Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1497/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, 3,   art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 sierpnia 2015 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 4 sierpnia 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 2 marca 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 29 kwietnia 2013 r. J. B. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (dalej jako "JPO") na 2013 r. do działek rolnych o łącznej powierzchni 11,54 ha.

W dniu 13 marca 2014 r. w gospodarstwie rolnika przeprowadzono kontrolę, z której raport został przekazany stronie 31 marca 2014 r.

Decyzją z 20 maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił J. B. przyznania JPO i nałożył sankcję w wysokości 8.909,12 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że powierzchnia działek ustalona w oparciu o wyniki kontroli i powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą wyniosła 0,81 ha. Organ wskazał, że na działkach rolnych A, B, J i K stwierdzono brak prowadzenia działalności rolniczej, natomiast działka H nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni 0,1 ha. W rezultacie,

do płatności kwalifikuje się jedynie obszar 0,81 ha, położony na działkach rolnych I i Ł.

W konsekwencji organ stwierdził różnicę procentową pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną, wynoszącą 100%, co skutkuje odmową płatności i nałożeniem sankcji

na podstawie art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009

z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

(Dz. U. UE. L. 2009.316.65) - dalej jako "Rozporządzenie 1122/2009".

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu J. B. zarzucił, że została ona wydana w oparciu o protokół z kontroli, w którym kontrolujący poświadczyli nieprawdę, jakoby działki A, B, J i K były zalesione i nieużytkowane rolniczo. Odwołujący oświadczył, że działki te nie są zalesione, gdyż stanowią zagajniki drzew o krótkiej rotacji gatunku brzoza przeznaczone na biomasę. Podkreślono, że fakt pozostawienia na wniosku oznaczenia JPO dokonanego przez ARiMR, a nie przez rolnika, jest skutkiem nieuwagi i błędny zapis nie zmienia faktu, iż są to zagajniki. Zastrzeżenia strony wzbudził również fakt dokonania kontroli w okresie zimowym, kiedy nie jest możliwe stwierdzenie ani stanu ani powierzchni działek. Odwołujący podniósł, że nie zawiadomiono go o kontroli, a kontrolujący weszli na teren działek bez zgody właścicieli, co wskazuje na bezprawność kontroli. Rolnik wyjaśnił także, że działka rolna C była użytkowana we wcześniejszych latach jako pastwisko, zaś w ubiegłym roku przeprowadzono na niej rekultywację, tj. wyrównano powierzchnię i wycięto samosiejki, częściowo ją także talerzowano, w celu usunięcia chwastów, jednakże ze względu na niesprzyjającą aurę nie było możliwości uprzątnięcia pozostałości po wycince. Końcowo wskazano, że na działkach N i M znajdują się łąki porośnięte trzciną pospolitą, działka rolna Ł stanowiła pastwisko, zaś działka rolna H nie była przez stronę użytkowana po sezonie wegetacyjnym 2013.

Pismem z 17 lipca 2014 r. Kierownik Biura Działań Społecznych i Środowiskowych oraz Płatności Bezpośrednich zwrócił się z prośbą do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu o ponowne zweryfikowanie stwierdzonej uprawy na działkach rolnych A, B, J i K,

na których stwierdzono las na podstawie załączonych do raportu fotografii. Poproszono również o wskazanie, czy uprawa na przedmiotowych działkach rolnych spełnia wymogi definicji zagajnika o krótkiej rotacji, zgodnie z art. 2 lit. n rozporządzenia Komisji (WE)

nr 1120/2009 z 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE)

nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 2009.316.1).

Pismem z 9 grudnia 2014 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu przekazał raport

z kontroli z 5 września 2014 r., wyjaśniając, że w wyniku tej kontroli stwierdzono zmiany. Wyjaśniono, że na działkach A, B, J i M stwierdzono grupę upraw, jednakże innych niż zadeklarowanych we wniosku. Na działkach rolnych C i H stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, co zostało udokumentowane zdjęciami. Poinformowano, że raport z kontroli po dokonanych korektach wysłano do rolnika 1 grudnia 2014 r.

Decyzją z 18 grudnia 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji nie dokonał weryfikacji całości materiału dowodowego, w tym raportu z kontroli na miejscu, ze szczególnym uwzględnieniem wykonanych podczas kontroli zdjęć fotograficznych, naruszając tym samym art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", i art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) - dalej jako "ustawa o płatnościach". Ponadto organ w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił stronie, co znajdowało się na wykluczonych z płatności gruntach, co stanowi naruszenie art. 107 k.p.a.

Pismem z 22 grudnia 2014 r. J. B. zgłosił uwagi do raportu z czynności kontrolnych z 5 września 2014 r., wskazując, że działka rolna C była użytkowana we wcześniejszych latach jako pastwisko, a w 2013 r. została przeprowadzona jej rekultywacja, tj. wyrównanie powierzchni, wycięcie samosiejek i talerzowanie. Podano, że wiosną 2013 r. działka została częściowo zaorana, a częściowo przeznaczona na pastwisko. Jesienią na talerzowanej części przeprowadzono kolejne talerzowanie, a zatem była ona użytkowana rolniczo. Odnośnie do działki H rolnik podniósł, że w sezonie wegetacyjnym stanowiła ugór, a po zakończeniu sezonu nie była uprawiana, natomiast działka I stanowiła pastwisko. J. B. podniósł, że nie mógł uczestniczyć w kontroli z powodu wyjazdu za granicę, ponadto jest zdania, że kontrolę należy przeprowadzać w trakcie okresu wegetacyjnego.

Decyzją z 2 marca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił J. B. przyznania JPO.

W uzasadnieniu organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych stwierdzona

w trakcie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 9,31 ha. Na działkach rolnych C i H stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, skutkiem czego powierzchnia stwierdzona dla obu działek rolnych wyniosła 0 ha. W rezultacie wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do JPO

a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosi 23,95%. Tym samym, zgodnie z art. 58 akapit drugi Rozporządzenia 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej

a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, lecz nie więcej niż 50%, powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu J. B. podał, że nie zgadza się w całości zarówno z ustaleniami zawartymi w raporcie z kontroli z 13 marca 2014 r., jak i jego poprawionej wersji z 1 grudnia 2014 r., oraz wydanej w oparciu o nie wadliwej decyzji.

W ocenie skarżącego, kontrola została przeprowadzona w sposób nierzetelny, nieprzejrzysty i tendencyjny. Sprzeciw strony wzbudziło także wykonanie kontroli po zakończeniu sezonu wegetacyjnego, a nawet po zakończeniu kolejnego sezonu wegetacyjnego, co uniemożliwia stwierdzenie powierzchni w poprzednim sezonie, pomijając działki z roślinami wieloletnimi, czyli zagajnikami. Odwołujący wyjaśnił, że działka rolna C była użytkowana w poprzednich latach jako pastwisko, w 2013 r. została na niej przeprowadzona rekultywacja (wyrównanie powierzchni, wycięcie samosiejek, częściowe talerzowanie), natomiast działka rolna H w sezonie wegetacyjnym 2013 stanowiła ugór,

a po zakończeniu sezonu nie była uprawiana, gdyż właściciel postanowił ją sprzedać.

Decyzją z 4 sierpnia 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść mających zastosowanie

w sprawie przepisów i wskazał, że w trakcie wcześniejszego postępowania odwoławczego przeprowadził wnikliwą weryfikację raportu z kontroli na miejscu, a jej wyniki zawarte zostały w piśmie z 9 grudnia 2014 r.

Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenia kontroli na miejscu po zakończeniu sezonu wegetacyjnego Dyrektor przyznał, że kolejne kontrole przeprowadzone zostały

w marcu i wrześniu 2014 r., zatem po zakończeniu roku 2013, którego dotyczy sprawa, jednakże stwierdził, iż zebrana w trakcie tych kontroli dokumentacja pozwala na uwzględnienie jej wyników w prowadzonym postępowaniu.

Organ odwoławczy wskazał, że 14 marca 2014 r. sporządzono dokumentację fotograficzną kontrolowanych gruntów. Na działce rolnej C na fotografiach od nr 48 do 56 zobrazowano stan wskazujący na nieużytkowanie gruntów. Grunty te były zarośnięte uschniętą roślinnością, która ze względu na czynniki atmosferyczne panujące w pierwszym kwartale roku nie mogła wyrosnąć w 2014 r., zatem działka ta nie była uprawiana także

w 2013 r. Organ wziął przy tym pod uwagę fotografie wykonane 27 sierpnia 2014 r., podczas drugiej kontroli, na których zobrazowano m.in. stary budynek (fotografia nr 46), plac (fotografia nr 48) i grunty nieużytkowane.

Dyrektor podkreślił, że w celu otrzymania płatności grunty powinny być utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach), co w związku z powyższymi ustaleniami na ww. gruntach nie miało miejsca

Organ odwoławczy wskazał, że strona nie przedłożyła dowodów na dokonane prace rekultywacyjne, tj. wyrównanie i wycięcie samosiejek oraz talerzowanie. Na dokumentacji fotograficznej z kontroli z 14 marca 2014 r. także brak jest śladów świadczących o ww. czynnościach na działce rolnej C, co więcej - np. na fotografii nr 52 widoczne są wyraźnie samosiejki sosny, których wielkość wskazuje, iż nie mogły wyrosnąć w ciągu 2,5 miesiąca roku 2014.

Odnosząc się do przedłożonej przez stronę faktury, mającej potwierdzać wykonanie w 2013 r. melioracji na rzecz poprzedniego właściciela, Dyrektor stwierdził, że faktura ta nie potwierdza dokonania jakichkolwiek czynności przez stronę, a na rzecz i przez inny podmiot, tj. "A" Sp. z o.o., której (zgodnie z KRS) strona jest prezesem zarządu, a jedynym wspólnikiem jest "B" S.K.A., której J. B. jest komplementariuszem i prezesem. Zdaniem Dyrektora, powyższy dowód wskazuje na wykonanie czynności na rzecz innego podmiotu. Ponadto, z dokumentu tego nie wynika, których gruntów dotyczy wskazana usługa.

W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzenie rekultywacji działki jesienią

2013 r. nie może stanowić o uprawianiu jej przez cały rok 2013, albowiem rekultywacja polega na przywracaniu wartości użytkowych i przyrodniczych terenom (w tym przypadku rolniczym). Dyrektor wskazał, że na fotografiach brak jest także śladów zaorania

i pastwiska, o których wspominała strona w piśmie z 22 grudnia 2014 r.

Odnośnie działki rolnej I organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia stwierdzona równa jest deklarowanej.

Odnosząc się do wyjaśnień strony, że na działce rolnej H był ugór, a następnie,

po zakończeniu sezonu wegetacyjnego, zaprzestano jej użytkowania, Dyrektor stwierdził, że pierwotnie z zadeklarowanej powierzchni 0,15 ha organ wykluczył powierzchnię

0,07 ha, zatem powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,08 ha, w rezultacie czego działka nie spełniła wymogu zawartego w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, zatem wykluczono ją z płatności. Ponadto, w wyniku ponownej weryfikacji uznano tę działkę za nieużytek. Organ odwoławczy wskazał, że dla działki H w trakcie kontroli w dniu 14 marca 2014 r. sporządzono dokumentację fotograficzną (zdjęcia od nr 57 do nr 61), na fotografiach od nr 58 do nr 61 wyraźnie widać obszary nieużytkowane rolniczo, w tym wyrośnięte samosiejki sosny, zatem nie można tych obszarów uznać za kwalifikujące się do płatności.

Dyrektor zauważył, że nawet uznanie deklarowanej powierzchni działki rolnej H nie wpłynęłoby na rozstrzygnięcie, bowiem dla powierzchni stwierdzonej wynoszącej 9,46 ha różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, o której mowa w art. 58 akapit drugi Rozporządzenia 1122/2009, wyniosłaby 21,99%, a zatem przekroczyłaby 20%.

Odnosząc się do zarzutu chybionej, zdaniem strony, zawartej w wezwaniu do wyjaśnień, informacji o spoczywaniu na stronie ciężaru udowodnienia faktu uprawy, organ odwoławczy poinformował, że w wezwaniu z 8 czerwca 2015 r. przedstawiono treść obowiązujących w sprawie przepisów z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach.

Reasumując, organ odwoławczy uznał stwierdzone przez organ pierwszej instancji powierzchnie za prawidłowe, uwzględniając także zobrazowane na wykonanych podczas kontroli w dniu 14 marca 2014 r. fotografiach zmniejszenia terenów uprawnionych do płatności. Organ rozpatrzył także fotografie wykonane podczas drugiej kontroli, w dniu

27 sierpnia 2014 r.

W rezultacie Dyrektor przyjął, że różnica procentowa pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. do JPO

a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi 23,95% (11.54 ha - 9.31 ha : 9,31 x 100% = 23,95%), co, zgodnie z art. 58 akapit drugi Rozporządzenia 1122/2009, obligowało organ do odmowy przyznania JPO.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego J. B., wnosząc o jej uchylenie i przyznanie dopłat zgodnie z wnioskiem, zarzucił całemu postępowaniu rażące naruszenie prawa.

Zdaniem skarżącego, rażącym naruszeniem prawa, tj. ustawy o płatnościach, było przeprowadzenie dwukrotnej kontroli na miejscu, w oparciu o którą wydano zaskarżoną decyzję po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym został złożony wniosek

o przyznanie płatności. J. B. wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 pkt 2 i 2a

ww. ustawy rolnik zobowiązany jest utrzymywać wszystkie grunty rolne zgodnie z normami i przestrzegać wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek. Podkreślono, że wywodzenie skutków prawnych z sytuacji, która mogła nastąpić, chociaż wg stanu faktycznego nie nastąpiła, po zakończeniu roku kalendarzowego, jest rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie skarżącego, podobnym naruszeniem prawa jest fakt przeprowadzenia kontroli bez zawiadomienia rolnika i jego obecności, co w przypadku ubiegania się

o dopłaty ONW w PROW 2007-2013 było obligatoryjne.

J. B. podniósł, że rażąca jest też tendencyjność lub też całkowity brak przygotowania fachowego kontrolujących, prowadzący m.in. do kuriozalnych wniosków, tj. zakwalifikowania m.in. zagajników drzew o krótkiej rotacji jako działek zalesionych, co każe przypuszczać, iż podobna sytuacja miała miejsce w odniesieniu również do pozostałych działek.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Argumenty zawarte w skardze koncentrują się przede wszystkim na wykazaniu rażącego naruszenia przez organy administracji przepisów ustawy z 26 stycznia 2007 r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.).

W związku z takim sformułowaniem zarzutów w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ustawy z 25 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2013 r. poz. 311) do postępowań

w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1 (tj. ustawy o płatnościach), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do dnia 15 marca 2013 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe.

Powyższe oznacza, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy o płatnościach z 2007 r. wraz z przepisami wykonawczymi do tej ustawy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących

w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie

z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a)przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1a ustawy

o płatnościach).

Wymieniony w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. L. 2009.30.16) - dalej jako "Rozporządzenie 73/2009", stanowi, że do celów przyznania płatności

w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami

o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41).

Definicję zagajnika o krótkiej rotacji zawarto z kolei w art. 2 lit. n rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 2009.316.1) wskazując że są to obszary obsadzone gatunkami drzew objętymi kodem CN 0602 90 41, na których prowadzona jest uprawa drzewiastych roślin wieloletnich, o korzeniu lub łodydze pozostających w ziemi po zbiorze, które wypuszczają pędy w następnym sezonie i które wyszczególnione są

w wykazie gatunków odpowiednich do wykorzystania w zagajnikach o krótkiej rotacji wraz z ich maksymalnym cyklem zbioru, który ma zostać sporządzony przez państwa członkowskie od 2010 r.

W załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca

2010 r. w sprawie gatunków drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji, oraz maksymalnego cyklu zbioru dla każdego z tych gatunków drzew (Dz. U. Nr 39, poz. 214) wskazano, że maksymalny cykl zbioru dla gatunków z rodzaju wierzba (z wyjątkiem wierzby wykorzystywanej do wyplatania) i topola wynosi 6 lat, natomiast dla gatunków

z rodzaju brzoza - 8 lat.

Z raportu z czynności kontrolnych z 5 września 2014 r. wynika, że w efekcie ponownej kontroli na działkach rolnych A, B, J, M i N stwierdzono rozbieżności dotyczące deklarowanej grupy upraw - J. B. błędnie zadeklarował grupę upraw na tych działkach we wniosku o przyznanie płatności na 2013 r.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że całe postępowanie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, należy podkreślić, że art. 3 ustawy

o płatnościach wprowadza istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w k.p.a., czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową strony postępowania.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Ustęp 2 ww. artykułu stanowi z kolei, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2,

są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3).

A zatem, art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach wyraźnie zastrzega pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Ponadto w ust. 2 art. 3 wprowadzono odstępstwa od zasad ogólnych k.p.a., wskazując m.in., że organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje,

że w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów

na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (por. wyrok NSA

z 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 241/12, LEX nr 1337138).

W związku z powyższym należy również wskazać, że art. 9 k.p.a. (statuujący zasadę informowania stron) ma w tego rodzaju sprawach ograniczone zastosowanie. Powołany wyżej przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach stanowi, że organ udziela stronom niezbędnych pouczeń "na ich żądanie". Dodać również należy, że według art. 3 ust. 2 pkt 4 tej ustawy zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu też następuje tylko na żądanie strony, a według art. 3 ust. 3 tej ustawy "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne".

Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenia kontroli bez zawiadomienia rolnika i bez jego obecności należy wskazać, że zgodnie z art. 27 rozporządzenia Komisji (WE)

nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

(Dz. U. UE. L. 2009.316.65) kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, a zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Organ kontrolujący nie ma zatem obowiązku powiadamiać strony o planowanej kontroli.

Ponadto, zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 Rozporządzenia 1122/2009.

Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenia kontroli w okresie zimowym należy zauważyć, że ustawodawca w przypadku złożonych wniosków obszarowych nie wprowadził żadnych ograniczeń odnośnie do warunków atmosferycznych, które winny być w trakcie przeprowadzenia kontroli. Zgodnie z art. 26 Rozporządzenia 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w tym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.

Okres zimowy nie uniemożliwiał w rozpoznawanej sprawie przeprowadzenia skutecznej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w związku z czym został sporządzony raport z czynności kontrolnych wraz z odpowiednią dokumentacją fotograficzną.

Zdaniem Sądu, protokół (raport) z czynności kontrolnych ma moc prawną dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a., gdyż został sporządzony przez uprawniony do tego organ i w przepisanej formie, w zakresie poruczonych jemu z mocy prawa zadań wskazanych w zakresie działania tego organu. Nie ma podstaw, aby inaczej kwalifikować raport z czynności kontrolnych.

Sporządzony raport, jako dokument urzędowy, stanowi dowód tego, co zostało

w nim stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). K.p.a. przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot, który wystawił dokument. Nie przewiduje natomiast wyraźnie domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego, co jednakże nie przeszkadza doktrynie w formułowaniu trafnego poglądu, że takie domniemanie służy dokumentom urzędowym (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 1996, s. 362). Przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu. Nie wyklucza to przeprowadzenia dowodu zaprzeczającego autentyczności dokumentu. Oba domniemania mogą być obalone wszelkimi środkami dowodowymi. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić

(por. art. 252 k.p.c.).

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że strona nie przedstawiła w toku postępowania dowodów, które mogłyby doprowadzić do ewentualnej zmiany ustaleń w sprawie. Twierdzenia skarżącego stanowią jedynie polemikę z ustaleniami organu.

Zdaniem Sądu, ustalenia sporządzonych w niniejszej sprawie raportów z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowanych powierzchni (z 13 marca 2013 r. i z 5 września 2014 r.) należało uznać za prawidłowe. Również kontrola została przeprowadzona bez naruszenia praw strony. Uprawnione było zatem zaakceptowanie przez organy ARiMR tychże ustaleń i wydanie stosownych decyzji w sprawie.

Oceniając ustalenia poczynione przez organy administracji należy stwierdzić,

że znajdują one podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały dokonane

w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji tych organów.

W opinii Sądu, zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Nie sposób też zarzucić organowi odwoławczemu, że nie dokonał szerokiej i wybiegającej ponad zarzuty odwołania oceny.

W swojej decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organy administracji w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.

Ze względu na różnice między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną do otrzymania JPO zasadnie odmówiono płatności. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku skarżącego o przyznanie płatności na 2013 r. do JPO wynosiła 11,54 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wynosiła 9,31 ha. Zdaniem Sądu, powierzchnia ta została ustalona prawidłowo, tj. w oparciu o system informacji geograficznej (por. art. 17 Rozporządzenia 73/2009). Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku skarżącego a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 23,95%. Zgodnie art. 58 akapit drugi Rozporządzenia 1122/2009, jeśli różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku,

na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.[pic]