Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1351/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Żandarmerii Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 19 ust. 1a, 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 717/19 w sprawie ze skargi M. B. na czynność Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie odebrania za pokwitowaniem broni palnej wraz z amunicją 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 717/19, oddalił skargę M. B. na czynność Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie odebrania za pokwitowaniem broni palnej wraz z amunicją.

Wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], udzielił st. mat. M. B. pozwolenia na posiadanie broni w celu kolekcjonerskim.

W dniu 30 stycznia 2019 r. Oddział Żandarmerii Wojskowej w [...] uzyskał informację, że Oddział Żandarmerii Wojskowej w [...] pod nadzorem Prokuratury Rejonowej [...] Dział ds. Wojskowych prowadzi przeciwko M. B. postępowanie przygotowawcze o czyn zagrożony z art. 282 ustawy Kodeks karny. Do informacji dołączone zostały:

- postanowienie Prokuratora Działu ds. Wojskowych Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt [...], o przedstawieniu M. B. zarzutów w tej sprawie, to jest, że w dniu 11 grudnia 2018 r. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłował doprowadzać trzy osoby do rozporządzenia własnym mieniem w postaci pieniędzy stosując wobec nich groźby zamachu na życie lub zdrowie, celując bronią w jedną z tych osób, a dwóm innym okazując posiadaną broń palną umieszczoną w kaburze;

- postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt [...], o zastosowaniu wobec M. B. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres dwóch miesięcy.

Po uzyskaniu opisanej wyżej informacji Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] w dniu [...] stycznia 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia udzielonego M. B. pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej w celu kolekcjonerskim.

W dniu 19 września 2019 r. Dowódca Patrolu Interwencyjnego Żandarmerii Wojskowej w [...] udał się pod adres zamieszkania M. B. w G. i na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2019 r., poz. 284 ze zm.) odebrał mu za pokwitowaniem pistolet Sig Sauer [...], magazynek do tej broni palnej (4 szt.) oraz pudełko na broń i zdeponował te przedmioty w magazynie broni Wydziału Żandarmerii Wojskowej w [...].

Pismem z dnia 25 września 2019 r. M. B. wezwał Żandarmerię Wojskową do usunięcia naruszenia prawa w postaci art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji i zwrotu odebranej broni prywatnej.

W odpowiedzi na wystosowane przez skarżącego wezwanie Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] pismem z dnia [...] października 2019 r. poinformował pełnomocnika skarżącego, że kwestionowana czynność materialno-techniczna została dokonana prawidłowo, to jest zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Jednocześnie organ odmówił zwrotu odebranej skarżącemu broni.

W dniu 16 października 2019 r. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność odebrania broni palnej wraz z amunicją, ponownie podnosząc zarzut naruszenia przez organ art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że sam fakt, że przeciwko uprawnionemu do posiadania broni toczy się postępowanie karne nie może skutkować automatycznym przyjęciem, że jest to osoba niewiarygodna, to jest stwarzająca zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Skarżący podkreślił, że dotyczące go postępowanie przygotowawcze jest wciąż w toku, co powinno uzasadniać szczególną ostrożność w wyciąganiu wniosków z samego faktu jego prowadzenia, szczególnie, że postawione skarżącemu zarzuty dotyczą podejrzenia popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, a nie zdrowiu i życiu, a zatem przestępstwa niewymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący zaznaczył, że od dnia popełnienia zarzucanego czynu (11 grudnia 2018 r.) przebywa w dalszym ciągu na wolności, realizuje w sposób właściwy swoje obowiązki służbowe jako żołnierz zawodowy, ma rodzinę. Przez okres 9 miesięcy nie dostarczył żadnych powodów, że zagraża bezpieczeństwu publicznemu. O braku takiego zagrożenia świadczy szereg badań lekarskich i psychiatrycznych, które skarżący przechodził także w kierunku posiadania broni, a także opinia psychiatryczna sporządzona na zlecenie Prokuratury w obecnie toczącym się postępowaniu karnym. Powołując się końcowo na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, skarżący podkreślił, że dokonanie czynności odebrania broni w oparciu o art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji ma charakter fakultatywny. Dla organów stosujących prawo użyte w powołanym przepisie słowo "może" stanowi zatem wyraźną wskazówkę, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany, oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Zatem dokonując czynności odebrania broni wskazanej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji organ jest zobligowany dać wyraz swemu przekonaniu, że w konkretnej sytuacji dopatruje się ze strony posiadacza broni, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z katalogu zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji obawy stanowienia przez niego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw i innych osób.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Jedyną przesłanką odebrania broni bezpośrednio wskazaną w art. 19 ust. 1a ww. ustawy jest zatem prowadzenie przeciwko danej osobie postępowania karnego o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to jest umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu bądź nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.

Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie przesłanka ta została spełniona. W chwili dokonania zaskarżonej czynności, czego nie neguje także skarżący, toczyło się bowiem postępowanie karne w postaci postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...], w ramach którego Prokurator Działu ds. Wojskowych Prokuratury Rejonowej [...]przedstawił M. B., który jest żołnierzem zawodowym, zarzuty popełniania dwóch czynów kwalifikowanych jako wymuszenia rozbójnicze z art. 282 k.k. Wbrew argumentacji skargi bez znaczenia dla oceny spełnienia omawianej przesłanki pozostawało, czy zarzucany skarżącemu czyn jest przestępstwem przeciwko mieniu, czy też przestępstwem przeciwko zdrowiu i życiu. Biorąc pod uwagę systematykę przestępstw przedstawioną w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy i ich pogrupowanie, dostrzec należało, że mieszczą się w niej wszystkie przestępstwa umyślne (art. 9 k.k.), bez rozróżnienia czy były wymierzone przeciwko mieniu, czy też zdrowiu i życiu. Zarzucany skarżącemu czyn z art. 282 k.k. jest zaś przestępstwem umyślnym. Jednym ze znamion wymuszenia rozbójniczego jest bowiem to, iż nie można go popełnić inaczej, niż tylko umyślnie i w zamiarze bezpośrednim, to jest w celu przymuszenia drugiej osoby do rozporządzenia mieniem wbrew jej woli na skutek skierowanej do niej groźby, która może zagrażać tak zdrowiu i życiu, ale także mieniu.

Ponadto, Sąd zauważył, że zastosowanie instytucji z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji nie przesądza o winie oskarżonego w postępowaniu karnym, bowiem warunkiem zastosowania tej regulacji jest wyłącznie fakt prowadzenia określonego postępowania karnego, a nie skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu. Ograniczenie wykonywania prawa własności uzasadnione jest w tym wypadku koniecznością ochrony praw i wolności innych osób. Sposób tego ograniczenia jest przy tym adekwatny do założonego celu i nie jest nieproporcjonalny. Nadto, czynność odebrania broni dokonywana na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji jest podejmowana niezależnie od i poza postępowaniem administracyjnym w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie Sądu, obie przedstawione wyżej okoliczności uwypuklają, że celem tak wprowadzenia, jak i stosowania instytucji z art. 19 ust. 1a cyt. ustawy jest wyłącznie cel prewencyjny.

Sąd przyznał rację skarżącemu, że sam fakt prowadzenia postępowania karnego nie oznacza i nie uprawnia do automatycznego zastosowania instytucji z art. 19 ust. 1a ustawy, na co wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, na mocy którego stwierdzono, że art. 19 ust. 1a w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zaznaczył przy tym, że w uzasadnieniu omawianego wyroku wskazano, że analizowany przepis jest zgodny z Konstytucją, w tym nie narusza zasady proporcjonalności, pomimo dostrzeżonych przez Trybunał pewnych systemowych wad legislacyjnych ustawy o broni i amunicji i niewskazania w treści tego przepisu dodatkowych przesłanek uzasadniających dokonanie czynności odebrania broni. Dostrzegając trudność w stosowaniu omawianego przepisu, wynikającą z tego, że ustawodawca nie posłużył się w nim ani zwrotem ocennym, ani klauzulą odsyłającą, w dokonanej wykładni prawa Trybunał Konstytucyjny doprecyzował, że użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a słowa "może" powinno stanowić wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 6 ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Sąd podniósł, że powyższe nie oznacza jednak, że dokonując czynności odebrania broni wskazanej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji organ jest zobligowany niejako "obok" jej dokonania dać wyraz swemu przekonaniu, iż w konkretnej sytuacji dopatruje się on ze strony posiadacza broni, któremu przestawiono zarzut popełnienia przestępstwa z katalogu zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji obawy stanowienia przez niego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw i innych osób. W przypadku odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1a ww. ustawy organ nie wydaje żadnego rozstrzygnięcia. Odebranie broni na tej podstawie jest bowiem tylko czynnością, która ma charakter samoistny i nie stanowi wykonania innego rozstrzygnięcia administracyjnego, którego integralną częścią byłoby pisemne uzasadnienie. Sporządzany z dokonania czynności materialno-technicznej protokół nie spełnia jednocześnie takiej roli jaką pełni uzasadnienie decyzji, lecz w skrócony i uproszczony sposób dokumentuje fakt dokonania czynności i towarzyszące temu okoliczności (czas, miejsce, podstawa prawna, przebieg czynności). Z tych względów mając na uwadze prewencyjny charakter omawianej instytucji, nie można oczekiwać, aby organ dał inny wyraz (w szczególności pisemny) swojej obawie, co do zagrożenia jakie stwarza określona osoba, w tym w szczególności powiadomił ją wcześniej, że zamierza jej odebrać broń. W tym znaczeniu, za wyraz obawy organu, że osoba, wobec której toczy się postępowanie karne potencjalnie stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, uznać należy, samo dokonanie wskazanej w art. 19 ust. 1a czynności odebrania broni. Sąd podkreślił, że dostrzeżona przez Trybunał Konstytucyjny nieprecyzyjność zapisów ustawy o broni i amunicji (co do wskazówek jakimi mają się kierować organy rozważając możliwość podjęcia analizowanej czynności wobec osób mających status podejrzanych/oskarżonych), a z drugiej strony sam charakter zaskarżonej czynności (której podjęcie nie wymaga pisemnego uzasadniania), powoduje, że ustalenie, czy odebranie broni - jako czynność z mocy ustawodawcy fakultatywna - nie nosiła znamion dowolności, wymaga przeanalizowania przez sąd, czy okoliczności konkretnej sprawy były tego rodzaju, że w obiektywny sposób uzasadniają obawę, że dana osoba stanowić może zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw i innych osób. Chodzi tutaj o zagrożenie o charakterze potencjalnym.

Następnie, Sąd zauważył, że polskie prawo ściśle reglamentuje posiadanie broni i posługiwanie się nią. Powyższe jest wywodzone z konieczności restrykcyjnego podejścia do prawa do posiadania broni, które nie mieści się w prawach i wolnościach jednostki, jest traktowane jest swoisty przywilej i wyraz zaufania do osób, które prawo do posiadania broni uzyskują lub mają z racji pełnienia obowiązków w służbach mundurowych. Od osoby posiadającej broń wymaga się bowiem kwalifikowanych cech charakteru oraz przewidywalnych zachowań niebudzących wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. W przedmiotowej sprawie jest zatem najbardziej istotne, że czynność odebrania broni została dokonana wobec żołnierza zawodowego, podejrzanego o popełnienie umyślnego przestępstwa właśnie z użyciem broni. W takim przypadku już samo podejrzenie, że żołnierz zawodowy mógł się dopuścić przestępstwa umyślnego z użyciem broni w istotny sposób uzasadnia obawę, że osoba ta stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, których z racji pełnionej funkcji ma obowiązek strzec i je gwarantować, również poprzez przyznane mu prawo do posiadania i używania broni. Sąd stwierdził, że nietrafnie wskazuje skarżący, że zaskarżonej czynności dokonano w sposób arbitralny nie biorąc pod uwagę, że na jego korzyść ma świadczyć, iż niezależnie od toczącego się w jego sprawie postępowania karnego w dalszym ciągu pełni on służbę jako żołnierz i prawidłowo realizuje swoje obowiązki służbowe, ma rodzinę, cieszy się dobrą opinią. Powyższe okoliczności nie zmieniają faktu, że skarżącemu postawiono zarzuty karne popełnienia przestępstwa umyślnego związanego z użyciem broni, którego miał dokonać poza służbą. Następnie zaś na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. (sygn. akt [...]) zastosowano wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, stwierdzając na podstawie dostępnych w tym czasie dowodów, że prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów jest znaczne. Toczące się wobec skarżącego postępowanie karne nie zostało zakończone na dzień dokonania zaskarżonej czynności, co w ocenie Sądu, uzasadniało jej podjęcie przez Żandarmerią Wojskową. Sąd uznał, że dokonana czynność w pełni realizuje założony przez ustawodawcę cel prewencyjny uregulowania z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M. B., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu, na podstawie "art. 174 § 1 i 2" p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy brak jest przesłanek do bezwzględnego odebrania skarżącemu broni oraz amunicji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że sam fakt, że przeciwko uprawnionemu do posiadania broni toczy się jakiekolwiek postępowanie karne, nie uzasadnia automatycznego wniosku, że osoba ta, jako niewiarygodna, stwarza zagrożenie. Ponownie podkreślił, że zarzucany mu czyn jest przestępstwem przeciwko mieniu, nie zdrowiu i życiu. Co istotne, z opisu czyn wyeliminowano użycie broni, która była przedmiotem decyzji o czasowym aresztowaniu i odebraniu broni. Wydana na zlecenie Prokuratury opinia sądowo-psychiatryczna nie budzi żadnych wątpliwości co do stanu psychicznego skarżącego i neguje prawdopodobieństwa popełnienia w przyszłości czynu zabronionego przez skarżącego. Skarżący przebywa na wolności, realizuje w sposób właściwy swoje obowiązku służbowe, przez okres 9 miesięcy nie dostarczył ani jednego powodu by przypuszczać, że zagraża jakkolwiek bezpieczeństwu publicznemu, pełni służbę, ma rodzinę.

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że w sytuacji kiedy dopiero toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa niewymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a wina uprawnionego do posiadania broni nie została jeszcze potwierdzona wyrokiem skazującym, szczególnie uzasadniona jest ostrożność w wyciąganiu wniosków z samego faktu prowadzenia postępowania karnego. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a słowa może, stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Zatem dokonując czynności materialno-technicznej wskazanej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji organ zobligowany jest dać wyraz swemu przekonaniu, iż w konkretnej sytuacji dopatruje się ze strony posiadacza broni, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z katalogu zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obawy stanowienia przez niego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego albo dla wolności i praw innych osób.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu druga strona nie sprzeciwiła się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą.

Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionej podstawy.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie została oparta wyłącznie na naruszeniu przepisu prawa materialnego. Wyjaśnić zatem należy, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych również w związku z ich wykładnią zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy dowiedzenia ich wadliwości. Gdy autor skargi kasacyjnej nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, poprzez zredagowanie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to znacząco ogranicza możliwości kontrolne Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając tym samym na uwadze, że ustalenia faktyczne w sprawie nie zostały podważone, niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy brak jest przesłanek do bezwzględnego odebrania skarżącemu broni oraz amunicji.

Zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Z kolei norma art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, statuuje, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.

Mając na uwadze wskazane wyżej normy ustawy o broni i amunicji nie jest sporne, że czynność odebrania broni w trybie art. 19 ust. 1a omawianej ustawy może być podjęta wyłącznie wobec tego posiadacza broni, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zaznaczyć należy, że pojęcie "przeciwko któremu toczy się postępowanie karne" oznacza, że musi być wydane postanowienie o przedstawieniu zarzutów, to właśnie wówczas jest się podejrzanym lub oskarżonym o popełnienie przestępstwa. Nie można zatem odebrać broni na tej podstawie osobie, która jest podejrzewana, a której formalnie nie postawiono zarzutu popełnienia przestępstwa.

W niniejszej sprawie jest bezsporne, iż Prokurator Działu do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt [...], przedstawił skarżącemu, który jest żołnierzem zawodowym, zarzuty popełnienia dwóch czynów kwalifikowanych jako wymuszenia rozbójnicze z art. 282 k.k. (kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przemocą, groźbą zamachu na życie lub zdrowie albo gwałtownego zamachu na mienie, doprowadza inną osobę do rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym albo do zaprzestania działalności gospodarczej). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy [...] w [...] Wydział Karny, na podstawie art. 249 § 1 oraz art. 258 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.k., zastosował wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 2 miesięcy, tj. do dnia 15 marca 2019 r., uznając, że prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego zarzucanych czynów, z art. 282 k.k., jawi się w sprawie jako znaczne. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że zarzucany skarżącemu czyn z art. 282 k.k., jest przestępstwem umyślnym w rozumieniu art. 9 § 1 k.k. Jednym ze znamion wymuszenia rozbójniczego jest bowiem to, iż nie można go popełnić inaczej, niż tylko umyślnie i w zamiarze bezpośrednim, to jest w celu przymuszenia drugiej osoby do rozporządzenia mieniem wbrew jej woli na skutek skierowanej do niej groźby, która może zagrażać tak zdrowiu i życiu, ale także mieniu. Zatem nie jest sporne również, że przestępstwo z art. 282 k.k. jest przestępstwem umyślnym, o jakim mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji. Argumentacja skarżącego, że zarzucany czyn jest przestępstwem przeciwko mieniu, nie zdrowiu i życiu (powoływana zapewne w kontekście art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b) ustawy), nie ma tu większego znaczenia, w świetle kwalifikacji czynu, jako umyślnego. Tak samo jak okoliczność, że z opisu czynu wyeliminowano użycie broni (na marginesie nie zostało to w żaden sposób wykazane, stanowi to gołosłowne stwierdzenie).

Zauważyć należy, że spełnienie jedynie warunku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji nie wypełnia wszystkich przesłanek na odebranie broni w każdym przypadku. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, w którym badano konstytucyjność art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, uznano, że jest on zgodny z zasadą prawidłowej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W motywach tego orzeczenia podniesiono, iż użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Zatem dokonując czynności materialno-technicznej wskazanej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji organ zobligowany jest dać wyraz swemu przekonaniu, iż w konkretnej sytuacji dopatruje się ze strony posiadacza broni, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z katalogu zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obawy stanowienia przez niego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego albo dla wolności i praw innych osób. W rozpoznawanej sprawie, niewątpliwie organ sprostał temu zadaniu.

Sąd w składzie obecnie orzekającym, podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że charakter zarzucanego skarżącemu umyślnego przestępstwa, w tym przypadku z art. 282 k.k., świadczy o tym, iż w ten sposób na potrzeby niniejszego postępowania, tenże staje się automatycznie osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) cytowanej ustawy, a więc osobą stanowiącą zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego albo dla wolności i praw innych osób (zob. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2047/17; z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3238/18). Nie budzi więc wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w sprawie została spełniona przesłanka do czasowego odebrani broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a omawianej ustawy, gdyż skarżący stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ww. ustawy. Każda z osób, której postawiono zarzut popełnienia umyślnego przestępstwa, tak jak w przypadku skarżącego, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak: pozytywna opinia środowiskowa z miejsca zamieszkania czy okoliczności świadczące na korzyść strony. Niewątpliwie sytuacja zaistnienia w tej sprawie przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji nakłada na Żandarmerię Wojskową obowiązek odebrania broni i amunicji oraz niezbędnych dokumentów w trybie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Istota zarzutów postawionych skarżącemu, który czego nie powinno się tracić z pola widzenia jest żołnierzem zawodowym, oraz zastosowanych środków zapobiegawczych, co prawda nie potwierdzonych jeszcze prawomocnym wyrokiem karnym, czynią uzasadnionym przypuszczenie, że skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej takie pozwolenie, a tym bardziej od żołnierza zawodowego, wymaga się zatem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, jest ona niewiarygodna, co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji. Zastosowanie wobec skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni i amunicji znajduje zatem oparcie w regulacji zawartej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Zatrzymanie broni i amunicji pozwoli wyeliminować ewentualne zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Tym samym jedyny sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Z tych względów, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Wobec wniesienia przez pełnomocnika organu odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie, o którym mowa w art. 179 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do obciążenia skarżącego kasacyjnie obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ według reguły przewidzianej w art. 204 pkt 1 tej ustawy.