Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1641/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji


UZASADNIENIE

I.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Miejski Zespół ds. Orzekania i Niepełnosprawności w [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie wydania M. K. (dalej jako Skarżąca) orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Organ wskazał, że zawieszenie postępowania następuje z uwagi na toczące się postępowanie odwoławcze w kwestii ustalenia stopnia niepełnosprawności Skarżącej. Podjęcie zawieszonego postępowania możliwe będzie po zakończeniu procedury odwoławczej, a co za tym idzie uzyskaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności oraz po uzyskaniu z Zespołu Wojewódzkiego całości akt sprawy.

II.

Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wyjaśnił, że na dzień podjęcia postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, organ I instancji zasadnie uznał za niezbędne zawieszenie postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w związku z faktem, że w przedmiotowej sprawie toczy się nadal postępowanie odwoławcze w Sądzie Rejonowym [...] w [...] Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sprawa jest zarejestrowana pod sygnaturą akt [...]. Wojewódzki Zespół w [...] otrzymał informację z Sądu, że na dzień 8 lipca 2021 r. wyznaczono termin badania przez biegłego neurologa.

Przywołując istotę art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ wojewódzki wyjaśnił, że organ I instancji uznał za niezbędne zawieszenie postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w związku z faktem, że w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne orzeczenie - wyrok sądu. Ponadto należy przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. WZON powołał się na wyrok NSA z 28 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 1698/07, w którym stwierdzono, że: "Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej."

Zawieszenie postępowania jest zdaniem organu uzasadnione tym, że rozstrzygnięcie przez sąd odwołania Skarżącej od decyzji WZON z [...] czerwca 2018 r. nr [...] jest zagadnieniem wstępnym, którego rozpatrzenie ma wpływ na zakończenie postępowania prowadzonego przez sąd i wydania stosownego wyroku w przedmiotowej sprawie.

Zgodnie z powyższym w chwili obecnej, w związku z wniesieniem odwołania od orzeczenia II instancji i ponowną jego merytoryczną oceną przez sąd, nie jest możliwym wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Sąd jest organem władzy sądowniczej, która charakteryzuje się niezależnością oraz niezawisłością sędziowską. Niezawisłość sędziowska, chroniona na podstawie art. 178 Konstytucji RP jest gwarancją należytego sprawowania wymiaru sprawiedliwości. W postępowaniu toczącym się w wyniku wniesienia odwołania od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności to sąd dokonuje weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięć dokonanych przez organy orzecznicze, zasięgając w postępowaniu procesowym opinii biegłych sądowych. Biegły sądowy, jest organem pomocniczym sądu i pełni bardzo ważną funkcję w procesie orzekania. Na zlecenie sądu biegli wydają opinię, wykorzystując swoją specjalistyczną wiedzę i doświadczenie zawodowe. Opinia zawsze podlega ocenie sądu, który nie jest nią związany. Sąd zobowiązany jest poddać opinię szczegółowej analizie w celu zrewidowania zawartego w niej rozumowania i oceny trafności wniosków końcowych.

WZON otrzymał informację z Sadu, że na dzień 8 lipca 2021 r. wyznaczono termin badania przez biegłego neurologa.

Wojewódzki Zespół wyjaśnia, że zaskarżając orzeczenie z [...] czerwca 2018 r. m.in. w zakresie stopnia niepełnosprawności nie oznacza, że sąd może dokonać rozstrzygnięcia jedynie we wskazanym zakresie w odwołaniu. Odwołanie się od kilku elementów orzeczenia oznacza de facto brak prawomocnego orzeczenia, które sąd może zmienić w każdym zakresie. Wyroki sądów mogą skutkować modyfikacją orzeczeń również w zakresie daty ważności wydanego orzeczenia. Ujmując sprawę literalnie Sąd Rejonowy [...] w [...] w swoim wyroku może przykładowo zaliczyć Skarżącą do lekkiego czy umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na inny okres niż wskazany w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności.

Wojewódzki Zespół podkreślił soje zrozumienie dla faktu, że aktualnie (ze względu na obowiązujące procedury) Skarżąca nie legitymuje się prawomocnym orzeczeniem, jednakże wydanie takowego skutkowałoby naruszeniem kognicji sądu.

Ponadto gdy ustąpią przyczyny zawieszenia postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek strony. Przyczyna wymieniona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ustąpi z chwilą uprawomocnienia się wyroku kończącego postępowanie w przedmiotowej sprawie.

III.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła M. K. zaskarżając je w całości. Wniosła o stwierdzenie przez Sąd, iż postanowienia obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego oraz o przeprowadzenie rozprawy.

Postanowieniu WZON i MZON zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego według norm określonych w artykułach 6, 7, 8, 9, 11, 12, 19, 75, 77, 80, 97 i 107 § 1 pkt 8 i 9 k.p.a.

Wydane postanowienia zostały podpisane przez osoby prawnie nieumocowane, jako skład kolegialny. Postanowienie WZON zostało podpisane przez przewodniczącą, zaś postanowienie MZON zostało podpisane przez osobę upoważnioną przez przewodniczącą tego organu.

Obowiązujące regulacje prawne (ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 27 sierpnia 1997 r. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r.) wskazują, że zespoły wojewódzkie i powiatowe ds. orzekania o niepełnosprawności organami kolegialnymi. W odniesieniu do orzeczeń merytorycznych zespoły te powinny orzekać w składzie co najmniej dwuosobowym, zaś w sprawach proceduralnych w składach dwuosobowych.

Wydane postanowienia WZON i MZON dotyczące zawieszenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ze względu na występujące zagadnienie wstępne - kwestię mającą charakter merytoryczny - powinny być podpisane przez wszystkich członków organu kolegialnego, a nie tylko jedną osobę z zespołu.

W konsekwencji, brak podpisów i oznaczenia członków zespołów orzekających - wojewódzkiego i powiatowego - w treści wydanych postanowień powoduje, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zaskarżone postanowienia są również bezpodstawne, gdyż w sprawie z wniosku z 26 marca 2021 r. nie występuje zagadnienie wstępne.

Stan faktyczny sprawy dowodzi, że [...] marca 2021 r. minął termin orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wg. przyczyny niepełnosprawności 05-R, które nie było orzeczeniem prawomocnym ze względu na wniesione przed 3 laty odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, przed którym odwołanie to jest nadal procedowane, z wyznaczanymi kolejno badaniami lekarskimi, jak to w dniu 8 lipca 2021 r. wzmiankowane w uzasadnieniu postanowienia WZON.

W złożonej do MZON dokumentacji - wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wraz z zaświadczeniem lekarskim widnieje informacja, że przyczyną złożenia wniosku była zmiana mojego stanu zdrowia, tj. pogorszenie wskutek stwierdzonej przez uprawnionego lekarza przyczyny określonej symbolami choroby 05-R oraz G.56.0. Dodatkowa jednostka chorobowa (G.56.0 - zespół cieśni obu nadgarstków), zdiagnozowana i udokumentowana w 2021 roku wpisana w dokumentacji MZON z dnia 26 marca 2021 r. świadczy, że zakres sprawy (stan chorobowy) rozstrzygany przed Sądem od 2018 roku jest inny aniżeli zakres wniesiony do MZON w dniu 26 marca 2021 r. Sąd rozstrzyga bowiem odwołanie ze względu na jedną przyczynę niepełnosprawności - chorobę o symbolu 05-R, zaś wniosek i dokumentacja medyczna złożona do MZON w dniu 26 marca 2021 r. dotyczył dwóch jednostek chorobowych jako przyczyny niepełnosprawności określonej symbolem 05-R oraz G.56.0 - do schorzeń kręgosłupa i problemów z poruszaniem się dołączyła choroba obustronny zespół cieśni nadgarstka.

Ze względu na odmienny zakres merytoryczny spraw rozstrzyganych przed Sądem, jak i przed zespołem orzekającym o niepełnosprawności (sprawy zawisłe przed organami mają inny zakres ze względu na przyczynę niepełnosprawności - inne jednostki chorobowe) nie można mówić, że rozstrzygniecie Sądu będzie rozstrzygnięciem wstępnym warunkującym orzeczenie zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. Przyjęcie takiego założenia w wydanym postanowieniu przez MZON i WZON skutkujące zawieszeniem postępowania o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest ze wszech miar błędne.

Ponadto, jeśli dana kwestia należy do właściwości organu, to nie jest zagadnieniem wstępnym. To zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności orzekają i decydują w sprawach wydawanych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. W dodatku NSA w wyroku z 14 marca 2018 r. sygn. akt II OSK1268/16 orzekł, że od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie zależy rozpatrzenie sprawy w ogóle - brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi uniemożliwiać zakończenie sprawy, a nie tylko determinować kierunek decyzji wydawanej przez organ.

Z orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że przyczyną zawieszenia postępowania nie może być okoliczność, którą organ prowadzący postępowanie może rozstrzygnąć we własnym zakresie.

Postanowienia, których przesłanką wydania jest rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez Sąd w de facto innej rzeczowo sprawie (zakresy merytoryczne spraw przed Sądem i MZON są różne merytorycznie, dotyczą innych jednostek chorobowych wskazanych przez lekarza za przyczynę niepełnosprawności), skutecznie blokują Skarżącej posiadanie jakiegokolwiek orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Tym samym organy cedując swoje uprawnienia na Sąd, dopuściły się ograniczenia praw gwarantowanych Konstytucją RP i innymi ustawami.

Skarżąca wskazała również, że organy zawieszając postępowanie nie zwróciły się do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego, nie przekazały też Sądowi najbardziej aktualnej dokumentacji stanu jej zdrowia, co ewidentnie wskazuje, że w niniejszej sprawie doszło do wielu nieprawidłowości i uchybień oraz istotnego naruszenia przepisów prawa.

IV.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego podpisania postanowień przez osoby prawnie nieumocowane powołano się na § 19 i § 21 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 857) uznając, że organy działały prawidłowo.

Organ wskazał, że jedynie orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności są wydawane przez skład kolegialny zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia. Wniosek o wydanie orzeczenia, o którym mowa w § 2 pkt 1 i 2, rozpatruje co najmniej dwuosobowy skład orzekający. Skład orzekający w zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności dokonuje kwalifikacji do stopnia niepełnosprawności z uwzględnieniem wieku życia, przebiegu choroby, zakresu i rodzaju koniecznej opieki i pomocy oraz ograniczeń w funkcjonowaniu występujących w życiu codziennym w porównaniu do osób z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

V.

Skarga podnosi dwojakiego rodzaju zarzuty. Po pierwsze wskazuje, że organ był nienależycie obsadzony i nie orzekał w składzie kolegialnym, tak jak powinien. Po drugie, Skarżąca kwestionuje merytoryczną stronę sprawy, wskazując że nie było podstaw do zawieszenia postępowania.

Odnosząc się do pierwszej z poruszonych kwestii należy zauważyć, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej, do merytorycznego orzekania o niepełnosprawności powołane są zespoły powiatowe (jako pierwsza instancja) i wojewódzkie (jako druga instancja). Orzekają one na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego lub, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej (art. 6b ust. 1). Na podstawie delegacji ustawowej z art. 6c ust. 9 ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 857), które doprecyzowuje niektóre rozwiązania ustawowe.

Z § 2 powołanego rozporządzenia wynika, że powiatowe i wojewódzkie zespoły wydają orzeczenia o: 1) niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia; 2) o stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia; 3) wskazaniach do ulg i uprawnień osób posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy.

W § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia wskazano z kolei, że wniosek o wydanie orzeczenia, o którym mowa w § 2 pkt 1 i 2, rozpatruje co najmniej dwuosobowy skład orzekający zaś wniosek o wydanie orzeczenia, o którym mowa w § 2 pkt 3, rozpatruje jednoosobowo lekarz - członek powiatowego zespołu.

Powiatowy zespół wydaje też orzeczenia o umorzeniu postępowania w przypadku zgonu osoby zainteresowanej lub dziecka i w razie wycofania wniosku (§ 12). Do postępowania odwoławczego przed zespołem wojewódzkim w sprawach o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności stosuje się odpowiednio tryb postępowania przed zespołem powiatowym (§ 17).

W wyroku tutejszego Sądu z 13 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 985/19 wyrażono pogląd, że powołane rozporządzenie zawiera odrębne regulacje dotyczące składu orzekającego zespołów powiatowego i wojewódzkiego przy wydawaniu orzeczenia o umorzeniu postępowania i niektórych postanowień o charakterze procesowym. Zgodnie bowiem z § 19 ust. 3 pkt 1-3 rozporządzenia powiatowy zespół i wojewódzki zespół wydaje orzeczenie o umorzeniu postępowania (pkt 1) oraz postanowienie w sprawie: uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz niedopuszczalności wniesienia odwołania (pkt 2), a także zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia (pkt 3). Rozstrzygnięcia te wydawane są zarówno przez powiatowy, jak i wojewódzki zespół w składzie przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu.

Powyższe wskazuje, że zespoły powiatowe wojewódzkie są organami kolegialnymi, które co do zasady rozstrzygnięcia dotyczące ustalenia niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności (a więc merytoryczne) wydają w składzie nie mniejszym niż dwuosobowy, z udziałem lekarza odpowiedniej specjalności.

Jak już wskazano w § 19 ust. 3 rozporządzenia enumeratywnie wyliczono, że powiatowy i wojewódzki zespół, w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu, wydaje:

1) orzeczenie o umorzeniu postępowania;

2) postanowienie w sprawie:

a) uchybienia terminowi do wniesienia odwołania,

b) odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,

c) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,

d) niedopuszczalności wniesienia odwołania;

3) zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu do jej załatwienia;

4) decyzje w sprawie uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia nieważności orzeczeń, o których mowa w § 2.

Jeżeli zatem chodzi o merytoryczne rozstrzyganie spraw wymagany jest skład kolegialny, co nie dziwi z racji doniosłości rozważanej materii. Z kolei w enumeratywnie wymienionych sprawach o charakterze formalnym, jednakże kończących postępowanie (§ 19 ust. 3 pkt 1-2 rozporządzenia) wolą prawodawcy wyznaczone są składy zespołów (przewodniczący + sekretarz/osoba wskazana), które je rozstrzygają. Wśród tych spraw nie ma jednak zawieszenia postępowania.

Sięgając dalej do rozporządzenia Sąd zauważa, że w § 19 ust. 4 i 5 wskazano, że przewodniczący powiatowego zespołu oraz wojewódzkiego zespołu mogą w formie pisemnej upoważnić członka zespołu do załatwiania spraw w jego imieniu w zakresie określonym przepisami niniejszego rozporządzenia. Nadto, przewodniczący powiatowego zespołu oraz wojewódzkiego zespołu reprezentują zespół na zewnątrz i organizują jego obsługę administracyjno-biurową. Skoro więc kwestia zawieszenia postępowania nie została przez prawodawcę wyraźnie i wprost uregulowana w przepisach co do składu jaki powinien ją załatwić (tak jak np. ma to miejsce w sytuacji zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie), jak również nie jest to zagadnienie merytoryczne jak błędnie sugeruje Skarżąca oraz biorąc pod uwagę ilość spraw dotyczących niepełnosprawności rozstrzyganych przez zespoły, w tym dychotomicznie podzieloną drogę sądową (sprawy merytorycznie zakończone podlegają ocenie sądów powszechnych zaś sprawy dotyczące np. trybów szczególnych podlegają ocenie sądów administracyjnych), należy przyjąć, że nie jest wadliwością jeżeli rozstrzyga się tę kwestię w składzie przewodniczącego reprezentującego zespół lub osoby przez niego upoważnionej. Jakkolwiek jest to zagadnienie w ocenie Sądu nieuregulowane przez ustawodawcę w sposób logiczny i pełny, to jednak nie można z powyżej wskazanych powodów przyjąć, że w sprawie organy były wadliwie obsadzone.

VI.

Zdaniem Sądu w sprawie doszło jednak do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. co uzasadnia uchylenie obu zaskarżonych postanowień jako co najmniej przedwczesnych.

Odnośnie do kwestii zawieszenia postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności z uwagi na zaskarżone i nierozpoznane do dzisiaj przez sąd powszechny odwołanie Skarżącej od wydanego wcześniej orzeczenia należy zwróci uwagę na istotne okoliczności, w zależności od których taki krok może zależeć.

Z § 15 ust 1 rozporządzenia wynika, że osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o wydanie orzeczenia o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie wcześniej niż 30 dni przed upływem ważności posiadanego orzeczenia. Przepis ten ustanawia zatem regułę, że przed wskazaną datą stronie nie przysługuje w ogóle uprawnienie do zainicjowania postępowania. Jednocześnie jednak w § 15 ust. 2 rozporządzenia prawodawca wskazuje, że w przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o wydanie orzeczenia o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. Jeżeli zatem przed upływem terminu ważności posiadanego orzeczenia o niepełnosprawności dochodzi do zmiany stanu zdrowia, przez którą należy rozumieć z perspektywy strony jego pogorszenie, może się ona ubiegać o orzeczenie uwzględniające zmianę jej stanu zdrowia, co wymaga przeprowadzenia odpowiedniego badania.

Sąd niniejszym wskazuje, że co do zasady można zaaprobować pogląd, że postępowanie toczące się przed sądem powszechnym wszczęte na skutek odwołania od orzeczenia zespołu wojewódzkiego w sytuacji toczenia się postępowań odnoszących się do różnych okresów, stanowić może zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i uzasadniać zawieszenie postępowania. Sąd powszechny może bowiem w szerszym zakresie zbadać sprawę wywołaną odwołaniem i zmienić również okres orzeczenia o niepełnosprawności, niejako konsumując ponowny wniosek zainteresowanego.

Rzecz jednak w tym, że istotne są w takim przypadku okoliczności konkretnej sprawy w jakich tego rodzaju wniosek jest formułowany.

Niniejsza sprawa nie dotyczy wydania orzeczenia o niepełnosprawności na kolejny okres z tej samej przyczyny (a przynajmniej nie wyłącznie). Jeśli by tak bowiem było, wówczas sąd powszechny rzeczywiście byłby władny, oceniając istotę żądania Skarżącej, po prostu zmienić orzeczenia organów i rozstrzygnąć sprawę szerzej.

Niemniej jednak Skarżąca oprócz pierwotnego schorzenia, którym są choroby związane z kręgosłupem (szereg dyskopatii), akcentuje również zdiagnozowany u niej obustronny zespół cieśni nadgarstków, co jest schorzeniem niewątpliwie nowym. Organ twierdzi natomiast, że z racji dopuszczenia przez sąd powszechny dowodu z opinii biegłego neurologa, Skarżąca będzie szczegółowo diagnozowana w postępowaniu sądowym, co może się przełożyć na wynik sprawy. Tymczasem poza informacją o toczącym się postępowaniu organ nie dysponuje żadną inną wiedzą na temat chociażby zakresu podnoszonych przez Skarżącą zastrzeżeń czy też nowych twierdzeń, o których wiedziałby sąd powszechny. Należy mieć to na uwadze szczególnie dlatego, że w przypadku zastosowania przez sąd powszechny rozpoznający odwołanie Skarżącej art. 47714 § 6 k.p.c., nie będzie on orzekał co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących niepełnosprawności, które powstały po dniu wniesienia odwołania od tego orzeczenia, a uchyli orzeczenie, przekazując sprawę do rozpoznania WZON, umarzając jednocześnie postępowanie.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy chodzi m.in. o nowe przyczyny niepełnosprawności (oprócz dotychczasowych). Zawieszenie postępowania w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu powszechnego (w bliżej niesprecyzowanym terminie), co do orzeczenia o niepełnosprawności wydanego na wcześniejszy okres, w sytuacji istnienia nowej przyczyny i braku informacji o tym czy sąd powszechny ma dostateczną wiedzę na ten temat, może powodować nieuzasadnioną przewlekłość postępowania i pozostawanie Skarżącej bez należnych form pomocy, uzależnionych od posiadania orzeczenia o niepełnosprawności (por. wyrok WSA w Gdańsku z 11 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1067/20), co zresztą organ wprost zauważa. To zaś, że sąd powszechny w razie powzięcia wiedzy w zakresie nowych przyczyn niepełnosprawności będzie zastosować art. 47714 § 6 k.p.c. może mieć ten skutek, że względem ewentualnego nowego rozstrzygnięcia wydanego przed orzeczeniem sądowym przez organ będzie mógł zostać wdrożony jeden z trybów nadzwyczajnych. Niemniej jednak z uwagi na bardzo odległe terminy załatwiania sprawy przez sądy powszechne i potrzebę zapewnienia Skarżącej skutecznej gwarancji procesowej w celu realizacji przysługujących jej praw podmiotowych, Sąd uznaje że nie było podstaw do zawieszenia postępowania.

W powyższej sytuacji organy winny dalej procedować w sprawie Skarżącej, podejmując działania w celu wyjaśnienia związku jej nowego schorzenia z ewentualną niepełnosprawnością.

Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. orzekł jak w sentencji.