Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2217/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 235 (1), art. 235(2)
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 64 par. 2, art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w Warszawie [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 851/17 w sprawie ze skargi [...] S.A. w Warszawie [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 lutego 2018 r. sygn akt II SA/Bd 851/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Spółki [...] w B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] 2017 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] 2017 r., nr [...], znak: [...] stwierdzającą u M. K. chorobę zawodową - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku wymienioną w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3 - 6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 2016 r., poz. 1666 z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.").

W skardze kasacyjnej Spółka [...] w Bydgoszczy zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 235² k.p. poprzez rozpoznania u M. K. choroby zawodowej i przyjęcie, że u M. K. w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (w przypadku przewlekłego zapalenia okołostawowego barku 1 rok po zakończeniu pracy w narażeniu - pkt 19.4 załącznika nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367; zwanego dalej "rozporządzeniem z 30 czerwca 2009 r.") wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe pozostające w związku z pracą, w wypadku gdy przyjęty udokumentowany objaw na podstawie wpisu z dnia 5 marca 2015 r. wcale nie wykazuje bezspornie, iż dotyczy on schorzenia związanego z pracą (wpis dotyczy bóli obu barków, ale głównie lewego, a M. K. jest osobą praworęczną, co wskazuje, iż w wyniku pracy to bark prawy powinien być szczególnie obciążony, a przyczyna bólu mogła być inna niż czynniki wynikające z pracy);

- art. 235¹ k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż z wysokim prawdopodobieństwem choroba M. K. została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy w wypadku, gdy stan faktyczny ustalony w sprawie pozwala na ustalenie, że M. K. przez ostatnie 13 lat pracy w narażeniu w latach 2001-2014 jako dyżurny ruchu na nastawni Cz. pracowała przy małym natężeniu ruchu pociągów, wykonywała jedynie 14-30 ruchów w obrębie stawu barkowego w ciągu 12-godzinnej zmiany a jednocześnie w zakładzie pracy nigdy nie stwierdzono przypadku choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego barku u dyżurnych ruchu, nawet u wykonujących pracę na nastawniach o dużo wyższym natężeniu ruchu pociągów;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci dokumentacji medycznej z leczenia ortopedycznego M.K. od 2011 r. do 2015 r. na okoliczność, czy jej leczenie w latach 2011-2015 wynikało z innego rodzaju schorzeń niezwiązanych z pracą, skoro pierwszy wpis o bólach barków pojawił się dopiero w dniu 5 marca 2015 r. mimo leczenia ortopedycznego trwającego od 2011 r. oraz na okoliczność czy choroba M. K. z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy czy też zupełnie innymi okolicznościami, które wykluczają taki związek z pracą;

- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 235¹ i art. 235² k.p.;

- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w wypadku, gdy doszło do naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, organy administracji nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego i nie skorzystały z dowodu w postaci dokumentacji medycznej z leczenia ortopedycznego M. K. od 2011 r. do 2015 r., co mogło doprowadzić do ustalenia zupełnie innej, całkowicie niezwiązanej z pracą w skarżącej Spółce przyczyny powstania choroby, przez co zaskarżona decyzja została wydana z mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a.").

W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że organ administracji a za nim Sąd I instancji oparły się na zapisie w dokumentacji medycznej M. K. z dnia 5 marca 2015 r. Sąd I instancji słusznie przyjął, iż rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić w późniejszym okresie czasu niż wskazany wyżej okres 1 roku pod warunkiem, że w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych wystąpiły objawy chorobowe i objawy te zostały udokumentowane. Jednocześnie jednak objawy te muszą pozostawać w związku z wykonywaną przez M. K. pracą i tylko wówczas możliwe jest rozpoznanie choroby zawodowej. W ocenie skarżącej kasacyjnie treść dokumentacji medycznej z dnia 5 marca 2015 r. nie wykazuje, aby udokumentowane objawy chorobowe ("bóle barków, głównie lewego od ok. 4 lat, ostatnio nasilone") były związane z pracą wykonywaną przez M. K. dla skarżącej Spółki. W toku postępowania dowodowego ustalono, iż M. K. jest osobą praworęczną. Z zasad doświadczenia życiowego wynika okoliczność, iż u osoby praworęcznej a więc osoby która prawą ręką posługuje się znacznie częściej niż lewą, bardziej obciążony w wyniku czynności związanych z pracą mechaniczną będzie bark prawy, nie lewy. Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, iż jak dotąd nigdy u żadnego pracownika wykonującego tak jak M. K. pracę dyżurnego ruchu na nastawni nie stwierdzono choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. W postępowaniu dowodowym ustalono, iż w okresie 2001-2014 r. a więc w ostatnim okresie pracy M. K., w którym wykonywała prace związane z obsługą urządzeń mechanicznych - na nastawni Cz., natężenie ruchu pociągów było małe, a ona podczas 12-godzinnej zmiany wykonywała jedynie 14 do 30 ruchów w obrębie stawu barkowego, co nie daje nawet 3 ruchów w ciągu godziny. Art. 235² k.p. przewiduje konieczność zaistnienia udokumentowanych objawów chorobowych, lecz muszą to być objawy chorobowe pozostające w związku przyczynowo-skutkowym z czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy. Wpis z dnia 5 marca 2015 r. sam w sobie nie pozwala na ustalenie takiego powiązania. M. K. wskazała, iż pozostaje ona pod opieką poradni ortopedycznej od 2011 r., tymczasem wpis o bólu barku pojawił się dopiero w 2015 r. Skarżący kasacyjnie wskazywał na tę okoliczność już w odwołaniu od decyzji organu administracji I instancji, wskazując na konieczność przeprowadzenia dowodu w przedmiotowej sprawie z dokumentacji medycznej z leczenia ortopedycznego M. K. od 2011 r., lecz jego wniosek nie został uwzględniony. Przedmiotowa dokumentacja medyczna może wskazywać na prawdziwą przyczynę ortopedyczną zaistnienia bólu barków u M. K., nie związaną z jej pracą. W ocenie skarżącego kasacyjnie nie można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że choroba wnioskodawczyni w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego barku nastąpiła w wyniku działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.

W ocenie skarżącej kasacyjnie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż organy administracji nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego i nie skorzystały z dowodu w postaci dokumentacji medycznej z leczenia ortopedycznego M.K. od 2011 r. do 2015 r., co mogło doprowadzić do ustalenia zupełnie innej, całkowicie niezwiązanej z pracą przyczyny powstania choroby. Okoliczności tej nie uwzględnił Sąd I instancji. Sąd I instancji zgodnie z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. miał obowiązek dopuścić z urzędu dowód uzupełniający z dokumentu w wypadku gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej leczenia M. K. w okresie od 2011 r. do 2015 r. i wyjaśnienie dlaczego mimo jej leczenia już od 2011 r., pierwszy wpis o bólach barku pojawił się dopiero w 2015 r. oraz przyczyn wcześniejszego 4-letniego leczenia ortopedycznego, ponadto dlaczego dokumentacja za ten okres nie została przedłożona lekarzowi do oceny przez M.K., doprowadziłoby do bezspornego ustalenia lub zaprzeczenia związku przyczynowego między chorobą M. K., a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku jej pracy. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że zgodnie z prawem nie miała możliwości uzyskania i przedłożenia wskazanej wyżej dokumentacji medycznej za lata 2011-2015 M. K., taką możliwość miał natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok.

Przechodząc do rozpoznania złożonej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zarzuty w niej podniesione nie są zasadne.

Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ ma obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stan faktyczny sprawy przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odzwierciedla przeprowadzone przez organy postępowanie w zakresie narażenia na powstanie choroby zawodowej i jej rozpoznania przez właściwe jednostki medyczne. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że zostały zgromadzone i dołączone do akt sprawy dokumenty niezbędne do rozpoznania niniejszej sprawy. Sąd I instancji trafnie stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż organy zgromadziły pełny materiał dowodowy niezbędny do rozpoznania sprawy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Organy orzekające w niniejszej sprawie dysponowały orzeczeniem właściwej jednostki lekarskiej oraz formularzem oceny narażenia zawodowego pracownika. Zaznaczyć należy, że organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej związane są treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyroki NSA z dnia 12 lutego 2013 r. sygn akt II OSK 2492/12, z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn akt II OSK 118/13 oraz z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn akt II OSK 1056/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dlatego też dokonana przez Sąd I instancji ocena legalności działania organów obu instancji w zakresie przeprowadzonego w sprawie postępowania jest prawidłowa. Organy inspekcji sanitarnej w sposób wyczerpujący wyjaśniły stan faktyczny sprawy, a rozstrzygnięcie podjęły na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. Po pierwsze wskazać trzeba, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Regulacja ta wprowadza wyjątek od wynikającej z art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy, a więc na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego przez nie postępowania. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Już tylko to stwierdzenie wyklucza możliwość skutecznego postawienia sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 160/09; z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 165/11; z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II OSK 840/11; z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn akt II OSK 328/19; http://orzeczniea.nsa.gov.pl).

Po drugie wskazać trzeba, że przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego dowodu z dokumentu możliwe jest, jeżeli to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Sąd I instancji rozpoznając sprawę wyjaśnił, że dysponując orzeczeniem uprawnionej jednostki leczniczej, organy nie były zobowiązane do dokonywania ustaleń, czy choroba zawodowa byłą związana wyłącznie z pracą, czy też na jej powstanie miały wpływ czynniki pozazawodowe. Sąd I instancji ocenił zatem, że w sprawie nie wystąpiły istotne wątpliwości wymagające wyjaśnienia.

Po trzecie przeprowadzenie dowodu z dokumentów, na które wskazuje skarżąca kasacyjnie miałoby zamierzać do podważenia sporządzonego w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie to jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a, a sąd administracyjny nie miał podstaw do jej podważenia. Nieuzasadnione okazały się również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

W myśl art. 235¹ k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ustawodawca wskazał zatem wprost, że dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej występuje, nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem. Przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, z dnia 13 marca 2019 r. sygn akt II OSK 993/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest więc ustalenie, czy na stanowisku pracy pracownik był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był on narażony na powstanie tej choroby. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r., sygn akt II OSK 3175/19 oraz z 9 maja 2018 r. sygn akt II OSK 1502/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 13 marca 2019 r., sygn akt II OSK 993/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd I instancji trafnie zaakceptował stanowisko organów administracji publicznej, iż taki związek w rozpoznawanej sprawie występuje. W toku postępowania zostało ustalone, że M. K. wykonywała monotypowe ruchy w obrębie stawu barkowego z użyciem znacznej siły. Obsługiwała narzędzia kluczowe ręczne (praca polegała na otwarciu zamka, następnie przełożeniu oburącz przeciwwagi przy rozjeździe), rogatki przejazdowej (zamykanie i otwieranie - ręczne kręcenie korbą), semafory kształtowe (przekładanie dźwigni oburącz góra-dół, ruchy monotypowe) oraz urządzenia mechaniczne (przekładanie oburącz dźwigni urządzenia w kierunku góra-dół, ruchy o charakterze monotypowym). Ocena warunków pracy pozwalała stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Niezasadnie skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 235¹ k.p. bowiem w sprawie nie było potrzeby bezspornego ustalenia, że objawy chorobowe związane są z wykonywaną pracą. Zgodnie z art. 235¹ k.p. wystarczające było ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa spowodowania choroby działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.

Sąd I instancji nie naruszył również art. 235² k.p. Przepis ten ustanawia ramy czasowe możliwości rozpoznania choroby zawodowej. Musi ono nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (przypadku jednostki chorobowej wymienionej w pkt 19.4 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r., w okresie jednego roku). Z dokumentacji zebranej w toku postępowania wynika, że dolegliwości chorobowe M. K. trwają od 2011 r., a od 2015 r. uległy nasileniu. Udokumentowane objawy chorobowe wystąpił zatem w okresie wynikającym z art. 235² k.p.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.