Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 94/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz, Sędziowie NSA Rafał Batorowicz, Czesława Socha (spr.), Protokolant Anna Wróblewska, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[...]" Spółki z o.o. w Markach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2004 r. sygn. akt V SA 2403/03 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w Markach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ustalenia wysokości długu celnego - oddala skargę kasacyjną -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 września 2004 r. o sygnaturze V SA 2403/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki z o.o. "[...]" w Markach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r. o nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ustalenia wysokości długu celnego. Decyzja organu II instancji utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z dnia 8 marca 2000 r. o nr [...] należało uznać za nieprawidłowe w części dotyczącej nazwy towaru, klasyfikacji taryfowej oraz zastosowanej stawki celnej. Przyjęto, że importowany z Grecji towar o nazwie "[...]" stanowi przecier pomidorowy o zawartości suchej masy powyżej 7 % a poniżej 12 % winien być zaklasyfikowany według kodu PCN 2002 90 19 0 ze stawką celną autonomiczną 60 % min. 07 ECU/kg a nie jako sok pomidorowy o kodzie PCN 2009 50 90 0 z autonomiczną stawką celną w wysokości 35 % jak określił importer.

Powyższa ocena została sformułowana w związku z następującymi okolicznościami sprawy.

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy inspekcji celnej w siedzibie importera wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej klasyfikacji taryfowej co do towarów odprawionych w okresie o 1 lipca 1999 r. do 31 maja 2001 r. Ustalono, że sprowadzany towar stanowił jednolitą masę pomidorową. Ustaleń tych dokonano na podstawie dokumentów handlowych, księgowych i celnych, specyfikacji towarów. Ocena ta potwierdzona została wynikiem analizy Centralnego Inspektoratu Standaryzacji z 2, 10 i 21 marca 2000 r. oraz 19 kwietnia 2001 r., a także badaniem próbek towarów pobranych przy zgłoszeniu celnym z dnia 6 sierpnia 1999 r., z dnia 24 stycznia 2001 r. i w zbliżonym okresie tj. 4 i 24 luty 2000 r. Wyniki te potwierdziły zawartość suchej masy w produkcie powyżej 7 % oraz certyfikaty jakościowe od dostawcy spornych towarów z wyjaśnieniem, że dotyczą one poszczególnych partii wyprodukowanego towaru tj. raz na 3 miesiące dlatego też dotyczą kilku dostaw. Dla właściwej klasyfikacji zasadnicze znaczenie ma zawartość suchej masy w produkcie. W soku pomidorowym zawartość suchej masy wynosi 7 % wagowych, zaś importowany produkt posiada 8,7 %. Ten element przesądził o klasyfikacji taryfowej. Na ocenę suchej masy w produkcie zadecydowało w ostateczności świadectwo jakości towaru CIS 348/89/EW z 24 lutego 2000 r., wyniki pomiarów zawartości ekstraktu ogólnego z przeliczeniem na suchą masę dla towaru CIS 348/EW, wynik analiz CIS Laboratorium w Poznaniu z 21 marca 2000 r.

W ocenie Sądu próbki do badań laboratoryjnych pobrane zostały prawidłowo z zachowaniem przepisów ustawy z dnia 12 września 1996 r. o państwowym nadzorze standaryzacyjnym towarów rolno - spożywczych w obrocie z zagranicą (Dz. U. Nr 124 poz. 584 ze zm.) w dacie odprawy. Na importerze ciążył obowiązek przedłożenia dokumentów potwierdzających tożsamość towaru jak również udostępnienia próbek do badań w ilości niezbędnej do dokonania oceny. Z uwagi na to, że certyfikaty jakościowe dla poszczególnych partii wyprodukowanych towarów producent wystawia raz na trzy miesiące, do oceny przyjęto certyfikat z 14 stycznia 2000 r. z którego pobrano próbkę jak i towaru objętego spornym zgłoszeniem. Oznacza to, że reprezentatywność badanej próbki pobranej z towaru zgłoszonego do odprawy celnej w dniu 22 lutego 2000 r. dla towaru zgłoszonego w dniu 8 marca 2000 r. była właściwa. Nie mają istotnego znaczenia przedłożone przez importera świadectwa analiz i Wiążąca Informacja Taryfowa z 4 maja 2000 r. skoro nie można ustalić czy dokumenty te dotyczą towaru objętego niniejszą sprawą.

Nie znalazł Sąd też podstaw do zastosowania w postępowaniu celnym sposobu pobierania próbek według przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 55 poz. 251 ze zm.). Sprawy te zostały uregulowane w art. 78 Kodeksu celnego i rozporządzeniu Ministra Finansów z 29 października 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów,weryfikacji lub unieważnienia zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów. Oznacza to, że kontrola jakości handlowej pobranych próbek nie wymagała zastosowania Polskiej normy. Przepisy powyższe przewidują pobór w ilości niezbędnej do przeprowadzenia analiz lub badań o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

Powyższe oznaczało, że wydane decyzje nie naruszały prawa i dlatego skarga nie podlegała uwzględnieniu.

W skardze kasacyjnej Spółka z o.o. "[...] w Markach zaskarżyła w całości wyrok zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się zmiany wyroku i uchylenia decyzji obu instancji ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem na jej rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych. Powołując się na naruszenie prawa materialnego zarzuciła naruszenie art. 3 § 1 i 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeksu celnego (Dz. U. Nr 23 poz. 117 ze zm.) Zarzuty dotyczące przepisów proceduralnych – to art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960

– Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.).

W uzasadnieniu podała, że nie było podstaw do weryfikacji zgłoszenia celnego. Organy celne dokonały błędnego ustalenia stanu towaru. Uchybiono zasadzie pogłębiania zaufania do organów Państwa. Chodzi o zaakceptowanie i podjęcie nieobiektywnych, wybiórczych i zupełnie dowolnego stosowania przypisów prawa i zasad prowadzenia postępowania. Brak przy tym ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów potwierdza przyjętą ocenę.

W ocenie skarżącej organy celne nie mogą orzekać o składzie towaru na podstawie próbek pochodzących z innych partii towaru niż ta która jest przedmiotem danego postępowania. Nadto, że nie można stosować wyników badań dokonywanych przez inne niż celne instytucje. W sprawie naruszono przepisy, skoro Sąd zaakceptował powyższe działania organu. Chodzi o wyniki analiz Centralnego Inspektoratu Standaryzacji. Funkcjonariusze celni powinni pobrać próbki dowodu i przekazać do Centralnego Laboratorium Celnego celem stosownego badania. Stosowanie w takim przypadku różnych wyników badań przez dowolnie wybrane instytucje nie jest działaniem obiektywnym i uzasadnionym. Brak zaś pobrania próbek z towaru sprowadzonego jest niedopuszczalny.

Skarżąca nie podziela oceny Sądu co do braku podstaw zastosowania Polskiej Normy przez organy celne. Działanie takie podważa stopień dokładności i pochodzenie próbek. Prowadzi do swobody i dowolnego postępowania a w konsekwencji do niekorzystnych działań dla strony. Powoływanie się Sądu na wystawione certyfikaty jakościowe nie jest słuszne. Certyfikaty wystawione były na zamówiony produkt. Nie ulegały w toku wzajemnej współpracy modyfikacjom gdyż nie określały żądnych nowych parametrów. Poza certyfikatami skarżąca posiadała wyniki badań przeprowadzonych przez laboratorium Prokonsument. Wyniki tych badań wskazują na zawartość suchej masy produktu nie przekraczjącą 7 %. Dla ustalenia stanu towaru pobrana próbka musi pochodzić od towaru zgłoszonego do odprawy celnej. Przedstawiony certyfikat poświadcza jakość importowanego towaru według ściśle określonych parametrów.

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Podał, że zaskarżony wyrok zgodny jest z obowiązującym prawem a podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważy, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, wobec czego szczególnego znaczenia nabiera należyte sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej.

Według art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjna można oprzeć na podstawach:

- naruszenia prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

- naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po wniesieniu skargi kasacyjnej możliwe jest jedynie przytaczanie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych, o czym mowa w art. 183 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., wyłączone jest natomiast korygowanie samych podstaw kasacyjnych.

W świetle powyższego nie istnieje możliwość samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny względnie ich uściślenie bądź korygowanie (por. wyrok NSA z 30 marca 2004 r., sygn. GSK 10/04, Monitor Prawniczy 2004/9/392; postanowienie NSA z 9 lutego 2004 r., sygn. GSK 20/04, Przegląd Podatkowy 2004/5/53).

Z wymienionych już przyczyn nie było dopuszczalne takie działanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które sprowadzałoby się do badania czy sąd pierwszej instancji naruszył inne niż wymienione unormowania, z zastrzeżeniem art. 183 § 1 p.p.s.a. Dlatego NSA rozpoznając skargę kasacyjną ogranicza się do zbadania sformułowanych przez stronę skarżącą zarzutów, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. GSK 73/04, Monitor Prawniczy 2004/14/632). Założeniom tym nie odpowiada zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Przepis ten nie stanowi przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, nie mógł więc być stosowany przez sąd pierwszej instancji. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odesłań pozwalających na stosowanie tego przepisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Art. 8 k.p.a. nie znajduje nadto zastosowania w postępowaniu celnym. Zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosować należało odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej przy uwzględnieniu zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Brak więc podstaw do przyjęcia, że kierować się należało regulacjami Kodeksu postępowania administracyjnego oceniając prawidłowość działania organów celnych.

Skarżąca spółka zarzuca naruszenie art. 3 § 1 Kodeksu celnego przez uznanie, że czynności dozoru i kontroli celnej mogą być dokonane przez instytucje nie będące organami celnymi. Uzasadniając ten zarzut przytacza treść art. 3 § 1 pkt. 1 i 5 Kodeksu celnego celem wykazania, że działania w ramach dozoru celnego i kontroli celnej mogą być dokonane jedynie przez organy celne a nie przez inne podmioty, w tym Centralny Inspektorat Standaryzacji, który dokonał analizy próbek sprowadzanego z zagranicy towaru.

Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, czy wymieniony zarzut postrzega w kategoriach naruszenia przepisów postępowania czy też prawa materialnego (art. 174 pkt. 2 czy też pkt.1 p.p.s.a.). Treść zarzutu i jego uzasadnienia wskazuje, że w istocie dotyczy on naruszenia przepisów postępowania w toku czynności poprzedzających wydanie decyzji przez organy celne. Tego rodzaju zarzut nie mógł być uwzględniony zważywszy, że nie odnosił się do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego stosowanych przez sąd pierwszej instancji.

Art. 3 § 1 pkt. 1 i 5 Kodeksu celnego zawiera definicje ustawowe pojęć dozoru celnego i kontroli celnej. Materialnoprawny aspekt tych definicji pozostaje bez związku z przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Art. 85 § 1 Kodeksu celnego dopuszcza dokonanie z urzędu postimportowej kontroli zgłoszenia celnego. W ramach tej kontroli dopuszczalne jest badanie dokumentów i danych handlowych będących w posiadaniu importera jak również innych osób (art. 85 § 2 Kodeksu celnego). Zgodnie z regułami dowodowymi wymienionymi w art. 180 § 1 i 191 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego organ celny obowiązany jest brać pod uwagę wszelkie środki dowodowe niezależnie od źródeł ich pochodzenia, a więc także wyniki analiz próbek towarów wykonane przez Centralny Inspektorat Standaryzacji. Jeżeli w wyniku tak przeprowadzonego postępowania organ celny dochodzi do wniosku, że zgłoszenia celnego dokonano nieprawidłowo, wydaje decyzję o jakiej mowa w art. 65 § 4 Kodeksu celnego. Tak też przedstawiał się tok postępowania organów celnych w sprawie niniejszej, tyle że poprzedzony został działaniami organów Inspekcji Celnej. Postępowanie to w żaden sposób nie mogło kolidować z definicjami dozoru celnego i kontroli celnej skoro prowadzone było przez organy celne i w granicach zakreślonych przez przepisy zawierające wyjaśnienia pojęć ustawowych.

Zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że organy celne dokonały prawidłowego ustalenia stanu towaru na dzień przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego jest wewnętrznie niespójny. Zgodnie z przepisem, którego naruszenie zarzucono, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Sąd pierwszej instancji kierował się stanem towaru z określonego w tym przepisie momentu i takiego stanowiska strona skarżąca nie kwestionuje. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego wywodzi natomiast, że błędnie przyjęto, że wyniki analizy próbek towaru pobranych przed datą zgłoszenia celnego uznanego za nieprawidłowe odnieść można do stanu towaru z chwili dokonania zakwestionowanego zgłoszenia celnego. Tak więc zarzut nie dotyczy w istocie naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu lecz wadliwość ustaleń faktycznych, na których oparł się sąd pierwszej instancji . Strona skarżąca nie wymieniła jednak jakichkolwiek przepisów postępowania sądowoadministracyjnego jakie miałby naruszyć sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła, bez przytoczenia przepisów prawa, argumenty mające wpływać na odmienną ocenę dowodów zmierzającą do stwierdzenia, iż kierować się należało innymi niż zaakceptowane przez sąd środkami dowodowymi. Tymczasem odmienna ocena dowodów i wyprowadzenie na jej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej, bez wskazania przepisów postępowania, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 31 marca 2004 r., sygn. GSK 59/04, ONSA i WSA 20074/1/10).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto wywody odnoszące się do kwestii stosowania Polskiej Normy w zakresie pobierania próbek towarów. Argumentacja w tym zakresie nie znalazła jednak odzwierciedlenia w postaci sformułowania odpowiednie podstawy skargi kasacyjnej. Z tego też powodu nie wymaga ona odniesienia.

Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, nie zachodzą również wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. przyczyny nieważności postępowania, które należy brać pod uwagę z urzędu. Dlatego też oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.