Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 131/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 96 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Dyrektora [...] Służby Więziennej w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, na rzecz adwokata M. J. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją personalną Nr [...] r. Dyrektor Aresztu Śledczego w[...], w oparciu o przepisy art. 218 ust. 1 pkt 1 i 96 ust. 2 pkt 7 oraz art. 98 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r., o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 79, poz. 523 z późn. zm.), zwolnił ze służby w Służbie Więziennej sierż. D. R. w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Wydanie powyższej decyzji nastąpiło na podstawie nowej ustawy o Służbie Więziennej (z dnia 9 kwietnia 2010 r.), która wprowadziła nowe przesłanki ustania stosunku służbowego. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 2 pkt 7 cytowanej ustawy o Służbie Więziennej, dyrektor jednostki może zwolnić funkcjonariusza ze służby, w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] skorzystał z wymienionego uprawnienia i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zwolnił D. R. ze służby w Służbie Więziennej z dniem 27.10.2011 r. w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Uzasadniając powyższą decyzję, Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] stwierdził, iż jest ona podyktowana koniecznością zapewnienia prawidłowego toku służby w podległej jednostce organizacyjnej oraz właściwej obsady etatowej w dziale ochrony Aresztu Śledczego w[...].

Zawieszenie w czynnościach służbowych D. R. nastąpiło na mocy decyzji personalnej nr [...] r. Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] na okres od dnia 6 grudnia 2007 r. do dnia 6 marca 2008 r. na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.). Zawieszenie podyktowane było faktem, iż w dniu 6 grudnia 2007 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] powziął informację, że w dniu 30 listopada 2007 r. Prokuratura Okręgowa w[...], Wydział V Śledczy wszczęła przeciwko stronie śledztwo w związku z podejrzeniem o popełnienie przestępstwa określonego w art. 297 § 1 kk. Niezależnie od powyższego, postanowieniem Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] r. zostało również wszczęte przeciwko funkcjonariuszowi postępowanie dyscyplinarne.

Następnie na podstawie decyzji personalnej nr [...] r. Dyrektor Aresztu Śledczego na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej przedłużył okres zawieszenia strony w czynnościach służbowych, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.

W dniu [...] r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia D. R. ze służby w Służbie Więziennej w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. zgodnie z art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 79, poz. 523 z późn. zm.).

Zainteresowany, po otrzymaniu informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Służbie Więziennej, wystosował wniosek do Dyrektora Aresztu Śledczego w[...], o zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego gdyż w dniu 8 września 2011 r. miał zostać wydany prawomocny wyrok w sprawie karnej (jednakże Sąd Okręgowy we [...] odroczył jego wydanie ze względów proceduralnych do dnia [...]r.).

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania administracyjnego wszczętego w dniu 16 sierpnia 2011 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej w trybie art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.

Na powyższe postanowienie, strona złożyła zażalenie i nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu, wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia i umorzenie postępowania wszczętego w trybie art. 96 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Rozpatrując niniejsze zażalenie, organ II instancji postanowieniem z dnia [...] nie przychylił się do stanowiska skarżącego i utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Aresztu Śledczego w[...].

Z kolei od decyzji z dnia [...]r., D. R. złożył odwołanie, nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem i wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji obrazę przepisów prawa materialnego, poprzez naruszenie art. 96 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej oraz obrazę przepisów postępowania administracyjnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie art. 156 ust. 1 pkt 2, 6 i 7, art. 7 kpa poprzez brak jego zastosowania oraz art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa. Wskazał również na obrazę przepisów postępowania administracyjnego poprzez naruszenie art. 11 i 107 § 3 kpa.

Odwołujący się zwrócił uwagę, że organ I instancji w dniu 16.08.2011 r. wszczął wobec niego postępowanie w trybie art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o SW. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] zwolnił skarżącego ze służby w trybie art. 96 ust.2 pkt. 7 Ustawy o Służby Więziennej, a takie stanowisko jest nieczytelne w świetle stanu faktycznego opartego na materiale dowodowym zawartym w aktach postępowania opartych na decyzji personalnej [...]r., ponieważ od dnia zawieszenia strony w czynnościach nie upłynął okres 12 miesięcy, a 46 miesięcy, a ponadto postanowienie z dnia 6.03.2008 r. wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 26.04.1996 r. zostało wydane z wyraźnym wskazaniem, że okres zawieszenia trwa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego w dniu [...]r.

Wskazał, że w jego przypadku są stosowane dwa akty prawne - jeden już nieobowiązujący, a drugi aktualny (chodzi o starą i nową ustawę o SW). W świetle takiego stanu, w ocenie odwołującego się postępowanie jest dotknięte wadą nieważności, ponieważ idąc za celem jaki przyświecał ustawodawcy, upływ 12-miesięcznego zawieszenia w czynnościach służbowych w trybie ustawy o SW z dnia 9.04.2010 r. obowiązuje od momentu wydania postanowienia o zawieszeniu na podstawie art. 94 pkt 1 - 2 ustawy z dnia 9.04.2010 r., lecz w przypadku skarżącego, takie postanowienie nigdy nie zostało wydane, choć składał on taki wniosek w dniu 25.01.2011 r., jednakże został ono celowo zlekceważony (brak wydania postanowienia), zarówno przez organ I i II instancji oraz przez CZSW. Zdaniem strony, zawieszenie trwa nieprzerwanie od dnia 6.12.2007 r. i organ I instancji nie ma podstaw materialnych do przerwania biegu prawomocnego orzeczenia wydanego w trybie art. 37 ust. 1 ustawy o SW z dnia 26.04.1996 r., a jedyną taką możliwością było i jest uchylenie decyzji [...] i wydanie nowej o zawieszeniu w trybie art. 94 ust. 2 i 3 nowej ustawy np. na okres do 3 miesięcy. Dopiero wówczas w ocenie skarżącego istniałyby materialne przesłanki do stosowania wobec jego osoby art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9.04.2010 r., jednak organ I instancji w omawianym przypadku zastosował nieistniejący przepis ustawy, zgodnie z którym "jeżeli od dnia wejścia w życie ustawy o SW tj. 13.08.2010 funkcjonariusz jest zawieszony 12 miesięcy to istnieją przesłanki do wszczęcia postępowania w trybie art.96 ust.2 pkt.7", co w ocenie strony jest ewidentną nadinterpretacją przepisów prawa materialnego.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wskazał, że biorąc pod uwagę fakt wejścia w życie nowej ustawy o Służbie Więziennej (w dniu 13.08.2010 r.), okres zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, liczony był od dnia wejścia w życie nowej regulacji prawnej. Stąd też wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 cytowanej ustawy o Służbie Więziennej mogło nastąpić dopiero po 13.08.2011 r.

W ocenie organu nie było potrzeby wydawania nowej decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych funkcjonariusza w związku z wejściem w życie nowej ustawy o Służbie Więziennej (powyższe zagadnienie było również przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie skargi wymienionego funkcjonariusza, o wynikach którego został powiadomiony pismem z dnia[...]. Niemniej jednak wyjaśniając powyższą kwestię, zwrócono uwagę, iż zgodnie z art. 268 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 z późn. zm.), sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2, prowadzone na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.), m.in. zawieszenie w czynnościach służbowych, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, są prowadzone na jej podstawie. Oznacza to, że decyzja personalna [...] r. Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], na dzień [...] r. (tj. w dniu wejścia w życie nowej ustawy o Służbie Więziennej) pozostaje w mocy i nie było przesłanek wydawania w przedmiotowej sprawie kolejnej decyzji, bowiem wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie skutkowałoby - stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 Kpa - nieważnością decyzji z uwagi na ostateczność poprzednio wydanej decyzji. Natomiast zawieszenie strony w czynnościach służbowych było w dalszym ciągu podyktowane szczególną przyczyną, jaką było toczące się nadal postępowanie karne przed Sądem Rejonowym we[...], II Wydział Karny, sygn. akt[...], które do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone wydaniem prawomocnego wyroku.

Niezasadne są również w ocenie organu zarzuty w zakresie naruszenia art. 11 oraz art. 107 § 3 kpa, ponieważ we wszczętym w dniu 16 sierpnia 2011 r. postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 cytowanej ustawy o Służbie Więziennej, organ I instancji umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu i z uprawnienia tego ona skorzystała. Ponadto wskazano, że organ I instancji wyjaśnił w zaskarżonej decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w[...], przesłanki, jakimi kierował się podejmując ostateczną decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby.

Odnosząc się do podnoszonej kwestii zawartej w przepisie art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi, że "zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy", organ wyjaśnił, że biorąc pod uwagę fakt, iż okres zawieszenia w czynnościach służbowych liczy się od dnia wejścia w życie nowej ustawy o Służbie Więziennej, dyrektor Aresztu Śledczego w [...] po upływie wskazanego terminu, winien podjąć decyzję w zakresie dalszego bytu zawieszenia w czynnościach służbowych. Stąd też, podjął decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ewentualnego zwolnienia ze służby. Ostatecznie, uznając za konieczne zapewnienie prawidłowego toku służby w podległej mu jednostce organizacyjnej oraz właściwą obsadę etatową w dziale ochrony, co wskazał następnie w uzasadnieniu decyzji personalnej nr [...]r., podjął decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.

Organ odwoławczy nie stwierdził również, by w toku prowadzonego postępowania, zostały naruszone określone w art. 7 i 8 kpa, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Dodał również, że przed wydaniem decyzji organ odwoławczy zapewnił odwołującemu się - zgodnie z art. 10 kpa - czynny udział w postępowaniu (w tym umożliwił wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań). W ramach przysługujących uprawnień skarżący złożył wniosek do Dyrektora [...] Służby Więziennej w [...] o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego we [...] wydanego w dniu 16.11.2011 r. w sprawie o sygn. akt II Ka 247/11 i wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na mocy art. 135 kpa. Wezwany do przedłożenia wymienionego wyroku Sądu Okręgowego we [...] - pod rygorem nie uwzględnienia w/w dowodu w toczącej się przed organem II instancji sprawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma - nie uczynił tego do dnia wydania niniejszej decyzji, nie powiadamiając również o ewentualnych przeszkodach, które uniemożliwiły uczynienie powyższego.

W skardze do sądu D. R. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz jej poprzedzającej, jako niezgodnych z obowiązującym prawem, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:

1. naruszenia art. 96 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 9.04.2010 r. o Służbie Więziennej, który stanowi, że okres zawieszenia można przedłużyć na okres dłuższy niż 12 miesięcy, natomiast okres zawieszenia skarżącego trwa nieprzerwanie od 46 miesięcy, z uwagi na byt decyzji personalnych Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] r. oraz następnej z dnia [...] r., opartych na art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 26.04.1996 r. o Służbie Więziennej, stanowiących, że okres jego zawieszenia trwa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego,

2. obrazę przepisów postępowania administracyjnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. naruszenia art. 156 § 1 pkt 2, 6, 7 kpa, art. 7 kpa poprzez brak jego zastosowania oraz art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa.

3. obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 11 i 107 §3 kpa.

Ponadto, na podstawie art. 75 § 1 kpa, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów:

1. z wyroku Sądu Okręgowego we [...] wydanego w dniu 16.11.2011 r. w

sprawie o sygn. akt II Ka 247/11 oraz akt sprawy SR we [...] sygnatura akt II K 426/09,

2. akt osobowych skarżącego znajdujących się w dyspozycji Dyrektora Aresztu Śledczego w[...],

3. akt postępowania dyscyplinarnego wszczętego postanowieniem nr [...]r., a do dnia dzisiejszego nie zakończonego żadną prawomocną decyzją, będących w dyspozycji Dyrektora Aresztu Śledczego w[...],

4. akt zaskarżonej decyzji [...] wraz z całą korespondencją.

Uzasadniając zgłoszone zarzuty skarżący podniósł, iż kwestią sporną jest sposób wyliczenia; od jakiej daty należy liczyć okres 12 miesięcznego zawieszenia skarżącego i czy w jego przypadku zastosowany tryb zwolnienia, był zasadny. Zdaniem skarżącego nie ma podstaw, aby liczyć ten czas od daty wejścia w życie ustawy o Służbie Więziennej tj. od 13.08.2010 r. (Dz.U. z 2010 r., Nr 79, poz. 523 ze zm.), albowiem w tym konkretnym przypadku Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] nie zastosował wobec skarżącego trybu zawieszenia przewidzianego w art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9.04.2010 r. Zastosował natomiast tryb zawieszenia w czynnościach służbowych przewidziany w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 26.04.1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U z 2002 r., Nr 204, poz. 1761 ze zm. - nie obowiązująca od 13.08.2010 r.).

W dniu [...] r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych z uwagi na przedstawienie zarzutów z art. 297 § kk i na chwilę obecną przedmiotowe postępowanie nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, dlatego w ocenie skarżącego całość postępowania sądowego jest dotknięta wadą, bowiem dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wszczął wobec skarżącego postępowanie dyscyplinarne, którego - pomimo ustania stosunku służbowego funkcjonariusza - nie zakończył do dnia dzisiejszego prawomocnym umorzeniem.

Stanowiska obu organów zdaniem skarżącego są nieczytelne, gdyż w świetle stanu faktycznego opartego na materiale dowodowym zawartym w aktach postępowania, opartych na decyzji personalnej [...] r., od dnia zawieszenia skarżącego nie upłynął okres 12 miesięcy, a 46 miesięcy. Postanowienie zaś o zawieszeniu z dnia [...]r. wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 26.04.1996 r. o Służbie Więziennej (art.37 ust. 1) zostało wydane z wyraźnym wskazaniem, że okres zawieszenia skarżącego trwa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Przedmiotowe postępowanie nie zostało zakończone, ponieważ wyrok skazujący D. R. został zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego we [...] w dniu [...]r., lecz Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wiedząc o tym fakcie, nie odstąpił od swoich decyzji.

W rozpatrywanym przypadku, zdaniem skarżącego, dowolnie i bez konsekwencji zostały zastosowane dwa akty prawne - jeden już nieobowiązujący, a drugi aktualny (chodzi o starą i nową ustawę o Służbie Więziennej). Idąc za celem jaki przyświecał ustawodawcy, upływ 12 miesięcznego zawieszenia w czynnościach służbowych w trybie ustawy o SW z dnia 9.04.2010 r. obowiązuje od momentu wydania postanowienia o zawieszeniu w trybie art. 94 pkt 1 - 2 ustawy o SW, lecz w przypadku skarżącego takie postanowienie nigdy nie zostało przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] wydane, choć składał on taki wniosek w dniu [...] r.

W ocenie skarżącego jedyną możliwością była zmiana decyzji Dyrektora AŚ w [...] poprzez wydanie nowej decyzji o dalszym zawieszeniu w trybie art. 94 ust. 2 lub 3 nowej ustawy o SW np. na okres od 3 - 12 miesięcy. W ocenie skarżącego, dopiero wówczas istniałyby materialne przesłanki do stosowania wobec jego osoby art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9.04.2010 r., lecz pomimo jasnych wniosków skarżącego, żaden z organów administracji nie odniósł się słowem do podnoszonej okoliczności, a takie postępowanie nie pogłębia zaufania obywateli do państwa.

Skarżący podniósł również, że pod przykrywką "ważnego interesu służby" organy obu instancji zastosowały w postępowaniu nieistniejący przepis ustawy, ale wygodny w tym akurat przypadku - "jeżeli od dnia wejścia w życie ustawy o SW tj. 13.08.2010 f-sz jest zawieszony 12 miesięcy lub więcej to istnieją przesłanki do wszczęcia wobec niego postępowania w trybie art. 96 ust.2 pkt. 7 Ustawy o SW".

Artykuł 94 ust. 3 ustawy dnia 9.04.2010 r. o SW stanowi bowiem, że okres zawieszenia funkcjonariusza można przedłużyć maksymalnie do 12 miesięcy, a skoro tak, to w ocenie skarżącego byt przepisu art. 96 ust. 2 pkt 7 nowej ustawy o SW, na który powołuje się w zaskarżanym postanowieniu organ II instancji został stworzony w ścisłej i logicznej z nim korelacji, nie zaś w oderwaniu do niego. W przypadku skarżącego należy mieć podstawę jego zastosowania, a taką podstawą jest w jego ocenie prawomocna decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych, wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 9.04.2010 r., nie zaś ustawy z dnia 26.04.1996 r. gdzie w petitum decyzji tkwi zdanie: "do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego". Tak więc, postanowienie o zawieszeniu w czynnościach służbowych w ocenie skarżącego zostało wydane na podstawie przepisów art. 37 § 1 starej ustawy o SW, a zgodnie z art. 268 nowej ustawy o SW sprawy ze stosunku służbowego określone z art. 217 § 2 prowadzone na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273 wszczęte i nie zakończone przez dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzone są na podstawie ustawy z dnia 9.04.2010 r., zaś nowa ustawa przewiduje m.in. fakultatywny, a nie obligatoryjny tryb zawieszenia w przypadku zarzutu o występek z art. 297 § 1 kk.

Z przepisu tego zdaniem strony wynika w sposób dorozumiany, że decyzja personalna nr [...] r. powinna być zastąpiona decyzją o zawieszeniu wydaną na podstawie art. 94 ust. 3 ustawy o SW (Dz. U. z 2010 r., nr 79, poz.523 ze zm.), lecz Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] nigdy takiej decyzji nie wydał, co jednak wymusza art. 268 ustawy z dnia 9.04.2010 r. o SW. Nie było więc w ocenie strony skarżącej formalno - prawnych przesłanek do wszczynania postępowania i zwolnienia skarżącego w trybie art. 96 ust. 2 pkt 7.

Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że nie jest prawdą, iż był wzywany do przedłożenia wyroku Sądu Okręgowego we[...], a wniosek dowodowy został złożony w odwołaniu, dzień po jego wydaniu. Siłą rzeczy skarżący nie był w jego posiadaniu, a znał jedynie ustną sentencję. Dyrektor Okręgowy jak również i Dyrektor AŚ w [...] mieli w ocenie strony swobodny dostęp do akt sprawy II K 426/09 i II Ka 247/11, w trybie art. 156 § 1 kpk, przy czym Sąd we [...] nigdy nie odmawiał informacji - nawet telefonicznej. Ponadto skarżący wskazał, że wyrok Sądu Okręgowego we [...] był wydany w dniu 16.11.2011 r. a uzasadnienie skarżący otrzymał ponad miesiąc później, więc po wydaniu zaskarżonego aktu. Nie zmienia to jednak w ocenie strony faktu, iż organ II instancji posiadał wiedzę, że sprawa trafiła do ponownego rozpatrzenia - tym samym nie było skazania.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów, odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarżący od 6 grudnia 2007 r. był zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 37 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza zawiesza się w czynnościach służbowych w razie tymczasowego aresztowania lub wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z urzędu. Zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego i tak też zakreślono okres zawieszenia w odniesieniu do skarżącego. W trakcie zawieszenia w czynnościach służbowych, weszła w życie (13 sierpnia 2010 r.) ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523).

Pozostaje zatem ocena czy fakt zawieszania w czynnościach służbowych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów uzasadniał zwolnienie ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z 2010 r. o Służbie Więziennej, obowiązującej od 13 sierpnia 2010 r.

Warunkiem zwolnienia na zastosowanej podstawie prawnej był upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Od momentu zawieszenia skarżącego w czynnościach upłynęło przeszło dwanaście miesięcy, a więc formalnie spełniona została przesłanka stanowiąca podstawę do zwolnienia skarżącego ze służby.

Rozpoznając sprawę organy odwołały się do art. 268 ustawy, który przewiduje, że sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2 (w tym zawieszenie w czynnościach służbowych), prowadzone na podstawie poprzedniej ustawy, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie ustawy z 2010 r.,

Z uwagi na to, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych do czasu wejścia w życie nowej ustawy o Służbie Więziennej, przepisy ustawy z 1996 r. nie przewidywały możliwości zwolnienia ze służby w oparciu o przesłankę upływu okresu 12 miesięcy zawieszenia (w przypadku zawieszenia funkcjonariusza z powodu postawienia mu zarzutów w sprawie o przestępstwo ścigane z urzędu dopuszczalne było zwolnienie ze służby jedynie w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności, jeżeli wykonanie tej kary nie zostało warunkowo zawieszone, lub za przestępstwo umyślne, ścigane z urzędu - art. 39 ust. 2 pkt 4 ustawy z 1996 r. o Służbie Więziennej) organy podjęły decyzję o zwolnieniu stosując przepisy nowej ustawy o Służbie Więziennej, przy czym uwzględniły okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych choć rozpoczął się on przed wejściem w życie tej ustawy w taki sposób, że podjęto decyzję o zwolnieniu po upływie 12 miesięcy liczonych już od wejścia w życie nowych przepisów.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji stanowiły przepisy art. 96 ust. 2 pkt 7, art. 217 ust. 2, art. 218 ust. 1 pkt 1 oraz art. 268 ust. 1 nowej ustawy o Służbie Więziennej. Organy uznały, że zastosowanie znalazł przepis art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z 2010 r. o Służbie Więziennej, w myśl którego funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, pomimo że zawieszenie nastąpiło pod rządami poprzednich przepisów. Zdaniem organów umożliwiał to przepis przejściowy - art. 268 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2, a więc m.in. sprawy zawieszania funkcjonariusza w czynnościach służbowych, prowadzone na podstawie ustawy z 1996 r., wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z 2010 r. są prowadzone na podstawie nowej ustawy.

Z formalnego punktu widzenia sprawa zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych została już zakończona, natomiast pozostały skutki orzeczenia w tym przedmiocie. Funkcjonariusz zaprzestał wykonywania czynności służbowych, a więc zmienił się jego status, który wypełnia literalnie przesłankę do zwolnienia ze służby określoną w art. 96 ust. 2 pkt 7 nowej ustawy.

W przepisach przejściowych nowej ustawy o Służbie Więziennej nie uregulowano jednak jednoznacznie sytuacji funkcjonariusza zawieszonego już w czynnościach służbowych. Z przepisu art. 96 ust. 2 pkt 7 nie wynika, czy obejmuje on również sytuację funkcjonariuszy zawieszonych w czynnościach służbowych na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów. Literalna wykładania cytowanych przepisów może jednak prowadzić do naruszenia ogólnych norm jak gwarantowanej konstytucyjnie zasady równości czy zwykłego naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa. Wobec powyższego konieczne jest takie stanowienie i stosowanie prawa, by nie stawało się ono pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć oraz by był w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. K 27/00).

W orzeczeniu WSA w Poznaniu o sygn. II SA/Po 34/11 zwrócono uwagę na specyfikę statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych, wskazując, że była ona już kilkakrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego (np. w uzasadnieniach wyroków z 23 września 1997 r., K 25/96, OTK 3-4/97/36, z 27 stycznia 2003 r., SK 27/02, OTK-A 1/03/2). Kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Wśród szczegółowych warunków uzasadniających korzystniejsze zasady nabywania przez funkcjonariuszy służb mundurowych uprawnień emerytalno-rentowych oraz ustalania ich rozmiaru wymienić można m.in. pełną dyspozycyjność i zależność od władzy służbowej, wykonywanie zadań w nielimitowanym czasie pracy i trudnych warunkach, związanych nierzadko z bezpośrednim narażeniem życia i zdrowia, wysoką sprawność fizyczną i psychiczną wymaganą w całym okresie jej pełnienia, niewielkie możliwości wykonywania dodatkowej pracy i posiadania innych źródeł utrzymania, ograniczone prawo udziału w życiu politycznym i zrzeszania się. Wszystkie te cechy z uwagi na charakter służby stanowią o istotnym podobieństwie służb mundurowych i przyjętych w każdej z nich rozwiązań prawnych w zakresie stosunków służbowych.

Rozwiązania prawne zawarte w art. 96 ust. 2 ust. 7 ustawy z 2010 r. o Służbie Więziennej w swej normatywnej treści odpowiadają rozwiązaniom przyjętym w art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r., Nr 234, poz. 1997 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 11 czerwca 2007 r., jak również w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2006 r. W obu ustawach przyjęto bowiem, że funkcjonariusza (policjanta) można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. W nowelach obu ustaw wprowadzono przepisy przejściowe (art. 10 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 82, poz. 558 oraz art. 6 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 158, poz. 1122), zgodnie z którymi funkcjonariuszowi Straży Granicznej (odpowiednio policjantowi) pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, okres tego zawieszenia w zakresie skutków prawnych, o których mowa odpowiednio w art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej i art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, liczy się od dnia wejścia w życie ustawy. Oznacza to, że rozważając, czy istnieją przesłanki do zwolnienia funkcjonariusza powołanych służb z uwagi na upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia i nie ustanie przyczyn będących podstawą zawieszenia należy okres ten liczyć od dnia wejścia w życie wskazanych noweli ustaw (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2009 r., I OSK 245/09, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na względzie podobieństwo konstrukcji rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie z 2010 r. o Służbie Więziennej z regulacjami ustawy o Straży Granicznej i ustawy o Policji, Sąd wyraził pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie również podziela, że w zakresie zwolnienia funkcjonariusza po upływie 12-miesięcznego okresu zawieszenia, a także uwzględniwszy pokrewny charakter omawianych służb mundurowych, fakultatywne zwolnienie jest możliwe dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, a więc po 13 sierpnia 2011 r. Tak też w rozpoznawanej sprawie uznały organy orzekające.

Reasumując, w ocenie Sądu, pomimo zawieszenia skarżącego w czynnościach pod rządami poprzedniej ustawy, gdy upłynął 12 miesięczny okres zawieszenia już w trakcie obowiązywania nowej ustawy (liczony od dnia wejścia w życie nowej ustawy) istnieją podstawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 nowej ustawy. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że na podstawie nowych przepisów inaczej uregulowano zasady i czasokres zawieszenia funkcjonariuszy w czynnościach, skoro stan faktyczny rozpoznawanej sprawy wypełnia przesłankę zwolnienia ze służby określoną w art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy. W konsekwencji organy obydwu instancji nie dopuściły się naruszenia prawa.

Decyzja w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych wydawana jest w oparciu o uznanie administracyjne, po dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W zakresie decydowania o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza Służby Więziennej w sytuacji określonej w art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej ustawodawca pozostawił właściwemu organowi luz decyzyjny w formie uznania administracyjnego. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się jednoznacznie, że przedmiotem uznania administracyjnego nie jest ustalenie znaczenia tekstu prawnego, ani ocena występujących faktów, lecz określenie skutku prawnego (M.Mincer, Uznanie administracyjne, Toruń, 1983 s. 63). Uznanie administracyjne ograniczone jest przepisem art. 7 kpa (vide: wyrok NSA z 28 czerwca 1982 r., SA/Wr 245/82, ONSA 1/82/62, akceptowany przez J. Borkowskiego [w:] Kpa. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 514-515).

Organ wskazał, że z uwagi na konieczność zapewnia prawidłowego toku służby i zapewnienia właściwej obsady etatowej w dziale ochrony Aresztu Śledczego podjął decyzję o zwolnieniu skarżącego. W ocenie Sądu fakt, że od 2007 r. skarżący jest zawieszony w czynnościach uzasadnia przyjęcie przedstawionej argumentacji i ocenę, że organ nie przekroczył dopuszczalnych granic uznania administracyjnego.

Sąd oddalił wnioski dowodowe mając na względzie art. 106 § 3 p.p.s.a. Prowadzenie postępowania dowodowego w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego jest bardzo ograniczone. Sąd bada stan sprawy opierając się na podstawie akt administracyjnych, zawierających zebrane dowody i ich ocenę. Wskazane przez skarżącego dowody, dotyczące innego postępowania (dyscyplinarnego), czy na okoliczność wymiany korespondencji między stronami, a także wniosek o zapoznanie się z aktami osobowymi nie mają wpływu na wynik niniejszego postępowania, zatem wniosek w tym przedmiocie sąd oddalił.

Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa, zatem skarga została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.