Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 682/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2, art. 61, art. 66
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: § 242
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W.Z. i J.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; II. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I. wyroku nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Go 682/10

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 66 ust.1 pkt 3 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.) oraz § 242 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) nałożył na W. i J. małżonków Z. obowiązek usunięcia, w terminie do 15 sierpnia 2010r., stwierdzonych nieprawidłowości związanych z wymianą kompletnej stolarki drzwiowej do lokalu mieszkalnego nr 3 w budynku przy ul. [...], poprzez przywrócenie jej pierwotnego sposobu otwierania się z klatki schodowej do wnętrza lokalu nr 3.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 27 stycznia 2010 r. do organu wpłynęło pismo zarządcy nieruchomości E.R. z prośbą o przeprowadzenie kontroli w zakresie prawidłowości zamontowania drzwi wejściowych do lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...], w tym między innymi do lokalu nr 3 w budynku przy ul. [...].

Organ I instancji wskazał na ustalenia dokonane w toku postępowania. W toku oględzin w sprawie potwierdzenia niewłaściwego zamontowania drzwi wejściowych do w/w lokalu przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2010 r. (po uprzednim zawiadomieniu W. i J.Z. o terminie oględzin) PINB ustalił, że budynek mieszkalny jest wielorodzinny, trzyklatkowy, 18 rodzinny. W lokalu mieszkalnym nr 3 znajdującym się na I piętrze w/w budynku, stanowiącym własność małżonków Z., wymienione zostały drzwi wejściowe. Skrzydło drzwiowe otwiera się bezpośrednio na klatkę schodową. Według ustaleń organu wymiar podestu klatki schodowej wynosi 2,80m a jego szerokość wynosi 1,40m. Wymiar skrzydła drzwiowego do lokalu nr 3 wynosi 0,80 x 2,03m. Po otwarciu drzwi do lokalu nr 3 odstęp pomiędzy skrzydłem drzwi a balustradą wynosi 94cm. Według oświadczenia właścicieli lokalu roboty związane z wymianą drzwi wykonane zostały około 10 lat temu. Na wymianę drzwi właściciele nie okazali pozwolenia ani zgłoszenia.

Organ stwierdził, że w związku z wymianą drzwi wejściowych w w/w lokalu doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, a mianowicie przepisu

§ 242 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75. póz. 690 ze zm.), ze względu na zmniejszenie szerokości jedynej drogi ewakuacyjnej w tym budynku. Zgodnie z § 242 ust. 1 "szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4m". Natomiast zgodnie z ust. 4 "skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogą ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi". Tymczasem po dokonaniu przez W. i J. małżonków Z. robót budowlanych polegających na wymianie stolarki drzwiowej do lokalu nr 3, po całkowitym otwarciu drzwi do lokalu nr 3 odstęp pomiędzy skrzydłem drzwiowym a balustradą wynosi 94cm. Jednocześnie też stwierdzono, że w sposób niedopuszczalny zmniejszają one szerokość drogi ewakuacyjnej, stwarzając tym samym zagrożenie dla życia i zdrowia osób zamieszkujących w budynku.

Mając powyższe na względzie organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz ust. 1 pkt 1-7, tj. w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym zapewniając bezpieczeństwo pożarowe, bezpieczeństwo użytkowania, warunki bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochronę ludności.

Odwołanie od decyzji PINB wnieśli W. i J. małżonkowie Z., podnosząc, iż sporne drzwi są drzwiami zewnętrznymi zamontowanymi na zawiasach przy ścianie, a nie od strony klatki schodowej. Skarżący wskazali, że przy uchyleniu drzwi na 45cm szerokość przejścia wynosi 92cm, natomiast przy otwartych pełnych - 130cm. Tym samym w ocenie odwołujących zaskarżona decyzja jest sprzeczna z cytowanymi w niej aktami prawnymi. Dodatkowo wskazali, że "w naszym kraju obowiązuje ruch prawostronny i osoba wychodząca nie musi się obawiać uderzenia drzwiami przy ich otwieraniu". Zwrócili także uwagę na przepisy przeciwpożarowe, w których zalecane jest, aby drzwi w pomieszczeniach łazienki, ubikacji czy drzwi wejściowe otwierały się na zewnętrz. Dodali ponadto, iż od montażu drzwi minęło około 10 lat, wówczas właścicielem mieszkań i całego bloku było Nadleśnictwo, które nie zabraniało przeprowadzać jakichkolwiek remontów.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania określonego w decyzji obowiązku jednocześnie orzekając w tym zakresie o wyznaczeniu terminu wykonania obowiązku do dnia 15 października 2010 r. a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Przepis ten ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym wynika z zasady ustanowionej w przepisie art. 61 wymienionej ustawy. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot "właściwy organ nakazuje" wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1-4, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie

stwierdzonych nieprawidłowości (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.07.1998r. sygn. akt IVSA 1420/96 - L EX nr 43224).

Zdaniem organu odwoławczego w związku z wymianą stolarki drzwiowej przez W. i J.Z. nie doszło do zmiany wielkości otworu drzwiowego, a zatem należy stwierdzić, że prace polegające na wymianie skrzydła drzwiowego do lokalu nr 3 należy rozpatrywać jako zwykłe użytkowanie rzeczy, wynikające z prawa własności - bieżącą konserwację obiektu, która nie wymaga uzyskania jakiegokolwiek zezwolenia.

W ocenie WINB w sytuacji, gdy wykonane w przedmiotowym lokalu prace nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego, PINB upoważniony był jednak zbadać, czy nie naruszają one obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. W świetle w/w przepisów obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest bowiem, oprócz kontroli legalności wznoszonych obiektów bądź wykonanych robót budowlanych, sprawdzanie prawidłowości utrzymania tych obiektów, o czym jednoznacznie przesądza brzmienie art. 66 w związku z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego.

WINB podzielił pogląd odwołujących, że przepisy Prawa budowlanego dopuszczają montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Jednak zaznaczył, iż ograniczenie takiej możliwości następuje wówczas, gdy takie rozwiązanie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności, jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi zwęża drogę ewakuacyjną. Organ odwoławczy wskazał następnie na treść § 236 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., zgodnie z którym z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi "drogami ewakuacyjnymi". Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami. Drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową stanowią zatem - w rozumieniu przytoczonych wyżej przepisów - wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną.

Zdaniem organu stan techniczny części budynku mieszkalnego przy ul. [...], w zakresie klatki schodowej znajdującej się na poziomie lokalu nr 3, jest nieodpowiedni. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ, w szczególności ustalenia PINB dokonane podczas oględzin jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, iż klatka schodowa znajdująca się na poziomie lokalu nr 3, w zakresie wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej po wymianie stolarki drzwiowej do w/w lokalu nie spełnia wymagań § 242 ust. 1 w związku z ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.

Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego adresatem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego organ winien uczynić właściciela lub zarządcę tego obiektu. Zdaniem WINB orzeczony w zaskarżonej decyzji nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku przy ul. [...], lokalu mieszkalnego nr 3, prawidłowo został skierowany do właścicieli w/w lokalu tj. do W. i J.Z.. Powyższe nie narusza zdaniem organu treści przepisów art. 3 ust. 2, art. 13 ust. 1 i art. 14 ustawy o własności lokali w związku z art. 61 Prawa budowlanego, gdyż jak zauważył organ stolarka drzwiowa, której doprowadzenie do stanu przed jej wymianą nakazał PINB zaskarżoną decyzją, przynależy wyłącznie do lokalu nr 3 w tym budynku. Lokal nr 3 posiada natomiast swojego właściciela, który z tytułu eksploatacji drzwi czerpie określone korzyści bytowe. Jednocześnie lokal ten nie stanowi części nieruchomości wspólnej służącej do użytku wszystkich właścicieli.

WINB zauważył ponadto powołując się na orzecznictwo NSA, że dokonanie czynności cywilnoprawnej, polegającej na przeniesieniu własności lokalu, powoduje to, że nie poprzedni, ale nowy właściciel lokalu, w którym wykonano prace powodujące naruszenie przepisów techniczno-budowlanych będzie zobowiązany do ponoszenia ciężarów publicznoprawnych związanych z własnością tego lokalu.

W ocenie WINB orzeczenie organu I instancji było w pełni uzasadnione. Stwierdził ponadto, że fakt wniesienia odwołania spowodował wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w okresie tym upłynął określony w tej decyzji termin wykonania nałożonego w jej sentencji obowiązku. Zgodnie z uprawnieniem wynikającym z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2010 r. w części dotyczącej określenia terminu wykonania obowiązku, orzekając w tym zakresie, jak w sentencji niniejszej decyzji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na marginesie organ wyjaśnił przyczyny doręczenia przedmiotowej decyzji obok stron postępowania, do wiadomości Starostwa Powiatowego, wskazując na art. 84 ust. 2 pkt 1 Prawo budowlane.

Od powyższej decyzji W. i J.Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając organowi dokonanie błędnego pomiaru szerokości drogi ewakuacyjnej, pominięcie faktu iż budynek mieszkalny jest dwupiętrowy, a maksymalna liczba korzystających z drogi ewakuacyjnej wynosi 20 osób. W ocenie skarżących drzwi przez nich zamontowane spełniają wszystkie normy, dodali też iż drzwi otwierane w ten sam sposób ma wiele rodzin na ich osiedlu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd administracyjny bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym - stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. - związanym granicami skargi. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt i odbywa się z uwzględnieniem obowiązujących w dniu jego wydania przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia badanego aktu, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania go z naruszeniem prawa, wskazane zostały w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Wyeliminowanie aktu administracyjnego z obrotu prawnego następuje zatem wyłącznie wówczas, gdy dotknięty jest on wadą, powodującą jego nieważność (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ), narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na jego treść (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) bądź narusza przepisy postępowania w sposób, dający podstawę do wznowienia postępowania albo mogący mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a.). Natomiast w wypadku niestwierdzenia wskazanych uchybień, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie orzeka zatem merytorycznie, tj. w przypadku uwzględnienia skargi swym rozstrzygnięciem nie zastępuje rozstrzygnięcia organu, ale dokonuje jego kasacji tj. usunięcia z obrotu prawnego.

Dokonując tak pojętej kontroli na gruncie przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiła wydana przez organ nadzoru budowlanego decyzja nakazująca W. i J. małżonkom Z. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych z wymianą kompletnej stolarki drzwiowej do ich lokalu mieszkalnego poprzez przywrócenie jej pierwotnego sposobu otwierania się z klatki schodowej do wnętrza lokalu. Jak wskazuje treść uzasadnienia decyzji podstawą jej wydania było ustalenie przez organ, iż zamontowane w lokalu skarżących drzwi otwierając się na zewnątrz zmniejszają szerokość drogi ewakuacyjnej skutkując tym samym naruszeniem przepisu § 242 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) dalej zwanego rozporządzeniem.

W pierwszej kolejności rozważyć należało (choć nie było to kwestionowane przez skarżących) czy organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania decyzji w sprawie sposobu montażu drzwi w lokalu mieszkalnym i nałożyć w tym zakresie na właścicieli lokalu określone obowiązki. Analiza przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.), dalej zwanej Prawem budowlanym, a w szczególności treści artykułów od 28 do 30 wskazuje, iż montaż drzwi w lokalu mieszkalnym nie wymaga uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, ani też nie wymaga dokonania zgłoszenia.

Pomimo tego stwierdzić należy, iż organ nadzoru budowlanego może dokonać oceny zgodności z prawem montażu takich drzwi działając w oparciu o treść art. 66 Prawa budowlanego. Ten właśnie przepis prawa stanowił między innymi podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z jego treścią w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mieniu lub środowiska (pkt 2) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4) – właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Przepis ten daje organowi administracji możliwość zapewnienia użytkowania obiektu zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 61 Prawa budowlanego, w myśl której właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W art. 5 ust. 2 ustawodawca określił obowiązki zapewnienia podczas użytkowania, projektowania i budowania obiektów budowlanych spełniania podstawowych wymogów dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, pożarowego, użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii.

W świetle powyższego uznać należało zatem, iż przepis art. 66 ust. 1 zobowiązuje właściwy organ, którym jest według art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego I instancji tj. powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sytuacji gdy zaistnieje któraś z określonych w cyt. przepisie przesłanek (pkt 1-4). Ustawodawca nałożył tym samym na organ nadzoru budowlanego w/w obowiązek nie pozostawiając jego uznaniu inicjatywy w dążeniu do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obrębie obiektu budowlanego.

W przedmiotowej sprawie organ powziął podejrzenie w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. [...] polegające na nieprawidłowym zamontowaniu drzwi wyjściowych w lokalu nr 3 zawężających drogę ewakuacyjną i naruszających bezpieczeństwo ludzi. Stwierdziwszy wystąpienie przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ uznał za uzasadnione wszczęcie przedmiotowego postępowania administracyjnego. Pojęcie ,,nieodpowiedniego stanu technicznego budynku", określone w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest określeniem nieostrym i brak jest jego definicji legalnej. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż pojęcie to odnosić należy do takich stanów faktycznych kiedy to obiekt budowlany ze względu na jego niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do takiego stanu, że znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym naruszającym wymagania wnikające z obowiązujących przepisów, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 kwietnia 2008 r. II SA/Po 427/07).

Zauważyć należy, iż stroną, adresatem decyzji wydanej w oparciu o treść art. 66 w powiązaniu z treścią art. 61 ustawy może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego decyzja dotyczy.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo określił jako adresata zaskarżonej decyzji skarżących W. i J. małżonków Z., będących właścicielami lokalu nr 3, którzy dokonali montażu przedmiotowych drzwi. Co prawda przepisy art. 61 i 66 odnoszą się do obiektu budowlanego a nie do poszczególnych lokali znajdujących się w tych obiektach jednakże nie wyklucza to możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych robót, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości również w lokalu lub lokalach. Ma to miejsce w sytuacji gdy zły stan techniczny lokalu oddziaływuje na cały obiekt (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009 r. II OSK 985/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2009 r. IV SA/Po 151/09).

Pomimo stwierdzenia przez Sąd zgodnie z powyższym, iż dopuszczalne było przez organ wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie określonym zaskarżoną decyzją oraz prawidłowego określenia w decyzji jej adresata Sąd uznał, iż przeprowadzone przez organy I i II instancji postępowanie zawiera wady, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania i które uzasadniają usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zaskarżoną decyzją organ nałożył na skarżących obowiązek przywrócenie pierwotnego sposobu otwierania się drzwi z klatki schodowej do wnętrza lokalu, mający na celu usuniecie powstałego zdaniem organu naruszenia prawa tj. przepisów rozporządzenia w tym § 242 ust. 1.

Dokonując analizy przepisy prawa budowlanego Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, zbieżne ze stanowiskiem skarżących, iż dopuszczalny jest montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Ograniczenie takiej możliwości następuje wówczas, gdy takie rozwiązanie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności, jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi zwęża drogę ewakuacyjną. (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 980/98, wyrok WSA w Warszawie z 21 października 2009 r. VII SA/Wa 355/09).

Wymogi i warunki jakim odpowiadać powinien budynek, w tym w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, określone zostały we wcześniej wskazanym rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zgodnie z treścią § 236 ust. 1 rozporządzenia, z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi dalej "drogami ewakuacyjnymi". Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami. Uznać należy, iż drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową stanowią, w rozumieniu przytoczonych wyżej przepisów, wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną.

W myśl § 239 ust. 1rozporządzenia łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób - 0,8 m.

Natomiast w treści § 242 ust. 1 rozporządzenia określono warunki jakim mają odpowiadać szerokości dróg ewakuacyjnych. Zgodnie z jego treścią szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m (ust. 1). Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób (ust. 2). Skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą po ich całkowitym otwarciu zmniejszać wymaganej szerokości drzwi (ust. 4).

Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, prawnym ograniczeniem w montażu drzwi mieszkania prowadzących na klatkę schodową, której korytarz stanowi jednocześnie drogę ewakuacyjną dla mieszkańców budynku (w tym mieszkańców lokalu, w którym drzwi takie zamontowano) jest zmniejszenie szerokości lub przesłonienie drzwi mieszkania poniżej najmniejszej szerokości drzwi w świetle ościeżnicy podanej w § 239 rozporządzenia lub też zmniejszenie wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej, mierzone po całkowitym otwarciu drzwi na zewnątrz poniżej wartości podanej w § 242 ust. 1 lub ust. 2 rozporządzenia.

Zatem niezgodny z przepisami prawa byłby montaż drzwi otwierających się na zewnątrz, jeżeli te drzwi po całkowitym otwarciu przesłonią drzwi (tj. wyjście ewakuacyjne) innego pomieszczenia mieszkalnego, zwężając szerokość tego wyjścia poniżej szerokości podanej w § 239 ust. 1 ww. rozporządzenia, lub też, jeżeli po całkowitym otwarciu, zmniejszą szerokość klatki schodowej (poziomej drogi ewakuacyjnej) opisaną w § 242 ust. 1 lub 2 rozporządzenia.

Zdaniem organu powołującego się na zapisy protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2010 r. poprzez zamontowanie przez skarżących drzwi otwierających się na zewnątrz droga ewakuacyjna na klatce schodowej budynku mieszkalnego uległa zwężeniu i po całkowitym otwarciu drzwi szerokość ta wynosi 94 cm, skutkując zdaniem organu naruszeniem § 242 ust. 1 rozporządzenia. Tymczasem z treści protokołu oględzin załączonego do akt administracyjnych sprawy (oznaczony numerem 6 w aktach administracyjnych), wynika, iż 94 cm to odległość od drzwi do balustrady przy otwarciu drzwi do kąta 45 stopni. Zauważyć należy, iż w treści cyt. § 242 ustawodawca wskazuje wyraźnie na szerokość drogi ewakuacyjnej po całkowitym otwarciu drzwi, a nie ich uchyleniu pod kątem 45 stopni. Pomiary szerokości drogi ewakuacyjnej przy całkowitym otwarciu drzwi a ich uchyleniu do kąta 45 stopni wykazują w tej sytuacji znaczną różnicę. Zatem należało uznać, iż organ nie dokonał w toku oględzin prawidłowego pomiaru, gdyż brak jest w treści protokołu informacji na temat szerokości drogi ewakuacyjnej po całkowitym otwarciu drzwi w lokalu nr 3. Powyższe skutkuje zaś tym, że nie mając ustalonego w całości stanu faktycznego sprawy Sąd nie może ustalić czy zastosowany przez organ przepis prawa materialnego był zgodny z prawem. Uchybienia te mają wpływ na wynik sprawy bowiem w istocie nie doszło do wymaganej przepisami kodeksu konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego uzasadniającego podjęcie zaskarżonych decyzji. W myśl art. 7 k.p.a. obowiązkiem organów administracji publicznej, zarówno I instancji, jak i odwoławczego (w związku z art. 140 k.p.a.) jest podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Powyższa ogólna zasada prawdy obiektywnej zakreśla zatem szerokie granice postępowania dowodowego, w ramach którego, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz odpowiednio uzasadnić przyjęty na jego podstawie stan faktyczny i prawny (art. 107 § 3 k.p.a.). Mając na względzie przedstawioną wyżej ocenę prawną konieczne będzie zatem uwzględnienie w/w wskazań Sądu w ponowionym postępowaniu.

Dodatkowo wskazać jednak należy, iż organ rozpoznając niniejszą sprawę ustalając stan prawny błędnie pominął treść przepisu § 242 ust. 2 rozporządzenia, w myśl którego jeżeli z drogi ewakuacyjnej korzysta mniej niż 20 osób szerokość drogi ewakuacyjnej może zostać zmniejszona do 1,2 m. Możliwość zastosowania w/w przepisu może zostać stwierdzona przez organ po dokonaniu prawidłowych pomiarów szerokości drogi ewakuacyjnej i ustaleniu liczby osób korzystających z klatki budynku. Z treści protokołu oględzin wynika, iż w klatce zamieszkuje 13 osób (w decyzji organ podał, iż jest ich 18, zaś na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. skarżąca oświadczyła, iż w klatce mieszka 15 osób).

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzekając, iż decyzje I i II instancji nie podlegają wykonaniu Sąd działał w oparciu o treść art. 152 p.p.s.a.