Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 42/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 58 par. 1 pkt 6 w zw. z art. 52 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. T. na bezczynność Dyrektora Instytutu [...] im. [...] Polskiej Akademii Nauk w przedmiocie wydania decyzji o przyjęciu na studia doktoranckie postanawia: skargę odrzucić


UZASADNIENIE

W dniu 3 sierpnia 2010r. za pośrednictwem Dyrektora Instytutu [...] im. [...] Polskiej Akademii Nauk, P. T. wniósł skargę na bezczynność tego organu w sprawie wydania decyzji dotyczącej "przyjęcia na studia doktoranckie w 2001r." do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W uzasadnieniu skargi podnosił, że pomimo wysłania do Dyrektora Instytutu pisma w wnioskiem o wydanie decyzji, "dyrekcja pozostała bezczynna". Wskazał również, że pismo znak [...] z 1 lipca 2010r., będące odpowiedzią na wezwanie, nie stanowi decyzji w rozumieniu kpa.

Wniesienie skargi, poprzedził skarżący złożonym dnia 23 czerwca 2010 r., a datowanym na 17 czerwca 2010r., skierowanym do Dyrektora Instytutu [...] PAN wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, przez wydanie decyzji w sprawie przyjęcia go do studium doktoranckiego instytutu w 2000r..

W odpowiedzi na skargę organ Dyrektor Instytutu [...] im. [...] Polskiej Akademii Nauk wniósł o odrzucenie, względnie o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi Dyrektor wskazał, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 ppsa. Podniósł również, że w roku 2001 nie obowiązywały przepisy, które nakazywałyby w sprawach przyjęć na studia doktoranckie wydawania decyzji administracyjnych.

Dyrektor wskazał też, że z art. 2 ustawy o PAN wynika, że prowadzenie studiów doktoranckich przez Instytut stanowiło wykonywanie ustawowych i statutowych zadań PAN w zakresie kształcenia. Działalność w tych sferach, w tym także określanie zasad udziału w studiach doktoranckich i przyjmowania na te studia, należy do autonomicznych kompetencji Instytutu i nie należy do działalności administracji publicznej.

Dyrektor wskazał, że "Regulamin Studium Doktoranckiego przy Instytucie [...]" określał warunki jakie winni spełniać kandydaci i ustalał zasady przyjęcia kandydatów na studia. Kompetencje w tym zakresie mieli Rada Naukowa Instytutu [...] oraz Kierownik Studium, którzy jednak nie byli uprawnieni do wydawania decyzji administracyjnych.

Na wypadek, gdyby sąd uznał, że powyższe argumenty są niezasadne, Dyrektor podniósł, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi zgodnie z art. 52 ppsa. Środkiem zaskarżenia, który zdaniem Dyrektora przysługiwał skarżącemu jest zażalenie regulowane w art. 37 kpa do organu administracji wyższego stopnia.

Ponadto Dyrektor Instytutu podniósł, że wezwanie skarżącego z dnia 17 czerwca 2010r. do "usunięcia naruszenia prawa w formie niewydania decyzji" odnosi się do przyjęcia skarżącego do studium doktoranckiego w roku 2000, a nie w roku 2001, i nie ma znaczenia dla sprawy dotyczącej studiów doktoranckich z 2001r.

Dodatkowo Dyrektor podniósł, że skarga wniesiona przez P. T. nie spełnia wymogów zawartych w art. 46 i art. 57 ppsa.

Na wypadek rozpoznania merytorycznego, Dyrektor podniósł, że skarga jest bezzasadna, skarżący nie doręczył wszystkich niezbędnych dokumentów koniecznych do przyjęcia na studia. Ponadto po uzyskaniu wiadomości, że nie zostanie mu przyznane stypendium na I roku studiów skarżący z własnej woli zrezygnował z możliwości odbycia studiów, o przyjęcie na które ubiegał się w 2001 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej ustawa p.p.s.a. – w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sprawując tę kontrolę, stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana na tych zasadach kontrola prowadzi do konstatacji, iż skarga ulega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu nie poprzedzenia wniesienia skargi, wezwaniem Dyrektora Instytutu [...] Pan do usunięcia naruszenia prawa.

Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w punktach 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie ponieważ wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone dnia 23 czerwca 2010r., a datowane na 17 czerwca 2010r., dotyczyło wydania decyzji w sprawie przyjęcia skarżącego do studium doktoranckiego instytutu w roku 2000r.. Natomiast skarga do WSA w Krakowie dotyczy bezczynności w sprawie przyjęcia skarżącego na studia doktoranckie w roku 2001, a więc innej sprawy.

Należy tu wskazać, że w piśmie z dnia 1 lipca 2010 r. [...] Dyrektora Instytutu [...] PAN stanowiącym odpowiedź na wezwanie z 17.06.2010r. do usunięcia naruszenia prawa podkreślono, że rozmowa kwalifikacyjna miała miejsce 19.06.2001, a nie w 2000 r. Treść tego pisma była skarżącemu przed wniesieniem skargi znana, gdyż powołuje się na nie (jako nie mające charakteru decyzji), ale przed wniesieniem skargi nie skorygował jako błędnej daty 2000 roku określonej w wezwaniu z dnia 17.06.2010 r. do usunięcia naruszenia prawa.

Wobec licznych spraw związanych z ubieganiem się przez skarżącego o przyjęcie na studia doktoranckie – co sądowi wiadomo z urzędu – na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, że przed wniesieniem konkretnej skargi, wyczerpał dostępne mu w danej sprawie objętej tą skargą środki zaskarżenia. Skoro nie dokonał korekty jako błędnej daty 2000 r. jako roku, w którym ubiegał się o przyjęcie na studia doktoranckie w Instytucie [...] PAN, Sąd nie miał podstaw do przyjęcia, że wezwanie to dotyczyło studiów, na które rekrutacja miała miejsce w 2001 roku.

W roku 2001 zasady naboru na studia doktoranckie w placówkach naukowych Polskiej Akademii Nauk wynikały z przepisów ustawy z dnia 25 kwietnia 1997r. o Polskiej Akademii Nauk /Dz. U. Nr 75, poz. 469 z późn. zm./, obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 września 1990r. o tytule naukowym i stopniach naukowych /Dz. U. Nr 65, poz. 368 z późn. zm./ oraz z przepisów wydanego na podstawie tej ustawy Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 czerwca 1991r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów naukowych /Dz. U. Nr 58, poz. 249 z późn. zm./. Przepis art. 36 ust. 4 ustawy o PAN w brzmieniu obowiązującym do 31.08.2005 r. przewidywał, że instytut może prowadzić studia doktoranckie i podyplomowe oraz inną działalność z zakresu kształcenia określoną w odrębnych przepisach. Z kolei przepis art. 36 ust. 1 ustawy z 12.09.1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych stanowił, że jednostka organizacyjna uprawniona do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego może prowadzić studia doktoranckie. W myśl ust. 2 tego artykułu zasady m.in. organizowania studiów doktoranckich w państwowych jednostkach organizacyjnych, oraz zasady rekrutacji na te studia, prowadzenia i odbywania tych studiów określić miał w drodze rozporządzenia Minister Edukacji Narodowej.

Powołane wyżej rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 10 czerwca 1991r., wydane m.in. na podstawie art. 36 ust. 2 ustawy z 12.09.1990r. o tytule naukowym i stopniach naukowych dalej ustawa o t.n. i s.n. stanowiło w § 2 ust. 1 pkt 2, że studia doktoranckie w placówkach naukowych tworzą i likwidują dyrektorzy tych placówek, a w myśl § 6 ust. 3 tego rozporządzenia decyzję w sprawie przyjęcia na studia doktoranckie podejmuje organ, który utworzył studia. Dyrektor Instytutu był zatem organem umocowanym do wydania decyzji w sprawie przyjęcia (lub odmowy przyjęcia) na studia doktoranckie. Przepis § 12 ust. 2 regulował natomiast tryb skreślenia w drodze decyzji rady wydziału /rady naukowej/ z listy uczestników studiów, od której przysługiwało odwołanie do organu tworzącego studia doktoranckie, a więc do dyrektora instytutu.

W świetle obowiązujących od 2000r. regulacji zawartych w art. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, normował on postępowanie nie tylko przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej /pkt 1 / ale także m.in. przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwienia spraw określonych w pkt 1 /pkt 2 art.1/ a więc spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej.

Zdaniem – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – sprawy z zakresu przyjęcia na studia doktoranckie jak i skreślenia z listy studentów doktoranckich w instytucie naukowym mają właśnie charakter spraw indywidualnych, które rozstrzygane są w drodze indywidualnych decyzji właściwych organów instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, mających charakter samodzielnych państwowych jednostek organizacyjnych wyposażonych w osobowość prawną (art. 62, 36 ust.2 powołanej ustawy o PAN).

Z tych względów nie podzielił Sąd stanowiska Dyrektora Instytutu [...] PAN, że sprawa w przedmiocie przyjęcia lub odmowy przyjęcia na studia doktoranckie w państwowej placówce naukowej nie podlega właściwości Sadu administracyjnego, gdyż nie ma charakteru sprawy sądowoadministracyjnej. Z przepisów wynika, iż sprawa ta podlega załatwieniu w formie decyzji, a więc aktu który w myśl art. 3 § 2 pkt 1 ppsa podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Natomiast na tle regulacji dotyczących organów i trybu przyjmowania na studia doktoranckie oraz trybu skreślenia z tych studiów, doszedł Wojewódzki Sąd Administracyjny do przekonania, że wydanie przez dyrektora państwowej placówki naukowej decyzji w sprawie przyjęcia lub odmowy przyjęcia na studia doktoranckie następuje w postępowaniu jednoinstancyjnym, a od decyzji takiej nie służy odwołanie w toku instancji.

Podobne stanowisko na tle przepisów § 5 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez placówki naukowe /Dz. U. z 2007 r. Nr 1, poz. 2/ zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 7 lipca 2010r. sygn. III SA/Kr 1200/09 (niepubl.) w innej sprawie tego samego skarżącego.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1997r. o Polskiej Akademii Nauk, ani ustawa z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, ani też wydana w jej miejsce ustawa z dnia 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki /Dz. U. Nr 65 poz. 595 z późn. zm./ nie przewidują żadnego środka zaskarżenia od decyzji dyrektora placówki naukowej PAN odmawiającej przyjęcia na studia doktoranckie. Nie czynią tego też wydane na podstawie tych ustaw rozporządzenia wykonawcze.

Podkreślona w odpowiedzi na skargę samodzielność i autonomia instytutów PAN jako państwowych jednostek organizacyjnych nie pozwala też na wskazanie organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 37 § 1 kpa względem tych podmiotów w sprawach odmowy przyjęcia na studia. Zakres kompetencji Prezesa PAN jako organu II instancji określony jest przepisem art. 22 ust. 3 ustawy, który nie obejmuje tych spraw.

W takiej sytuacji, gdy zarzut bezczynności sprowadza się do niezałatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej, warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność Dyrektora Instytutu [...] PAN było spełnienia dyspozycji przepisu art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ przez wezwanie na piśmie przed wniesieniem skargi właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa.

Jak wyżej ustalono skarżący nie wykazał, że przed wniesieniem skargi wezwał Dyrektora Instytutu [...] PAN na piśmie o usunięcie naruszenia prawa przez wydanie aktu oznaczonego co do przedmiotu sprawy – jako w sprawie przyjęcia na studia doktoranckie w 2001r.

Z tych przyczyn skarga ulegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt b w zw. z art. 52 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.