Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2032/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Andrzej Irla Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1123/13 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1123/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] Burmistrz Iłży ustalił sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez [...] sp. z o.o. w W., polegającej na budowie elektrowni wiatrowych 2 sztuki o mocy do 2 MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą obejmującą: budowę drogi dojazdowej, ułożenie kabli energetycznych SN do wyprowadzania mocy z turbin wiatrowych do planowanego GPZ-u wraz ze złączami kablowymi, ułożenie kabli światłowodowych wraz ze studniami kablowymi, budowę placów montażowych przy stanowisku turbin na działkach o numerach: [...] w S.

Wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. (zwane dalej także "Stowarzyszeniem").

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (zwane dalej w skrócie także "SKO"), na podstawie art. 31 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że właściwą podstawą do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest przepis art. 31 § 1 K.p.a., a następnie wyjaśnił, iż warunkiem wszczęcia postępowania na żądanie organizacji społecznej jest jednoczesne spełnienie obu wskazanych w tym przepisie przesłanek. Zdaniem SKO złożony wniosek spełnia pierwszy warunek, tj. cele statutowe Stowarzyszenia uzasadniają wszczęcie postępowania (pkt 7 ppkt 10, pkt 1 ppkt 1, pkt 8 ppkt 10 regulaminu Stowarzyszenia). Nie jest natomiast spełniona druga z ustawowych przesłanek warunkująca wszczęcie postępowania na żądanie Stowarzyszenia, tj. nie przemawia za tym interes społeczny. W ocenie organu, ogólnikowość zgłoszonego żądania nie wskazuje jednoznacznie na związek pomiędzy celami działania stowarzyszenia, a przedmiotem postępowania, którego wszczęcia żąda i do którego chce przystąpić, w powiązaniu z interesem społecznym. Brak jest określenia interesu społecznego skonkretyzowanego w danej sprawie indywidualnie, przy uwzględnieniu jej realiów i uwarunkowań. Zdaniem SKO organizacja społeczna powinna wykazać zasadność żądania wszczęcia postępowania, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Musi istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy, a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami organizacji społecznej. W ocenie SKO w niniejszej sprawie Stowarzyszenie żadnej z tych okoliczności nie wykazało. Dalej organ wyjaśnił, że składnikiem interesu społecznego organizacji nie może być ocena prawdziwości zarzutów prawnych wobec decyzji objętej zakresem żądania stwierdzenia nieważności. W fazie wszczęcia postępowania nie podlegają bowiem badaniu przesłanki istotne w stadium rozpoznawczym, uzasadniające określone rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Nie można – w ocenie SKO – łączyć wystąpienia interesu społecznego organizacji ze wstępnym ustaleniem zasadności wnioskowanego przez nią sposobu zakończenia postępowania.

Na skutek wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. SKO orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Ponownie rozpoznając sprawę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu w zakresie oceny, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest wystąpienie pierwszego z warunków, określonych w art. 31 § 1 K.p.a., bowiem cele statutowe stowarzyszenia uzasadniają wszczęcie postępowania (pkt 1 ppkt 1, pkt 7 ppkt 10 oraz pkt 8 ppkt 10 Regulaminu). Natomiast nie została spełniona druga przesłanka, tj. nie przemawia za tym interes społeczny. Dalej SKO wyjaśniło, że w rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie nie wskazało konkretnych parametrów zabudowy, jakie planowana inwestycja miałaby naruszać oraz realnego zagrożenia naruszenia prawa związanego z jej realizacją. Za niewystarczające uznano powoływanie się na ogólne wartości, takie jak: ład przestrzenny, naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa, czy też polemikę z zakwalifikowaniem przedsięwzięcia jako urządzenia infrastruktury technicznej. Organ podniósł, iż stowarzyszenie czynnie uczestniczyło w postępowaniach administracyjnych mających na celu wzruszenie decyzji Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego, tak więc posiadało szczegółowe informacje o zamiarach inwestora, w tym dokładnych parametrach elektrowni wiatrowych i terenie, na jakim mają być realizowane (informacje zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko). Udział organizacji społecznej w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 31 § 1 K.p.a., zdaniem Kolegium, nie może służyć partykularnym interesom organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Podejmując decyzję o wszczęciu postępowania nieważnościowego i badając przesłankę wykazania przez organizację interesu społecznego, organ nie może pomijać roli stron postępowania, którym przysługuje prawo złożenia wniosku o wszczęcie trybu nadzwyczajnego, a które to strony nie kwestionują zasadności decyzji Burmistrza.

Konkludując SKO podniosło, że inicjujący przedmiotowe postępowanie wniosek Stowarzyszenia nie zawiera w swej treści konkretnych zarzutów wskazujących na obarczenie spornej decyzji kwalifikowanymi wadami, a Stowarzyszenie nie wykazało interesu prawnego w złożeniu ww. wniosku.

Skargę na powyższe postanowienie SKO wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie zarzucając temu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 7 – 9 K.p.a. Wskazano także na obrazę przepisu art. 61 § 1 K.p.a. oraz art. 156 § 1 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wskazał na przepis art. 31 § 1 K.p.a. dotyczący kwestii wszczynania postępowań w sprawach dotyczących innych osób przez organizację społeczną, a następnie wyjaśnił, że w sprawie została spełniona tylko jedna z przesłanek o których mowa w tym przepisie, tj. cele statutowe Stowarzyszenia uzasadniają jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu (pkt 7 ppkt 10, pkt 1 ppkt 1 Regulaminu). Brak jest natomiast wypełnienia drugiej z przesłanek, tj. nie przemawia za tym interes społeczny. Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na art. 31 § 1 K.p.a. Dalej Sąd zauważył, że niniejsze postępowanie dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Stowarzyszenie nie było stroną postępowania zwykłego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, żadna ze stron nie zainicjowała takiego postępowania, zatem należy uznać, że dopuszczenie organizacji do udziału w sprawie o stwierdzenie nieważności spornej decyzji Burmistrza stanowi niezbędną przesłankę podmiotową do rozpoznania takiego wniosku.

Nadto Sąd wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż nawet wszczęcie z urzędu postępowania nieważnościowego, podyktowane wnioskiem organizacji społecznej w trybie art. 31 § 2 K.p.a., nie powoduje, że na skutek wszczętego w tym zakresie postępowania organizacja ta uzyskuje przymiot podmiotu na prawach strony. Nie jest również dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 K.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny.

W ocenie Sądu z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie wynika, aby Stowarzyszenie skonkretyzowało interes społeczny, który uzasadniałby udział w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2012 r. We wniosku o jego wszczęcie organ podniósł jedynie argumenty dotyczące nieprawidłowości spornej decyzji, nie określił w ogóle na czym opiera swój interes prawny do inicjowania przedmiotowego postępowania. Zdaniem Sądu, tak sformułowany wniosek nie mógł być uznany za spełniający wymóg wykazania przez organizację społeczną przesłanek z art. 31 § 1 K.p.a. i nie może prowadzić do uznania, że skarżące Stowarzyszenie wykazało istnienie interesu społecznego, uzasadniającego wszczęcie postępowania nieważnościowego w przedmiotowym zakresie. Przytoczone we wniosku podstawy odnoszące się do planowanej inwestycji, polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do 2 MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą, nie pozwalają na ustalenie, jakiemu konkretnie celowi realizowanemu przez skarżącego miałoby służyć wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności spornej decyzji Burmistrza.

W dalszej części rozważań Sąd podzielił stanowisko organu, że Stowarzyszenie powinno wykazać w czym upatruje niemożność realizowania inwestycji polegającej na budowie konkretnej elektrowni wiatrowej, lokalizowanej na ściśle określonym terenie, jakie realne zagrożenia naruszenia prawa niesie realizacja planowanej inwestycji, w jaki sposób decyzja Burmistrza rażąco narusza prawo. Nie jest przy tym wystarczające powoływanie się na ogólne wartości, takie jak: ład przestrzenny, naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa, czy też "nieprawidłowe" zakwalifikowanie przedsięwzięcia jako urządzenia infrastruktury technicznej. Okoliczności te nie dają bowiem podstaw do wywiedzenia interesu społecznego. W ocenie Sądu, skarżące Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu społecznego, a złożony wniosek o wszczęcie postępowania nie został poparty stosownymi argumentami. W konsekwencji Sąd przyjął, iż ogólnikowo sformułowany wniosek nie może być uznany za spełniający wymóg wykazania przez organizację społeczną przesłanek z art. 31 § 1 K.p.a. i nie może prowadzić do uznania, że Stowarzyszenie wykazało istnienie interesu społecznego uzasadniającego przystąpienie do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Podane przez skarżącego okoliczności mają charakter bardzo ogólny i nie pozwalają na uznanie, że został wykazany w rozpoznawanej sprawie administracyjnej związek pomiędzy celami statutowymi, a interesem społecznym. Dlatego też bez skonkretyzowania interesu społecznego i bez odniesienia go do poszczególnej indywidualnej sprawy organizacja społeczna nie może skutecznie skorzystać z instytucji procesowej przewidzianej w art. 31 § 1 K.p.a. Taka ocena przedmiotowego stanu faktycznego dokonana przez organ, zdaniem Sądu, jest prawidłowa i w okolicznościach przedmiotowej sprawy Kolegium nie naruszyło art. 7 - 9 K.p.a. oraz art. 31 § 1 K.p.a. Prawidłowo zaś uznało, że Stowarzyszenie nie skonkretyzowało "interesu społecznego", który miałby się przekładać na postępowanie administracyjne w sprawie weryfikacji w trybie nadzwyczajnym decyzji o ustaleniu warunków zabudowy inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych.

Odnosząc się do argumentu, iż SKO winno wszcząć postępowanie nieważnościowe z urzędu Sąd uznał, że stanowisko to nie jest prawidłowe, gdyż po wpływie przedmiotowego wniosku obowiązkiem organu było przede wszystkim zbadanie go pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 31 § 1 K.p.a., co zostało uczynione i znalazło wyraz w zaskarżonym postanowieniu. Organ administracji nie ma natomiast obowiązku wszczynać z urzędu postępowania nieważnościowego w każdym przypadku otrzymania (niepochodzącego od strony postępowania) wniosku o skontrolowanie decyzji w trybie nadzoru. Taki wniosek stanowi jedynie zawiadomienie organu nadzoru o kwalifikowanej (w ocenie zawiadamiającego) wadliwości decyzji ostatecznej, ale nie powoduje on wszczęcia postępowania administracyjnego. Dla informacji, że nie będzie wszczęte z urzędu postępowanie nieważnościowe Kodeks postępowania administracyjnego, jak zaznaczono, nie przewiduje formy postanowienia. Brak jest również środków procesowych pozwalających zawiadamiającemu na zmuszenie organu administracji do wszczęcia z urzędu postępowania w trybie nadzoru.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, a działając z urzędu, nie dopatrzył się również innych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wywiodło Stowarzyszenie domagając się jego uchylenia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego wg norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c" P.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 i art. 157 § 2 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżące Stowarzyszenie nie skonkretyzowało interesu społecznego, który by uzasadniał wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Iłży z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie warunków zabudowy i udział Stowarzyszenia w takim postępowaniu, a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego zawarto argumenty na poparcie przytoczonego wyżej zarzutu. Zdaniem Stowarzyszenia interes społeczny, choć nie został wyraźnie wyartykułowany, wynika jednak z treści wniosku. Wskazano także, że wniosek składany na podstawie art. 157 § 1 i 2 K.p.a. może być złożony zarówno przez stronę jak i przez podmiot pozbawiony interesu prawnego. A zwrócenie się z takim wnioskiem przez organizację społeczną zobowiązuje organ do jego rzetelnego rozpatrzenia, zgodnie z art. 8 K.p.a. W ocenie Stowarzyszenia interes społeczny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności jest zawężony do kwestii legalności działań administracji publicznej, która jest wartością priorytetową. Nadto skarżące Stowarzyszenie dodało, że przepisy art. 31 § 1 i art. 157 § 2 K.p.a. nie wymagają w ogóle rozważenia interesu strony postępowania przy rozstrzyganiu w przedmiocie wszczęcia postępowania na żądanie organizacji społecznej. Co więcej, interes społeczny nie może stać na przeszkodzie wszczęciu postępowania na żądanie organizacji, gdyż takie stanowisko podważałoby sens instytucji przewidzianej w tym przepisie, który dopuszcza wystąpienie organizacji społecznej również na niekorzyść strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego stosownie do normy § 1 tego przepisu rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut skargi kasacyjnej, a to obrazy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. (wskazany wadliwie jako "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c" P.p.s.a., co uznano za oczywistą omyłkę pisarską) w zw. z art. 31 § 1 i art. 157 § 2 K.p.a. Trafnie bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, akceptując kontrolowane postanowienie SKO, iż Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem, na jego żądanie, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Iłży z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] ustalającej warunki zabudowy i sposób zagospodarowania terenu.

Przystępując do wyjaśnienia stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego co do niezasadności wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego zauważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 31 § 1 K.p.a. "organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1/ wszczęcia postępowania, 2/ dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny". Natomiast wg art. 31 § 2 K.p.a. "organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie".

Z przepisu tego wynikają dwa podstawowe prawa procesowe organizacji społecznej: po pierwsze – prawo do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego; a po wtóre – prawo żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. Powyższe prawa mogą zostać wyprowadzone po spełnieniu ustawowych przesłanek inicjatywy procesowej organizacji społecznej, które muszą wystąpić łącznie. Jest to przesłanka w postaci uzasadnionego celu statutowego oraz przesłanka mówiąca, że przemawia za tym interes społeczny (patrz: glosa B. Adamiak do wyroku NSA z 10.11.2005 r. II GSK 125/05; porównaj także: wyrok NSA z 13.05.2014 r. II GSK 501/13 LEX nr 1481814). Zarówno SKO jak i Sąd pierwszej instancji stwierdzili, że wniosek dotyczący wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. jest uzasadniony celami statutowymi. Sporna jest natomiast kwestia spełnienia drugiej z przesłanek w postaci "przemawiania za tym interesu społecznego".

Nie budzi wątpliwości, iż pojęcie interesu społecznego o którym mowa w art. 31 § 1 K.p.a. nie zostało ustawowo zdefiniowane, co oznacza, że temu pojęciu treść nadaje organ administracji publicznej w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnej sprawie. Rozstrzyganie kwestii udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby musi być połączone z rozważeniem czy za tym udziałem przemawia interes społeczny. Zatem wniosek o wszczęcie postępowania musi zawierać wszelkie argumenty za nim przemawiające. Innymi słowy to na organizacji społecznej, żądającej wszczęcia postępowania ze względu na interes społeczny, ciąży obowiązek wykazania istnienia takiego interesu społecznego w danym postępowaniu (zobacz: wyrok NSA z 11.04.2012 r. II OSK 122/11, LEX nr 1251768; ww. wyrok NSA z 13.05.2014 r. II GSK 501/13). Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględniania wniosku organizacji społecznej tylko z tego względu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Musi towarzyszyć temu dodatkowa ocena, że organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu społecznego. Przy czym podnieść należy, że nie można łączyć kwestii istnienia interesu społecznego z wstępnym ustaleniem zasadności wnioskowanego przez organizację sposobu zakończenia postępowania. W fazie wszczęcia postępowania nie podlegają badaniu przesłanki istotne w stadium rozpoznawczym (porównaj: wyrok NSA z 20.01.2010 r. II OSK 139/09, npubl.). Natomiast w niniejszej sprawie zarówno wniosek organizacji społecznej żądający wszczęcia postępowania, jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez SKO, nie zawierają wskazania jakie to wartości Stowarzyszenie zamierza chronić w tym postępowaniu. Również skarga kasacyjna nie konkretyzuje tego interesu społecznego, ograniczając się do lapidarnego stwierdzenia, że wynika on z treści wniosku (str. 4 skargi kasacyjnej). Natomiast wniosek skupia się na wykazaniu zarzutów przeciwko decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. w kontekście rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Natomiast kwestia wystąpienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności, co już wyżej wskazano, nie jest brana pod uwagę w fazie wszczęcia postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można akceptować sytuacji, w której organizacja społeczna przerzuca cały ciężar ustalenia istnienia konkretnego interesu społecznego na organ. Takiej konkretyzacji nie stanowi wskazanie w podstawie wniosku art. 157 § 1 i 2 K.p.a. (patrz: pkt 5 na str. 5 skargi kasacyjnej), który w zakresie § 1 określa organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji, a § 2 stanowi, że "postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu". W sytuacji gdy organizacja społeczna żąda wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby, to musi spełniać ustawowe przesłanki z art. 31 § 1 K.p.a. Dopiero gdy organ uzna żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu.

Dodatkowo wyjaśnić należy, iż gdyby przyjąć, że organizacja społeczna w sprawie innej osoby nie wystąpiła w trybie art. 31 § 1 K.p.a., to złożony przez nią wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego z urzędu w stosunku do decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. należałoby potraktować jako zawiadomienie organu nadzoru o kwalifikowanej wadzie decyzji. Jednakże pismo takie nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego. Ponadto dla informacji, że nie będzie wszczęte postępowanie na skutek takiego zawiadomienia, Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje formy postanowienia. W takim przypadku stwierdzenie przez organ braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nadzorczego może przybrać wyłącznie formę informacji kierowanej do wnoszącego podanie. Brak jest także środków procesowych, które pozwalałyby wnoszącemu pismo na zmuszenie organu do podjęcia żądanych przez niego działań (patrz wyroki NSA: z 3.04.1998 r. III SA 408/97, LEX nr 35555; z 26.01.2010 r. II OSK 176/09, LEX nr 597373).

Dlatego też w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia Sąd pierwszej instancji nie mógł przy dokonywaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia zastosować konstrukcji prawnej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., skoro w sprawie nie ujawniono naruszeń prawa zezwalających na uwzględnienie skargi z powodu przesłanek w tym przepisie wskazanych. Jednocześnie uznać należy, iż właściwie oddalono wniesioną skargę wobec jej niezasadności w trybie art. 151 P.p.s.a.

Przedstawione zatem w motywach tego uzasadnienia stanowisko prowadzi do konkluzji, że zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę kasacyjną oddalił.