Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 302/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 23 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia
article: art. 2 pkt 41
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 1 art. 4 pkt 3
law: Rozporządzenie RADY (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.  w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
article: art. 20a ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 3 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1487/07 w sprawie ze skargi A.F. – F. U.– H. w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym uchyla zaskarżony wyrok w części uchylającej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. w zakresie dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu okresowemu i sprawę w tym zakresie przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, a w pozostałym zakresie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1487/07, po rozpatrzeniu skargi A.F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej – uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], a także stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd orzekał w oparciu o następujący stan faktyczny w sprawie:

W dniu [...] marca 2007 r. w S.S. na parkingu przy ul. S. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki Ford Transit o nr rej.: [...], stanowiącego własność skarżącego. Pojazdem wykonywano przewóz w regularnym transporcie drogowym osób na trasie S.S. − C.. Kierowca − J.B. okazał do kontroli wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionej na F.U.H. A.F. oraz wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej na trasie C. − S.S.. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że od około godz. 05:00 rano w tym dniu wykonuje przewozy regularne osób na trasie C.− S.S., rozpoczynając i kończąc trasę w S.S. na przystanku ul. S. − zaplecze "C.H. R.", a nie na przystanku przy ul. T. (jak wynika z zezwolenia), ponieważ polecenie takie otrzymał od swojego pracodawcy. W momencie zatrzymania do kontroli oczekiwał na pasażerów, gdyż o godz. 08:30, zgodnie z rozkładem jazdy, miał zaplanowany kolejny odjazd do C.. Inspektorzy stwierdzili, że regularny transport drogowy osób wykonywany jest niezgodnie z zezwoleniem, a zainstalowany w pojeździe tachograf nie został poddany wymaganemu badaniu okresowemu. Kierowca podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag i zastrzeżeń.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A.F. karę pieniężną w łącznej wys. 4.000 zł, w tym:

− karę pieniężną 3.000 zł na podstawie lp. 2.2. pkt 3 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), dalej: u.t.d. − za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków;

− karę pieniężną 1.000 zł na podstawie lp. 11.1. pkt 1 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym − za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu okresowemu.

Orzekając na skutek odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że niedozwolona jest samowolna zmiana trasy przejazdu i zatrzymywanie się w miejscach do tego nieprzeznaczonych, a w niniejszej sprawie bezsporne jest, że w dniu kontroli wykonywano transport drogowy na linii regularnej z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, co potwierdzono protokołem kontroli oraz protokołem przesłuchania świadka − kierowcy.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące (tachograf), które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, organ, powołując się na przepisy art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, ust. 3 lit. a i b rozdziału VI załącznika nr I do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym − tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295), stwierdził, że zachodziły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia powyższych przepisów. Bezspornym jest, że zamontowany w pojeździe tachograf nie został poddany sprawdzeniu okresowemu. Organ odwoławczy uznał, że zainstalowany tachograf, pomimo iż kierowca podczas kontrolowanego przewozu był zwolniony z obowiązku rejestrowania swojej aktywności, stosownie do art. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, powinien być sprawny, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami urządzenia i wyposażenie pojazdu, w szczególności zapewniające bezpieczeństwo ruchu i ochronę środowiska przed ujemnymi skutkami używania pojazdu, powinny być utrzymane w należytym stanie oraz działać sprawnie i skutecznie /art. 66 § 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym − (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.)/.

Organ odwoławczy podkreślił, że kary w transporcie drogowym zostały określone w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając decyzje obu instancji uznał, że wydane zostały z naruszeniem prawa mającym wpływ na prawidłowość dokonanego przez te organy rozstrzygnięcia. Skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze tłumaczył fakt rozpoczynania oraz kończenia trasy przewozu regularnego osób w S.S. niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu, faktem, że tydzień przed kontrolą właściciel przystanku przy ul. T. wymówił mu w trybie natychmiastowym umowę na korzystanie z tego miejsca. Do momentu kontroli nie znalazł odpowiedniego, nowego miejsca odjazdu, dlatego też nie zgłosił na piśmie organowi zmiany danych. W ocenie organu okoliczność ta nie miała znaczenia w sprawie, gdyż strona w dniu kontroli wykonywała transport drogowy na linii regularnej z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, co zostało potwierdzone protokołem kontroli oraz protokołem przesłuchania świadka. Sąd I instancji stwierdził jednak, że stosownie do art. 20a u.t.d. warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych lub blokad drogowych. W przypadku, gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu. Decyzja ta nie może być wydana na okres dłuższy niż okres ważności zezwolenia. Zatem przepis ten w ocenie Sądu dopuszcza co do zasady sytuacje, w których przewóz regularny może być − w uzasadnionych przypadkach, niezależnych od przedsiębiorcy − wykonany z odstępstwem od warunków przebiegu trasy przewozu określonych w zezwoleniu. Zdaniem Sądu, kwestią istotną w sprawie było więc wyjaśnienie, czy faktycznie wystąpiły okoliczności niezależne od skarżącego, które uniemożliwiły mu rozpoczynanie i kończenie przewozu regularnego, zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu. Pomimo tego, że skarżący powołał się w toku postępowania na taką niezależną od niego okoliczność, tj. wypowiedzenie umowy na korzystanie z przystanku przy ul. T., organ nie poczynił żadnych ustaleń na tę okoliczność, uznając, że nie miało to żadnego znaczenia w sprawie. Takie stanowisko organu, zdaniem Sądu, pozostaje w sprzeczności z art. 20a u.t.d., ponieważ w przypadku wystąpienia stosownych okoliczności, nie stosuje się warunków określonych w zezwoleniu, a tym samym brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie warunków określonych w zezwoleniu.

Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo ustalił, iż w skontrolowanym pojeździe nie musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf) z uwagi na wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, jednakże dokonując interpretacji właściwych przepisów organ wywiódł, że pomimo braku konieczności używania w kontrolowanym pojeździe tachografu, zainstalowany tachograf powinien być sprawny i posiadający ważną legalizację.

Wskazując na wadliwość tej argumentacji Sąd podniósł, że kara pieniężna w wysokości określonej w lp. 11.1. pkt 1 lit. d) załącznika do ustawy o transporcie drogowym (1.000 zł) została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, wywód organu odnoszący się do konieczności posiadania w pojeździe sprawnie działającego urządzenia rejestrującego nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia, zwłaszcza że żaden z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie sankcjonuje sytuacji posiadania w pojeździe, który nie musi być wyposażony w tachograf, niesprawnego urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju.

Zdaniem Sądu, prawnie nieistotne było ustalenie, że w skontrolowanym pojeździe był zamontowany tachograf, który nie miał ważnej legalizacji. Celem przepisów dotyczących obowiązku stosowania tachografów jest niewątpliwie poprawa stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego, jednakże ustawodawca, który z jednej strony nałożył na przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe szereg obowiązków w tym zakresie, jednocześnie dopuścił zwolnienia podmiotowe i przedmiotowe, a zatem wskazał, iż w pewnych sytuacjach nie ma zamiaru penalizować określonych rozwiązań. Tak więc, w ocenie Sądu, dokonana przez organ interpretacja wskazanych w decyzji przepisów była w tym zakresie nieprawidłowa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 92 u.t.d. w związku z lp. 11.1. pkt 1 lit. d) załącznika do ww. ustawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

− art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania, jednakże bez wskazania tychże przepisów, a także polegające na przyjęciu, iż organy naruszyły przepisy postępowania poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, podczas gdy ww. braki w zakresie ustaleń faktycznych sprawy Sąd ustalił dopiero na skutek dokonania błędnej, odmiennej niż organy wykładni przepisów prawa materialnego,

− art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na stwierdzeniu, iż organy orzekające naruszyły ww. przepisy poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy nie budził wątpliwości i został ustalony należycie.

Organ zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

− art. 20a u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że należało w sprawie ustalić, czy wystąpiła sytuacja niezależna uzasadniająca odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu w odniesieniu do trasy przewozu, pomimo tego, że skarżący nie wykazał, aby w sprawie wystąpiła okoliczność niezależna, o której mowa w tym przepisie, a także naruszenie tego przepisu poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wypowiedzenie umowy o korzystanie z przystanku może stanowić okoliczność niezależną uzasadniającą odstępstwo od warunków zezwolenia, podczas gdy powyższe takiej okoliczności stanowić nie może, ponieważ przedsiębiorca jako profesjonalista powinien stać na straży tego, aby kształtować między innymi stosunki cywilnoprawne w taki sposób, żeby możliwe było należyte wykonywanie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym i w związku z tym nieuzasadnioną odmowę zastosowania wobec skarżącego art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz lp.2.2. pkt 3 załącznika do ustawy, podczas gdy skontrolowany przewóz był wykonywany z naruszeniem warunków zezwolenia, a za naruszenie tegoż obowiązku przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną,

− art. 3 rozdziału III i VI załącznika do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w związku z art. 26 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie ma podstaw do pociągnięcia przedsiębiorcy do odpowiedzialności administracyjnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, jeśli w pojeździe był zainstalowany tachograf, podczas gdy zainstalowanie tachografu obliguje przedsiębiorcę do poddawania tego urządzenia odpowiednim kontrolom lub badaniom i w związku z tym nieuzasadnioną odmowę zastosowania wobec skarżącego art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz lp. 11.1 lit. d) załącznika do ustawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania, Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, że Sąd nie wskazał konkretnych przepisów postępowania, które zostały naruszone przez organy orzekające w sprawie, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że nie wyjaśniono czy w sprawie wystąpiły okoliczności niezależne, o których mowa w art. 20a u.t.d. Kasator nie zgodził się z oceną i argumentacją prezentowaną przez Sąd, uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony. Skarżący nie przedstawił w trakcie postępowania żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska, które mogłyby obalić ustalenia faktyczne poczynione w trakcie kontroli pojazdu, a zawarte w protokole kontroli podpisanym przez kierowcę, stanowiącym dokument urzędowy. Organ zaś nie może dowolnie odrzucić takiego dokumentu, ponieważ nieuznanie faktów w nim stwierdzonych stanowi naruszenie prawa procesowego. Tym samym Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał za nietrafne stwierdzenia Sądu, że organy naruszyły przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie wyjaśniły i nie zebrały dowodów, które ewentualnie podważyłyby prawdziwość faktów stwierdzonych w dokumencie urzędowym, a tym samym słuszność zarzutów podniesionych przez skarżącego.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego kasator podał, że brak jest podstaw do zastosowania przez Sąd art. 20a ust. 1 u.t.d., ponieważ w świetle okoliczności sprawy i przedstawionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodów odnoszących się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, organy należycie wyjaśniły okoliczności sprawy, a skarżący nie przedstawił żadnego przeciwdowodu. Podnoszona przez skarżącego okoliczność wypowiedzenia umowy korzystania z przystanku nie mogła stanowić podstawy do rozważań nad zastosowaniem art. 20a u.t.d., ponieważ przedsiębiorca jako profesjonalista powinien kształtować stosunki cywilnoprawne w taki sposób, by możliwe było wykonywanie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, odmienna wykładnia prowadziłaby bowiem do obejścia przepisów ww. ustawy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego w części dotyczącej kary za wykonywanie przewodu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, kasator podniósł, że przedstawiona przez Sąd wykładnia właściwych przepisów pozostaje w sprzeczności z ich celem. Z zestawienia przepisów odnoszących się do urządzeń rejestrujących wynika, że jeśli pomimo braku obowiązku instalacji tachografu urządzenie takie zainstalowano, to powstaje obowiązek utrzymywania go w należytym stanie, w taki sposób, aby działało sprawnie i skutecznie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na częściowe uwzględnienie, a mianowicie w zakresie w jakim kwestionuje zaskarżony wyrok, którym uchylono decyzje organu I i II instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu okresowemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skoro w skontrolowanym pojeździe nie musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf) z uwagi na wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, to w takiej sytuacji posiadanie w pojeździe sprawnie działającego urządzenia rejestrującego nie miało żadnego znaczenia.

Żaden z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie sankcjonuje bowiem posiadania w pojeździe, który nie musi być wyposażony w tachograf, niesprawnego urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju.

Sąd I instancji pominął jednak, że skontrolowany pojazd marki Ford Transit był − jak wynika z protokołu kontroli − autobusem, a w takiej sytuacji, zgodnie z § 23 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), wydanego na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. − Prawo o ruchu drogowym (jedn. tekst Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), autobus ten powinien być wyposażony w przyrząd kontrolny − tachograf samochodowy w zakresie pomiarowym co najmniej do 125 km/h.

Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 2 pkt 41 Prawa o ruchu drogowym użyte w ustawie określenie − autobus oznacza pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Jeżeli więc okazałoby się, iż wspomniany pojazd był autobusem w rozumieniu ustawy, to w konsekwencji też powinien być wyposażony w przyrząd kontrolny − tachograf, który to tachograf powinien być poddany wymaganej kontroli okresowej lub badaniu okresowemu.

Kary zaś pieniężne przewidziane w art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, dotyczą nie tylko naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy lecz m.in. także naruszenia obowiązków wynikających z przepisów o ruchu drogowym (art. 92 ust. 1 pkt 5 ustawy).

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił natomiast skargi kasacyjnej w części, w jakiej kwestionuje zaskarżony wyrok uchylający decyzje organów o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków. Sąd I instancji trafnie bowiem stwierdził, iż organ nie wyjaśnił należycie, czy w tym zakresie zachodziły przesłanki o jakich mowa w art. 20a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym warunków określonych w zezwoleniu nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przejazdu, w szczególności awarii sieci, robót drogowych lub blokad drogowych.

W przedmiotowej sprawie skarżący twierdził, iż zmienił wyznaczony w zezwoleniu przystanek z uwagi na to, iż wypowiedziano mu ze skutkiem natychmiastowym umowę na korzystanie z dotychczasowego przystanku przy ul. Towarowej. Wprawdzie skarżący nie przedstawił na tę okoliczność żadnego dowodu, lecz organ nie wezwał skarżącego o jego przedstawienie uznając, iż nie miało to żadnego znaczenia w sprawie. Takie postępowanie organu pozostaje w sprzeczności z treścią art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a także uchybia przepisowi art. 7 k.p.a., w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zachodzi potrzeba ustosunkowania się do obszernej argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dotyczącej oceny, czy wypowiedzenie skarżącemu korzystania z dotychczasowego przystanku było okolicznością niezależną od przedsiębiorcy w rozumieniu art. 20a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, skoro kwestia ta nie była przedmiotem ustaleń i rozważań w zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji, a przecież ta właśnie decyzja była przedmiotem kontroli Sądu I instancji na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a.

W konsekwencji Sąd I instancji nie miał możliwości oceny, czy organ zasadnie uznał, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 20a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w części określonej w sentencji na podstawie art. 185 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalił na mocy art. 184 tej ustawy.