Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1668/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 2018 poz 1311
law: Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodnicząca sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], Minister Rozwoju (dalej jako "Minister/organ"), po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w [...] (dalej jako "Skarżąca/[...] SA"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda/organ I instancji") z [...] grudnia 2019 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem [...] października 2000 r., przez P. w [...] (dalej jako "P."), prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], obręb [...], aktualnie oznaczonego jako działka nr [...], o powierzchni [...] m2, dla której prowadzona jest w księga wieczysta nr [...].

Zaskarżona decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z [...] sierpnia 2007 r., P. S.A. wystąpiła wnioskiem o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego m.in. gruntu stanowiącego działkę nr [...].

Decyzją z [...] maja 2008 r., [...], Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2.

Na skutek uwzględnienia odwołania Prezydenta Miasta [...], Minister Infrastruktury decyzją z [...] stycznia 2009 r., nr [...], uchylił w całości decyzję Wojewody z [...] maja 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister wyjaśnił, że skoro część działki nr [...] wchodziła w skład pasa drogowego drogi publicznej należącej w dniu [...] grudnia 1990 r. do kategorii dróg wojewódzkich, a w dniu [...] października 2000 r. do kategorii dróg powiatowych, to prawa osób trzecich stoją na przeszkodzie uwłaszczenia P. tą częścią działki. W związku z powyższym, w ocenie Ministra, konieczne stało się dokonanie podziału geodezyjnego tej działki celem wydzielenia gruntu zajętego drogą publiczną. Jednocześnie Minister stwierdził, że z akt sprawy wynika, że działka nr [...] w dniu [...] grudnia 1990 r. należała do Skarbu Państwa.

Postanowieniem z [...] lipca 2009 r. Wojewoda zawiesił postepowanie administracyjne w niniejszej sprawie.

Ostateczną decyzją z [...] marca 2019 r., nr [...], Wojewoda zatwierdził projekt podziału działki nr [...] o powierzchni [...] m2 (nowy numer nadany działce to [...]) na działkę nr [...] o pow. [...] m2 oraz działkę nr [...] o pow. [...] m2. Również decyzją z [...] marca 2019 r. o tożsamym numerze co decyzja podziałowa, Wojewoda stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1996 r. prawa własności działki nr [...].

Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. Wojewoda podjął zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie.

Następnie, działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm., dalej jako "ustawa"), decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem [...] października 2000 r., przez P., prawa użytkowania wieczystego opisanych powyżej gruntu położonego w [...], obręb [...], aktualnie oznaczonego jako działka nr [...], o powierzchni [...] m2, dla której prowadzona jest w księga wieczysta nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że ustalony w sprawie stan faktyczny potwierdza, że Skarb Państwa nie był właścicielem gruntu w dacie [...] października 2000 r., z którą przepisy ustawy wiążą skutek prawny nabycia przez P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Wojewoda wskazał także na oświadczenie złożone przez P. SA, że działka nr [...] pozostawała w dniu [...] grudnia 1990 r. w posiadaniu P. Wojewoda wyjaśnił, że powyższy dokument został złożony zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. Wojewoda zauważył jednak, że w myśl art. 34 ust. 4 ustawy nabycie praw, o których mowa w art. 34 ust. 1 i ust. 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Organ I instancji doszedł więc do przekonania, że mimo, iż grunt stanowił na dzień [...] grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa oraz mimo legitymowania się przez P. SA dokumentem przewidzianym w § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2001 r., to jednak ze względu na brak własności Skarbu Państwa w dniu [...] października 2000 r. oraz generalną klauzulę chroniącą prawa osób trzecich, w tym przypadku prawa zarządcy drogi publicznej, przedmiotowy grunt nie mógł pozostawać w wyłącznym posiadaniu P. i dlatego nie podlega uwłaszczeniu na jej rzecz. Wojewoda podniósł bowiem, że na obecnej działce nr [...] w dniu [...] grudnia 1990 r. znajdowała się ul. [...] (dawna ul. [...]) w [...], która w ww. dacie stanowiła drogę publiczną.

Pismem z [...] grudnia 2019 r. P. SA złożyła odwołanie od ww. decyzji Wojewody z [...] grudnia 2019 r. podnosząc, że organ I instancji zaniechał poczynienia dokładnych ustaleń faktycznych w sprawie i zastosował normy prawa materialnego do nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Po rozpatrzeniu odwołania P. SA, Minister uznał, że decyzja Wojewody jest prawidłowa i z tego powodu – decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister wskazał, że przedmiotowy grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa, ponieważ zarówno w dniu [...] grudnia 1990 r., jak i w dniu [...] października 2000 r. stanowił własność Gminy [...]. Zdaniem Ministra, powyższe potwierdza treść księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki nr [...], gdzie w dziale drugim księgi jako właściciel wpisana jest Gmina [...], natomiast podstawą wpisu własności jest decyzja komunalizacyjna Wojewody z [...] marca 2019 r., nr [...]. Tym samym, w ocenie organu, w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej. Ponadto, organ podniósł, że przedmiotowa działka nr [...] oznaczona została użytkiem "dr" (drogi), w dniu [...] stycznia 1996 r. oraz obecnie jest zajęta pasem drogowym drogi publicznej ul. [...] w [...], która uprzednio nosiła nazwę ul. [...]. Jak wyjaśnił Minister, ul. [...] w [...] była ujęta w załączniku 5 do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenie dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151), w wykazie ulic miejskich zaliczonych do kategorii dróg wojewódzkich. Z kolei, z dniem [...] stycznia 1999 r. ul. [...] w [...] stała się drogą powiatową, zatem zdaniem organu, również w dniu [...] października 2000 r. była drogą publiczną. Powyższe determinuje uznanie, jak wyjaśnił następnie organ, że droga zaliczona na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, to nie mogłaby podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawami osób trzecich - zarządcy drogowego. Końcowo Minister podniósł, że przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa w dniu [...] października 2000 r., a co więcej uwłaszczenie w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art. 34 ust. 4 ustawy wymóg poszanowania praw osób trzecich, w tym przypadku prawa zarządcy drogi publicznej - Prezydenta Miasta [...]. Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje więc kwestia pozostawania spornego gruntu w posiadaniu P. w dacie [...] grudnia 1990 r.

Na ww. decyzję Ministra z [...] maja 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. SA, zaskarżając ją w całości. Decyzji zarzucono natomiast:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;

2) naruszenie przepisów postępowania art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, P. SA nie nabyły z dniem [...] października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, ze względu na nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności nieruchomości w dniu [...] grudnia 1990 r.

Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody z [...] grudnia 2019 r. i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, jak też o zasądzenie od organu zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi stwierdziła, że wydana przez organ decyzja nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zawiera uzasadnienia, pozwalającego na przyjęcie, iż organ podjął wszystkie konieczne czynności niezbędne dla załatwienia sprawy, jak również, że dokonał właściwej oceny w zakresie braku spełnienia jednej z przesłanek zastosowania art. 34 ustawy. Zdaniem Skarżącej, decyzje organu oraz Wojewody zostały oparta na założeniu, że Skarb Państwa nie był właścicielem nieruchomości w dniu [...] października 2000 r. tylko w oparciu o fakt, iż na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2019 r., nr [...] wynika, iż Gmina [...] nabyła z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1996 r. własność spornej nieruchomości. Tym samym, w treści decyzji organu oraz Wojewody brak jest, zdaniem Skarżącej, informacji o kluczowym dla sprawy znaczeniu, tj. jaki podmiot w rozważanym okresie (tj. [...] grudnia 1990 r.) był właścicielem przedmiotowej nieruchomości i w oparciu o jakie dowody organ przyjął, że właścicielem tym nie był wówczas Skarb Państwa. Podsumowując Skarżąca uznała, że wszelkie ustalenia dokonane przez organ, a dotyczące prawa własności nieruchomości, odnoszą się do daty niebędącej istotną w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 maja 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji jest przepis art. 34 ustawy, zgodnie z którym grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu [...] grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. (ust. 1). Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. (ust. 3). Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Stosownie natomiast do treści art. 35 ust. 1 ustawy, nabycie praw, o których mowa w art. 34 ust. 1 i ust. 3, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, po złożeniu wniosku przez P. lub P. SA.

Cytowany powyżej przepis art. 34 ust. 1 ustawy określa zatem trzy przesłanki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest nabycie przez P. z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów i własności znajdujących się na nim naniesień. Są to:

1) przysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności do gruntu;

2) posiadanie przez P. w dniu [...] grudnia 1990 r. tego gruntu oraz;

3) brak po stronie P. dokumentów o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej.

Przepis art. 34 ust. 1 ustawy wymaga bowiem expressis verbis, aby grunty podlegające uwłaszczeniu na rzecz P. w dacie [...] grudnia 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa. Jedynie bowiem grunty stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być przedmiotem użytkowania wieczystego P. Podstawową zatem przesłanką, wynikającą z tego przepisu jest to, aby nieruchomość, która [...] grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu P. stanowiła w tej dacie własność Skarbu Państwa, tylko bowiem pod tym warunkiem mogła z mocy prawa stać się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem prawa wieczystego użytkowania P. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2860/12, LEX nr 1518039).

Jak wynika z akt sprawy, w szczególności z treści odpisu księgi wieczystej nr [...] załączonego do wniosku P. SA z [...] sierpnia 2007 r. o uwłaszczenie, podstawę nabycia przez Skarb Państwa własności ówczesnej działki nr [...] stanowiło postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 1976 r., sygn. akt [...]. Potwierdzają to również wpisy w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] powstałej z podziału działki nr [...], której odpis również znajduje się w aktach sprawy. Skoro tak, to nie można twierdzić tak jak organ, że Skarb Państwa w dniu [...] grudnia 1990 r. nie mógł być właścicielem tego mienia. Zdaniem Sądu, organ nieprawidłowo ocenił dowody, którymi dysponował, pomijając przy tym własne stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2009 r., nr [...], którym był wszak związany w tej sprawie. Minister stwierdził wtedy, że z akt sprawy wynika, że działka nr [...] w dniu [...] grudnia 1990 r. należała do Skarbu Państwa. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Wojewodę, iż w dacie [...] grudnia 1990 r. przesłanka własności państwowej wobec przedmiotowej nieruchomości była spełniona.

Zupełnie inaczej wygląda natomiast kwestia stanu właścicielskiego gdy uwzględni się datę 27 października 2000 r., czyli dzień wejścia w życie ustawy. Wtedy bowiem Skarb Państwa nie był już właścicielem spornej działki nr [...], ponieważ Wojewoda potwierdził w decyzji z [...] grudnia 2017 r., nr [...], że od [...] stycznia 1996 r. Gmina [...] nabyła nieodpłatnie własność całości działki nr [...] o powierzchni [...] m2, w skład której wchodziła także wydzielona działka nr [...] o powierzchni [...] m2. W tym zakresie ustalenia i ocena organów obu instancji są spójne i, zdaniem Sądu, prawidłowe.

Niezależnie jednak od powyższego, w ocenie Sądu, zarówno organ I instancji, jak i Minister zasadnie przyjęły, że brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntów opisanych we wniosku. Słusznie bowiem organy orzekające w sprawie uznały, że na przeszkodzie uwłaszczeniu P. stoją prawa osób trzecich, które w wyniku tegoż uwłaszczenia zostałby naruszone.

Istota sporu w powyższej kwestii sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowy grunt (działka nr [...]) był w dniu [...] grudnia 1990 r. zajęty pod drogę publiczną, a jeśli tak, czy okoliczność ta uniemożliwia wydanie decyzji uwłaszczeniowej dla P. SA. Zdaniem Sądu, działka nr [...] znajdowała się zarówno w dacie [...] grudnia 1990 r., jak i [...] października 2000 r., w pasie drogowym drogi publicznej – ul. [...] w [...] (poprzednia nazwa - ulica [...]), posiadającej przed [...] grudnia 1990 r. – status drogi wojewódzkiej (por. załącznik nr 5 do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenie dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim, Dz. U. Nr 30 poz. 151, ze zm.), a od 1 stycznia 1999 r. do chwili obecnej – status drogi powiatowej [por. art. 103 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r., w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071)]. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, m.in.: w kopiach pism zarządcy ww. drogi publicznej – Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2007 r. oraz [...] stycznia 2008 r. oraz załączniku do tego pisma (metryka ul. [...] oraz ulicy [...]), a także mapie z projektem podziału działki nr [...] (nr mapy zasadniczej [...]), sporządzonej [...] września 2019 r. przez uprawionego geodetę E. P., stanowiącej załącznik do decyzji podziałowej Wojewody z [...] września 2019 r. Na przedmiotowej działce istnieją zatem elementy pasa drogowego (przejście podziemne oraz chodnik) i to już od kilkudziesięciu lat. Potwierdza to również stanowisko Skarżącej zawarte we wniosku z [...] sierpnia 2007 r., która wyjaśniła, że na działce nr [...] brak jest elementów infrastruktury kolejowej, i że stanowi ona trakt komunikacyjny do budynku przechodni kolejowej znajdującej się na działce nr [...] oraz budynku mieszkalnego przy ulicy [...] znajdującego się na działce [...].

W ocenie Sądu, nie ma przy tym racji Skarżąca, twierdząc że to organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale nie zwalnia z inicjatywy dowodowej strony postępowania, o czym świadczy aktualne brzmienie art. 7 k.p.a. Jest niewątpliwe, że organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Jednak po strona nie może pozostać całkowicie bierna w zbieraniu materiału dowodowego. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18, orzeczenie dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 3719/17, Lex nr 3031035). Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela powyższy pogląd. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, powyższych ustaleń faktycznych w sprawie P. SA w żaden sposób nie zakwestionowała na etapie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy organy stwierdziły istnienie na przedmiotowym gruncie infrastruktury drogowej.

Mając zatem na uwadze, iż w dacie [...] grudnia 1990 r. przedmiotowy grunt zajęty był pod pas drogowy ul. [...] w [...] należy uwzględnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym na dzień 5 grudnia 1990 r.), z drogi takiej korzystać może każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, zaś zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organa drogowe (Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych, dyrekcje okręgowe dróg publicznych). Ponadto, zgodnie z art. 19 ust. 5 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 października 2000 r., w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, był zarząd miasta. Zarząd ten powstał z mocy prawa (art. 22 tejże ustawy). Biorąc zatem pod uwagę zakres zarządu sprawowanego wobec drogi publicznej przez zarząd miasta (prezydenta miasta) na podstawie ówczesnych przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Sąd stwierdza, że nieruchomość stanowiąca obecnie działkę nr [...] nie znajdowała się w faktycznym posiadaniu P. na dzień [...] grudnia 1990 r., gdyż niewątpliwe władztwo nad nią sprawował zarządca drogi. Skoro zatem przedmiotowy grunt stanowił na dzień [...] grudnia 1990 r. drogę publiczną w zarządzie właściwych organów drogowych, to zdaniem Sądu, nie mógł w tej samej dacie znajdować się w wyłącznym posiadaniu P. Wykonywanie bowiem wobec drogi publicznej przez jej zarządcę czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać z mocy prawa wobec zarządzanej przez siebie drogi, niewątpliwie świadczą o władaniu nieruchomością. A zatem w sytuacji gdy ww. działka wchodziła w skład drogi publicznej (pasa drogowego), to prawa osób trzecich stoją na przeszkodzie uwłaszczenia P. SA. Sąd zwraca także uwagę, że ustanowienie użytkowania wieczystego spornego gruntu na rzecz P. SA ograniczy (wyłączy) inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości (vide: art. 233 k.c.), co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnym prawem do korzystania z drogi publicznej i uniemożliwia zarządcy drogi wykonywanie jego ustawowych zadań, co z kolei pozwala na stwierdzenie, iż ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art. 34 ust. 4 ustawy, wymóg poszanowania praw osób trzecich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 674/16, LEX nr 2753251).

Podsumowując, zdaniem Sądu orzekającego, Minister wprawdzie nieprawidłowo ocenił stan właścicielski przedmiotowej nieruchomości na dzień [...] grudnia 1990 r., niemiej jednak powyższe uchybienie dyspozycji art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, skoro w realiach niniejszej sprawy brak jest spełnienia przesłanki nabycia prawa w trybie art. 34 ust. 1 ustawy, tj. posiadania przez P. w dniu [...] grudnia 1990 r. działki nr [...], co wiąże się z tym, że w tej dacie ww. gruntem władał wyłącznie zarządca drogi – ulicy [...] w [...]. Powyższa okoliczność determinuje natomiast jedyne prawidłowe ustalenie w takim przypadku, które organy obu instancji poczyniły w tej sprawie, że uwłaszczenie P. SA w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art. 34 ust. 4 ustawy wymóg poszanowania praw osób trzecich, czyli wszystkich użytkowników drogi publicznej oraz jej zarządcy - Prezydenta Miasta [...]. A zatem wobec niewątpliwej okoliczności niespełnienia przesłanki posiadania gruntu, zdaniem Sądu, ustalanie spełnienia pozostałych przesłanek jest bezcelowe, ponieważ muszą być one spełnione łącznie, aby mogło dojść do uwłaszczenia w trybie art. 34 ust. 1 ustawy. Skuteczne powołanie się na naruszenie art. 7 k.p.a. może odnieść skutek jedynie w sytuacji, kiedy miałoby to wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Skarżący też nie wykazał takiej okoliczności. Powyższe potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2020 roku, sygn. akt I OSK 445/19, Lex nr 3020326).

Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że rozstrzygnięcia organów obydwu instancji są prawidłowe, ponieważ nie naruszają obowiązującego prawa i dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Stosownie do brzmienia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym – por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 1/20 (CBOSA).