Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 404/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 § 3, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. N. i R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku A. N. i R. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z [...] listopada 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy swoje postanowienie z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Oświadczeniem z [...] listopada 2015 r., doręczonym [...] grudnia 2015 r. Prezydent [...], działając na podstawie art. 73 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 3 pkt 5 i art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wypowiedział A. N. i R. D. dotychczasową 1% stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...], będącej własnością [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w Kw nr [...] o pow. [...] m2, ze skutkiem na [...] grudnia 2015 r., a co za tym idzie, użytkownik wieczysty otrzymał propozycję wnoszenia od 1 stycznia 2016 r. opłaty według stawki wynoszącej 3%. W uzasadnieniu wypowiedzenia wskazano, że dotychczasowa 1% stawka opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste została ustalona dla nieruchomości gruntowej przeznaczonej na cele mieszkalne. Zmiana stawki procentowej na 3% wynika z trwałej zmiany sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości. Obecnie część ta wykorzystywana jest na cel niemieszkalny. Zachowana zostaje dotychczasowa wartość gruntu.

[...] stycznia 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek użytkownika wieczystego z [...] stycznia 2016 r. złożony na podstawie art. 78 ust. 2 w zw. z art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowej 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...] i zaproponowanie nowej stawki wynoszącej 3% jest nieuzasadnione.

Na rozprawie wyznaczonej na 15 lutego 2017 r. strony nie stawiły się.

Pismem z [...] listopada 2017 r. Prezydent [...] uzupełnił argumentację w sprawie, wnosząc - jak dotychczas - o oddalenie wniosku użytkownika wieczystego.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 66 § 3 kpa, orzekło o zwrocie podania z [...] stycznia 2016 r. A. N. i R. D. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wskutek zmiany stanu prawnego dokonanej ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw i braku przepisów przejściowych, samorządowe kolegia odwoławcze nie są już właściwe do rozpatrywania wniosków użytkowników wieczystych złożonych na podstawie art. 78 ust. 2 w zw. z art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym do 14 sierpnia 2019 r.). Od [...] sierpnia 2019 r. brak zgody użytkownika wieczystego na propozycję właściwego organu dotyczącą zmiany celu użytkowania wieczystego ma ten skutek, że wyłącznie właściwym do rozpoznania sporu w tym zakresie staje się sąd powszechny właściwy ze względu na położenie nieruchomości.

Na postanowienie SKO w [...] z [...] sierpnia 2020 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli A. N. i R. D. Wnioskodawcy wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie przez SKO w [...] rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy. W uzasadnieniu wskazali, że nie można uznać, że zmiana stanu prawnego [...] sierpnia 2019 r. niweczy postępowanie wszczęte wskutek wniosku złożonego w styczniu 2016 r. gdyż pozbawiłoby to wnioskodawców ochrony ich praw w zakresie zakwestionowania bezzasadnie pobieranych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości za lata ubiegłe, począwszy od 2016 r. od kiedy organ reprezentujący prawa właścicielskie do gruntu zażądał opłaty naliczanej według stawki 3%.

W ich ocenie okoliczność wskazana przez SKO, uzasadniająca zwrot podania, w postaci braku przepisów przejściowych nie może stanowić podstawy do odmowy rozstrzygnięcia sprawy wszczętej pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów.

Uważają, że zwrot podania narusza zasadę zaufania obywateli do organów władzy publicznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] listopada 2021 r. utrzymało w mocy swoje postanowienie z [...] sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu wskazało, że nie znalazło podstaw do zmiany postanowienia z [...] sierpnia 2020 r. o zwrocie wniosku użytkownika wieczystego z [...] stycznia 2016 r. złożonego na podstawie art. 78 ust. 2 w zw. z art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami o ustalenie, że nieuzasadnione jest wypowiedzenie 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] i zaproponowanie nowej stawki wynoszącej 3%.

Kolegium wskazało, że art. 66 § 3 kpa stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990) – dalej zwanej "ugn" opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej określonej zgodnie z art. 67 ugn.

Według art. 72 ust. 3 ugn wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana, i wynosi: 1) za nieruchomości gruntowe oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej - 0,3% ceny; 2) za nieruchomości gruntowe pod budowę obiektów sakralnych wraz z budynkami towarzyszącymi, plebanii w paraﬁach diecezjalnych i zakonnych, archiwów i muzeów diecezjalnych, seminariów duchownych, domów zakonnych oraz siedzib naczelnych władz kościołów i związków wyznaniowych - 0,3% ceny; 3) za nieruchomości gruntowe na działalność charytatywną oraz na niezarobkową działalność: opiekuńczą, kulturalną, lecznicza, oświatową, wychowawczą, naukową lub badawczo-rozwojową - 0,3% ceny; 3a) za nieruchomości gruntowe oddane na cele rolne - 1% ceny; 3b) za nieruchomości gruntowe, na których położone są garaże lub stanowiska postojowe niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej albo nieruchomości przeznaczone na te cele - 1% ceny; 4) za nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz działalność sportową - 1% ceny; 4a) za nieruchomości gruntowe na działalność turystyczną - 2% ceny; 5) za pozostałe nieruchomości gruntowe - 3% ceny.

Stosownie zaś do art. 73 ust. 2 ugn, w brzmieniu obowiązującym do 14 sierpnia 2019 r. jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu. Przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej stosuje się tryb postępowania określony w art. 78-81.

Kolegium zauważyło, że powyższy stan prawny uległ zmianie wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1309) – dalej zwanej "ustawą zmieniającą". Ustawą tą wprowadzono do ugn nowe regulacje dotyczące zasad i trybu zmiany celu użytkowania wieczystego, uwzględniając zarówno inicjatywę organu, jak i możliwość złożenia wniosku przez użytkownika wieczystego (art. 10 pkt 5). Stosownie do postanowień aktualnie obowiązującego art. 73 ust. 2 ugn, jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu użytkowania wieczystego, z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego występuje właściwy organ albo użytkownik wieczysty. Według zaś art 73 ust. 2d ugn właściwy organ przedstawia w formie pisemnego oświadczenia propozycję zmiany celu użytkowania wieczystego oraz wyznacza termin na zajęcie pisemnego stanowiska przez użytkownika wieczystego, nie krótszy niż 2 miesiące od dnia otrzymania propozycji. Jeżeli użytkownik wieczysty nie zgadza się z proponowaną zmianą celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, właściwy organ może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu ustalonego na podstawie zgodnego oświadczenia stron albo orzeczenia sądu. Nowa stawka opłaty obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym została ustalona (art. 73 ust. 2f ugn).

SKO w [...] podkreśliło, że ustawa zmieniająca nie zawiera w tej materii przepisów przejściowych, które regulowałyby, jaki tryb postępowania należy stosować w sprawach wszczętych przed datą wejścia w życie nowych przepisów, których przedmiotem jest zmiana stawki procentowej opłaty rocznej z powodu trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, powodującej zmianę celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Niezamieszczenie w tej ustawie przepisów przejściowych winno zatem prowadzić do wniosku, że wolą ustawodawcy było, aby w tych sprawach zastosowanie znalazła zasada bezpośredniego działania nowej ustawy.

Zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy procedura uregulowana w art. 73 ust. 2 i nast. ugn ma zastosowanie do wszystkich przypadków zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z powodu trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, powodującej zmianę celu, na który nieruchomość została oddana. Jest to celowy zabieg ustawodawcy, który dążył - jak wynika z uzasadnienia do projektu tej ustawy (druk sejmowy nr [...]) - do skrócenia procedury odwoławczej przez rezygnację z etapu rozpatrzenia sprawy przez samorządowe kolegium odwoławcze.

Dlatego też [...] sierpnia 2019 r. wszystkie sprawy rozpatrywane są z uwzględnieniem nowo uchwalonych regulacji. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować nie tylko do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, ale również do tych, które powstały wcześniej, lecz nadal - pod ich rządami - trwają.

Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 2 marca 1993 r. sygn. akt K 9/92 zasada bezpośredniego działania nowej ustawy polega (...) na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa. Zasada ta umożliwia ustawodawcy dokonanie szybkiej zmiany prawa i potraktowanie stosunków prawnych danego rodzaju jednakowo według nowych norm prawnych przy założeniu, że nowe prawo odpowiada lepiej nowym warunkom jego obowiązywania niż prawo uchylane.

Z wyżej wskazanych powodów Kolegium uznało, że wniosek A. N. i R. D. złożony na podstawie art. 78 ust. 2 w zw. z art. 73 ust. 2 ugn (w brzmieniu obowiązującym do 14 sierpnia 2019 r.) nie mógł zostać rozpatrzony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] bowiem aktualnie obowiązujące przepisy nie przewidują już właściwości kolegium w tego rodzaju sprawach. Brak zgody użytkownika wieczystego na propozycję właściwego organu dotyczącą zmiany celu użytkowania wieczystego ma ten skutek, że wyłącznie właściwym do rozpoznania sporu w tym zakresie stał się sąd powszechny właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Powoduje to konieczność zwrotu wniosku na podstawie art. 66 § 3 kpa.

Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r. A. N. i R. D. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 kpa poprzez brak szczegółowej i wszechstronnej analizy przedstawionego przez stronę materiału dowodowego, w konsekwencji zaś naruszenie słusznego interesu strony, jak również naruszenie zasady praworządności, 2) art. 8 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co spowodowało niedostateczne, a w konsekwencji błędne rozpoznanie sprawy, 3) art. 11 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnie rozumianych przesłankach, 4) art. 77 § 1 w zw. z art. 78 kpa poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez niewyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, a w konsekwencji oparcie postanowienia na wybiórczo zebranym materiale dowodowym; ll. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 81 w zw. z art. 90 ust. 7 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r., które to regulacje obowiązywały do 31 grudnia 2017 r. poprzez jego niezastosowanie, 2) art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego niezastosowanie, 3) art 73 ust. 2 ugn, w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2019 r. poprzez jego niezastosowanie. Wobec powyższego skarżący wnieśli o: I. uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia o zwrocie podania oraz wydanie rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy i orzeczenie, że ustalenie nowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wysokości 3% jest nieuzasadnione i potwierdzenie, że wnioskodawcy są zwolnieni z opłat z tytułu użytkowania wieczystego, z uwagi na wykorzystywanie nieruchomości na działalność oświatową bądź przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania; II. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym podtrzymując prezentowane w sprawie stanowisko.

W piśmie z 1 kwietnia 2021 r. A. N. i R. D. wnieśli o przeprowadzenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Na wstępie Sąd zauważa, że SKO w [...], otrzymując wniosek z [...] stycznia 2016 r., że zmiana stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste (bez zmiany wartości gruntu) była nieuzasadniona, było związane zastosowanym przez Prezydenta [...] trybem wypowiedzenia wysokości tejże stawki procentowej.

Z treści pisma z Prezydenta [...] z [...] listopada 2015 r. wynika zaś, że wypowiedzenie to zostało sporządzone na podstawie art. 73 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 3 pkt 5 i art. art. 78 ugn, w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2019 r.

Zatem zmiana wysokości stawki procentowej opłaty rocznej w niniejszej sprawie była związana z trwałą zmianą sposobu korzystania z nieruchomości powodującą zmianę celu na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste.

Z art. 73 ust. 2 ugn w ówczesnym brzmieniu wynikało, że jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, stawkę procentową opłaty rocznej zmieniało się stosownie do tego celu. Przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej stosowało się tryb postępowania określony w art. 78-81 ugn.

Zatem w stanie prawnym przed [...] sierpnia 2019 r. kwestionowanie przez użytkownika wieczystego wypowiedzenia przez organ właściwy dotychczasowej wysokości stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste następowało w szczególnej procedurze administracyjnej. Z art. 78-80 ugn stosowanych na gruncie procedury zmiany stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste wynikało, że zmianę tę można było kwestionować poprzez złożenie w ustawowym terminie do właściwego miejscowo samorządowego kolegium odwoławczego wniosku o ustalenie, że zmiana stawki procentowej jest nieuzasadniona albo że jest uzasadniona w innej wysokości. Jeżeli nie doszło do zawarcia ugody właściwe kolegium oddalało wniosek lub ustalało nową stawkę procentową, a użytkownikowi wieczystemu służył w ustawowym terminie sprzeciw do sądu powszechnego.

Opisany wyżej stan prawny uległ zmianie 15 sierpnia 2019 r. Wówczas to na mocy art. 10 pkt 5 w zw. z art. 30 ustawy zmieniającej ustawodawca dokonał zmiany treści art. 73 ugn.

W dacie wydania zaskarżonego postanowienia art. 73 ust. 2 ugn przewidywał, że jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu użytkowania wieczystego, z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego występuje właściwy organ albo użytkownik wieczysty. Do art. 73 dodano ust. 2b-2g wprowadzające tryb postępowania w przypadku wystąpienia z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego przez użytkownika wieczystego lub przez właściwy organ.

W nowym stanie prawnym, w przypadku inicjatywy właściwego organu w zakresie zmiany celu użytkowania wieczystego, tryb postępowania reguluje art. 73 ust. 2d ugn. Wedle tego przepisu właściwy organ przedstawia w formie pisemnego oświadczenia propozycję zmiany celu użytkowania wieczystego oraz wyznacza termin na zajęcie pisemnego stanowiska przez użytkownika wieczystego, nie krótszy niż 2 miesiące od dnia otrzymania propozycji. Jeżeli użytkownik wieczysty nie zgadza się z proponowaną zmianą celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, właściwy organ może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Wedle art. 73 ust. 2f ugn stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu ustalonego na podstawie zgodnego oświadczenia stron albo orzeczenia sądu. Nowa stawka opłaty obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym została ustalona. Z art. 73 ust. 2g ugn wynika, że przepisy ust. 2b i 2d-2f stosuje się również, w przypadku gdy cel użytkowania wieczystego nie został dotychczas ustalony.

Co istotne ustawa zmieniająca nie przewidziała przepisów przejściowych, które regulowałyby sytuację toczących się spraw o zmianę stawek procentowych opłat rocznych. Zatem zastosowanie znajduje zasada bezpośredniego działania ustawy nowej do spraw będących w toku.

W uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr [...]) wskazano, że konsekwencją trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości jest zmiana celu podstawowego, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Według projektodawcy ugn nie przewiduje opłat za zmianę celów umowy, a w konsekwencji za zmianę stawki procentowej opłaty rocznej. Duża dowolność w kształtowaniu przez gminy opłat za zmianę celów użytkowania powoduje u użytkowników wieczystych poczucie niestabilności i tym samym wpływa na tempo rozwoju regionów, gdyż jej wysokość częstokroć zniechęca inwestorów do podejmowania działań inwestycyjnych. Ponadto sytuacja, w której wysokość tzw. rekompensaty ustalana jest dowolnie w zależności od miasta, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, zgodnie z którą wszystkie podmioty uczestniczące w obrocie gospodarczym mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. W tych okolicznościach zaproponowano uregulowanie zasad i trybu zmiany celu użytkowania wieczystego, uwzględniając zarówno inicjatywę organu, jak i możliwość złożenia wniosku przez użytkownika wieczystego. Jako podstawę przyjęto zatem zasadę równości stron stosunku prawnego, jakim jest użytkowanie wieczyste. Ostatecznie ewentualny spór w tej sprawie będzie rozstrzygał sąd powszechny. Zaproponowany tryb nie spowoduje dodatkowego obciążenia sądu, ponieważ zmiana polega na skróceniu procedury odwoławczej przez rezygnację z etapu rozpatrzenia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej wynika zatem, że w przypadku trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste i w dalszej kolejności powodującego ustalenie nowej stawki opłaty rocznej, ustawodawca zrezygnował z dotychczasowej procedury zmiany stawek procentowych opłat rocznych toczącej się w pierwszym etapie przed właściwym samorządowym kolegium odwoławczym w szczególnym postępowaniu administracyjnym, na rzecz wprowadzenia procedury zmiany celu użytkowania wieczystego (i w konsekwencji zmiany stawki procentowej opłaty rocznej), która w sytuacji spornej, będzie toczyła się przed sądem powszechnym właściwym, ze względu na położenie nieruchomości.

Zatem po 15 sierpnia 2019 r. w tego rodzaju spornej sprawie właściwy jest sąd powszechny.

Z treści pisma A. N. i R. D. z [...] stycznia 2016 r. i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika w sposób jasny, że użytkownicy wieczyści nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położona przy ul. [...] w W. kwestionują przyjętą przez organ właściwy nową wysokość stawki procentowej opłaty rocznej związanej z trwałą zmianą sposobu korzystania z nieruchomości (art. 73 ust. 2 ugn), z tego względu, że uważają, że są z mocy prawa oświatowego zwolnieni z opłat rocznych za użytkowanie wieczyste.

Skoro zatem w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia sprawy o zmianę celu użytkowania wieczystego (i w konsekwencji ustalenie nowej stawki procentowej opłat rocznych) związanego trwałą zmianą sposobu korzystania z nieruchomości nie należą do właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, to należało uznać, że SKO w [...] nie miało podstaw do zakończenia postępowania wywołanego podaniem z [...] stycznia 2016 r. poprzez wydanie orzeczenia, co do istoty sprawy.

Zdaniem Sądu zastosowanie przez SKO w [...] art. 66 § 3 kpa w realiach niniejszej sprawy było wadliwe. Z przepisu tego wynika bowiem, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W ocenie Sądu skoro właściwość sądu powszechnego nie wynika z treści samego podania i właściwość sądu powszechnego nie istniała w momencie wniesienia podania, a Kolegium utraciło właściwość do rozpoznania niniejszej sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego, to zakończenie tejże sprawy administracyjnej winno nastąpić poprzez wydanie na podstawie art. 105 § 1 kpa decyzji o umorzeniu postępowania, które stało się bezprzedmiotowe.

Jednak – zdaniem Sądu – naruszenie przez Kolegium art. 66 § 3 kpa (przepisu o charakterze procesowym) nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ i tak Kolegium obowiązane byłoby do wydania aktu w inny sposób kończącego sprawę indywidualną (art. 104 § 2 kpa), tj. decyzji o charakterze formalnym (o umorzeniu postępowania administracyjnego).

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej był indywidualny akt administracyjny o charakterze formalnym. Zatem Sąd nie mógł się wypowiadać w kwestiach związanych z oceną merytorycznej zasadności argumentów podniesionych we wniosku z [...] stycznia 2016 r. i w skardze, w szczególności dotyczących zwolnienia skarżących z mocy prawa z jakichkolwiek dotychczas, zdaniem skarżących, bezprawnie naliczanych opłat rocznych za użytkowanie wieczyste, z uwagi na prowadzoną na spornym gruncie działalność oświatową (przedszkole niepubliczne). Do oceny tego rodzaju zagadnień w obecnym stanie prawnym właściwy jest sąd powszechny.

Sprawy dotyczące zmiany celu użytkowania wieczystego i przyjęcia stosownej do tego celu stawki procentowej opłaty rocznej wynikające z art. 73 ust. 2 i 2f ugn, w wersji obowiązującej od 15 sierpnia 2019 r. są sprawami wynikłymi ze stosunków z zakresu prawa cywilnego (sprawami cywilnymi) należącymi do właściwości sądów powszechnych (art. 73 ust. 2d-2f ugn w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 § 1 i 3 Kodeksu postępowania cywilnego).

Należy tylko wskazać, że art. 73 ust. 2f ugn w nowym brzmieniu przewiduje, że stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu ustalonego na podstawie zgodnego oświadczenia stron albo orzeczenia sądu. Nowa stawka opłaty obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym została ustalona. Z powyższego przepisu wynika zatem, że użytkownik wieczysty w tego typu sprawie opłaca stawkę procentową opłaty rocznej w nowej wysokości, jeżeli dojdzie do skutecznego złożenia zgodnych oświadczeń woli w zakresie celu użytkowania wieczystego przez strony stosunku cywilnoprawnego albo jeżeli (w sytuacji sporu co do tego celu) zapadnie prawomocny wyrok sądu powszechnego. W obu tych przypadkach ustalenia celu użytkowania wieczystego nowa stawka opłaty rocznej obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym została ustalona zgodnie przez strony lub sądownie, a nie zaproponowana w oświadczeniu woli przez właściwy organ. W powyższym zakresie obowiązuje zatem obecnie inna regulacja, niż obowiązująca do [...] sierpnia 2019 r. Do [...] sierpnia 2019 r. tryb postępowania, o którym mowa w art. 73 ust. 2 ugn regulował m.in. art. 79 ugn. Zgodnie z art. 79 ust. 5 stosowanym na gruncie dotychczasowych spraw o ustalenie zasadności zmiany stawki procentowej opłaty rocznej (art. 73 ust. 2 ugn, w brzmieniu poprzednio obowiązującym) ustalona na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium lub w wyniku zawarcia ugody nowa wysokość stawki procentowej opłaty rocznej obowiązywała, począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano (a nie jak obecnie ustalono) wysokość dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej. Wobec treści art. 79 ust. 8 ugn przepis ust. 5 stosowało się odpowiednio, jeżeli sprawę rozstrzygnięto prawomocnym wyrokiem sądu lub zawarto ugodę sądową, w następstwie wniesienia sprzeciwu.

Sąd nie znalazł podstaw do przekazania niniejszej sprawy na rozprawę w trybie art. 90 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Przedmiot kontroli (akt o charakterze formalnym), zrozumiałe i czytelne argumenty podniesione w treści skargi, zaistniały w niniejszej sprawie czysto prawny problem właściwości Kolegium do merytorycznego załatwienia wniosku skarżących z [...] stycznia 2016 r., nie powodowały konieczności wysłuchania na rozprawie pełnomocnika skarżących, czy też stron postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.