Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2513/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z [...] października 2012 r. nr [...] [...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) poinformował J. P. (dalej: skarżącą), że w odniesieniu do jej wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", odmawia przyznania pomocy, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, ze zm.; dalej: rozporządzenie).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść § 14 ust. 3, ust. 4 pkt 2 i ust. 5 oraz § 17 rozporządzenia oraz przypomniał, że skarżąca [...] stycznia 2011 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". W wyniku weryfikacji wniosku stwierdzono uchybienia. W związku z tym skarżąca była dwukrotnie pismami z [...] września 2011 r., a następnie [...] maja 2012 r. wzywana do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie poprawnych dokumentów i wyjaśnień. Wyznaczony drugi z terminów do złożenia uzupełnień upływał [...] czerwca 2012 r., a po złożeniu wniosku skarżącej o jego przedłużenie, został wyznaczony do [...] lipca 2012 r.

W drugim wezwaniu poproszono skarżącą o uzupełnienie i poprawienie dokumentów w nim wymienionych m.in. kosztorysu inwestycyjnego dotyczącego zbiornika wodnego oraz budowy drogi utwardzonej wskazując na następujące braki:

- brak lokalizacji ze wskazaniem nr działki;

- brak adresu podmiotu opracowującego kosztorys;

- brak ogólnej charakterystyki obiektu lub robót budowlanych zawierającej krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót budowlanych;

- na rysunkach brak wymiarów zgodnych z przedmiarem robót.

ARiMR wskazał, że kosztorys załączony do wniosku o przyznanie pomocy powinien zawierać w szczególności:

1. nazwę obiektu lub robót budowlanych z podaniem lokalizacji;

2. imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres wnioskodawcy oraz jego podpis;

3. imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres podmiotu opracowującego kosztorys oraz jego podpis;

4. datę opracowania kosztorysu;

5. ogólną charakterystykę obiektu lub robót budowlanych zawierającą krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót budowlanych;

6. przedmiar robót budowlanych z wyliczeniem ilości;

7. kalkulację sporządzoną metodą odpowiednią do planowanego sposobu wykonania robót budowlanych oraz cenę jednostkową;

8. wartość kosztorysową robót budowlanych;

9. tabelę wartości elementów scalonych.

Wskazano również, że niektóre pola wniosku nie zostały wypełnione zgodnie z Instrukcją, a mianowicie: pole 24.1 i 24.2, pole 26.5, 26.7, pole 26.11, a nadto, że nazwa zadania A nie odzwierciedla zakresu rzeczowego wskazanego w zadaniu A1 i A2, oraz że liczba załączników nie jest zgodna z liczbą załączników faktycznie złożonych do wniosku dotyczących poz. 27, 30, 31. Co do pola 19 należało podać lokalizację inwestycji trwale związanej z gruntem oraz uzupełnić o numer obrębu. W tabeli III A poproszono o zaznaczenie na jakiej działce planowane jest utwardzenie drogi na jakiej znajdują się plantacje wieloletnie, oraz o zweryfikowanie wartości brutto inwestycji w polach 24, 26. Ponownie poproszono o wyjaśnienie w jaki sposób realizacja zadania: "budowa drogi utwardzonej" ma wpłynąć na polepszenie warunków prowadzenia produkcji rolnej, a także o dostarczenie dokumentów potwierdzających, że droga istnieje i o szczegółowe rysunki techniczne do planowanych robót budowlanych. W piśmie poinformowano skarżącą, że jeżeli dołączone dokumenty nie będą w swojej treści i zakresie zgodne z inwestycją zgłoszoną we wniosku o przyznanie pomocy inwestycja nie będzie mogła być dofinansowana.

Skarżąca w wyznaczonym terminie [...] lipca 2012 r., złożyła uzupełnienia. Po terminie, [...] września 2012 r. złożyła kosztorys inwestorski, dotyczący budowy drogi utwardzonej.

ARiMR uznała, że nie wszystkie żądane uzupełnienia zostały spełnione i w zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazała na następujące braki:

1. Kosztorysy inwestorskie dotyczące budowy zbiornika wodnego oraz budowy drogi utwardzonej:

- brak dostarczenia szczegółowych rysunków charakterystycznych z wymaganymi wymiarami, które powinny pozwolić na identyfikację zakresu planowanych do wykonania prac, określić miejsca realizacji operacji i planowanych robót oraz umożliwić sprawdzenie przedmiaru robót, zwierające wymagane wymiary: długość, szerokość, wysokość,

- przedłożone na uzupełnienie kosztorysy nie zawierają adresu osoby sporządzającej.

2. Przedłożone na uzupełnienie dokumenty tj. Zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na przebudowę-modernizację drogi wewnętrznej oraz kosztorys inwestorski nie są w swojej treści i zakresie zgodne z inwestycją zgłoszoną we wniosku tj.: Zgłoszenie dotyczy prowadzenia robót budowlanych w zakresie przebudowy - modernizacji drogi wewnętrznej natomiast kosztorys inwestorski dotyczy budowy drogi utwardzonej. Nie dostarczono dokumentów potwierdzających, że droga istnieje (dotyczy przebudowy - modernizacji już istniejącej drogi).

3. Występuje niezgodność pomiędzy przebiegiem planowanej do utwardzenia drogi według projektu a przedłożonym przez wnioskodawcę planem sytuacyjnym.

4. Występuje niezgodność pomiędzy szerokością drogi wynikającą z kosztorysu inwestorskiego tj. 2 m, a zgłoszeniem robót budowlanych tj. 3,5 m jezdnia i pobocze 0,75 m.

5. W treści złożonych dokumentów występują istotne rozbieżności co do charakteru i sposobu wykorzystania przedmiotu inwestycji zgłoszonej we wniosku jako "budowa zbiornika na wodę":

- pozwolenie na budowę zbiornika wodnego o powierzchni 0,30 ha wraz z projektem budowlanym zbiornika wodnego - stawu, zgodnie z dokumentacją przedmiotem inwestycji jest zbiornik wodny - staw rybny, którego zadaniem będzie retencjonowanie wód gruntowych, ekstensywny chów ryb karpiowatych, optymalizacja mikroklimatu, potrzeby przeciwpożarowe oraz element bioróżnorodności w środowisku upraw rolnych;

- pozwolenie wodnoprawne na wykonanie kopanego zbiornika wodnego wraz z operatem wodnoprawnym - z dokumentacji oprócz ww. przeznaczenia wynika również, że inwestycja ma służyć dla celów wędkowania i rekreacji;

- decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika wodnego wraz z dopływem i odpływem - do nawadniania upraw ogrodniczych (funkcja pomocnicza produkcji rolnej).

Zdaniem ARiMR wymienione wyżej rozbieżności, nie pozwalają zakwalifikować inwestycji do żadnej kategorii z katalogu kosztów kwalifikowalnych wymienionych w § 8 i 9 rozporządzenia, a skarżąca wyczerpała możliwości uzupełnień i wyjaśnień przewidziane rozporządzeniem.

Mając na uwadze powyższe ARiMR uznał, że wniosek w dalszym ciągu jest niekompletny (nie zawiera poprawnych danych), w związku z powyższym, zgodnie z § 14 ust. 5 rozporządzenia odmówił przyznania pomocy.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuciła mu:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.; dalej: ustawa), poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż nie są spełnione warunki przyznania wnioskowanej pomocy;

2. § 14 ust. 5 rozporządzenia, poprzez błędne zastosowanie, skutkujące uznaniem, iż wnioskodawca, pomimo wezwanie do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie.

II. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 21 ust. 2 ustawy, poprzez błędną wykładnię i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkującą odmową przyznania pomocy.

Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła m.in., że w odpowiedzi na pierwsze wezwanie do uzupełnia braków wniosku m.in. załączyła pierwsze strony zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę dotyczących przebudowy – modernizacji drogi wewnętrznej oraz zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę dotyczących Budowy zbiornika wodnego – retencyjnego. Pismem z [...] maja 2012 r. Agencja ponownie wezwała skarżącą do złożenia poprawnych dokumentów wskazując m.in. braki w kosztorysie dotyczącym zbiornika wodnego oraz budowy drogi utwardzonej. Przy skarżąca podkreśliła, że kosztorysy inwestorskie wysłane do ARiMR [...] lipca 2012 r. zawierają wszystkie wymagania, które są niezbędne, na które zwróciła uwagę także ARiMR w piśmie z [...] maja 2012 r., wymieniając szczegółowo jakie elementy powinien zawierać kosztorys załączony do wniosku. Przesłane do ARiMR kosztorysy zawierały także adres osoby sporządzającej.

Skarżąca wyjaśniła, że nie złożyła wprawdzie kosztorysów zwierających szczegółowe rysunki, gdyż kosztorys takiego elementu nie zawiera. Natomiast składając [...] lipca 2012 r. kopię pozwolenia wodnoprawnego wraz z operatem wodnoprawnym dotyczącym budowy zbiornika wodnego, kopię pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym zbiornika wodnego, a także kopię zgłoszenia robót budowlanych wraz z załącznikami dotyczącymi drogi uczyniła zadość wezwaniu ARiMR w przedmiocie złożenia szczegółowych rysunków, umożliwiających ustalenie kwestii, których brak ARiMR nadal wskazuje. Złożony operat wodnoprawny, a także projekt budowlany zawierał m.in. kopię mapy ewidencyjnej, wypis z rejestru gruntów, mapę poglądową mapę projektową, przekrój przez staw. Także do zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę dotyczącego przebudowy – modernizacji drogi wewnętrznej załączone zostały wypis z rejestru gruntów, kopia mapy ewidencyjnej, mapa do celów projektowych, a także cała dokumentacja geodezyjna. Zatem ze złożonych dokumentów, w tym także ze złożonych kosztorysów bezpośrednio wynikają dane do poczynienia ustaleń, które są niezbędne dla prawidłowej weryfikacji wniosku.

Skarżąca wyjaśniła, że zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę dotyczące przebudowy – modernizacji drogi wewnętrznej zawiera opis stanu istniejącego, z którego wynika, że droga istnieje. Trudno zatem zgodzić się ze stanowiskiem ARiMR, że brak jest dokumentów potwierdzających istnienie drogi. Nadto intencją skarżącej było utwardzenie i doprowadzenie do stanu używalności drogi wewnętrznej już istniejącej. Z tych przyczyn skarżąca wskazał, że chodzi jej o budowę drogi utwardzonej, gdyż droga nieutwardzona już istnieje, jednakże w obecnym stanie nie nadaje się do wykorzystania w planowanej działalności. W ocenie skarżącej ARiMR powinna ustalić, czy zakres robót objętych zgłoszeniem, a nazwanych przebudową – modernizacją odpowiada zakresowi robót nazwanych budową drogi utwardzonej. Zdaniem skarżącej zakres tych robót jest tożsamy. W jej ocenie różnica w nazewnictwie tego samego zakresu prac nie może być powodem do odmowy przyznania pomocy.

Skarżąca podkreśliła, że wraz z pismem przewodnim z [...] lipca 2012 r. przedłożyła zgłoszenie wraz z wymaganymi załącznikami, m.in. szkic usytuowania obiektu budowlanego, natomiast Starosta powiatu [...] nie złożył sprzeciwu. Zatem trudno zgodzić się z ARiMR, że dostrzeżone niezgodności faktycznie występują. Ponadto trudno odnieść się do stwierdzonego uchybienia w sposób bardziej szczegółowy, ponieważ ARiMR nie podała na czym owe niezgodności miałyby polegać. Skarżąca wskazała nadto, że z przedłożonych przez nią dokumentów wynika jedynie rozszerzenie funkcji stawu o dodatkowe elementy i funkcje, które każdy "potencjalny" staw może spełniać. Dla skarżącej istotna jest funkcja pomocnicza produkcji rolnej i w tym zakresie ubiega się o pomoc finansową. Natomiast, ponieważ staw może, zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, operatem wodnoprawnym, pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym spełniać różnorodne funkcje, nie powinno mieć to wpływu na prawidłową weryfikację wniosku o przyznanie pomocy, gdyż skarżąca zamierza wykorzystać staw jako funkcję pomocniczą produkcji rolnej i w tym zakresie zwróciła się o przyznanie pomocy. Funkcje wymienione zarówno w decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, a także decyzji o warunkach zabudowy nie wykluczają się i nie stanowią istotnych rozbieżności. Jednocześnie przedstawiony stan drogi (na załączonych zdjęciach) wskazuje na duże nagromadzenie wody. Budowa zbiornika wodnego z jednej strony jest przydatna do gromadzenia wody dla potrzeb produkcji rolnej, co z kolei z drugiej strony pozwala na odprowadzenie wody z terenów, na których znajduje się droga. Stąd obie inwestycje, zarówno budowa zbiornika wodnego, jak i budowa utwardzonej drogi pozostaje ze sobą w ścisłym związku i wzajemnie się uzupełniają.

Na końcu skarżąca zarzuciła, że ARiMR w sposób nienależyty rozważyła zebrany materiał dowodowy i dokonała jego oceny w sposób dowolny. Wszystkie przedłożone przez skarżącą dokumenty były wystarczające, aby prawidłowo zweryfikować wniosek. Nadto odmawiając przyznania pomocy ARiMR musi wskazać jakie zachodzą nie budzące wątpliwości przesłanki nie przyznania pomocy. Pismo informujące o nie przyznaniu pomocy z powodu nieuzupełnienia braków wniosku powinno w sposób szczegółowy opisywać popełnione przez wnioskodawcę błędy. W ocenie skarżącej zaskarżone pismo tych wymogów nie spełnia, ponieważ jest enigmatyczne i lakoniczne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 kwietnia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 459/13 oddalił skargę.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej przez skarżącą, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1552/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji, orzekając w tej sprawie, bezkrytycznie przyjął niejako co do zasady, w ślad za organem, że skarżąca nie usunęła braków formalnych i nie dostarczyła wymaganych dokumentów. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął stanowisko strony skarżącej, która podnosiła, że część braków w ogóle nie zachodziła – czy to z powodu braku danego wymogu formalnego, czy to z powodu uprzedniego wypełnienia danego wymogu – lub też, że wezwanie do ich usunięcia zostało wykonane. W tym stanie rzeczy Sąd winien odnieść się do szczegółowo podnoszonych przez stronę zarzutów oraz rozważyć, czy posiadana przez organ dokumentacja i dane uniemożliwiały organowi pozytywne rozpoznanie wniosku. Poza tymi kwestiami stricte formalnymi szerszego wyjaśnienia wymaga też kwestia wynikającego z § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, zakazu przyznania pomocy, jeżeli budowa (rozbudowa) stawu mającego zaopatrywać w wodę gospodarstwo rolne nie wyklucza możliwości równoczesnego wykorzystywania go na cele rekreacyjne lub wędkarskie. W szczególności, że hodowla ryb stanowi część możliwej produkcji gospodarstwa rolnego i w związku z tym budowa lub rozbudowa hodowlanych stawów rybnych może być przedmiotem pomocy, jako budowla związana z produkcją rolną. I nie ma przy tym znaczenia czy ryby z takiego stawu wybiera się siecią, wędką czy też poprzez spuszczenie wody oraz czy na jego brzegu można prowadzić rekreację, np. opalać się.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że powyższe w żadnym razie nie przesądza o "kierunku" przyszłego rozstrzygnięcia; oznacza jedynie, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, powinien szczegółowo przeanalizować i ocenić wszystkie podnoszone przez skarżącą okoliczności oraz przedłożone przez nią dokumenty w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów, w tym również powinien wziąć pod uwagę treść § 14 ust. 1a rozporządzenia, w brzmieniu mającym zastosowanie w tej sprawie, w myśl którego "przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli dane, które należy podać w wymaganych pozycjach wniosku o przyznanie pomocy, wynikają bezpośrednio z innych pozycji wniosku, z dokumentów dołączonych do wniosku lub zawarte są w ewidencji producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności".

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy strony pozostały przy dotychczasowych stanowiskach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje:

Przedmiotowa sprawa została przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2015 r. sygn. II GSK 1552/13, wydanego na skutek skargi kasacyjnej J.P. od wyroku tutejszego Sądu z 30 kwietnia 2013 r.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawę przekazano pozostaje związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia ta obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. W orzecznictwie i literaturze jednolicie przyjmuje się, iż związanie samego sądu administracyjnego, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Mając na uwadze powyższe unormowanie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny przy ponownym rozpoznaniu skargi nakazał odnieść się do szczegółowo podnoszonych przez skarżącą zarzutów oraz rozważyć, czy posiadana przez organ dokumentacja i dane uniemożliwiały organowi pozytywne rozpoznanie wniosku. Przy czym powinien być wzięty pod uwagę § 14 ust. 1a rozporządzenia, w myśl którego – przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli dane, które należy podać w wymaganych pozycjach wniosku o przyznanie pomocy, wynikają bezpośrednio z innych pozycji wniosku, z dokumentów dołączonych do wniosku lub zawarte są w ewidencji producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ponadto szerzej wyjaśnić kwestię wynikającą z § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, tj. zakazu przyznania pomocy, jeżeli budowa (rozbudowa) stawu mającego zaopatrywać w wodę gospodarstwo rolne nie wyklucza możliwości równoczesnego wykorzystywania go na cele rekreacyjne lub wędkarskie. W szczególności, że hodowla ryb stanowi część możliwej produkcji gospodarstwa rolnego i w związku z tym budowa lub rozbudowa hodowlanych stawów rybnych może być przedmiotem pomocy, jako budowla (Obiekt budowlany kategorii XXIV – załącznik do Prawa budowlanego) związana z produkcją rolną. I nie ma przy tym znaczenia czy ryby z takiego stawu wybiera się siecią, wędką czy też poprzez spuszczenie wody oraz czy na jego brzegu można prowadzić rekreację.

Sąd przypomina, że przesłanki przyznawania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" mają swoje źródło w stosownych regulacjach podjętych przez Unię Europejską, natomiast w zakresie przepisów krajowych przesłanki te określa ustawa określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 193, poz. 1397, ze zm.). Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej (...), jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia – jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, lub wniosek nie został złożony w terminie, o którym mowa w § 10 ust. 2, lub w danym okresie składania wniosków jeden wnioskodawca złożył więcej niż jeden wniosek, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio. W myśl ust. 1a – przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli dane, które należy podać w wymaganych pozycjach wniosku o przyznanie pomocy, wynikają bezpośrednio z innych pozycji wniosku, z dokumentów dołączonych do wniosku lub zawarte są w ewidencji producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia – jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. § 14 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie:

1) żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy; przepis art. 22 ust. 3 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio;

2) wszystkich braków, Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.

Stosowanie do § 14 ust. 5 rozporządzenia – jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio.

W sprawie jest bezsporne, że wniosek skarżącej zawierał braki, a w związku z tym była zastosowana w stosunku do skarżącej przytoczona procedura wezwań do uzupełniania wniosku. Przedmiotem sporu pozostaje to, czy wszystkie braki zostały uzupełnione. W zaskarżonym rozstrzygnięciu ARiMR uznał, że wniosek nie jest kompletny, ponieważ nie zawiera poprawnych danych i wymienił pięć grup takich braków.

1. Kosztorysy inwestorskie dotyczące budowy zbiornika wodnego oraz budowy drogi utwardzonej:

- brak dostarczenia szczegółowych rysunków charakterystycznych z wymaganymi wymiarami, które powinny pozwolić na identyfikację zakresu planowanych do wykonania prac, określić miejsca realizacji operacji i planowanych robót oraz umożliwić sprawdzenie przedmiaru robót, zwierające wymagane wymiary: długość, szerokość, wysokość;

- przedłożone na uzupełnienie kosztorysy nie zawierają adresu osoby sporządzającej.

2. Przedłożone na uzupełnienie dokumenty tj. Zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na przebudowę-modernizację drogi wewnętrznej oraz kosztorys inwestorski nie są w swojej treści i zakresie zgodne z inwestycją zgłoszoną we wniosku tj.: Zgłoszenie dotyczy prowadzenia robót budowlanych w zakresie przebudowy - modernizacji drogi wewnętrznej natomiast kosztorys inwestorski dotyczy budowy drogi utwardzonej. Nie dostarczono dokumentów potwierdzających, że droga istnieje.

3. Występuje niezgodność pomiędzy przebiegiem planowanej do utwardzenia drogi według projektu a przedłożonym przez skarżącą planem sytuacyjnym.

4. Występuje niezgodność pomiędzy szerokością drogi wynikającą z kosztorysu inwestorskiego tj. 2 m, a zgłoszeniem robót budowlanych tj. 3,5 m jezdnia i pobocze 0,75 m.

5. W treści złożonych dokumentów występują istotne rozbieżności co do charakteru i sposobu wykorzystania przedmiotu inwestycji zgłoszonej we wniosku jako "budowa zbiornika na wodę":

- pozwolenie na budowę zbiornika wodnego o powierzchni 0,30 ha wraz z projektem budowlanym zbiornika wodnego – stawu, zgodnie z dokumentacją przedmiotem inwestycji jest zbiornik wodny - staw rybny, którego zadaniem będzie retencjonowanie wód gruntowych, ekstensywny chów ryb karpiowatych, optymalizacja mikroklimatu, potrzeby przeciwpożarowe oraz element bioróżnorodności w środowisku upraw rolnych;

- pozwolenie wodnoprawne na wykonanie kopanego zbiornika wodnego wraz z operatem wodnoprawnym - z dokumentacji oprócz ww. przeznaczenia wynika również, że inwestycja ma służyć dla celów wędkowania i rekreacji;

- decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika wodnego wraz z dopływem i odpływem - do nawadniania upraw ogrodniczych (funkcja pomocnicza produkcji rolnej).

Wymienione rozbieżności, nie pozwalają zakwalifikować inwestycji do żadnej kategorii z katalogu kosztów kwalifikowalnych wymienionych w § 8 i 9 rozporządzenia.

Sąd odnosząc się do przytoczonych braków wniosku wskazuje, że ARiMR w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a także w odpowiedzi na skargę przyznała, że braki wymienione w punktach 2 i 3 nie można uznać za w pełni uzasadnione. W związku z tym Sąd stwierdza, że braki te nie powinny stanowić podstawy odmowy wnioskowanej pomocy finansowej. Do rozstrzygnięcia pozostała kwestia pozostałych nieprawidłowości.

Ad. 1. Zdaniem skarżącej kosztorysy inwestorskie wysłane do ARiMR zawierają wszystkie wymagania, które są niezbędne, na które zwróciła uwagę także ARiMR w piśmie z [...] maja 2012 r., wymieniając szczegółowo jakie elementy powinien zawierać kosztorys załączony do wniosku o przyznanie pomocy. Przesłane kosztorysy zawierały także adres osoby sporządzającej. Skarżąca nie złożył kosztorysów zawierających szczegółowe rysunki, gdyż kosztorys takiego elementu nie zawiera. Ponadto skarżąca składając kopię pozwolenia wodnoprawnego wraz z operatem wodnoprawnym dotyczącym budowy zbiornika wodnego, kopię pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym zbiornika wodnego, a także kopię zgłoszenia robót budowlanych wraz z załącznikami dotyczącymi drogi uczyniła zadość wezwaniu ARiMR w przedmiocie złożenia szczegółowych rysunków, umożliwiających ustalenie kwestii, których brak ARiMR teraz wskazuje.

Ustosunkowując się do powyższego, Sąd wskazuje, że brak w zakresie podania w kosztorysie adresu osoby sporządzającej został uzupełniony, ponieważ kosztorys zawiera adres mgr inż. W. K.

W zakresie kwestii przedstawienia prawidłowo sporządzonego kosztorysu Sąd nie podziela zarzutów skarżącej. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżąca formułując ten zarzut pomija treść "Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW na lata 2007-2013". Podkreślić należy, że skarżąca w złożonym wniosku oświadczyła, że "znane mi są zasady przyznawania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. (...) oraz wymagania uszczegółowione w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, w tym zasady refundacji kosztów kwalifikowalnych określonych we wniosku, poniesionych w związku z realizacją operacji oraz zasady udzielania pożyczek" (pkt 2 Załącznika VIII "Oświadczenia wnioskodawcy").

Załącznik nr 4 do Instrukcji "Informacje dla Wnioskodawców dotyczące kosztorysów inwestorskich na roboty budowlane, planowane do wykonania w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013" do Instrukcji" wskazano, że kosztorys inwestorski powinien zawierać m.in. ogólną charakterystykę obiektu lub robót budowlanych zawierającą krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót budowlanych oraz przedmiar robót budowlanych z wyliczeniem ilości (pkt 5 i 6 pytania "Co powinien zawierać kosztorys inwestorski?" str. 70 Instrukcji). Dalej Instrukcja stanowi ("Jakie dokumenty należy przedstawić wraz z kosztorysem inwestorskim?"), że wraz z kosztorysem wnioskodawca powinien dostarczyć plany sytuacyjne oraz rysunki charakterystyczne. Plany sytuacyjne oraz rysunki charakterystyczne powinny pozwolić na identyfikację zakresu planowanych do wykonania prac, określić miejsca realizacji operacji i planowanych robót oraz umożliwić sprawdzenie przedmiaru robót. Plany sytuacyjne oraz rysunki charakterystyczne wnioskodawca może skopiować z projektu budowlanego lub wykonać je na potrzeby dokumentacji opracowanej na potrzeby wniosku o przyznanie pomocy. Dalej jeszcze Instrukcja wyjaśnia, że w przypadku, gdy do realizacji robót budowlanych nie jest wymagane opracowanie projektu budowlanego, Wnioskodawca powinien wraz z wnioskiem dostarczyć opis zakresu planowanych do wykonanie robót oraz rysunki zawierające charakterystyczne wymiary (długość, szerokość, wysokość), na podstawie których możliwe będzie określenie lokalizacji robót i weryfikacja przedmiaru. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy planowany jest przykładowo remont połączony z modernizacją pomieszczeń, budynków, wykonawstwo placów manewrowych, dróg dojazdowych itd. W takiej sytuacji Wnioskodawca może wykonać te rysunki samodzielnie, lecz musi się liczyć z sytuacją, gdy na uzupełnieniach będzie proszony o uzupełnienie rysunków o niezbędne wymiary i opisy (str. 70-71 Instrukcji). Ponadto w Instrukcji w części "Uwagi ogólne dotyczące kosztorysów i realizowanych robót budowalnych" podkreślono, że wnioskodawca wraz z kosztorysem inwestorskim do wniosku o przyznanie pomocy powinien dostarczyć plany sytuacyjne oraz rysunki charakterystyczne pozwalające na identyfikację zakresu planowanych do wykonania prac, określenie miejsca planowanych robót oraz umożliwiające sprawdzenie przedmiarów robót (zawierające wymagane wymiary) (str. 75-76 Instrukcji).

Sąd stwierdza, że z powyższych zapisów Instrukcji jednoznacznie wynika, że koniecznym było załączenie przez wnioskodawcę do kosztorysu inwestorskiego rysunków charakterystycznych pozwalających na identyfikację zakresu planowanych prac. Podkreślić należy, że nie mogły ich zastąpić wskazane przez skarżącą dokumenty (pozwolenie wodnoprawne z operatem wodnoprawnym dotyczącym budowy zbiornika wodnego, pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym zbiornika wodnego), ponieważ rysunki te powinny być opracowane i złożone niezależnie od tych dokumentów. Ponadto mapy, na które powołuje się skarżąca, dotyczą dokumentów budowlanych i na ich podstawie ARiMR nie mógł zweryfikować kosztorysów. Tym bardziej, że załączone mapy określają zupełnie inne wymiary niż zawarte w kosztorysie: mapa do celów projektowych wymiary zbiornika wodnego to 78 m x 38 m, natomiast w kosztorysie 40 m x 50 m (p. k. 173 i 202 akt adm.); a mapa do celów projektowych wymiary drogi gruntowej to ok. 480 m długości brak szerokości, natomiast w kosztorysie to 1500 m x 2 m (p. k. 138 i 197 akt adm.).

W związku z powyższym dwukrotne wezwanie skarżącej przez ARiMR o dostarczenie prawidłowo sporządzonego kosztorysu, w którym zaznaczono: brak ogólnej charakterystyki obiektu lub robót budowlanych zawierającą krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót budowlanych oraz na rysunkach brak wymiarów zgodnych z przedmiarem robót, było prawidłowe. Sąd podziela pogląd organu, że dokumenty sporządzone przez skarżącą tych warunków nie spełniają i to zarówno w zakresie dotyczącym zbiornika wodnego jak i budowy drogi utwardzonej. Przy czym braki te nie mają charakteru o jakim mowa w § 14 ust. 1a rozporządzenia, ponieważ skarżąca nie wykazała, że wynikają bezpośrednio z innych dokumentów załączonych do wniosku, a nadto – jak wskazano wyżej – podają różniące się od siebie dane co wielkości zbiornika wodnego i drogi.

W związku z powyższym Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi, że skarżąca załączyła prawidłowy kosztorys inwestorski.

Ad. 4. ARiMR wskazała, że występuje niezgodność pomiędzy szerokością drogi wynikającą z kosztorysu inwestorskiego tj. 2 m, a zgłoszeniem robót budowlanych tj. 3,5 m jezdnia i pobocze 0,75 m. Zdaniem skarżącej jest to oczywista omyłka pisarska.

Sąd zauważa, że oczywista omyłka pisarska polega w szczególności na niezamierzonym przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędzie logicznym, pisarskim lub mającym postać innej niedokładności przypadkowej. Oczywista omyłka pisarska powinna być możliwa do poprawienia bez odwoływania się do innych dokumentów. W zakresie tego pojęcia mieszczą się zatem tylko takiego rodzaju niedokładności, które widoczne są dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej dogłębnej analizy. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, ponieważ w kosztorysie dotyczącym budowy drogi utwardzonej wyraźnie wskazano na różne parametry obiektu niż w zgłoszeniu robót budowlanych. Poza tym – jak podkreślił trafnie organ – w dostarczonym po upływie ostatecznego terminu na uzupełnienie kosztorysie inwestorskim dotyczącym budowy drogi utwardzonej nadal inwestycja ma inne wymiary niż zadeklarowana w zgłoszeniu. Nadto skarżąca nie wyjaśniła, w jakim dokumencie i w jakim konkretnie miejscu dana omyłka występuje, a także jaka była przyczyna jej powstania. Należy zgodzić się z twierdzeniem ARiMR, że jakkolwiek omyłka może wystąpić w części opisowej kosztorysu (charakterystyka ogólna) i zostać sprostowana to już w wyliczeniach przedmiaru robót ma wymierne znaczenie i konsekwencje, gdyż wyliczona wartość kosztorysowa (na podstawie błędnych danych) stanowi podstawę kosztów kwalifikowanych przyjętych przez wnioskodawcę a co za tym idzie wysokości kwoty pomocy. Tak więc parametry inwestycji zawarte w przedłożonych dokumentach budowlanych są rozbieżne z załączonymi kosztorysami oraz sporządzonym w oparciu o nie zestawieniu rzeczowo-finansowym. Podkreślić należy, że skarżąca w wezwaniu z [...] maja 2012 r. została poinformowana, że jeżeli dołączone dokumenty nie będą w swej treści i zakresie zgodne z inwestycją zgłoszona we wniosku o przyznanie pomocy inwestycja nie będzie mogła być dofinansowana.

W związku z powyższym zarzut skargi w tym zakresie Sąd uznał za chybiony.

Ad. 5. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – pomoc przyznaje się w formie refundacji części kosztów: budowy, przebudowy, remontu połączonego z modernizacją budynków lub budowli wykorzystywanych do produkcji rolnej, zakupu maszyn, urządzeń, wyposażenia do produkcji rolnej, zakładania, wyposażania sadów lub plantacji wieloletnich, budowy albo zakupu elementów infrastruktury technicznej wpływających bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności rolniczej. Stosowanie do § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia – do kosztów kwalifikowalnych, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, zalicza się koszty zaopatrzenia gospodarstw rolnych w wodę, w tym budowy ujęć wody, zakupu urządzeń do uzdatniania, rozprowadzania, magazynowania wody, nawodnień ciśnieniowych.

Unormowanie to w sposób ścisły wymienia cele finansowania, co oznacza, że skarżący powinien otrzymać pomoc finansową tylko w zakresie wymienionym w tych przepisach. Przy czym przepis ten nie zabrania aby wybudowana budowla wykorzystywana do produkcji rolnej, była wykorzystywana również w celach pobocznych. Istotnym jest jednak aby główny wymieniony w tym rozporządzeniu cel był jasno ustalony i nie budził wątpliwości.

Tymczasem, jak wskazała trafnie ARiMR, w treści złożonych dokumentów występują istotne rozbieżności co do charakteru i sposobu wykorzystania przedmiotu inwestycji zgłoszonej we wniosku jako "budowa zbiornika na wodę". W pozwoleniu na budowę zbiornika wodnego o powierzchni 0,30 ha wraz z projektem budowlanym zbiornika wodnego – stawu, zgodnie z dokumentacją przedmiotem inwestycji jest zbiornik wodny - staw rybny, którego zadaniem będzie retencjonowanie wód gruntowych, ekstensywny chów ryb karpiowatych, optymalizacja mikroklimatu, potrzeby przeciwpożarowe oraz element bioróżnorodności w środowisku upraw rolnych; natomiast z pozwolenie wodnoprawnego na wykonanie kopanego zbiornika wodnego wraz z operatem wodnoprawnym - z dokumentacji oprócz ww. przeznaczenia wynika również, że inwestycja ma służyć dla celów wędkowania i rekreacji; decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika wodnego wraz z dopływem i odpływem - do nawadniania upraw ogrodniczych (funkcja pomocnicza produkcji rolnej).

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że ARiMR trafnie uznała, że wymienione rozbieżności, nie pozwalały odpowiednio określić, a następnie zakwalifikować inwestycji do jednej z kategorii katalogu kosztów kwalifikowalnych wymienionych w § 8 i 9 rozporządzenia.

Konkludując Sąd stwierdza, że organ w sposób prawidłowy w rozstrzygnięciu – powołując się na treść art. 22 ust. 3 ustawy w zw. z § 14 ust. 5 rozporządzenia – odmówił wnioskodawczyni przyznania pomocy.

Na końcu Sąd zwraca uwagę, że nawet brak uzupełnienia jednego z braków powoduje odmowę wnioskowanej pomocy, a w przedmiotowej sprawie takich braków było aż trzy.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. z art. 190 p.p.s.a oddalił skargę.