Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 627/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1, art. 170 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 222, 213, 233, 201
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu ... lipca 2009 r. A. S.A. zgłoszeniem celnym nr ... dokonała zgłoszenia kart graficznych do komputera w liczbie ... sztuk.

W dniu ... lipca 2009 r. strona dokonała wpłaty na kwotę ... zł dotyczącej przedmiotowego zgłoszenia celnego, która została rozliczona w następującej wysokości: podatek od towarów i usług - ... zł, odsetki od podatku od towarów i usług - ... zł.

Pismem z dnia ... marca 2010 r. Strona reprezentowana przez Pełnomocnika wystąpiła z wnioskiem o zwrot nadpłaconych należności. W ocenie Strony jej wpłata z dnia ... lipca 2009r. spowodowała wygaśnięcie długu celnego w całości. Za nadpłatę należy uznać natomiast wpłatę przedstawiciela Strony firmy C. .z ... sierpnia 2009 r.

Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia ... marca 2010 r. nr ... odmówił zwrotu należności celnych poinformował Stronę o tym, że zgłoszenie celne nr ..r. zostało rozliczone z wpłaty Strony a wpłata firmy C. . z ... sierpnia 2009r.została zgodnie z dyspozycją spółki C. . zaliczona na poczet należności wynikających ze zgłoszenia ... z ... lipca 2009 r.

Pismem z dnia .. kwietnia 2010r. (data wpływu 5 maja 2010 r.) Strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją nr ... z dnia ... sierpnia 2010 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie udzielenia zwrotu nadpłaconych należności wynikających ze zgłoszenia celnego. Od powyższej decyzji Pełnomocnik Strony pismem z dnia ... września wniósł odwołanie. Uzasadniając zarzut wskazał, że pismo Izby Celnej w W. z dnia ...03.2010r. mimo, że nie zawiera wielu elementów przewidzianych w art. 217 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.), to należy je uznać za postanowienie. Zadaniem Strony Skarżącej pismo Izby Celnej w W. z dnia ...03.2010r. spełnia minimalne warunki uznania aktu administracyjnego za postanowienie. Z uwagi więc na niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu w postaci nie doręczenia Pełnomocnikowi Strony pisma Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ...03.2010 r. nr ... zdaniem Skarżącej wniosek z dnia ...04.2010 r. o wznowienie postępowania powinien zostać uznany za dopuszczalny.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia ...07.2011 nr ... uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ...08.2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia ...07.2011 wznowił postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaconych należności celnych wynikających ze zgłoszenia celnego z dnia ...07.2009 r.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia ...10.2011 r. nr ... uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ...03.2010r. nr ... oraz odmówił zwrotu kwoty ... zł wpłaconej w dniu ...08.2009 r.

Od powyższej decyzji pełnomocnik Strony wniósł odwołanie.

Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z ... stycznia 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne z ... października 2011 r.

Zauważył, że zgodnie z art. 236 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE Nr L 92.302.1 ze zm. dalej jako WKC) konieczne jest spełnienie jednej z dwóch materialnoprawnych przesłanek. W chwili wpłaty kwota nie była prawnie należna, lub została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. A. S.A. zgłoszeniem celnym dokonała zgłoszenia kart graficznych do komputera. W dniu ...07.2009r. firma dokonała wpłaty, która zgodnie z opisem dotyczyła przedmiotowego zgłoszenia a kwotę ...zł zaliczono proporcjonalnie na poczet należności z tytułu podatku od towarów i usług - ... zł oraz odsetek od nieterminowej wpłaty (termin płatności należności wynikających z przedmiotowego zgłoszenia celnego upłynął ... lipca 2009 r.) w kwocie - ...zł. Następnie przedstawiciel Strony Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej C. ...S.A. w dnia ... sierpnia 2009r. dokonało wpłaty na konto Izby Celnej w W., która to dotyczyła przedmiotowego zgłoszenia. Z uwagi na fakt. że należności wynikające ze zgłoszenia celnego zostały uregulowane przez stronę P.S.M. C. . S. A. zwróciła się z prośbą, telefonicznie a następnie na piśmie, o zaliczenie wpłaty z dnia ... sierpnia 2009r. na poczet należności wynikających ze zgłoszenia celnego z dnia ... lipca 2009r., w których to przypadku Spółka również była przedstawicielem zgłaszającego.

Przedstawione powyżej okoliczność potwierdzają w ocenie organu jedynie fakt, że nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 236 uzasadniających zwrot powyższej kwoty.

Od wpłaty A. S.A. z dnia ...07.2009r. która samodzielnie uregulowała należności wynikające ze zgłoszenia celnego do wpłaty P.S.M. C. ... S. A. z dnia ...08.2009r. minęło 9 dni. Spółka A. od momentu gdy sama zdecydowała się na uregulowanie należności miała wystarczająco dużo czasu na zwrócenie się do Przedstawiciela o zwrot przekazanych mu pieniędzy. Sytuacja gdy zarówno Strona jak i Agencja Celna dokonuje wpłaty dotyczącej tego samego zgłoszenia nie była dla organu nowością. Odstęp czasowy między wpłatami jest jednak niewielki i nie przekracza zwykle jednego lub dwóch dni. Sytuacja jest też zgłaszana do organu niezwłocznie (W przedmiotowej sprawie miało to miejsce pismem z dnia ...03.2010r.). Organ zwrócił uwagę na fakt, że Agencje Celne są przedstawicielami wielu podmiotów. Często dokonują płatności jednocześnie za kilka zgłoszeń celnych i zdarza się, że zmieniają swoją dyspozycję. Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie wpłata dotyczyła zgłoszenia już zapłaconego, której to płatności dokonała strona osobiście ... dni wcześniej, dokonano rozliczenia wpłaty zgodnie z dyspozycją Agencji z innym zgłoszeniem celnym w której była ona również przedstawicielem. Nie występuje więc tu zaliczenie nadpłaty zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji Podatkowej a jedynie ze zmianą dyspozycji wydanej przez przedstawiciela.

Jak wyjaśnił organ, przedstawiciel pośredni działa we własnym imieniu ale na rzecz osoby reprezentowanej. Działanie takie wywołuje skutki zarówno dla przedstawiciela, jak i dla reprezentowanego. Konstrukcja przyjęta w przypadku przedstawicielstwa pośredniego zakłada poniesienie przez przedstawiciela większej odpowiedzialności za swoje działania, w zamian za traktowanie go jako zgłaszającego. Przedstawiciel pośredni w powyższym przypadku (jako zgłaszający) jest dłużnikiem solidarnie z osobą na rzecz której jest składane zgłoszenie celne. Solidarność w prawie celnym ma zabezpieczyć interesy finansowe Unii Europejskiej, a przedsiębiorcy i ich przedstawiciele, czyli agenci celni powinni rozliczać się między sobą zgodnie z prawem krajowym. Na gruncie prawa krajowego powyższe skutkuje tym, że gdy dług celny zostanie uregulowany przez jednego współdłużnika, do rozliczenia między nimi należy stosować art. 376 kodeksu cywilnego.

Organ powołał się także na art. 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. Nr 165, poz. 1371 z późn. zm.).

W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia ... października 2011 r., ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności. Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

1. art. 236 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks celny (Dz. U. UE.L. 92.302.1 z późn. zm. – dalej: WKC) poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia wszelkich przesłanek zawartych w tym przepisie oraz oparcie rozstrzygnięcia na okoliczności, która nie jest objęta ww. regulacją, tj. brak wniosku skarżącej do przedstawiciela o zwrot opłaty

2. art. 5 ust. 1 WKC w zw. z art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne poprzez przyjęcie, że udzielone przez skarżącą upoważnienie dla zgłaszającego przedstawiciela uprawniało ten podmiot do zadysponowania (ze skutkiem dla skarżącej) nadpłaconą organowi kwotą pieniężną, bez wskazania przepisu prawa, z którego wynikałoby takie upoważnienie, względnie, w przypadku uznania, że kwota, o której zwrot skarżący wystąpił do Organu nie stanowił należności celnych,

3. art. 15 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa i art. 170 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne i art. 39 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez nieprzekazanie sprawy organowi właściwemu do jej załatwienia lecz samodzielne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przy jednoczesnym uczynieniu z braku właściwości rzeczowej jednej z przesłanek wydania decyzji odmownej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zdolności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Zdaniem Sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutów Strony należy zauważyć, że zgodnie z art. 201 WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. W niniejszej sprawie dłużnikami są Firma C. . oraz firma A. S.A. z uwagi na fakt, iż to na jej rzecz złożone zostało zgłoszenie celne. Należy zaznaczyć, ze działa nie poprzez przedstawiciela pośredniego nie zwalnia z odpowiedzialności za zapłatę kwoty wynikającej z długu celnego osoby, na rzecz której zgłoszenia dokonano. Zgodnie z art. 213 WKC, jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kliku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu. Solidarność w prawie celnym ma zabezpieczyć interesy finansowe Unii Europejskiej, a przedsiębiorcy i ich przedstawiciele powinni rozliczać się miedzy sobą zgodnie z prawem krajowym.

Zgodnie z art. 222 WKC, każda kwotę należności, o której dłużnik został powiadomiony, należy uiścić w terminie do dziesięciu dni, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o kwocie należności. W tej sprawie powiadomienie o długu nastąpiło w dniu ...07.2009 r., a w związku z tym, ostatecznym terminem do zapłaty był dzień ...07.2011 r. Do tego dnia żaden z dłużników nie wywiązał się z wynikającego z przepisów prawa obowiązku zapłaty. W dniu ...07.2009 r. jeden z dłużników – firma A. S.A. dokonała wpłaty należności do zgłoszenia celnego nr ... w kwocie ... zł (należność główna ... zł oraz odsetki od nieterminowej wpłaty ... zł).

W związku z powyższym zgodnie z art. 233 WKC wpłata firmy, jako jednego z dłużników spowodowała wygaśnięcie długu celnego. W związku z wygaśnięciem długu celnego wynikająca z ww. zgłoszenia celnego wskutek uiszczenia należności.

Dnia ...08.2009 r. firma C. ... dokonała wpłaty na konto Izby Celnej w W., podając w tytule nr zgłoszenia celnego, w stosunku do którego dług celny wygasł. W związku z tym wpłata jako świadczenie uiszczone nienależnie zgodnie z dyspozycja spółki C. ... została zaliczona na poczet innych należności zgodnie z dyspozycją. Bezspornym był fakt, ze jeżeli kontrahent dokona wpłaty, do której nie był zobowiązany, to może dysponować tymi środkami w dowolny sposób.

Co do zarzutu naruszenia art. 236 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. EU. L. 92.302.1 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie Sad, podobnie jak organ, uznał, ze konieczne było spełnienie jednej z dwóch materialnych przesłanek. W chwili wpłaty kwota nie była prawnie należna lub została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC.

W dacie wpłaty należności przez firmę A. S.A, kwota długu celnego była prawnie należna, firma była dłużnikiem solidarnym zgodnie z zasadami określonymi przepisami prawa..

Nie można także uznać, ze kwota należności celnych została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC.

W związku z powyższym zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 236 WKC poprzez jego niezastosowanie należało uznać za niezasadny.

Odnośnie do zarzutów dotyczących naruszenia art. 15 § 1, art. 170 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa należy podkreślić, ze z uwagi na fakt, iż wniosek Skarżącej nie dotyczył stwierdzenia nadpłaty w podatku nie było podstaw do przesłania go do naczelnika urzędu skarbowego.

Konkludując Sąd stwierdza, ze zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.