Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1116/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 54 ust. 4, art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 35 ust. 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 10, art. 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2016 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [..] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania H. P. i H. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego stanowiący załącznik numer 1 do decyzji i jednocześnie nakładającej na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Inspektor Wojewódzki podał, że organ I instancji dokonał 5 listopada 2012 r. oględzin na działce nr ewid. [...] w m. H., gm. S. będącej własnością I. i A. M. w sprawie wybudowanego do 2007 r. budynku mieszkalnego, a następnie zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy tego budynku. W toku prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego I i II instancji postępowania administracyjnego w sprawie tego budynku wraz z jego rozbudową o altanę ogrodową, zapadła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] nakładająca na inwestorów I. i A. M. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2013r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego z zastrzeżeniem, że projekt winien jednoznacznie określać zakres i sposób wykonania ewentualnych robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w związku z istotnymi odstępstwami od wydanego w 2002 r. pozwolenia na budowę. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].

Następnie postanowieniem z [...] organ I instancji wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie ww. budynku mieszkalnego o altanę ogrodową o wymiarach ok. 3,0 x 9,0 m ponieważ prowadzone były w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z 2011 r. w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o altanę ogrodową. Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, organ odwoławczy uchylił i umorzył postępowanie I instancji, gdyż cały rozbudowany o altanę ogrodową budynek mieszkalny był już przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] utrzymującą w mocy decyzję [...].

Decyzją z [..] Starosta uchylił decyzję Burmistrza z [...] wydaną dla I. i A. M. o pozwoleniu na budowę zagrody, w skład której wchodzą: budynek mieszkalny z wewnętrznymi instalacjami, tj. elektryczną, wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, ze zbiornikiem na ścieki, przyłączami oraz budynek gospodarczo - garażowy z przyłączem energetycznym w części dotyczącej budynku mieszkalnego z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania. Ponadto decyzją z [...] Starosta uchylił swoją decyzję z [...] o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego o altanę ogrodową i budowę wiaty garażowej w części dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego o altanę ogrodową. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...].

Po przedłużeniu przez PINB, wyznaczonego w decyzji z [...] terminu sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, złożony został 31 marca 2014 r. przez zobowiązanych projekt zamienny budynku mieszkalnego wraz z altaną ogrodową, lecz ze względu na istniejące w nim nieprawidłowości, organ I instancji postanowieniem z [...] nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia w terminie do 31 lipca 2014 r. nieprawidłowości w projekcie budowlanym - zamiennym polegających na jego niezgodności z obowiązującymi przepisami tj.: 1) rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, polegającej na:

- braku oprawy projektu w sposób uniemożliwiający dekompletację - § 6,

- braku części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu sporządzonej na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19ust. 1 pkt 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - § 8 ust. 1,

- ponadto stwierdzono w złożonej dokumentacji rozbieżności tj. w opisie do projektu zagospodarowania terenu podano szerokość elewacji frontowej 12,45m a wg szkicu sytuacyjnego szerokość ta wynosi 13,40m,

- braku na rysunkach elewacji niektórych otworów okiennych - § 12 ust. 1 pkt 1,

- braku określenia wysokości budynku - § 11,

- braku zaleceń dotyczących ewentualnych zmian.

Dodatkowo wskazano, że w dokumentacji nie uwzględniono altany ogrodowej usytuowanej od strony południowo-wschodniej realizowanej w sposób niezgodny z decyzją o pozwoleniu na budowę z [...], co skutkuje uwzględnieniem w projekcie budowlanym zamiennym także przedmiotowej altany. Oprócz tego stwierdzono rozbieżności pomiędzy niektórymi wymiarami budynku podanymi w przedłożonej dokumentacji, a wymiarami stwierdzonymi podczas kontroli budynku.

Po kolejnym przedłużeniu postanowieniem z [...] terminu usunięcia nieprawidłowości, inwestorzy 4 marca 2015 r. przedłożyli projektu budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który został zatwierdzony decyzja z 11 marca 2015 r.

W toku postępowania odwoławczego Wojewódzki Inspektor stosownie do art. 136 kpa zwrócił akta sprawy, celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia braków i wyeliminowania błędów w projekcie zamiennym budynku mieszkalnego. W toku tego dodatkowego postępowania postanowieniem z [...] organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia w terminie do 30 lipca 2015 r. nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym dotyczących: metryk umieszczonych na rysunkach, rzutu ław i ścian fundamentowych, wymiarów budynku na części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, operatu technicznego inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku wykonanego w lipcu 2006 r. wraz ze szkicem polowym, ilości kondygnacji w tym budynku, kąta nachylenia dachu budynku, grubości jego ścian zewnętrznych, opisu technicznego projektu jak również rysunku PB-A-01A oraz określenia konstrukcji stropu nad drugą kondygnacją.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że nie ma wątpliwości, że objęty niniejszym postępowaniem budynek mieszkalny rozbudowany o altanę ogrodową został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od warunków wydanych pozwoleń na budowę. Prowadzone przez inwestora w sposób niezgodny z warunkami pozwolenia na budowę roboty budowlane przy rozbudowanym budynku mieszkalnym, spowodowały nie tylko zwiększenie powierzchni zabudowy tego budynku i zmianę jego kubatury, ale również zmianę jego usytuowania względem granic działki, a także podwyższenie poziomu posadowienia parteru budynku.

Organ odwoławczy podniósł, że ze względu na fakt, że roboty budowlane przy budynku mieszkalnym zostały już zakończone, zasadnie organ I instancji nałożył obowiązek sporządzenia i przedłożenia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego. Dalsze postępowanie w sprawie budowy i rozbudowy tego budynku wyznacza art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Inspektor Wojewódzki uznał, że decyzja organu I instancji jest zasadna i zgodna z prawem. Dokonane przez inwestorów zmiany dotyczące zrealizowanego, rozbudowanego budynku mieszkalnego naniesione zostały na projekt zamienny, który spełnia przepisy dotyczące projektu budowlanego, zawarte w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Odpowiadając na argumenty zawarte w pismach skarżących, które wpłynęły w toku postępowania odwoławczego, organ odwoławczy podkreślił, że projekt zamienny winien przedstawiać stan zrealizowanego rozbudowanego budynku mieszkalnego wraz z dokonanymi przez inwestora zmianami i być zgodny z decyzją z [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do zasadniczej bryły budynku mieszkalnego i takiej decyzji z [...] w odniesieniu do dobudowy altany ogrodowej oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a nie jak sądzi skarżący do zgodności z projektem pierwotnym. Wykonane jednak przez inwestora zmiany nie wymagają dokonania jakichkolwiek robót budowlanych doprowadzających ich do zgodności z ww. przepisami, a zatem w opisie technicznym nie było konieczne jakiekolwiek określanie robót budowlanych zmierzających do doprowadzenia przedmiotowego budynku do zgodności z przepisami. Jedynymi ograniczeniami w odniesieniu do budynku mieszkalnego wynikającymi z ww. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania była wysokość nowej zabudowy nie przekraczająca 1 1/2 kondygnacji z dachem dwuspadowym, tj. parter i użytkowe poddasze, jak również odległość linii zabudowy od krawędzi jezdni - min. 15m dla obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi, co zostało spełnione. Budynek posiada parter i poddasze użytkowe i jest usytuowany we właściwej odległości nienaruszającej linii zabudowy. Jak natomiast wynika z projektu zamiennego, kwestionowana przez skarżących przestrzeń istniejąca nad użytkowym poddaszem, z uwagi na jej szerokość i nachylenie połaci dachowej nie jest przeznaczona do użytkowania. Ponadto treść decyzji z [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego o altanę ogrodową, oraz treść decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...], odnosząca się do warunków zabudowy tego istniejącego już wówczas budynku mieszkalnego, nie ma wpływu na ocenę prawidłowości realizacji tego obiektu. Nie ma bowiem żadnych podstaw, aby brane były pod uwagę warunki zabudowy dotyczące budynku mieszkalnego, ale zawarte w innej decyzji odnoszącej się do altany ogrodowej.

Jeśli chodzi o wymiary budynku istniejącego to, w opinii organu zostały one jednoznacznie określone na podstawie przeprowadzonej w terenie przez uprawnionego geodetę inwentaryzacji i zostały przedstawione na aktualnej mapie do celów projektowych.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, H. P. zarzucił naruszenie prawa materialnego:

a. art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że inwestorzy prawidłowo wykonali nałożone na nich obowiązki, wobec czego spełnili przesłanki do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego, podczas gdy inwestorzy nie złożyli projektu budowlanego zamiennego w wyznaczonym terminie;

b. art. 51. ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z uwagi na niewykonanie przez inwestorów nałożonego na nich obowiązku przedłożenia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, organ winien wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, to jest:

a. art. 15 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, łącznie z postępowaniem wyjaśniającym oraz całościową oceną zgromadzonego materiału dowodowego, a jedynie ograniczenie się do przeprowadzenia lakonicznej polemiki z zarzutami odwołania oraz powtórzenia ustaleń i ocen dokonanych przez organ I instancji;

b. art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 11 kpa polegające na niewłaściwym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wynikającym w szczególności z zaniechania odniesienia się do zastrzeżeń zgłoszonych w piśmie z 20 sierpnia 2015 r.

W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że w przypadku niewykonania obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w terminie, właściwy organ wydaje decyzję o której mowa w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Termin wykonania określonych w art. 51 ust. 1 pkt 3 obowiązków wyznacza organ w decyzji. Termin ten ma charakter dyscyplinujący, a jego niedotrzymanie skutkuje konsekwencjami przewidzianymi w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem wnoszącego skargę w niniejszej sprawie przesłanki do zastosowania tego przepisu zostały spełnione, gdyż pomimo wielokrotnego przedłużania terminu (łącznie o 13 miesięcy) inwestorzy nie przedstawili projektu budowlanego - zamiennego w wyznaczonym terminie. Zatem organ błędnie przyjął, że w sytuacji, gdy inwestorzy przedłożyli projekt budowlany zamienny po upływie wyznaczonego terminu, to zastosowanie znajdzie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Odnośnie naruszenia przepisów postępowania autor skargi zarzucił, że organ, rozpatrując ponownie sprawę, ograniczył się wyłącznie do polemiki z zarzutami odwołania i nie podjął żadnej próby jawnego, merytorycznego rozpoznania istoty sprawy w granicach zaskarżenia. Organ odwoławczy zaniechał przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, ograniczając się do powtórzenia wyników ustaleń i ocen dokonanych przez organ I Instancji.

Zdaniem strony skarżącej organ nie przedstawił również wszystkich okoliczności występujących w sprawie, w tym przede wszystkim nie odniósł się do złożonego przez skarżącego 20 sierpnia 2015 r. pisma, zawierającego zastrzeżenia (m.in. brak analizy przesłaniania i zacieniania, sporządzenie projektu w oparciu o nieaktualną decyzję o warunkach zabudowy) do złożonego przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego. Tymczasem obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się przy uzasadnianiu decyzji do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Dodał, że termin do złożenia przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego ma jedynie charakter procesowy i może być wydłużony przez organ na żądanie strony. Wskazał także, że ze względu na odległe usytuowanie spornego budynku względem budynku skarżącego nie było potrzeby wykonywania analizy zaciemniania i przesłaniania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ale tylko częściowo z przyczyn w niej wskazanych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia [...]- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jedną z uregulowanych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego zasad ogólnych rządzących tym postępowaniem, jest zasada przekonywania wyrażona w art. 11 kpa. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Nie wykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. O wpływie omawianego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy można mówić zwłaszcza wtedy, gdy brak odniesienia się przez organ administracji dotyczył zarzutu naruszenia prawa materialnego, które rzeczywiście nastąpiło i które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja miała w ocenie Sądu miejsce w niniejszej sprawie.

Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania odwoławczego organ II instancji w trybie art. 136 kpa zwrócił akta sprawy organowi I instancji celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania mającego zmierzać do wyeliminowania dostrzeżonych błędów w przedstawionym przez inwestorów projekcie budowlanym zamiennym. W toku tego uzupełniającego postępowania dowodowego, po złożeniu przez inwestorów poprawionego projektu budowlanego zamiennego, organ I instancji na podstawie art. 10 kpa zawiadomił strony o tym fakcie, a także o możliwości złożenia ewentualnych wniosków, wypowiedzi co do zebranych materiałów i dowodów w terminie 14 dni. Z zachowaniem tego terminu skarżący H. P., w piśmie datowanym na dzień 20 sierpnia 2015 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (k. I-102 akt administracyjnych), zgłosił zastrzeżenia do tego projektu. W piśmie tym zarzucił między innymi nie uwzględnienie w projekcie budowlanym zamiennym analizy przesłaniania i zacieniania pozwalającej na ustalenie, czy budynek objęty projektem, nie ogranicza w sposób sprzeczny z prawem dostępu do naturalnego światła budynkom sąsiednim. Podniósł też, że sporządzenie takiej analizy jest konieczne między innymi ze względu na usytuowanie przedmiotowego budynku z naruszeniem przepisów co do odległości od granicy działki oraz budynków sąsiednich. Pismo to wraz z aktami sprawy, trafiło w dniu 2 września 2015 r. do organu II instancji (pismo k. II-46 akt administracyjnych). Mimo tego organ II instancji ani nie podjął żadnych działań w kierunku uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, ani też nie odniósł się w żaden sposób do zgłoszonego przez stronę zarzutu. Co więcej, przed wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny, organ II instancji nie zawiadomił stron w trybie art. 10 kpa o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a jedynie w odpowiedzi na prośbę H. i H. P. zawartą w piśmie z dnia 12 września 2015 r., poinformował ich osobiście (a więc nie reprezentującego H. P. pełnomocnika – radcę prawnego G. D.), o możliwości zapoznania się z aktami (pismo WINB z dnia 15 września 2015 r. k. – II 48 akt administracyjnych). W ten sposób organ II instancji uniemożliwił fachowemu pełnomocnikowi H. P. zwrócenie organowi II instancji uwagi, na zarzuty przedstawione w piśmie z dnia 20 sierpnia 2015 r. skierowanym do PINB, czego efektem było całkowite pominięcie tej kwestii w zaskarżonej decyzji. Oba wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy ze względu na treść pominiętego zarzutu w kontekście okoliczności niniejszej sprawy. Jej przedmiotem była bowiem legalizacja budynku mieszkalnego I. i A. M. położonego na działce nr ewid. [...]w m. H., gm. S. wybudowanego w 2007 r. z istotnymi odstępstwami od warunków wydanego pozwolenia na budowę, przeprowadzona w trybie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jednym z istotnych elementów tego niewadliwie wdrożonego w sprawie postępowania naprawczego, była ocena przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z punktu widzenia wymogów mającego w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Także bowiem na etapie postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 54 ust. 4 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadania zgodności przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z przepisami techniczno-budowlanymi, a nie tylko w zakresie jego kompletności czy sporządzenia zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Stosownie bowiem do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu, a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu także sprawdzenie, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Dopiero w razie spełnienia tych wymagań organ na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny. Należy przy tym pamiętać, że samo przedłożenie żądanego projektu zamiennego nie obliguje organu nadzoru budowlanego do automatycznego zatwierdzenia projektu. Jeżeli bowiem okaże się, że zatwierdzenie projektu zamiennego jest niemożliwe, na przykład ze względu na jego sprzeczność z przepisami techniczno – budowlanymi, organ wydaje decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Jednym z wymagań projektu budowlanego wynikających z przepisów techniczno-budowlanych, była w okolicznościach sprawy konieczność sprawdzenia, czy odległość budynku mieszkalnego istniejącego na działce nr [...] sąsiadującej z działką inwestorów od północy, stanowiącego budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, od będącego przedmiotem postępowania budynku mieszkalnego inwestorów, będzie umożliwiać naturalne oświetlenie pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym skarżącego w sposób, o jakim mowa w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015.1422), dalej rozporządzenie w/s warunków technicznych. W § 13 tego rozporządzenia, zawarty jest wymóg zachowania odległości budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów umożliwiających naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, a w konsekwencji wymóg dokonania pomiarów wysokości przesłaniania. Projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać dane pozwalające organowi stwierdzić spełnienie powyższego wymogu bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, część opisowa projektu zagospodarowania terenu inwestycji powinna określać m.in. konieczne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być zatem sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Do obowiązków projektanta budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, należy bowiem nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., II OSK 927/10). Z naruszeniem przytoczonych przepisów, ani w zatwierdzonym projekcie budowlanym zamiennym, ani też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie znalazły się jakiekolwiek wyniki pomiarów, wyliczenia, czy rozważania pozwalające ocenić, czy zachowane zostały w sprawie wynikające z przepisu § 13 rozporządzenia w/s warunków technicznych wymogi dotyczące zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżącego położonym na działce nr [...]. Wskazane rozważania była w niniejszej sprawie tym bardziej konieczne, że odległość pomiędzy w/w budynkami wynosiła według oświadczenia pełnomocnika organu złożonego na rozprawie w dniu 30 marca 2016 r. jedynie około 6 metrów, a jednym ze stwierdzonych w sprawie istotnych odstępstw od warunków wydanego pozwolenia na budowę, było podwyższenie poziomu posadowienia parteru budynku inwestorów, co mogło wiązać się z podwyższeniem wysokości tego budynku względem znajdującego się na sąsiedniej działce budynku skarżącego. W tej sytuacji nie można w żadnym razie przyjąć za miarodajne wyjaśnienia organu zawartego dopiero w odpowiedzi na skargę, że "ze względu na odległe usytuowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego względem budynku skarżącego, nie było wymagane wykonanie analizy przesłaniania i zacieniania".

Wskazane naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 10, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji , o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Nie były natomiast zasadne sformułowane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 4 i art. 51. ust. 5 Prawa budowlanego mające polegać na błędnym przyjęciu, że inwestorzy prawidłowo wykonali nałożone na nich obowiązki, wobec czego spełnili przesłanki do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego, podczas gdy inwestorzy nie złożyli projektu budowlanego zamiennego w wyznaczonym terminie.

Sąd w niniejszym składzie akceptuje wyrażony już w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że niedotrzymanie terminu wykonania obowiązku dostarczenia dokumentacji przez inwestorów nie może być podstawą do orzeczenia nakazu rozbiórki, czyli do zastosowania art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Podnosi się, że skoro wyznaczony przez organ termin ma jedynie charakter procesowy, przez co może być ustalony przez organ stosownie do okoliczności sprawy, to może też zostać wydłużony na żądanie stron. Organ dysponuje w tym zakresie tzw. luzem administracyjnym, gdyż zakres i bieg tego terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji. Dlatego też uznanie przez organ, nawet po upływie ww. terminu, iż obowiązek został wykonany, daje podstawę do legalizacji zabudowy, która nie narusza prawa ani interesów prawnych innych niż inwestorzy uczestników postępowania administracyjnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 441/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2009 r. o sygn. akt II SA/Gl 877/08 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II SA/Rz 377/09). Podnosi się również, iż skoro przedmiotowy termin jest terminem procesowym, to należy przyjąć, że jeżeli zajdzie taka potrzeba, na wniosek strony termin ten może być przedłużony, aby umożliwić stronie wykonanie nałożonych obowiązków. Może też zostać przywrócony (art. 58 k.p.a.). Ponieważ omawiany termin jest terminem procesowym, to nie stanowi materialno-prawnego elementu rozstrzygnięcia. Wobec tego, samo wyznaczenie terminu procesowego nie rozstrzyga o nabyciu przez stronę jakiegokolwiek prawa, a przez to brak jest podstaw do uruchomienia trybu z art. 154, bądź art. 155 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2113/10). Ponadto należy zauważyć, że przyczyny uchybienia przez inwestorów wyznaczanych przez organy nadzoru budowlanego terminów przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, a także jego uzupełnień i poprawek, zostały w sprawie jasno udokumentowane i wydają się być usprawiedliwione.

Bezpodstawny był również zarzut sformułowany w piśmie skarżącego z dnia 20 sierpnia 2015 r. i powtórzony w skardze, a dotyczący sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w oparciu o nieaktualną decyzję o warunkach zabudowy uzyskaną przez inwestorów celem sporządzenia pierwotnego projektu, w związku z czym dla prawidłowego wykonania projektu budowlanego zamiennego niezbędne jest uzyskanie przez inwestorów nowej, aktualnej decyzji o warunkach zabudowy. W związku z takim zarzutem należy wyjaśnić, że to projekt budowlany, w tym również projekt budowlany zamienny, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego musi być zgodny z decyzją o warunkach zabudowy, a nie odwrotnie. Wynika to bowiem z treści art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, który nakazuje przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, między innymi sprawdzenie zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. W konsekwencji w razie wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 36a ust. 2), a brak jest analogicznego przepisu dotyczącego losów decyzji o warunkach zabudowy w razie wydania decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a także w razie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego w następstwie zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 powoływanej ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji II instancji, uwzględniając powyższe uwagi rozważy potrzebę usunięcia wskazanych wyżej nieprawidłowości w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym i w zależności od wyniku tych rozważań podejmie właściwe działania przewidziane w przepisach Prawa budowlanego, względnie w kodeksie postępowania administracyjnego. Przy wydawaniu decyzji organ będzie też pamiętał o konieczności respektowania wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego, które w dotychczasowym postępowaniu zostały naruszone.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 240 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na kwotę tę złożyło się wynagrodzenie reprezentującego skarżącego radcy prawnego.