Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 362/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono wyrok
Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 179a, art. 174 pkt 2, art. 83 par. 2, par. 3, art. 58 par. 1 pkt 2, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant pomocnik sekretarza Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 roku skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2016 roku, sygn. akt III SA/Łd 362/16 w sprawie ze skargi Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 362/16; 2. odrzuca skargę; 3. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 362/16

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 20 lipca 2016r., III SA/d 362/16, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. kosztami postepowania egzekucyjnego oraz zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego w wysokości 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych.

W uzasadnieniu tego wyroku – przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy – Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.; art. 17 § 1, art. 18, art. 64c § 1, § 4, § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie obciążenia wierzyciela – Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 940, 37 zł, powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A Spółka z .o.o. w likwidacji z siedzibą w P., na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...]. Uzasadniając to postanowienie wskazał, iż jak wynika z akt przedmiotowej sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w P. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec tej spółki, w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...] września 2014r., nr [...]; z dnia [...] października 2014r., nr [...], z dnia [...] listopada 2014r., nr [...], wystawione przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył, na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki A, zaś postanowieniem z dnia [...], nr [...] organ egzekucyjny orzekł o obciążeniu wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 940,37 zł.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w którym zarzucił trzykrotne obciążenie wierzyciela kosztami tych samych czynności podejmowanych tego samego dnia wobec zobowiązanego oraz odstąpienie przez organ egzekucyjny od możliwości przewidzianej w art. 64e §2 pkt 2i pkt 3 u.p.e.a., tj. od możliwości umorzenia dochodzonych kosztów. Wniósł o skorygowanie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego i o rozważenie możliwości ich umorzenia. Uzasadniając wskazał, iż organ egzekucyjny dokonywał trzykrotnego zajęcia rachunku bankowego spółki pomimo, że uzasadniając wydane postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wskazał, iż podmiot nie posiadał rachunku bankowego. Ponadto w ocenie żalącego przedstawione przez organ wyliczenie nałożonych kosztów nie pozwala na ich szczegółową analizę oraz ocenę zasadności ich nałożenia. Wskazał również na przesłanki przemawiające za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.

Dalej organ odwoławczy powołując przepis art. 64c § 1 u.p.e.a. wskazał, iż co do zasady opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna oraz wydatki egzekucyjne związane z postępowaniem egzekucyjnym obciążają zobowiązanego. Od powyższej zasady ustawodawca przewidział wyjątki wskazując sytuacje, w których może nastąpić obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Jedną z takich sytuacji przewiduje przepis art. 64c § 4 u.p.e.a., zgodnie którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a. W ocenie organu odwoławczego jedną z sytuacji wypełniających dyspozycję art. 64c § 4 u.p.e.a. jest okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego, co uniemożliwia ściągnięcie tych kosztów od zobowiązanego, a więc sytuacja mająca miejsce w przedmiotowej sprawie. Jak już bowiem wcześniej wskazano prowadzone wobec spółki A na podstawie w/w tytułów wykonawczych zostało umorzone z uwagi bezskuteczność egzekucji (likwidację podmiotu). Tym samym w ocenie organu odwoławczego wystąpiły przesłanki do obciążenia wierzyciela powstałymi kosztami egzekucyjnymi.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, co do wysokości opłat pobieranych za czynności egzekucyjne, organ odwoławczy wskazał, iż kwestie te reguluje przepis art. 64 § 1 u.p.e.a., zawierający zamknięty katalog czynności egzekucyjnych wraz z wysokością opłat za dokonanie każdej z nich. Ponadto w myśl art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, co wynika z art. 64 §10 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie przeprowadzona przez organ odwoławczy ponowna analiza kosztów, którymi obciążono wierzyciela wykazała, iż na koszty te składa się wyłącznie opłata manipulacyjna, w łącznej kwocie 940, 37 zł, wynikająca z doręczenia zobowiązanemu trzech tytułów wykonawczych wystawionych przez Państwowy Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Poza tymi kosztami organ egzekucyjny nie naliczył żadnych innych opłat w związku z podejmowanymi działaniami zmierzającymi do wyegzekwowania należności objętych tymi tytułami. Tym samym podniesiony zarzut trzykrotnego obciążenia kosztami tych samych czynności nie zasługuje na uwzględnienie.

Za chybiony organ odwoławczy uznał także zarzut uzasadnienia postanowienia organu I instancji, który uniemożliwiał przeprowadzenie szczegółowej analizy nałożonych kosztów. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się bowiem pogląd, zgodnie z którym uchybie to podlega konwalidacji w trybie instancyjnym, co nastąpiło w uzasadnieniu niniejszego postanowienia.

Natomiast, co do zarzutu odstąpienia od możliwości umorzenia kosztów egzekucyjnych organ odwoławczy wskazał, iż kwestia ta może być rozważona w odrębnym postępowaniu, wszczętym na wniosek wierzyciela.

W skardze na to postanowienie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając strona skarżąca wskazała, iż przeprowadzone przez organ egzekucyjny czynności, kosztem których obciążono wierzyciela, były bardzo ograniczone i mało aktywne. Zdaniem strony skarżącej wydanie postanowienia o obciążeniu kosztami, w tej samej dacie, co wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, uniemożliwiło skarżącemu przedstawienia swojego stanowiska, co do zasadności obciążenia tymi kosztami. Gdyby stronie skarżącej wiadomo było o prowadzonym postępowaniu w tym zakresie mogłaby ona przedstawić swoje racje zmierzające do umorzenia powstałych kosztów. Ponadto strona skarżąca nie podziela stanowiska organu administracji, co do konieczności uprawomocnienia się postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, przed wniesieniem wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie umorzenia tych kosztów.

Uchylając wyrokiem z dnia 20 lipca 2016r. zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przed merytorycznym rozpoznaniem wniesionej skargi dokonał oceny jej dopuszczalności pod względem formalnym. W szczególności odniósł się do kwestii zachowania przez stronę skarżąca terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 83 § 3 p.p.s.a., tj. do skuteczności dokonania tej czynności procesowej, w sytuacji gdy skarga została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego InPost, a nie w placówce Poczty Polskiej, jako "operatora pocztowego wyznaczonego". W ocenie Sądu posłużenie się przez ustawodawcę, w ramach jednego aktu prawnego zarówno terminem "operator pocztowy" (art. 65 § 1 p.p.s.a.), którym nie jest tylko Poczta Polska, jak i terminem "polska placówka pocztowa operatora pocztowego" (art. 83 §3 p.p.s.a.), skutkuje wątpliwościami interpretacyjnymi, czy złożenie pisma przed upływem terminu w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony skutkuje zachowaniem terminu, gdy pismo doręczono adresatowi po jego upływie. Dalej Sąd powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015r. , I OPS 1/15, w której NSA przyjął, że "oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w związku z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie". Uchwała ta wiąże sądy administracyjne, jednakże Sąd stwierdził, że powołana uchwała z uwagi na okoliczności faktyczne tej sprawy nie może mieć wprost zastosowania, na co wskazuje data jej podjęcia i argumenty uzasadnienia koncentrujące się wokół składania pism do sądu w okresie przejściowym, tj. do dnia 1 stycznia 2016r., kiedy to Poczta Polska była ustawowo wskazanym wyznaczonym operatorem pocztowym. Tymczasem w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie, jak i skarga zostały sporządzone po tej dacie. W ocenie Sądu podkreślenia wymagało, że zastosowania art. 83 § 3 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie można było ograniczyć jedynie do porównania daty doręczenia zaskarżonego postanowienia i daty złożenia skargi w siedzibie organu odwoławczego i poprzestania na literalnym brzmieniu tegoż przepisu wprost stanowiącego o polskiej placówce operatora wyznaczonego. Taka ocena zachowania terminu do wniesienia skargi prowadziłaby bowiem z uwagi na okoliczności sprawy, w tym brak stosownego pouczenia, co do wynikającego z art. 83 §3 p.p.s.a. obowiązku korzystania z usług Poczty Polskiej S.A., do zamknięcia stronie skarżącej drogi sądowej i to w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny pozbawił domniemania konstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Skoro zatem nie budzi wątpliwości, iż przepis art. 83 § 3 p.p.s.a. stanowi instytucję gwarancyjną dla stron postępowania poprzez domniemanie wniesienia pisma do sądu w dacie pozostawienia go w placówce pocztowej, to oczywistym jest, iż przepis ten należało stosować w okolicznościach danej sprawy w sposób zapewniający dostęp do sądu poprzez stworzenie możliwości merytorycznego rozpoznania przez sąd skargi. Inna jego interpretacja stanowiłaby zdaniem Sądu naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazując na zasadność powyższego stanowiska Sąd powołał krajowe i wspólnotowe regulacje prawne, orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny prawnej. Reasumując Sąd stwierdził, że nadanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], w ostatnim dniu 30 dniowego terminu w siedzibie InPost, który co jest powszechnie znane z mediów jest równorzędnym w odczuciu społecznym operatorem pocztowym, wpisanym do prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej rejestru operatorów pocztowych, uznać należało za skuteczne.

Dalej Sąd, przechodząc do merytorycznej oceny wniesionej skargi, wskazał, że organy procedujące w niniejszej sprawie naruszyły, stanowiący podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia, przepis art. 64 § 6 u.p.e.a., poprzez jego wadliwe zastosowanie w zakresie określenia wysokości opłaty manipulacyjnej. Wskazując na zasadność powyższego rozstrzygnięcia Sąd powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., SK 31/14, w którym Trybunał zakwestionował konstytucyjność art. 64 § 6 u.p.e.a. (stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia), w zakresie w jakim powołany przepis nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie odpowiadają prawu, z uwagi na określoną w nich wysokość opłaty manipulacyjnej, której mechanizm ustalania został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd wyjaśnił jednocześnie, że zakwestionowanie przez Trybunał zgodności z Konstytucją RP mechanizmu ustalania wysokości opłat egzekucyjnych, w tym spornej w niniejszej sprawie opłaty manipulacyjnej oznacza tyle, że wysokość opłaty manipulacyjnej, którą organ egzekucyjny obciążył stronę skarżącą stosując ten mechanizm, należy uznać za ustaloną w nieprawidłowej wysokości, choć samo obciążenie tą opłatą – wbrew stanowisku skargi – uznać należało za zasadne. Skoro bowiem wszczęte na wniosek strony skarżącej postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji, spowodowanej brakiem majątku zobowiązanego i jego likwidacją, to zasadne było zastosowanie art. 64c § 4 zdanie 2 u.p.e.a. Przepis ten ustanawia wszak wyjątek od określonej w art. 64c § 1 u.p.e.a. zasady ponoszenia kosztów egzekucyjnych przez zobowiązanego. Stosownie do tych przepisów koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2 - § 4, obciążają zobowiązanego; jednakże wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeśli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a skargę uwzględnił.

W wywiedzionej od tego wyroku skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., powołując przepisy art. 173 w zw. z art. 176 i art. 177 oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 83 § 3 p.p.s.a., pomimo tego, że złożona została, w ostatnim dniu 30 dniowego terminu, w placówce operatora pocztowego InPost, który nie był w tej dacie operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. prawo pocztowe, co oznacza, że przedmiotowa skarga złożona została po upływie terminu, co winno skutkować jej odrzuceniem; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 133 p.p.s.a. poprzez nieodrzucenie skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 oraz art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Sąd I instancji do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015r., I OPS 1/15; art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodów dla których Sąd odmówił zastosowania wyżej uchwały z dnia 19 października 2015r. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi w celu ponownego jej rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Wniósł także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie wniósł odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpatruje sprawę.

Powołany przepis ustanawia instytucję autokontroli podjętych przez wojewódzki sąd administracyjny pierwszej instancji orzeczeń tego sądu kończących postępowanie sądowe w wyniku wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej podniesiono, iż powyższa regulacja "podyktowana jest względami ekonomiki postępowania. W przypadkach nią objętych nastąpi znaczne przyspieszenie czasu rozpoznawania skarg kasacyjnych i to bez potrzeby angażowania Naczelnego Sądu Administracyjnego" (por. uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, druk nr 1633, s. 27; podobnie R. Hauser, Wstępne założenia nowelizacji ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PiP 2013, z. 2, s. 27). Powyższy przepis wprowadza wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej, nakazującej rozpoznanie sprawy przez sąd wyższej instancji na skutek jej wniesienia. Orzeczenie wydane w następstwie rozpoznania sprawy w ramach autokontroli podlega zaskarżeniu na ogólnych zasadach, to jest przysługuje od niego skarga kasacyjna (por. też H. Knysiak-Sudyka [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2015, s. 343).

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawie prawnej. Ze sformułowanych zarzutów kasacyjnych wynika, iż kasator zarzuca Sądowi I instancji wadliwą ocenę przesłanki dopuszczalności skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. kosztami postępowania egzekucyjnego. Zdaniem kasatora skarga ta została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, bowiem została nadana w placówce InPost w ostatnim dniu terminu. Tymczasem – jak argumentuje kasator – dla zachowania tego terminu, co wynika z treści art. 83 §2 p.p.s.a., koniecznym było oddanie skargi w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe, którym w dacie wnoszenia skargi, stosownie do decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015r., nr DRP.WKP.710.2.2015, była Poczta Polska S.A. Natomiast wspomniany operator pocztowy InPost nigdy nie był, jak i nie jest uprawnionym do świadczenia usług powszechnych jako operator wyznaczony w rozumieniu, co potwierdza powołana przez kasatora uchwała NSA. Następstwem powyższego w ocenie kasatora winno być odrzucenie skargi Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., jako niedopuszczalnej.

Tak sformułowane zarzuty kasacyjne są oczywiście uzasadnione, co uprawniało Wojewódzki Sąd Administracyjny do dokonania autokorekty wyroku z dnia 20 lipca 2016r. W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że użyty w art. 179a p.p.s.a. zwrot "podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście uzasadnione" należy rozumieć jako sytuację, w której brak jest jakichkolwiek wątpliwości przy ocenie szans uwzględnienia skargi kasacyjnej. Podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione w szczególności, jeżeli sąd "od razu", "na pierwszy rzut oka" ocenia jako uzasadnione zarzuty i żądania zawarte w skardze kasacyjnej (por. uzasadnienie do projektu zmian z dnia 10 lipca 2013 r., http://www.sejm.gov.pl). Posiłkując się przy interpretacji zwrotu "podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione" dorobkiem orzeczniczym SN podjętym na kanwie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. uznać można, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność wymagałoby wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego kwalifikowanej postaci (oczywistości), widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i bez wnikania w szczegóły sprawy. Spełnienie tej przesłanki możliwe jest wyłącznie przy tak ewidentnym naruszeniu prawa, którego stwierdzenie nie wymaga dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub prawniczej (wyrok SN z dnia 3 grudnia 2014 r., II PK 75/14, LEX nr 162619). Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie (postanowienie z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15, LEX nr 1770910). Z kolei doktryna przedmiotu jako przykład "oczywistej zasadności skargi kasacyjnej" wskazuje podjęcie przez NSA po wydaniu zaskarżonego orzeczenia uchwały zawierającej odmienną wykładnię przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia, wydanie w takich warunkach przez TK wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia czy też wydanie przez ETPCz czy TSUE orzeczeń mających wpływ na zaskarżony wyrok czy postanowienie (por. A. Krawczyk [w:] Z. Kmieciak (red.) Polskie sądownictwo administracyjne – zarys systemu, Warszawa 2015, s. 224). Niewątpliwie więc pojęcie "oczywistości" mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że powołane podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione bez dokonywania głębszej analizy tekstu powołanych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia.

W tak rozumianym pojęciu "oczywiście uzasadnionej podstawy kasacyjnej" mieści się w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uznanie za niedopuszczalną skargę wniesioną z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Podstawę oceny dopuszczalności skargi w sprawie stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działalność, bezczynność lub przewlekłość prowadzenia postępowania są przedmiotem skargi. Istotne przy tym jest to, w jaki sposób skarga została wniesiona, tj. czy za pośrednictwem Poczty Polskiej czy innego operatora pocztowego. Wedle bowiem art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Z powyższej regulacji prawnej wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w przypadku złożenia skargi za pośrednictwem operatora pocztowego jedynie nadanie skargi w placówce wyznaczonego operatora pocztowego gwarantuje zachowanie terminu, jeśli zostanie ona przekazana przez tego operatora właściwemu organowi po upływie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Operatorem wyznaczonym do świadczenia usług powszechnych na lata 2016 – 2025 jest zaś zgodnie z Decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015r., nr DRP.WKP.710.2.2015 Poczta Polska S.A. Podnieść też trzeba, że termin rozpoczęcia wykonywania obowiązku świadczenia usług powszechnych przez tego operatora jako operatora wyznaczonego określono w tej decyzji na dzień 1 stycznia 2016r. Do tego czasu kwestię tę regulował art. art. 178 ust. 1 ustawy z 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012r., poz. 1529) również wyznaczający Pocztę Polską S.A. do pełnienia obowiązków operatora wyznaczonego. Powyższe potwierdził też NSA w uchwale z dnia 19 października 2015r., I OPS/15, w której NSA przyjął, że "oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) w związku z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012r. poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie". Uchwała ta ma moc wiążącą, na co zwrócono w skardze kasacyjnej, bowiem wydana została w trybie art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a nie w trybie pkt 3 tego przepisu, czyli w konkretnej sprawie. Taki tryb podjęcia powołanej uchwały zobowiązywał Sąd I instancji do jej zastosowania. Zważywszy na powyższą regulację prawną rację należy przyznać kasatorowi, kiedy ten podnosi, iż skarga Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela została wniesiona z uchybieniem terminu. Nie budzi wątpliwości, że zaskarżone tą skargą postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 marca 2016r., co oznacza, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi za pośrednictwem organu upływał w dniu 20 kwietnia 2016r. Tymczasem skarga ta została złożona w siedzibie kasatora w dniu 25 kwietnia 2016r. Co prawda skarżący jak wynika z akt sądowych nadał przesyłkę zawierającą skargę w dniu 20 kwietnia 2016r. w placówce operatora pocztowego publicznego InPost S.A. (a więc w ostatnim dniu terminu), jednakże ten operator zgodnie z powołaną decyzją nie ma statusu operatora wyznaczonego. Ta ostatnia okoliczność ma to istotne znaczenie, że w takiej sytuacji jako datę wpływu pisma do Sądu (za pośrednictwem organu odwoławczego) należy przyjąć dzień 25 kwietnia 2016r., będący datą doręczenia skargi organowi administracji, którego postanowienie jest przedmiotem skargi. W konsekwencji powyższego w sprawie nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., lecz do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Wskazana wadliwość skargi uniemożliwia zatem przeprowadzenie kontroli sądowej zaskarżonego aktu.

Wobec tego, że skargę kasacyjną sporządził i wniósł pełnomocnik, który reprezentował kasarota w postępowaniu sądowoadministracyjnym, i który brał udział w rozprawie w przedmiocie rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 lipca 2016r., Sąd zasądził koszty postępowania kasacyjnego w wysokości 460 zł. Koszty te obejmują - zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r. poz. 1804), zwanego rozporządzeniem wykonawczym, oraz zw. z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. - wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł i wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie sądowej w wysokości 360 zł, stanowiącej 75% stawki minimalnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 179a w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżony skargą kasacyjną wyrok i odrzucił skargę Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia wykonawczego.

m.m.