Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1495/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi G. F. na postanowienie Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. F. (dalej: skarżący) jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyrektor ARiMR) stwierdzające niedopuszczalność odwołania G. F. dnia [...] 2015 r. od decyzji nr [...] z dnia [...].2015 r., wydanej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 dla H. F.

W dniu [...] 2014 r. H. F. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w J. G. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Postępowanie to zakończyło się w I instancji w dniu [...] 2015 r. wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. G. decyzji nr [...] o przyznaniu H. F. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości [...] zł, po potrąceniu kwoty w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości. Na mocy w/w decyzji Kierownik BP ARiMR w J. G. przyznał stronie również kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł. Decyzja została wysłana na adres pełnomocnika strony (którym był skarżący) w dniu [...] 2015 r. i doręczona w trybie art. 43 k.p.a. w dniu [...] 2015 r.

W dniu [...].2015 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. G. wpłynęło odwołanie od decyzji organu I instancji podpisane przez pełnomocnika strony – G. F., które – jak wynikało ze stempla pocztowego – zostało nadane w terminie 14-dni od dnia odbioru w/w decyzji t.j. [...] 2015 r.

Organ I instancji nie znajdując podstaw do uznania odwołania na podstawie art. 133 kodeksu postępowania administracyjnego przekazał odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W., który decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W dniu [...] 2015 r. pełnomocnik strony G. F. wniósł do WSA we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR, która została przez Sąd oddalona w całości wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 715/15. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 20 września 2016 r.

W dniu [...] 2016 r. do BP ARiMR w J. G. wpłynął odpis skróconego aktu zgonu, z którego wynika, że H. F. zmarła w dniu [...]2014 r.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor ARiMR skarżonym obecnie postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania G. F. dnia [...] 2015 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie śmierć strony – H. F. nastąpiła w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o przyznanie płatności a wydaniem decyzji przez organ I instancji, a tym samym na skutek śmierci strony postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Przepisy, w przypadku płatności obszarowych, przewidywały możliwość przystąpienia do toczącego się postępowania na skutek wniosku innego podmiotu, który złożył sformalizowany wniosek w ustawowym terminie, jednak zostało to uzależnione od inicjatywy spadkobiercy, zaś w niniejszej sprawie, żaden spadkobierca nie wstąpił do toczącego się postępowania. Brak inicjatywy czynił postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Decyzja przyznająca H. F. płatności obszarowe nie mogła zatem bowiem po jej śmierci być skutecznie jej doręczona, jako że pełnomocnictwo dla G. F. z chwilą śmierci strony przestało obowiązywać. Zgodnie bowiem z treścią art. 101 § 2 kodeksu cywilnego umocowanie wygasa z chwila śmierci mocodawcy, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Decyzja wydana przez Kierownika BP ARiMR w J. G. z dnia [...] 2015 r., nr [...] została odebrana przez G. F. jako pełnomocnika H. F. i tym samym nie weszła do obrotu prawnego.

W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora ARiMR G. F zarzuca skarżonemu postanowieniu sprzeczność poczynionych przez organ I instancji ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności: błędne przyjęcie, iż Kierownik BP ARiMR w J. G. powziął informację śmierci H. F. w roku 2016, błędne przyjęcie, że odpis skrócony aktu zgonu H. F. wpłynął do BP ARiMR w J. G. w dniu [...].2016 r. za pośrednictwem urzędu Gminy w M., błędne przyjęcie, że pełnomocnictwo wygasło z chwilą śmierci H. F., błędne przyjęcie, że spadkobierca zmarłej H. F. nie wykazał inicjatywy w przystąpieniu do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności; błędne przyjęcie, iż G. F. nie posiadał legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji Kierownika BP ARiMR w J. G. nr [...] z dnia [...] 2015 r.; błędne przyjęcie, że decyzja Kierownika ARiMR w J. G. nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała żadnych skutków prawnych oraz błędne przyjęcie, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu nie wiąże w sprawie tego sądu oraz organu, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze zarzuty podnoszone w skardze skarżący wniósł o :

zmianę zaskarżonego postanowienia Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] 2016 r. poprzez uznanie, że wniesienie przedmiotowego odwołania było dopuszczalne, ewentualnie

uchylenie zaskarżonego postanowienia D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,

zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych

W oparciu o art. 106 § 3 u.p.p.s.a., skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy:

z dokumentu objętego aktem notarialnym rep. Nr [...], tj. pełnomocnictwa udzielonego G. F. przez H. F., niewygasającego na wypadek śmierci (notarialny odpis pełnomocnictwa sygn. akt III SA/Wr 715/15),

z zeznań świadka - Pani K. K. (B.[...], [...]-[...] J. G.)» okoliczności miedzy innymi:

przekazywania przez G. F. do BP ARiMR w J. G. informacji o zgonie rolnika oraz dotyczących sprawy spadkowej po zmarłej H. F.,

złożenia przez G. F. w dniu [...].2014 r. oświadczenia w przedmiocie kontynuowania zobowiązania w zakresie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oraz innych pism w sprawie.

Odpowiadając na skargę Dyrektor ARiMR we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo na postanowienia kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno postanowienia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W ocenie Sądu, kwestionowanemu postanowieniu nie można postawić skutecznego zarzutu naruszenia prawa w rozumieniu w art. 145 p.p.s.a., w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tego postanowienia z obrotu. Przede wszystkim należy zauważyć, że organ dokonał prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. może nastąpić z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Podmiotowy charakter mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej, niezdolności odwołującego się do czynności prawnych. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Przyjmuje się między innymi, że niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy dana decyzja czy postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a także wtedy, kiedy akt administracyjny nie wszedł do obrotu prawnego, wskutek niedoręczenia którejkolwiek ze stron.

Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. W myśl art. 127 § 1 k.p.a. postępowanie odwoławcze może skutecznie inicjować jedynie strona.

Pojęcie strony definiuje przepis art. 28 k.p.a. stanowiąc, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało co prawda normatywnie zdefiniowane, jednakże w piśmiennictwie i judykaturze przeważa pogląd, że interes prawny występuje wówczas, gdy strona – w rozumieniu procesowym – może lub powinna, na podstawie obowiązującego prawa, uzyskać konkretną korzyść albo może lub powinna być obarczona powinnością określonego zachowania, jednakże po skonkretyzowaniu tego aktem (lub czynnością) organu administracji publicznej. To zaś oznacza, że o tym, czy strona ma interes prawny decyduje odpowiedź na pytanie, czy jej żądanie znajduje podstawę w materialnym przepisie prawa publicznego, a w szczególności prawa administracyjnego. Chodzi tu o unormowanie, które daje osobie zainteresowanej możność określonego zachowania się, a zatem stwarza na rzecz tej osoby podmiotowe prawo publiczne. O istnieniu interesu prawnego decyduje ostatecznie istnienie przepisu prawa administracyjnego, na podstawie którego organ administracji publicznej mógłby ukształtować prawa i obowiązki określonego podmiotu. W orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć skarżący w wyeliminowaniu z obrotu prawnego określonego aktu administracji publicznej. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej, każdy, o czyjej sytuacji faktycznej dany akt w jakiś sposób przesądza. Pojęcie "interesu prawnego" trzeba natomiast wiązać ze sferą indywidualnych praw i obowiązków, wynikających z określonych norm prawa materialnego, w której zaskarżony akt wywiera skutki. Jak podkreśla się, interes prawny powinien mieć zatem charakter bezpośredni, konkretny i indywidualny – a więc jest uwarunkowany istnieniem normy prawnej, nakładającej na dany podmiot obowiązki lub określającej prawa (uprawnienia), których dotyczy zaskarżony akt. Ustalenie zatem interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99).

Art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego musi być wobec tego interpretowany w związku z normami prawa materialnego zawartymi w przepisach szczególnych, a ponieważ sprawa dotyczy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014, należy się odnieść do uregulowań zawartych w art. 22 ustawy z dnia 25 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), które przewidywały możliwość przystąpienia do toczącego się postępowania na skutek wniosku innego podmiotu, który złożył sformalizowany wniosek w ustawowym terminie. Jak więc trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, po śmierci składającego wniosek, która nastąpiła przed doręczeniem decyzji ustawodawca dalszy bieg postępowania administracyjnego uzależnił od inicjatywy spadkobiercy. Brak inicjatywy co do zasady będzie czynił postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Aby skutek bezprzedmiotowości nie zaistniał wystarczy, by spadkobierca w określonym terminie oświadczył, że wstępuje do toczącego się postępowania.

Z powołanej ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że wniosek o przyznanie płatności składa konkretny podmiot, który spełnia określone przez przepisy prawa przesłanki. Sam wniosek jest przy tym wnioskiem spersonalizowanym, zawierającym takie dane jak PESEL, REGON czy NIP. W konsekwencji zatem, postępowanie w sprawie przyznania płatności toczy się na wniosek indywidualnie określonego podmiotu, który z chwilą złożenia wniosku staje się stroną tego postępowania. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich złożyła wnioskodawczyni. Ona też była adresatem wydanej w I instancji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji w przedmiocie tej płatności. W sytuacji zatem, gdy stroną postępowania jest konkretna osoba ubiegająca się o pomoc finansową do gruntów rolnych, wykluczona jest co do zasady legitymacja innych osób lub podmiotów, w tym późniejszych posiadaczy gospodarstwa, do brania udziału w postępowaniu o przyznanie płatności dla konkretnej osoby. Brak jest bowiem przepisu prawa materialnego, który stanowiłby odmiennie uznając, że stroną postępowania może być także inna osoba poza tą, która złożyła wniosek o przyznanie płatności

Wskazuje to, że po śmierci składającego wniosek o płatności, która nastąpiła przed doręczeniem decyzji, dalszy bieg postępowania administracyjnego zależy od inicjatywy spadkobiercy. Złożenia stosownego wniosku, spełniającego warunku określone wart. 22 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak wynika z zawartych tam regulacji, w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie to przysługują spadkobiercy, jeżeli: 1) odpowiednio grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w posiadaniu spadkodawcy lub spadkobiercy w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek; 1a) przejmuje on zobowiązania wynikające z umowy na uprawę tytoniu albo umowy kontraktacji - w przypadku płatności do tytoniu; 2) spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia, z tym że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją, płatność ta przysługuje, o ile spadkodawca spełniał lub spadkobierca spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (ust. 2).Spadkobierca podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 2, numer identyfikacyjny, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o przyznanie takiego numeru (ust. 3). Do wniosku należy dołączyć dokumenty określone w ust. 4-6 art. 22 ustawy, potwierdzające nabycie spadku. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony przez spadkodawcę wniosek o przyznanie płatności lub wsparcia, o których mowa w ust. 1 (ust. 7).

Z akt sprawy nie wynika, aby odwołujący wstąpił do toczącego się postępowania z wniosku z dnia [...] 2014 r., w powyższym trybie. W konsekwencji, aby uzyskał statusu strony w sprawie przedmiotowych płatności na rok 2014. Wręcz przeciwnie, jako pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł w dniu [...] 2015 r. odwołanie od decyzji z dnia [...] 2015 r. Akta sprawy nie pozwalają przyjąć, jak chce skarżący, że wykazał się skuteczną inicjatywą przystąpienia do toczącego się postępowania w sprawie pomocy finansowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r. W szczególności akta administracyjne nie potwierdzają złożenia przez skarżącego wniosku o jakim mowa w art. 22 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mimo złożenia przed Sądem wniosków dowodowych, skarżący nie tylko nie powołał się na dokument, o jakim mowa w powyższym przepisie, ale też nie przedstawił w postępowaniu sądowoadministracyjnym jakichkolwiek dokumentów, z których miałyby być przeprowadzone przez Sąd ewentualne dowody.

W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że stroną postępowania w przedmiocie przyznania płatności rolnych na 2014 r., z wniosku z dnia [...] 2014 r., była wnioskodawczyni. Natomiast odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w sprawie pomocy finansowej z tytułu płatności bezpośrednich na rok 2014 dla wnioskodawczyni zostało wniesione przez G. F., występującego w charakterze pełnomocnika wnioskodawczyni.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak jest również podstaw do uznania, że po śmierci wnioskodawczyni H. F. mógł on nadal działać jako jej pełnomocnik.

Wskazać należy, ze zgodnie z treścią art. 101 § 2 k.c., umocowanie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Sąd podziela stanowisko organów, iż nawet wobec zawarcia w pełnomocnictwie udzielonym skarżącemu przez H. F. klauzuli, o jakiej mowa art. 101 § 2 k.c. skarżący nie mógłby być, po śmierci mocodawczyni, uprawniony do wniesienia w jej imieniu odwołania od decyzji wydanej w sprawie o przyznanie płatności po jej śmierci i skierowanej do strony postępowania – H. F.. Zgodnie bowiem z powołaną wyżej regulacją k.c. umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu i na rzecz udzielającego pełnomocnictwa wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika. Zastrzeżenie zawarte w końcowej części art. 101 § 2 k.c. ("chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa") stanowi swoisty wyjątek od zasady związku pełnomocnictwa z osobami mocodawcy i pełnomocnika. Jednakże aby możliwe było skuteczne powoływanie się na tę klauzulę, konieczne jest nie tylko istnienie stosunku podstawowego pełnomocnika z mocodawcą, ale także uzasadnione to musi być treścią stosunku prawnego będącego podstawą takiego pełnomocnictwa. Musi więc znajdować uzasadnienie w charakterze istniejącego stosunku prawnego i niezbędności kontynuacji w jego ramach działań. Przyczyną taką może być np. potrzeba wykonania umowy, która nie wygasa w razie śmierci strony będącej mocodawcą (por. A. Kidyba, Komentarz do Kodeksu Cywilnego, opublikowany w wersji elektronicznej LEX). Nadto w praktyce zastrzeżenie niewygasalności ma zastosowanie przy istniejącym stosunku zlecenia, jak również w przypadku konieczności zabezpieczenia podlegających dziedziczeniu praw i obowiązków wynikających ze stosunku podstawowego, istniejącego w interesie pełnomocnika, albo o możliwość kontynuowania bieżącej lub rozpoczętej działalności w interesie spadkobierców mocodawcy (por. J. Ciszewski, Komentarz do Kodeksu Cywilnego, opublikowany w wersji elektronicznej LEX). W żadnej jednak mierze – jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., ICSK 362/07 (OSNC 2009, nr 3, poz. 46) - nie można przyjąć, że przepis ten przedłuża zdolność prawną mocodawcy i przyznaje mu ją także po śmierci, pozwalając pełnomocnikowi działać w sytuacjach określonych w tym przepisie w jego imieniu i ze skutkiem dla niego.

W niniejszej sprawie nie sposób więc przyjąć, iż złożenie przez skarżącego odwołania w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich, zainicjowanej wnioskiem H. F., po jej śmierci mieści się w dyspozycji art. 101 § 2 k.c. Powyższa czynność ma charakter ściśle procesowy i nie wynika z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego i potrzeby zachowania jego ciągłości, jak również nie była podyktowane koniecznością działania pełnomocnika w celu ochrony praw spadkobierców – jak bowiem wskazano powyżej (i co zostało wyjaśnione w zaskarżonym postanowieniu) ochrona interesów spadkobierców została zagwarantowana na podstawie odrębnych regulacji, umożliwiających im przystąpienie na ich wniosek do postępowania w sprawie przyznania płatności. Stąd zasadnie przyjął organ, iż wraz ze śmiercią strony skarżący utracił prawo do występowania w jej imieniu w sprawie o przyznanie płatności w ramach pierwotnego umocowania. Nie doszło zarazem w sprawie do skutecznego przeniesienia uprawnień zmarłej z tytułu dopłat na rzecz spadkobiercy, nie wystąpił on także o przyznanie płatności we własnym imieniu.

Powołana przez skarżącego regulacja art. 101 § 2 k.c. in fine nie ma zatem zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy ze względu na charakter postępowania w sprawie przyznania płatności, które - jak już wskazano wyżej, przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej na skutek wniosku uprawnionego rolnika. Przepisy w zakresie przedmiotowej płatności, poza sytuacją wskazaną w art. 22 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (która w sprawie nie zaistniała), nie przewidują przejścia z mocy prawa uprawnienia na "spadkobierców". Dlatego nawet ewentualne zastrzeżenie mocodawcy, o którym mowa w art. 101 § 2 k.c., nie może wywołać skutków w sferze przedmiotowej płatności. Także więc z powyższych względów wniosek skarżącego o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentu pełnomocnictwa udzielonego G. F. przez H. F. nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd bowiem może na podstawie art. 106 § 3 przeprowadzić z urzędu lub na wniosek stron dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Poza wspomnianym już faktem, że skarżący nie dołączył do wniosków dowodowych żadnych dokumentów, przedstawiony powyżej wywód dowodzi, że dla oceny umocowania skarżącego do działania w sprawie administracyjnej będącej przedmiotem postępowania przed organami ARiMR bez znaczenia pozostawał fakt ewentualnego zawarcia w pełnomocnictwie klauzuli, o której mowa w art. 101 § 2 k.c.

Podzielić należy zatem w pełni stanowisko organu odwoławczego, że wobec wygaśnięcia zdolności prawnej strony z momentem jej śmierci, nie można było orzec o jej prawach i obowiązkach w postępowaniu administracyjnym, a decyzja wydana w niniejszej sprawie przez organ II instancji nie mogła zostać skutecznie doręczona stronie, a tym samym wywołać odpowiednich skutków prawnych. Oznacza to, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. G. przyznająca H. F. płatności obszarowe nie mogła być skutecznie doręczona, bowiem wnioskodawca nie żył, a pełnomocnictwo dla G. F. z chwilą śmierci strony przestało obowiązywać.

Skoro wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2014 został złożony w dniu [...] 2014 r., a w dniu [...] 2014 wnioskodawczyni zmarła, to należy uznać, iż skarżący utracił prawo do reprezentowania wnioskodawczyni, w tym do składnia w jej imieniu odwołania od wydanej decyzji w przedmiocie jej wniosku.

Nie można również w rozpoznawanej sprawie mówić o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy, w postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich , zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, organ administracji publicznej zapewnia stronom , na ich żadanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z akta sprawy nie wynika, by strona lub jej pełnomocnik zwrócili się z takim żądaniem. Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób ewentualne naruszenie tej zasady miałoby wpłynąć na wynik postepowania w niniejszej sprawie.

Z przedstawionych powodów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.