Wyrok NSA, sygn. akt III SA 282/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Zgodnie z treścią art. 240 par. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej może mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie wszystkie warunki określone w tym przepisie do wznowienia postępowania. Wznowić postępowanie można wtedy, gdy okoliczności lub dowody istniały już w momencie wydania decyzji ostatecznej.

TEZY

Zgodnie z treścią art. 240 par. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej może mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie wszystkie warunki określone w tym przepisie do wznowienia postępowania. Wznowić postępowanie można wtedy, gdy okoliczności lub dowody istniały już w momencie wydania decyzji ostatecznej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jacka T. na decyzję Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2000 r. (...) "w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o wyłączeniu z opodatkowania w formie karty podatkowej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w K. decyzją z dnia 2 lipca 1996 r. (...) wyłączył Jacka T. z opodatkowania w formie karty podatkowej za okres od 18 stycznia 1993 r. do 1 grudnia 1993 r. Podstawę do wyłączenia stanowiło wystawienie przez podatnika rachunków za wykonanie usług, w których dane były niezgodne ze stanem faktycznym. Izba Skarbowa w E. decyzją z dnia 21 października 1996 r. (...) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w G. wyrokiem z dnia 25 czerwca 1999 r. I SA/Gd 2047/96 skargę na decyzję Izby Skarbowej w E. oddalił.

W odpowiedzi na pismo podatnika z dnia 31 stycznia 2000 r. o wznowienie postępowania w sprawie, Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 27 czerwca 2000 r. (...) odmówiła uchylenia decyzji Izby Skarbowej w E.

Na wniesione od tej decyzji odwołanie Minister Finansów wydał decyzję w dniu 21 grudnia 2000 r. (...) utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacek T. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów, jak i decyzji Izby Skarbowej, zarzucając jej wydanie z naruszeniem art. 200 par. 1, art. 181 par. 1 oraz art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, które miało istotne znaczenie i wpłynęło na jej treść.

W szczególności, zdaniem Skarżącego, uniemożliwienie mu zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem pozbawiło go możliwości zwrócenia uwagi na oczywiste niekonsekwencje w tym materiale. Izba Skarbowa, jak i organ odwoławczy, pomimo zgłoszonych przez Skarżącego wniosków dowodowych, nie przeprowadziły żadnego postępowania. Zwraca przy tym uwagę, że przy wznowieniu postępowania według Ordynacji podatkowej nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie, czy to w wyniku zaniedbań, np. w ustaleniu stanu faktycznego, czy też z innych powodów. Skoro żadnego postępowania nie było, nie przeprowadzono wnioskowanych przez Skarżącego dowodów, nie można jednoznacznie stwierdzić, że nie wystąpiły okoliczności zastosowania art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Minister Finansów wskazał, że Jacek T. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Izby Skarbowej w E. z dnia 21 października 1996 r. stwierdzając, iż Izba Skarbowa wskazała na niezgodność wystawianych rachunków ze stanem faktycznym, natomiast w decyzji z dnia 30 grudnia 1999 r. (...) w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym za 1993 r. Izba Skarbowa w G. przyjęła wyjaśnienia Podatnika jako zgodne z prawdą. W związku z tym zdaniem Podatnika, ustalenia Izby Skarbowej w G. zawarte w decyzji z dnia 30 grudnia 1999 r. stanowią nowy dowód w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Izba Skarbowa w G. postanowieniem z dnia 1 czerwca 2000 r. (...) wznowiła postępowanie w sprawie. W dniu 14 czerwca 2000 r. Jacek T. wniósł o przesłuchanie świadków oraz przeprowadzenie dowodów związanych z działalnością Janiny M. na okoliczność sprzedaży olejów, rodzaju i ilości opakowań uzasadniających twierdzenie, że na jej potrzeby pomalował 20 000 sztuk nowych i używanych beczek. Ponadto podatnik stwierdził, że niezbędne jest ponowne zweryfikowanie przez biegłego analizy ekonomicznej będącej podstawą do wydania decyzji przez Urząd Skarbowy oraz włączenie do akt sprawy dokumentów przekazanych przez Edwarda M., mających poświadczyć fakt lakierowania przez podatnika używanych beczek.

Zdaniem Ministra Finansów zarzut skargi, dotyczący nieprzeprowadzenia postępowania i nieprzesłuchania świadków wskazanych w piśmie z dnia 14 czerwca 2000 r., nie znajduje uzasadnienia, gdyż jest to w istocie wniosek o przeprowadzenie nowych dowodów, które nie istniały w dniu wydania decyzji. Natomiast z literalnego brzmienia art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wynika, że chodzi w tym przepisie o taką sytuację, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji ujawnia się "nowe fakty lub dowody" istniejące w dniu wydania tej decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Okolicznością taką nie jest żądanie podatnika przeprowadzenia czynności przesłuchania świadków w sprawie.

Za niezasadny Minister Finansów uznał także zarzut skargi naruszenia art. 181 par. 1 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej. Urząd Skarbowy w K., po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, wyłączył Jacka T. z opodatkowania w formie karty podatkowej na podstawie par. 23 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 124 poz. 551 ze zm./ ze względu na wystawienie rachunków za wykonane usługi, w których dane są niezgodne ze stanem faktycznym. Z akt podatkowych wynika, że Jacek T. zeznał, że polakierował około 20.000 sztuk beczek, podczas gdy w wyniku kontroli przeprowadzonej w PHIE Janina M. /jedyny zleceniodawca podatnika/ stwierdzono, że zakupiła ona jedynie 7.848 sztuk nowych beczek i nie posiadała żadnych używanych beczek. Podatnik zapłatę za część wykonanych usług /polakierowania beczek/ otrzymał od Bogdana M., pracownika s.c. "M.", podczas gdy wszystkie faktury podatnik wystawił na Janinę M. Materiał dowodowy zgromadzony przez Urząd Skarbowy w trakcie postępowania podatkowego potwierdził stan faktyczny wykonania przez Skarżącego usług na rzecz s.c. "M.", a nie na rzecz Janiny M. Prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego potwierdził w uzasadnieniu do wyroku z dnia 25 czerwca 1999 r. /I SA/Gd 2047/96/ Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w G. stwierdzając, że "(...) organ odwoławczy orzekł na podstawie stanu faktycznego, ustalone zaś fakty pochodzą z przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy kontroli dokumentacji źródłowej podatnika oraz jedynego kontrahenta - firmy /J. M. z K. (...)". Zebrane dowody w tej sprawie potwierdzają posiadanie używanych beczek przez Eugeniusza M., a nie przez Janinę M., która była jedynym kontrahentem podatnika. W świetle powyższego stwierdzono, że skoro wyłączenie podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej nastąpiło na podstawie dowodów źródłowych, to nie było powodów zebrania dowodów w postaci zeznań świadków. A zatem nie został naruszony przepis art. 181 par. 1 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Ministra Finansów skoro w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, organy podatkowe nie gromadziły nowych dowodów i materiałów, nie były również zobligowane do wyznaczenia stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego na podstawie art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Kontroli sądowej, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, podlega zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Według oceny Sądu zaskarżona decyzja Ministra Finansów nie narusza przepisów prawa, które miało, lub mogłoby, mieć wpływ na wynik sprawy. Odmowa uchylenia decyzji Izby Skarbowej w G. w trybie wznowienia postępowania w sprawie wyłączenia Skarżącego z karty podatkowej została szczegółowo uzasadniona. W szczególności Minister Finansów zasadnie "wskazał, że wznowienie postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem jest stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte którąś z kwalifikowanych, ściśle określonych wad, natomiast nie może ono służyć jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Stanowiłoby to bowiem naruszenie zasady dwuinstancyjnego postępowania podatkowego i powodowało, że ta sama sprawa byłaby rozpatrywana w "kolejnych" instancjach. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej. Ze względu na konstrukcję tego przepisu przesłanki te należy traktować jako katalog zamknięty.

Zgodnie z treścią art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej może mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie wszystkie warunki określone w tym przepisie do wznowienia postępowania. Wznowić postępowanie można wtedy, gdy okoliczności lub dowody istniały już w momencie wydania decyzji ostatecznej. Takie rozwiązanie prawne koresponduje z ukształtowaniem założeń postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Z pełnym skutkiem prawnym podatnik może powoływać się na wszystkie okoliczności faktyczne i przedstawiać dowody aż do zakończenia sprawy decyzją ostateczną. Zgodnie z utrwalonym kierunkiem orzecznictwa nie wznawia się postępowania w wyniku wystąpienia nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, które powstały po wydaniu decyzji ostatecznej. W konsekwencji powyższego podniesione w skardze zarzuty nieuwzględnienia zgłoszonych w tym postępowaniu wniosków przez Skarżącego o przeprowadzenie nowych dowodów z przesłuchania świadków, jak i pozostałe zarzuty skargi nie są uzasadnione.

Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.