Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 18/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Dariusz Chaciński Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. D. K., reprezentowany przez adw. A. R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Pismem z dnia 10 września 2013 r. Referat Świadczeń Rodzinnych Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy S. wystąpił do Referatu Świadczeń Rodzinnych Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy P. z wnioskiem o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego – D. K., zamieszkałego przy ul. [...]. Osobą uprawnioną do świadczeń z funduszu jest D. K.

Pismem z dnia 18 września 2013 r. Referat Świadczeń Rodzinnych Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy P. wezwał D. K. do stawienia się w Urzędzie w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Wezwanie zostało wysłane na adres przy ul.[...]. Było ono dwukrotnie awizowane, jednakże nie zostało odebrane z poczty.

Pismem z dnia 18 października 2013 r. Wydział Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy P. wystąpił do Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy S. o przesłanie kserokopii oświadczenia dłużnika alimentacyjnego D. K. o jego aktualnym miejscu zamieszkania, złożonego w dniu 12 maja 2013 r. Kserokopia tego oświadczenia została przesłana przy piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. Z oświadczenia wynika, że D. K. wskazał jako swój adres ul.[...].

Pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. Wydział Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy P. zawiadomił D. K. o wszczęciu postępowania w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zawiadomienie to zostało wysłane na adres przy ul [...] i odebrane przez adresata.

Prezydent W. decyzją [...] z dnia [...] maja 2014 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 9 i art. 8b, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) i art. 104 k.p.a. orzekł o uznaniu D. K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu wskazano, że D. K. nie stawił się na wezwanie w Referacie Świadczeń Rodzinnych Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy P. w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego, w związku z czym zostało wobec niego wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zgodnie z oświadczeniem komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne w sprawie D. K. w ciągu ostatnich sześciu miesięcy egzekucja świadczeń alimentacyjnych nie przekraczała kwoty 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Zostały zatem spełnione przesłanki uznania D. K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Decyzja ta została wysłana do D. K. na adres przy ul. [...] i odebrana przez K. B. (na potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja "teściowa").

D. K. w dniu 20 maja 2014 r. (data prezentaty) wniósł odwołanie od ww. decyzji wskazując, że rosnące zadłużenie nie wynika z jego uchylania się od spłat alimentacyjnych, bowiem komornik "pobiera z 1700 zł na jedno dziecko, czyli K. K., a na drugie czyli D. K. nie pobiera nic".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2014 r., [...], po rozpoznaniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z niestawieniem się D. K. na wezwanie organu celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego została spełniona jedna z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Uprawniało to organ do wszczęcia postępowania w rozpatrywanej sprawie. Istniała również podstawa do uznania D. K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, ponieważ, jak wynika z zaświadczenia wydanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...], przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się on w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej, niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Decyzja w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się ma charakter aktu związanego i organ nie może brać pod uwagę innych czynników, takich jak np. trudna sytuacja osobista, mieszkaniowa czy finansowa dłużnika alimentacyjnego.

Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W, z dnia [...]października 2014 r. stała się przedmiotem przywołanej na wstępie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2014 r. oraz o orzeczenie co do istoty sprawy. W skardze zarzucono:

a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jak również polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie;

b) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 3 oraz art. 5 ust 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), polegające na uznaniu D. K. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych pomimo braku przesłanek do dokonania takiego ustalenia.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów wskazano, że D. K. nie ma meldunku i że pisma wysyłane przez organ pierwszej instancji na adres przy ul. [...] były wysyłane na adres miejsca jego pracy, w związku z czym nie były doręczone w sposób prawidłowy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Skarga rozpoznana w świetle przywołanych wyżej kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie narusza prawa zaskarżona decyzja, jak również utrzymana przez nią w mocy decyzja Prezydenta W, z dnia [...] maja 2014 r.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz.1228 ze zm.), a to m. innymi przepis art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 3 i art. 5 ust. 3a ustawy.

W myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy, po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5 ustawy, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy, niż 6 miesięcy.

Z kolei zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 omawianej ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

— organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Powyższa regulacja oznacza, że wystąpienie którejkolwiek z ww. przesłanek pozytywnych stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając wystąpienie podstaw faktycznych i prawnych przemawiających za utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji o uznaniu D. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych – zasadnie stwierdziło, że przesłanką przemawiającą za prawidłowością takiego rozstrzygnięcia jest fakt, iż skarżący uniemożliwił przeprowadzenia z nim wywiadu alimentacyjnego oraz odebranie od niego oświadczenia majątkowego. Wezwanie w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania alimentacyjnego zostało dla skarżącego wysłane na adres [...]. Na ten sam adres zostało wysłane zawiadomienie o wszczęciu postępowania, odebrane przez Skarżącego, oraz wysłana została decyzja organu I instancji, odebrana przez K. B. Ten sam adres jako adres zamieszkania wskazał również Skarżący składając odwołanie od tej decyzji, jak również składając w dniu 20 maja 2014 r. oświadczenie majątkowe oraz składając inne pisma w rozpatrywanej sprawie. Wbrew temu, co twierdzi Skarżący, doręczenie powyższych pism było skuteczne. Notabene także w skardze do sądu administracyjnego został wskazany adres przy ul. [...] jako adres Skarżącego.

Zdaniem Sądu, przesłanki określone w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy należy odnosić do określonych działań (zachowań) dłużnika alimentacyjnego, nacechowanych jego złą wolą, negatywnym nastawieniem do organu. Jeżeli chodzi o przesłankę "uniemożliwiania", w grę może wchodzić np. stała nieobecność dłużnika w miejscu wskazanym jako miejsce zamieszkania. Skoro skarżący nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, powinien zadbać o kontakt z organami pomocy społecznej, które za niego ten obowiązek wykonywały, w tym powinien podać tym organom aktualny adres, na który powinna być kierowana korespondencja do Skarżącego. Skoro tego obowiązku nie dopełnił, to zasadnie organy administracji uznały go za uniemożliwiającego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Została zatem spełniona jedna z przesłanek wskazanych w pkt. 1-3 cyt. wyżej przepisu.

Nadto trafnie Kolegium przyjęło, że nie ma miejsca w niniejszej sprawie przesłanka negatywna z cyt. wyżej art. 5 ust. 3a ustawy, jako że z informacji uzyskanej od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] wynika, że egzekucja jest całkowicie bezskuteczna. Jak ustalił organ I instancji, bezpośrednio przed wydaniem niniejszej decyzji skarżący w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu z obowiązku alimentacyjnego w kwocie co najmniej 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

W związku z powyższym, przedstawione motywy wydania zaskarżonej decyzji, które zostały zaprezentowane przez organ odwoławczy w kontekście przytoczonych wyżej, obowiązujących przepisów ustawy, pozwalają na uznanie, że decyzja ta jest zgodna z prawem.

Oznacza to, że pozytywne przesłanki, enumeratywnie wymienione w cyt. wyżej art. 5 ust. 3 ww. ustawy, uprawniały organ I instancji do wszczęcia postępowania w sprawie uznania D. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz do uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zatem kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała, by zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.