Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 811/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2, art. 23
journal: Dz.U. 2004 nr 116 poz 1203
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. NSA Tadeusz Geremek Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1402/08 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [..] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekwaterowania do lokalu zamiennego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. K. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) w zw. z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego [...] w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zarządził przymusowe przekwaterowanie J. K. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, tj. [...] z lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...], obejmującego 4 pokoje, przedpokój, kuchnię, łazienkę, wc i inne pomieszczenia w budynku o powierzchni użytkowej podstawowej 100,80 m2 i powierzchni użytkowej 170,80 m2 do lokalu zamiennego oznaczonego nr [...] w W. przy ul. [...], obejmującego 3 pokoje, kuchnię, przedpokój, łazienkę, wc, o powierzchni użytkowej 63,43 m2, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 41,06 m2.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z [...] sierpnia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], wskazując, że została ona wydana zgodnie z przepisami ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw i ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, znajdującymi zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym.

W uzasadnieniu decyzji Prezes WAM wyjaśnił, iż w decyzji z dnia [...] maja 2008 r. organ pierwszej instancji podał m.in., że lokal mieszkalny w K. przy ul. [...] decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., wydanej na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 2 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, został przeznaczony na wyłączne zakwaterowanie kadry kierowniczej instytucji centralnych MON, rodzajów Sił Zbrojnych lub okręgów wojskowych oraz żołnierzy zawodowych i innych osób, o których mowa w art. 22 ust. 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r. i nie podlega sprzedaży. W związku z tym, że J. K. nie podpisał umowy o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, jest on zobowiązany do jej zwolnienia i zamieszkania w lokalu zamiennym.

Organ odwoławczy podał, że zgodnie z treścią art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, osoby, które nabyły prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej oraz członkowie rodzin, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zajmujący lokale mieszkalne w zasobie WAM, gdy lokale te są przeznaczone wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, w przypadku przekazania do dyspozycji WAM zajmowanego lokalu mieszkalnego w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej otrzymują ekwiwalent pieniężny na zasadach określonych w art. 19 ust. 3 ww. ustawy z 16 kwietnia 2004 r. Niedokonanie tego przekazania powoduje, że osoby te podlegają z urzędu przekwaterowaniu do lokalu zamiennego.

Prezes WAM wskazał, że lokal mieszkalny w K. przy ul. [...] został przydzielony J. K. na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], wydanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w W.. Przydział ten nastąpił z uwzględnieniem decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., wydanej na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania – zgodnie z którą kwatera ta została przeznaczona wyłącznie na zakwaterowanie kadry kierowniczej MON, rodzajów Sił Zbrojnych, lub organów wojskowych oraz innych osób, o których mowa w art. 22 ust. 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r. Tym samym w chwili przydziału kwatery J. K. był świadomy, że przedmiotowa kwatera nie podlega sprzedaży zgodnie z dyspozycją określoną w tym przepisie. Organ dodał, że J. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i od [...] lutego 2004 r. posiada uprawnienia do emerytury wojskowej. Będąc emerytem wojskowym zamieszkuje w lokalu wchodzącym w zasób WAM, który według stanu obowiązującego w dacie orzekania przez organ I instancji znajdował się na wykazie kwater zatwierdzonym zgodnie z art. 23 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przez Prezesa WAM w uzgodnieniu z Ministrem Obrony Narodowej. Prezes WAM dodał, że pod pojęciem kwatery, zgodnie z art. 1a pkt 3 ww. ustawy, należy rozumieć lokal mieszkalny przeznaczony na wyłączne zakwaterowanie żołnierzy służby stałej.

Zdaniem organu odwoławczego w przypadku J. K. spełnione zostały dwie pierwsze przesłanki z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., ponadto nie doszło do przekazania przez ww. zajmowanego lokalu mieszkalnego do dyspozycji WAM i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, przeciwnie strona nie chce opuścić zajmowanej kwatery.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 1a pkt 11 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, lokal zamienny to lokal mieszkalny znajdujący się w tej samej miejscowości lub w miejscowości pobliskiej, wyposażony w co najmniej takie urządzenia techniczne, w jakie był wyposażony lokal mieszkalny używany dotychczas, o powierzchni użytkowej podstawowej takiej, jak lokalu mieszkalnego dotychczas używanego, warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli na członka gospodarstwa domowego przypada 7–10 m2 powierzchni użytkowej podstawowej, co w przypadku gospodarstwa jednoosobowego stanowi 14–20 m2 tej powierzchni.

Prezes WAM podkreślił, iż uwzględniając członków gospodarstwa domowego strony [...] warunki lokalu zamiennego spełniałyby lokal o powierzchni użytkowej podstawowej 21–30 m2. Natomiast organ I instancji uwzględnił normy powierzchni użytkowej podstawowej przysługujące J. K. na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i wskazał na przekwaterowanie lokal zamienny o powierzchni użytkowej podstawowej 41,06 m2, położony w miejscowości pobliskiej – miejscowości, której granice administracyjne znajdują się w linii prostej, w odległości nie większej niż 30 km od granic administracyjnych miejscowości, w której strona obecnie zajmuje lokal mieszkalny, wyposażony w urządzenia techniczne, w jakie był wyposażony lokal mieszkalny używany dotychczas przez stronę. Tym samym wskazany lokal odpowiada warunkom wymienionym w art. 1a pkt 11 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a brak kominka, w który wyposażony jest lokal w K., w lokalu w W. przy ul. [...] nie powoduje, że lokal w W. nie spełnia wymogów ustawowych lokalu zamiennego.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Prezes WAM odniósł się do wniosku pełnomocnika strony w zakresie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków wskazanych w odwołaniu, na okoliczność przeznaczenia do sprzedaży w dniu [...] czerwca 2004 r. lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. i uznał, że wyjaśnienie powyższej okoliczności nie ma znaczenia dla sprawy.

Organ odwoławczy podkreślił, że ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 czerwca 2004 r. stanowiła, iż "sprzedaż kwater lub lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących w zasobach mieszkaniowych Agencji następuje na zasadach obowiązujących przy sprzedaży lokali mieszkalnych Skarbu Państwa, ze zmianami wynikającymi z przepisów ustawy (art. 55 ust. 1). Art. 55 ust. 2 wyłącza ze sprzedaży cztery kategorie kwater lub lokali mieszkalnych m.in. przeznaczone na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego Agencji na zakwaterowanie całości lub części kadry określonej jednostki wojskowej (pkt 3 ww. przepisu). Przy przeznaczeniu do sprzedaży dyrektor oddziału regionalnego WAM ustala wykaz budynków, w których kwatery lub lokale mieszkalne są przewidziane do sprzedaży (art. 57 ust. 2). Artykuł 57 ust. 1 stanowi, że sprzedaży kwater lub lokali dokonuje się na wniosek osoby uprawnionej lub najemcy, jeżeli kwatera lub lokal jest położony w budynku wytypowanym do sprzedaży.

W przypadku J. K. przydział przedmiotowego lokalu nastąpił z uwzględnieniem decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. nr [...] z [...] grudnia 2001 r., wydanej na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, tym samym wykluczając możliwość jej wykupu przez stronę, przy czym w dniu 30 czerwca 2004 r. decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. nr [...] z [...] grudnia 2001 r. pozostawała nadal w obrocie prawnym. Zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 55 ust. 2 pkt 2 ustawy, wykluczało możliwość umieszczenia przedmiotowej kwatery w wykazie budynków, o którym mowa w art. 57 ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym 30 czerwca 2004 r.

Zdaniem Prezesa WAM brak lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. w dniu 30 czerwca 2004 r. na wykazie budynków przeznaczonych do sprzedaży, sprawia, że nie można uznać, iż w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., stanowiący, iż osobne kwatery stałe przeznaczone do sprzedaży w dniu 30 czerwca 2004 r. stają się kwaterami zbędnymi za zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, znajdującymi się w wykazie, o którym mowa w art. 23 ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Organ podkreślił, iż zmiana zdefiniowania w ustawie terminu lokal mieszkalny – rezygnacja z określenia osobna kwatera stała, na rzecz określenia kwatera, nie wyłącza stosowania art. 22 ust. 2 przedmiotowej ustawy.

Fakt niezamieszczenia lokalu przy ul. [...] w K. na wykazie kwater sporządzonym po 1 lipca 2004 r. (lokal ten został umieszczony na wykazie kwater zatwierdzonym przez Ministra Obrony Narodowej w dniu [...] sierpnia 2006 r.) nie spowodował, że lokal ten stał się zbędny na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej. Z dniem 1 lipca 2004 r. – z dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw – z zasobu WAM wydzielono lokale mieszkalne przeznaczone wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej (kwatery umieszczone na wykazie kwater) oraz lokale mieszkalne, które stały się zbędne na takie zakwaterowanie (umieszczone także na oddzielnym wykazie zgodnie z dyspozycją art. 23 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP). Zgodnie z art. 23 ust. 4 ww. ustawy, kwatera mogłaby utracić status lokalu przeznaczonego na zakwaterowanie żołnierzy gdyby została umieszczona na wykazie kwater zbędnych na zakwaterowanie żołnierzy, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Organ podkreślił także, że nie zgadza się ze stanowiskiem pełnomocnika strony, iż z faktu zleconej przez organ Agencji wyceny lokalu strona mogła wywodzić, że lokal ten został przeznaczony do sprzedaży. Przepis art. 57 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP określa, że o przeznaczeniu do sprzedaży decyduje zamieszczenie lokalu mieszkalnego w rocznym planie sprzedaży, sporządzonym przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji.

Zdaniem organu, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków nie wniesie nic nowego do sprawy, albowiem fakt przeznaczenia do sprzedaży lokalu może być wykazany tylko za pomocą dokumentu, jakim jest sporządzony przez organ Agencji do 30 czerwca 2004 r. "wykaz budynków", a po tej dacie "roczny plan sprzedaży". Organ dodał, że dyspozycja art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. nie nakłada na organ Agencji przed wydaniem decyzji o przekwaterowaniu przedstawienia stronie propozycji lokali zamiennych.

Prezes WAM, odnosząc się do kwestii poniesionych przez stronę nakładów na zajmowany lokal w K., wskazał, że z uwagi na jej cywilnoprawny charakter nie może być ona rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1402/08, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekwaterowania do lokalu zamiennego, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), zwaną dalej "ustawą nowelizującą", który stanowi, że: "Osoby, które nabyły prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej oraz członkowie rodzin, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 (ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej), zajmujący lokale mieszkalne w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przypadku, gdy lokale te są przeznaczone wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, w przypadku przekazania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zajmowanego lokalu mieszkalnego otrzymują ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, na zasadach określonych w art. 19 ust. 3, a w przypadku niedokonania takiego przekazania podlegają z urzędu przekwaterowaniu do lokalu zamiennego. Na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej otrzymuje dotację budżetową."

Wskazany przepis, mający szczególny charakter nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, został bowiem sformułowany jednoznacznie, tak jeśli idzie o krąg osób, do których ma zastosowanie, jak i w pozostałym zakresie. Jego stosowania nie można uzależniać od wystąpienia przesłanek innych, niż w nim określone, takich jak np. zastrzeżenia w decyzji o przydziale kwatery, czy też stanu zdrowia członków rodziny emeryta wojskowego. Kluczowe znaczenie ma przy jego stosowaniu okoliczność, czy lokal przeznaczony jest wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej.

Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego kwestionującego częściowo ustalenia organu, nie budzi wątpliwości.

Bezsporna jest w szczególności okoliczność, iż lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w K. został przydzielony J. K. na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., z uwzględnieniem decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., wydanej na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, zgodnie z którą przedmiotowa osobna kwatera stała, a nie jak podnosi skarżący, kwatera funkcyjna, została przeznaczona na wyłączne zakwaterowanie kadry kierowniczej MON, rodzajów Sił Zbrojnych lub okręgów wojskowych oraz innych osób, o których mowa w art. 22 ust. 3 tej ustawy.

Poza sporem pozostaje również okoliczność, iż J. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i nabył z dniem [...] lutego 2004 r. uprawnienia do emerytury wojskowej. Ponadto skarżący nie przekazał lokalu do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej ani też nie wyraził zgody na ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej. Sporna pozostaje natomiast kwestia, czy przedmiotowy lokal przeznaczony był wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej w dacie orzekania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. w przedmiocie przymusowego przekwaterowania skarżącego wraz z członkami rodziny do lokalu zamiennego.

Nietrafny jest zarzut skargi, iż do przedmiotowego lokalu miał zastosowanie przepis art. 21 ustawy nowelizującej, stanowiący, że osobne kwatery stałe przeznaczone do sprzedaży w dniu 30 czerwca 2004 r. stają się kwaterami zbędnymi na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, znajdującymi się w wykazie, o którym mowa w art. 23 ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W tej dacie bowiem przedmiotowy lokal, jak wynika z akt administracyjnych, był przeznaczony m.in. wyłącznie na zakwaterowanie kadry kierowniczej MON i rodzajów Sił Zbrojnych, zaś zgodnie z przepisem art. 55 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r., nie podlegały sprzedaży kwatery lub lokale mieszkalne przeznaczone, na podstawie decyzji dyrektora oddziału rejonowego Agencji, na zakwaterowanie całości lub części kadry określonej jednostki wojskowej.

Również po dacie 30 czerwca 2004 r. sporny lokal posiadał status kwatery, która nie podlegała sprzedaży zgodnie z ww. przepisem art. 55 ust. 2 pkt 2. Nie stał się też zbędny na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej, pomimo nieumieszczenia go do sierpnia 2006 r. w sporządzonym i zatwierdzonym w trybie art. 23 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wykazie kwater. By kwatera stała się zbędna, konieczne jest umieszczenie jej w wykazie kwater, które stały się zbędne na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej, jak stanowi powołany przepis art. 23 ust. 4. Nie jest też uprawnione stanowisko skarżącego, iż lokal był przeznaczony do sprzedaży, a tym samym stał się zbędny na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, ponieważ Agencja zleciła wycenę nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. Stosownie bowiem do treści art. 57 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, sprzedaży lokali mieszkalnych dokonuje, w drodze umowy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji na pisemny wniosek osoby uprawnionej, jeżeli lokal zamieszczony jest w samym planie sprzedaży (ust. 1). Dyrektor oddziału regionalnego Agencji ustala roczny plan sprzedaży lokali mieszkalnych na podstawie wykazu, o którym mowa w art. 23 ust. 4. Niezasadny jest również zarzut niezastosowania przepisu art. 23 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowiącego, że osoby, którym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery, gdyż dotyczy uprawnień nabytych w związku z zajmowaniem kwatery stałej, zaś uprawnień tych powołana ustawa już nie reguluje. Ponadto okoliczność, iż w ustawie nastąpiła zmiana definicji pojęcia "lokal mieszkalny" oraz rezygnacja z pojęcia "osobna kwatera stała" na rzecz pojęcia "kwatera", nie powoduje wyłączenia stosowania przepisu art. 22 ust. 2 tej ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 439/07). Sąd zauważył, iż omawiany przepis art. 23 ust. 1 wyraźnie stanowi, iż chodzi jedynie o uprawnienia na czas zajmowania kwatery, a zatem zainteresowany traci je jednocześnie z utratą prawa do jego zajmowania, co świadczy o tym, iż wydanie decyzji o przymusowym przekwaterowaniu jest prawnie dopuszczalne.

W tej sytuacji pogląd wyrażony w skardze, że w stosunku do skarżącego winien być stosowany art. 41 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w tym w szczególności dopełnienia przez organ obowiązku zaproponowania mu lokalu zamiennego, nie jest uprawniony.

Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 1a pkt 6 i 11 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dotyczący miejscowości pobliskiej oraz lokalu zamiennego. Nie ulega wątpliwości, że miejscowość W. jest miejscowością pobliską w stosunku do miejscowości K., co wykazał Prezes WAM, gdyż odległość w linii prostej pomiędzy ich granicami administracyjnymi wynosi 24 km. Natomiast lokal zamienny położony w W. przy ul. [...] o powierzchni użytkowej 41,06 m2, wyposażony w urządzenia techniczne, w jakie był wyposażony lokal dotychczas użytkowany przez skarżącego, spełnia wymogi art. 1a pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 ust. 7 w zw. z art. 88 Konstytucji RP, art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 2 oraz art. 8 k.p.a. W szczególności brak jest dowodów wskazujących na zapewnienie skarżącego, iż zajmowany przez niego lokal jest przeznaczony na sprzedaż. Natomiast w ogóle trudno odnieść się do zanegowania w skardze nadania Prezesowi WAM w uzgodnieniu z Ministrem Obrony Narodowej, w drodze ustawy, kompetencji do zatwierdzenia wykazu kwater oraz wykazu kwater, które stały się zbędne na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej. Jest przecież powszechną praktyką, a wręcz normą, nadawanie organom administracji publicznej określonych kompetencji właśnie ustawami. Nie sposób więc zgodzić się z poglądem, by regulacja w tym zakresie mogła być niezgodna z Konstytucją RP. Zatem, w ocenie Sądu, wniosek o skierowanie pytania prawnego w tej kwestii do Trybunału Konstytucyjnego nie jest zasadny.

Sąd wskazał, że skoro brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób skutkujący jej uchyleniem, to tym bardziej nieuprawniony jest wniosek skargi o stwierdzenie jej nieważności.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.

J. K. wniósł od wyroku skargę kasacyjna, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach:

1) naruszenia przepisów prawa materialnego:

– art. 22 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych i niektórych ustaw" (Dz.U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) zwaną dalej "ustawą zmieniającą", przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że skoro nie wyraził zgody na ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, to podlega przymusowemu przekwaterowaniu do lokalu zamiennego;

– naruszeniu art. 22 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż osoby, które nabyły prawo do emerytury wojskowej, zajmujące lokale mieszkalne w zasobach Wojskowej Administracji Mieszkaniowej, które to lokale są przeznaczone wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych, pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, w przypadku niedokonania przekazania ww. kwatery, z urzędu podlegają przekwaterowaniu do lokalu zamiennego, nawet wówczas, gdy lokal mieszkalny został im przydzielony jako kwatera stała, przed dniem 1 lipca 2004 r., tj. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej;

2) naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

– naruszenie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez brak wnikliwej i wszechstronnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego w sprawie w postępowaniu administracyjnym,

– naruszenie art. 151 w związku z art. 141 § 1pkt 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niezasadne oddalenie skargi, mimo nieprzeprowadzenia analizy wszystkich dowodów w sprawie i nieodniesienie się, w uzasadnieniu wyroku do nich, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Na tych podstawach wnosił o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ewentualnie na podstawie art. 188 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz uchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji,

2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono wadliwą wykładnię art. 22 ust. 2 w związku z art. 234 ust. 1 ustawy zmieniającej, które powinny być interpretowane aby uchronić prawa nabyte do osobnej kwatery stałej przed dniem 1 lipca 2004 r. przez żołnierzy zawodowych, którzy uzyskali uprawnienia do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Oznacza to, że na tych osobach nie ciąży obowiązek rezygnacji z osobnej kwatery stałej przydzielonej im do dnia 1 lipca 2004 r. i przekazania tej kwatery do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wywodzono, że Sąd nie uwzględnił, że decyzją z [...] kwietnia 2002 r. nr [...] otrzymał przydział osobnej kwatery stałej. Decyzja ta pozostaje w mocy, a także pozostaje w mocy decyzja z [...] czerwca 2004 r. nr [...] stwierdzająca, że zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej na czas nieokreślony. Sąd nie uwzględnił, że decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z [...] czerwca 2007 r. nr [...] organ II instancji uchylił i umorzył postępowanie z powodu pozostawania w obrocie prawnym decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) nie jest usprawiedliwiony. Według art. 22 ust. 2 tej ustawy "Osoby, które nabyły prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej oraz członkowie rodzin, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, zajmujący lokale mieszkalne w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przypadku gdy lokale te są przeznaczone wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, w przypadku przekazania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zajmowanego lokalu mieszkalnego otrzymują ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, na zasadach określonych w art. 19 ust. 3, a w przypadku niedokonania takiego przekazania podlegają z urzędu przekwaterowaniu do lokalu zamiennego (...)." Zarzucając niewłaściwe zastosowanie wywodzono, że art. 22 ust. 2 powołanej ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw zakłada stwierdzenie możliwości a nie przymusu przekazania lokalu mieszkalnego do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w zamian za ekwiwalent pieniężny wypłacany za rezygnację z osobnej kwatery stałej. W zaskarżonym Sąd dokonał prawidłowej wykładni art. 22 ust. 2 powołanej ustawy, wyprowadził w wyniku tej wykładni prawidłowy hipotetyczny stan faktyczny zapisany w tym przepisie. Podstawowym elementem stanu faktycznego jest ustalenie zajmowania lokalu mieszkalnego w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, który przeznaczony jest wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej. Według zaś art. 23 ust. 1 powołanej ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw "Osoby, którym do dnia wejścia w życie niniejszej stawy przydzielono kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienie na czas zajmowania tej kwatery".

Powołana ustawa o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw w art. 22 ust. 2 oraz w art. 23 ust. 1 reguluje zróżnicowany zakres uprawnień, który oparty jest na kryterium przedmiotowym. Pierwszy zakres uprawnień regulowany jest w art. 22 ust. 2 oparty jest na kryterium przedmiotu: zajmowanie lokalu mieszkalnego w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przypadku, gdy lokale te przeznaczone są wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, nie zachowują prawa do tego lokalu, a otrzymują ekwiwalent pieniężny za rezygnację z osobnej kwatery stałej, na zasadach określonych w art. 19 ust. 3. Prawo do ekwiwalentu przysługuje w przypadku przekazania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zajmowanego lokalu. W razie niedokonania takiego przekazania podlegają z urzędu przekwaterowaniu do lokalu zamiennego. Art. 23 ust. 1 reguluje prawo zachowania przydzielonej kwatery stałej, zajmowanej na podstawie reguł ogólnych.

Przydział w trybie przedmiotowym szczególnym kwatery na czas zajmowanego stanowiska, nie daje podstaw do wyprowadzenia wykładni ochrony praw nabytych. Prawo przyznane w szczególnym trybie co do zakresu przedmiotowego oznacza, że przyznane są na określony czas, co powoduje ich wygaśnięcie wraz z wystąpieniem zdarzenia, którego następstwem jest utrata tytułu prawnego do danego rodzaju uprawnienia. Wygaszając uprawnienia przepisy prawa przyznają innego rodzaju uprawnienie – po przekazaniu lokalu mieszkalnego uprawnienie do ekwiwalentu w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, na zasadach określonych w art. 19 ust. 3 powołanej ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Przekazanie zajmowanego lokalu mieszkalnego do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest obowiązkiem, którego niewykonanie powoduje przekwaterowanie z urzędu do lokalu zamiennego.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z [...] grudnia 2001 r. nr [...] wydana na podstawie art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) brzmi: "postanawiam przeznaczyć na zakwaterowanie kierowniczej kadry instytucji centralnych Ministerstwa Obrony Narodowej, rodzajów Sił Zbrojnych oraz okręgów wojskowych oraz żołnierzy zawodowych i innych osób, o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP kwaterę (dom jednorodzinny) położony w K. przy ul. [...] o powierzchni użytkowej 170,8 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 100,8 m2." Z tą decyzją pozostaje w związku decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z [...] kwietnia 2002 r. nr [...] , wydana na podstawie art. 30 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 1 pkt 1, w oparciu o art. 55 ust. 2 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej o przydziale gen. bryg. J. K. osobnej kwatery stałej przy ul. [...] w K. o powierzchni mieszkalnej 100,80 m2 i powierzchni użytkowej 170, 80 m2. W uzasadnieniu wskazano "Przydziału dokonano z uwzględnieniem Decyzji Dyrektora OR WAM w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. wydanej w myśl art. 55 ust. 2 pkt 2 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) przeznaczając wymienioną kwaterę na zakwaterowanie kadry określonej jednostki wojskowej, wyłączając ją z możliwości wykupu".

W tym stanie faktycznym w sprawie nie ma zastosowania art. 23 ust. 1 powołanej ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Art. 22 ust. 2 tej ustawy wyczerpująco reguluje obowiązki i uprawnienia osób, które nabyły prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, a zajmowały lokale mieszkalne w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, które przeznaczone są wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej. Zasadniczy element stanu faktycznego, przeznaczenie lokalu mieszkalnego w K., ul. [...], w świetle decyzji Dyrektora OR WAM w W. z [...] grudnia 2001 r. nr [...] nie został podważony. Decyzja ta znajduje się w aktach administracyjnych i zgodnie z art. 133 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd obowiązany był ten akt uwzględnić. Takiego przeznaczenia lokalu mieszkalnego nie podważa decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] o uchyleniu decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z [...] czerwca 2007 r. Umorzenie postępowania w sprawie zostało oparte na bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania na podstawie art. 23 ust. 1 powołanej ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja z [...] czerwca 2004 r. nr [...] orzeka o zachowaniu przez J. K. uprawnienia do osobnej kwatery stałej na czas nieoznaczony nie stanowi o prawie do kwatery przydzielonej w przedmiotowym trybie szczególnym.

Zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest usprawiedliwiony. Sąd przeprowadził prawidłową wykładnię i zastosowanie art. 22 ust. 2 i art. 23 ust. 1 powołanej ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji w oparciu o akta sprawy i sporządził uzasadnienie odpowiadające wymaganiom stawianym w art. 141 § 4. Tym samym jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.