Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 716/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3, 145, 151, 272 par 1 i 275
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 140 par 1 pkt 8, art. 249 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. M. W. w W. O. R. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowionego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("Kolegium") decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję własną z [...] nr [...] umarzającą postępowanie wznowione postanowieniem Kolegium z [...] nr [...]

Postępowanie to zainicjowane zostało wnioskiem A. W. Oddział Regionalny w K. ("Agencja") o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące listopad i grudzień 2013 roku.

Kolegium, umarzając postępowanie wznowione (decyzją z dnia [...].) uznało, że w związku z wniesieniem na ostateczną decyzję podatkową skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a następnie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest możliwości wznowienia postępowania podatkowego zakończonego tą decyzją. Podatnik winien bowiem złożyć wniosek o wznowienie postępowania sądowego. W związku zaś z niezasadnym wznowieniem postępowania przez Kolegium, postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

W przewidzianym prawem terminie Agencja wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Kolegium, rozpoznając ponownie sprawię ustaliło, że Burmistrz [...] i Gminy Z. decyzją z [...] znak: [...] określił Agencji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za miesiące listopad i grudzień 2013 roku w kwocie [...]zł.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z [...] r. znak: [...]

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 678/16 oddalił skargę wniesioną na powyższą decyzję SKO w K., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 września 2017 r. sygn. akt II FSK 1132/17 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach.

Wnioskiem z 2 kwietnia 2021 r. Agencja zwróciła się do Kolegium o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z [...] r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] i Gminy Z. z dnia [...] r. Jako podstawę wniosku Agencja wskazała art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1054 z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa, O.p.), przywołując jednocześnie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19, w którym stwierdzono, że art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowił natomiast podstawę wydania ostatecznej decyzji organu podatkowego.

Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. wznowiło postępowanie, zaś decyzją z dnia [...] r. umorzyło wznowione postępowanie podatkowe.

Utrzymując w mocy tą decyzję Kolegium wskazało, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 208 Ordynacji podatkowej. Następnie przywołując art. 270, 272 § 1 i 2 oraz art. 275 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej; "p.p.s.a.") wywiodło, że w świetle powyższych przepisów, wniosek Agencji o wznowienie postępowania powinien zostać złożony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, albowiem sprawa zakończyła się wyrokiem tego Sądu. Zdaniem Kolegium w sprawie jak niniejsza wyłącznie NSA jest właściwy rozpoznać wniosek strony o wznowienie postępowania sądowego z uwagi na wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok.

Nadto Kolegium dodało, że z wniosku Agencji o ponowne rozpoznanie sprawy wynika, że strona zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wznowienie postępowania.

Na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl widnieje informacja, że NSA w sprawie dotyczącej określenia Agencji zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące roku 2013, wyrokiem z 6 października 2021 r., sygn. akt III FSK 4056/21 uchylił w całości wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2017 r. sygn. akt II FSK 1132/17 oraz uchylił w całości wyrok WSA w Kielcach z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 678/16, a także uchylił w całości decyzję Kolegium z [...] r. znak: [...] Zatem wniosek Agencji został przez Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniony.

Powyższe, zdaniem organu, potwierdza zasadność podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Kolegium błędnie wznowiło przedmiotowe postępowanie, gdyż prawidłowo winno było odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się w szczególności wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Zdaniem organu taka przesłanka zaistniała, bowiem w sprawie zostały wydane orzeczenia przez sądy administracyjne, dlatego też strona powinna była zwrócić się z wnioskiem o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o przepisy p.p.s.a., a nie z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.

Ponieważ organ niezasadnie wznowił postępowanie podatkowe, należało je umorzyć na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, jako bezprzedmiotowe.

Na powyższą decyzję Agencja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o jej uchylenie, względnie uchylenie decyzji poprzedzającej i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania przez organ I instancji. Zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;

b) art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez umorzenie postępowania w sytuacji konieczności jego zawieszenia;

c) naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, tzn. zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), zasady prawdy obiektywnej polegającej na obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy (z art. 122 w zw. z art. 180. i art. 187 § 1 w zw. z art 191 Ordynacji podatkowej), zasady przekonania strony postępowania o zasadności przesłanek, którymi organ kierował się, wydając zaskarżoną decyzję przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego (art. 124 Ordynacji podatkowej) oraz zasady wnikliwości i szybkości działania w sprawie (art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej);

d) art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

e) naruszenie art. 243 § 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie; że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, podczas gdy zachodzą podstawy do zastosowania nadzwyczajnego trybu wskazanego w ww. przepisie;

f) naruszenie art. 128 Ordynacji podatkowej, poprzez niezgodne z prawem nadużycie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze instytucji wznowienia postępowania poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, podczas gdy zachodzą podstawy do zastosowania nadzwyczajnego trybu wskazanego w ww. przepisie;

g) naruszenie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w wyniku niezgodnego z prawem nie skorzystania przez organ z nadzwyczajnego trybu postępowania z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której najpierw wniesiono wniosek o wznowienie postępowania z art. 240 § 1 pkt 8 O.p., a następnie na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. wniesiono skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wznowienie postępowania.

Ponieważ niedopuszczalne jest dwutorowe kontrolowanie tej samej decyzji w prowadzonych jednocześnie dwóch trybach nadzwyczajnych, tj. administracyjnym i sądowoadministracyjnym, organ powinien był zawiesić z urzędu postępowanie wznowione do czasu rozstrzygnięcia skargi przez NSA w Warszawie.

Z uwagi na to, że art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowił materialnoprawną podstawę decyzji Kolegium, zastosowanie znajdzie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej tak samo jak analogicznie art. 272 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności interpretacji aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Następnie skarżąca przytoczyła stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19. Podała, że uwzględniając dokonaną w kontekście wyroku TK wykładnię art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l. organ powinien ocenić prawidłowość ustaleń stanu faktycznego sprawy, pod kątem związku posiadanych przez Agencję nieruchomości z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Jak wynika z treści powyżej przywołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Innymi słowy uchybienie przepisom postępowania tylko wtedy doprowadzi do uchylenia decyzji, jeżeli będzie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie została zaskarżona decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję tego organu (wydaną w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania podatkowego) umarzającą postępowanie wznowione. Zdaniem organu w realiach przedmiotowej sprawy, z uwagi na uprzednie wniesienie przez stronę skargi do WSA, a następnie skargi kasacyjnej do NSA i zapadłe w sprawie podatku od nieruchomości za miesiące listopad i grudzień 2013 roku wyroki sądów administracyjnych brak jest możliwości wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Według Kolegium podatnik winien złożyć wniosek o wznowienie postępowania sądowego.

Skarżąca natomiast uważa, że wniosek o wznowienie postępowania podatkowego został złożony prawidłowo i podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Zdaniem Agencji okoliczność wniesienia przez nią również skargi o wznowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego winna skutkować zawieszeniem postępowania wznowionego przed organem, nie zaś do jego umorzenia.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w określonych powyżej granicach Sąd doszedł do przekonania, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. z naruszeniem art. 210 § 4 oraz 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jednakże naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Rozpoczynając rozważania prawne w sprawie godzi się na wstępie przywołać brzmienie art. 190 ust 1 i 4 Konstytucji RP. W myśl tego przepisu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Wznowienie postępowania przewidziane w art. 190 ust. 4 Konstytucji jest szczególną instytucją, określaną w doktrynie prawnej pojęciem uzdrowienia (sanacji) postępowania (sądowego, administracyjnego) opartego na niekonstytucyjnym akcie normatywnym. W swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że regulacja ta stwarza możliwość ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie zmienionego stanu prawnego, ukształtowanego w następstwie orzeczenia Trybunału. Możliwość taka jest ujęta jako podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 20 lutego 2002 r., sygn. akt K 39/00, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 4; 7 września 2006 r., sygn. akt SK 60/05, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 101).

Jednakże środki, dzięki którym cel ten ma być zrealizowany, Konstytucja pozostawiła do unormowania w poszczególnych procedurach, przyznając ustawodawcy swobodę ich doboru. W konsekwencji pojęcia "wznowienie postępowania", którym ustrojodawca posłużył się w art. 190 ust. 4 Konstytucji, nie należy rozumieć w sensie technicznym, tak jak posługują się nim przepisy proceduralne (wznowienie sensu stricto). Chodzi tu bowiem o wszelkie środki prawne, dzięki którym można osiągnąć efekt w postaci ponownego rozstrzygnięcia sprawy, według stanu prawnego po wyeliminowaniu niekonstytucyjnych przepisów (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 11 czerwca 2002 r., sygn. akt SK 5/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 41; z 9 czerwca 2003 r., sygn. akt SK 12/03, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 51; z 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 96). Dlatego też ustrojodawca zdecydował, że sposób i zakres wzruszania orzeczeń, rozstrzygnięć i decyzji musi odpowiadać charakterowi poszczególnych postępowań i unormowania szczegółowe pozostawił przepisom proceduralnym rządzącym poszczególnymi dziedzinami prawa.

W świetle utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 9 czerwca 2003 r., sygn. akt SK 5/03, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 50; postanowienie sygnalizacyjne z 2 marca 2004 r., sygn. akt S 1/04, OTK ZU nr 3/A/2004, poz. 24; wyrok z 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 96) art. 190 ust. 4 Konstytucji stanowi o prawie jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy orzeczenia. W wyroku z dnia 27 października 2004 r. (sygn. akt SK 1/04) Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że "art. 190 ust. 4 Konstytucji, przyznając jednostce prawo podmiotowe do rozstrzygnięcia sprawy w następstwie utraty mocy przez zdyskwalifikowaną normę prawną, nie deklaruje utraty skuteczności prawnej ex lege niekonstytucyjnych aktów stosowania prawa. W zgodzie z zasadą pewności prawa i zasadą ochrony zaufania (art. 2 Konstytucji) nakazuje wznowienie prawomocnie (ostatecznie) zakończonych postępowań.

Przepis ten odsyła do ustaw zwykłych, nakazując regulację trybu wspomnianej sanacji oraz determinując cel »wznowienia«.

Celem ustawowej procedury, realizującej normę art. 190 ust. 4 Konstytucji, musi być więc realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Swoboda ustawodawcy ukształtowania implementujących to uprawnienie przepisów jest w tym wypadku zawężona, a jej granice wyznacza okoliczność, że "wzruszalność" aktów stosowania prawa została przesądzona już na gruncie samej Konstytucji.

Ustawa zwykła ma zatem określać jedynie "zasady i tryb" wznawiania postępowania. To bowiem Konstytucja przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Dlatego też jakiekolwiek ograniczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji są dopuszczalne wówczas, gdy uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji, który wyłącza wznawianie postępowania jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10, CBOSA).

Następnie należy wskazać, że tryb wznowienia postępowania – podatkowego oraz sądowego – regulują przepisy ustaw Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny.

Stosownie do treści art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie (art. 275 p.p.s.a.).

Analiza przepisów Konstytucji oraz przywołanych wyżej ustaw w zakresie przesłanki wznowienia postępowania związanej z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę orzeczenia (organu czy sądu) prowadzi do wniosku, że stanowisko Kolegium o możliwości w realiach kontrolowanej sprawy zainicjowania trybu wznowienia postępowania tylko poprzez złożenie skargi o wznowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajduje oparcia w treści tychże aktów prawnych.

Jakkolwiek przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy p.p.s.a. regulują tryb wznowienia postępowania oraz skargi o wznowienie postępowania w oparciu o tożsamą przesłankę, to brak jest uregulowań, które uniemożliwiałyby stronie skorzystanie z którejkolwiek z nich, bądź regulowały pierwszeństwo uruchomienia którejkolwiek z omawianych procedur.

Powyższą argumentację wspiera także dalsza analiza przepisów Ordynacji podatkowej dotycząca innego trybu nadzwyczajnego – stwierdzenia nieważności decyzji. Mianowicie, zgodnie z treścią art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej

organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności (...) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4.

Zatem w przypadku tego trybu ustawodawca wyraźnie zastrzegł przeszkodę formalną rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy sąd administracyjny oddalił skargę na tą decyzję. Przepisy regulujące wznowienie postępowania podobnych zastrzeżeń nie zawierają.

Przyjąć zatem należy, że w sprawie jak niniejsza, okoliczność że doszło do wydania wyroku oddalającego skargę przez WSA oraz wyroku oddalającego skargę kasacyjną przez NSA nie stoi na przeszkodzie skutecznemu zainicjowaniu przez stronę trybu wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej.

Sąd nie podziela tym samym wyrażonego przez organ poglądu, że w sprawie właściwym było wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, na podstawie 243 § 3 Ordynacji podatkowej. Podstawą wydania takiej decyzji jest bowiem niedopuszczalność wznowienia z przyczyn formalnych, takich jak: uchybienie terminowi do złożenia wniosku, powołanie nieistniejącej przesłanki wznowienia. Tymczasem w kontrolowanej sprawie żadna z przyczyn niedopuszczalności wznowienia postępowania podatkowego nie wystąpiła. Z wnioskiem wystąpiła strona postępowania, zachowując przewidziany w ustawie miesięczny termin do jego złożenia, powołała objętą art. 240 § 1 pkt 8 O.p. przesłankę i wskazała konkretny wyrok TK, z którego treści wywodziła poprawność zgłoszonego żądania.

Należy nadto zwrócić uwagę, że przesłanka wznowienia postępowania powołana przez stronę we wniosku i związany z nią wyrok TK z 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19 ziściły się dopiero po wydaniu orzeczeń przez sądy administracyjne.

Jeżeli zatem okoliczności te nie istniały w momencie orzekania przez sądy administracyjne, to prawomocność swoimi skutkami nie mogła wyłączać możliwości uruchomienia wewnątrzadministracyjnego trybu weryfikacji decyzji obarczonych tego typu wadami – wznowienia postępowania administracyjnego. Prawomocność bowiem, stanowi cechę zgodności z prawem nadaną decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego w takim zakresie, w jakim sąd ten może skontrolować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

W przekonaniu tut. Sądu, w kontrolowanej sprawie istniała zatem możliwości wznowienia postępowania podatkowego zakończonego prawomocną decyzją (decyzją, w stosunku do której wyrokiem sądu administracyjnego skarga została oddalona).

Powyższe rozważania sądu świadczą o wadliwym uzasadnieniu prawnym wydanej przez organ decyzji, co doprowadziło do naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Sąd podziela także pogląd skarżącej, że w przypadku ustalenia przez organ okoliczności wniesienia przez stronę również skargi o wznowienie postępowania do Naczelnego Sądu Administracyjnego, winien on zawiesić toczące się postępowanie wznowione do czasu zakończenia postępowania przed NSA. Powyższe wykluczyłoby konkurencyjność obu uruchomionych trybów.

Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu, Kolegium naruszyło art. 210 § 4 oraz 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej

Jednakże, jak wynika z powyżej przedstawionych rozważań samo stwierdzenie naruszenia przepisów postepowania przez organ– w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – nie uprawnia sądu do uchylenia decyzji. Konieczne jest również stwierdzenie, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kontekście powyższego zauważyć trzeba, że Kolegium wydało zaskarżoną decyzję w dniu [...] r. Natomiast przed jej wydaniem, w dniu 6 października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny, w rozpoznaniu skargi o wznowienie postępowania złożonej przez Agencję, wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt III FSK 4056/21:

- uchylił w całości wyrok NSA z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1132/17,

- uchylił w całości wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 678/16,

- uchylił w całości decyzję SKO z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące listopad i grudzień 2013 roku.

Zatem – co istotne z perspektywy kontrolowanej sprawy – NSA wyrokiem z dnia 6 października 2021 r. wyeliminował z obrotu prawnego ostateczną decyzję Kolegium wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące listopad i grudzień 2013 roku.

Tym samym na dzień orzekania przez Kolegium w kontrolowanej sprawie, czyli na dzień [...] r. nie istniała już w obrocie prawnym ostateczna decyzja Kolegium, której dotyczył wniosek Agencji o wznowienie postępowania podatkowego.

W konsekwencji powyższego, jedynym słusznym rozstrzygnięciem organu w sprawie wniosku strony było umorzenie postępowania wznowionego, albowiem przedmiot wniosku – ostateczna decyzja – nie istniała już w obrocie prawnym.

Zatem, pomimo stwierdzonych uchybień, skarga nie mogła zostać uwzględniona. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.