Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 13/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent M. [...] odmówił skarżącemu D. W. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na niepełnosprawną w stopniu znacznym żonę M. W., wskazując że w sprawie nie było ustawowych podstaw do przyznania przedmiotowego świadczenia, gdyż skarżący ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od [...] listopada 2019 r. do [...] października 2020 r. (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 38 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych" lub w skrócie "u.ś.r."), a wymagająca opieki M. W. pozostaje w związku małżeńskim, zaś jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Jednocześnie organ podkreślił, że w świetle treści złożonego jednocześnie w sprawie wniosku o uchylenie decyzji z dnia [...] października 2019 r. przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy - w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i oświadczenia strony o rezygnacji z tego prawa oraz braku sprecyzowania przez stronę stanowiska w tym zakresie, nie można było wszcząć postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, skoro organ wydał decyzję negatywną w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia w całości oraz orzeczenia co do istoty sprawy przez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący zarzucił:

- błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w związku z tym, iż przepis ten nie może mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka,

- błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. w związku z pominięciem celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego przez skarżącego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego,

- niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i przez to nieuwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, jak wynika z art. 27 ust. 5 u.ś.r.

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) we [...] zawiesiło postępowanie w sprawie ww. odwołania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, przekazanego przez SKO organowi I instancji, oświadczenia skarżącego o rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego złożonego na wezwanie SKO o wskazanie czy strona wyraża zgodę na uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej powoływanej jako "k.p.a.").

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. SKO podjęło z urzędu zawieszone postępowanie w związku z ustaleniem, że Prezydent M. [...] decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe wszczęte postępowanie w sprawie uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] października 2020 r. z uwagi na wykonanie tej decyzji w całości.

Następnie, po rozpatrzenia wniesionego odwołania, SKO decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną M. W. od dnia [...] listopada 2020 r. na stałe, w kwocie [...]zł miesięcznie. SKO nie podzieliło stanowiska organu I instancji o istnieniu w sprawie podstawy do odmowy przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o okoliczność, iż M. W. pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podkreślając że na mężu M. W. ciąży obowiązek alimentacyjny wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych oraz, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie dotyczy małżonka starającego się o świadczenie pielęgnacyjne, lecz innych krewnych. SKO wskazało, że również druga wskazana przez organ I instancji przesłanka odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia tj. okoliczność przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, na dzień orzekania przez SKO, nie jest już aktualna, gdyż decyzja przyznająca specjalny zasiłek opiekuńczy z dniem [...] października 2020 r. wygasła na skutek jej wykonania. W związku z tym, iż skarżący na dzień wydania decyzji przez SKO nie jest osobą uprawnioną do specjalnego zasiłku opiekuńczego, decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego należało, jak podsumowało SKO, uchylić i przyznać stronie wnioskowane świadczenie od dnia [...] listopada 2020 r., tj. od dnia spełnienia wszystkich przesłanek warunkujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę, zaskarżając ją w części w jakiej nie przyznano mu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] grudnia 2019 r. do dnia [...] października 2020 r. Skarżący wniósł zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia za okres od dnia [...] grudnia 2019 r., ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie:

- prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. przez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego,

- prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji gdy, wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienianych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w sprawie miało miejsce.

Skarżący podkreślił, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniósł o uchylenie decyzji przyznającej stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym, jak stwierdził, dokonał wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. i wobec tego nie może zostać pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku, zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r. Zaznaczył, że wybór świadczenia pielęgnacyjnego, jako świadczenia korzystniejszego został wyrażony już w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oraz, że nie do przyjęcia jest sytuacja otrzymywania świadczenia mniej korzystnego pomimo możliwości dokonania wyboru świadczenia i złożenia przez stronę oświadczenia, że wybiera świadczenie bardziej korzystne tj. świadczenie pielęgnacyjne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreślając, że wobec prawa skarżącego do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie był on uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego do momentu pozostawania w obrocie prawnym decyzji przyznającej skarżącemu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Istotę sporu w sprawie, w następstwie decyzji reformatoryjnej SKO, stanowiła wyłącznie kwestia daty początkowej, od której należało przyznać skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne. Skarżący zakwestionował bowiem legalność przyznania mu przez SKO wnioskowanego świadczenia od daty wykonania (skonsumowania) decyzji ustalającej dla strony prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego tj. od dnia [...] listopada 2020 r., domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął do organu wniosek strony o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. od dnia [...] grudnia 2019 r. Odnośnie natomiast wskazanej przez organ I instancji przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opartej na treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., SKO stwierdziło – tak jak wskazywał na to w odwołaniu skarżący - że w sprawie nie zaistniały podstaw do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w oparciu o przesłankę negatywną z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Stanowisko to, wyrażone przez SKO, Sąd uznał za prawidłowe i przyjął wraz z argumentacją jako swoje. Jednocześnie w sprawie nie budziło wątpliwości spełnienie warunków koniecznych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący sprawuje opieką nad żoną i, że żona skarżącego posiada znaczny stopień niepełnosprawności.

Wobec powyższego odnosząc się do wskazanej spornej w sprawie kwestii, tj. możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia (od dnia [...] grudnia 2019 r.), a więc za okres w którym obowiązywała decyzja z dnia [...] października 2019 r. ustalająca na rzecz skarżącego prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] października 2020 r. podnieść należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wymienione w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosowanie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Natomiast w myśl art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. [...] grudnia 2019 r., pobierał on na mocy ww. decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] października 2019 r. specjalny zasiłku opiekuńczy, przyznany na okres od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] października 2020 r.

Nie ulega również wątpliwości, że przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Co do zasady więc wniosek skarżącego złożony w dniu [...] grudnia 2019 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien skutkować przyznaniem pomocy począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od [...] grudnia 2019 r., na co powołuje się skarżący w złożonej skardze. Stan taki nie mógł mieć jednak miejsca w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Nie można pominąć tego, że okoliczności faktyczne i prawne w niniejszej sprawy wymusiły zastosowanie przez SKO w pierwszej kolejności ograniczenia ustawowego wynikającego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne istniała bowiem negatywna przesłanka do przyznania pomocy w żądanym zakresie, spowodowana ustalonym dla skarżącego prawem do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stanowi o tym wprost art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Ustawodawca przewidział jednak sytuację dotyczącą zbiegu tych świadczeń w art. 27 ust. 5 u.ś.r., dając stronie możliwość swobodnego wyboru jednego z nich.

Z treści przywołanych unormowań wynika, że nie można w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Treść normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z jego wyborem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Wykładnia systemowa ww. przepisów jest zatem jasna i jednoznaczna w treści. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny, wymagającym stałej lub długotrwałej opieki. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżący posiadał jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszą decyzją, funkcjonującą w tym okresie w obrocie prawnym. Dopiero uchylenie lub zmiana, ewentualne tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie wykonanie (skonsumowaie)

decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, pozwala na przyznanie świadczenia nowo wybranego w miejsce poprzednio pobieranego świadczenia.

Ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 u.ś.r., mającymi zastosowanie tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku, a zatem spełnienia przesłanek materialnoprawnych. Przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. odnosi się bowiem do okoliczności formalnoprawnych, a nie materialnoprawnych. Skoro nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do warunkowej deklaracji na przyszłość, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa, poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji (uchylenie, zmiana) lub jego całkowite wykonanie (skonsumowanie). Jednocześnie należy mieć na uwadze, że uchylenie lub zmiana decyzji, ze swej istoty wywołuje skutki na przyszłość (ex nunc). Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest więc determinowany wyłącznie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.

Z powyższego wynika, że dopiero zniesienie w formie prawnej negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b u.ś.r. daje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca, jak podkreślono, przewidział w przepisie art. 27 ust. 5 u.ś.r., możliwość swobodnego wyboru jednego z wymienionych w nim świadczeń. Organ w sprawach przyznania świadczeń rodzinnych nie działa z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek strony. W sprawie skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył w dniu [...] grudnia 2019 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wnosząc jednocześnie w przypadku wydania decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, z dniem jej wydania, o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Do wniosku zostało też załączone oświadczenie skarżącego, iż z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje on z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zarówno organ I instancji, jak i SKO wzywali pełnomocnika skarżącego oraz skarżącego o sprecyzowanie wniosku/oświadczenia w sprawie uchylenia/rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i jednoznaczne określenie czy skarżący składa wniosek o uchylenie decyzji z dnia [...] października 2019 r., wskazując na warunkowy charakterem stanowiska skarżącego w tym zakresie, brak podstawy prawnej do warunkowego uchylenia decyzji i konieczność uzyskania wyraźnej i niebudzącej wątpliwości zgody strony do uchylenia decyzji (pismo organu I instancji z dnia [...] grudnia 2019 r., pismo organu I instancji z dnia [...] czerwca 2020 r., pismo SKO z dnia [...] sierpnia 2020 r.). W sprawie skarżący odpowiedział dopiero na wezwanie SKO z dnia [...] sierpnia 2020 r. wystosowane w toku postępowania odwoławczego, czego skutkiem było przekazanie przez SKO pismem z dnia [...] września 2020 r., według właściwości, złożonego przez skarżonego oświadczenia do organu I instancji, który jako organ właściwy wszczął w dniu [...] października 2020 r. postępowanie w sprawie uchylenia w trybie art. 155 kpa decyzji z dnia [...] października 2019 r., a SKO zawiesiło prowadzone postępowanie odwoławcze. Wszczęte przez Prezydenta M. [...] postępowanie w sprawie uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy zostało decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. umorzone jako bezprzedmiotowe w związku z całkowitym wykonaniem decyzji z dnia [...] października 2019 r., czego następstwem było - po ustaleniu tej okoliczności przez SKO - podjęcie zawieszonego postępowania w dniu [...] listopada 2020 r. i wydanie w tym samym dniu decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przyznającej skarżącemu wnioskowane świadczenie od dnia w którym nie było już materialnoprawnej przeszkody do przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. od momentu w którym przestała istnieć w obrocie prawnym decyzji przyznająca skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy. Wskazać należy również, że złożone wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pełnomocnictwo skarżącego dla reprezentującego go pełnomocnika obejmowało wyraźne umocowanie do działania w imieniu skarżącego w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz, że dopiero w dniu [...] lipca 2020 r. w następstwie wezwania organu I instancji, zostało przedłożone do akt sprawy pełnomocnictwo upoważniające do działania w imieniu skarżącego w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz w sprawie uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy.

Z powyższych okoliczności faktycznych wynika, że w sprawie ograniczenie ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. ustało dopiero w dniu wykonania decyzji przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy tj. [...] października 2020 r., a więc w dniu upływu okresu na jaki przyznane zostało skarżącemu to świadczenie. Dopiero w tym dniu ustała przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., na co miał wpływ w dużym stopniu sposób działania w sprawie i konstruowania wniosków przez skarżącego i reprezentującego go profesjonalnego pełnomocnika. Konstruowanie oświadczeń i wniosków odnośnie eliminacji prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w sposób warunkowy, domaganie się przez stronę uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy i rezygnacja z tego świadczenia w ramach prawa wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., z datą wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, w sytuacji jednoznacznej i wyraźnej treści przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., który wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę, która ma jednocześnie ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, uniemożliwiało - bez złożenia skutecznego wniosku o uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego i jednoznacznego wyrażenia przez skarżącego woli uchylenia tej decyzji - wcześniejsze przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego wymagało bezwzględnie wyraźnej i niebudzącej wątpliwości zgody skarżącego, a zainicjowanie postępowania w tym przedmiocie przez pełnomocnika skarżącego wymagało posiadania upoważnienia obejmującego nie tylko umocowanie do działania w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ale też w zakresie uchylenia decyzji w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednocześnie należy podkreślić, że skarżący złożył wniosek o przyznania świadczenia pielęgnacyjnego niespełna miesiąc po otrzymaniu przyznanego na wniosek świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W związku z tym, dopóki w przedmiotowej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego, dopóty niemożliwe było pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i przyznanie mu tego świadczenia na okres w którym skarżący, jako podmiot uprawniony, pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy. Ograniczenia ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. we wskazanych powyżej okolicznościach faktycznych sprawy ustały dopiero z chwilą wykonania decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Osoba, która spełnia warunki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymywać, a pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, winna móc zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, niemniej wybór ten nie może zostać urzeczywistniony w sposób naruszający przepisy prawa. Konsekwencją dokonania tego wyboru, nie może być zaistnienie sytuacji, w której osoba otrzymywałaby dwa świadczenia za ten sam okres. Dlatego koniecznym warunkiem do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest usunięcie w sposób zgodny z prawem przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., co wymaga podjęcia skutecznych działań przez osobę zainteresowaną i współdziałania w tym zakresie z organem. Wobec powyższego, podkreślając że przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. ma zastosowanie w sytuacji spełnienia w miesiącu złożenia wniosku przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku, stwierdzić należy, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., ustala się począwszy od miesiąca, w którym nie będzie istniała przeszkoda materialnoprawna do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. (por. stanowisko NSA na tle spraw o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobą mającym ustalone prawo do emerytury wyrażone np. w wyroku z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20; wyroku z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2010/20 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji reformacyjnej prawidłowo przyznał świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia [...] listopada 2020 r., gdyż skarżący dopiero od tego momentu spełnił przesłanki materialnoprawne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, jak wykazano, nie było podstaw do przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] grudnia 2019 r., tj. począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, gdyż w tym czasie, aż do dnia wykonania decyzji z dnia [...] października 2019 r., istniała negatywna materialnoprawna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., wykluczająca możliwość otrzymania przez skarżącego wnioskowanego świadczenia.

Z tych względów, wskazujących na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.