Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1365/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3  par. 1,  art. 134  par. 1,  art. 106  par. 3,  art. 141  par. 4,  art. 183  par. 1,  art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26,  art. 29,  art. 33  pkt 3, 5
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 16,  art. 156  par. 1  pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 102/07 w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [..] nr [..] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 102/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. M. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że decyzją z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Gdańska nakazał K. M. rozebrać rozbudowane części pawilonu byłej kwiaciarni zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w G., które wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W dniu [...] listopada 2003 r. organ I instancji wystawił upomnienie Nr [...], w którym wezwał do dobrowolnego wykonania nakazu. Następnie pismami z dnia [...] czerwca 2004 r. i z dnia [...] czerwca 2006 r. K. M. została wezwana w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma do wykonania obowiązku rozbiórki rozbudowanej części pawilonu a nadto poinformowana o konsekwencjach niewypełnienia nakazu.

Organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji, wydając w dniu [...] sierpnia 2006 r. tytuł wykonawczy Nr [...].

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Gdańska postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., [...], wydanym na podstawie art. 123 k.p.a. oraz art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 1991 r., Nr 36, poz. 161 ze zm.), odrzucił zarzuty K. S. (obecnie K. M.) na toczące się postępowanie egzekucyjne w administracji w sprawie wydanego przez organ tytułu wykonawczego.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, iż zgodnie z art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie natomiast z art. 59 § 1 pkt 5 ustawy postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. Organ I instancji zaznaczył, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Gdańska z dnia [...] maja 2003r. jest prawomocna i podlega przepisom o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie organu zarzuty wniesione przez K. M. nie mogą być uwzględnione, gdyż brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie K. M. zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, iż zaskarżona decyzja jest wykonalna wbrew dowodom i twierdzeniom strony złożonym w zarzutach, świadczących o trwałej i nieusuwalnej niewykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Nadto K. M. zarzuciła naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 6 i art. 8 k.p.a.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ II instancji powołał się na przepis art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i podkreślił, że K. M. jako podstawę zarzutu wskazała art. 33 pkt 5 tej ustawy, twierdząc, że nałożony obowiązek jest niewykonalny. Zdaniem, organ odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że decyzja nakazowa jest ostateczna i podlega przepisom ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym odrzucenie zarzutów do tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2006 r. było uzasadnione.

Odnosząc się do argumentu dotyczącego niewykonalności decyzji nakazowej, organ II instancji powołał się na nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 1098/03 oddalający skargę na decyzję ostateczną Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2003 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części przedmiotowego pawilonu. Organ stwierdził, że skoro na etapie skargi do sądu nie zostało wstrzymane wykonanie powyższej decyzji organu II instancji, to niewykonanie obowiązku powoduje konieczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organ nadzoru budowlanego. Fakt złożenia przez stronę skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku nie daje podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze na powyższe postanowienie K. M. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja jest wykonalna wbrew dowodom i twierdzeniom strony złożonym w zarzutach świadczących o trwałej i nieusuwalnej niewykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Ponadto K. M. zarzuciła naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak podstawy prawnej i należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, a w szczególności nie wskazania faktów, które organ uznał za uzasadnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd zważył, że postępowanie egzekucyjne było wynikiem nie wykonania obowiązku dobrowolnego rozebrania części obiektu budowlanego, który to obowiązek nakładała ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Gdańska z dnia [...] maja 2003 r. W takiej sytuacji organ egzekucyjny był zobowiązany do przystąpienia do czynności egzekucyjnych. Sąd podniósł, że zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., korzystają one z domniemania ich zgodności z prawem i mogą być uchylone lub zmienione tylko w drodze trybów szczególnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie może to następować na podstawie środków odwoławczych wnoszonych w toku postępowania egzekucyjnego. Przeniesienie do postępowania egzekucyjnego merytorycznego badania zasadności egzekwowanego obowiązku powodowałoby dalsze rozpoznawanie przez ten organ sprawy ostatecznie rozstrzygniętej i byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązki podlegające egzekucji zostały określone. Postępowanie egzekucyjne nie może być jeszcze jedną płaszczyzną, na której dokonuje się kontroli decyzji rozbiórkowych, gdyż organ egzekucyjny występowałby jako swego rodzaju "trzecia instancja", co jest prawnie niedopuszczalne.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 509/05 LEX nr 196712) Sąd wskazał, iż niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Tego rodzaju charakteru niewykonalności obowiązku skarżąca nie wykazała.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. M., reprezentowana przez adwokata P. S..

Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:

I. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi od postanowienia, które obarczone było naruszeniami prawa - art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 124 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. - przez to, że nie uwzględniono zarzutu skarżącej odnośnie niewykonalności decyzji o rozbiórce części obiektu, jak również przez to, że w zaskarżonym postanowieniu brak jest wskazania podstawy prawnej i faktycznej zaskarżonego postanowienia,

II. Naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. przez to, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku bezzasadnie stwierdzono, jakoby strona skarżąca nie wykazała niewykonalności obowiązku stwierdzonego decyzją o rozbiórce, podczas gdy nie przeprowadzono w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, jak również brak jest w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne K. M. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że decyzja o rozbiórce części budynku jest niewykonalna, albowiem wykonanie rozbiórki grozi utratą oparcia dla pozostałej części budynku, co mogłoby zagrażać zdrowiu i życiu ludzi, a także mieniu. Na powyższą okoliczność skarżąca przedłożyła orzeczenie techniczne wykonane przez uprawnionych architektów. Skarżąca wskazała, że nie kwestionuje zasadności decyzji rozbiórkowej, a jedynie zarzuca, że obowiązek nałożony tą decyzją jest niewykonalny. Organ administracji ma obowiązek badać w toku postępowania kwestię wykonalności obowiązku nałożonego decyzją leżącą u podstaw tytułu wykonawczego. Nie wystarcza przy tym poprzestanie na stwierdzeniu, że skoro została wydana decyzja o określonej treści, to z samego tego faktu wynika wykonalność tej decyzji. W takiej sytuacji regulacja zawarta w art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji byłaby zbędna, bowiem wystarczyłoby się oprzeć na fakcie wydania ostatecznej decyzji stwierdzającej dany obowiązek.

Skarżąca podniosła, że organy egzekucyjne nie rozważyły i nie ustosunkowały się do zarzutu niewykonalności decyzji a także do przedstawionego przez skarżącą orzeczenia technicznego. W ocenie skarżącej, brak takiego zachowania rażąco narusza dyspozycję przepisów art. 124 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. Skoro zaś zaskarżone postanowienie obarczone było naruszeniami tych przepisów oraz art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to obowiązkiem Sądu było uchylić zaskarżone postanowienie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a nie oddalać skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że Sąd pierwszej instancji w żaden sposób szerzej nie uzasadnił twierdzenia, iż skarżąca nie wykazała charakteru obiektywnego niewykonalności obowiązku. Zdaniem skarżącej Sąd dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych, pozwalających na określenie charakteru obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym. Tymczasem sądy administracyjne nie powinny ustalać stanu faktycznego, gdyż nie mogą zastępować organów administracji (wyrok NSA z dnia 12 października 2005 r., I FSK 166/05 LEX nr 217311).

W ocenie skarżącej Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził w należyty sposób postępowania dowodowego, bowiem oparł się jedynie na aktach i rozstrzygnięciach zawartych w dokumentacji postępowania administracyjnego, w którym to organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w należyty sposób, w tym nie odniosły się do przedstawionego przez skarżącą orzeczenia technicznego. Sąd nie mógł wyrobić sobie zdania na temat niewykonalności obowiązku, gdyż nie dysponował żadnymi dowodami w tym zakresie, a przedstawioną przez skarżącą opinię techniczną pominął. Wadliwe ustalenia Sądu uzasadniają zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nadto, jeśli Sąd zamierzał dokonać samodzielnych ustaleń faktycznych na okoliczność wykonalności obowiązku nałożonego decyzją rozbiórkową, to winien był skorzystać z dyspozycji przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia, a to z poniższych względów.

Sąd pierwszej instancji był zobowiązany dokonać kontroli zaskarżonego aktu w świetle art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2002 r.. Nr 110, poz. 968 ze zm. – aktualnie t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 pkt 5 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia sądowego może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego ( art. 33 pkt 3 u.p.e.a.). Skoro celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, to w ramach kontroli legalności postanowienia wydanego w sprawie zarzutów zobowiązanego, Sąd jest uprawniony do oceny, czy taki obowiązek jest wykonalny. Oceny tej Sąd dokonuje w oparciu o decyzję administracyjną, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Do takiego działania upoważnia Sąd pierwszej instancji zarówno przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jak i art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm. ).

W tym miejscu podkreślić należy, iż organ egzekucyjny - stosownie do art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Badanie, o którym mowa w art. 29 u.p.e.a. obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny.

Organ egzekucyjny nie może badać zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Sprawa dotycząca oceny legalności decyzji nakładającej obowiązek nie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej.

Jak zasadnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, decyzje ostateczne - zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. - mogą być uchylane lub zmieniane tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

A zatem, przedmiotem niniejszej sprawy może być wyłącznie postępowanie egzekucyjne.

Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego – art. 26 § 4 u.p.e.a.

Z decyzji ostatecznej, która stanowi w niniejszej sprawie podstawę wystawienia tytułu wykonawczego można wywieść ciążący na skarżącej obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. Sąd pierwszej instancji – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - nie dokonywał samodzielnych ustaleń faktycznych, lecz powołał się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych ( art. 16 § 1 k.p.a. ), niedopuszczalność badania w postępowaniu egzekucyjnym merytorycznej zasadności egzekwowanego obowiązku a nadto obiektywny charakter niewykonalności obowiązku niepieniężnego w rozumieniu art. 33 pkt 5 u.p.e.a. i stwierdził, iż tego rodzaju charakteru niewykonalności obowiązku skarżąca nie wykazała.

Zgodzić należy się z przytoczonym przez Sąd pierwszej instancji stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w wyroku z dnia 8 lutego 2006 r., II OSK 509/05 ( LEX nr 196712 ), że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki.

O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 1986 r., III SA 1146/85 ONSA 1986/1/12, z dnia 20 grudnia 1984r. I SA 804/84, ONSA 1984/2/123).

Zarzuty podniesione przez skarżącą odnoszą się w istocie do decyzji zobowiązującej skarżącą do dokonania rozbiórki części pawilonu byłej kwiaciarni. Nadmienić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 1098/03 oddalił skargę K. M. na decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę części pawilonu byłej kwiaciarni a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną K. M. (sygn. akt II OSK 1377/06 ).

Z powyższych względów chybiony jest też zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. Ciężar dowodu, iż obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny w rozumieniu art. 33 pkt 5 u.p.e.a. obciążą stronę wnoszącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. To strona wnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 5 u.p.e.a. winna wykazać, że taka niewykonalność faktycznie istnieje. Rzeczą organów egzekucyjnych, a następnie Sądu administracyjnego, jest ocena, czy faktycznie okoliczności podnoszone przez stronę powodują obiektywną niewykonalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Wprawdzie w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić postępowanie dowodowe, ale może to być jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe i to jedynie z dokumentów, a nadto pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dokonując kontroli legalności postanowienia w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego nakaz rozbiórki Sąd pierwszej instancji nie jest uprawniony do dokonywania ponownej oceny zgodności z prawem decyzji nakazującej tą rozbiórkę. Jak już wyżej wskazano zarzuty podniesione przez skarżącą sprowadzają się w istocie do kwestionowania decyzji nakazującej rozbiórkę części pawilonu byłej kwiaciarni – zdaniem skarżącej wykonanie rozbiórki grozi utratą oparcia dla pozostałej części budynku, co mogłoby zagrażać zdrowiu i życiu ludzi oraz mieniu. K. M. nie powołuje się na okoliczności powstałe po wydaniu decyzji ostatecznej, lecz kwestionuje zasadę tej decyzji tj. nakaz rozbiórki części pawilonu byłej kwiaciarni. Należy odróżnić sytuacje, gdy niewykonalność decyzji zaistniała jeszcze przed wydaniem decyzji od przypadków, gdy niewykonalność decyzji powstaje po wydaniu decyzji.

W tym miejscu zauważyć należy, iż kwestie dotyczące nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego mieszczą się w zakresie kontroli legalności decyzji nakazującej rozbiórkę części tego obiektu budowlanego. W szczególności niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. ( decyzja niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały ) jako jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji podlega ocenie sądu administracyjnego w ramach kontroli legalności decyzji - z mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Ocena wykonalności decyzji jako przesłanki jej nieważności pozostaje we właściwości organ nadzoru, nawet gdy została ona opatrzona tytułem wykonawczym i skierowana do wykonania z zastosowaniem przymusu administracyjnego ( por. J. Borkowski [w:] B.Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 1996, s.726 ).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.