Wyrok NSA, sygn. akt OSK 482/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Całość akt administracyjnych nie stanowi dokumentu w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W akta mogą się natomiast znajdować dokumenty. Nie można wykluczyć, iż niektóre ze znajdujących się w aktach dokumentów zostały sfałszowane. Fałsz dokumentu, przewidziany jako podstawa wznowienia postępowania sądowego /art. 403 par. 1 pkt 1 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ powinien być stwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu karnego lub wykazany jako oczywisty przez podmiot żądający wznowienia postępowania sądowego.

TEZY

Całość akt administracyjnych nie stanowi dokumentu w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W akta mogą się natomiast znajdować dokumenty. Nie można wykluczyć, iż niektóre ze znajdujących się w aktach dokumentów zostały sfałszowane. Fałsz dokumentu, przewidziany jako podstawa wznowienia postępowania sądowego /art. 403 par. 1 pkt 1 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ powinien być stwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu karnego lub wykazany jako oczywisty przez podmiot żądający wznowienia postępowania sądowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka Sędzia NSA Edward Janeczko Protokolant Mariola Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 18 września 2003 r. sygn. akt II SA/Po 604/03 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] lutego 2001 r. Nr w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 września 2003 r. sygn. akt II SA/Po 604/03 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu odrzucił wniosek J. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Po 511/01 ze skargi J. M. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia podano, iż stosownie do przepisu art. 403 § 1 pkt 1 kpc można żądać wznowienia postępowania sądowego na tej podstawie, że wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. Przerobienie dokumentu w rozumieniu tego przepisu polega na nadaniu mu innej, niż pierwotnie treści, to jest wpisaniu w jej miejsce innej lub poprawienie istniejącej /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r. sygn. akt III CRN 85/9 OSNC 1997/11/182. Podrobienie dokumentu polega na sporządzeniu go przy zachowaniu pozorów, jak gdyby pochodził on od innej osoby, niż ta, w której imieniu został sporządzony /por. Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem pod redakcją prof. Jerzego Jodłowskiego Wyd. Prawnicze Warszawa 1999 r. str. 667 pkt 2/.

Wznowienie postępowania uzasadniają tylko te przesłanki wznowieniowe wymienione w art. 401 i 403 kpc, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istotny sprawę administracyjną /wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/86 ONSA 1986/1/29/.

Skarżący sformułował jedynie podstawę wznowienia w sposób odpowiadający art. 403 § 1 pkt 1 kpc, nie wykazał jednak, że zachodzą w sprawie okoliczności stanowiące przesłanki wznowienia wymienione we wskazanym przepisie. Nie wskazał bowiem jednoznacznie czy i który dokument został podrobiony oraz czy i który został przerobiony jak też na czym to przerobienie lub podrobienie polegało w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tak uzasadniony wniosek nie daje podstaw do przyjęcia, że został oparty na ustawowej przesłance wznowienia, w związku z czym podlegał odrzuceniu z mocy art. 411 kpc w związku z art. 58 i 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł J. M., reprezentowany przez adwokata A. W. powołując się na art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżając w całości ww. postanowienie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

W skardze kasacyjnej zarzuca się zaskarżonemu postanowieniu:

1/ naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 58 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - poprzez błędną wykładnię, oraz przepisu art.403 § 1 pkt 1 Kpc w zw. z art. art. 59 ustawy o NSA poprzez ich niezastosowanie,

2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 52 ust. 2 ustawy o NSA - poprzez nie przeprowadzenie z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci decyzji administracyjnych, co do których istniało podejrzenie, iż zostały przerobione, a których przeprowadzenie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.

W dość obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wnosząca tą skargę starała się wykazać, że dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się na dokumentach, które zostały przerobione, przy czym skarżący "choć nie określił precyzyjnie stanu faktycznego wypełniającego hipotezę art. 403 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego - to jednak przytoczył podstawę wznowienia oraz określił, które decyzje i dlaczego uważa za podrobione". W ocenie strony to właśnie Sąd był zobowiązany przeprowadzić z własnej inicjatywy postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, że rozstrzygnięcie tego Sądu zostało oparte na dokumentach podrobionych lub przerobionych.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

Wprawdzie zasadnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się, iż stosownie do art. 403 § 1 pkt 1 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym można żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym, to jednak, jak to wynika z materiału zgromadzonego w aktach sprawy, Sąd wydając zaskarżone orzeczenie słusznie stwierdził, że strona wnosząca skargę kasacyjną poza powołaniem się na zaistnienie powyższej przesłanki wznowieniowej w istocie nie wskazała żadnego dowodu, który mógłby obalić domniemanie prawdziwości tych dokumentów.

Należy mieć na uwadze, że stosownie do art. 76 § 1 Kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis ten nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów /art. 76 § 3 kpa/, czyli możliwości obalenia domniemania prawdziwości dokumentu. Stosownie do art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przepis art. 76 Kpa ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed tym Sądem, Przepis art. 52 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przewiduje, iż Sąd może z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Wbrew zarzutom podnoszonym w skardze kasacyjnej, to jednak nie do sądu administracyjnego należy przeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego a w tym ustalanie czy i jakie dowody istnieją na to, że zaskarżone orzeczenie Sądu zostało oparte na dokumentach podrobionych lub przerobionych, a więc czy rzeczywiście, jak to twierdzi strona, miał miejsce fałsz dokumentu.

Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzi natomiast, iż według niej to Sąd miał obowiązek przeprowadzić dowód z dokumentów "w postaci akt postępowania administracyjnego, których treść została przez skarżącego zakwestionowana jako przerobiona", czego jednak nie uczynił. Żadnych wniosków dowodowych jednak w tym zakresie strona nie składała, a ponadto nie wskazała okoliczności, które mogłyby potwierdzać zarzut, iż orzeczenie zapadło na podstawie przerobionych dokumentów. Należy ponadto zauważyć, iż "akta administracyjne" to nie dokumenty w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Akta mogą natomiast zawierać dokumenty, przy czym nie można wykluczyć, że zostanie ujawnione, iż pewne z nich okażą się podrobione lub przerobione, czyli poddane czynnościom godzącym w ich treść, a więc w istocie sfałszowane. Fałsz dokumentu jednak powinien być wykazany w sposób oczywisty przez tego, kto zamierza skorzystać z powołania się na taką okoliczność, względnie okoliczność ta /fałsz dokumentu/ powinna być stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Także w obecnie obowiązującym przepisie art. 273 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako przesłankę wznowienia postępowania przewiduje się oparcie orzeczenia sądu na dokumencie podrobionym lub przerobionym, przy czym musi także dojść do ustalenia, że fałsz dokumentu został stwierdzony wyrokiem sądu albo też jest oczywisty.

W niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną, jak to słusznie stwierdza się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, poprzestała jedynie na podniesieniu zarzutu oparcia rozstrzygnięcia Sądu na dokumentach przerobionych lub podrobionych nie podnosząc jednak, że fałsz dokumentu został stwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu /nie miało to miejsca/, jak też nie powołując żadnego dowodu, który mógłby wskazywać na oczywistość fałszu dokumentu, na którym oparł się Sąd orzekając w sprawie.

Z tej przyczyny należało uznać, że zarzut naruszenia art. 58 oraz art. 52 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie ma uzasadnienia.

Nie mógł być też uwzględniony zarzut naruszenia art. 403 § kpc w związku z art. 59 ustawy o NSA "przez ich niezastosowanie". Jeżeli nawet w zaskarżonym orzeczeniu te przepisy nie zostały powołane, to jednak stosownie do art. 59 ustawy o NSA miał przy wydaniu tego orzeczenia odpowiednie zastosowanie art. 403 kpc wymieniający jako przesłankę wznowienia postępowania oparcie wyroku na dokumencie przerobionym lub podrobionym. Zaistnienie tej przesłanki nie zostało jednak potwierdzone.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi.