Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1111/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 158 zd. 1, art. 154
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08 odmawiające wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2017 r. K. J. (dalej skarżący, strona) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po raz kolejny o wykładnię wyroku tego Sądu z 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08 (dalej wyrok z 14 stycznia 2009 r.) przez wskazanie:

1. "czy wyrok w zakresie, w jakim stanowi o mocy wiążącej decyzji administracyjnej objętej nim ochroną, stanowi o uznaniu za zgodne z literą prawa orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...], jako objętego kontrolą sądowoadministracyjną w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, niedopuszczalności orzekania w sprawie rozstrzygniętej ostateczną decyzję Komendanta Rejonowego Policji w [...] o bezterminowym i adresowanym również do podmiotu w stanie spoczynku adresata decyzji administracyjnej w sprawie równoważnika pieniężnego należnego z jej wykonania, jako zastępczej, konstytutywnej realizacji zastępczo prawa do lokalu mieszkalnego w związku z ich niezaspokojeniem;

2. wyjaśnienie, czy w zakresie rozstrzygnięcia mieściło się zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji numer [...], czy też uznanie, iż niedopuszczalne było i jest wywodzenie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], o istnieniu podstawy prawnej kwestionowania prawa, uprawnienia żądania jego realizacji w formie i trybie prawem nakazanym, a tym samym w związku z prawem konstytutywnym możliwość odmowy wykonalności decyzji chronionej wyrokiem sądowym i możliwości działań prawnych w celu pominięcia powagi rzeczy osądzonej wyrokiem II SA/Wa 1032/08, gdzie jednoznacznie, a wynika to z akt sprawy, organy Policji wywodziły, iż świadczenia równoważnika w formie finansowej nie mogą być realizowane na rzecz mojej osoby, jako rekompensaty za niezaspokojone wbrew prawnemu obowiązkowi potrzeby mieszkaniowe przydziałem lokalu mieszkalnego;

3. wyjaśnienie wątpliwości w zakresie adresowania rzeczonego rozstrzygnięcia, w związku z art. 154 ppsa w dacie orzekania, w związku ze zmianami w stanie prawnym, zatem stanu prawnego z ustawy ppsa obowiązującej obecnie, tj. art. 149 ppsa, czy przedmiotowy wyrok został w sposób jednoznaczny adresowany do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], jako organu zobowiązanego naliczać i zarządzać należności równoważnika za brak lokalu mieszkalnego do wypłaty po tym wyroku, a do Komendanta Powiatowego Policji w [...], w zakresie, w jakim organ ten winien był podjąć działania, aby należności bezprawnie wstrzymane zarządzić do wypłaty wraz z odsetkami ustawowymi za zwłokę spowodowaną z winy organów Policji i/lub ich funkcjonariuszy".

Skarżący podniósł, że potrzeba wykładni jest uzasadniona, w szczególności, że Komendant Powiatowy Policji w [...] po tym wyroku, mimo wezwania tegoż organu, uchyla się od podjęcia prawem nakazanych w związku z tym wyrokiem działań i czynności, czym pozbawia skarżącego korzystania z konstytutywnego prawa do równoważnika, mimo wyroku sądowoadministracyjnego, a organ usiłuje wykazywać i przyjmować, iż mimo, że w sprawie orzekał WSA w Warszawie w kontynuacji, bądź przedłużeniu czynności i orzeczenia, oraz wstrzymania przez KPP bezprawnie realizacji prawa konstytutywnego, Komendant Powiatowy Policji w [...] tym wyrokiem nie jest związany, zatem dokonuje się w tym zakresie bezprawnej wykładni przez organ wyroku, a to w okolicznościach, w których KPP w [...] w sprawie tym wyrokiem rozstrzygniętej odmawia załatwienia sprawy i narusza, mimo jego prawomocności, równocześnie art. 32 ustawy zasadniczej, w związku z utrwalonym w orzecznictwie NSA stanowiskiem o konstytutywności rzeczonego prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z treścią art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej ppsa), sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Rozpoznawany wniosek skarżącego jest szóstym wnioskiem o wykładnię wyroku z dnia 14 stycznia 2009 r. o nieznacznie zmienionych żądaniach, które nie stanowią jednak podstawy do dokonania wykładni wyroku.

Z uwagi na przejście w stan spoczynku jednego z sędziów – członka składu orzekającego, który brał udział w wydaniu wyroku z 14 stycznia 2009 r., konieczna była zmiana składu osobowego Sądu ponownie rozpoznającego wniosek o wykładnię wyroku.

Konieczność dokonania wykładni orzeczenia, której podlega zarówno jego sentencja jak i uzasadnienie, zachodzi wówczas, gdy treść tego orzeczenia jest sformułowana w sposób niejasny, mogący budzić wątpliwości, co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania.

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sentencja wyroku z 14 stycznia 2009 r. jest jasna, czytelnie określa przedmiot skargi, którego postępowanie dotyczy, a także jednoznacznie wskazuje sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie budzą wątpliwości powołane w uzasadnieniu motywy i podstawa prawna rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak jest potrzeby dokonania wykładni treści wskazanego wyżej wyroku.

Sądy administracyjne nie są ani obowiązane, ani też uprawnione, by udzielać stronom wskazówek lub porad prawnych dotyczących ich przyszłych działań i zamierzeń. Sąd nie może zastępować organu w działaniach podjętych po wydaniu orzeczenia sądowego w sprawie, natomiast może objąć kolejną kontrolą sądowoadministracyjną akty organu wydane w wyniku wcześniejszego wyroku Sądu lub też bezczynność organu w tym zakresie, po wniesieniu odrębnej skargi w tej sprawie.

Odnosząc się do wyroku objętego wnioskiem o wykładnię podnieść trzeba, że w pkt 1 sentencji wyroku Sąd wyraźnie wskazał, że uchyla zaskarżoną decyzję, a więc decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...]. W pkt 2 sentencji określono, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z treści art. 152 ppsa w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1251/09 oddalił skargę na niewykonanie przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w rozpoznawanej sprawie (k. 56, 59-61, 71-73, 90-93, 111-112, 115-117, 130-132, 135-137, 171-174, 190-195, 197-199, 206-207, 218-220, 232-233, 253-255, 267-268, 273-276 akt II SA/Wa 1032/08).

Na postanowienie 18 maja 2017 r. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył K. J. wskazując, że nie sposób przyjąć, że w postępowaniu wyjaśniono, ustalono i rozpoznano wszystkie elementy zawarte we wniosku o dokonanie wykładni wyroku. Skarżący wskazał, że problemem w niniejszym postępowaniu oparty jest na przyjęciu, że wydanym wyrokiem związany jest wyłącznie Komendant Wojewódzki Policji w [...] (k. 282-283 akt II SA/Wa 1032/08).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści (art. 158 zd. 1 ppsa).

Uwzględnienie wniosku o wykładnię wyroku może nastąpić jedynie wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do istoty rozstrzygnięcia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (postanowienie NSA z: 10.2.2012 r., I OZ 78/12; 5.3.2014 r., II GSK 1310/12, akceptowane przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza, M. Grzywacza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2015 s. 643, nb 1). Za szczególnie pozbawione podstaw prawnych należy uznać domaganie się przez stronę dokonania wykładni wyroku stanowiące w istocie polemikę z odmiennym, niż oczekiwała strona stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu (postanowienie NSA z: 23.9.2011 r., II FSK 1224/10; 20.5.2011 r., I FZ 104/11, akceptowane przez T. Wosia w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2013, s. 823, uw. 5).

Wykładnia wyroku dokonywana jest w sytuacji, gdy treść wyroku jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do zawartego w nim rozstrzygnięcia. Jeżeli orzeczenie jest kompletne, zawiera rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie, których treść nie budzi wątpliwości, wniosek o jego wykładnię podlega oddaleniu. Wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych, polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Nie jest dopuszczalne dokonanie wykładni orzeczenia na podstawie art. 158 ppsa, przez uzupełnienie zawartej w nim argumentacji, mającej uzasadniać podjęte rozstrzygnięcie, czy podjęcie polemiki ze stroną postępowania w odniesieniu do zawartej w orzeczeniu treści.

W rozpoznawanej sprawie zarówno sentencja kwestionowanego wyroku, jak i jego uzasadnienie, zostały sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości (k. 56, 59-61 akt II SA/Wa 1032/08). Sąd I instancji prawidłowo wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Dlatego wniosek o dokonanie wykładni postanowienia jest bezzasadny i winien zostać oddalony. Prawomocnymi postanowieniami z dnia: 30 sierpnia 2011 r., I OZ 602/11; 14 marca 2014 r., I OZ 185/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia skarżącego na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – odpowiednio – z dnia: 9 czerwca 2011 r., II SA/Wa 1032/08; 17 grudnia 2013 r., II SA/Wa 1032/08 (k. 135-137; 171-174; 218-220, 253-255 akt II SA/Wa 1032/08). Mnożenie niezasadnych wniosków o wykładnię wyroku z 14 stycznia 2009 r. przemawia za przyjęciem, że skarżący wbrew ustawodawcy nadużywa swej sytuacji procesowej w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem, który stał się prawomocny dnia 24 marca 2009 r. (przed 8 laty i ponad 3 miesiącami; k. 56-56v akt II SA/Wa 1032/08).

Wskazany we wniosku z 26 kwietnia 2017 r. o wykładnię wyroku z 14 stycznia 2009 r. art. 149 ppsa nie jest relewantny (Sąd I instancji wyrokiem z 14 stycznia 2009 r. nie orzekał o bezczynności bądź przewlekłym prowadzeniu postępowania), podobnie jak art. 154 ppsa (na podstawie którego orzekał prawomocnym wyrokiem z dnia 9 lutego 2011 r., III SA/Kr 1251/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę skarżącego na [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie niewykonania wyroku z 14 stycznia 2009 r., II SA/Wa 1032/08).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.