Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1371/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 415
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. R. ' na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 września 2020 r., znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na piętrzenie wody w km 0+196 potoku G. do rzędnej 260,20 m n.p.m. za pomocą zastawki oraz poboru wody z potoku G. dla zasilania stawu "[...]" w O. udzielonego B. i S. M., decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r., znak: [...]

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. R.. Zdaniem skarżącego wniosek pokontrolny, dotyczący cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, w wyniku stwierdzonych podczas przeprowadzonej przez pracowników RZGW w K. kontroli, nie obejmował jedynie zastawki wykonanej na potoku Grodzieckim (której istnienie nie ma wpływu na zmianę stanu wody), lecz dotyczył również stawów. Odwołujący podniósł zarzut przyjęcia w sposób nieuprawniony, że "powinny zostać zbadane tylko te nieprawidłowości, które nie powodują negatywnych skutków na gruntach sąsiednich (jaz)". Ponadto odwołujący zarzucił Dyrektorowi Zarządu Zlewni w Ż. między innymi odebranie statusu strony, co pozbawi go możliwości dochodzenia swoich praw na drodze administracyjnej oraz "pominięcie kwestii najistotniejszej w kontekście negatywnego oddziaływania na grunt sąsiedni (zbadanie wątku stawów oraz usytuowania grobli, co ma wpływ na poziom zalewania mojej działki)".

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 20 października 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735), dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania J. R. od ww. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 września 2020 r., uchylił zaskarżoną decyzję organu l instancji w całości i orzekł co do istoty: Nie cofam w/w pozwolenia wodnoprawnego udzielonego B. i S. M., decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011r., znak: [...]

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z analizy akt sprawy zakończonej wydaniem przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. decyzji z dnia 26.11.2020r., znak: [...], wynika, że J. R. po uzyskaniu informacji o wynikach kontroli w zakresie korzystania z wód, utrzymania wód i urządzeń wodnych oraz przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] z dnia 19.12.1997r. oraz [...] z dnia 05.09.2011r. (pismo RZGW w K. z dnia 31.10.2019r., znak: [...]), pismem z dnia 12.11.2019r., wniósł o "przyznanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia przyznanego uprawnienia na szczególne korzystanie z wód przez p. M. Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. zawiadomieniem z dnia 10.02.2020r. poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na piętrzenie wody w km 0+196 potoku G. do rzędnej 260,20 m n.p.m. za pomocą zastawki oraz poboru wody z potoku G. dla zasilania stawu "[...]" w O. udzielonego B. i S. M., decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011r., znak: [...] oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, zgłoszenia uwag i wniosków dowodowych w terminie 21 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

Z przysługującego prawa skorzystał S. M. oraz B. M., działająca przez pełnomocnika W. M.. W związku z przeglądnięciem akt sprawy spisana została notatka służbowa, w której S. M. podniósł między innymi, że konstrukcja zastawki istnieje od 1997r. "wykonano odbiór powykonawczy obiektów, co zostało potwierdzone protokołem odbioru robót [...].11.1997r. przez inspektora Wojewódzkiego B.-B., inspektora Gminy i właściciela stawu" oraz wniósł o uwzględnienie "Opinii w postępowaniu dotyczącym zmiany stanu wody na gruncie w miejscowości O., gmina O.", z której wynika, że regulacja przepływu na jazie zastawkami ma charakter lokalny i nie wpływa na zagrożenie powodziowe problemowych działek.

Zawiadomienie zostało doręczone J. R., który w dniu 06.03.2021r. przeglądnął akta. W spisanej na tę okoliczność notatce służbowej czytamy między innymi, że w ocenie Pana R. urządzenia wodne wykonane przez Pana S. M. negatywnie oddziałują na jego grunty, groble stawowe wykonane zostały niezgodnie z warunkami pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Wojewody B. z dnia 19.12.1997r., znak [...], że koryto potoku O. zostało zawężone zarówno po lewej, jak również po prawej stronie.

Pismem z dnia 08.03.2020r. B. M. i S. M. wnieśli o cofnięcie statusu strony w powyższej sprawie J. R., uzasadniając to brakiem interesu prawnego oraz nieuczestniczeniem jako strona w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Odrębnym pismem, z tej samej daty, B. M. i S. M. zawnioskowali o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu stwierdzili, że zastawka typu Z-1 została wykonana zgodnie z dokumentacją "Operat do dochodzeń wodnoprawnych stawu "[...]", opracowanym przez Zakład Wykonawstwa, Nadzoru i Projektowania Melioracji, Wodociągów i Kanalizacji inż. A. K., co zostało potwierdzone protokołem odbioru robót sporządzonym 27.11.1997r. w O., "że roboty uważa się za ostatecznie odebrane i przekazane użytkownikowi z wynikiem pozytywnym". Zawiadomieniem z dnia 01.07.2020r. organ l instancji, na podstawie art. 10 k.p.a. poinformował strony o zebraniu w sprawie materiału dowodowego oraz o możliwości wnoszenia uwag i wniosków w terminie 7 dni, a także na podstawie art. 36 k.p.a. wskazał termin załatwienia sprawy. W dniu 25 września 2020r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. wydał powołaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji stwierdził, że "Pan J. R. nie posiada statusu strony, bowiem jego nieruchomości są poza zasięgiem oddziaływania korzystania z wód" oraz, że status strony w postępowaniu posiadają "Pan W. M. działający z upoważnienia B. M., S. M., Zarząd Dróg Powiatowych w O., PGW Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K.". J. R. otrzymał decyzję do wiadomości. Z dat na zwrotnych potwierdzeniach odbioru wynika, że odwołanie zostało wniesione w terminie.

Analizując akta sprawy organ odwoławczy stwierdził co następuje:

W pierwszej kolejności organ odwoławczy zobowiązany był dokonania oceny legitymacji procesowej J. R., stosownie bowiem do treści art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w l instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Oznacza to, że odwołanie od decyzji organu l instancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania. Brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną. Wskazana w art. 134 k.p.a niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. "Niedopuszczalność odwołania ze względów podmiotowych zachodzi wówczas, gdy bez głębszego badania jest oczywiste, że odwołanie wniosła osoba trzecia" (wyrok WSA w Szczecinie z 9.01.2014 r., II SA/Sz 901/13). Jednak stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. "jest możliwe tylko w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie jest oczywisty i sposób niebudzący wątpliwości wynika z tego odwołania. Natomiast w razie istnienia jakichkolwiek kwestii wymagających wyjaśnienia bądź gdy odwołujący twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, obowiązany jest wszcząć postępowanie odwoławcze i w razie stwierdzenia, że strona nie ma interesu prawnego, umarza postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3" (wyrok NSA z 24.01.2013 r., II OSK 1774/11). Podobnie orzekł NSA w wyroku z 20.08.2013 r., II OSK 855/12, podnosząc, że jeżeli konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, organ odwoławczy po przeprowadzeniu tego postępowania i uznaniu, że odwołujący nie ma interesu prawnego, umarza postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3. W niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistej niedopuszczalności odwołania, wobec tego Organ Odwoławczy zobowiązany jest do wszczęcia postępowania odwoławczego i przeprowadzenia analizy sytuacji procesowej podmiotu składającego odwołanie. Nienadanie określonemu podmiotowi statusu strony przez organ l instancji nie przesądza tego, czy podmiotowi temu nie będzie przysługiwać legitymacja odwoławcza, jeżeli ustalenia poczynione przez organ odwoławczy będą wskazywać na posiadanie interesu prawnego tego podmiotu do udziału w postępowaniu.

Zgodnie z art. 401 ust. 1 ustawy Prawo wodne stroną w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Ustawa Prawo wodne nie definiuje pojęcia "zasięgu oddziaływania", zatem pod tym pojęciem należy rozumieć wpływ zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń (zarówno pozytywny, jak i negatywny) na powierzchnię ziemi. W sprawie zakończonej wydaniem przez Starostę [...] decyzji z dnia 5 września 2011r., znak: [...], udzielającej B. i S. M. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na piętrzenie wody w km 0+196 potoku G. do rzędnej 260,20 m n.p.m. za pomocą zastawki oraz poboru wody z potoku G. dla zasilania stawu "[...]" w O., J. R. nie był uznany za stronę. Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. przyznał J. R. status strony w postępowaniu - w początkowej fazie postępowania, ale ostatecznie, jak wynika z uzasadnienia decyzji, uznał to na nieprawidłowe.

Z akt sprawy wynika, że J. R. jest właścicielem działki o nr ewid. [...], obręb O., zlokalizowanej na lewym brzegu potoku O. . Po przeciwległej stronie, na prawym brzegu znajduje się staw "[...]". J. R. jako przyczynę niekorzystnego oddziaływania na swoje grunty wskazał wykonanie stawu, usytuowanie grobli oraz zawężenie koryta potoku.

Wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami podczas kontroli przeprowadzonej przez RZGW w K., w dniu 17 lipca 2019 r. Zgodnie z art. 341 ustawy Prawo wodne 1. Na podstawie ustaleń kontroli, o której mowa w art. 335 ust. 1, organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą: 1) wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne 2) wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy 3) wystąpić do właściwego organu o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony; (...). Zainicjowane wynikami kontroli postępowanie, organ wszczął i prowadził z urzędu.

W komentarzu: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Redakcja naukowa Mirosław Karpiuk, Przemysław Krzykowski, Agnieszka Skóra czytamy: 1. Przez wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć uruchomienie jego biegu 1. Może ono nastąpić albo na wniosek strony bądź z urzędu (art. 61 § 1). 2. O sposobie wszczęcia postępowania decyduje przepis ustawy i organ jest bezwzględnie związany jego treścią (m.in. wyrok NSA z dnia 10 września 2019 r., l GSK1266/19, CBOSA; wyrok WSA z dnia 9 października 2019 r., II SA/Po 615/19, CBOSA). W przypadku braku takiej regulacji, ustalenie sposobu wszczęcia postępowania powinno wynikać z bardzo szczegółowej wykładni przepisów danego aktu normatywnego. W praktyce stosuje się regułę, zgodnie z którą rozstrzygnięcie sprawy w postaci przyznania uprawnienia następuje w postępowaniu uruchamianym na wniosek strony, zaś mające na celu nałożenie obowiązku lub cofnięcie uprawnienia - z urzędu (m.in. wyrok NSA z dnia 3 marca 2006 r., l OSK 991/05, CBOSA; wyrok WSA z dnia 2 października 2007 r., II SA/Bk 471/07, CBOSA. Uzasadniając w skarżonej decyzji brak statusu strony Pana J. R. w postępowaniu, Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. stwierdził, że wniosek Dyrektora RZGW w K. wskazywał na nieprawidłowe wykonanie ujęcia zlokalizowanego w km 0+196 potoku [...], a "jaz będąc przegrodą oddziałuje raczej w górę rzeki".

Z zawiadomienia Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. wynika, że organ wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody w km 0+196 potoku [...] do rzędnej 260,20 m n.p.m. za pomocą zastawki oraz poboru wody z potoku [...] dla zasilania stawu "[...] w O.. Zdaniem organu odwoławczego nie można oddzielić sprawy ujęcia wody na jazie od celu w jakim ta woda jest ujmowana. W uzasadnieniu decyzji czytamy: "W lipcu 2018r. w związku z postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez Wójta Gminy O. w sprawie zmiany stanu wody na gruntach, wykonana została opinia, której celem opinii m.in. było opracowanie wniosków i odpowiedzi na pytanie czy na skutek wykonania na prawym brzegu potoku O. stawu wodnego z zastawką piętrząca do poboru wody na potoku [...] doszło do zmiany wody na gruncie. Modelowanie hydrauliczne w powyższej opinii potwierdziło, że regulacja przepływu na jazie zastawkami ma charakter lokalny i nie wpływa na zagrożenie powodziowe na przyległych działkach. Dzieje się tak ponieważ wspomniane zmiany ukształtowania terenu powodują ograniczenie przestrzeni dla rzeki. (...)". Przedstawione ustalenia w ocenie organu odwoławczego przemawiają za przyznaniem J. R. prawa uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony, a tym samym uznanie prawa do odwołania się od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż..

Z powyższych względów zaskarżona decyzja podlega merytorycznej weryfikacji.

Zgodnie z art. 415 ustawy Prawo wodne: Pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli: 1) zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym; 2) urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane; 3) zakład nie realizuje obowiązków wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa, oraz osób narażonych na szkody albo nie realizuje przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko, ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym (...).

Z akt sprawy wynika, że urządzenia wodne związane z poborem wody dla stawu [...] w O., w tym zastawka na potoku [...], ujęcie wody, urządzenia do doprowadzenia wody do stawu i odprowadzenia wody ze stawu do potoku Osieckiego oraz staw Pracuś wraz z ogroblowaniem wykonane zostały na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego S. M. decyzją Wojewody B. z dnia [...].12.1997r., znak: [...] Zgodnie z art. 53 ust. 3 obowiązującej w dniu wydania tej decyzji ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, póz. 230 z późn. zm.) "Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest równocześnie pozwoleniem na wykonanie służących do tego celu urządzeń". Starosta [...] w decyzji z dnia 5 września 2011r., znak: [...], w pkt l udzielił B. i S. M. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na piętrzenie wody w km 0+196 Potoku G. do rzędnej 260,20 m n.p.m., za pomocą zastawki piętrzącej. Z uzasadnienia decyzji wynika, że ujęcie wody stanowi zastawka piętrząca o świetle 2 m. Operat wodnoprawny, użyty do dochodzeń wodnoprawnych, w części opisowej w pkt 5.0. zatytułowanym "Opis techniczny urządzeń służących do poboru wody" stwierdza, że "Istniejąca zastawka typu Z-1 posiada światło 2,0 m" i taka zastawka pokazana jest w części graficznej na rysunku o tytule "Profil poprzeczny potoku G. w profilu istniejącej zastawki". Zgromadzone dokumenty w aktach sprawy, w tym dokumentacja fotograficzna wskazują, że stan istniejący jest znacząco odmienny od przedstawionego w operacie wodnoprawnym. Jaz posiada nie dwa, ale cztery przęsła, przy czym progi przęseł skrajnych i przęseł środkowych znajdują się na różnej wysokości. Przęsła skrajne wyposażone są również w prowadnice, a zdjęcia wskazują, że woda piętrzona jest na wszystkich przęsłach. Z powyższego wynika, że budowla piętrząca wykonana na potoku G. różni się od przedstawionej w operacie wodnoprawnym i opisanej w pozwoleniu wodnoprawnym. Pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie jest ściśle związane z urządzenia służącymi do tego celu. Należy więc stwierdzić, że wystąpiła przesłanka do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, wymieniona w art. 415 pkt 2) ustawy Prawo wodne.

Regulacja zawarta w art. 415 ustawy Prawo wodne nie ma charakteru bezwzględnie zobowiązującego organ do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza, że nawet stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w w/w artykule nie obliguje, a jedynie uprawnia organ do orzeczenia o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym organ odwoławczy zobowiązany jest do szczegółowego zbadania stanu faktycznego całości materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania, z uwzględnieniem zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Orzekając w niniejszej sprawie organ odwoławczy wziął pod uwagę następujące względy:

W postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, prowadzonego w trybie art. 415 ustawy Prawo wodne, nie podlega ocenie treść zapisów decyzji, zgodność z przepisami dokumentów na podstawie których zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne, ani poprawność prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego.

Pomimo, że światło budowli piętrzącej jest większe od ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym, nie stwierdzono naruszenia dopuszczonej rzędnej piętrzenia.

Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez RZGW w K. potwierdziły zarzut niezachowania trzymetrowej odległości usytuowania grobli stawu Pracuś od górnej krawędzi potoku O. , lecz do niego przylegają. Na podstawie akt sprawy nie można stwierdzić, czy w taki sposób grobla została wykonana przez Właściciela stawu, czy też jej usytuowanie uległo zmianie w wyniku robót realizowanych w 2008 r. w ramach zadania "Usuwanie szkód powodziowych na potoku O. w km 4+000 - 4+600", obejmującego w części działki należące do właściciela stawu, co zostało również odnotowane . Przedłożona przez Właściciela stawu kopia Protokołu odbioru robót z dnia 27.11.1997r. nie może stanowić dowodu w sprawie potwierdzenia wykonania urządzeń wodnych zgodnie z pozwolenie wodnoprawnym, gdyż brak jest odpowiedniego odniesienia się w tym zakresie w Protokole, a jego treść potwierdza tylko odebranie stawu rybnego o pow. 0,70 ha. W odbiorze robót nie uczestniczył przedstawiciel [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., ówczesny administrator potoku, ani przedstawiciel Organu, który wydawał pozwolenie wodnoprawne. Rozstrzygając wątpliwości na korzyść Właściciela stawu, organ odwoławczy wziął pod uwagę Protokół z rozprawy wodnoprawnej w dniu 14 września 2001r. w sprawie zalewania posesji przy ul. [...] w O. przez wody z rowów opaskowych stawów S. M.. Na rozprawie J. R. podnosił kwestię powodowania przez groble stawu P. M. przelewania się wód potoku O. , przy wyższych stanach, na teren Jego działek, natomiast nie podnosił zarzutu wykonania grobli niezgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, co może wskazywać, że sytuacja zmieniła się na skutek przejścia wód powodziowych.

Ponadto jak wynika z akt sprawy, że Wójt Gminy O. prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie między innymi na działkach: [...], [...], [...], [...], [...], ze szkodą dla działek o nr ewid. [...],[...]/[...],[...] obręb O.. W ramach postępowania ocenie podlega między innymi zmiana zasięgu wód wezbraniowych o prawdopodobieństwie przewyższenia p=1% potoku O. w rejonie działki J. R., w stosunku do roku 1996, spowodowana zmianami w terenie, między innymi przebudową w 2008 r. koryta potoku O. i potoku G. oraz budową stawu [...]. Wynikiem postępowania ma być przedstawienie sposobu wyeliminowania problemu zalewania wodami wezbraniowymi zabudowanych obszarów.

Odnośnie zarzutu braku umocnienia płytami przy wylocie mnicha spustowego do potoku O. , jak wynika z Protokołu z kontroli przeprowadzonej przez RZGW w K., ubezpieczenie potoku z koszy siatkowo-kamiennych na tym odcinku wykonał [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. w ramach usuwania szkód powodziowych. Natomiast kontrola potwierdziła brak umocnienia rowów opaskowych przy wlocie do potoku O. . Wg właściciela stawów umocnienie zostało zniszczone przez wody powodziowe.

Dobry stan i prawidłowe utrzymywanie wód i urządzeń wodnych, co wynika z ustaleń kontroli i braku zarzutów w tym zakresie w tracie postępowania prowadzonego przez organ l Instancji.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy podzielił stanowisko organu l instancji, że cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego byłoby nieproporcjonalne do zakresu naruszenia wymogów zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Skarżona decyzja wydana została na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych, gdy istnieje brak strony lub przedmiotowych. Brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy ustalony stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi, które dawałyby organowi administracyjnemu kompetencję do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania lub też sprawa ma cywilny charakter). Jeśli natomiast istnieje stan faktyczny, w którym organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu, postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2019r. sygn. akt.: VII SA/Wa 2838/18. W sprawie zakończonej skarżoną decyzją nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 105 § 1 k.p.a. Przepisy ustawy Prawo wodne w art. 415 dają podstawę do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Jeżeli organ l instancji uznał, w wyniku prowadzonego postępowania, że niezasadne jest cofanie pozwolenia wodnoprawnego, powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, a nie decyzję o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Umorzenie przez organ l instancji postępowania wydane zostało więc z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Wobec tego organ odwoławczy uchylił decyzję organu l instancji i orzekł o niecofaniu pozwolenia wodnoprawnego.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a.: " Organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy." Mając na względzie powyższe ustalenia, działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a., organ II instancji orzekł jak w sentencji.

J. R. wniósł na powyższą decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 października 2021 r., znak: [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie pozwolenia wodnoprawnego, nałożenie na właściciela urządzeń wodnych obowiązku likwidacji tych urządzeń oraz wykonanie potoku w taki sposób, jak to miało miejsce w 1994 r., kiedy skarżący stał się właścicielem gruntu ujętego w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy O. jako teren pod zabudowę.

W skardze zarzucił, że w 2016 r. na wniosek mieszkańców ulicy [...] zostało wszczęte postępowanie administracyjne oparte o art. 29 prawo wodne. Wówczas to zainteresowani, w tym skarżący, otrzymali po raz pierwszy możliwość zapoznania się z treścią pozwolenia wodnoprawnego udzielonego P. M. Decyzją Wojewody B. z dnia 19.12.1997 roku. Po wnikliwej analizie pozwolenia przez biegłych oraz mieszkańców ulicy [...] okazało się, że staw "[...]" znajdujący się na prawym brzegu potoku O. został wykonany niezgodnie z tym pozwoleniem. Nie został zachowany warunek trzy-metrowej odległości grobli stawu od górnej krawędzi potoku, co spowodowało zawężenie koryta potoku z prawej strony.

Na lewym brzegu potoku O. , a więc po przeciwnej stronie stawu "[...]" został wykonany na działce ewidencyjnej potoku drugi staw, co spowodowało zawężenie koryta potoku z lewej strony.

Staw ten jest samowolą budowlaną, gdyż w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 19.12.1997 roku nie ma wzmianki na jego temat co oznacza, że powstał w sposób nielegalny.

W związku z powyższym w dniu 29.04.2019 roku do Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. został skierowany wniosek o przeprowadzenie kontroli urządzeń wodnych stanowiących własność P. M. , w którym precyzyjnie wskazano na jakie aspekty należy zwrócić szczególną uwagę.

Pismem z dnia 08.05.2019 roku znak [...] Zarząd Zlewni w Ż. poinformował, że wniosek skarżącego został przekazany do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. — Wydział Kontroli Gospodarowania Wodami.

Pismem z dnia 31.10.2019 roku znak [...] skarżący otrzymał informacje, że w dniu 17.07.2019 roku przeprowadzona została przez uprawnionych pracowników Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. kontrola urządzeń wodnych P. M. Jednocześnie z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości zostało skierowane do Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. wystąpienie o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia przyznanego uprawnienia na szczególne korzystanie z wód.

Pismem z dnia 10.02.2020 roku znak [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. zawiadomił skarżącego jako stronę, o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego i możliwości zapoznania się z aktami oraz składania uwag i wniosków.

W dniu 06.03.2020 roku skarżący pojawił się w siedzibie Zarządu Zlewni w Ż. z zamiarem zapoznania się z aktami sprawy. Na miejscu pracownik prowadzący postępowanie oznajmił, że skarżący nie może zapoznać się z dokumentacją ze względu na RODO i otrzymał jedynie ustną informację jakie nieprawidłowości stwierdzono podczas kontroli oraz że kontrola została przeprowadzona z Urzędu a nie na wniosek skarżącego. Pozwoliło to komisji kontrolnej na nieobjęcie kontrolą stawu, który znajduje się na lewym brzegu potoku O. , gdyż kontrola z Urzędu dotyczyła urządzeń wskazanych w pozwoleniu nie zaś urządzeń wodnych powstałych w sposób nielegalny.

Pismem z dnia 10.03.2020 roku skierowanym do Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. skarżący odniósł się do nieprawidłowości oraz zostały sformułowane żądania.

Decyzją z dnia 25.09.2020 roku Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. umorzył postępowanie jednocześnie pozbawiając skarżącego statusu strony. W decyzji została zmarginalizowana kwestia usytuowania grobli stawu "[...]" oraz całkowicie pominięta kwestia stawu znajdującego się po drugiej stronie potoku, który jest budowlą nielegalną.

Decyzją z dnia 20.10.2021 znak [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. nie cofnął pozwolenia P. M. . Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wydał decyzję na podstawie niepełnego materiału dowodowego dostępnego powszechnie, fałszywych zeznań oraz błędnej interpretacji dokumentów dostarczonych przez właściciela urządzeń wodnych.

Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez RZGW w K. potwierdziły zarzut niezachowania trzymetrowej odległości usytuowania grobli stawni "[...]" od górnej krawędzi potoku O. Dyrektor RZGW pisze w decyzji, że nie można na podstawie akt sprawy stwierdzić czy w taki sposób grobla została wykonana przez właściciela stawu, czy też jej usytuowanie uległo zmianie w wyniku robót w 2008 roku. Przesłanką, która w opinii Dyrektora RZGW przemawiała za rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść właściciela stawu, był protokół z rozprawy wodnoprawnej z dnia [...].09.2001 roku w sprawie zalewania posesji przy ulicy [...], podczas której J. R. nie podniósł zarzutu wykonania grobli niezgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, którego skarżący nie mógł podnieść, nie znając treści zapisów pozwolenia. Rozprawę wodnoprawną prowadziła osoba, która sprawdzała oraz intepretowała zapisy pozwolenia, mieszkańcy zaś nie mieli możliwości zapoznania się z dokumentem, co było argumentowane brakiem statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.

Zdaniem skarżącego teza o przesunięciu grobli stawowej na skutek powodzi oraz prac związanych z usuwaniem jej skutków w 2008 roku jest oparta na fałszywych zeznaniach złożonych podczas wizji terenowych w obecności biegłych pod rygorem odpowiedzialności karnej i nie jest to jedyne fałszywe zeznanie właściciela urządzeń wodnych. Dowodem na to, że grobla stawowa została wykonana niezgodnie z pozwoleniem na etapie budowy stawu w 1997 roku jest:

1. Dokumentacja fotograficzna pozyskana od Głównego Geodety Kraju.

- zdjęcie lotnicze z 1996 roku, na którym brak stawów

- zdjęcie lotnicze z 1998 roku widoczny staw "[...]" oraz staw po przeciwnej stronie, groble przylegają do potoku

- kolejne zdjęcia lotnicze z 2003, 2009, 2012, 2015 roku wszystkie zdjęcia są identyczne, a stan obecny jest zgodny ze stanem z 1998 roku, co świadczy o tym, że staw "Pracuś" został wykonany niezgodnie z pozwoleniem w 1997 roku na etapie budowy

2. Kolejnym dowodem na to, że usytuowanie grobli nie uległo zmianie podczas prac realizowanych w 2008 roku w ramach usuwania szkód powodziowych na potoku O. jest stanowisko Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy O. z dnia 28.01.2019 roku, w którym czytamy na stronie trzeciej "Roboty te były bowiem robotami jedynie utrzymaniowymi. Rozumieć przez to należy prace zmierzające do zachowania stanu faktycznego potoku. Innymi słowy w pracach tych chodziło o zabiegnięcie bieżącej erozji brzegów potoku poprzez ich umocnienie.'’

W związku z powyższym należy stwierdzić, że osoba prowadząca rozprawę wodnoprawną w 2001 roku oszukała uczestników rozprawy nie dopatrując się nieprawidłowości oraz poświadczyła nieprawdę.

W dniu 19.03.2015 na wniosek mieszkańców ulicy [...] odbyła się wizja w sprawie sprawdzenia prawidłowości w korzystaniu z wód przez pp. M. tj. zgodnie z warunkami pozwolenia wodno-prawnego. Wizję prowadził przedstawiciel Starostwa Powiatowego w O. — naczelnik wydziału ochrony środowiska. Po raz kolejny nie dopatrzono się nieprawidłowości związanych z usytuowaniem grobli oraz stawem znajdującym się na lewym brzegu potoku O. co świadczy o tym, że oszukano uczestników kontroli, a w protokole pokontrolnym poświadczono nieprawdę. Mieszkańcy ulicy [...] nie otrzymali możliwości wglądu do pozwolenia wodnoprawnego, co było argumentowane brakiem statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.

Właściciel urządzeń wodnych wielokrotnie powoływał się na protokół odbioru robót, który miał świadczyć o tym, że urządzenia wodne zostały wykonane zgodnie z pozwoleniem. Jak wynika z dokumentów pozwolenie wodnoprawne zostało wydane 19.12.1997 roku Decyzją Wojewody B. natomiast protokół odbioru robót jest datowany na 27.11.1997 roku. Jak jasno wynika odbiór robót został dokonany piętnaście dni przed uzyskaniem pozwolenia, a więc nie można było zweryfikować prawidłowości wykonania urządzeń wodnych z pozwoleniem, które w dacie odbioru robót nie istniało. Odbiór robót był dokonany na potrzeby uzyskania dotacji z Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych, komisja sprawdzała stopień zaawansowania prac, a jedynym dokumentem przedstawionym przez właściciela urządzeń wodnych był kosztorys powykonawczy.

W decyzji Dyrektora RZGW w K. również nie ma wzmianki na temat stawu znajdującego się na lewym brzegu potoku Osieckiego co świadczy o tym, że kontrola obejmowała jedynie urządzenia wyszczególnione w pozwoleniu wodnoprawnym z 1997 roku.

Opisane nieprawidłowości tj. brak trzymetrowej odległości grobli stawu "[...]" od górnej krawędzi potoku jak również budowa stawu na lewym brzegu powoduje, że woda powodziowe piętrzy się na gruntach mieszkańców ulicy [...], co było potwierdzone pomiarami wykonami przez mieszkańców podczas powodzi. O fakcie tym został poinformowany właściciel potoku, a jednocześnie organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. W roku 2021, dnia 05.08.2021 oraz 31.08.2021, dwukrotnie doszło do powodzi i można było zweryfikować pomiary mieszkańców ulicy [...], lecz nikt oprócz mieszkańców nie skorzystał z tej możliwości. Zostały również wykonane ekspertyzy na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego toczącego się przed Wójtem Gminy O., lecz wyniki tych opracowań różnią się od siebie w sposób radykalny, każdorazowo jednak wskazując na negatywny wpływ dokonanych zmian.

Reasumując skarżący stwierdził, że:

1. Mieszkańcy ulicy [...] w 1997 roku jako właściciele gruntów znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych nie zostali dopuszczeni do postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, co było działaniem nieprawnym, a co za tym idzie zostali pozbawieni możliwości weryfikacji wykonanych urządzeń wodnych z obowiązującym pozwoleniem wodnoprawnym.

2. Podczas rozprawy wodnoprawnej 14.09.2001 roku mieszkańcy ulicy [...] zostali oszukani przez osobę prowadzącą rozprawę, która to nie dopatrzyła się nieprawidłowości w wykonaniu urządzeń wodnych.

3. Podczas wizji terenowej w dniu 20.03.2015 mieszkańcy ulicy [...] zostali oszukani przez pracownika Starostwa Powiatowego w O., który nie ujawnił nieprawidłowości związanych z usytuowaniem grobli, jak również legalnością stawu na lewym brzegu potoku.

4. Przez 24 lata właściciel urządzeń wodnych posługiwał się fałszywym odbiorem robót.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2).

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie wyznaczył na 10 marca 2022 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, poprzedzone było próbą uzyskania od stron postępowania potwierdzenia istnienia technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 18 stycznia 2022 r.). Jednak nie uzyskano od wszystkich stron postępowania potwierdzenia posiadania ww. technicznych możliwości.

Skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Przy tym rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącego, uczestników i skarżonego organu, bowiem podnoszone przez nich argumenty są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz skargę, odpowiedź na skargę i inne pisma procesowe. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ona prawu, a skarga jest bezzasadna.

Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego. Stąd sporne między stronami kwestie dotyczące stosunków wodnych (w tym na podstawie art. 234 P.w.) oraz cywilnoprawnych zagadnień związanych z dysponowaniem własnością i powodowaniem szkód, nie mogły być przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie, jako wykraczające poza jej granice.

Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Należy także stwierdzić, że istotne elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Zapewniono też stronom, w tym skarżącej, pełną możliwość czynnego udziału w sprawie.

W tym stanie rzeczy Sąd podziela argumentację zgodnego z prawem rozstrzygnięcia organu II instancji. Poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia organu II instancji obejmują okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia w zakresie nie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na piętrzenie wody w km 0+196 potoku G. do rzędnej 260,20 m n.p.m. za pomocą zastawki oraz poboru wody z potoku G. dla zasilania stawu "[...]" w O. udzielonego B. i S. M. decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r., znak: [...]

Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostały szczegółowo powołane, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie budzą one zastrzeżeń Sądu co do ich prawidłowości.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowił przepis art. 415 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.), dalej także "P.w.":

Pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli: 1) zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym; 2) urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane; 3) zakład nie realizuje obowiązków wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa, oraz osób narażonych na szkody albo nie realizuje przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko, ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym (...).

Jak trafnie wskazał organ II instancji, w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, o której mowa w art. 415 pkt 2) P.w., bowiem – jak wynika z akt sprawy - stan istniejący jest znacząco odmienny od przedstawionego w operacie wodnoprawnym. Jaz posiada cztery przęsła, zamiast dwóch, przy czym progi przęseł skrajnych i przęseł środkowych znajdują się na różnej wysokości. Przęsła skrajne są wyposażone w prowadnice, a zdjęcia wskazują, że woda piętrzona jest na wszystkich przęsłach.

Z powyższego wynika, że budowla piętrząca wykonana na potoku G. różni się od przedstawionej w operacie wodnoprawnym i opisanej w pozwoleniu wodnoprawnym. Pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie jest ściśle związane z urządzeniami służącymi do tego celu.

Trzeba jednak zauważyć, że w postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, prowadzonego w trybie art. 415 P.w., nie podlega ocenie treść zapisów decyzji, zgodność z przepisami dokumentów, na podstawie których zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne ani poprawność prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy prawidłowo rozważył i stwierdził, że pomimo, iż światło budowli piętrzącej jest większe od ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym, to nie stwierdzono naruszenia dopuszczonej rzędnej piętrzenia. Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez RZGW w K. potwierdziły zarzut niezachowania trzymetrowej odległości grobli stawu "[...]" od górnej krawędzi potoku O. które do niego przylegają. Na podstawie akt sprawy nie można stwierdzić, czy w taki sposób grobla została wykonana przez właściciela stawu, czy też jej usytuowanie uległo zmianie w wyniku robót realizowanych w 2008 r. w ramach zadania "Usuwanie szkód powodziowych na potoku O. w km 4+000 - 4+600", obejmującego w części działki należące do właściciela stawu, co zostało również odnotowane . Przedłożona przez właściciela stawu kopia Protokołu odbioru robót z dnia 27.11.1997r. nie może stanowić dowodu w sprawie potwierdzenia wykonania urządzeń wodnych zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, gdyż brak jest odpowiedniego odniesienia się w tym zakresie w Protokole, a jego treść potwierdza tylko odebranie stawu rybnego o pow. 0,70 ha. W odbiorze robót nie uczestniczył przedstawiciel [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., ówczesny administrator potoku, ani przedstawiciel Organu, który wydawał pozwolenie wodnoprawne.

Ponadto, jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy O. prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie między innymi na działkach: [...], [...], [...], [...], [...], ze szkodą dla działek o nr ewid. [...],[...]/[...],[...],[...] obręb O..

To osobne postępowanie w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych, prowadzone na zupełnie innej niż w niniejszej sprawie podstawie prawnej, służy - w przypadku zaistnienia stosownych przesłanek - wyeliminowaniu problemu zalewania wodami wezbraniowymi zabudowanych obszarów.

Natomiast w niniejszej sprawie stwierdzony przez organ odwoławczy dobry stan i prawidłowe utrzymywanie wód i urządzeń wodnych powoduje, że orzeczenie o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego byłoby nieproporcjonalne do zakresu naruszenia wymogów zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Co istotne bowiem, jak słusznie wskazał organ II instancji, regulacja zawarta w art. 415 P.w. nie ma charakteru bezwzględnie zobowiązującego organ do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza, że nawet stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w w/w artykule nie obliguje, a jedynie uprawnia organ do orzeczenia o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym organ odwoławczy zobowiązany jest do szczegółowego zbadania stanu faktycznego całości materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania, z uwzględnieniem zarzutów podniesionych w odwołaniu. Dlatego też prawidłowo organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a., uchylił zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy. Wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzja umarzająca postępowanie administracyjne była nieprawidłowa, bowiem w zaistniałym stanie faktycznym postępowanie administracyjne nie było bezprzedmiotowe, lecz organ winien był rozstrzygnąć sprawę na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu, co właściwie uczynił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Z przepisów ustawy Prawo wodne wynika, że cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko w sytuacjach określonych prawem. Takie zaś sytuacje w omawianym przypadku nie zachodzą.

Organ II instancji umotywował zasadność argumentacji, którą kierował się przy wydaniu decyzji, a także odniósł się do okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu.

Organ odwoławczy rozpatrzył cały materiał dowodowy sprawy w sposób wystarczający i dokonał właściwej oceny materiału dowodowego. Dlatego też Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie mogły przynieść zamierzonych skutków. Ustalenia organów obu instancji są co do wniosków jednoznaczne i zbieżne, zaś przeciwne twierdzenie skarżącego nie zostało poparte dowodami popierającymi jego stanowisko.

Odnosząc się ogólnie do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że w granicach niniejszej sprawy nie mogły one przynieść zamierzonego skutku. Natomiast nie ma powodu, aby szczegółowo wszelkie zarzuty skargi i pism skarżącego. Zwłaszcza chodzi tu o zarzuty dotyczące zalewania gruntów. Trzeba bowiem przypomnieć, że Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak wyrok NSA z dnia 15 września 2021 r. III FSK 2734/21 LEX nr 3247790). Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 12 września 2019 r. II GSK 634/19 LEX nr 2739689: "Co do zasady, art. 134 P.p.s.a. wymaga ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w skardze, jednakże brak tego, jak również skoncentrowanie się tylko na kwestiach, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a pominięcie wątków, które mają charakter uboczny i na rozstrzygnięcie nie wpływają - nie stanowi uchybień, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, sąd nie musi odnosić się do wszystkich zagadnień podniesionych w skardze, jeśli nie mają one istotnego znaczenia dla końcowego wyniku kontroli zaskarżonego aktu lub czynności". Końcowo można też zacytować wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2021 r. I GSK 1522/20, LEX nr 3161777 : "Wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie - może je oceniać całościowo".

Podsumowując Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z poszanowaniem przepisów prawa procesowego, a to: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. W konsekwencji zasadnie stwierdzono brak spełnienia przesłanek do cofnięcia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego.

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń Sąd w sprawie nie stwierdził, dlatego oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.