełniać łączniki zdalnie sterowane są wpisane w zadania całej sieci elektroenergetycznej, sprowadzające się do zapewnienia niezakłóconych dostaw energii elektrycznej odbiorcom. Jednocześnie realizacja tych zadań wymaga odpowiedniego technicznego włączenia łączników zdalnie sterowanych do pozostałych elementów sieci elektroenergetycznej. Omawiane łączniki nie pracują, nie spełniają swojej roli odrębnie, niezależnie od parametrów technicznych i funkcjonalnych sieci elektroenergetycznej. Przeciwnie, reagują bezpośrednio na warunki, parametry pracy całej sieci elektroenergetycznej.

W konsekwencji w przypadku łączników zdalnie sterowanych i pozostałych elementów sieci elektroenergetycznej mamy do czynienia z całością, w której łączniki zdalnie sterowane zapewniają możliwość użytkowania sieci elektroenergetycznej zgodnie z jej przeznaczeniem, na gruncie stanu prawnego od 28 czerwca 2015 r.

Jednocześnie wymaga podkreślenia, że użytkowania sieci elektroenergetycznej zgodnie z jej przeznaczeniem nie można ograniczać tylko do samej możliwości przesyłu energii elektrycznej, jak to czyni spółka w prezentowanej argumentacji. W ocenie sądu, nie może ulegać wątpliwości, że równie ważne są wszystkie elementy tej sieci, które gwarantują, że proces przesyłu energii elektrycznej do odbiorców będzie przebiegał w sposób bezpieczny, niezakłócony, według przyjętych w tej mierze standardów.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na stwierdzenie spółki zawarte w skardze, która przekonywała, że zastosowanie łączników sterowanych zdalnie "(...) jedynie w określonych obwodach potwierdza, że brak takiego łącznika w danym obwodzie nie powoduje przerwy w dostawie energii elektrycznej, a jedynie obowiązek mechanicznego/ręcznego usunięcia awarii czy dokonania przełączenia. (...)".

Tej treści argument spółki wprost koresponduje z opiniami biegłego wykorzystanymi przez organ, bowiem obrazuje techniczną i jednocześnie funkcjonalną więź analizowanych łączników z liniami elektroenergetycznymi, przeznaczenie łączników służące prawidłowemu i efektywnemu funkcjonowaniu tych linii.

W sprawie sygn. I SA/Lu 565/21 spółka z jednej strony przekonywała, że bez łączników zdalnie sterowanych sieć elektroenergetyczna działa w sposób prawidłowy, a z drugiej strony mówiła o tym, że zadania łączników zdalnie sterowanych może zastąpić pogotowie energetyczne, co przecież oznacza co najmniej utrudnienia w pracy sieci elektroenergetycznej w przypadku braku tych łączników. W niniejszej sprawie spółka już nie nawiązywała do pogotowia energetycznego, ale w istocie przekonywała o tym samym, bo o konieczności czy potrzebie mechanicznego/ręcznego usunięcia awarii czy dokonania przełączenia w przypadku braku łączników sterowanych zdalnie.

Sąd nie podziela argumentów spółki, w których nawiązała do pojęcia części składowej rzeczy stosowanego w prawie cywilnym (art. 47 K.c.). Trzeba zauważyć, że ani ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, ani ustawa Prawo budowlane nie definiują budowli poprzez odwołanie się do części składowej rzeczy w rozumieniu prawa cywilnego. Jedynie na marginesie - w kontekście art. 47 § 2 K.c. - warto raz jeszcze nawiązać do opinii biegłego. Wynika z nich bowiem jednoznacznie, że brak łączników zdalnie sterowanych istotnie zmienia warunki techniczne i funkcjonalne całej sieci dystrybucyjnej, skoro należą one do kluczowych elementów z punktu widzenia jej standaryzacji, a ich brak ma realny wpływ na efektywność, płynność dostaw energii.

Orzecznictwo sądowe, na które powołała się spółka w skardze dotyczy istotnie innych stanów faktycznych.

Podsumowując przedstawione wyżej rozważania, sąd ocenia, że organ prawidłowo zrekonstruował stan faktyczny sprawy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia wniosku spółki o stwierdzenie nadpłaty. Trafnie nie prowadził kolejnej opinii biegłego na te same okoliczności, na kanwie tej samej dokumentacji technicznej. Innej spółka nie zaoferowała organowi.

W dalszej kolejności organ właściwie zinterpretował pojęcie budowli jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości i adekwatnie odniósł je do łączników zdalnie sterowanych wymienionych przez spółkę, spójnie zintegrowanych z sieciami elektroenergetycznymi, stanowiących integralne i stałe elementy tych sieci.

W myśl art. 81b § 2a O.p. korekta złożona wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie wywołuje skutków prawnych w razie odmowy stwierdzenia nadpłaty w całości lub w części oraz w razie umorzenia postępowania w związku z wycofaniem wniosku. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ podatkowy wskazuje bezskuteczność takiej korekty.

W tym stanie prawnym po pierwsze odmowa stwierdzenia nadpłaty z mocy prawa pozbawia skutków prawnych korektę złożoną wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Po drugie całe uzasadnienia decyzji organu I instancji, a następnie decyzji organu zmierzały do wykazania bezskuteczności korekty złożonej przez spółkę wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Zatem sytuacja w obrocie prawnym jest jasna. Korekta sporządzona przez spółkę na potrzeby ubiegania się o stwierdzenie nadpłaty nie kształtuje jej rozliczenia podatkowego. Jest błędna z punktu widzenia prawa, a przez to bezskuteczna.

Co więcej, organ I instancji w motywach swojej decyzji zawarł stwierdzenie, że "(...) korekta złożona przez podatnika w dniu 13 grudnia 2021 r. jest bezskuteczna. (...)" (por. k. 144v akt podatkowych).

W tym stanie sprawy zarzuty i argumenty przedstawione przez spółkę nie mogły skutecznie prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga spółki podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259).