Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 300/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 1 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 7 ust. 1,  art. 19 ust. 3 i  roz. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpatrzeniu odwołania T. S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. z dnia [...] r., którą przyznano T. S. płatności do gruntów rolnych na rok 2008, w tym jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł pomniejszonej o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 98, poz.1071 ze zm. – dalej Kpa), art. 10 ust.1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.) i art. 7 ust.1 oraz art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U z 2008 r., Nr 170, poz.1051 ze zm.).

W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację prawną.

Podkreślono, że podstawą rozstrzygnięcia była weryfikacja i analiza dokumentacji oraz wniosku T. S. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 r. złożonego do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. w dniu [...] r. Wniosek zawierał deklarację 17 działek rolnych oznaczonych literami od A, B, BB, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, T, Y, Z, ZA położonych na działkach ewidencyjnych w województwie [...] , powiecie będzińskim, gminie C., obrębie ewidencyjnym C., oraz w województwie [...], powiecie zawierciańskim, gminie Ł. , obrębie ewidencyjnym T., jak również w województwie [...]m, powiecie m. Z. , gminie m. Z. , obrębie ewidencyjnym B. oraz obrębie R..

W ramach powyższego wniosku do Jednolitej płatności obszarowej (JPO) zgłoszona została powierzchnia 128,34 ha użytków rolnych.

Wniosek poddany został procesowi kontroli w zakresie kompletności, zgodności danych i kontroli administracyjnej, które wykazały nieprawidłowości skutkujące wezwaniem T. S. złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Strony w dniu 20 listopada 2008 r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w N. korektę wniosku wraz z oświadczeniem o podtrzymaniu swojej deklaracji złożonej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, potwierdzając wcześniejszą deklarację działek ewidencyjnych i rolnych.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. zakończył postępowanie w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 i rozstrzygnął je przyznając Panu T. S. Jednolitą Płatności Obszarową w wysokości [...]zł do powierzchni [...] ha działek rolnych (do powierzchni deklarowanej).

W dniu [...] r. Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w C., z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. nr [...] z dnia [...] r. zawiadamiając Stronę o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Z prawa tego Strona skorzystała i wniosła o przeprowadzenie kontroli na miejscu w gospodarstwie, na dowód prawdziwości składanego oświadczenia.

W dniach od [...]do [...] r. została przeprowadzona w gospodarstwie Strony kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR wC.. Wyniki kontroli na miejscu zawarte zostały w dokumentacji pokontrolnej na którą składa się: Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...], fotografie działek rolnych oraz szkice polowe.

W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości, w tym na działkach rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [1]. [2], [3], [4], [5]. [6] wykazano brak utrzymywania działki rolnej w dobrej kulturze rolnej na dzień [...]r. - zastosowano kod DR10.

Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR wC. decyzją nr [...] z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. .

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. przyznał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2008 do powierzchni użytków rolnych większej, niż wskazuje na to dokonana weryfikacja załącznika graficznego przy wykorzystaniu dostępnej w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZIK) wizualizacji działek ewidencyjnych Nr [6], [2], [3], [1], [5], [4]. Stwierdzono jednocześnie, że zdjęcie widoczne na załączniku graficznym zostało wykonane dnia [...] r. wskazuje na to, że działki rolne Z, ZA stanowiły obszary niekwalifikujące się do przyznania płatności ze względu na niespełnienie warunku dobrej kultury rolnej na dzień [...] r. Nadto wskazano, iż przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 do powierzchni nieuprawnionej w zakresie wskazanych działek ewidencyjnych było niezgodne z przepisami obowiązującymi w tym zakresie i stanowiło rażące naruszenie prawa.

Pełnomocnik Strony złożył odwołanie do Prezesa ARiMR od decyzji Nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR wC..

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną Decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR wC. .

W wyniku czynności weryfikacyjnych dokonanych przez organ pierwszej instancji zgodnie ze wskazówkami Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR wC., który uchylając decyzje organu pierwszej instancji wskazywał na zakres postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznej powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] przyznając T. S. płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, w tym JPO w wysokości [...] zł z pomniejszeniem płatności o kwotę [...] zł. Organ stwierdził, iż wniosek obejmował jednolitą płatność obszarową, której stawka do 1 ha uprawy w 2008 r. wynosi [...] zł. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 128,34 ha. Ponieważ powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 110,65 ha, a wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do JPO, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wynosiła 15,99% dokonano pomniejszeń zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 145 z 20. 1 1 .2004 r., str. l ze zm.), który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jak może być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykryta różnicę.

Wskazano, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do JPO wynosiła 128,34 ha natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 110,65 ha. Różnica ta polega na tym, iż z wniosku zostały wykluczone następujące działki rolne: Z o pow. 11,49 ha (zlokalizowana na działkach ewidencyjnych: [1], [2]) oraz ZA o pow. 4,32 ha (zlokalizowana na działkach ewidencyjnych: [3], [4], [6], [5]). Dalej stwierdzono, że na podstawie raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] z dnia [...]roku na wskazanych działkach rolnych nie była prowadzona działalność rolnicza. Nadto stwierdzono, że zgodnie z raportem z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...], działki rolne Z i ZA oznaczone zostały kodem DR 10, który oznacza, że cały teren nie był użytkowany rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 roku.

Organ stwierdził, że grunty rolne powinny być wykorzystywane zgodnie z normami, tzn. wymaganiami w zakresie zasad dobrej kultury rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Natomiast protokół z kontroli zawiera szczegółowe informacje wraz z wyjaśnieniem kodów. Wskazano także na których działkach ewidencyjnych i rolnych zastosowano konkretne kody błędów i co one oznaczają. Ustalenia te potwierdza obraz ortofotomapy dla działek ewidencyjnych o nr [1], [2], [3], [4], [6], [5]. Na wskazanych działkach, jak stwierdził organ, inspektorzy terenowi wykryli szereg nieprawidłowości, stwierdzono liczne wyrobiska, tereny poprzemysłowe. Podkreślono, że JPO przysługuje do gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska na dzień 30 czerwca 2003 roku niezależnie czy w tym dniu była na nich prowadzona działalność rolnicza. Grunty rolne oznaczają użytki rolne obejmujące grunty orne, trwałe użytki zielone, plantacje wieloletnie, w tym sady, ogródki przydomowe. Grunty rolne winny być wykorzystywane zgodnie z normami, tzn. wymaganiami w zakresie zasad dobrej kultury rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Jako podstawę prawną organ wskazał rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010, Nr 39, poz. 211 z póź. zm.) stwierdzajac, iż z uwagi na wykryte nieprawidłowości, działki rolne Z i ZA nie kwalifikują się i zostały wykluczone z przyznania JPO. Dalej stwierdzono, ze niniejsze skutkuje wykluczeniem działek ewidencyjnych z prawa do płatności bezpośrednich zarówno w roku kontroli, jak i w latach poprzednich, w których Beneficjent pobrał płatność bezpośrednią.

Strona składając korektę wniosku nr [...] z [...] r. oraz korektę nr [...] z [...]r. dokonała podziału działek rolnych: BB, B i A, ze względu na to, iż nie były one położone na graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych. Strona dokonała podziału:

- działki rolnej A na działki rolne oznaczone odpowiednio: A, AA, AB, AC,AD, AE,AF,AG, AH, AI, AJ, AK, AL, AŁ, AM, AN, AO, AP, AR, AS, AT, AW, AZ, AX, AY, AAA, AAB, AAC,AAD, AAH ,AAI, AAJ, AAK, AAL, AAŁ, AAM, AAN, AAO, AAP, AAR, AAS, AAT, AAW, AAZ, AAX, AAY, AAAA, AAAB, AAAC, AAAD, AAAE, AAAF;

- działki rolnej B na działki rolne oznaczone odpowiednio: B, BA, BC, BD, BE, BF, BG, BH, BJ, BK, BL, BŁ, BM, BN, BO, BP, BR, BS, BT, BW, BZ, BY, BX, BAB, BAC, BAD, BAE, BAF, BAG, BAH, BAJ;

- działki rolnej BB na działki rolne oznaczone odpowiednio: BB, BBA, BBC, BBD, BBE, BBF, BBG, BBH, BBI, BBJ, BBK, BBL, BBŁ, BBM, BBN, BBO, BBP, BBR, BBS, BBT, BBW, BBZ, BBY, BBX, BBAB, BBAC, BBAD, BBAE, BBAF, BBAG, BBAH, BBAJ.

W wyniku tego podziału Strona zmniejszyła ogólną powierzchnię deklarowanych działek rolnych użytkowanych rolniczo o 1,78ha, gdyż do wniosku nie zostały zadeklarowane 42 działki ewidencyjne, dla których powierzchnia pojedynczej działki rolnej nie przekracza powierzchni 0,10 ha ( działka poniżej 0,10 ha nie spełnia wymogu działki rolnej; zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 z późn. zm.). Wskazano dalej, iż działka rolna oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; oraz, działka rolna, oznacza, w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha).

Dalej wskazano, iż Strona składając korektę wniosku z [...] r. zmniejszyła powierzchnię działek rolnych: AAO, BS i BR w związku z tym, iż powierzchnia każdej z tych działek była większa od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do uzyskania JPO. Powierzchnia działki rolnej AAO została zmniejszona z 0,19 ha do 0,11 ha, działka BS zmniejszona z 0,17 ha do 0,16 ha, a działka BR została zmniejszona z 0,32 ha do 0,31 ha.

Zaakcentowano, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do JPO w stosunku do powierzchni stwierdzonej (pozytywnie zweryfikowanej) - wynosi 15,99% powierzchni stwierdzonej co skutkowało pomniejszeniem płatności w trybie przepisów prawa uniijnego.

Podkreślono także, że Strona podpisem złożonym na każdym formularzu wniosku/korekty, które do Biura Powiatowego ARiMR w N. potwierdziła, iż zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Dalej wskazano, że zasady procedowania w sprawach dotyczących przyznania pomocy zostały w istotny sposób zmodyfikowane.

T. S. działając przez pełnomocnika zakwestionował prawidłowość decyzji organu I instancji i w odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 7 i art. 77 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej "KPA") poprzez nie przeprowadzenie w sprawie postępowania wyjaśniającego, nie zgromadzenie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych dowodów, art. 107 § 1 i § 3 KPA, poprzez nie zawarcie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, w związku z § 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, przez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie że "działka rolna Z" i "działka rolna ZA" na dzień 30 czerwca 2003 r. w całości nie stanowiły "użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, niezależnie od tego, czy była na nich prowadzona produkcja, czy też nie".

Pełnomocnik działający w imieniu Strony stwierdził, że w sprawie nie zgromadzono wystarczającego materiału dowodowego i nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów strony i zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 19 grudnia 2011 r. utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy podzielając stanowisko organu I instancji.

W uzasadnieniu przedstawiono obszernie regulacje prawne dotyczące złożonych wniosków wynikające z zapisów ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz.1051 ze zm. – dalej "ustawa o płatnościach") oraz ustalenia faktyczne wynikające z kontroli wniosku.

Podkreślono, że zgodnie z art. 7 ustawy o płatnościach warunkiem uzyskania JPO jest posiadanie przez rolnika gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego w dniu 31 maja roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie tej płatności, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha (powierzchnia określona dla Rzeczpospolitej Polskiej w załączniku XX do Rozporządzenia 1973/2004 komisji (WE)) oraz utrzymywanie wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Grunty rolne - oznaczają użytki rolne obejmujące grunty orne, trwałe użytki zielone (trwałe łąki i trwałe pastwiska), plantacje wieloletnie - w tym sady, ogródki przydomowe.

Wysokość płatności w danym roku kalendarzowym na mocy ust. 4 tego artykułu ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.

Na mocy art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001* ustanowienie określonych systemów wsparcia dla rolników oraz zmiana rozporządzeń nr 2019/93, nr 1452/2001, nr 1453/2001, nr 1454/2001, nr 1868/94, nr 1251/1999, nr 1254/1999, nr 1673/2000, nr 2358/71, nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE nr L 270 z 21 października 2003r.) obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunt orny, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych.

Zgodnie z art. 143b ust. 5 ww. rozporządzenia do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się działki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie. Wskazywał także na ten wymóg art. 137 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE L 2004.345.1), z którego wynika, że we wniosku o jednolitą płatność podaje się areały kwalifikujące się na mocy postanowień zawartych w art. 143b ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003.

W dalszej kolejności wskazano na przepisy wynikające z art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, zgodnie z którym każde Państwo Członkowskie ustanawia zintegrowany system zarządzania i kontroli, zwany następnie "zintegrowanym systemem". System ten obejmuje między innymi system identyfikacji działek rolnych, który zgodnie z art. 20 ust. 1 w/w rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność, co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.

Stwierdzono dalej, iż ustalenie, czy dane grunty kwalifikują się do objęcia systemem jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, następuje w wyniku przeprowadzonej zgodnie z treścią art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 kontroli na miejscu bądź kontroli administracyjnej na podstawie analizy i pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności i wynikającej z zaimplementowanych do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli ortofotomap, które zawierają między innymi granice poszczególnych działek ewidencyjnych oraz wyznaczoną na tej podstawie maksymalną powierzchnię kwalifikowaną do płatności.

Organ drugiej instancji stwierdził, że analiza ortofotomapy pozwala na stwierdzenie, iż działki ewidencyjne o numerach [1], [2], [3], [4], [6], [5] nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Podkreślił przy tym, że na wskazanych działkach widoczne są wyrobiska, tereny zadrzewione oraz tereny komunikacyjne (drogi). Nadto stwierdził, iż ortofotomapa jest to fotografia z konkretnego dnia, odzwierciedlająca sytuację na gruncie i stanowiąca dowód użytkowania gruntu.

Zaakcentowano, że z akt sprawy wynika, że zdjęcie dla wskazanych działek wykonane zostało dnia [...] r. Podkreślono przy tym, że powodem wykluczenia z płatności działek rolnych Z, ZA o łącznej powierzchni 15,81 ha, położonych na działkach ewidencyjnych o nr: [1], [2], [3], [4], [6] i [5] był fakt ich objęcia kodem nieprawidłowości DR 10 co oznacza, że całe działki rolne nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Dalej zaakcentowano, że w dniu przeprowadzonej kontroli, kontrolerzy będący pracownikami ARiMR stwierdzili, iż w dniu [...] r. kontrolowane działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Protokół z czynności kontrolnych stanowi dowód w postępowaniu administracyjnym, a Strona mogła odnieść się do jego treści czego nie uczyniła.

Odnosząc się do wypisu z rejestru gruntów, według stanu na dzień 17 marca 2005 r., na które powołała się Strona, organ drugiej instancji przywołał treść oświadczenia pełnomocnika Strony złożonego w dniu [...] roku podkreślając, iż pełnomocnik nie kwestionował, że w 2003 r. wskazane działki nie były nieużytkami.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przepisów KPA i stwierdził, że zebrany materiał dowodowy w sposób wystarczający ustalił stan faktyczny sprawy i pozwolił na wszechstronne rozpatrzenie sprawy.

Na tę decyzję skarżący za pośrednictwem pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie decyzji w całości.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i art. 77 § 2 KPA, poprzez nie przeprowadzenie w sprawie postępowania wyjaśniającego, nie zgromadzenie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, w związku z § 1 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, przez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, że "działka rolna M" na dzień 30 czerwca 2003 r. w całości nie stanowiła "użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, niezależnie od tego, czy była na nich prowadzona produkcja, czy też nie".

W uzasadnieniu skargi Skarżący podnosił argumenty podobne jak w odwołaniu od decyzji przede wszystkim podkreślając, że jego zdaniem, nie zgromadzono wystarczającego materiału dowodowego i nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych. Zdaniem Skarżącego, jeżeli organy twierdzą, że działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej to należało wyjaśnić, jaka konkretnie powierzchnia działek nie była utrzymywana w takiej kulturze i nie kwalifikuje się do objęcia systemem płatności czego organy nie uczyniły. Skarżący zauważył przy tym, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na swojej stronie internetowej publikuje "Wykaz powierzchni w ramach działek ewidencyjnych, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003" natomiast jeszcze w styczniu 2011, w wykazie tym w powiecie m. Z. znajdowały się wyłącznie dwie działki ewidencyjne i brak tam działek, o których mowa w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych zarzutów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd w myśl powyższych zasad jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...], którą utrzymał on w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. z dnia [...]r., nr [...], którą przyznano T. S. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2008 w tym jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł pomniejszonej o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Należy podkreślić, że postępowanie dotyczące przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, do którego w kwestiach nie uregulowanych w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2008 nr 170 , poz. 1051 ze zm.) mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Bezspornym jest, że strona w złożonym wniosku, osobiście podpisanym, zadeklarowała konkretny obszar rolny i wskazała numerycznie oznaczone działki do przyznania wnioskowanych płatności – stąd zobowiązana była do uprawy tych konkretnych nieruchomości i utrzymywania ich w należytej kulturze rolnej. Spornym w sprawie pozostaje kwestia obszaru rolnego uprawianego przez rolnika wnioskodawcę.

W tym zakresie zaistniała rozbieżność , gdyż organ uznał, że zgłoszone przez skarżącego działki rolne Z, ZA o łącznej powierzchni 15,81 ha, położone na działkach ewidencyjnych o nr: [1], [2], [3], [4], [6] i [6] nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. co miało znaczenie dla przyznania płatności obszarowej. Nadto Skarżący składając korektę wniosku nr [...] z [...] r. oraz korektę nr [...] z [...] r. dokonał podziału działek rolnych: BB, B i A, ze względu na to, iż nie były one położone na graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych w następujący sposób:

- działki rolnej A na działki rolne oznaczone odpowiednio: A, AA, AB, AC,AD, AE,AF,AG, AH, AI, AJ, AK, AL, AŁ, AM, AN, AO, AP, AR, AS, AT, AW, AZ, AX, AY, AAA, AAB, AAC,AAD, AAH ,AAI, AAJ, AAK, AAL, AAŁ, AAM, AAN, AAO, AAP, AAR, AAS, AAT, AAW, AAZ, AAX, AAY, AAAA, AAAB, AAAC, AAAD, AAAE, AAAF;

- działki rolnej B na działki rolne oznaczone odpowiednio: B, BA, BC, BD, BE, BF, BG, BH, BJ, BK, BL, BŁ, BM, BN, BO, BP, BR, BS, BT, BW, BZ, BY, BX, BAB, BAC, BAD, BAE, BAF, BAG, BAH, BAJ;

- działki rolnej BB na działki rolne oznaczone odpowiednio: BB, BBA, BBC, BBD, BBE, BBF, BBG, BBH, BBI, BBJ, BBK, BBL, BBŁ, BBM, BBN, BBO, BBP, BBR, BBS, BBT, BBW, BBZ, BBY, BBX, BBAB, BBAC, BBAD, BBAE, BBAF, BBAG, BBAH, BBAJ.

W wyniku tego podziału Skarżący zmniejszył ogólną powierzchnię deklarowanych działek rolnych użytkowanych rolniczo o 1,78 ha, gdyż do wniosku nie zostały zadeklarowane 42 działki ewidencyjne, dla których powierzchnia pojedynczej działki rolnej nie przekracza powierzchni 0,10 ha. Ponadto Skarżacy składając korektę wniosku z [...] r. zmniejszył powierzchnię działek rolnych: AAO, BS i BR w związku z tym, iż powierzchnia każdej z tych działek była większa od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do uzyskania JPO. Powierzchnia działki rolnej AAO została zmniejszona z 0,19 ha do 0,11 ha, działka BS zmniejszona z 0,17 ha do 0,16 ha, a działka BR została zmniejszona z 0,32 ha do 0,31 ha.

Organ dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego akcentując, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do JPO w stosunku do powierzchni stwierdzonej (pozytywnie zweryfikowanej) - wynosi 15,99% powierzchni stwierdzonej co skutkowało pomniejszeniem płatności w trybie przepisów prawa uniijnego.

Stanowisko takie, zdaniem Sądu orzekającego ma uzasadnienie prawne.

W myśl art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz.1051 ze zm.), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Nr [...], jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia Nr [...];

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw:

1) chmielu,

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin

- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (ust. 2 tego przepisu).

Przyznanie płatności następuje tym samym na wniosek rolnika (art. 18), który podlega rozpatrzeniu z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 3). W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu o przyznanie płatności są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe wskazuje, że w postępowaniu w sprawie płatności w przypadku sporu z organem obowiązek dowodowy wykazania swoich racji spoczywa na rolniku wnioskodawcy.

W przedmiotowej sprawie T. S. złożył w dniu [...] r do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 deklarując 17 działek rolnych oznaczonych literami od A, B, BB, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, T, Y, Z, ZA położonych na działkach ewidencyjnych w województwie [...]m, powiecie będzińskim, gminie C., obrębie ewidencyjnym C., oraz w województwie [...]m, powiecie zawierciańskim, gminie Ł. , obrębie ewidencyjnym T. , jak również w województwie [...]m, powiecie m. Z. , gminie m. Z. , obrębie ewidencyjnym B. oraz obrębie R..

W ramach powyższego wniosku do Jednolitej płatności obszarowej (JPO) zgłoszona została powierzchnia 128,34 ha użytków rolnych.

Płatności obszarowe są przyznawane w drodze decyzji, w których określa się również zmniejszenia płatności obszarowych, w tym także w kolejnych latach, jeżeli zmniejszenia te wynikają z przepisów Unii Europejskiej wskazanych w ustawie. Decyzja jest wydawana po wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego.

Należy zaznaczyć, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. zakończył postępowanie w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 i rozstrzygnął je przyznając T. S. JPO w wysokości [...] zł do powierzchni 128,34 ha działek rolnych (do powierzchni deklarowanej) jednakże Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w C. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] r. Organ drugiej instancji stwierdził bowiem, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. przyznał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2008 do powierzchni użytków rolnych większej, niż wskazuje na to dokonana weryfikacja załącznika graficznego przy wykorzystaniu dostępnej w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZIK) wizualizacji działek ewidencyjnych Nr [6], 157/22, 209/22, 152/31, 214/22, 211/22. Stwierdzono także, iż zdjęcie widoczne na załączniku graficznym zostało wykonane dnia [...] r. i zaakcentowano, że działki rolne Z, ZA stanowiły obszary niekwalifikujące się do przyznania płatności ze względu na niespełnienie warunku dobrej kultury rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Nadto wskazano, iż przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 do powierzchni nieuprawnionej w zakresie wskazanych działek ewidencyjnych było niezgodne z przepisami obowiązującymi w tym zakresie i stanowiło rażące naruszenie prawa.

Należy podkreślić, że decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną Decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR wC..

Strona złożyła wniosek o dopłaty [...] r., pierwsza decyzja została wydana [...]r., zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji zostało wydane w dniu [...] r., kontrola na miejscu została przeprowadzona [...] r.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący brał udział w postępowaniu; składał wyjaśnienia i korekty wniosku.

Zgodnie z art. 25 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego:

"1. Rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku i zgody, o której mowa w art. 28 ust. 1, na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję.

2. Agencja przesyła formularz oraz materiał graficzny, o których mowa w art. 22 ust. 2 rozporządzenia nr [...], rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych w poprzednim roku.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, rolnik składa kolejny wniosek o przyznanie płatności obszarowych na formularzu przesłanym przez Agencję i dołącza do niego przesłany przez Agencję materiał graficzny.

4. Wnioski, o których mowa w ust. 1, rolnik może również złożyć za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji.

5. Do złożenia wniosków, o których mowa w ust. 1, za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji nie jest wymagany bezpieczny podpis elektroniczny.

6. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski, o których mowa w ust. 1, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub pomocy do rzepaku, zawarcie we wnioskach danych niezbędnych do prawidłowego przyznania płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub pomocy do rzepaku oraz przepisy Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1.

7. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie powinien spełniać formularz wniosku umieszczany na stronie internetowej Agencji, oraz szczegółowe warunki i tryb składnia wniosków za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji, mając na względzie identyfikację rolnika oraz zabezpieczenie danych przed dostępem do nich osób nieuprawnionych. rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku i zgody, o której mowa w art. 28 ust. 1, na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję. "

Z aktu wykonawczego, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z dnia 15 marca 2007 r.) wydanego na podstawie art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach zarządzono się, że we wniosku wskazuje się (...) numer działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna.

Tymczasem, jak zostało to opisane w powszechnie dostępnej dla producentów rolnych instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, sam wypis z ewidencji gruntów ma jedynie charakter pomocniczy, ułatwiający wypełnienie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Wynika to z faktu, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są często nieaktualne i nie odzwierciedlają stanu, w jakim znajdują się poszczególne działki rolne (zobacz wyrok I SA/sz 319/09 z 15 lipca 2009 r.).

W myśl art. 2 pkt 1 w/w ustawy, działka rolna w pojęciu ustawy oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Podobnie pojęcie działki rolnej zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76).

Działka ewidencyjna stanowi jednostkę powierzchni kraju dla celów ewidencji gruntów i budynków, która uregulowana jest ustawą z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.).

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), działka ewidencyjna stanowi ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje, m.in. informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów.

Użytki gruntowe dzielą się na użytki rolne:

1/ grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe i grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, rowy;

2/ grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione;

3/ grunty zabudowane i zurbanizowane;

4/ użytki ekologiczne;

5/ nieużytki;

6/ grunty pod wodami

7/ tereny różne.

Działki rolne mogą być zlokalizowane tylko na niektórych użytkach rolnych, co oznacza, że nie są to tożsame pojęcia. Tym samym nie można pojęcia działki ewidencyjnej bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego traktować jako równoznacznego z pojęciem działki rolnej. To rolnik decyduje ile działek rolnych, o jakiej wielkości i z jakim rodzajem uprawy, położonych na jakich działkach ewidencyjnych zgłosi we wniosku o płatności. Dane dotyczące działek ewidencyjnych umożliwiają jedynie ustalenie i zlokalizowanie położonych na nich działek rolnych. Tym samym błędne wskazanie numerów ewidencyjnych rzeczywiście uprawianych działek rolnych nie może pozbawiać rolnika dopłat.

Bezspornym jest, że źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu i weryfikacja wyjaśnień wnioskodawcy. Zgodnie z art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 118/2004 z 23 stycznia 2004 r., zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 2419/2001, powierzchnia działek rolnych jest ustalana na podstawie wszelkich odpowiednich metod wyznaczonych przez właściwy organ. Kontrola na miejscu i wykonywane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników.

Podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych (por. glosa Elżbiety Kremer do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008r., sygn. II GSK 295/07, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1/2009), co potwierdzają wyniki kontroli na miejscu.

Należy podkreślić, że art. 35 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,stanowi, że przepisy dotyczące kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu określonych w przepisach Unii Europejskiej stosuje się odpowiednio do kontroli:

1) wielkości powierzchni upraw roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2, zadeklarowanej przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej;

2) w zakresie spełniania warunków do przyznania płatności uzupełniającej.

Tym samym należało uwzględniać znajdujące się w tych przepisach zasady zmniejszenie płatności oraz wykluczenie z płatności. I tak w rozporządzeniu Rady Nr 1782, art. 6 ust. 1 stanowi, że w przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub do zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w danym roku kalendarzowym (zwanym dalej "danym rokiem kalendarzowym"), i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania bezpośrednio ze strony rolnika składającego wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, rolnikowi temu zmniejsza się lub anuluje - zgodnie z zasadami szczegółowymi ustanowionymi na mocy art. 7 - całkowitą kwotę przyznawanych płatności bezpośrednich. Zmniejszenia lub wykluczenia, o których mowa w ust. 1, mają zastosowanie wyłącznie, jeżeli niezgodność dotyczy:

a) działalności rolniczej; lub

b) gruntów rolnych należących do gospodarstwa, włączając w to działki odłogowane.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 powyższego rozporządzenia system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność, co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Natomiast w art. 143b ust. 8 rozporządzenia podkreślono, że każde nowe Państwo Członkowskie jest zobowiązane min.

– przygotować i przetwarzać wnioski rolników o roczną pomoc. Wnioski te zawierają jedynie dane osób wnioskujących i zgłoszonych działek rolnych (numer identyfikacyjny i obszar);

– wprowadzić system identyfikacji działek, tak by zapewnić możliwość identyfikacji działek, które zgłoszono we wnioskach o pomoc, a ich powierzchnia mogła zostać ustalona, oraz uzyskać potwierdzenie, że działki są użytkami rolnymi i że nie są one przedmiotem innych wniosków;

– posiadać komputerową bazę danych gospodarstw rolnych, działek i wniosków o pomoc. Powyższe wskazuje, że żądanie wskazania numeru ewidencyjnego ma na celu ułatwienie identyfikacji działek użytkowanych przez rolnika i wykluczenie objęcia ich innym wnioskiem o płatności, nie może zatem błędne określenie ewidencyjne użytkowanych działek (przy spełnieniu innych warunków) wykluczać możliwość uzyskania płatności obszarowej.

Bezspornym jest, że źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu i weryfikacja wyjaśnień wnioskodawcy. Zgodnie z art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 118/2004 z 23 stycznia 2004 r., zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 2419/2001, powierzchnia działek rolnych jest ustalana na podstawie wszelkich odpowiednich metod wyznaczonych przez właściwy organ. Kontrola na miejscu i wykonywanie w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników.

Zdaniem Sądu, nie można podzielić zarzutu skargi co do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 KPA poprzez nie przeprowadzenie w sprawie postępowania wyjaśniającego, nie zgromadzenie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych dowodów, co, jak stwierdza Skarżący, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, iż w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Na mocy unormowania art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym m.in. płatności bezpośrednich, niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego zostały wyłączone lub ograniczone, w szczególności w zakresie rozkładu ciężaru dowodu. Organy administracji są zobowiązane wnikliwie i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć zgromadzony materiał dowodowy, niewątpliwie jednak to na stronie wnioskującej o przyznanie płatności spoczywa ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania płatności obszarowej (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). W ocenie sądu organ administracji dokonał prawidłowej analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, odnosząc się szczegółowo w uzasadnieniu decyzji do zebranych dokumentów i argumentów strony zawartych w odwołaniu. Należy przy tym podkreślić, że składając wniosek T. S. oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych na rok 2008, przyjąć zatem należało, że Strona znała treść art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, zatem organu nie obciąża obowiązek informowania strony o treści powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Stronie skarżącej zapewniono też udział w postępowaniu.

Nadto odnosząc się do zarzutu Skarżącego w kwestii naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, w związku z § 1 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, przez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, że "działka rolna M" na dzień 30 czerwca 2003 r. w całości nie stanowiła "użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, niezależnie od tego, czy była na nich prowadzona produkcja, czy też nie", należy stwierdzić, iż zarzut ten jest chybiony.

Zgodnie z art. 143b ust. 5 ww. rozporządzenia do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się działki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie. Wskazywał także na ten wymóg art. 137 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE L 2004.345.1), z którego wynika, że we wniosku o jednolitą płatność podaje się areały kwalifikujące się na mocy postanowień zawartych w art. 143b ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003. Należy zauważyć, iż organ w zaskarżonej decyzji przedstawił szczegółowo zarówno stan faktyczny, jak i argumentację prawną w tym zakresie, a Sąd podziela ten pogląd.

W sprawie okolicznością niesporną jest, że w dacie składania wniosku o przyznanie płatności Skarżący był posiadaczem gruntów rolnych objętych wnioskiem. Organ nie kwestionował też, że strona spełniła pozostałe warunki określone w art. 7 ust.1 i ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Natomiast stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji przyznającej Skarżącemu płatności za rok 2008, wyniki kontroli z dnia [...] r. oraz dalsze ustalenia organów wynikały między innymi ze składanych przez Skarżącego korekt wniosku oraz oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Reasumując, kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, orzekł jak w sentencji.