Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1772/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 214
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 1, art. 8
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych J. J., K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 984/17 w sprawie ze skarg M. J. i J. J. oraz K. R. i K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt I SA/Wa 984/17) po rozpoznaniu sprawy ze skarg M. J., J. J., K. R. i K. R. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2017 r. oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego (pkt 1) oraz zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 2 i 3).

Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Nieruchomość położona przy ul. [...], pochodząca z dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako "[...]", objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Przedmiotowy grunt, który obecnie stanowi własność [...], został objęty w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy 11 kwietnia 1949 r. W dniu 21 lutego 1962 r. K. R. złożył wniosek o "przyznanie mu tytułu własności placu wraz z budynkiem mieszkalnym położonym przy ul. [...]".

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Prezydent m. st. Warszawy na podstawie art. 214 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm. – zwanej dalej u.g.n.) oraz art. 104 K.p.a. orzekł o odmowie przyznania K. J., W. M., T. J., M. J., M. S., W. J., J. J., K. R., E. J., G. A., W. P., I. S., A. J., D. R., E. S., E. P., B. R., P. R., Z. R., A. R., M. K., T. C., J. C., J. S., K. R., H. J., K. R. oraz M. M. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego obecnie:

- działkę nr [...] o powierzchni 1087 m2, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...];

- działkę nr [...] o powierzchni 411 m2, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...];

- działkę nr [...] o powierzchni 149 m2, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...];

- działkę nr [...] o powierzchni 83 m2, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...];

- część działki nr [...] o powierzchni 272 m2, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...], znajdującą się w pasie drogowym ul. [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli G. A., M. J. i J. J. oraz W. M. i K. R.

Decyzją z [...] maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z wydanych w sprawie rozstrzygnięć powodem odmowy w odniesieniu do działek o numerach [...] było niespełnienie warunku z art. 214 ust. 2 u.g.n. zabudowania nieruchomości "domem, w którym liczba izb nie przekracza 20", co ustalono na podstawie sporządzonej w toku postępowania opinii biegłej. Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] o decyzji odmownej przesądził fakt jej położenia w pasie drogowym ulicy, a w konsekwencji treść art. 2a ustawy o drogach publicznych wykluczająca powszechny obrót nieruchomością.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli M. J. i J. J. oraz K. R. i K. R.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie.

W uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że są one zasadne, ale z innych przyczyn niż w nich podniesione. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie postępowanie toczyło się na wniosek K. R. z dnia 21 lutego 1962 r., który nie był "poprzednim właścicielem nieruchomości" w rozumieniu art. 214 u.g.n. K. R.– autor wniosku – od którego swoje uprawnienia wywodzą jego następcy prawni, skarżący K. R. i K. R., swój interes prawny upatrują w akcie notarialnym z dnia 1 sierpnia 1953 r. Jednak już z samej daty zawarcia tego aktu notarialnego i jego treści wynika, że K. R. nie był właścicielem nieruchomości, ani jej części, przed dniem wejścia w życie tzw. dekretu warszawskiego, a to jest data istotna (21 listopada 1945 r.) dla ustalenia statusu "poprzedniego właściciela nieruchomości" w rozumieniu art. 214 u.g.n. K. R. przyznał to sam we wniosku z 1962 r. Z aktu notarialnego z 1 sierpnia 1953 r. na który powoływał się K. R. domagając się od organu "przyznania mu prawa własności" do gruntu nieruchomości warszawskiej wynika, że S. I-mo voto J. chciała przenieść połowę swojej własności do nieruchomości "[...]" i roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego, tyle że w akcie tym brak jest konkretnych danych o wniosku złożonym w trybie art. 7 dekretu. Z pisma Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z maja 1960 r. wynika zaś, że w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony. W tej sytuacji nie istniało więc żadne prawo majątkowe (własność albo roszczenia), które S. J. mogła przenieść na potencjalnych nabywców.

Ponadto Sąd zauważył, że z zaświadczenia wystawionego przez Sąd Rejonowy [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. wynika, że Sąd Powiatowy [...] postanowieniem z [...] stycznia 1961 r. odmówił przeniesienia prawa własności nieruchomości objętej księgą wieczystą "[...]" (wyżej w tym zaświadczeniu mowa o "[...]") przy ul. [...] na rzecz m. in. K. R., na podstawie umowy z 1 sierpnia 1953 r. i postanowił dokonać wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] lipca 2015 r., [...] w przedmiocie zasiedzenia również potwierdza, że K. R. nie stał się właścicielem części przedmiotowej nieruchomości na skutek aktu notarialnego z 1 sierpnia 1953 r.

Tym samym zdaniem Sądu, postępowanie oparte na art. 214 u.g.n. toczyło się na wniosek osoby nieuprawnionej i powinno ulec umorzeniu. Wniosku w terminie określonym w art. 214 ust. 1 u.g.n. tj. do 31 grudnia 1988 r. nie złożyli także następcy prawni S. J., a w każdym razie w aktach go brak. Znajduje się w nich natomiast wniosek J. J. z dnia 19 stycznia 2009 r. lub wniosek z dnia 14 października 2011 r. podpisany "J. W.".

Tymczasem rozstrzygnięcie sprawy co do istoty na wniosek osoby nieuprawnionej do jej wszczęcia, jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, musi oznaczać rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Jeśli więc z art. 214 ust. 1 i 2 u.g.n. wynika, że zwrot nieruchomości może nastąpić tylko na rzecz ich poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, to prowadzenie postępowania na wniosek osoby nie będącej poprzednim właścicielem i orzekanie co do istoty o pozostałych przesłankach zwrotu zamiast umorzenia postępowania, stanowi oczywiste naruszenie przepisu o charakterze rażącym, gdyż takie działanie nie może być akceptowane przez organy praworządnego państwa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak na wstępie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 134 § 2 P.p.s.a., a także art. 200 P.p.s.a.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli K. R. i J. J.

K. R., zaskarżył wyrok w pkt 1 i zarzucił mu:

- naruszenie prawa materialnego:

1. art. 214 u.g.n. poprzez przyjęcie z naruszeniem tego przepisu, iż "nie istniało żadne prawo majątkowe (własność albo roszczenie), które S. J. mogła przenieść na potencjalnych nabywców" (por. k. 7 uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego) oraz że "K. R. nie był "poprzednim właścicielem nieruchomości" w rozumieniu art. 214 ugn" (por. k. 7 uzasadnienia jak wyżej),

2. ustalenie, iż w sprawie niniejszej doszło do rażącego naruszenia prawa,

- naruszenie przepisów postępowania:

3. art. 134 § 1 i § 2 poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego K. R. obejmującego "zaskarżone decyzje" mimo, iż K. R., działając także w imieniu żony K. R. w swej osobistej skardze na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2017r. jako przedmiot zaskarżenia wskazał wyłącznie tą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (por. k. 9 uzasadnienia wyroku),

4. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez "stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji" mimo, iż przedmiotem zaskarżenia K. R. była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r.,

5. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez stwierdzenie, iż "rozstrzygnięcie sprawy co do istoty ... skoro K. R. sam nie był właścicielem ani nabywcą jakichkolwiek skutecznych roszczeń musi oznaczać rażące naruszenie prawa" (por. k. 8 uzasadnienia),

6. uchylenie się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od wnikliwego rozpoznania sprawy poprzez zaniechanie ustosunkowania się do argumentów zawartych w skardze K. R. i ustalenie, iż "skargi podlegały uwzględnieniu ale z powodów zupełnie innych niż argumenty w nich podniesione" (por. k. 6 uzasadnienia jak wyżej)".

W oparciu o tak skonstruowane podstawy skargi kasacyjnej K. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów, a także o wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania niniejszej skargi na rozprawie.

J. J. zaskarżył z kolei wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 214 u.g.n. poprzez bezzasadne przyjęcie, że następcy prawni S. J. nie złożyli wniosku o zwrot tej nieruchomości przed dniem 31 grudnia 1988 r. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od SKO w W. na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu pierwszej ze skarg kasacyjnych argumentowano: "ze szczególnym naciskiem należy podkreślić, iż w aktach sprawy znajduje się dokument w postaci aktu notarialnego z 1 sierpnia 1953 r. (...) dotyczący umowy sprzedaży zawartej pomiędzy S. I-mo voto J. a – między innymi – K. R., którego wagi w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie docenił. I to nie tylko z uwagi na w pełni aktualne tezy wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października w sprawie I SA/Wa 489/11, jak i Sądu Administracyjnego w sprawie I SA 1788/02 z dnia 22 stycznia 2003 r. uzasadnionych w sposób wszechstronny i wyczerpujący, zawierających szeroką argumentację cywilnoprawną i administracyjnoprawną". Z kolei w drugiej ze skarg kasacyjnych w uzasadnieniu naruszenia art. 214 u.g.n., nawiązując do wpisów w wykazie hipotecznym nieruchomości "[...]" wywodzono, że "S. S. jako ujawniony właściciel przedmiotowej nieruchomości miała prawo do zbycia jej części na rzecz K. R. Dopiero późniejsze działania organów administracji doprowadziły do zmian w zapisach wykazu hipotecznego prowadzonego dla tej nieruchomości, ale działania podejmowane przed wpisem oparte były na wiarygodności zapisów ksiąg publicznych".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Obie wniesione w sprawie skargi kasacyjne są niezasadne.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu, a która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami i nie ma prawa ich rozwijać, czy też doprecyzowywać. Ponadto podkreślić trzeba, że przedmiotem oceny tegoż Sądu mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Jeśli zatem strona nie sformułowała zarzutów zgodnie z powołanymi przepisami, to działający na podstawie art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać ich merytorycznej oceny.

Wskazując na powyższe, jako błędnie skonstruowane, a przez to uniemożliwiające przeprowadzenie kontroli kasacyjnej należało uznać zarzuty 2 i 6 skargi kasacyjnej K. R., w których nie wymieniono żadnych przepisów prawa (odpowiednio) materialnego i procesowego, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji, a także zarzut 3 tejże skargi kasacyjnej, w którym nie wskazano ustawy, którą w "art. 134 § 1 i 2" miałby naruszyć Sąd pierwszej instancji. Sąd kasacyjny nie powinien natomiast domyślać się intencji stron skarżących i formułować za nich zarzutów pod adresem skarżonego wyroku ani ich precyzować (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA z 2004, z. 3, poz. 72 oraz z dnia 30 sierpnia 2005 r. sygn. akt FSK 2027/04).

Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że podstawowy problem w okolicznościach niniejszej sprawy dotyczył w ogóle możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania na podstawie art. 214 u.g.n. W ust. 1 tego przepisu wskazano, że: "[P]oprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność".

W świetle powyższego przepisu legitymację do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości miał poprzedni właściciel nieruchomości, którego prawo do odszkodowania w świetle ww. dekretu wygasło lub jego następca prawny. Jak podkreślano w orzecznictwie, uprawnienie przewidziane w art. 214 u.g.n. przysługiwało, gdy były właściciel lub jego następcy prawni nie uzyskali i nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 dekretu. Celem jego wprowadzenia było złagodzenie skutków działania dekretu. Natomiast odmienny charakter uprawnień byłych właścicieli gruntów warszawskich powodował, że sprawy o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu lub o odszkodowanie w trybie ww. dekretu były odrębnymi sprawami administracyjnymi od spraw o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub o odszkodowanie na podstawie art. 214 (lub art. 215 u.g.n.) i podlegały rozpatrzeniu w odrębnych postępowaniach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt I OSK 370/13, LEX nr 1664462).

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że K. R. nie był "poprzednim właścicielem" w rozumieniu art. 214 ust. 1 u.g.n. Nie był też następcą prawnym poprzedniego właściciela. Akt notarialny umowy sprzedaży połowy budynku z dnia 1 sierpnia 1953 r. - wobec niezłożenia przez poprzedniego właściciela, pomimo jego zapewnień, wniosku dekretowego w terminie wskazanym w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego – w istocie dotyczył cudzej własności. Skoro bowiem nie zostało wykazane, że poprzedniczka prawna, od której skarżący K. R. "nabył" umową zawartą w dniu 1 sierpnia 1953 r. połowę budynku, zgłosiła wniosek o przyznanie na tym gruncie w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę stosownie do art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r. prawa własności czasowej to nie istniało żadne prawo, które mogła ona skutecznie przenieść na nabywcę stosownie do fundamentalnej zasady, że nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw aniżeli ma sam (Nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet). Z chwilą bowiem bezskutecznego upływu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej przez dotychczasowego właściciela budynek znajdujący się na nieruchomości stał się własnością gminy m. st. Warszawy stosownie do regulacji przewidzianej w art. 8 dekretu. W chwili zawarcia umowy z dnia 1 sierpnia 1953 r. nieruchomość (wraz z budynkiem) stanowiła zatem własność gminy. To ustalenie z kolei eliminowało skarżącego z kręgu potencjalnych wnioskodawców uprawnionych do złożenia wniosku w trybie art. 214 u.g.n., co słusznie dostrzegł Sąd pierwszej instancji i czyniło niezasadnym podniesiony w obu rozpoznawanych skargach kasacyjnych zarzut naruszenia art. 214 u.g.n. oraz zarzut 5 skargi kasacyjnej K. R. naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wszczęcie i prowadzenie postępowania na żądanie podmiotu, który nie jest do tego uprawniony w świetle podstawy materialnoprawnej stanowi o naruszeniu prawa w stopniu rażącym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1010/16, LEX nr 423859). Należy wyjaśnić, że gdyby rzeczywiście S. J. – tak jak deklarowała w akcie notarialnym z dnia 1 sierpnia 1953 r. - złożyła wniosek dekretowy w terminie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu to okoliczność ta po pierwsze skutkowałaby pozostawieniem prawa własności budynku przy poprzednim właścicielu, a po drugie dawałaby jej roszczenie o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu (w późniejszym okresie prawa użytkowania wieczystego) i w takiej sytuacji o ile wniosek dekretowy nie zostałby negatywnie rozpatrzony do 1 sierpnia 1953 r. to akt notarialny legitymowałby K. R. i jego następców prawnych zarówno do żądania rozpoznania wniosku dekretowego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu, jak i w sytuacji jego negatywnego rozpatrzenia do zainicjowania postępowania z art. 214 u.g.n., ale tylko w takiej sytuacji. Zauważyć należy, że oprócz wspomnianego zapewnienia byłego właściciela w akcie notarialnym o złożeniu wniosku dekretowego i jego nierozpoznaniu, w dokumencie tym brak jest jakichkolwiek danych pozwalających zidentyfikować ten wniosek. Z kolei notariusz poinformował wówczas strony w § 8, że w wykonaniu przepisów dekretu z 1945 r. Prezydium Rady Narodowej "wydaje promesy przyrzekające prawo własności czasowej dotychczasowemu właścicielowi, z prawem cesji na określoną osobę, i że brak posiadania takiej promesy lub też brak cesji na imię nabywców może spowodować nieuznanie przez Prezydium (...) praw nabywców". Tym samym już w momencie zawarcia umowy strony miały świadomość, że ww. umowa może nie przenieść żadnych praw. Ze znajdującej się natomiast w aktach sprawy informacji Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z maja 1960 r. wynika, że wniosek dekretowy nie został złożony. Skarżący nietrafnie powołuje się na wyroki w sprawach o sygnaturach I SA 1788/02 i I SA/Wa 489/11. Teza pierwszego z tych orzeczeń: "[P]rawo do zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu (...) jest zbywalne. Prawo to, będące roszczeniem majątkowym, mogło być przeniesione na inną osobę w drodze sprzedaży." w pełni zasługuje na akceptację z tym że oczywiście chodzi w niej o możliwość przeniesienia prawa kiedy ono jeszcze przysługiwało zbywcy (dotychczasowemu właścicielowi) czyli do momentu upływu 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, kiedy termin do złożenia wniosku dekretowego pozostawał jeszcze otwarty. Z kolei w stanie faktycznym sprawy o sygnaturze I SA/Wa 489/11 w odróżnieniu od stanu faktycznego, jaki jest w niniejszej sprawie, poprzedni właściciel nieruchomości warszawskiej przed jej zbyciem na rzecz osoby trzeciej "wraz z prawami, rygorami i ograniczeniami wynikającymi z dekretu (...)" złożył wniosek dekretowy w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu.

Jako chybiony należało również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (zarzut 4). Zgodnie bowiem z art. 134: "§ 1. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a., § 2. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności". Tym samym wobec stwierdzenia w zaskarżonej decyzji przesłanki nieważności postępowania administracyjnego Sąd pierwszej instancji był uprawniony do przeprowadzenia kontroli decyzji organu I instancji, a wobec ustalenia tej wady również w tej decyzji wyeliminowania jej z obrotu prawnego stosownie do regulacji zawartej w art. 135 P.p.s.a. Zaznaczyć trzeba, że stanowi to przede wszystkim przejaw ekonomiki procesowej, bowiem organ odwoławczy i tak byłby zobowiązany do usunięcia z obrotu prawnego decyzji organu I instancji.

W odniesieniu do skargi kasacyjnej J. J. należy zauważyć, że wywód prawny zawarty w jej uzasadnieniu pozostaje w sprzeczności z zarzucanym naruszeniem art. 214 u.g.n. Skarżący zarzucił bowiem Sądowi pierwszej instancji bezzasadne przyjęcie, że następcy prawni S. I-voto J. nie złożyli wniosku przed dniem 31 grudnia 1988 r. Natomiast w uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na wiarygodność zapisów ksiąg publicznych S. J. była uprawniona do zbycia jej części na rzecz K. R. Należy zatem wyjaśnić, że po pierwsze - podważenie faktu niezłożenia przez następców prawnych byłego właściciela wniosku w terminie wymagało powołania w podstawach skargi kasacyjnych innych przepisów prawa niż art. 214 u.g.n, a po drugie – według utrwalonych poglądów w orzecznictwie i piśmiennictwie nabycie odpłatne i w dobrej wierze oraz w zaufaniu do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości podlegającej przepisom dekretu po jego wejściu w życie od wpisanego w księdze wieczystej właściciela nie powodowało nabycia własności przez nabywcę i nie naruszało praw gminy m. st. Warszawy, następnie Skarbu Państwa wynikających z art. 1 dekretu (por. monografia "Roszczenia przysługujące byłym właścicielom tzw. gruntów warszawskich", H. Ciepła, R. Sarbiński, K. Sobczyk-Sarbińska, dostępna w Systemie Lex, s. 9 i powołane tam orzecznictwo).

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawane skargi kasacyjne.