Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 464/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 i art. 104
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2015 r. znak: [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) działający w trybie postępowania spornego na podstawie art. 104 w zw. z art. 102 i art. 117 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410; dalej: p.w.p.) oraz art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego

w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. orzekł o:

1) unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zintegrowany zespół łoża z nakładką, do broni strzeleckiej" nr Rp.[...];

2) przyznaniu J. W. od [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. kwoty [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie sprawy:

Dnia 26 listopada 2014 r. J. W. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawca) wystąpił do Urzędu Patentowego o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zintegrowany zespół łoża z nakładką, do broni strzeleckiej", udzielonego 9 maja 2012 r. na rzecz [...] spółki z o.o. w R. (dalej: spółka, [...], uprawniony), z pierwszeństwem od dnia 15 marca 2012 r. Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z okoliczności, że jest współtwórcą i współuprawnionym z patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Łoże broni automatycznej" z wcześniejszym pierwszeństwem od 29 sierpnia 2005 r., a jego prawa osobiste i majątkowe są naruszane przez sporny wzór przemysłowy oraz wskazywał, że jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem spornego wzoru przemysłowego.

Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 102, art. 103, art. 104, art. 106 i art. 117 ust 2 p.w.p., podnosząc brak nowości i brak indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, sprzeczność zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami oraz, że wykorzystywanie spornego wzoru narusza prawa wnioskodawcy do patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Łoże broni automatycznej".

Uprawniony kwestionował interes prawny wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie podnosząc, że wnioskodawca nie jest konkurentem uprawnionego. Stwierdził, iż przedłożony materiał dowodowy nie wskazuje na brak nowości lub brak indywidualnego charakteru spornego wzoru. Uznał, że sporny wzór nie narusza przeciwstawionego patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Łoże broni automatycznej".

Odwołując się do art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. organ uznał, iż wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego. Wynalazek pt.: "Łoże broni automatycznej" dotyczy tego samego przedmiotu co sporny wzór przemysłowy, a zatem prawa osobiste

i majątkowe wnioskodawcy mogą być naruszane przez sporny wzór przemysłowy. Ponadto, wnioskodawca podniósł, że jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem spornego wzoru przemysłowego.

UP wyjaśnił, iż przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest zintegrowany zespół łoża z nakładką, do broni strzeleckiej, którego cechy istotne, zgodnie

z dokumentacją rejestrową, są następujące:

1. Kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów;

2. Kształt i wyprofilowanie łoża 1 takie, że łoże 1 ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu Picatinny oraz

z tylnymi występami obejmującymi jednocześnie komorę zamkową;

3. Kształt i wyprofilowanie nakładki 2 takie, że nakładka 2 ukształtowana jest w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną Picatinny

i sprężyną 3 nakładki.

Zdaniem organu, przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogą być tylko te cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku, tj.

w sytuacji, gdy sporny wzór jest zamontowany w karabinie. A zatem, na gruncie przedmiotowej sprawy, cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania nie obejmują cech wewnętrznych dotyczących kształtu i wyprofilowania zarówno łoża jak i nakładki widocznych jedynie w ich przekrojach. Także nie są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania cechy istotne określone jako "z tylnymi występami obejmującymi jednocześnie komorę zamkową", gdyż komora zamkowa nie jest widoczna w toku zwykłego używania spornego wzoru. Ponadto, w toku zwykłego używania spornego wzoru nie jest widoczna sprężyna. Zespół cech istotnych podlegających ocenie obejmuje więc kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów, kształt i wyprofilowanie łoża takie, że łoże ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu Picatinny oraz kształt

i wyprofilowanie nakładki takie, że nakładka ukształtowana jest w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną Picatinny. Szczególnie charakterystyczny dla ukształtowania spornego wzoru jest układ bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką.

W dalszej części uzasadnienia organ przywołał treść art. 104 ust. 1 p.w.p., wskazując że ocena wzoru przemysłowego dokonywana jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Następnie organ dokonał wyjaśnienia pojęć "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik" wskazując, że w rozpatrywanym przypadku za zorientowanego użytkownika należy uznać przede wszystkim żołnierzy stale wykorzystujących karabin z umożliwiającym montaż dodatkowego wyposażenia na szynach Picatinny oraz pracowników zaopatrzeniowych odpowiedzialnych za wyposażenie tych żołnierzy. UP podniósł, iż zakres swobody twórczej zdeterminowany jest przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo.

Dokonując oceny spornego wzoru organ uznał, że zintegrowany zespół łoża

z nakładką posiada naturę funkcjonalną, a zatem swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest ograniczona jego funkcją. Wobec powyższego UP stwierdził, iż swoboda twórcza przy projektowaniu spornego wzoru była mała, głównie dotycząca ukształtowania korpusu łoża i układu bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką. Przedmiotowy wzór przemysłowy nie spełniał zatem wymogu indywidualnego charakteru, gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo (dnia 15 marca 2012 r.). W szczególności organ wskazał, iż przedłożone przez wnioskodawcę kopie strony tytułowej oraz dwóch stron nienumerowanych i str. 28, 29

i 30 publikacji Broń i amunicja - magazyn strzelecki nr 04/2010 - lipiec, sierpień, obejmujące ilustrowany artykuł Remigiusza Wilka pt. "Beryl wiecznie żywy" ujawniają na ilustracjach zawartych w tym artykule kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów, tj. kształt i wyprofilowanie łoża takie, że łoże ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu Picatinny oraz kształt i wyprofilowanie nakładki takie, że nakładka ukształtowana jest w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną Picatinny. Na ilustracjach tych pokazano charakterystyczny dla ukształtowania spornego wzoru, układ bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką złożony ze znajdującego się w nakładce rzędu szeroko rozstawionych otworów owalnych i umieszczonego pod nim rzędu szeroko rozstawionych małych otworów okrągłych oraz ze znajdującego się w łożu pod szyną boczną wąsko rozstawionych większych otworów okrągłych.

Konkludując Urząd Patentowy wskazał, iż wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru w stosunku do jednego dokumentu jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, organ uznał za niecelowe rozpatrywania zarzutu braku indywidualnego charakteru w świetle pozostałych materiałów oraz pozostałych zarzutów w świetle całego przedłożonego materiału.

Z omawianym rozstrzygnięciem nie zgodziła się [...], która wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję UP. Zarzuciła:

l. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bezpodstawne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie uczestnik postępowania – J. W. posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Zintegrowany zespół łoża z nakładką do broni strzeleckiej" Rp. [...], w sytuacji w której organ, aby móc uznać istnienie interesu prawnego i wywodzić go

z zasad konkurencji podmiotów, winien był zbadać czy uczestnik postępowania faktycznie prowadzi działalność gospodarczą na rynku militarnym, czy skarżący jest realnym jego konkurentem i ogranicza swobodę prowadzonej przez niego działalności, a przede wszystkim organ winien zbadać, czy faktycznie uczestnik postępowania zajmuje się produkcją i sprzedażą rozwiązania objętego patentem, gdyż tylko wówczas organ mógłby uznać, że sporny wzór przemysłowy narusza prawa osobiste i majątkowe uczestnika, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o dowolne

i niczym nieuzasadnione ustalenia organu i całkowicie błędną ocenę w tym zakresie; odnośnie tych kwestii brak ponadto jakiegokolwiek odniesienia w treści uzasadnienia do skarżonej decyzji;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż przepis ten ma samodzielne zastosowanie

w postępowaniu spornym przed UP i że zgodnie z nim stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, podczas gdy przepis ten nie może być wyłączną podstawą interesu prawnego (nie może stanowić w tym względzie samoistnej normy prawnej), a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego,

o którym mowa w powyższym przepisie może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego, której uczestnik postępowania nigdy nie wskazał; w konsekwencji uczestnik postępowania nie wykazał również, że legitymuje się interesem prawnym

w postępowaniu przed UP, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji unieważniającej wzór przemysłowy nr Rp. [...], w sytuacji, w której wniosek

o unieważnienie powinien zostać oddalony;

2) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p., w zw. z art. 28 k.p.a. polegające na:

a) bezzasadnym przyjęciu, że wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia wzoru przemysłowego "Zintegrowany zespół łoża z nakładką do broni strzeleckiej" Rp. [...], poprzez dopuszczenie wywodzenia tego interesu z okoliczności przyszłej, hipotetycznej i niepewnej, a mianowicie z okoliczności, iż wnioskodawca - niebędący przedsiębiorcą i nieprowadzący działalności gospodarczej – "jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem spornego wzoru przemysłowego", "zamierza korzystać z wynalazku objętego patentem", "zamierza wytwarzać takie przedmioty lub stosować taką technologię, jak opisana w dokumencie patentowym",

w sytuacji, w której wnioskodawca (uczestnik postępowania) musi legitymować się interesem prawnym na dzień złożenia wniosku i stosowania norm prawa administracyjnego, a więc interes ten musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny (a nie ewentualny); niewątpliwie wnioskodawca takiego interesu nie posiadał, co wobec odmiennego przyjęcia przez organ, doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem ww. przepisów prawa;

b) bezzasadnym przyjęciu, że wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego wzoru przemysłowego w sytuacji, w której wnioskodawca nie legitymuje się interesem osobistym, własnym, indywidualnym i konkretnym, a jedynie - co najwyżej - (hipotetycznym) interesem prawnym swojej żony (przedsiębiorcy), co wobec nieuwzględnienia tej okoliczności doprowadziło do wydania decyzji

z naruszeniem ww. przepisów prawa;

c) bezzasadnym przyjęciu, że wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego wzoru przemysłowego podczas, gdy z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że interes wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia spornego wzoru przemysłowego jest jedynie interesem faktycznym a nie interesem prawnym, bowiem źródłem interesu prawnego musi być norma prawa materialnego, która decyduje o tym, kto w konkretnym przypadku może wystąpić o unieważnienie prawa,

a której to normy nie wskazano w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, jak również która to norma nie została wskazana w uzasadnieniu do skarżonej decyzji (tj.

w motywach rozstrzygnięcia), a także w samym petitum decyzji, co doprowadziło do całkowicie nieuzasadnionego uznania istnienia interesu prawnego wnioskodawcy (uczestnika) i nieuprawnionego unieważnienia wzoru przemysłowego skarżącego;

3) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 2 p.w.p. - polegające na błędnym uznaniu, że uczestnik postępowania posiada uprawnienie w żądaniu unieważnienia prawa

z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, bowiem sporny znak "może naruszać" prawa osobiste i majątkowe;

4) art. 72 ust. 1 w zw. z art. 283 i nast. p.w.p., polegające na wadliwym uznaniu legitymacji wnioskodawcy w wystąpieniu z wnioskiem o unieważnienie wzoru przemysłowego skarżącego (tj. w postępowaniu spornym, o którym mowa w art. 255

i nast. p.w.p.), w sytuacji gdy w samym wniosku wyraźnie wskazano, iż wnioskodawca jest jedynie współuprawnionym do patentu, a drugim współuprawnionym jest I. M., niebędący uczestnikiem postępowania;

5) art. 104 w zw. z art. 102 p.w.p. polegające na:

a) błędnej wykładni i wynikającej z niej niewłaściwego zastosowania ww. przepisu, polegającego na tym, że organ błędnie przyjął, iż ochronie w ramach wzoru przemysłowego podlegają tylko te jego elementy, które są widoczne w trakcie zwykłego użytkowania, przy całkowitym pominięciu jednak okoliczności, iż broń jest szczególnym przypadkiem wytworu, w którym jej bieżąca weryfikacja (nie będąca konserwacją

i obsługą) należy do zwykłego użytkowania (od niej bowiem zależy bezpieczeństwo użytkowania), a w trakcie tej bieżącej weryfikacji elementy wzoru odrzucone przez organ są widoczne dla zwykłego użytkownika, a w konsekwencji nie można stwierdzić braku indywidualnego charakteru spornego wzoru na podstawie przywołanej

w zaskarżonej decyzji publikacji, bowiem nie ujawnia ona wzoru wcześniejszego

w sposób wystarczający;

b) wadliwej wykładni pojęcia "indywidualnego charakteru" i "zorientowanego użytkownika" i wynikającej z niej niewłaściwego ich zastosowania, polegającego na wadliwym przyjęciu przez organ w zaskarżonej decyzji że wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów, gdyż ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony, w sytuacji, w której dla zorientowanego użytkownika, jakim jest żołnierz, już niewielkie różnice wystarczają do stwierdzenia indywidualnego charakteru, albowiem żołnierz (jako kwalifikowany użytkownik do którego adresowana jest broń), na co dzień korzystający

z broni, zauważy je na pierwszy rzut oka, bez większego problemu, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego uznania, iż brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą, samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru;

c) niewłaściwe zastosowanie pojęcia "zakresu swobody twórczej", z uwagi na fakt, że

w przypadku wzorów (jak ten sporny), które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż

w przypadków wzorów, w których przeważają założenia estetyczne, a tam gdzie zakres swobody jest mniejszy, co - w odniesieniu do zorientowanego użytkownika, jakim jest żołnierz - powinno skutkować przyjęciem, że właśnie ze względu na ten mały zakres swobody twórczej, już niewielkie i mniej zauważalne różnice wystarczają do stwierdzenia indywidualnego charakteru spornego wzoru.

W uzasadnieniu skargi, oprócz rozwinięcia zarzutów dotyczących braku interesu prawnego wnioskodawcy skarżący wyjaśnił, że organ przyjął, iż ochronie w ramach wzoru przemysłowego podlegają tylko te jego elementy, które są widoczne w trakcie zwykłego użytkowania, przy całkowitym jednak pominięciu okoliczności, iż broń jest szczególnym przypadkiem wytworu, w którym weryfikacja bieżąca broni należy do czynności jej zwykłego użytkowania (od tego bowiem zależy bezpieczeństwo użytkowania).

Zdaniem skarżącego, skoro p.w.p. nie definiuje pojęć "konserwacji", "obsługi" oraz "naprawy", należy sięgnąć do słowników ich definicji. Po ich powołaniu wywiódł, że pojęcia wymienione w art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. oznaczają rożne przejawy obsługi,

a zatem - w naszym wypadku - podtrzymywania lub przywracania broni jej zdolności użytkowych, tj. (poza klasycznym przeglądem technicznym) związane np. z jej okresowym smarowaniem. Czym innym jest jednak bieżąca weryfikacja broni (należąca do czynności zwykłego używania), wykonywana każdorazowo przed jej użyciem, polegająca na sprawdzeniu wszystkich elementów broni, ich prawidłowego zamontowania, sprawdzeniu stanu załadowania broni, jej przeładowaniu i oddaniu strzału "na sucho" (tj. bez naboju) zamontowaniu celem sprawdzenia prawidłowości działania broni oraz lub wyregulowaniu ustawienia wyposażenia dodatkowego montowanego na szynach łoża oraz - w przypadku np. celownika - na nakładce łoża.

W ocenie skarżącego w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym nie ma odpowiednika wszystkich figur (rzutów) ilustrujących sporny wzór, zaś przedstawione zdjęcia wykonane zostały z odległości i w sposób nie pozwalający na jednoznaczne określenie wszystkich elementów zastrzeżonego wzoru przemysłowego.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 4 listopada 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 115/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Sądu rozpoznającego skargę, organ w sposób wybiorczy i jednostronny przyjął stanowisko o istnieniu interesu prawnego uczestnika postępowania J. W., w sytuacji gdy ww. nie będący przedsiębiorcą i nie prowadzący działalności gospodarczej ani zarobkowej, jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem spornego wzoru przemysłowego, zamierza korzystać z wynalazku objętego patentem oraz zamierza wytwarzać takie przedmioty, jak opisane w patencie i jednocześnie zamierza dochodzić roszczeń finansowych oraz roszczeń za naruszenie praw autorskich w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wnioskodawca nie wskazał przepisu prawa materialnego, na podstawie którego sformułował swoje żądania. W ocenie Sądu, z treści wniosku można wywodzić, że jego interes przejawia się w tym, iż wzór skarżącej spółki RP nr [...] uniemożliwia mu czerpanie korzyści z jego prawa. Sąd zgodził się z twierdzeniami skarżącej spółki, że powyższe świadczy o tym, że interes wnioskodawcy jest tylko co najwyżej interesem faktycznym, a nie prawnym. Tymczasem ochronie na podstawie przepisów p.w.p. podlega interes prawny, nie zaś interes, który w rozpoznawanej sprawie określić należy jako mający charakter ekonomiczny interes faktyczny. W ocenie WSA ani kwestia praw autorskich ani kwestia ewentualnych roszczeń finansowych nie uzasadnia interesu prawnego wymaganego w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wnioskodawca nigdy dotąd (pomimo posiadania patentu od ponad 10 lat) nie wytwarzał i nie produkował rozwiązania objętego patentem, nie wprowadzał go na rynek, co więcej, nie podjął żadnych prób i kroków w tym celu. Zdaniem Sądu jest uprawnione, w kontekście tych ustaleń, aby ocenić, że jego zamiar w tym zakresie jest nie tylko nierzeczywisty i nie został uprawdopodobniony.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Urząd Patentowy RP zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty oraz o zwrot kosztów postępowania.

Wyrokiem z 22 marca 2019 r. (II GSK 234/17) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zdaniem NSA interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego może mieć również uprawniony z wcześniejszego patentu, którego przekonanie o tym, że późniejszy wzór przemysłowy narusza jego prawo wyłączne jest wiarygodne, albowiem wynika z obiektywnej oceny okoliczności faktycznych danej sprawy. Wyjaśnił, że z art. 63 ust. 1 p.w.p. wynika prawo uprawnionego z patentu do wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy- i zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (tzw. monopol patentowy). Prawo z patentu jest skuteczne erga omnes, a zatem ogranicza prawa innych podmiotów do korzystania

z wynalazku w zakresie wyznaczonym zastrzeżeniami patentowymi i powoduje, że nabycie uprawnień do korzystania z rozwiązań technicznych objętych zastrzeżeniami danego patentu może nastąpić np. poprzez zawarcie umowy licencyjnej z właścicielem patentu. Zatem uprawniony z wcześniejszego prawa wyłącznego ma interes prawny

w domaganiu się unieważnienia prawa wyłącznego udzielonego z późniejszym pierwszeństwem, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że prawo to może kolidować

z jego prawem. Istnienie prawa wyłącznego z późniejszym pierwszeństwem, którego zakres wkraczałby w monopol przyznany prawem wcześniejszym, bezpośrednio wpływa na zakres praw i obowiązków uprawnionego z prawa wcześniejszego, na jego prawa osobiste i majątkowe. Ochrona przyznana patentem ma charakter ochrony absolutnej, skutecznej erga omnes, a ustawodawca w sposób wyczerpujący określił sytuacje, kiedy patent doznaje ograniczeń (art. 68, art. 69 i nast. p.w.p.). W związku

z tym uprawniony z wcześniejszego prawa wyłącznego ma interes prawny

w domaganiu się unieważnienia prawa wyłącznego udzielonego z późniejszym pierwszeństwem, a materialnoprawną podstawę takiego żądania stanowią przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej określające zakres przyznanej ochrony, w tym przypadku art. 63 i nast. p.w.p.

W dacie składania wniosku o unieważnienie spornego wzoru przemysłowego, jak również w dacie wydania zaskarżonej decyzji wnioskodawca legitymował się interesem prawnym wynikającym z posiadania prawa wyłącznego - patentu, a w okolicznościach danej sprawy za usprawiedliwione należało uznać przekonanie, że zakres późniejszego prawa z rejestracji może kolidować z jego prawem. Tym samym jak stwierdził NSA, Sąd I instancji naruszył art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 117 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. bowiem ewentualne braki w zakresie oceny, czy skarżąca jest realnym konkurentem wnioskodawcy nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Zgodnie natomiast z art. 190 zdanie 1 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.

Badając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów, Sąd ponownie rozpoznając sprawę uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie UP jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze nie podważają skutecznie tego rozstrzygnięcia.

W przypadku wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, punktem wyjścia jest istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albowiem zgodnie z art. 117 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 89 p.w.p. wzór przemysłowy może być unieważniony w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji.

W rozpatrywanej sprawie NSA w wyroku z 22 marca 2019 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 234/17, stwierdził, że uprawniony z wcześniejszego prawa wyłącznego ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa wyłącznego udzielonego

z późniejszym pierwszeństwem. NSA zaznaczył, że uprawniony z patentu posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. uprawniający go do wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia tego wzoru przemysłowego.

W tej sytuacji Sąd I instancji jest związany stanowiskiem NSA co do istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że zarzuty skargi odnoszące się do braku interesu po stronie J. W. należy uznać za chybione.

Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w pkt II podpunkt 5, to Sąd również stoi na stanowisku, że jest to zarzut niezasadny.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

Przy czym wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.

Wzór przemysłowy zgodnie z powołanym art. 102 p.w.p. oznacza postać wytworu. Wzorem przemysłowym nie są więc wytwory jako takie, lecz ich postać. Zgodnie z art. 105 ust. 5 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego ogranicza się do wytworów tego rodzaju, dla których nastąpiło zgłoszenie. Zgodnie z poglądami doktryny w przypadku wzoru przemysłowego następuje ścisłe powiązanie między wzorem, a przedmiotem (wytworem) przez który wzór się przejawia lub na którym jest ujawniony - ogólna idea (rysunek lub model) zostaje zredukowana do wizualnej formy określonego in genere przedmiotu (Prawo własności przemysłowej Komentarz pod redakcją dr P. Kostańskiego Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2010). Kluczowym

w definicji wzoru przemysłowego jest pojęcie "postaci", a więc zewnętrznie postrzegalne właściwości produktu. Postać wytworu należy zatem utożsamiać z jego wyglądem. Ochrona wzoru przemysłowego obejmuje zatem wyłącznie wygląd przedmiotu, czyli jego zewnętrzną postać, a nie jego wewnętrzną budowę. Również NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., II GSK 276/06 wskazywał, że "w przepisach art. 102-104 p.w.p. chodzi o postać wytworu lub jego części, tj. o wygląd nadany przez określone cechy czy elementy postrzegane zmysłem wzroku i przez to wywołujące określone wrażenie ogólne podczas oglądania wytworu, w którym wzór został zastosowany lub jest zawarty, w takiej postaci, w jakiej występuje on na rynku podczas prezentacji i przed nabyciem wytworu. Elementy wytworu, które nie są widoczne lub ze względu na jego właściwości nie mogą być uwidocznione bez istotnej zmiany postaci wytworu w trakcie jego oglądania na rynku, nie mają znaczenia dla oceny nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a tym samym nie są objęte ochroną".

Zasadnie zatem organ wywiódł w skarżonym orzeczeniu, że przedmiotem porównania przy ocenie wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów.

Strona skarżąca zarzuca błędną wykładnię art. 104 p.w.p. w zw. z art. 102 p.w.p. i wynikające z niej niewłaściwe zastosowania ww. przepisu, polegającego na tym, że organ błędnie przyjął, iż ochronie w ramach wzoru przemysłowego podlegają tylko te jego elementy, które są widoczne w trakcie zwykłego użytkowania, przy całkowitym pominięciu, że broń jest szczególnym przypadkiem wytworu.

W ocenie Sądu uznać należy, że UP, powołując się zarówno na literaturę przedmiotu, jak również na regulacje zawarte w przepisach Dyrektywy nr 98/71/WE parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, a także orzecznictwo sadowe – zasadnie stwierdził, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogły być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku. Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 8 maja 2019 r. w sprawie sygn. akt II GSK 1534/17, cyt.: "Przyjmuje się zarówno w doktrynie, jak

i w orzecznictwie, że ochrona wzoru przemysłowego obejmuje wyłącznie jego elementy postrzegane zmysłem wzroku (A. Wojciechowska, Pojęcie wzoru przemysłowego w: System prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej. Tom 14B, red. R. Skubisz, Warszawa 2012, s. 58; wyroki NSA: z 20 marca 2007 r. II GSK 277/06 oraz II GSK 276/06). Dlatego oceny przesłanek ochrony wzoru, w tym jego indywidualnego charakteru, dokonuje się przez pryzmat oceny części tego wzoru postrzegalnych wizualnie. Jak stwierdził SN w orzecznictwie przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru bierze się pod uwagę ogólne wrażenie, które jest wywoływane łącznie przez wszystkie cechy wzoru widoczne w czasie zwykłego używania przedmiotu (wyrok SN z dnia 23 października 2007 r., II CSK 302/07, Legalis).

Badanie indywidualnego charakteru wzoru powinno być dokonane,

z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., czyli ogólnego wrażenia jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy

w porównaniu z innym wzorem udostępnionym z datą wcześniejszą oraz zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego (Lex nr [...]).

Dlatego oceny przesłanek ochrony wzoru w tym jego indywidualnego charakteru dokonuje się przez pryzmat oceny części tego wzoru postrzeganych wizualnie.

Słuszne jest zatem stanowisko UP, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogą być tylko te cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku, a więc w sytuacji gdy sporny wzór jest zamontowany w kabinie. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sadów administracyjnych

( przykładowo: wyrok z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2058/06, z dnia 20 listopada 2007 r. II GSK 276/06).

Wobec powyższego trafnie wskazał organ, że cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, nie obejmują cech wewnętrznych dotyczących kształtu i wyprofilowania łoża czy nakładki – które to elementy widoczne są na przekrojach na fig. 5, 6 i 7. Również nie są widoczne w toku zwykłego używania cechy wskazane przez skarżącą tj. komora zamkowa czy sprężyna. Z tego względu organ prawidłowo przyjął, że cechy te: komora zamkowa

i sprężyna opisane w dokumentacji rejestrowej nie są widoczne dla zorientowanego użytkownika.

Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej co do wskazania zarzutu wadliwej wykładni pojęcia "indywidualnego charakteru" i "zorientowanego użytkownika" oraz wynikającej z niej niewłaściwego ich zastosowania, polegającego na wadliwym przyjęciu przez organ w zaskarżonej decyzji, że wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów.

Wbrew stanowisku autora skargi przy ustalaniu czy warunek posiadania przez sporny wzór przemysłowy indywidualnego charakteru, o którym stanowi art. 104 ust. 1 p.w.p., jest spełniony, należy dokonać porównania z ujawnionymi wzorami wcześniejszymi. Zasadnicze znaczenie ma w tym przypadku fakt, że porównywane wzory muszą wywoływać na użytkowniku odmienne ogólne wrażenie, a zatem różnice między wzorami weryfikowane są z poziomu ogólnego wrażenia jakie wywołuje wzór.

To stanowisko znajduje odzwierciedlenie zarówno w doktrynie jak

i w orzecznictwie (J.Sieńczyło-Chlabicz, Ustanie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej. Tom 14B, red. R. Skubisz, wyd. 2, Warszawa 2017, s. 347; wyr. NSA: z 13 marca 2013 r., II GSK 2340/11; z 7 maja 2008 r., II GSK 232/08; wyr. WSA w Warszawie z 7 maja 2007 r., VI SA/Wa 117/07, CBOSA).

Strona nie podniosła w skardze na czym polega wadliwa wykładnia pojęć,

a jedynie stwierdziła, że nie zgadza się, że wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru. Skarga nie wskazuje również, aby jej autor inną osobę niż żołnierz uznawał za zorientowanego użytkownika spornego wzoru.

Na uwadze mieć należy jak trafnie wywiódł UP, że "zorientowany użytkownik" nie jest ani znawcą – ekspertem czy specjalistą, nie jest również przeciętnym odbiorcą.

W realiach niniejszej sprawy zorientowany użytkownik ma niewątpliwie więcej wiadomości praktycznych, teoretycznych niż przeciętny użytkownik. Posiada również zdolność spostrzegania cech charakterystycznych dla danego przedmiotu. Wbrew zarzutom skargi UP prawidłowo zdiagnozował kogo należy uznać za zorientowanego użytkownika, wskazując, że za zorientowanego użytkownika należy uznać żołnierzy wykorzystujących karabin a także pracowników zaopatrzeniowych odpowiedzialnych za wyposażenie żołnierzy. Użycie pojęcia "użytkownik" odnosi się do osób, które używają produktu, w którym zawiera się wzór. Natomiast określenie "poinformowany" sugeruje ponadto, że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, jakie wzory zwykle posiadają, w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu.

Pojęcie "zorientowany użytkownik" odnosi się do użytkownika wzoru, który ma określony zasób wiedzy na temat wzorów i jest zdolny do oceny rodzaju, natury określonego wzoru, natomiast nie jest to znawca w danej dziedzinie, czy ekspert, który posiada szczegółowe kompetencje techniczne i ma orientację w szczegółach technicznych (por. wyrok SN z 18 lutego 2016 r., II CSK 282/15, OSNC 2017/1/10.).

Z kolei "zakres swobody twórczej" jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.

Skarżąca podnosząc w skardze niewłaściwe zastosowanie pojęcia "zakresu swobody twórczej", wskazuje jednocześnie, że w przypadku spornego wzoru zakres swobody twórczej jest mniejszy niż w przypadku wzorów w których przeważają założenia estetyczne. Jednocześnie skarżąca stoi na stanowisku, że z uwagi na mały zakres swobody twórczej już niewielkie i mniej zauważalne różnice wystarczają do stwierdzenia indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Nie ma tu sporu pomiędzy skarżącą, a organem, że swoboda twórcza przy projektowaniu spornego wzoru była mała, co wynika z zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu dokonana przez UP ocena przedstawionych w sprawie materiałów dowodowych jest zasadna i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów wynikające z norm k.p.a. Zasadnie wskazał organ, że przedłożone przez wnioskodawcę kopie strony tytułowej oraz dwóch stron nienumerowanych i str. 28, 29

i 30 publikacji Broń i amunicja – magazyn strzelecki nr 04/2010 – lipiec, obejmujące ilustrowany artykuł "Beryl wiecznie żywy" ujawniają na ilustracjach zawartych w tym artykule kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów jak pokazuje rys fig. 1 do 4, tj. kształt i wyprofilowanie łoża takie, że łoże ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu Picatinny jak pokazano na rys. fig. 1 do 1 (k-127) oraz kształt

i wyprofilowanie nakładki takie, że nakładka ukształtowana jest w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną Picatinny rys fig. 1 do 4. Jak trafnie spostrzegł organ na ilustracjach tych pokazano charakterystyczny dla ukształtowania spornego wzoru, widoczny na rys. (fig 1 i fig. 2) układ bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką złożony ze znajdującego się

w nakładce rzędu szeroko rozstawionych otworów owalnych.

Ostatecznie za prawidłowe należało uznać stanowisko UP, iż sporny wzór przemysłowy w dacie jego zgłoszenia nie posiadał indywidualnego charakteru, a zatem nie miał zdolności rejestrowej w rozumieniu art. 102 w zw. z art. 104 p.w.p.

Wobec powyższego iż brak indywidualnego charakteru jest samodzielną przesłanką wystarczającą do unieważnienia prawa ochronnego z rejestracji wzoru przemysłowego, należało uznać, iż UP prawidłowo przyjął niezasadność rozpatrywania pozostałych zarzutów.

Konkludując, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu w jakim mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorą pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji.