Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 516/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA - Marcin Miemiec Asesor WSA - Ewa Kamieniecka ( sprawozdawca ) Protokolant: - Robert Hubacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie badania kontrolnego rencisty wojskowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą - w części ustalenia zdolności do służby wojskowej, II. odrzuca skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. uznała C. B. za zdolnego do zawodowej służby wojskowej i przyznała kategorię Z, rozpoznając m. in. nadciśnienie tętnicze pierwszego stopnia ( § 39 pkt 1 ), zaburzenia nerwicowe somatyzacyjne nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne ( § 66 pkt 1 ), zespół bólowy szyjny po przebytym urazie skrętnym kręgosłupa szyjnego ( § 62 pkt 1 ) oraz zespół bólowy przeciążeniowy stawu kolanowego prawego ( bez § bez pkt ). Ponadto stwierdzono, że nadciśnienie tętnicze pierwszego stopnia i zaburzenia nerwicowe somatyzacyjne nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne pozostają w związku z zawodową służbą wojskową, natomiast pozostałe schorzenia nie pozostają w związku z zawodową służbą wojskową.

W odwołaniu zainteresowany wskazał, że rozpoznane jednostki chorobowe są trwale nabytymi dolegliwościami związanymi z zawodową służbą wojskową - jej warunkami ( zimno, stres, nieprzespane noce, wielogodzinna praca przy komputerze ). Kilkuletni okres leczenia pozwolił jedynie złagodzić objawy, lecz nie doprowadził do zupełnego wyleczenia.

Po rozpatrzeniu odwołania, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W.decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i 138 k.p.a. w związku z § 4 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia wskazano, że ze zgromadzonych dokumentów nie wynika by właściwości i warunki służby wojskowej miały wpływ na powstanie i przebieg schorzenia kręgosłupa oraz narządu ruchu. Natomiast stopień nasilenia poszczególnych schorzeń został ustalony w oparciu o wynik przeprowadzonych badań lekarskich specjalistycznych, a skarżący nie przedstawił innej dokumentacji medycznej mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił, że właściwości i warunki służby wojskowej miały wpływ na powstanie i przebieg schorzenia kręgosłupa oraz narządu ruchu, ponieważ charakter służby wojskowej - ciągła dyspozycja fizyczna i zaliczanie egzaminów sprawnościowych - powoduje liczne urazy, m. in. urazy kolan i kręgosłupa. Nie rozpoznano również przewlekłego zapalenia gardła i krtani, które było wynikiem prowadzenia zajęć szkoleniowych dla kadry i pracowników wojska. Uznanie schorzeń jako nieznacznie upośledzających zdolności adaptacyjne jest bezpodstawne, o czym świadczą skoki ciśnienia do poziomu [...] na [...], zaobserwowane podczas leczenia szpitalnego. Występujące zaburzenia autonomiczne pod postacią somatyczną wymagają leczenia i mają charakter utrwalony. Ponadto Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska naruszyła przepisy postępowania, wydając decyzję po upływie trzydziestodniowego terminu do rozpatrzenia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, ponieważ w świetle przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych, w tym obserwacji szpitalnej w Oddziale Nerwic [...] WSK z PSP ZOZ we W., nie wynika by aktualny stopień nasilenia schorzeń ze strony poszczególnych narządów i układów upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Zespół bólowy szyjny po przebytym urazie skrętnym kręgosłupa szyjnego oraz zespół bólowy przeciążeniowy stawu kolanowego prawego nie są związane z właściwościami i warunkami służby wojskowej. W kwestii obecnego stanu gardła i krtani wojskowe komisje lekarskie oparły się o wynik przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych badania specjalistycznego laryngologicznego, w trakcie którego nie stwierdzono zmian chorobowych. Również niezasadnym jest zarzut niedotrzymania terminu 30 dni na rozpatrzenie odwołania, ponieważ całość dokumentacji orzeczniczej wraz z odwołaniem wpłynęła do RWKL w dniu [...] r., a odwołanie zostało rozpatrzone w dniu [...]r., a więc w terminach określonych w art. 35 § 3 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ).

Skarga w niniejszej sprawie zasługuje w części na uwzględnienie, a to w takim zakresie, w jakim sąd administracyjny jest właściwy do jej rozpoznania. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się bowiem do rozpoznania skargi tylko w przedmiocie określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W., utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części uznającej skarżącego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Postawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej, wydające decyzje w indywidualnych sprawach. W sprawie zaliczenia żołnierza zawodowego do określonej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego normujące zasady i tryb tego postępowania. Orzeczenia te - obok oceny konkretnej sprawy z punktu widzenia medycznego - powinny też spełniać wymogi przewidziane w przepisach k.p.a. dla decyzji.

Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 k.p.a. ). Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona ( art. 80 k.p.a. ). Decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne ( art. 107 § 1 k.p.a. ). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto właściwe uzasadnienie decyzji winno realizować zasadę przekonywania strony, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, wyrażoną w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają powyższe zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy.

Pomimo obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a., decyzje organów obu instancji nie zawierają prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Decyzja organu I instancji w ogóle nie zawiera uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, natomiast organ odwoławczy ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że stopień nasilenia poszczególnych schorzeń został ustalony w oparciu o wynik przeprowadzonych badań lekarskich specjalistycznych, a skarżący nie przedstawił innej dokumentacji medycznej mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów. Tak sformułowane uzasadnienie nie wyjaśnia ani stronie, ani też Sądowi kontrolującemu zasadność podjętej decyzji motywów, jakimi kierowała się Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. przy rozstrzyganiu sprawy.

Natomiast wywody organu zawarte w odpowiedzi na skargę, nie zamieszczone w uzasadnieniu orzeczenia nie mogą być przedmiotem oceny Sądu.

Należy również zauważyć, że niektóre schorzenia rozpoznane u skarżącego ( np. nadciśnienie tętnicze, kamica układu moczowego, zespoły bólowe kręgosłupa ) w zależności od stopnia nasilenia choroby mogą powodować kwalifikację żołnierza zawodowego jako zdolnego lub niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Rozpoznanie tego rodzaju schorzeń szczególnie wymaga uzasadnienia podjętego przez organ wojskowy rozstrzygnięcia. Ponadto w opisie schorzeń rozpoznanych u skarżącego, zawartych w § 60 lub § 66 zamieszczono pojęcia niedookreślone "nieznacznie" i " znacznie" upośledzające sprawność ustroju lub zdolności adaptacyjne. Kwalifikując schorzenia skarżącego jako nieznacznie upośledzające sprawność ustroju lub zdolności adaptacyjne, organy orzekające w sprawie zobowiązane były do wyjaśnienia powodów takiego rozstrzygnięcia.

Ponadto stosownie do § 23 rozporządzenia orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej ( ... ) wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza zawodowego, wykorzystując w szczególności:

1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego;

2) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego;

3) historie chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;

4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;

5) książeczkę zdrowia żołnierza zawodowego;

6) kartę badań okresowych żołnierza zawodowego;

7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego.

Mając na uwadze powyższe uregulowanie komisja lekarska wykorzystuje przy wydawaniu orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej również dokumentację lekarską przedstawioną przez skarżącego. W niniejszej sprawie organy orzekające winne były ustosunkować się do historii choroby skarżącego prowadzonej przez lekarza specjalistę w zakresie psychiatrii oraz opinii lekarskiej z dnia [...]r..

Niedopełnienie przez organy obowiązku oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz nie sporządzenie zgodnego z wymogami k.p.a. uzasadnienia decyzji stanowi naruszenie wyżej powołanych przepisów postępowania a administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za nieuzasadniony należy natomiast uznać zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji po upływie trzydziestodniowego terminu do rozpatrzenia sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, całość dokumentacji orzeczniczej wraz z odwołaniem wpłynęła do RWKL w dniu [...]r., a odwołanie zostało rozpatrzone w dniu [...]r., a więc w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa.

Przytoczone uchybienia spowodowały, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie I wyroku.

Natomiast w zakresie dotyczącym określenia związku poszczególnych schorzeń z zawodową służbą wojskową skargę należało odrzucić. W uchwale z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 ( OSNP 2000/5/165 ) Sąd Najwyższy stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby ( inwalidztwa ) ze służbą wojskową. Wprawdzie powyższa uchwała wydana została na gruncie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 268 z późn. zm. ), to jednak zachowuje aktualność pod rządami nowej ustawy procesowej obowiązującej od 1 stycznia 2004 r. regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w przytoczonej uchwale. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe pouczenie, że w zakresie ustalenia związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową skarga nie przysługuje.

Wobec powyższego wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w części dotyczącej stwierdzenia związku schorzeń ze służbą wojskową nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Tym samym w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową po myśli art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, o czym orzeczono w punkcie II wyroku.

Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności ( lub braku przydatności ) do zawodowej służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.