Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 972/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1) lit. c), art. 174 pkt 1) i pkt 2)
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Anna Maria Świderska, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 979/12 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 3600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I Sa/Bd 979/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 25 września 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.

Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:

Decyzją z 22 czerwca 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości 109.765,- zł. Organ zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie drewna udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi przez firmę "K." Sp. z o.o. w W. w łącznej kwocie 214.990,- zł

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) oraz naruszenie przepisów prawa proceduralnego, w szczególności art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) poprzez pominięcie ich w sprawie.

Decyzją z 25 września 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, wskazując, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, bowiem czynności z nich wynikające nie zostały wykonane przez wystawcę faktur. O możliwości uznania kwoty wynikającej z dokumentacji księgowej za koszt podatkowy, decyduje nie tylko wykazanie celowości poniesienia wydatku i przedstawienie odpowiedniego dokumentu, ale także to, czy dostawa została faktycznie wykonana przez kontrahenta wskazanego na fakturze jako jej wystawca, a w związku z tym, czy dane w niej zawarte są rzetelne i dają wiarygodny obraz transakcji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sprawie, a także naruszenie przepisów prawa proceduralnego, w szczególności art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich pominięcie w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaaprobował ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny sprawy oraz podjęte na jego podstawie rozstrzygnięcie. Z akt sprawy wynika, iż udziałowcem i zarazem Prezesem Spółki "K." był D. K., wielokrotnie przesłuchiwany na okoliczność sprzedaży elementów drewnianych Skarżącemu. Organ ustalił, że Spółka "K." miała zajmować się handlem złomem i palet, a D. K. był jedyną osobą zatrudnioną w tej Spółce. Spółka nie posiadała własnych środków transportowych, nie zatrudniała kierowców, nie korzystała z wynajmowanych lub użyczonych środków transportowych, nie wynajmowała firm transportowych do przewozu towaru, nie posiadała placów składowania palet. W toku postępowania karnego oraz postępowań kontrolnych D. K. zmieniał zeznania - w pierwszych podał, że nie sprzedawał towaru Skarżącemu, lecz wystawiał wyłącznie tzw. "puste faktury", a następnie twierdził, że jednak towar sprzedawał na rzecz Skarżącego. Zmienione zeznania pozostawały w sprzeczności z pozostałymi ustaleniami organu. Skarżący nie posiadał dowodów potwierdzających poniesienie wydatków na zakup drewna, a zatem nie został spełniony jeden z warunków zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 i art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi, pomimo błędnego ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy,

2) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaakceptowanie przez sąd błędnych ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie przez dyrektora izby skarbowej.

Na podstawie art. 174 pkt 1) P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., a w konsekwencji uznanie, że sporne wydatki nie mogły zostać zaliczone w poczet kosztów uzyskania przychodów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na rzecz organu odwoławczego od Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów, należy zaznaczyć, że łączą się one z podstawami kasacyjnymi ujętymi zarówno w art. 174 pkt 1), jak i pkt 2) P.p.s.a. Rzecz w tym, że obraza przepisów prawa materialnego potraktowana została przez autora skargi jako pochodna uchybień natury procesowej. Te zaś uchybienia powiązał on z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w związku z art. 151 oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., bez ukazania relacji pomiędzy tymi uregulowaniami a odpowiednimi przepisami Ordynacji podatkowej o postępowaniu wyjaśniającym. Rzecz w tym, że spór pomiędzy Podatnikiem a Dyrektorem Izby Skarbowej w B. koncentruje się wokół prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń co do faktów, a to oznacza, że kwestionując poprawność wyniku postępowania sądowoadministracyjnego, należało wskazać naruszone – w związku z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. – przepisy normujące postępowanie podatkowe. Przepisy te (art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej) wyliczono wprawdzie w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., przy jednoczesnym zastosowaniu odesłania do art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a., jednak można z tego wnosić, że zarzucany Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy błąd utożsamiany jest w istocie z pobieżną i niespójną argumentacją ujawnioną w pisemnych motywach zapadłego wyroku (tak na s. 3 skargi kasacyjnej).

Rozpoznając postawione w skardze kasacyjnej zarzuty w granicach wyznaczonych powołanymi przez autora tego pisma przepisami, trzeba zdecydowanie odrzucić tezę o wadliwości argumentacji użytej przez sąd administracyjny pierwszej instancji zamieszczonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jest ona – po pierwsze – dostatecznie szczegółowa i precyzyjna. Po drugie, argumentacja ta jest logiczna i przekonująca, tak pod względem prawnym, jak i czysto faktycznym. Sąd wyjaśnił czym kierował się oddalając skargę, podając konkretne powody, które legły u podstaw zajętego stanowiska. Nie jest zresztą rzeczą przypadku, że w skardze kasacyjnej poprzestano na wskazaniu rodzaju uchybienia, bez wykazania, że mogło ono wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2) in fine P.p.s.a.). Wymagań narzuconych w tym względzie przez wymieniony przepis w żadnym wypadku nie spełnia polemika z ustaleniami organów podatkowych – do tego bowiem sprowadza się w rzeczywistości wywód zamieszczony w skardze kasacyjnej na s. 5 – 16. To, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie przychylił się do wniosków Skarżącego i oddalił skargę, nie odnosząc się w wystarczającej mierze (albo w ogóle) do jej twierdzeń, nie jest równoznaczne z dopuszczeniem się naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zaprezentował on, czego zdaje się nie dostrzegać autor skargi kasacyjnej, własny punkt widzenia co do domniemanych naruszeń prawa w toku postępowania podatkowego, stwierdzając m. in. na s. 10 uzasadnienia: "Istotna i przesądzająca w sprawie jest okoliczność, że skarżący nie posiada dowodów potwierdzających poniesienie wydatków na zakup spornego drewna, a zatem nie został spełniony jeden z warunków zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów". W dalszym fragmencie uzasadnienia rozwinięto ów pogląd, konkretyzując przeprowadzoną ocenę prawną. Sąd – co ważne – nie ograniczył się do mechanicznego powielenia zapatrywań organów podatkowych, lecz wyjaśnił dlaczego je podziela. Co więcej, zadbał on również o zrekonstruowanie prawnego schematu dokonywania ustaleń w przedmiocie kosztów uzyskania przychodów, przywołując bogaty dorobek orzecznictwa sądów polskich i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (s. 11 – 13). Wypada zgodzić się z konkluzją ze s. 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że ponieważ "sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu, to zaewidencjonowane w księgach wydatki wynikające z tych faktur nie pozostawały w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą i nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu".

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 204 pkt 1) tej ustawy.