Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1768/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art 165
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Spółdzielni [...] z siedzibą w W. o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1768/12 zawieszającego postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1890/11 w sprawie ze skargi B. S. i M. S. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia: oddalić wniosek. 1


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Wojewoda M. po rozpatrzeniu odwołania B. S. i M. S. od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2011 r., nr [...], orzekającej o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...], hip. nr [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że nieruchomość położona w W., przy ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy m.st. Warszawy, a następnie, na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.

Objęcie w posiadanie przez Gminę [...] przedmiotowego gruntu nastąpiło 16 sierpnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr 20. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został przez poprzedniego właściciela nieruchomości – W. L., złożony 31 sierpnia 1948 r. Termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do przedmiotowego gruntu upływał z dniem 16 lutego 1949 r. Poprzedni właściciel w przepisanym, sześciomiesięcznym terminie, złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.

Wojewoda M. wskazał, że podstawę prawną decyzji Prezydenta [...] stanowi przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Wojewoda stwierdził, że pomimo iż przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu zostały w niniejszej sprawie spełnione, niemożliwe jest ustanowienie użytkowania wieczystego do działki ewidencyjnej nr [...] na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela ze względu na powstały przed dniem rozpoznania wniosku, stan prawny tej części nieruchomości, położonej przy ul. [...] w W. Otóż, na mocy aktu notarialnego z [...] października 1994 r., Rep. [...], przedstawiciel Skarbu Państwa w wykonaniu postanowień protokołu uzgodnień z [...] października 1994 r. oddał na 99 lat w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] nieruchomość, stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] oraz przeniósł nieodpłatnie własność budynku przy ul. [...] znajdującego się na przedmiotowej działce. Na podstawie wymienionej umowy, dokonano wpisu jawnego do księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej dla działki ewidencyjnej nr [...] obrębu [...], zgodnie z którym Spółdzielnia [...] z siedzibą w W. stała się użytkownikiem wieczystym tejże działki.

Organ odwoławczy stwierdził, że odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego powinna nastąpić z tego powodu, że nieruchomość jest już takim prawem obciążona. Organ rozpatrujący wniosek dekretowy co do nieruchomości, która została trwale rozdysponowana na rzecz osób trzecich poprzez ustanowienie na niej prawa użytkowania wieczystego, ujawnionego w księdze wieczystej, nie ma możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego co do tej nieruchomości na rzecz spadkobierców poprzedniego jej właściciela. Przy tym, ani organ administracji publicznej rozpatrujący wniosek z art. 7 ust. 2 dekretu w pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie ma kompetencji ani uprawnień do ingerencji w stosunek cywilnoprawny, powstały z mocy zawartego w niniejszej sprawie aktu notarialnego z [...] października 1994 r. Rep. [...], w celu pozytywnego rozpatrzenia wniosku spadkobierców dawnego właściciela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1890/11 oddalił skargę B. S. i M. S. na w/w decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2011 r., wskazując, że prawidłowe są ustalenia organu, że pomimo spełnienia przez spadkobierców byłego właściciela przesłanek z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, nie ma możliwości uwzględnienia ich wniosku z uwagi na wcześniejsze oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste innemu podmiotowi i przeniesienie własności budynku oraz ujawnienie praw nabywcy w księdze wieczystej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. S.

Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. skarżący kasacyjnie wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania o ustalenie, że umowa z dnia [...] października 1994 r. ustanawiająca użytkowanie wieczyste do działki położonej w W. przy ul. [...] i przenosząca nieodpłatnie prawo własności budynku jest nieważna.

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1768/12, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu w/w wniosku, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe, uznając, że wynik toczącego się postępowania o ustalenie nieważności umowy z dnia [...] października 1994 r. Rep. [...] może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. uczestnik postępowania - Spółdzielnia [...] z siedzibą w W. wniósł o uchylenie w/w postanowienia NSA na podstawie art. 165 p.p.s.a.

W uzasadnieniu wskazano, że wydając postanowienie z dnia 5 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wynik toczącego się postępowania przed Sądem Apelacyjnym może mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie niniejszej. W ocenie wnioskodawcy taki wniosek byłby prawidłowy przy przyjęciu założenia, że pozew M. S. przeciwko Spółdzielni [...] z siedzibą w W. został złożony przed wydaniem ostatecznej decyzji Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2011 r., utrzymującej w mocy uprzednią decyzję Prezydenta [...] odmawiającą ustanowienia na rzecz wnioskodawców prawa użytkowania wieczystego gruntu przy ulicy [...] na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy. Tymczasem z akt sprawy wynika, że M. S. wniósł pozew o stwierdzenie nieważności umowy z [...] października 1994 r. w dniu 30 września 2011 r., a więc ponad 3 miesiące po dacie wydania ostatecznej decyzji Wojewody M., wydanej w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Rozpoznając skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny badać będzie stan sprawy istniejący w dacie wydania ostatecznej decyzji Wojewody M., tj. na datę [...] czerwca 2011 r.

Ponadto, w ocenie wnioskodawcy, postępowanie toczące się przed Sądem Apelacyjnym w przedmiocie unieważnienia czynności prawnej stwierdzonej aktem notarialnym nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego w stosunku do postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest rozpatrzenie skargi kasacyjnej od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który poddał kontroli ostateczną decyzję Wojewody M. w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Tymczasem istotą sprawy przed Sądem Apelacyjnym jest ocena ważności czynności prawnej. W rezultacie relacja stwierdzenia nieważności czynności prawnej do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma zatem charakter co najwyżej pośredni, co wyłącza zastosowanie trybu przewidzianego w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych czy prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że argumenty zawarte we wniosku Spółdzielni [...] z siedzibą w W. nie mogą stanowić podstawy do uchylenia postanowienia NSA z dnia 5 grudnia 2013 r. We wniosku nie wykazano bowiem, że w sprawie, po wydaniu przedmiotowego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, czyli że zmieniły się okoliczności faktyczne, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia albo okoliczności prawne, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Podniesione we wniosku okoliczności stanowią w istocie polemikę ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 5 grudnia 2013 r. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 165 p.p.s.a. Sąd bierze natomiast pod uwagę jedynie zmianę okoliczności sprawy - nie kontroluje orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego będącego przedmiotem wniosku.

Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 165 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

-----------------------

5