Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 918/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 października 2010 r., nr [...], na podstawie art. 37, ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z dnia 30 października 1974 r., Nr 38, poz. 229, z późn. zm) w związku z art. 103, ust. 2, oraz art. 80, ust. 2, pkt 1 i art. 83, ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, późn. zm.) nakazano W. Z. rozebrać wybudowany w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości W., gmina K., parterowy obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej, z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym, wraz z tarasem zadaszonym, stanowiący całość konstrukcyjną i funkcjonalną z obiektem zasadniczym.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że PINB w dniu 27 listopada 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania w warunkach samowoli budowlanej, obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej. Podczas przeprowadzonej w dniu 14 grudnia 2006 r. wizji ustalono, że na działce nr [...] w W. istnieje użytkowany obiekt budowlany, nietrwale związany z gruntem, o konstrukcji drewnianej, z poszyciem ścian zewnętrznych z desek struganych, parterowy, z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym i wymiarach w rzucie 6,00 m na 5,07 m plus 1,30 m na 2,90 m. Obiekt ten posiada przyłącze energetyczne i nie posiada instalacji wodno-kanalizacyjnej. Właścicielem obiektu jest W. Z., który wybudował go w 1989 r., zaś właścicielem gruntu od 2002 r. jest J. C. Inwestor nie posiada pozwolenia na budowę lecz informację o terenie wydaną przez Naczelnika Miasta i Gminy nr [...] z dnia 2 sierpnia 1988 r., w której zawiadomiono, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym Uchwałą Rady Narodowej miasta i gminy z dnia 22 czerwca 1979 r., nr [...] teren działki nr [..] położonej we wsi W. przeznaczony jest pod uprawy polowe z prawem zabudowy w ramach istniejącego siedliska. Ponadto inwestor oświadczył, że było wydane odrębne pismo zezwalające na wybudowanie domku letniskowego nietrwale związanego z gruntem, lecz obecnie tego pisma nie posiada. W dniu 18 grudnia 2006 r. organ, odrębnymi pismami, zwrócił się do Urzędu Gminy K. o informację czy było prowadzone postępowanie administracyjne w celu wydania zgody na wybudowanie przedmiotowego obiektu oraz o przesłanie obecnie obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Gminy K. dla działki nr [...] oraz planu obowiązującego w 1989 r. Pismem dnia 4 stycznia 2007 r. Wójt Gminy poinformował, że nie posiada dokumentów wyżej wymienionej sprawy. Natomiast w dniu 9 stycznia 2007 r. wpłynęło pismo z Urzędu Gminy w K. wraz z kopią mapy ewidencyjnej, rysunku planu miejscowego oraz tekstu legendy planu miejscowego informujące, że działka nr [...] w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 22 czerwca 1979 r., nr [...] (Dz. Urz. WRN w G. z [...] z późn. zm.) przeznaczona była pod uprawy rolne i leśne. PINB pismem z dnia 10 stycznia 2007 r., zwrócił się do Urzędu Gminy w K. o przesłanie wyrysu i wypisu z miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., obowiązującego w latach 1990-2002. Pismem z dnia 19 stycznia 2007 r. Wójt Gminy poinformował, że w byłym planie miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 27 kwietnia 1990 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. Gd. nr [...]) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy dnia 18 grudnia 1992 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]) działka nr [...] przeznaczona była pod uprawy rolne i leśne. Plany te zaś utraciły moc z dniem 1 stycznia 2003 r. PINB decyzją z dnia 22 września 2007 r., nr [...], nakazał W. Z. rozebrać przedmiotowy obiekt budowlany. Jednak na skutek odwołania, PWINB decyzją z dnia 1 września 2010 r., nr [...], uchylił w całości decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że organy winny mieć na uwadze zgodność budowy obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie orzekania, a w razie braku planu z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o warunkach zabudowy. W dniu 7 września 2010 r. do organu wpłynęła kopia obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] uchwalonego przez Radę Gminy w dniu 8 grudnia 2007 r., nr [...](Dz. Urz. Woj. [...]). Zgodnie z obowiązującym planem miejscowym teren, na którym znajduje się działka nr [...] w W. oznaczony jest symbolem 97.R,Z,WS - tereny rolnicze oraz lasy z terenami wód powierzchniowych śródlądowych. Ponieważ obiekt został wybudowany przed 1 styczniem 1995 r., zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z póź. zm.). Stosownie do art. 37 ust. 1 tej ustawy: obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Natomiast z godnie z art. 37 ust. 2 ustawy: organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Stosownie do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu budowy obiektu, oraz obowiązującego do 2003 r., jak i obecnie obowiązującego, działka nr [...] położona w W. nie jest przeznaczona pod zabudowę. W punkcie 8 obecnie obowiązującego planu miejscowego parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy jest zapis o zakazie realizacji wszelkich form zabudowy z wyłączeniem obiektów, o których mowa w pkt 7 (dot. zakresu infrastruktury technicznej i drogowej oraz hydrotechnicznej). Na budowę obiektu inwestor nie posiada pozwolenia na budowę. W. Z. oświadczył, że było wydane pismo zezwalające na wybudowanie domku letniskowego nietrwale związanego z gruntem, lecz tego pisma też nie posiada. W ocenie organu, informacja o terenie nie upoważniała do budowy, a obiekt nie został wybudowany na terenie istniejącego siedliska. Decydujące jest przeznaczenie gruntu (działki), na której zlokalizowana jest samowola, zarówno w dacie jej powstania, jak i w dacie wydania orzekania, a z zebranych dokumentów wynika jednoznacznie, że obiekt został wybudowany na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne i leśne (nie przeznaczonym pod zabudowę).

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł W. Z., domagając się jej uchylenie ewentualnie uchylenia sprawy i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, że 1989 r. na podstawie zezwolenia z wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy K., mówiącego o możliwości budowy domu w obrębie siedliska, wybudował domek letniskowy, nie związany z gruntem. Jednocześnie skarżący oświadczył, że było wydane odrębne pismo przez Naczelnika Miasta i Gminy, zezwalające na wybudowanie domku rekreacyjnego na działce nr [...] w W. Pismo to jednak gdzieś zaginęło, a żadnych dokumentów nie posiada również Urząd Miasta. Ponadto skarżący podniósł, że od 1989 r. opłaca podatek od nieruchomości, tj. od domku rekreacyjnego i aby go opłacać złożył odpowiednie dokumenty do właściwego organu. Pobierając podatek od nieruchomości, od dwudziestu lat, zdaniem skarżącego, Urząd Gminy zaakceptował wybudowanie domu. Urzędnik z Urzędu Gminy robiący pomiary domku nie miał żadnych zastrzeżeń, co do sposobu i lokalizacji wybudowanego obiektu. Bardzo dziwnym jest, w ocenie skarżącego, fakt nakazania przez Urząd Gminy 2003 r., wybudowania szamba w warunkach "samowoli budowlanej". Ponadto domek zaopatrzony jest w prąd, podłączony przez Zakład Energetyczny w K., gdzie złożone były odpowiednie dokumenty, także zezwolenie na wybudowanie domku. Dom użytkowany jest tylko i wyłącznie w celach rekreacyjnych i wszystkie domki jeziorem wybudowane są na tej samej zasadzie. Zgodnie z planem miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy K., zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990 r., nr [...], oraz zmianami do tego planu i uchwałą Rady Gminy K. dnia 18 grudnia 1992 r. Nr [...], teren działki nr [...] przeznaczony jest na projektowany zespół letnisk indywidualnych.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 listopada 2010 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że PINB decyzją z dnia 28 sierpnia 2007 r., nr [...], na podstawie art. 37 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (DZ. U. Nr 38 poz. 229 z późn.zm.) nakazał W. Z. rozbiórkę obiektu budowlanego o funkcji rekreacyjnej, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. W trybie odwoławczym PWINB decyzją dnia 31 sierpnia 2010 r., nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W decyzji kasacyjnej zwrócono uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem NSA, wobec zagadnienia zgodności samowolnie wybudowanego przed 01 stycznia 1995 r. obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym, przedstawionego w wyroku z dnia 03 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 234/09 "Skutki samowoli budowlanej na gruncie przepisów art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym, obowiązujących w dacie wydawania decyzji. (...). Organy administracji publicznej, orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o których mowa w art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, winny mieć nam uwadze zgodność budowy obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie orzekania decyzji, a w razie braku planu z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o warunkach zabudowy.(...). Odwoływanie się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy i orzekanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przeczy celowi instytucji usuwania skutków samowoli budowlanej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z dnia 06 października 2010 r., nr [...] nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. W odwołaniu, inwestor W. Z. podniósł m.in., że domek wybudował w 1989 r. na podstawie zezwolenia Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia 21 lipca 1989 r., a wszystkie domki nad jeziorem zostały wybudowane na tej samej zasadzie. Zgodne zaś z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwał Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990 r., nr [...] i zmianami dokonanymi 18 grudnia 1992 r. teren działki nr [...] w W. przeznaczony jest projektowany zespół letnisk indywidualnych. Badając w trybie odwoławczym sprawę organ stwierdził, że w dniu 14 grudnia 2007 r. podczas oględzin dokonanych przy udziale J. C. - właściciela działki nr [...] i W. Z. - inwestora, ustalono, że w 1989 r. został wybudowany obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej z poddaszem użytkowym, nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję rekreacyjną bez pozwolenia na budowę. Inwestor przedłożył oryginał informacji o terenie wydanej przez Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia 21 lipca 1988 r., nr [...], z której wynika, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 22 czerwca 1979 r., nr [...] teren działki nr [...] położonej w miejscowości W. przeznaczony jest pod uprawy polowe z prawem zabudowy w ramach istniejącego siedliska. Organ pierwszej instancji stwierdził, że obiekt budowlany wybudowany w 1989 r. bez wymaganego pozwolenia, narusza przepisy o planowaniu przestrzennym, w związku z tym na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane nakazał jego rozbiórkę. Organ ten powołał się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwalą Rady Narodowej Miasta i Gminy w K. z dnia 22 czerwca 1979 r., nr [...] (DZ. Urz. [...]). i na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą R.N.M i G K. nr [...] z dnia 27 kwietnia 1990 r. (DZ. Urz. Woj. [...]) który utracił ważność z dniem 1 stycznia 2003 r. Ustalenia obu planów przeznaczają teren działki nr [...] pod uprawy rolne i leśne. Ponadto organ pierwszej instancji, uwzględniając aktualne stanowisko NSA wskazane w decyzji kasacyjnej organu odwoławczego ustalił, że gmina K. posiada aktualny plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy z dnia 08 grudnia 2007 r., nr [...]Dz. Urz. [...]). Zgodnie z ustaleniami tego planu działka nr [...] wchodzi w obszar terenów oznaczonych symbolem 97.R,Z,WS - co oznacza tereny rolnicze oraz lasy z terenami wód powierzchniowych śródlądowych. Zatem zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w okresie budowy, jak i aktualny plan, nie przewiduje żadnej zabudowy na terenie tej działki. Ponadto zgodnie z art. 10 k.p.a. przed wydaniem zaskarżonej decyzji pismem z dnia 14 września 2010 r., zawiadomiono inwestora o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i złożenia ewentualnych wyjaśnień, uwag lub dowodów, z czego strona nie skorzystała. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przepisów art. 48 tego prawa nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne - do spraw takich stosuje się przepisy dotychczasowe. Tymi przepisami są uregulowania zawarte w art. 37 i 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.), obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy: pkt 1) znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub pkt 2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia; ust. 2) jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Do nakazania rozbiórki konieczne jest więc łączne wystąpienie dwóch przesłanek: braku wymaganego pozwolenia na budowę oraz co najmniej jednej z określonych powyżej sytuacji. Art. 40 ustawy stanowi, że w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy, właściwy organ administracji publicznej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzje, nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ustalił, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego narusza przepisy o planowaniu przestrzennym i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. nakazał jego rozbiórkę. Wobec występowania przesłanek z art. 37 ust.1 pkt. 1 tej ustawy, nie zachodziła konieczność badania pozostałych. Stosownie do art. 28 ust.1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, dotyczy to również obiektów nie związanych trwale z gruntem i obiektów tymczasowych. Zgodnie zaś z art. 3 tej ustawy obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Powołany przez inwestora miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 22 czerwca 1979 r., nr [...] teren działki nr [...] przeznaczał pod uprawy rolne i leśne. Natomiast pismo z dnia 21 lipca 1989 r. to informacja o terenie Naczelnika Miasta i Gminy w K., która dopuszczała budowę domu letniskowego na działce nr [...] ale tylko w ramach istniejącego siedliska rolniczego. Działka nr [...], na której wybudowany jest przedmiotowy domek położona jest poza terenem siedliska, a informacji o terenie nie można utożsamiać z pozwoleniem na budowę. Samowole budowlane nie ulegają przedawnieniu, a fakt uiszczania podatku od nieruchomości nie likwiduje samowoli budowlanej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł W. Z.

W uzasadnieniu podniósł, że z informacji o terenie z dnia 02 maja 1998 r. Naczelnika Miasta i Gminy w K., zgodnie z istniejącym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy K. (uchwała Rady Narodowej Miasta i Gminy z 22 czerwca 1979 r., Nr [...]) wynika, że teren działki [...] przeznaczony jest pod uprawy polowe z prawem zabudowy w ramach siedliska, polegającą na budowie domku letniskowego. Skarżący wskazał, że wystąpił o pozwolenie na budowę do Wydziału Planowania Przestrzennego Urbanistki i Architektury i je uzyskał. Na zezwoleniu było zaznaczone, że dom musi być drewniany. Pismo to, po wybudowaniu domu, zabrali urzędnicy Wydziału Planowania Przestrzennego Architektury i Nadzoru Budowlanego, którzy byli na pomiarach (kobieta i dwóch mężczyzn). Zabrali także plany domku. Bez tego pisma, skarżący nie wiedziałby, że domek musi być drewniany i nie związany na stałe z gruntem. Po inspekcji tych urzędników skarżący dostał pismo z Wydziału Planowania Finansów i Budżetu Urząd Gminy K. o ustaleniu podatku od nieruchomości i jest on płacony od 1989 r. Zgoda na budowę zaginęła w Urzędzie i nie ma możliwości jej odtworzenia. W 2002 r. Urząd Gminy wydał zgodę na rozparcelowanie działki nr [...] i podzielenie jej na działki, na których są wybudowane domki rekreacyjne. Część ich powstała w latach 1980-1987, a domek skarżącego jako ostatni w 1989 r. na działce nr [...]. Urząd Gminy wydając zezwolenie na podział działki nr [...] zdawał sobie sprawę, że niektóre domki są zbudowane bez stosownych zezwoleń. Dopiero 2006 r. P.I.N.B wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania domków, czyli że niektóre domki stały ponad 25 lat. Wygląda na to, że celowo czekano, aby właściciele domków zakupili ziemię i ponieśli dodatkowe koszty, a są to w większości ludzie będący na emeryturach. Ciekawym jest też fakt, że w Urzędzie Gminy nikt nie pomyślał o tym, że ludzie kupując po około 600 m2 nie będą prowadzić działalności rolnej. Najpierw wydaje się zgodę na rozparcelowanie dużej działki rolnej, a potem odmawia się przekształcenia działek na rekreacyjne. Argumentacja, że procedura zamian w sprawie planu miejscowego jest czasochłonna i kosztowna, jest nie do przyjęcia, gdyż przy uchwalaniu można było wziąć pod uwagę podania właścicieli działek o przekwalifikowanie "ziemi z rolno-leśnej na rekreacyjną". Uchwałą Rady Gminy K. z dnia 18 grudnia 1992 r., nr [...] teren działki nr [...] przeznaczony jest na projektowany zespół letnisk indywidualnych. W 2003 r. nakazano wybudowanie szamba w warunkach "samowoli budowlanej" oraz ciągnięto nową linię energetyczną od działek [...] do [...]. PINB popełnia błąd merytoryczny, ponieważ domek został wybudowany na podstawie zezwolenia, które zaginęło w Urzędzie Miasta i Gminy K. Na zezwolenie wydane z Wydział Planowania Przestrzennego Urbanistyki i Architektury w K., skarżący ma świadków, którym zezwolenie pokazywał. Wszystkie domki w pasie nad jeziorem są wybudowane na tych samych zasadach i należałoby się zastanowić nad zmianą planu przestrzennego zagospodarowania terenu, czego wymaga tego dobrze pojęty interes społeczny i interes Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 ( 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

W niniejszej sprawie kwestionowano decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 04 listopada 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 06 października 2010 r., nr [...], nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego o funkcji rekreacyjnej, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Bezspornym było, że W. Z. (inwestor) wybudował w 1989 r. obiekt rekreacji indywidualnej na działce nr [...], położonej w W., a stanowiącej własność J. C. Okoliczność tą potwierdza również treść protokołu z przeprowadzonej wizji (vide: protokół z dnia 14 grudnia 2006 r.). Poza sporem było, że wybudowany parterowy obiekt budowlany, jest nietrwale związany z gruntem, o konstrukcji drewnianej, z poszyciem ścian zewnętrznych z desek struganych, z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym i wymiarach w rzucie 6,00 m na 5,07 m plus 1,30 m na 2,90 m. Obiekt ten posiada przyłącze energetyczne i nie posiada instalacji wodno-kanalizacyjnej. Strona tych okoliczności nie kwestionowała, ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze. Również protokół z dnia 14 grudnia 2006 r. został podpisany przez skarżącego bez zastrzeżeń i nie wniósł on do niego żadnych uwag w toku postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności w niniejszej sprawie należało ustalić przesłanki, które warunkowały orzeczenie wobec skarżącego nakazu rozbiórki.

Na wstępie należy podkreślić, że w ustalonych okolicznościach sprawy, organy administracji prawidłowo przyjęły, iż materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 228, z późn. zm.), stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.).

I tak, zgodnie z normą zawartą w przepisie przejściowym, jakim jest - art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.) ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. - art.108 tej Ustawy. Okoliczność wybudowania przez skarżącego obiektu budowlanego w 1989 r. pozostawała poza sporem. Tym samym organy były uprawnione do zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.

Materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest więc przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zwanej w dalszej części uzasadnienia Ustawą, który stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, przesłankami nakazu rozbiórki są: naruszenie przepisów obowiązujących w okresie budowy i znajdowanie się obiektu budowlanego na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Warunkiem więc zastosowania przez organ administracji publicznej przymusowej rozbiórki obiektu, jest równoczesne wystąpienie tych dwóch przesłanek.

Pierwszą przesłanką stanowi - wybudowanie obiektu lub rozpoczęcie budowy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, która badana jest według stanu prawnego z daty budowy (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt II OSK 234/2009 - czy obiekt budowlany wymaga pozwolenia na budowę - tu decyduje prawo budowlane obowiązujące w czasie budowy).

Natomiast drugą przesłanką jest, aby obiekt budowlany lub jego część znajdowała się na terenie przewidzianym - w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym - pod zabudowę albo przeznaczonym pod zabudowę innego rodzaju, którą ustala się według stanu prawnego z daty rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1320/2009, zwrot "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę" - sformułowany w czasie teraźniejszym - pozwala na postawienie tezy, iż skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.) oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji". Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym już wyroku z dnia 3 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt II OSK 234/2009. Również wcześniejsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowało pogląd, że zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy rozpoczęcia lub zakończenia budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji (por. wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 205/06, z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1454/06, z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06). Można też dodatkowo wskazać na pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 109/08 (nie publ.), zgodnie z którym - art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. powinien być wykładany z uwzględnieniem aktualnego stanu ustawodawstwa, regulującego ten sam przedmiot, czyli usuwanie samowoli budowlanych rozumianych jako budowa obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W szczególności nowelizacją Prawa budowlanego z 1994 r., dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. możliwość. Nr 80, poz. 718), wprowadzono możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej (obowiązującą także obecnie), która obejmuje zarówno obiekty budowlane będące w budowie, jak i takie, których budowę zakończono. Warunkami zaś legalizacji są zgodność budowy z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oraz z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku z dnia 5 listopada 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/GD 581/2008, nie pub.).

Ponadto odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/06 (OTK-A nr 11 z 2007 r., poz. 160) wskazuje się również, że w tym przypadku chodzi o zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązującymi w chwili decydowania o legalizacji, a nie z chwili budowy.

Także przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który wraz z art. 40 tej ustawy dopuszczał legalizację samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego lub jego części, wykłada się w ten sposób, że przy legalizacji (rozbiórce) ocenia się, czy taki obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, przy czym oceny tej dokonuje się według stanu prawnego aktualnego w chwili decyzji o rozbiórce, a nie w chwili wybudowania obiektu budowlanego. Celem bowiem przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jest bowiem eliminowanie samowoli budowlanej pozostającej w kolizji z przepisami o planowaniu przestrzennym. Obiekty budowlane mogą być bowiem budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Po ustaleniu przesłanek, warunkujących nakaz rozbiórki, w dalszej kolejności dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należy udzielić odpowiedzi na pytanie: czy w niniejszej sprawie te przesłanki zostały spełnione?

Zdaniem Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić pozytywnej odpowiedzi.

Odnośnie pierwszej przesłanki, to zgromadzony materiał dowodowy sprawy nie pozwala na ustalenie, aby w dacie budowy domku letniskowego skarżący posiadał pozwolenie na jego budowę. Skarżący, mimo twierdzeń o posiadaniu takiego pozwolenia, nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnego dowodu na poparcie swojego stanowiska (choć w skardze podniósł, że ma świadków, którym to pozwolenie pokazywał). Także same twierdzenia skarżącego mogą nasuwać wątpliwości, co do swojej wiarygodności. Podczas wizji lokalnej skarżący twierdził, że "obecnie tego pisma nie posiadam", w odwołaniu "pismo to gdzieś zginęło", a w skardze "pismo to, po wybudowaniu domu zabrali urzędnicy", "zgoda na budowę zginęła w Urzędzie". Również z informacji udzielonej przez Wójta Gminy w piśmie z dnia 4 stycznia 2007 r. (w odpowiedzi na pismo z 18 grudnia 2006 r. o informację czy było prowadzone postępowanie administracyjne w celu wydania zgody na wybudowanie obiektu budowlanego na terenie przedmiotowej działki nr [...]) wynika, że Urząd Gminy takich dokumentów nie posiada. Ponadto Urząd Miasta K. w piśmie z dnia 11 kwietnia 2007 r. wyjaśnił, że w aktach archiwum brak jest dokumentów spraw prowadzonych dla gminy K., dotyczących postępowań administracyjnych z zakresu budownictwa. Akta tych postępowań dotyczące budownictwa terenu gminy przekazano do Urzędu Gminy w K. w związku z podziałem administracyjnym na miasto i gminę w 1992 r. Należy tu zauważyć, że w toku postępowania administracyjnego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy organ zwracał się m.in. do innych organów administracji o udzielenie informacji i nadesłanie dokumentów (art. 7 k.p.a.). Skarżący powoływał się także, na informację o terenie Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia 2 sierpnia 1988 r., w której zawiadomiono, że teren działki nr [...] przeznaczony jest pod uprawy polowe z prawem zabudowy w ramach istniejącego siedliska. Jednak informacja ta, nie jest decyzją administracyjną i nie może być w żadnej mierze traktowana, jako pozwolenie na budowę. Nie mogła również uprawniać skarżącego do budowy domku letniskowego, na co też słusznie wskazywały organy. Ponadto nie może ujść uwadze, że informacja ta nie odnosi się do spornej działki nr [...] o pow. nieco ponad 600 m2, lecz do działki nr [...] o pow. ponad 28 ha, z której działka skarżącego została później wydzielona. Podobne uwagi należy odnieść do informacji o terenie Urzędu Gminy K. z dnia 25 października 1993 r., która również dotyczyła działki nr [...] i wskazywała, że jej część przeznaczona jest na projektowany zespól letnisk indywidualnych. Można dodać, że informacje te zostały udzielone w oparciu o miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego gminy K., które obowiązywały w okresie wcześniejszym, nie zaś w oparciu o plan, obowiązujący w dacie wydawania decyzji. To, że powołany w skardze dokument (informacja), nie stanowi pozwolenia na budowę, miał także świadomość skarżący, gdyż jak twierdził wystąpił o takowe pozwolenie i je uzyskał. Niewątpliwe też, o ile skarżący takie pozwolenie na budowę domku letniskowego otrzymał, to w jego interesie leżało zachowanie tego dokumentu, czego jednak nie uczynił. Organy, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie mały więc podstaw do przyjęcia, że skarżący posiadał pozwolenie na budowę. W konsekwencji więc należy uznać, że pierwsza z przywołanych przesłanek, została spełniona.

Odnośnie drugiej przesłanki, to w kontekście wcześniej dokonanych rozważań, stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), trzeba przede wszystkim ocenić, czy teren, na którym wybudowano obiekt, jest w ogóle przeznaczony pod zabudowę, co w rozumieniu tej ustawy oznacza zarówno objęcie takich terenów miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak i określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy).

Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach (przywołanych powyżej) - ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym sprowadza się do kontroli inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli na danym terenie plan taki obowiązuje.

W tym też miejscu należy wskazać na dwie istotne okoliczności: po pierwsze, organ ustaliły, że sporna działka nr [...] jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i dokonały oceny w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji. Trafnie, organ odwoławczy powoływał się w tym zakresie, na aktualne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte m.in. w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r., II OSK 234/09.

Po drugie, organy poczyniły w tym zakresie niezbędne ustalenia na potrzeby niniejszej sprawy. I tak, Gmina K. posiada aktualny plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy K. z dnia 08 grudnia 2007 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]). Zgodnie z ustaleniami tego planu działka nr [...] wchodzi w obszar terenów oznaczonych symbolem 97.R,Z,WS - co oznacza tereny rolnicze oraz lasy z terenami wód powierzchniowych śródlądowych. Zatem aktualny plan, nie przewiduje zabudowy na terenie tej działki. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w informacji Urzędu Miasta K. z dnia 06 września 2010 r. i załączonych do niej dokumentów: kopii uchwały, kopii rysunku planu miejscowego i kopii legendy planu miejscowego. Można dodać, że po nadejściu tych dokumentów, strona miała możliwość zapoznania się z nimi (art. 10 k.p.a.), gdyż w dniu 17 września 2010 r., została zawiadomiona o udostępnieniu do wglądu akt (w dniu zaś 6 października 2010 r. wydano decyzję rozbiórkową).

W tym miejscu należy podkreślić, że okoliczność obowiązywania w dacie orzekania (wydawania decyzji rozbiórkowej) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który obejmuje działkę nr [...], jak i okoliczność, że plan ten nie przewiduje zabudowy na terenie przedmiotowej działki były bezspornymi w niniejszej sprawie i nie były kwestionowane przez skarżącego.

Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z przepisem art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż ocenia samowolę budowlaną według stanu prawnego odnoszącego się do przepisów o planowaniu z chwili orzekania. Tym samym druga z powyżej wymienionych przesłanek została spełniona.

Można tu dodać, że organ pierwszej instancji poczynił szersze ustalenia, niż stan prawny z chwili orzekania. Z informacji z Urzędu Gminy w K. nadesłanej wraz z kopią mapy ewidencyjnej, rysunku planu miejscowego oraz tekstu legendy planu miejscowego wynika, że przedmiotowa działka nr [...] w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 22 czerwca 1979 r., nr [...] (Dz. Urz. [...]) przeznaczona była pod uprawy rolne i leśne. Takie samo przeznaczenie tej działki było również w planie miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 27 kwietnia 1990 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy K. dnia 18 grudnia 1992 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]), co wynika z informacji Wójta Gminy nadesłanej wraz z kopiami: mapy ewidencyjnej, rysunku planu miejscowego oraz tekstu legendy planu miejscowego. Sporna działka nie była przeznaczona pod zabudowę także zgodnie z wcześniej obowiązującymi planami, w tym z daty budowy obiektu.

Zdaniem Sądu, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia organu odwoławczego są kompletne i wyczerpujące, dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a.. Ocena dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji poczynionych ustaleń, należy przyjąć, że na organie nadzoru budowlanego spoczywał obowiązek wydania wobec skarżącego nakazu rozbiórki. Obie bowiem przesłanki z przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane zostały spełnione. O konieczności rozbiórki decydują konkretne przepisy prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego. Racje społeczne czy też celowościowe nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego, nie znającego odpowiednika art. 5 K.c. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2000, sygn. akt IV SA 418/98 baza orzeczeń lex 77639).

Podnoszone pozostałe w skardze okoliczności, m.in. takie jak pociągnięcie linii energetycznej, wybudowanie szamba, uiszczania podatku od nieruchomości - w warunkach "samowoli budowlanej", nie mają znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Również okoliczność, że wszystkie domki położone w pasie jeziora są wybudowane "na tych samych zasadach", pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Podobnie, jak potrzeba zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, na którą wskazuje skarżący. Organy nadzoru budowlanego nie mają wpływu na ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, gdyż należy to do właściwości organów samorządowych. W każdym zaś przypadku wykrycia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego ma obowiązek przeprowadzić stosowne postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy prawa budowlanego.

Na zakończenie można dodać, że prowadzone w 1986 r. postępowanie administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego zespołu siedmiu domków letniskowych nad jeziorem K. D. na gruntach B. W., w którym wydano w dniu 23 października 1986 r. nieostateczną decyzję rozbiórkową, nie mogło dotyczyć obiektu wybudowanego w 1989 r. przez skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.