Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2890/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 148
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Banku [...] w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] i postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz Banku [...] w O. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Bank [...] w [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ, po rozpatrzeniu odwołania Banku [...] w [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], umarzającą wznowione postępowanie zakończone ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 2 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.), orzekł o uznaniu działki nr ewid. [...] o pow. [...] ha położonej we wsi [...] za mienie gminne.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak: [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 23, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości zabudowanej (biurowiec, budynek gospodarczy i ogrodzenie), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w jednostce ewidencyjnej i obrębie [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] wystąpił Bank [...] w [...]. Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...]. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 436/13, oddalił skargę Banku [...] w [...] na ww. decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] nr [...].

W dniu [...] do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Banku [...] w [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...]. Skarżący oparł wniosek o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że mając tytuł prawny do tej nieruchomości nie brał bez własnej winy udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, a ponadto, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe.

Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] wznowił, na wniosek Banku [...] w [...] postępowanie administracyjne w sprawie uznania działki nr [...] położonej w [...] za mienie gminne, zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...]. Jako podstawę prawną ww. rozstrzygnięcia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] Gmina [...] wniosła o umorzenie wznowionego postępowania podnosząc, że Bank [...] w [...] wystąpił z wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania po upływie terminu przewidzianego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Na dowód tego przedstawiono kopię pisma Banku [...] w [...] z dnia [...] do Ministra Administracji i Cyfryzacji, złożonego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], w którym to przywołano obecnie kwestionowaną decyzję.

Pismem z dnia [...] skarżący ustosunkował się do dokumentów i zarzutów Gminy [...] wskazując m.in., że upływ terminu z art. 148 k.p.a. liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Jeśli decyzja nie była stronie doręczona lub ogłoszona, a dowiedziała się o niej w inny sposób, to w konkretnej sytuacji nie można określić daty dowiedzenia się o niej. Podał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] obejmowało również zaskarżoną decyzję, pomimo nieznajomości jej treści. Dodał, że wniosek o wznowienie postępowania zawiera również wniosek o niestosowanie w sprawie art. 148 k.p.a. Stosownie do przepisów art. 58-59 k.p.a. na prośbę zainteresowanego, który uprawdopodobnia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, termin ten należy przywrócić.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – zwanej dalej: k.p.a., umorzył postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że strona wnioskująca o wznowienie postępowania dowiedziała się o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...], najpóźniej w dniu [...] (powinno być:[...]– przyp. Sądu), tj. w dniu, w którym sporządziła pismo do Ministra Administracji i Cyfryzacji. Wniosek o wznowienie niniejszego postępowania, opatrzony datą [...], został natomiast złożony w dniu [...]. Od momentu sporządzenia ww. pisma do Ministra Administracji i Cyfryzacji, tj. od dnia [...] (zamiast:[...] – przyp. Sądu), do dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania, tj. do dnia [...], upłynęło 9 miesięcy. Powyższe oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., zgodnie z którym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W konsekwencji organ przyjął, iż w sprawie doszło do błędnego wszczęcia postępowania, a w takiej sytuacji postępowanie można było tylko umorzyć.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Bank [...] w [...]. Podniósł, że organ nie zauważył i nie ustosunkował się do złożonego z ostrożności proceduralnej wniosku o przywrócenie ewentualnie uchybionego terminu. Wskazał, że w dacie składania wniosku do Ministra Administracji i Cyfryzacji skarżący nie znał treści decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], której istnienie, jak się okazało w dalszym stadium postępowania, legło u podstaw decyzji Wojewody [...]. W [...] skarżący zwrócił się do Starostwa Powiatowego o udostępnienie akt dotyczących decyzji z dnia [...] i otrzymał informację o braku takiej dokumentacji. We wnioskach składanych do Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] skarżący wnosił również o uchylenie decyzji, które legły u podstaw decyzji zaskarżonej. Wniosek z dnia [...] o wznowienie postępowania został złożony dopiero po otrzymaniu wyjaśnienia – w uzasadnieniu decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, że Minister nie jest organem właściwym w sprawie uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. W konkluzji skarżący wskazał, że jeśli wystąpiło uchybienie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, aczkolwiek nie jest to możliwe do ustalenia, to na złożony wniosek organ rozpatrujący sprawę winien termin ten przywrócić.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 148 § 1 i 2 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący dowiedział się o fakcie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] najpóźniej w dniu [...], tj. w dniu, w którym sporządził pismo do Ministra Administracji i Cyfryzacji. Wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został wniesiony w dniu [...], a więc ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. Podobnie wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. został wniesiony po upływie terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Organ zwrócił uwagę, że w treści ww. pisma do Ministra Administracji Cyfryzacji skarżący stwierdził, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] została podjęta na podstawie złożenia przez Gminę [...] fałszywych oświadczeń w przedmiocie, że budynku i urządzenia znajdujące się na działce zostały wybudowane ze środków własnych Gminy w latach [...]. W związku z powyższym, skoro podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a postepowanie wznowieniowe zostało już wszczęte przez Starostę [...], to zaszła podstawa do umorzenia wszczętego postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Organ dodał także, że omawiane terminy do składania podań o wznowienie postępowania mają charakter materialnoprawny. Ich upływ powoduje niedopuszczalność uchylenia decyzji dotychczasowej, zaś procedura administracyjna nie przewiduje instytucji przywrócenia tego rodzaju terminów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł Bank [...] w [...]. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie:

- art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, błędne ustalenia faktyczne oraz niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania decyzji w mocy;

- art. 148 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że określony w nim termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie jest terminem proceduralnym, który może być w razie uchylenia przywrócony w trybie określonym art. 58 – 59 k.p.a.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący w pierwszej kolejności podkreślił, że powyższa skarga została wniesiona z ostrożności proceduralnej, ponieważ Starosta [...] pomimo wydania decyzji z dnia [...] nr [...], umarzającej wszczęte postępowanie, wydał następnie decyzję z dnia [...] nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].

Skarżący podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie wzięło pod uwagę, iż skarżący nie uzyskał ze Starostwa Powiatowego w [...] dostępu do decyzji z dnia [...], a także, że w piśmie z dnia [...] zawarty był wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. w przypadku złożenia wniosku do organu niewłaściwego winien on wydać postanowienie o przekazaniu sprawy do organu właściwego, z zachowaniem terminu wniesienia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

-Przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] nr [...], w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...].

Wskazać trzeba, iż ww. rozstrzygnięcia zapadły w związku z żądaniem skarżącego – Banku [...] w [...], który w piśmie z dnia [...] (data wpływu do organu: 23 styczeń 2013 r.), wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 1995 r. (o uznaniu, że nieruchomość oznaczona nr ewid. [...] o pow. [...] ha, położona na terenie wsi R. stanowi mienie gminne). Skarżący wnosząc o powyższe powołał się na dwie przesłanki wznowieniowe, tj. na przesłankę uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (podnosząc przy tym, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu) oraz na przesłankę uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wskazując, iż "dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe". Organ I instancji, ww. postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., postępowanie to umorzył. W wymienionym postanowieniu w sentencji przywołał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. - art. 148 § 2 tej ustawy. Uznał, iż termin określony w tym ostatnim przepisie nie został zachowany, a wobec tego wadliwie wznowione postępowanie należy zakończyć stosując art. 105 § 1 k.p.a. Pogląd ten podzielił organ II Instancji. Co istotne, utrzymując w mocy decyzję I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło, że wznowienie postępowania obejmowało zarówno przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu, jak i przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy. Stwierdziło także, że w sprawie nie zachowano terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, tak uregulowanego w art. 148 § 2, jak i w art. 148 § 1 Kodeksu. Dodało przy tym, że terminy określone w tych przepisach mają charakter materialnoprawny i nie podlegają przywróceniu.

Orzeczeń tych, w ocenie Sądu, nie sposób uznać za prawidłowe. Zdaniem Sądu, błędy w sprawie popełniono już na etapie I instancji, nie uniknięto ich także na etapie rozpatrywania odwołania. W efekcie dla właściwego załatwienia sprawy Sąd za konieczne uznał uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także decyzji I instancji i postanowienia tego organu o wznowieniu postępowania.

-Rozwijając powyższe, zauważyć należy, iż tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzające je orzeczenia organu I instancji zapadły w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie wznowieniowe.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi w art. 145 § 1 do art. 145b k.p.a., których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 do art. 145b k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a.

Przy czym, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dostrzec jednocześnie trzeba, iż w przypadku wniosku o wznowienie opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ustalenie interesu prawnego podmiotu wnoszącego ten wniosek w sytuacjach wątpliwych, może mieć miejsce jedynie w kolejnej fazie tego postępowania, tj. w fazie rozpoznawczej (czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu – por. m. in. wyrok NSA z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1438/09).

Zatem, w przypadku przedłożenia organowi wniosku o wznowienie postępowania, organ ten zobligowany jest m. in. do ustalenia w pierwszym rzędzie, czy spełniona została przesłanka natury formalnej, dotycząca terminu złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie zaś do art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie terminu określonego w cyt. art. 148 Kodeksu stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, mimo formalnej poprawności tego podania, czyni bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego niedopuszczalnym. Oczywiste przy tym jest, iż ocena, czy wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem terminu z art. 148 k.p.a., musi być dokonana w ścisłym związku z przesłanką wznowienia. Przy czym, w przypadku uchybienia temu terminowi może on być przywrócony na prośbę zainteresowanego, a to na zasadach art. 58 k.p.a. i nast. Omawiany termin z art. 148 k.p.a. nie jest bowiem terminem nieprzywracalnym. Od negatywnych skutków uchybienia tego terminu strona może bronić się składając wniosek o jego przywrócenie (art. 58 § 1 k.p.a.). W wyroku z dnia 29 stycznia 1986 r., sygn. akt III SA 1263/85, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że "jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony" (por. też wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1050/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2404/11; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2847/12).

-Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawie wskazać przede wszystkim należy, iż choć wniosek skarżącego o wznowienie postępowania odnosi się do dwóch przesłanek wznowienia, to postanowienie organu I instancji z dnia [...] lutego 2013 r. i decyzja tego organu z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] odnosi się wyłącznie do jednej z nich, tj. uregulowanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazuje na to wyraźnie tak sentencja ww. postanowienia o wznowieniu postępowania, jak i uzasadnienie ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. Organ I instancji w tym ostatnim orzeczeniu wyraźnie zajmował się jedynie zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 Kodeksu, a ten odnosi się tylko do przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jest to o tyle istotne, że organ II instancji, utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r., odniósł się także do kwestii tym orzeczeniem nie objętej, czym w ocenie Sądu naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, przewidzianą w art. 15 k.p.a. Błędnie bowiem przyjął, iż decyzja I instancji wskazuje na niezachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie tak co do przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 1, jak i w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu, w sytuacji gdy organ I instancji w ogóle nie zajmował się terminem określonym w art. 148 § 1 w zw. z. art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Starosta [...] nie badał na żadnym etapie sprawy, czy podanie oparte na przyczynie wznowienia wskazującej, iż "dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe", złożono w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o tej okoliczności. Tym samym, poczynienie przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń w zakresie nie objętym decyzją I instancji (i błędne przyjęcie w jej treści, że wznowienie postępowania odnosiło się do całości żądania skarżącego), należało w ocenie Sądu uznać za przejaw naruszenia ww. zasady dwuinstancyjność, albowiem ocenę sprawy we wskazanym zakresie sprowadzono tylko do jednej instancji. Należy przy tym dodać, że organ I instancji odrębną decyzją z dnia [...] września 2013 r. wypowiedział się w zakresie wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, opartego na przyczynie określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wskazana wadliwość nie stanowi jedynej popełnionej w sprawie przez organ II instancji.

Niezależnie od powyższego, organ ten błędnie bowiem uznał, iż termin z art. 148 k.p.a. ma charakter materialnoprawny i nie podlega na wniosek przywróceniu. Jest to o tyle istotne w okolicznościach sprawy, iż w odwołaniu od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., skarżący wskazał na nierozpatrzenie jego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zarzuty odwołania nie zostały jednak w sposób właściwy przeanalizowane. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego Banku z dnia 16 kwietnia 2013 r., zawierające tego rodzaju stwierdzenia w kontekście art. 58 i nast. Kodeksu, które mogą świadczyć o sformułowaniu przez wnioskodawcę żądania przywrócenia terminu z art. 148 Kodeksu. Bezspornie, bez wyjaśnienia charakteru tych stwierdzeń i intencji wnioskodawcy, nie można było przyjąć, iż wznowione postępowanie, odnoszące się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie może być kontynuowane.

Przy czym, co do zasady, Sąd zgadza się z organami orzekającymi w sprawie i stwierdza, że prawidłowym jest umorzenie postępowania błędnie wznowionego, a to z uwagi na niezachowanie terminu z art. 148 k.p.a. Warto przy tym także dostrzec, iż ustawodawca początek biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) wiąże z dniem, w którym strona ta dowiedziała się o kwestionowanej decyzji. Przez pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiadomości o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zaś pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. W pierwszym przypadku chodzi o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Początek biegu terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Z punktu widzenia oceny, od kiedy rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, istotne jest bowiem to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Nadto, informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2721/13). W niniejszej sprawie, wniosek skarżącego o wznowienie, złożony w dniu 23 stycznia 2013 r. i oparty na przyczynie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odnosi się do decyzji z dnia [...] sierpnia 1995 r. W aktach znajduje się kopia pisma skarżącego sporządzonego z datą 20 kwietnia 2012 r. (a skierowanego do Ministra Administracji i Cyfryzacji, w postępowaniu w innej sprawie, toczącej się przed tym organem), w którego treści wskazano na ww. decyzję z dnia [...] sierpnia 1995 r. i jej rozstrzygnięcie (v. pkt 2 i 11 pisma). To zaś, w ocenie Sądu, uprawnia do stwierdzenia, że co najmniej w ww. dacie skarżący o kwestionowanej decyzji wiedział. Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją złożył więc kilka miesięcy po powzięciu informacji o niej. To zaś oznacza, iż postępowanie błędnie wznowione należałoby formalnie zakończyć.

Niemniej, w okolicznościach niniejszej sprawy (i przed wydaniem decyzji w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.), należało wyjaśnić z wnioskodawcą postępowania, charakter jego żądania zawartego w piśmie z dnia 16 kwietnia 2013 r., a przy ustaleniu, że żądanie to stanowi wniosek, o którym mowa w art. 58 k.p.a., należało rozstrzygnięcie sprawy poprzedzić jego załatwieniem, i od tego też uzależnić dalsze procedowanie w sprawie. Tego zaś w niniejszej sprawie bezspornie zabrakło. Organ II instancji błędnie uznał, że termin miesięczny z art. 148 Kodeksu ma charakter nieprzywracalny, a organ I instancji zupełnie pominął kwestię ewentualnego wniosku skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu. W konsekwencji oba organy orzekające w sprawie co najmniej przedwcześnie przyjęły, iż zachodzi podstawa do umorzenia błędnie wznowionego postępowania, albowiem przed stwierdzeniem powyższego (i wydaniem decyzji) nie zajęły się ewentualnym wnioskiem skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu. Co istotne, instytucja przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości, a to oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób nie budzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu. Warunkiem koniecznym rozpoznania przez organ zagadnienia przywrócenia terminu jest więc złożenie stosownego podania przez zainteresowanego, a jego charakter nie może budzić żadnych wątpliwości. Skarżący w piśmie z dnia 16 kwietnia 2013 r. powołał się na art. 58 i 59 Kodeksu, ale nie wskazał wprost, że wnosi o przywrócenie terminu z art. 148 tej ustawy, nie zawarł też żadnych okoliczności istotnych dla rozpatrzenia ewentualnego wniosku w tym zakresie. Dlatego też, w ocenie Sądu, sprawa w tej materii wymagała dodatkowego wyjaśnienia.

-Na koniec Sąd stwierdza, iż orzekając w sprawie za konieczne uznał także wzruszenie na zasadzie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowienia organu I instancji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o wznowieniu postępowania. Orzeczenie to zapadło bowiem bez wstępnej oceny wniosku o wznowienie w kwestii jego dopuszczalności, a to w kontekście terminu zakreślonego przez ustawodawcę na jego złożenie (art. 148). W efekcie orzeczenie to zapadło z istotnym naruszeniem art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez co najmniej przedwczesne jego zastosowanie. Wydanie orzeczenia na podstawie tego przepisu mogło bowiem nastąpić dopiero po poczynieniu ustaleń co do ustawowego terminu z art. 148 § 2 Kodeksu, ewentualnie przywróconego na żądanie wnioskodawcy. Wydając postanowienie o wznowieniu postępowania bez dokonania koniecznych ustaleń w fazie wstępnej tego postępowania, organ dopuścił się naruszenia zasad obowiązujących w tym postępowaniu nadzwyczajnym.

-Z tych też przyczyn Sąd podzielił zarzuty skargi, uznając, iż w sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 105 § 1 k.p.a. poprzez co najmniej przedwczesne jego zastosowanie, a także art. 7, art. 9 oraz art. 58 i nast. Kodeksu w zw. z art. 148 § 2 tej ustawy poprzez nie wyjaśnienie kwestii związanej z ewentualnym wnioskiem skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu i brakiem jego rozpatrzenia.

Należy przy tym dostrzec, iż prawo do określenia charakteru pisma i zinterpretowania jego treści -w przypadku wątpliwości- przyznane zostało wyłącznie podmiotowi wnoszącemu pismo (podanie), a nie organowi. Zgodnie natomiast z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą udzielania informacji, o której mowa w art. 9 k.p.a., wątpliwości co do treści żądania obligują organ do wyjaśnienia rzeczywistej woli strony. Nadto, przepisy te obligują organ również do należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Orzekając ponownie w sprawie, organ I instancji winien uwzględnić poczynione w sprawie uwagi Sądu, i w pierwszej kolejności raz jeszcze zająć się kwestią dopuszczalności żądania skarżącego, a to w kontekście terminu z art. 148 § 2 Kodeksu (w związku z przywołaną we wniosku podstawą wznowienia, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu). W tym też celu organ winien ustalić z wnioskodawcą, czy jego pismo z dnia 16 kwietnia 2013 r. zawiera wniosek o przywrócenie uchybionego terminu z ww. artykułu.

Winien przy tym wziąć pod uwagę, że w sytuacji, gdy strona wniosła o przywrócenie terminu (art. 58 k.p.a.), a podanie nie zawiera podstawowych informacji, niezbędnych do jego prawidłowego procesowo załatwienia, organ administracji publicznej powinien zastosować art. 64 § 2 k.p.a. i wskazując braki podania wezwać stronę do ich usunięcia. Wniosek o przywrócenie terminu powinien spełniać ustawowe wymagania, a nadto, aby był dopuszczalny powinien zostać wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 k.p.a.). Jeśli strona nie wskazała, w jakim dniu (w jakiej dacie) ustała przyczyna uchybienia terminu, organ obowiązany jest wezwać stronę do uzupełnienia tego braku (art. 64 § 2 k.p.a.).

Nadto, organ winien pamiętać o tym, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. Oznacza to m. in., że jeżeli nie stwierdzono istnienia żadnej z podstaw wznowienia, które dotyczą postępowania dowodowego, to wznowienie postępowania z innej przyczyny, nie daje podstaw do ponownej oceny już przeprowadzonych i ocenionych dowodów (tak NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1266/11, a pogląd ten Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela).

Z tych też przyczyn, uznając skargę za w pełni zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 tej ustawy.