Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 25/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Miasta G. i Prezydenta Miasta G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1610/12 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w sprawie ze skargi Gminy Miasta G. i Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1610/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. oraz decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że wraz ze skargą na powyższą decyzję skarżący wystąpili z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Pomorskiego podnosząc, że obowiązek wykonania wadliwej decyzji pociąga za sobą obowiązek zapłacenia kwoty 2283 zł, przez podmiot, który w ocenie skarżących nie jest do tego zobowiązany. Ponadto decyzja organu pierwszej instancji jest niewykonalna, gdyż Gmina Miasta G. miałaby de facto "płacić sama sobie". Skarżący wskazali także, że wypłacenie pieniędzy wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia prowizji bankowej oraz obowiązkiem zapłaty na rzecz organów skarbowych 23% podatku VAT. Dlatego też - w ocenie skarżących - konieczne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, aby zabezpieczyć interes stron oraz uniknąć zachowań nieprawidłowych.

Rozpoznając powyższy wniosek Sąd I instancji uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zdaniem Sądu skarżący nie przedstawili argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania wskazanych wyżej aktów. Sąd zwrócił uwagę, że odszkodowanie jest świadczeniem pieniężnym, które może zostać w każdym czasie zwrócone i wyegzekwowane, przez co będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego przez jego zwrot.

Sąd stwierdził, że zarzut skarżących dotyczący ryzyka, iż do wypłaty odszkodowania zobowiązany został nieprawidłowy podmiot, odnosi się on nie tyle do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji - lecz stanowi zarzut dotyczący bezpośrednio zaskarżonej decyzji i nastąpi na etapie merytorycznego rozpoznania skargi.

Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego konieczności zapłacenia podatku VAT w związku z wypłaceniem odszkodowania Sąd podał, że w przypadku, gdy zaskarżona decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, płatnik uiszczonego podatku będzie mógł wystąpić do właściwych organów podatkowych o jego zwrot. Ponadto konieczność zapłaty kwoty 2283 zł nie powinna spowodować dla Prezydenta Miasta G., znacznej szkody, zwłaszcza z uwagi na wysokość tej kwoty.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli Gmina Miasta G. i Prezydent Miasta G..

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że iż dokonując wypłaty odszkodowania Gmina Miasta G. musiałby doprowadzić do przelewu znacznej kwoty na inny swój rachunek bankowy. Wiązałoby się to nie tylko z koniecznością uiszczenia stosunkowo wysokiej prowizji bankowej, ale także z koniecznością uiszczenia podatku VAT. Zdaniem skarżącego zachodzi w niniejszej sprawie wadliwość zaskarżonych decyzji, gdyż okazuje się, że wywłaszczony podmiot nie tylko nie otrzymałby rekompensaty z tytułu pozbawienia go prawa użytkowania wieczystego, ale dodatkowo sam musiałby uiścić podatek VAT. Ponadto fakt, że mamy do czynienia ze świadczeniem pieniężnym niczego nie zmienia, bowiem szkody związane z niesłuszną wypłatą odszkodowania byłyby trudne do odwrócenia - trudne byłoby odzyskanie zapłaconego podatku, jak również w zasadzie nie do odwrócenia byłyby skutki pobranej prowizji za przelew.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Powyższy przepis jasno wskazuje, że jedynymi przesłankami warunkującymi możliwość wstrzymania wykonania decyzji są: niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest natomiast taką przesłanką brak środków finansowych, a w szczególności przeznaczenie posiadanych środków na inne cele, czy też obawa przed błędnym określeniem zobowiązanego bądź wysokość należności. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Świadczenia pieniężne są co do zasady świadczeniami podlegającymi ewentualnej późniejszej egzekucji i zwrotowi. W rozpoznawanej sprawie nie ma więc podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza z powodów wskazanych przez skarżących.

Instytucja wstrzymania wykonania decyzji jest w swojej istocie tymczasowa, ponieważ jej skutki nie wykraczają poza okres postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem jest ustalenie prawidłowości zaskarżonej decyzji. Samo wstrzymanie wykonania decyzji jest niezależne od prawidłowości lub nieprawidłowości zaskarżonego aktu, których w chwili wydawania postanowienia dotyczącego wstrzymania wykonania decyzji nie sposób przesądzić. Niezasadne są więc argumenty skarżącego, iż zachodzi w niniejszej sprawie niebezpieczeństwo, że do wypłaty odszkodowania zobowiązany został nieprawidłowy podmiot. Argument ten odnosi się nie tyle do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji - lecz stanowi zarzut dotyczący bezpośrednio zaskarżonej decyzji. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji orzekł, że jego rozpatrzenie nastąpi zatem na etapie merytorycznego rozpoznania skargi, a rozważanie go na obecnym etapie postępowania uznać należy za przedwczesne.

Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego konieczności zapłacenia podatku VAT w związku z wypłaceniem odszkodowania wskazać trzeba, że w przypadku, gdy zaskarżona decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, płatnik uiszczonego podatku będzie mógł wystąpić do właściwych organów podatkowych o jego zwrot. Ponadto konieczność zapłaty kwoty 2283 zł nie powinna też spowodować znacznej szkody, zwłaszcza z uwagi na wysokość tej kwoty.

Należy więc uznać, że postanowienie Sądu pierwszej instancji nie narusza obowiązującego prawa.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji