Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 498/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104, art. 107 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 117 ust. 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą we W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienie wzoru przemysłowego pt.: "Listwa osłonowa" oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (UP RP) oddalił wniosek spółki "E." S.A. W. przeciwko M. W., "M.", K. o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Listwa osłonowa" nr [...] na podstawie art. 102 ust.1, 103 ust.1, 107 ust.1, pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm., dalej jako p.w.p. ) oraz na podstawie art. 98 k.p.c w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. przyznał M. W., "M.", K. od "E." S.A., W. kwotę 1600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dnia [...] listopada 2007 r. "E." S.A., W. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Listwa osłonowa" nr [...] udzielonego [...] listopada 2005 r. na rzecz M. W., "M.", K., z pierwszeństwem od [...] października 2005 r.

Za podstawę swojego żądania wnioskodawca podał przepisy art. 102 ust.1, 103 ust.1, 107 ust.1, pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej podnosząc brak nowości spornego wzoru oraz to, że sporny wzór obejmuje wyłącznie cechy wynikające z jego funkcji technicznej.

Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z faktu, że produkuje i wprowadza do obrotu gospodarczego listwy osłonowe, w tym także listwy osłonowe o cechach objętych spornym prawem z rejestracji, a więc sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, przy czym strony są konkurentami na rynku listew osłonowych.

Ponadto podniósł, że uprawniona wezwała wnioskodawcę do zaniechania naruszania prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego i usunięcia jego skutków przez wycofanie ze sprzedaży spornych produktów i wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści w terminie trzydniowym. Podobnej treści listy ostrzegawcze zostały wystosowane do firm sprzedających produkty wnioskodawcy.

W uzasadnieniu wniosku i na rozprawie wnioskodawca wskazał, że przedmiotowy wzór w dacie jego zgłoszenia do rejestracji (24 października 2005 r.) nie był nowy, gdyż listwa osłonowa o cechach objętych spornym prawem z rejestracji była powszechnie znana z publikacji w Biuletynie Urzędu Patentowego RP nr [...] z dnia [...] września 1998 r. na str. [...], zgłoszenia wzoru użytkowego pt. "Osłona schodowa jednoczęściowa" nr [...].

Wnioskodawca podkreślił także, iż cechy charakterystyczne spornej listwy według wzoru przemysłowego w postaci równoległych kanałów o zarysie litery T, oddzielonych stopką i służących do umieszczenia łba kołka mocującego, są tożsame z cechami znamiennymi listwy w postaci teowych stopek montażowo - podporowych w kształcie zbliżonym do odwróconej litery T, tworzących komory montażowe o kształcie litery T.

Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, kanały o zarysie litery T służące do umieszczenia łba kołka mocującego przesądzają o tym, że sporny wzór obejmuje wyłącznie cechy wynikające z jego funkcji technicznej.

Ustosunkowując się do przedłożonych materiałów, uprawniony podniósł odmienność postaci przeciwstawionego wzoru użytkowego pt. "Osłona schodowa jednoczęściowa" nr [...] i spornego wzoru przemysłowego pt.: "Listwa osłonowa" nr [...].

Stwierdził on, że wzór "Osłona schodowa jednoczęściowa" nr [...] posiada postać o obrysie zbliżonym do prostokąta, górną powierzchnię rowkowaną łukową część przednóżkową i wysokie stopki montażowe, a po zamontowaniu w wycięciu schodka górna powierzchnia "osłony" jest na jednej linii z powierzchnią schodka.

Natomiast "Listwa osłonowa" nr [...] według spornego wzoru przemysłowego posiada postać kątownika, górną powierzchnię gładką, część przednóżkową płaską, bok przeciwny do części przednóżkowej łagodnie zakrzywiony do dołu do wysokości stopek i niskie stopki, a po zamontowaniu na krawędzi schodka górna część listwy spoczywa na górnej powierzchni schodka i łagodnym łukiem dochodzi do tej powierzchni.

Uprawniony wskazał także, że sporna listwa ma w swoich odmianach dwa, trzy lub cztery równoległe kanały widoczne po jej zamontowaniu, zwłaszcza na schodach o tzw. biegu otwartym.

Dodatkowo, uprawniony zaakcentował, że twierdzenie, iż sporny wzór obejmuje wyłącznie cechy wynikające z jego funkcji technicznej nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym.

Oddalając wniosek Kolegium Orzekające stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie wzór przemysłowy pt.: "Listwa osłonowa" nr [...] został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] października 2005 r., a więc po dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy p.w.p, tj. po dniu [...] października 2002 r. Tak więc ustawa Prawo własności przemysłowej, w brzmieniu ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 tekst jednolity ze zm. będzie więc stanowić podstawę prawną oceny ustawowych warunków wymaganych do udzielenia ochrony na ten wzór przemysłowy.

Odwołując się do art. 89 ust. 1 w związku z art.117 ust.1 ustawy Prawo własności przemysłowej stanowiących, że prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny organ uznał, że wnioskodawca jako producent listew osłonowych ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego. Produkuje on bowiem i wprowadza do obrotu gospodarczego listwy osłonowe, w tym także listwy osłonowe o cechach objętych spornym prawem z rejestracji, a więc sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, przy czym strony są konkurentami na rynku listew osłonowych.

W powyższym zakresie UP RP odwołał się do wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP - i potwierdzonej w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) stwierdzając, że wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do prowadzenia produkcji i wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych. Podkreślił również, że jeżeli takie rozwiązanie zostało objęte ochroną wbrew ustawowym warunkom określonym w stosownych przepisach, to podmiot prowadzący taką działalność w świetle powołanych wyżej przepisów ma prawo do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa wyłącznego.

Ponadto interes prawny wnioskodawcy w rozpatrywanej sprawie organ wywiódł również z tego, że uprawniona wezwała wnioskodawcę do zaniechania naruszania prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego i usunięcia jego skutków przez wycofanie ze sprzedaży spornych produktów i wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści w terminie trzydniowym. UP RP podniósł ponadto, że podobnej treści listy ostrzegawcze zostały wystosowane do firm sprzedających produkty wnioskodawcy.

Odwołując się do art. 255 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 p.w.p. UP RP stwierdził, że sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji rozpatruje w trybie postępowania spornego, przy czym czyni to w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Przechodząc do merytorycznej oceny złożonego wniosku o unieważnienie organ przywołał definicję wzoru przemysłowego zawartą w art. 102 ust.1 p.w.p. według którego "wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację".

Według organu z powyższej definicji wynika, że przedmiotem porównania rejestracji wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów, przy czym zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie. Organ wskazał, że oceniając nowość postaci wytworu przedmiotowego wzoru przemysłowego należy zwrócić uwagę na definicję nowości wzoru przemysłowego, który zgodnie z przepisem art. 103 ust.1 p.w.p uważa się za nowy jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób przy czym wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

UP RP podkreślił również, że ocena nowości dotyczy tylko cech widocznych w trakcie normalnego użytkowania wytworu (art. 102 ust.4 p.w.p.), co w rozpatrywanej sprawie oznacza, iż ocena nowości przedmiotowego wzoru przemysłowego powinna dotyczyć tylko cech widocznych w trakcie normalnego użytkowania tego wytworu, tj. po jej zamontowaniu na krawędzi schodka.

Uwzględniając powyższe organ wskazał, że porównując postacie wzoru spornego i przeciwstawionego należy stwierdzić ich odmienność widoczną zwłaszcza po zamontowaniu spornej listwy na krawędzi schodka.

UP RP podniósł, że wzór "Osłona schodowa jednoczęściowa" nr [...] posiada postać o obrysie zbliżonym do prostokąta, górną powierzchnię rowkowaną łukową, część przednóżkową i wysokie stopki montażowe, a po zamontowaniu w wycięciu schodka górna powierzchnia "osłony" jest na jednej linii z powierzchnią schodka.

Natomiast "Listwa osłonowa" nr [...] według spornego wzoru przemysłowego posiada postać kątownika, górną powierzchnię gładką, część przednóżkową płaską, bok przeciwny do części przednóżkowej łagodnie zakrzywiony do dołu do wysokości stopek i niskie stopki, a po zamontowaniu na krawędzi schodka górna część listwy spoczywa na górnej powierzchni schodka i łagodnym łukiem dochodzi do tej powierzchni.

Powyższe różnice, których nie można uznać za nieistotne szczegóły, sprawiają, że zdaniem Kolegium sporny wzór przemysłowy jest nowy w rozumieniu art. 103 ust.1 p.w.p, gdyż przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

Ponadto, nie można, zdaniem Kolegium, uznać, że kanały o zarysie litery T służące do umieszczenia łba kołka mocującego przesądzają o tym, że sporny wzór obejmuje wyłącznie cechy wynikające z jego funkcji technicznej w rozumieniu art. 107 ust.1, pkt 1 i 2 p.w.p.

W ocenie UP RP wiele cech spornej listwy, a w szczególności jej ogólna postać (kątownika), charakter, ukształtowanie, faktura i kolor górnej i bocznej powierzchni, a także szerokość listwy i jej ramienia, oraz ilość (dwa, trzy lub cztery) równoległych kanałów widocznych po jej zamontowaniu, zwłaszcza na schodach o tzw. biegu otwartym, to cechy nie wynikające wyłącznie z jej funkcji technicznej.

Rozstrzygając wniosek o zwrot kosztów postępowania złożony przez wnioskodawcę Kolegium uznało, że wniosek jest zasadny. Strona której żądanie zostało uwzględnione ma prawo do zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w razie złożenia wniosku nie później niż przed zamknięciem rozprawy, co uczyniono w niniejszej sprawie. Ponieważ uprawniona korzystała z usług pełnomocnika, którym był rzecznik patentowy, rozstrzygając wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania Kolegium oparło się na rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076). Zgodnie z § 8 pkt 1 tego rozporządzenia stawka minimalna w sprawach dotyczących unieważnienia prawa ochronnego lub prawa z rejestracji wynosi 1600 zł.

W skardze skierowanej przez spółkę "E." do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższej decyzji zarzucono naruszenie przepisów zarówno prawa procesowego jak i materialnego. Wnosząc o uchylenie zakwestionowanego rozstrzygnięcia podniesiono zarzuty naruszenia:

1) art. 7 k.p.a przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego;

2) art.77 § 1 k.p.a i art.80 k.p.a przez nie ocenienie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co miało wpływ na ocenę stanu faktycznego;

3) art.102 ust.1 i ust.4 oraz art.103 ust. 1 p.w.p. wobec braku spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego,

4) naruszenia art.107 ust.1 pkt.1 i pkt.2 p.w.p przez udzielenie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego obejmującego cechy wynikające z jego funkcji technicznej oraz które muszą być odtworzone w dokładnej formie i wymiarach.

W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację prezentowaną w toku postępowania administracyjnego. Jeszcze raz podkreślono, że kryterium nowości rozwiązania według wzoru użytkowego odnosi się do istoty rozwiązania ujętej w części znamiennej zastrzeżeń ochronnych, które określają zakres przedmiotowy prawa ochronnego. Zdaniem strony, kryterium nowości wytworu według wzoru przemysłowego odnosi się do cech charakterystycznych wzoru przemysłowego, które są odpowiednikiem zastrzeżeń ochronnych i określają zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Odwołując się do opisów przeciwstawionych wzorów skarżąca stwierdziła, że cechy świadczące o nowości tych wzorów są takie same. Spółka "E." zarzuciła dokonanie przez organ niepełnej oceny nowości, gdyż ocenie poddano listwę zamontowaną na krawędzi schodka, a więc cechy listwy widoczne w trakcie normalnego użytkowania, czyli górną gładką powierzchnię, część przednóżkową płaską, bok przeciwny zakrzywiony itd. natomiast pominięto cechy listwy znajdujące się z drugiej strony listwy wymienione w opisie jako cechy charakterystyczne, które decydują o nowości wzoru przemysłowego. Zdaniem strony, odrzucenie przez UP RP zarzutu, że kanały o zarysie litery T służące do umieszczenia łba kołka mocującego, przesądzają o tym, że sporny wzór obejmuje wyłącznie cechy wynikające z jego funkcji technicznej w rozumieniu art.107 ust.1 pkt. 1 i 2 p.w.p nie zostało poparte dowodem wskazującym na inne cechy tych kanałów. W opisie wzoru przemysłowego jest stwierdzenie, że kanały te "służą do umieszczenia łba kołka mocującego", narzucającego wymiary kanału : (szerokość i wysokość). Zdaniem strony, w aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na inne cechy kanałów o zarysie litery T niż kanały montażowe do mocowania listew, a więc pełniących wyłącznie funkcje techniczne

Stwierdzenie przez UP RP, że "szerokość listwy i jej ramienia, oraz ilość (dwa, trzy lub cztery) równoległych kanałów widocznych po jej zamontowaniu zwłaszcza na schodach o tzw. biegu otwartym jest sprzeczne ze stwierdzeniem organu, że przy ocenie zasadności zarzutu dotyczącego braku nowości wzoru przemysłowego, że ocena ta została ograniczona do cech widocznych w trakcie normalnego użytkowania tj. po zamontowaniu listwy na krawędzi schodka. Pominięte w ocenie nowości kanały o zarysie T jako niewidoczne, w ocenie zarzutu dotyczącego ich funkcji technicznej okazały się zatem " widoczne" w tzw. "biegu otwartym". Jest to oczywista sprzeczność w ocenie dowodów. Strona zarzuciła, że w toku postępowania nie przedstawiono dowodu jak wyglądają schody w tzw. "biegu otwartym". Brak jednoznacznych dowodów na okoliczność ustalenia czy kanały w kształcie litery T po zamontowaniu listwy osłonowej na krawędzi schodów, oraz brak dowodu przedstawiającego schody w tzw. "biegu otwartym" stanowi naruszenie zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a i naruszeniem art.77 § 1 i art.80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uprawniona ze spornego wzoru wniosła o oddalenie skargi. Pełnomocnik uczestniczki postępowania, powołując się na zdjęcia przedłożone w toku postępowania administracyjnego (k.[...],[...],[...] akt adm.) podniósł, że obrazują one schody o tzw. biegu otwartym tzn. takich, które nie mają zabudowanej co najmniej jednej krawędzi bocznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] oddalająca wniosek spółki "E." S.A. W. przeciwko M. W., "M.", K. o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Listwa osłonowa" nr [...] naruszała prawo.

Stosownie do art. 89 ust.1 w zw. z art. 117 ust.1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym unieważnieniu interes prawny i jeżeli wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania rejestracji.

Z powyższego wynika, że ocena zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego, na który udzielono prawa z rejestracji winna być poprzedzona ustaleniami organu co do istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w rozumieniu powołanego przepisu. Takich też ustaleń Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego dokonał – zasadnie uznając, iż wnioskodawca tj. spółka E. S.A. W. legitymuje się interesem prawnym w unieważnieniu spornego wzoru przemysłowego w rozumieniu art. 89 p.w.p.

W doktrynie zgodnie przyjmuje się, iż interes prawny w unieważnieniu patentu ma pozwany o naruszenie patentu (tak m.in.: J. Szwaja /w:/ "System prawa własności intelektualnej, tom. III Prawo wynalazcze", Wydawnictwo PAN, Ossolineum 1990, s. 412; również: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, T. Szymanek "Komentarz do prawa wynalazczego", Warszawa 1990, s. 315; patrz także /w:/ W. Kotarba, Z. Miklasiński, A. Pyrża "Komentarz do prawa wynalazczego", Warszawa 1994, s. 110, oraz w nowszej literaturze np. A. Szewc, G. Jyż "Prawo własności przemysłowej", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 200-201). W sprawie niniejszej pomimo, iż nie skierowano przeciwko wnioskodawcy formalnego pozwu to spółka "E." została wezwana listem ostrzegawczym z dnia 23 maja 2007 r. wystosowanym przez uprawnioną tj. M. W. do zaniechania naruszania prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego i usunięcia jego skutków przez wycofanie ze sprzedaży spornych produktów i wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści w terminie trzydniowym. Nie analizując w tym miejscu szczegółowo charakteru oraz funkcji pisma ostrzegawczego należy jedynie wskazać, iż pismu opartemu na podstawie prawa własności przemysłowej przypisuje się poważniejsze skutki prawne niż pismu z innej podstawy prawnej, co wynika z erga omnes ochrony praw własności intelektualnej. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP zasadnie wywiódł interes prawny wnioskodawcy z omówionego wyżej listu ostrzegawczego.

Jak wynika z akt dotyczących rejestracji spornego wzoru przemysłowego, a w szczególności z treści decyzji o rejestracji, przedmiotowy wzór został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] października 2005 r. Prawidłowo więc organ uznał, że do oceny zdolności rejestracyjnej wzoru mają zastosowanie przepisy p.w.p. w brzmieniu nadanym nowelizacją tejże ustawy z dnia 18 października 2002 r. opublikowaną w Dz. U. z 2002 r. Nr 108, poz. 945.

Należy również podzielić stanowisko organu, że w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego Urząd Patentowy RP był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy, co wynika z art. 256 ust. 1 p.w.p. Między innymi był związany podstawą prawną wskazaną we wniosku. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca jako podstawę prawną wniosku powołał przepisy art. 102 ust.1, art. 103 ust.1 oraz art. 107 ust.1 pkt 1 i 2 p.w.p. podnosząc brak nowości oraz, że sporny wzór obejmuje wyłącznie cechy wynikające z jego funkcji technicznej.

Stosownie do treści art. 102 ust.1 p. w. p. w brzmieniu adekwatnym dla potrzeb niniejszej sprawy wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Pojęcie nowości precyzuje art. 103 ust. 1 zgodnie z którym: "wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Jednocześnie jedną z przyczyn niemożności uzyskania ochrony na wzór jest przypadek, w którym określona postać wzoru jest uwarunkowana wyłącznie względami technicznymi lub funkcjonalnymi (art. 107 ust.1 pkt 1 i 2 p.w.p.) .

Podkreślenia przy tym również wymaga, że przepis art. 104 p.w.p. z dniem 18 października 2002 r. uległ zmianie (v. Dz. U. z 2002 r. Nr 108, poz. 945), stanowiąc w znowelizowanej wersji, iż wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo (art. 104 ust. 1 p.w.p.). Ustawodawca dodał również, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru (art. 104 ust. 2 p.w.p.).

Z powyższego wynika, iż definicja ustawowa wzoru przemysłowego uległa zasadniczej zmianie, gdyż od 18 października 2002 r. wzór przemysłowy musiał spełniać przesłankę indywidualnego charakteru, która została zdefiniowana zupełnie inaczej, niż poprzednio obowiązująca przesłanka oryginalności.

Należy także zaakcentować, że uchwalenie w 2000 r. ustawy - Prawo własności przemysłowej, jak również późniejsza nowelizacja tego aktu, w tym także przepisu art. 104 p.w.p., były konsekwencją obowiązku nałożonego na Polskę w zakresie implementacji do krajowego porządku prawnego postanowień przepisów wspólnotowych, w tym m.in. – gdy chodzi o wzory przemysłowe - unormowań Dyrektywy nr 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów (Dz. Urz. WE z 28 października 1998 r., L 289, s. 28). W tej sytuacji należy zauważyć, iż przepis art. 5 ust. 2 Dyrektywy nr 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów stanowi, że dla określenia indywidualnego charakteru bierze się pod uwagę zakres swobody projektanta w tworzeniu wzoru, a więc tzw. zakres swobody twórczej.

Ponadto zgodnie z pkt 12 preambuły przywołanej dyrektywy: "ochrona przyznana z tytułu rejestracji, nie obejmuje tych części składowych, które są niewidoczne podczas normalnego użytkowania produktu lub nie obejmuje tych cech danej części, które nie są widoczne podczas jej montowania, /.../." Inaczej mówiąc, te części wytworu, które są widoczne podczas normalnego użytkowania lub podczas montażu produktu już po jego nabyciu przez ostatecznego klienta - objęte są ochroną z tytułu rejestracji wzoru.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanej sprawy przypomnieć należy, że zgodnie ze zgłoszeniem Nr [...] (v. akta zgłoszeniowe [...]) przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest listwa osłonowa przeznaczona do osłony krawędzi schodów, którego nowość przejawia się w jego kształcie. Przedmiot wzoru przedstawiony został na rysunku na którym fig.1 ukazuje widok perspektywiczny listwy natomiast fig 2 i 3 widok perspektywiczny jej odmian –odpowiednio pierwszej i drugiej. Cechami charakterystycznymi przedmiotowego wzoru jest to, że charakteryzuje się tym, iż posiada dwa równolegle kanały o zarysie litery T, oddzielone stopką, służące do umieszczenia łba kołka mocującego, natomiast stopki posiadają wzdłużne zagłębienia umożliwiające umieszczenie w nich kleju. Natomiast odmiany listwy charakteryzują się tym, że wyposażone są w równoległe kanały o zarysie litery T (trzy – kanały odmiana pierwsza, cztery kanały odmiana druga).

Według Sądu, uwzględniając treść przytoczonych przepisów wzór przemysłowy może być uznany za nie spełniający wymagania nowości tylko wówczas, gdy różni się nieistotnymi szczegółami od wzoru wcześniejszego, a więc jeżeli nie ma indywidualnego charakteru. Badanie indywidualnego charakteru wzoru powinno być dokonane z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., czyli ogólnego wrażenia, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym z datą wcześniejszą oraz zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ dokonał oceny zgodnie z powyższymi kryteriami. Niewątpliwie przeznaczenie/funkcja zarówno spornego jak i przeciwstawionego wzoru tj. ochrona krawędzi schodów determinuje zakres swobody twórczej projektanta.

W literaturze przyjmuje się, że "wyznacznikami swobody twórczej są z reguły charakter i przeznaczenie wytworu, do którego wzór się odnosi, a także lokalne lub krajowe reguły obyczajowe i kryteria estetyczne" (por. M. Późniak-Niedzielska w pracy "Prawo własności przemysłowej" pod red. U. Promińskiej Warszawa 2004, s. 169). Jak podkreśla M. Późniak-Niedzielska "...kryterium indywidualnego charakteru bierze pod uwagę stopień swobody twórcy. /.../ Narzucone projektantom cele i względy funkcjonalne, techniczne, a nawet handlowe ograniczają możliwości tworzenia indywidualnego kształtu przedmiotu, które zależą przecież od funkcji określonego produktu." (Maria Poźniak-Niedzielska "Ochrona wzorów przemysłowych", EPS styczeń 2007 s. 6).

Ponadto we wstępie do rozporządzenia Rady WE z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych nr 6/2002 wskazano, że przy ocenie indywidualnego charakteru produktu należy brać pod uwagę "naturę" produktu oraz "dziedzinę przemysłu, do której należy".

Uwypuklenia również wymaga, że wygląd produktu jest ściśle związany z jego cechami użytkowymi zakres swobody twórczej jest mały. Tam zaś, gdzie są małe możliwości dokonania zmian, relatywnie małe różnice będą wymagane w celu ustalenia indywidualnego charakteru wzoru (por. J. Kępiński "Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony" w PUG nr 9/2007 s. 29).

W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja występuje w dziedzinie listew do osłony krawędzi schodów. Ściśle użytkowy charakter tego drobnego detalu wykończeniowego oraz fakt, że jego dyskretny wygląd jest zaletą, sprawiają, że zakres swobody twórczej przy jego projektowaniu jest bardzo mały, zatem "ogólne wrażenie" musi być odnoszone do drobnych różnic. Z natury rzeczy (natury listew) duże różnice między listwami do osłony krawędzi schodów występować nie mogą. Zatem przy rozważaniu "ogólnego wrażenia" jakie wywołują te listwy na zorientowanym użytkowniku należało brać pod uwagę nawet drobne różnice i rozważać czy wpływają one na "ogólne wrażenie". W sytuacji bowiem, co już akcentowano, gdy zakres swobody projektanta jest mniejszy tym większe znaczenie należy przypisywać w ocenie istnienia naruszenia występującym pomiędzy wzorami różnicom. Nie oznacza to oczywiście, że należy pominąć ocenę istniejących podobieństw. Niemniej jednak w takim przypadku ich znaczenie będzie niejako podporządkowane ocenie istniejących różnic.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo dokonał oceny nowości w aspekcie cech widocznych podczas normalnego użytkowania wytworu przez zorientowanego użytkownika (v. art.103 p.w.p.). Przy czym "zorientowanym użytkownikiem" jest konsument, który jest dobrze poinformowany, co do asortymentu produktów i wzorów dostępnych na odpowiednim rynku. W literaturze przyjmuje się, że "zorientowany użytkownik", to nie jest użytkownik przeciętny, ani znawca w danej dziedzinie. Zorientowany użytkownik to osoba, która używa w sposób stały danego produktu, nie jest to ani przeciętny konsument, ani przeciętny fachowiec, gdyż od zorientowanego użytkownika wymaga się pewnych kwalifikacji (por. E. Nowińska, U. Promińska M. du Vall "Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie" Warszawa 2003 s. 95, J. Kępiński "Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony" w PUG nr 9/2007 s. 28, M. Późniak-Niedzielska w cytowanym wyżej artykule "Ochrona wzorów...." s. 6). W ocenie Sądu "zorientowany użytkownik" to konsument bardzo uważny, który wie czego szuka i zwraca uwagę na wszystkie widoczne elementy produktu – w tym przypadku listwy osłonowej na schody.

Zdaniem Sądu, przy ocenie nowości organ prawidłowo skoncentrował się na dokonaniu analizy porównawczej poszczególnych elementów wzoru wcześniej ujawnionego oraz spornego i prawidłowo wskazał na istniejące różnice. Właściwie też rozstrzygnął jaki charakter mają te różnice. Prawidłowo ocenił istotność danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru i prawidłowo przyjął, że różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory nie są identyczne. Organ podniósł m.in. że wzór przeciwstawiony posiada postać o obrysie prostokąta , sporny - postać kątownika. Górna powierzchnia wzoru przeciwstawionego jest rowkowana, spornego – gładka. We wzorze przeciwstawionym jest łukowa część przednóżkowa, a we wzorze spornym płaska. Przede wszystkim zaś sporną listwę mocuje się na krawędzi schodka, po zamocowaniu jej górna część spoczywa na górnej powierzchni schodka i łagodnym łukiem dochodzi do jej powierzchni. Natomiast do zamontowania listwy przeciwstawionej konieczne jest wycięcie spocznika schodka, wówczas zamontowana w wycięciu schodka górna powierzchnia osłony jest na jednej linii z powierzchnią schodka. Uwzględniając powyższe Sąd podzielił pogląd organu, że po zamontowaniu przeciwstawionych listew na krawędzi schodka widoczne są omówione wyżej odmienności, które pozwalają na uznanie, że sporny wzór jest nowy w rozumieniu art. 103 ust.1 p.w.p.

Z kolei ze względu na podnoszony zarzut naruszenia art. 107 ust.1 pkt 1 i 2 p.w.p. wyjaśnić należy, iż Dyrektywa w sposób wyraźny stanowi, że prawo z rejestracji nie obejmuje ani cech wyglądu danego wzoru, które wynikają wyłącznie z funkcji technicznej, ani tych które są konieczne dla łączenia takiego produktu. Niemniej, zdaniem Sądu, na tle tekstu wzmiankowanej Dyrektywy brak jest podstaw do wyłączenia poszczególnych cech (również uwarunkowanych spełnianą funkcją techniczną a więc wyłączonych z ochrony) z oceny ogólnego wrażenia. Niewątpliwie sporny wzór ma charakter funkcjonalno-ozdobny na co wskazywała w toku postępowania administracyjnego uprawniona. Nie można zdaniem Sądu pomijać, że w rozpatrywanym wzorze ilość kanałów montażowych, pełniących niewątpliwie funkcję techniczną w rozumieniu art. 107 ust.1 pkt 1 i 2 p.w.p. ma zasadniczy wpływ na szerokość listwy i jej ramienia. Nie ulega również wątpliwości, w świetle dokumentacji fotograficznej znajdującej się na k. [...] - [...] akt administracyjnych, po zamontowaniu listwy według spornego wzoru na schodach o tzw. biegu otwartym widoczne są równoległe kanały w liczbie trzy lub cztery w zależności od zarejestrowanej odmiany. W tym stanie rzeczy należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że powyższe cechy spornego wzoru wespół z innymi takimi jak m.in. ogólna jej postać (kątownika), charakter, ukształtowanie, faktura to cechy które nie wynikają wyłącznie z jej funkcji technicznej ale również ozdobnej.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz zastosował prawo materialne dlatego skargę spółki " E." należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. gdyż nie ma usprawiedliwionych podstaw.