Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1038/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1, art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie autokontrolnej decyzji dotyczącej pomocy na zalesienie 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013r. nr [...], a także decyzję Kierownika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego S. B. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej w części oraz odmowie przyznania S.B. (dalej: skarżącemu) premii zalesieniowej oraz stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w sprawie przyznania pomocy na zalesienie została wydana z naruszeniem prawa. Jednocześnie stwierdził, że działanie organu w niniejszej sprawie nie miało miejsca bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej P.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 § 1, art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267)- dalej k.p.a., § 3, § 7 ust. 1, ust. 6, § 9 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesienie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz.U. Nr 114, poz. 786 ze zm.), dalej w skrócie rozporządzenie z dnia 18 czerwca 2007 r., art. 9 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. L 209 z 11 sierpnia 2005 r., str. 1 ze zm.), art. 43 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu wniosku S.B. z dnia 1 października 2007 r., przyznał pomoc na zalesienie, obejmującą: wsparcie na zalesienie, płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premię pielęgnacyjną płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz premię zalesieniową, płatną corocznie przez okres 15 lat.

W latach 2009-2011 skarżący deklarował kontynuację realizacji programu "Zalesienie gruntów rolnych" składając wnioski o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych, w oparciu o które wypłacane były kolejne premie pielęgnacyjne i zalesieniowe.

W celu wykonania zalecenia Komisji Europejskiej w ramach postępowania audytowego Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwrócił się do Urzędu Gminy w N. o potwierdzenie złożonego przez skarżącego oświadczenia o posiadaniu prawa własności 3,56 ha przeliczeniowych. Z informacji pozyskanych z Urzędu Gminy w N. wynikało, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie skarżący był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,6955 ha przeliczeniowego oraz użytkował po J.R., grunty rolne o powierzchni 1,8635 ha przeliczeniowego. Z pisma wyjaśniającego, złożonego przez skarżącego wynikało, że J.R. zmarł w 2002 r., prawo do dziedziczenia po nim nabyła żona skarżącego, będąca równocześnie siostrą zmarłego, od drugiego kwartału 2002 r. podatek regularnie opłacał skarżący, na co przedłożył zaświadczenie Urzędu Gminy w N.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wznowił postępowanie w części dotyczącej premii zalesieniowej i decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr [...] uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] w tej części oraz odmówił skarżącemu przyznania tej premii.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił wyżej wymienioną decyzję, wskazując na błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Organ odwoławczy wskazał, że powinny zostać wzięte pod uwagę przepisy obowiązujące w chwili wydania decyzji podjętej w wyniku wznowienia postępowania tj. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 390 ze zm.), dalej w skrócie rozporządzenie z dnia 19 marca 2009 r., powołując się przy tym na § 24 tego rozporządzenia.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w części dotyczącej przyznania S.B. premii zalesieniowej i odmówił jej przyznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie znajdzie zastosowanie § 3 pkt 1 oraz § 7 ust. 6 rozporządzenia z 18 czerwca 2007 r. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji pierwotnej. Powołał się tu na Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu sygn. akt II SA/Op 325/07, w którym wskazano, że skoro postępowanie wznowieniowe jest nowym postępowaniem administracyjnym w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, organ administracji publicznej, wydając decyzję co do meritum sprawy, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. rozpoznaje sprawę na nowo, a więc stosuje przepisy obowiązujące w chwili wydania tej nowej decyzji. Na dzień wydania decyzji obowiązywało wprawdzie nowe rozporządzenie z 19 marca 2009 r., jednakże przepis § 24 tego rozporządzenia, umożliwiał w ocenie organu, zastosowanie przepisu § 3 pkt 1 starego rozporządzenia w brzmieniu aktualnym na dzień wydania pierwotnej decyzji, co prowadziło w konsekwencji do takich samych ustaleń jak w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...], po rozpoznaniu odwołania S.B., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Sądu, w której zarzucił naruszenie art. 146 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji ostatecznej po upływie 5 lat od dnia jej ogłoszenia i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a także na podstawie tego przepisu w zw. z art. 135 P.p.s.a. o stwierdzenie nieważności decyzji ją poprzedzającej. Z ostrożności procesowej zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia z dnia 18 czerwca 2007 r. i rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., a także przepisów Rozporządzenia Rady (WE) numer 1698/2005, zwłaszcza art. 43 poprzez przyjęcie, że do przyznania premii zalesieniowej uwzględnia się tylko grunty będące własnością rolnika, a nie uwzględnia się gruntów będących w jego władaniu i na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania i przyznanie premii w dotychczasowej wysokości.

W uzasadnieniu wskazał, że upływ pięcioletniego terminu przedawnienia jest bezwzględną, negatywną przesłanką uchylenia decyzji. Uzasadniając zaś zarzut podniesiony z ostrożności procesowej wskazał na nieuprawnione zawężanie ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego jedynie w stosunku do gruntów stanowiących własność rolnika. Wskazał, że zmiana § 3 rozporządzenia z 17 czerwca 2007 r., która miała miejsce w dniu 28 marca 2008 r. a także brzmienie tego przepisu według obowiązującego obecnie rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. nakazują przyjąć, że do ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego należało brać pod uwagę powierzchnię gruntów wyrażoną w hektarach przeliczeniowych, stanowiących podstawę do ustalania podatku rolnego, bez względu na przysługujący tytuł prawny.

Działając w trybie autokontroli Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] września 2013 r., uchylił decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r., równocześnie stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesienie, została wydana z naruszeniem prawa.

S.B. nie zgadzając się ze stwierdzonym naruszeniem prawa, wniósł do tutejszego Sądu skargę, która jest przedmiotem niniejszego postępowania. W skardze zarzucił naruszenie art. 54 § 3 P.p.s.a., art. 151 k.p.a. i przepisów rozporządzeń: z dnia 17 czerwca 2007 r. oraz 19 marca 2009 r., w tym błędną wykładnię § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 18 czerwca 2007 r. i dalszych przepisów tego rozporządzania co do rozumienia pojęcia własności rolnika, a także sprzeczność zaproponowanej wykładni z przepisami Rozporządzenia Rady WE nr 11290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. o finansowaniu wspólnej polityki rolnej (w szczególności art. 9) i rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (w szczególności art. 43) poprzez zawężenie stosowania wsparcia, pomimo braku odpowiedniego upoważnienia dla władz krajowych w tym zakresie. W ocenie skarżącego § 3 pkt 1 lit a rozporządzenia z dnia 18 czerwca 2007 r. należy wykładać jako odnoszący się do gruntów we władaniu rolnika, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i ewidencji gruntów, a nie w rozumieniu kodeksu cywilnego, zawężając jego rozumienie wyłącznie do gruntów, w stosunku do których rolnikowi przysługuje prawo własności.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 54 § 3 P.p.s.a. wskazał, że organ wydając decyzję w trybie autokontroli, nie uwzględnił skargi w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko przyznał, że wydając decyzję w trybie wznowienia postępowania, uchybił 5-o letniemu terminowi do jej wydania, ale nadal podtrzymał argumentację dotyczącą nieprawidłowości wydania decyzji z dnia [...] maja 2008 r., co determinowało rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia naruszenia prawa.

W piśmie z dnia 14 stycznia 2014 r. skarżący wskazał, że nawet jeśli zgodzić się z organem, że do dnia 28 lipca 2008 r. nie przysługiwała mu premia zalesieniowa, to jednak po tej dacie, w której to zmieniło się brzmienie § 3 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2007, spełniał kryteria do jej przyznania, w związku z czym, po tej dacie wniosek należało uznać za uzasadniony. Nie można zatem mówić o niezgodności z prawem całej decyzji, a tylko części przyznającej świadczenie do 28 lipca 2008 r.

W związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 897/13, umorzył postępowanie ze skargi na tą decyzję, jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu do tego postanowienia Sąd wskazał, że po prawomocnym umorzeniu postępowania, zainicjowanego skargą na decyzję ostateczną, w sprawie prowadzonej w przedmiocie decyzji wydanej przez organ odwoławczy, w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. - sąd administracyjny, stosownie do treści art. 135 P.p.s.a. powinien objąć rozstrzygnięciem nie tylko decyzję autokontrolą, ale też wszystkie decyzje wydane w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 135 stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia stanu naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli była decyzja wydana w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność, lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

Przewidziana w powołanym przepisie instytucja autokontroli przyznaje organowi administracji kompetencje do weryfikacji własnej decyzji zaskarżonej do Sądu. Instytucja ta ustalona została na zasadzie wyjątku. Pozostaje też w pewnym sensie w konkurencyjności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Niemniej jednak jej realizacja, poprzez uwzględnienie skargi w całości - a więc uzyskanie rozstrzygnięcia oczekiwanego (w założeniu) od sądu - nie godzi w prawa strony, a przyczynia się do szybszego załatwienia jej sprawy zgodnego z jej żądaniami. Niedopuszczalne jest jednak czynienie wykładni umożliwiającej organowi administracyjnemu jakąkolwiek inną ingerencję w sprawę zawisłą przed sądem administracyjnym, pozbawiającą stronę prawa do rozstrzygnięcia sporu przez sąd i uzyskania żądanego rozstrzygnięcia. Podkreślić przy tym należy, że wyjątkowy charakter art. 54 § 3 P.p.s.a. wymaga jego ścisłej wykładni (wyrok NSA z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt I FSK 974/07, LEX nr 440633).

Podstawowym warunkiem zastosowania trybu przewidzianego w art. 54 § 3 P.p.s.a jest uwzględnienie skargi w całości, przez które rozumieć należy uwzględnienie skargi co do jej istoty. Oznacza ono uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów, wniosków, jak i argumentacji wskazanej w skardze. Trafnie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że w sytuacji gdy organ nie podziela niektórych zarzutów, nie uwzględnia w całości wniosków, kwestionuje przedstawioną w niej podstawę lub ocenę prawną naruszeń, to nie może wydać rozstrzygnięcia na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. W przypadku kiedy organ nawet w niewielkim stopniu ma wątpliwości, co do uwzględnienia skargi, winien pozostawić skargę do rozpoznania Sądowi, który oceni prawidłowość zaskarżonej decyzji zgodnie z wymogami art. 134 P.p.s.a. Sąd bowiem, w przeciwieństwie do organu działającego na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Nie jest skrępowany sposobem jej sformułowania, użytymi argumentami, a także podniesionymi zarzutami, wnioskami i żądaniami. Organ zaś, wydając akt na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., winien podzielić zarzuty skargi i uczynić zadość wszystkim żądaniom skarżącego. O uwzględnieniu skargi w całości nie świadczy przy tym wydanie przez organ rozstrzygnięcia najdalej idącego spośród wszystkich przysługujących mu środków prawnych (wyroki NSA z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 581/07, LEX nr 355665 oraz z dnia 10 grudnia 2008r., sygn. akt II OSK 1575/07, publ. Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcie winno bowiem odpowiadać żądaniu zawartemu w skardze (por. Komentarz A. Kabat do art. 54 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, publ. lex). O ile zatem, stosownie organ podejmując rozstrzygnięcie w ramach autokontroli dokonuje oceny pod względem zgodności z prawem, powinien skonfrontować kryteria oceny legalności zaskarżonego aktu z treścią wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Nie może podjąć rozstrzygnięcia odmiennego niż to, o które wnosi strona skarżąca.

Zadośćuczynienie skardze w całości, w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. - to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi. To oczekiwanie strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy (wyrok WSA w Łodzi z 21 stycznia 2011 r., I SA/Łd 1115/10, (Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach nsa.gov.pl).

W skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r. S.B. domagał się stwierdzenia nieważności tej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r., uchylającej decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2008 r. w części dotyczącej przyznania mu premii zalesieniowej ewentualnie o uchylenie tych decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania i przyznania premii w dotychczasowej wysokości. W uzasadnieniu wskazał, że wbrew ustaleniom organów spełniał warunki do przyznania mu premii zalesieniowej. Przyznał, że kwestionowana przez organ powierzchni gruntu nie stanowiła jego własności, ale płacił od niej podatek rolny, w związku z powyższym powinna być wzięta pod uwagę przy obliczaniu dochodu z gospodarstwa rolnego, koniecznego do ustalenia prawa do premii zalesieniowej. Ponadto wskazał, że uchylenie tej decyzji po upływie 5 lat od jej ogłoszenia, stanowiło naruszenie art. 146 § 1 k.p.a.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydaną w trybie autokontroli decyzją uwzględniając zarzut przekroczenia terminu do wzruszenia decyzji ostatecznej, uchylił decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r, oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jednocześnie podtrzymując argumenty odnośnie do nieprawidłowości wydania decyzji z dnia [...] maja 2008 r. stwierdził wydanie jej z naruszeniem prawa.

Analiza treści sformułowanych zarzutów oraz zawartych w skardze wniosków z treścią, wyżej opisanej decyzji prowadzi do wniosku, że wydana w trybie autokontroli decyzja nie odpowiada zawartym w skardze zarzutom, wnioskom jak i argumentacji skarżącego.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie godził się z uchyleniem decyzji z dnia [...] maja 2008 r. przyznającej mu premię zalesieniową. Kwestionował zarówno uchylenie tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania po upływie pięciu lat, jak również zastosowane przez organ przepisy prawa materialnego, ich wykładnię, prowadzącą w jego ocenie, do bezprawnego pozbawienia go premii zalesieniowej.

Zarówno ze skargi jak i przebiegu postępowania wynikało, że skarżący zmierza do zachowania stanu prawnego z chwili wydania decyzji z dnia [...] maja 2008 r. i przyznanej nią premii zalesieniowej.

Tymczasem w decyzji wydanej w trybie autokontroli, uwzględniając zarzut wydania decyzji wydanych w wyniku wznowienia postępowania z uchybieniem terminu, ale jednocześnie, wbrew skarżącemu, działając na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., stwierdził, że decyzja z dnia [...] maja 2008 r. została wydana z naruszeniem prawa.

W ten sposób organ wykorzystał instytucję autokontroli do naprawienia oczywistych błędów, a nie do uwzględnienia wniosków skarżącego pozbawiającą stronę prawa do rozstrzygnięcia sporu przez sąd i uzyskania żądanego rozstrzygnięcia.

W świetle powyższego decyzja ta nie mogła zostać utrzymana w mocy.

Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, reaktywowana niejako została decyzja Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r.

Mając na uwadze treść cytowanego na wstępie art. 135 P.p.s.a. Sąd objął kontrolą również te decyzje.

Decyzje wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania, z powodu wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, tj. mniejszej aniżeli zadeklarowana powierzchni gruntów rolnych.

Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z wyżej wymienionych przyczyn nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

W niniejszej sprawie decyzja ostateczna przyznająca S.B. premię zalesieniową została wydana przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] maja 2008 r., doręczona w dniu 2 czerwca 2008 r., decyzja zaś uchylająca tą decyzję w wyniku wznowienia zapadła w dniu [...] czerwca 2013 r. zatem z uchybieniem 5-o letniego terminu.

Okoliczność ta, przyznana również przez organ w decyzji autokontrolnej nie została wzięta pod uwagę przy wydawaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., a następnie przy wydawaniu utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., co stanowiło naruszenie art. 146 § 1 k.p.a., mającego istotny wpływ na wynik postępowania.

W świetle powyższego zadaniem organu w ponownie przeprowadzonym postępowaniu będzie uwzględnienie treści tego przepisu wraz z konsekwencjami o jakich mowa w art. 151 § 2 k.p.a. Należy bowiem zaznaczyć, że w przypadku ewentualnego stwierdzenia naruszenia prawa, po upływie 5 lat od doręczenia ostatecznej decyzji, organowi przysługuje wyłącznie stwierdzenie naruszenia prawa.

Wskazać przy tym należy, że w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, decyzja wydana w postępowaniu w trybie zwyczajnym nadal będzie obowiązywała, ale strony, które poniosły szkodę na skutek wydania takiej decyzji będą mogły dochodzić odszkodowania na podstawie przepisów kodeksu cywilnego w postępowaniu przed sądem powszechnym. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2009 r. II OSK 1238/2008, LexPolonica nr 2460820).

Przy ocenie czy w sprawie doszło do naruszenia prawa organ weźmie pod uwagę przepisy obowiązujące w chwili orzekania.

Organ administracji, wydając decyzję co do meritum sprawy, rozpoznaje sprawę na nowo.

1. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania.

2. Odstępstwo od powyższej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 1984 r. I SA 86/84 LexPolonica nr 296903).

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w treści art. 200 P.p.s.a.