Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1353/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 2a oraz art. 9a
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant: asystent Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 15/12 w sprawie ze skargi Z. O. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego K. O. 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Łowicza z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], 3. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz Z. O. kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

U z a s a d n i e n i e:

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 15/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z.O. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego K.O..

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Z wnioskiem o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego K.O. wystąpił Z.O., twierdząc, że zameldowanie wnuka jest fikcją meldunkową, gdyż dziecko przebywa z rodzicami za granicą i nigdy nie zamieszkało w jego mieszkaniu.

Organ I instancji ustalił, że Z.i W.O. są właścicielami lokalu, w którym na pobyt stały zameldowany jest syn małżonków O. – P.O., ojciec małoletniego K.. Małoletni [...] wraz z rodzicami przebywa w Anglii, a ich pobyt ma charakter czasowy i dopiero po zakończeniu nauki rodzice dziecka podejmą decyzję czy pozostaną za granicą. Formalności związane z zameldowaniem wnuka załatwiała W.O. w porozumieniu i za zgodą męża. Na druku wpisano imię, nazwisko i nr dowodu Z.O., a podpisała go W.O. pisząc "Z.O.". W czasie dokonywania zameldowania i w niedługim okresie po zameldowaniu dziecko przebywało razem ze swoimi rodzicami w tym mieszkaniu i było tam widywane przez sąsiadkę J.N..

Po dokonaniu zameldowania przebywał on w lokalu kilka miesięcy od czerwca do końca sierpnia 2008 r. Do tej też pory w mieszkaniu znajdują się rzeczy dziecka.

Wynika to m.in. z oględzin lokalu przeprowadzonych przez pracowników organu. Wykazały one, że mieszkanie składa się z dwóch pokoi. W mniejszym pokoju zamieszkiwał P.O., a obecnie pokój ten zajmuje W.O.. Ustalono, iż w czasie wizyt P.O. z rodziną zamieszkiwali w tym pokoju. W trakcie oględzin W.O. okazała ubranka dziecka, które służą małoletniemu w czasie, kiedy przyjeżdża do Polski, Organ uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że miejscem zamieszkania małoletnich dzieci jest co do zasady miejsce zamieszkania rodziców lub opiekunów oprawnych. Skoro więc rodzice dziecka zdecydowali, że miejscem stałego pobytu K.O. będzie miejsce stałego pobytu jego ojca P. O., to czynność zameldowania małoletniego K.O. na pobyt jest prawidłowa. Z tego względu decyzją z dnia 10 grudnia 2010 r. organ odmówił jej uchylenia.

Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył Z.O.. W motywach uzasadnienia odwołania stwierdził, że osoba, która dokonywała zgłoszenia pobytu stałego K.O. w spornym lokalu nie posiadała upoważnienia do dokonania zameldowania. Podniósł ponadto, że formularz meldunkowy zawierał błędne dane dotyczące jego numeru dowodu osobistego, a podpis w rubryce potwierdzenia pobytu nie został przez niego dokonany. Twierdził w związku z tym, że zameldowania K.O. dokonano bez jego zgody. Według odwołującego, K.O. przebywa za granicą, a jego pobyt w Polsce jest okazjonalny i czasowy. Przebywa wtedy w Ł. lub w Ł. w miejscu zameldowania jego matki.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, bezspornym jest, że w czasie zameldowania w dniu 19 maja 2008 r. małoletni K.O. przebywał w przedmiotowym lokalu. W lokalu tym, jak ustalił organ I instancji, zameldowany jest ojciec małoletniego K.-P.O.. Wprawdzie – jak przyznał organ II instancji - oboje rodzice K.O. aktualnie przebywają wraz z nim za granicą, jednakże ich pobyt za granicą jest czasowy, związany z wykonywaniem pracy i nauką. Charakter zaś pobytu małoletniego w danym miejscu jest uzależniony od charakteru pobytu w tym miejscu jego opiekunów prawnych.

Organ stwierdził, że wprawdzie odwołujący Z.O. kwestionuje fakt pobytu małoletniego K.O. w przedmiotowym lokalu, to jednak wobec spójnych wyjaśnień P. S.-O. i W.O. oraz zeznań świadka J.N., a także wobec ustaleń dokonanych przez organ I instancji podczas przeprowadzonych w dniu 10 listopada 2010 r. oględzin lokalu, nie dano wiary twierdzeniom odwołującego,

Odnosząc się do twierdzenia skarżącego o braku z jego strony zgody na zameldowanie wnuka organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność ta nie miała znaczenia w sprawie, albowiem nawet brak potwierdzenia na druku meldunkowym pobytu osoby w danym lokalu nie stoi na przeszkodzie w dokonaniu zameldowania tej osoby, o ile osoba ta spełnia ustawowe przesłanki, warunkujące posiadanie zameldowania w tym lokalu.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł Z.O. zarzucając jej naruszenie art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności poprzez zameldowanie małoletniego pomimo nie przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wnosił o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W motywach wyroku oddalającego skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny poczynił następujące rozważania:

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się właśnie do ustalenia, czy były podstawy do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego K.O. na pobyt stały. Jak podkreślił Sąd, w świetle utrwalonych poglądów orzecznictwa zamieszkanie w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby polskich urodzonych za granicą zameldowanie dokonywane jest w drodze czynności rejestracyjnej, po przybyciu dziecka do kraju. Podstawą rejestracji zameldowania jest przedłożenie zgłoszenia pobytu, poprzez złożenie stosownego formularza meldunkowego przez przedstawiciela ustawowego lub inną osobę sprawującą faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu.

Sąd przyjął, że przepisy ustawy o ewidencji ludności, interpretowane z uwzględnieniem przepisów k.c. i k.r.o. wyłączają możliwość zameldowania małoletniego dziecka w innym miejscu, niż są zameldowani jego rodzice, lub przynajmniej jedno z nich, pod którego władzą rodzicielską dziecko się znajduje. Skoro więc okoliczność zameldowania ojca małoletniego w spornym lokalu nie została podważona, to brak było podstaw do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego

Sąd podkreślił, że ustalenia organu, iż w czasie zameldowania w dniu 19 maja 2008 r. małoletni K.O. przebywał faktycznie w przedmiotowym lokalu, znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu skarżącego naruszenia art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, poprzez zameldowanie małoletniego K.O. pomimo nie przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, w ocenie Sądu, nie jest on zasadny.

Sąd wyjaśnił, że uwzględniając cel, jakiemu służy obowiązek meldunkowy, ustawodawca wprowadził jedynie warunek przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu jako okoliczności faktycznej. Jeżeli natomiast właściciel bądź inna osoba dysponująca prawem do lokalu nie może lub nie chce poświadczyć tej okoliczności, wówczas organ administracji, działając w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności o dowodach osobistych, przeprowadza postępowanie wyjaśniające, które ma na celu ustalenie, czy osoba wnioskująca o zameldowanie, faktycznie w lokalu przebywa.

W świetle powyższego Sąd uznał, że nie tylko brak potwierdzenia pobytu w lokalu przez jego właściciela, ale i brak wyraźniej zgody na zameldowanie nie stanowi negatywnej przesłanki do dokonania zameldowania w lokalu. Okoliczność więc, że żona wnioskodawcy podrobiła jego podpis na druku nie zmienia to jednak faktu, że także ona, obok skarżącego, była osobą uprawnioną, w myśl art. 9 ust. 2a ustawy do potwierdzenia pobytu wnuka w lokalu.

Skarżący w skardze kasacyjnej, od powyższego orzeczenia, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto złożył wniosek o dopuszczenie z dokumentu w postaci oświadczenia W.L. na okoliczność, że małoletni K.O. oraz jego ojciec P.O. w chwili zameldowania oraz później nie przebywali w miejscu zameldowania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej: "p.p.s.a."; art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zwaną dalej: "ustawą o ewidencji ludności", polegającego na pominięciu przez Sąd I instancji, iż organy administracji naruszyły art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. i oparły rozstrzygnięcie na niepełnym i ustalonym w sposób dowolny stanie faktycznym, z pominięciem oczywistych sprzeczności wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego i wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom przyjęły, że małoletni przebywał w lokalu w chwili zameldowania oraz iż w przedmiotowym lokalu znajduje się jego centrum życiowe uzasadniające zameldowanie na pobyt stały, a nadto art. 28 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez udziału w sprawie P.O., przedstawiciela ustawowego małoletniego K.O..

2. naruszenie prawa materialnego a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz w zw. z art. 9 ust. 2a oraz 9a ustawy o ewidencji ludności, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zostały spełnione materialno-prawne przesłanki zameldowania na pobyt stały małoletniego K.O., mimo że nie przebywał on w lokalu w chwili zameldowania ani w okresie późniejszym z zamiarem stałego pobytu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do ustalenia materialno-prawnych przesłanek zameldowania K.O.. Zeznania bowiem świadka J.N. są lakoniczne, świadek ten nie potrafił wskazać czasookresu w jakim dziecko przebywało w Polsce i mylił rok 2008 z rokiem 2010, a także wskazywał, że częściowo jego wiedza o pobycie dziecka i charakterze tego pobytu w miejscu zameldowania wynikała z relacji W.O.. Z kolei z jej wyjaśnień wynika wprost, że K. urodził się zagranicą i przebywał w Polsce dopiero w okresie od czerwca 2008 r. do sierpnia 2008 r., a więc zameldowano go przed jego przyjazdem do kraju. W ocenie kasatora, wiarygodność tego świadka jest wątpliwa z uwagi na stwierdzoną okoliczność sfałszowania podpisu skarżącego na formularzu zgłoszenia zameldowania małoletniego K., tj. czynu z art. 270 § 2 k.k. w sprawie o sygn. [...], albowiem prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Ł. postępowanie zostało warunkowo umorzone. Autor skargi kasacyjnej, podniósł też, że świadek P. S.-O. również nie wskazała czasookresu pobytu dziecka pod adresem zameldowania, lecz stwierdziła, że lepiej aby syn został zameldowany w miejscu zameldowania ojca P.O., który zresztą również nie przebywa w miejscu zameldowania.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, dowód z oględzin mieszkania skarżącego, w którym znajdowały się ubranka i kosmetyki dziecka zakupione w Polsce nie może być wystarczającym dowodem jego stałego pobytu w kraju.

Rozwijając natomiast argumentację w zakresie zarzucanego naruszenia prawa materialnego, kasator wywodził, że wbrew treści art. 9 lit. a ustawy o ewidencji ludności, wniosek o zameldowanie nie został złożony przez osobę do tego uprawnioną, tj. ojca, który zresztą od kilku lat przebywa on zagranicą.

Jak wywodził autor skargi kasacyjnej, z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności wynika, że osoba meldująca się musi przebywać pod adresem zameldowania w chwili dokonywania meldunku, natomiast w niniejszej sprawie bezsporne jest, że małoletni nie przebywał w chwili zameldowania tj. 19 maja 2008 r. w Ł. pod adresem [....], tym bardziej, że okoliczności tej nie potwierdziła nawet dokonująca zameldowania W.O., zeznając że wnuk przyjechał do Polski dopiero w czerwcu 2008 r. Z przeprowadzonych dowodów wynika więc, że w momencie dokonania zameldowania nie istniały materialnoprawne przesłanki zameldowania. (por. wyrok SN z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt III RN 139/01, LEX nr 77116), a więc czynność materialno-techniczna zameldowania powinna zostać uchylona.

Kasator wskazał ponadto, że dziecko bezspornie zamieszkuje z rodzicami za granicą, gdzie znajduje się ich centrum życiowe - mieszkają wspólnie, pracują, małoletni chodzi do przedszkola. Stan ten trwa już od 2006 r. ( ponad sześć lat) i do chwili obecnej małoletni ani jego rodzice nie powrócili do Polski. Jak dalej wywodził, trudno więc przyjąć, że ich wspólny pobyt za granicą ma charakter czasowy i dlatego zameldowanie małoletniego w miejscu zameldowania jego ojca, w którym żaden z nich faktycznie nie przebywa, a dziecko nie przebywało ani w momencie zameldowania ani później jest tworzeniem fikcji prawnej. Tymczasem celem prowadzenia rejestru ewidencji ludności jest odzwierciedlenie stanu faktycznego, potwierdzenie okoliczności, kto i od kiedy faktycznie przebywa w danym lokalu.

Strona skarżąca złożyła też wniosek zawarty w skardze kasacyjnej o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci oświadczenia W.L. na okoliczność, że małoletni K.O. oraz jego ojciec P.O. w chwili zameldowania oraz później nie przebywali w miejscu zameldowania w Ł. [...].

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, a więc granicami, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy nakreśliła w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, chociaż nie wszystkie jej zarzuty mogły odnieść skutek, co dotyczy zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Sprowadzają się one głównie do twierdzenia, że ustalenie, iż małoletni przebywał w mieszkaniu swych dziadków, stanowiącym jego centrum życiowe, w chwili zameldowania, zostało oparte o materiał dowodowy, w którym występują oczywiste sprzeczności.

Trzeba jednak zauważyć, że Sąd I instancji ustaleniami swymi objął fakt pobytu dziecka w lokalu zameldowania w dniu 19 maja 2008 r., nie wypowiadając się co do zagadnienia centrum życiowego małoletniego K.O.. Wskazany zarzut (z powyższą uwagą, co do treści kwestionowanych ustaleń), w zakresie dokonanej przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego, jakkolwiek okazał się trafny – w świetle wzajemnie sprzecznych zeznań W.O., zgłaszającej meldunek, która podała, że wnuk przebywał w Polsce od czerwca do sierpnia 2008 r., równocześnie twierdząc, iż przebywał w chwili zameldowania, czyli 19 maja 2008 r. (k. 51 akt administracyjnych), jak i świadka J.N., która myliła daty i przyznała, że część swej wiedzy czerpała od W.O. (k. 51 ww. akt) - to jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Po pierwsze dlatego, że o zasadności uchylenia czynności materialno-technicznej, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, nie decyduje ustalony przez Sąd, nieistotny dla sprawy fakt, "przebywania" w momencie zameldowania małoletniego w lokalu, w którym został zameldowany, lecz zupełnie inna, istotna dla sprawy okoliczność, a mianowicie, czy w tym okresie pobyt małoletniego w ww. lokalu miał charakter pobytu stałego. Pojęcia te bowiem (przebywanie i pobyt stały), mają różne znaczenie prawne. Po wtóre, Sąd I instancji, oparł swe rozstrzygnięcie, nie na spornym dla stron fakcie przebywania małoletniego w lokalu zameldowania w dniu zameldowania, lecz na innej przesłance. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wyroku, Sąd uznał, że skoro okoliczność zameldowania ojca małoletniego w spornym lokalu nie została podważona, to brak było podstaw do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego pod adresem, pod którym na pobyt stały zameldowany jest jego ojciec, wykonujący władzę rodzicielską. W ocenie Sądu I instancji, przepisy ustawy o ewidencji ludności, interpretowane z uwzględnieniem przepisów k.c. i k.r.o. wyłączają bowiem możliwość zameldowania małoletniego dziecka w innym miejscu, niż są zameldowani jego rodzice, lub przynajmniej jedno z nich, pod którego władzą rodzicielską dziecko się znajduje (k. 97-98 akt sądowych, s. 7-8 uzasadnienia wyroku).

Nie podlegał też uwzględnieniu, inny podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez prowadzenie procesu bez udziału w sprawie P.O., który nie podnosił zresztą tego zarzutu. Należy stwierdzić, że został on powiadomiony o wszczęciu przedmiotowego postępowania, a skarżone decyzje organów obu instancji, zostały mu skutecznie doręczone w trybie przepisu art. 43 k.p.a. (doręczenie zastępcze). Należy zauważyć, że zarzut naruszenia przez organy art. 28 k.p.a., stanowi wadę o charakterze materialnoprawnym, jako że przepis ten odnosi się do sfery praw i obowiązków obywateli, a nie określa sposobów postępowania organów administracji publicznej. Nie uniemożliwiło to jego rozpoznania (zob. uchwałę pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09), skoro w sposób zrozumiały wyjaśniono istotę tej wady.

Przechodząc do oceny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, ze są one zasadne w zakresie wywodów o błędnym zastosowaniu art. 6 ust. 1 oraz w zw. z art. 9 ust. 2a oraz 9 lit. a, ustawy o ewidencji ludności, co polegało na przyjęciu, że zostały spełnione materialno-prawne przesłanki zameldowania na pobyt stały małoletniego K.O., mimo braku pobytu stałego małoletniego w lokalu w chwili zameldowania, jak też w okresie późniejszym. To błędne stanowisko organów, które legło u podstaw odmowy uchylenia czynności materialno - technicznej, z obrazą przepisu art. 47 ust. 2 ww. ustaw, co Sąd I instancji niezasadnie zaaprobował.

Trzeba zwrócić uwagę na okoliczność, że samo zgłoszenie zameldowania małoletniego, było wadliwe i to nie tylko poprzez fakt, że formularz zgłoszeniowy był dokumentem sfałszowanym przez babcię dziecka, pozorująca czynności jego dziadka, ale również dlatego, że osobą, na której ciążył obowiązek zgłoszenia pobytu stałego dziecka, nie był ani jego dziadek, ani też babcia, lecz przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad małoletnim faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu, jak wynika to z art. 9 lit. a omawianej ustawy. Pomimo dokonania czynności materialno – technicznej z naruszeniem przepisów postępowania, nie zachodziłyby przesłanki do jej anulowania w sytuacji, kiedy organ po wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia czynności zameldowania, ustaliłby, że w lokalu zameldowania w okresie dokonania zameldowania zamieszkiwali rodzice (lub jeden z nich) wraz z małoletnim ich dzieckiem i potwierdzają oni wolę stałego pobytu.

Tymczasem tak organy, jak i Sąd I instancji przy dokonywaniu ustaleń faktycznych, skupiły się na zupełnie nieistotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności okazjonalnego przebywania w ww. lokalu małoletniego K., a w szczególności w dacie zameldowania oraz podczas pobytów wakacyjnych, które to pobyty nie mogły jednak być utożsamione z pobytem stałym, czyli zamieszkiwaniem.

Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał wykładni pojęcia pobytu stałego, zdefiniowane w art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, stwierdzając, że winno łączyć się ze skoncentrowaniem w konkretnym lokalu centrum życiowego danej osoby, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję, co oznacza, że nie można mieć kilku równorzędnych miejsc pobytu stałego.

Sąd ten błędnie jednak uznał, że powyższy przepis został przez organy właściwie zastosowany do sytuacji małoletniego, co doprowadziło do jego zameldowania w lokalu, który nie stanowił jednak miejsca pobytu stałego dziecka, ani żadnego z jego rodziców. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem niewątpliwie, że lokal zameldowania nie stanowi centrum życiowego, ani dziecka, ani żadnego z jego rodziców. Stanowi zaś, co najwyżej wakacyjne miejsca odwiedzin babci, choć, nawet i ta okoliczność jest między stronami sporna. Z zeznań przesłuchanych w sprawie osób wynika natomiast, że od urodzenia dziecka 27.11.2006 r., w Anglii, właśnie w tym kraju, małoletni wraz ze swymi rodzicami ma centrum życiowe. Przyczyną zgłoszenia jego zameldowania nie był pobyt stały w lokalu zameldowania, lecz fakt powzięcia przez jego rodziców i babcię, W. O. takiej decyzji, co wprost wynika z zeznań matki dziecka, P.S.-O. i babci W.O.. W tych warunkach nie do zaakceptowania są wywody Sądu I instancji, że skoro okoliczność zameldowania ojca małoletniego w spornym lokalu nie została podważona, to brak było podstaw do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego pod adresem, pod którym na pobyt stały zameldowany jest jego ojciec, wykonujący władzę rodzicielską. Należy stwierdzić, że jak wynika to z art. 9 lit. a ww. ustawy, to nie fakt zameldowania ojca dziecka miałby pozytywne, co do jego zameldowania znaczenie, lecz fakt jego tam zamieszkiwania (pobytu stałego) wraz z dzieckiem, co w sprawie niewątpliwie nie zachodzi.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek dowodowy złożony przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie z dokumentu w postaci oświadczenia W.L. na okoliczność, że małoletni K.O. oraz jego ojciec P.O. w chwili zameldowania oraz później nie przebywali w miejscu zameldowania, wobec braku przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a., do przeprowadzenia zawnioskowanego dowodu. Nie zachodziła bowiem konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości, która czyniłaby koniecznym uwzględnienie ww. wniosku. Ponadto zawnioskowany dokument ma formę spisanych zeznań osoby trzeciej. W istocie więc nosi cechy zeznań świadka. Tymczasem przed sądem administracyjnym nie może być prowadzone postępowanie dowodowe w postaci zeznań świadka.

Należy stwierdzić, że w przedmiotowym postępowaniu doszło jedynie do naruszenia prawa materialnego, albowiem zarzucane uchybienia naruszenia przepisów postępowania, jak to już wyjaśniono, nie miały wpływu na wynik sprawy. Dlatego też wobec omówionych wyżej naruszeń przepisów prawa materialnego, zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 188 p.p.s.a., który pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu uchylić zaskarżony wyrok i stanowi, że jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć rozpoznać skargę.

Sąd I instancji wbrew dyspozycji przepisu art. 145 § 1 pkt 1lit. a, p.p.s.a, nie dostrzegł naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 oraz art. 9 a ustawy o ewidencji ludności. W konsekwencji należało uchylić zaskarżony wyrok i rozpoznać sprawę. Stwierdzając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia ww. przepisów prawa materialnego, uchylono zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzająca ją decyzją organu I instancji.

Z wyżej wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188, art. 145 § 1 pkt 1lit. a, w związku z art. 135 p.p.s.a orzekł, jak w punkcie pierwszym i drugim wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.