Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 203/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Asesor WSA Andrzej Kuna, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skarg J.F., K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2006 r. , nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz: a. J. F. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych b. K. B. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 25 marca 2002 roku K. B. wniósł skargę do Departamentu Skarg i Wniosków Prezesa Rady Ministrów w Warszawie zarzucając w niej przewlekłość w załatwieniu sprawy dotyczącej zakłócenia spływu wód w związku nieprawidłowym odprowadzeniem wody z drogi krajowej [...]. W następstwie powyższej skargi w dniu 20 maja 2005 roku została przeprowadzona wizja terenowa z udziałem przedstawicieli Zarządu Dróg Powiatowych w S., Rejonowego Związku Kółek Wodnych w S., Działu Eksploatacji [...] Urzędu Wojewódzkiego Placówki Zamiejscowej w R..

Na podstawie art. 233 kodeksu postępowania administracyjnego Urząd Gminy

w O., pismem z dnia 11 czerwca 2002 roku dokonał zawiadomienia K. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zalewania wodami opadowymi nieruchomości stanowiącej jego własność. Zawiadomienie

o wszczęciu zostało doręczone również Zarządowi Dróg Powiatowych w S., W. P., J. N., J. W., W. L., S. H.. Pismem z dnia 2 sierpnia 2002 roku zawiadomienie tej samej treści otrzymała J. F..

Decyzją z dnia [...] września 2002 roku nr [...] Wójt Gminy O. na podstawie art. 29 ust. 3 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (DZ.U Nr 115 poz. 1229 z póżn. zm.) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (DZ.U Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.) nakazał Powiatowemu Zarządowi Dróg w S. udrożnienie przepustu drogowego położonego pod drogą powiatową nr [...], na wysokości nieruchomości K. B., a następnie odtworzenie rowu przydrożnego przy drodze powiatowej O – R W wzdłuż działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...]. Ponadto powyższą decyzją nakazał Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R. po udrożnieniu przepustu drogowego, odtworzenie rowu melioracyjnego oznaczonego na mapie ewidencyjnej gruntów wsi O. jako działka nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli K. B. i J. F. wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji. Skarżący zarzucali decyzji rażące błędy

co do zakresu prac nakazanych do wykonania przez Wójta Gminu O.. W ich opinii bowiem przeprowadzenie tych prac nie zniweluje problemu zalewania wodami opadowymi nieruchomości stanowiących ich własność.

Odwołanie od decyzji zostało złożone również przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R.. Skarżący wywodził w skardze, iż w jego opinii nie występuje niedrożność urządzeń melioracyjnych, stąd nakaz wykonania rowu został skierowany przez Wójta Gminy O. niewłaściwie

i wniósł na tej podstawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego (DZ.U. nr 80, poz. 717, z późn.zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję

w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy uznał,

iż decyzja obarczona jest błędami zarówno proceduralnymi, jak również nie zostały wyjaśnione przez Wójta Gminy O. istotne kwestie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia przyczyn zalewania nieruchomości skarżących.

Na podstawie powtórnie przeprowadzonego postępowania Wójt Gminy O. decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku nr [...] na podstawie

art. 9 ust. 2 pkt. 3 i art. 29 ust. 3 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (DZ.U Nr 115 poz. 1229 z póżn. zm.) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (DZ.U Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.) nakazał Powiatowemu Zarządowi Dróg

w S. w pierwszej kolejności wykonać w terminie do [...] października 2003 roku udrożnienie przepustu drogowego położonego pod drogą powiatową Nr [...]

na wysokości nieruchomości K. B., a następnie w tymże terminie dokonać odtworzenia rowu przydrożnego przy drodze powiatowej nr [...] O. – R. W., wzdłuż działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...]. Ponadto powyższą decyzją nakazał Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział

w R., po udrożnieniu przepustu drogowego, wykonać w terminie

do 31 października 2003 roku odtworzenie rowu melioracyjnego oznaczonego na mapie ewidencyjnej gruntów wsi O. jako działka Nr [...]. Organ nakazał taki sposób wykonania powyższych robót, aby nie dochodziło do zalewania przepustu drogowego położonego pod drogą powiatową Nr [...] na wysokości nieruchomości K. B..

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.

W uzasadnieniu swojego stanowisko podał, że w związku z tym iż działka o numerze ewidencyjnym [...] znajduje na terenach budowlanych, to zgodnie z art. 70 ust. 1 Prawa wodnego melioracji na terenach budowlanych nie realizuje się. Skarżący podkreślił ponadto, iż od momentu kiedy funkcjonuje tj. od 1975 roku nie był posiadaczem ani użytkownikiem działki o numerze [...], ani też nie dokonywał wykupu przedmiotowej działki od Skarbu Państwa. Tym samym w jego opinii nakaz zawarty w skarżonej decyzji jest niewłaściwie skierowany do niego.

Decyzją z dnia [...] września 2003 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego (DZ.U. Nr. 80, poz. 717, z późn.zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję

w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy uznał,

iż w sprawie nie zostało, zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne ustalone, że to właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie

i że zmiana ta wpływa szkodliwe na grunty sąsiednie. Ustalenie takie, zgodnie

z dyspozycją przywołanego artykułu jest podstawą nakazania właścicielowi przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż w niniejszej sprawie nie występuje podnoszony przez skarżącego zarzut realizacji melioracji wodnych w warunkach, o których mowa

w art. 70 ust. 1 prawo wodne. Nieuzasadnione jest według organu odwoławczego również twierdzenie skarżącego, że Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R. nie był posiadaczem ani użytkownikiem działek

o numerze ewidencyjnym [...], gdyż postępowanie dowodowe wskazuje,

że likwidacja rowów na tych działkach nastąpiła w ramach zadania drenażu gruntów "O.-K.".

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku Nr [...]Wójt Gminy O. działając na podstawie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego (DZ.U. Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.) dotyczącej zalewania wodami opadowymi nieruchomości zajmowanej przez K. B. umorzył postępowanie w tej sprawie. Jako podstawę takiego rozstrzygnięcia organ wskazał na brzmienie art. 29 ust. 3 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (DZ.U Nr 115 poz. 1229 z późn. zm.). W związku z faktem, iż w trakcie postępowania w sprawie nie stwierdzono, ze zmiany stanu wody spowodował Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R. w odniesieniu do zasypania rowu przydrożnego na działce Nr [...], Zarząd Dróg Powiatowych w odniesieniu do rowu przydrożnego przy drodze powiatowej nr [...] oraz zastawienia istniejącego przepustu pod tą drogą nie ma zastosowania powyżej przywołany przepis. Ponadto w opinii organu nie ma innej podstawy prawnej do rozstrzygnięcia zdarzenia w trybie administracyjnym.

W dniu 20 października 2004 roku Pan K. B. wystąpił

do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2003 roku Nr [...]

w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie zalewania wodami opadowymi nieruchomości stanowiącej jego własność.

Pismem z dnia 16 listopada 2004 roku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. poinformowało K. B. i zainteresowane strony o wszczęciu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2003 roku Nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę art. 156 § 1 pkt. 2, art. 157 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (DZ.U. nr. 80, poz. 717, z póżn.zm.) stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2003 roku,

nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazuje,

iż umorzenie postępowania z tego powodu, że w jego toku nie udowodniono, że zmiany stanu wód na gruncie dokonali właściciele tych gruntów nie oznacza rezygnacji

z rozpoznania sprawy i w związku z tym stanowi rażące naruszenie prawa. Z tych względów zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja była obarczona wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa i należało wyeliminować ją z obrotu prawnego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku nr [...]Wójt Gminy O. na podstawie art. 29 ust. 3 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (DZ.U Nr 115 poz. 1229 z póżn. zm.) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (DZ.U Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.) odmówił nakazania właścicielom gruntów przywrócenia stanu pierwotnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie stwierdzono w trakcie postępowania administracyjnego, że zmiany w stanie wody spowodował Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R. w odniesieniu do zasypania rowu przydrożnego na działce Nr [...], Zarząd Dróg Powiatowych

w odniesieniu do rowu przydrożnego przy drodze powiatowej Nr [...] oraz zastawienia istniejącego przepustu pod tą drogą. Organ w ramach prowadzonego postępowania zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego Województwa [...] w W. celem naniesienia zmian w ewidencji gruntów odnośnie rowów położonych na działkach o numerach ewidencyjnych [...] oraz do Starostwa Powiatowego w S. Wydziału Geodezji Kartografii Katastru i Nieruchomości w celu skorygowania błędnego zapisu stwierdzającego własność przedmiotowych rowów. W wyniku działań podjętych przez Starostę Powiatu S. ustalił on, że działki o numerach [...] wykazane w rejestrze ewidencji jako grunty zajęte pod wody płynące należą do grupy rowów szczegółowych. Następnie w wykonanej na zlecenie organu dokumentacji techniczno-prawnej wykazano, iż działki o numerach ewidencyjnych [...], które stanowić powinny rowy nie istnieją na gruncie, a grunt jest użytkowany rolniczo bądź zajęty po zabudowę przez właścicieli bądź użytkowników działek przyległych. Według organu art. 29 ust. 3 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie oraz stanowić podstawy rozstrzygnięcia, gdyż nie można przypisać właścicielom gruntów działania powodującego zmianę stanu wody.

Odwołanie od powyższej Decyzji złożyli wniósł K. B. wnosząc

o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu swojego odwołania podnosił, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił, iż Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. jako właściciel gruntów nie spowodował zmian stanu wody na jego gruncie. Podkreślał, że organ nie ustalił, kto właściwie jest właścicielem działek o numerach ewidencyjnych [...], które powinny stanowić rowy melioracyjne. Zostały one ewidencyjnie przypisane do właścicieli działek przylegających do nich. Brak tych ustaleń zdaniem odwołującego się, nie może stanowić podstawy do oddalenia jego wniosku i uznania, że nie można przypisać właścicielom tych działek podjęcia działań, które skutkowały zmianą stosunków wodnych na jego gruncie. Ustawa Prawo wodne reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, z poszanowaniem zasady wspólnych interesów. W myśl art.29 ustawy Prawo wodne właściciel gruntu nie może między innymi zmieniać stanu wody na gruncie, kierunku odpływu wody opadowej

ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Przepis ten nakłada ponadto na właściciela gruntu obowiązek usunięcia przeszkód przy zmianie odpływu wody powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich. Zdaniem odwołującego postępowanie nie zostało przeprowadzone rzetelnie, z naruszeniem zasad dążenia

do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w R. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, dalej jako k.p.a. po rozpoznaniu odwołania K. B. od decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2006 roku utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy ustalił, że w toku postępowania administracyjnego nie stwierdzono, by zmiany stanu wody spowodowali właściciele gruntów, a mianowicie Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W., w odniesieniu do zasypania rowu na działce nr [...]; Zarząd Dróg Powiatowych w S. w odniesieniu do likwidacji rowu przydrożnego przy drodze powiatowej O.- R.W. i zasypania przepustu pod drogą. W toku postępowania decyzją Starosty Powiatu S. z dnia [...] czerwca 2006 roku dokonano aktualizacji istniejących zapisów w ewidencji geodezyjnej gminy O.. Wykazane w tej ewidencji działki o numerach [...] zajęte pod wody płynące, których władającym według zapisu było Prezydium Powiatowej Rady Narodowej – Wydział Melioracji Wodnych w S., wykreślono z jednostki rejestrowej. Zgodnie z aktualnym stanem użytkowania, powierzchnia nieistniejących działek o numerach [...] rozpisana została i wliczona do powierzchni działek sąsiednich. Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do przypisania właścicielom gruntów działań powodujących zmianę stanu wody i nakazania im przywrócenia stanu poprzedniego w trybie art.29 ust.3 ustawy Prawo wodne. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli K. B.

i J. F. wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucali, że organ pierwszej instancji nie wskazał imiennie kto jest właścicielem gruntów do których zostały przypisane działki o numerach [...],

i którym organ winien nakazać przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom na gruntach sąsiednich. Według skarżących,

po raz kolejny postępowanie w przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostało nierzetelnie, bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, narażając ich

na szkody spowodowane zalewaniem wodami opadowymi. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. zgodnie z art.29 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne[ DZ.U nr 115, poz.1229 ze zmianami ], właściciel gruntu nie może zmienić stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Stosownie do ust.2 powołanego przepisu,

na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich,

ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z powyższego wynika, że ingerencja organu administracji publicznej jest uzasadniona wyłącznie w przypadku ustalenia, bez żadnej wątpliwości, że właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody i dokonana zmiana wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. W rozpoznawanej sprawie ustalono,

że podtapianie posesji skarżącego występuje tylko w czasie intensywnych opadów atmosferycznych i spowodowane jest nadmierną ilością wód powierzchniowych spływających z pól uprawnych oraz brakiem rowów melioracyjnych odprowadzających wodę z rowu przydrożnego drogi powiatowej O.- R. W. oraz przepustu drogowego znajdującego się na wysokości posesji skarżącego. Rowy melioracyjne znajdujące się na działkach nr [...] zostały zlikwidowane ponad 20 lat temu. Rów na działce nr [...] został zastąpiony zbieraczem drenarskim, do którego podłączone zostały sączki. Natomiast rów na działce nr [...], przebiegający w pasie budowlanym nie służył celom melioracyjnym. Rów ten spełniał rolę odprowadzenia wody z odwodnienia drogi powiatowej O.-R. W.. Nie zostało jednak ustalone, że to właściciel wymienionych działek dokonał likwidacji rowów. Do czasu wprowadzenia zmian

w operacie ewidencji gruntów obrębu O., władającym tymi działkami, wykazanymi w rejestrze jako wody płynące był Wojewódzki Zarząd Melioracji Wodnych w R.. W wyniku aktualizacji rejestru faktycznie nieistniejące działki nr [...] przypisano

do gruntów sąsiednich. Tylko bezsporne ustalenie, że właściciel spowodował zmiany stanu wody na gruncie i że zmiany te szkodliwe na grunty sąsiednie, pozwala

na podjęcie decyzji w trybie art.29 ust.3 ustawy Prawo wodne nakazującej właścicielowi przywrócenie stanu poprzedniego. W tej sytuacji wskazanie właścicieli, którym zostały przypisane sporne działki nr [...] pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie

w przedmiotowej sprawie.

Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia

[...] listopada 2006 roku złożyli K. B. i J. F..

W uzasadnieniach swoich skarg skarżący podnosili, że organ odwoławczy ustalił,

że dochodzi do zalewania posesji skarżącego K. B. wodami opadowymi spływającymi z pól uprawnych i jest to spowodowane brakiem rowów melioracyjnych odprowadzających wodę do rowu przydrożnego drogi powiatowej O.- R. W. oraz niedrożnością przepustu drogowego znajdującego się

na wysokości posesji skarżącego. Zdaniem skarżących okoliczność ta nie została poddana właściwej ocenie, a ma ona istotne znaczenie w sprawie, gdyż to niedrożny przepust drogowy oraz wadliwie wykonany system odprowadzania wód opadowych powodują zalewanie wodami posesji skarżącego. Organ odwoławczy nie zauważa,

że w uzasadnieniu organu pierwszej instancji zawarto stwierdzenie, że do zalewania tych nieruchomości nie dochodziłoby gdyby w przydrożnym pasie drogowym po stronie zalewanych nieruchomości wykonany był rów przydrożny z ujściem do rowu przydrożnego przy drodze krajowej nr [...]. Właścicielem rowu przydrożnego przy drodze powiatowej jest Zarząd Dróg Powiatowych w S.. Zdaniem skarżących zasadnym jest nakazanie wykonanie rowu przydrożnego przy drodze powiatowej

z ujściem do rowu przydrożnego przy drodze krajowej nr [...] .

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargi wnosił o ich oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skargi K. B. i J. F. zasługują na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi

art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [ DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ

na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.

Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd biorąc za podstawę art.111 § 1 p.p.s.a. zarządził połączenie spraw ze skarg K. B. i J. F. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skargi w zakresie naruszeń przepisów postępowania, skutkujących błędnym ustaleniem stanu faktycznego, ponieważ dopiero na tle prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych można prawidłowo zastosować przepisy prawa materialnego [ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2003 roku, I SA/Łd 764/03]. Zarzuty skargi w tym zakresie należy uznać za uzasadnione.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji jest obowiązany

w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przywołany przepis pozwala na realizację zasady prawdy obiektywnej.

Przepis art.80 kpa stanowi zaś, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Wyrażona tym przepisem zasada swobodnej oceny dowodów nakłada na organ obowiązek dokonania oceny dowodów zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz

z zachowaniem określonych reguł tej oceny.

Regułami tymi są :

a) oparcie się na materiale dowodowym zebranym przez organ ;

b) ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego;

c) organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy.

W niniejszym postępowaniu organ prowadził postępowania na wniosek K.B. dotyczący zmiany stosunków wodnych na jego nieruchomości-zalewania jego nieruchomości przez wodę. Wskazywał on, że dzieje się to wskutek braku rowu przydrożnego, niedrożności przepustu drogowego, zasypania rowów melioracyjnych.

Z uzasadnienia decyzji, sporządzonego przez organ pierwszej instancji wiemy,

że dochodziło do zalewania nieruchomości stanowiących własność J.N.,

J. W. i S. H.. Co do faktu czy dochodziło do zalewania nieruchomości skarżącego B. jednoznacznych ustaleń organ zarówno pierwszej, jak i drugi instancji nie poczynił. Jeśliby dochodziło do zalewania nieruchomości skarżącego,

to organ powinien poczynić dalsze ustalenia, czy do zalewania dochodziło z powodu zmiany stanu wody na gruncie właściciela sąsiedniej nieruchomości, bądź czy nie dochodziło na innej nieruchomości do powstania przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych wskutek przypadku bądź działania osób trzecich, i to było przyczyną zalewania nieruchomości skarżącego.

Fakt, że dokonano zmian w ewidencji gruntów i przyłączono działki o numerach [...] do innych nieruchomości, nie powinien mieć decydującego znaczenia dla oddalenia wniosku skarżącego. Organ nie uzasadnia dlaczego w poprzednio uchylanych decyzjach znajdował podstawy do nakazania różnym podmiotom udrożnienie przepustu drogowego, odtworzenie rowu przydrożnego przy drodze powiatowej i wtedy były podstawy do zastosowania nakazu wynikającego z art.29 Prawa wodnego, a obecnie takich podstaw nie znajduje. Jeśli nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych w tym zakresie, to winno to znaleźć swoje odzwierciedlenie

w sporządzonym uzasadnieniu. Brak ten skutkuje naruszeniem przepisu art. 107

§ 3 k.p.a. Poza uwagą organu pozostało to, że przepis art.29. 2 ustawy Prawo wodne nakłada obowiązki na właściciela nieruchomości także w przypadku zakłócenia stosunków wodnych na gruntach sąsiednich, powstałe na skutek przypadku lub działania osób trzecich, a nie tylko poprzez świadome działanie właściciela nieruchomości.

Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego stwarzałoby podstawy

do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałyby granic swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art.80 kpa.[ wyrok NSA z 3 marca 1996 roku, II SA 74/96, ONSA 1997,

nr 2,poz.83 ].

Wtedy, gdy stan faktyczny ustalony zostanie z zachowaniem dyrektyw płynących

z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a, wówczas będzie można ocenić, w jaki sposób skonfrontowano stan faktyczny z normami prawa materialnego, a więc czy dokonano prawidłowej, czy też błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Nadto organ ma obowiązek sporządzić uzasadnienie decyzji spełniające wymagania z art.107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu naruszenie przez organ przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien jednoznacznie ustalić czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na nieruchomości skarżącego. Jeśli doszło

do takich naruszeń, to jaka jest przyczyna tego stanu rzeczy. Czy wynika to z działań właściciela jakiejś nieruchomości, czy powstała przeszkoda w odpływie wody na którejś nieruchomości powodująca zmianę stosunków wodnych na nieruchomości skarżącego. Organ winien rozważyć czy nie należałoby zasięgnąć opinii biegłego w zakresie oceny powstałych stosunków wodnych w tym terenie i ich wpływu na nieruchomość skarżącego.

Z tych też względów biorąc za podstawę art.145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak

w sentencji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Biorąc za podstawę art.200 i 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących.