Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2192/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  pkt 12,  art. 10  ust. 1  pkt 1 i  ust. 3 oraz  art. 22  ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), Protokolant specjalista Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2020 r. sprawy ze skargi E. M. i L. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany w zasobie geodezyjnym i kartograficznym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania E. M. i L. M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r., nr [...], o odmowie ustalenia klasy bonitacyjnej gleby.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyli E. M. i L. M..

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Pismem z [...] września 2016 r. E. M. i L. M.. współwłaściciele działki nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...], wnieśli o wszczęcie postępowania w sprawie przeprowadzenia kontroli klasyfikacji gruntów na ww. działce w celu zweryfikowania klasyfikacji gruntów leśnych.

Decyzją z [...] września 2017 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił ustalenia V klasy bonitacyjnej gleby dla gruntu rolnego o powierzchni [...] ha, wykazanego w operacie klasyfikacyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2017 pod nr [...] jako grunt orny o symbolu ,,RV" o powierzchni [...] ha i jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytkach rolnych symbolu "Lzr-RV" o powierzchni [...] ha, w miejsce V klasy bonitacyjnej gleby dla użytku leśnego symbolu ,,LsV" o powierzchni [...] ha, występującego na niezabudowanej części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...].

Decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy powyższą decyzję Prezydenta [...].

Wyrokiem z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 756/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] grudnia 2017 r.

Decyzją z [...] października 2018 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Prezydenta [...] z [...] września 2017 r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił ustalenia V klasy bonitacyjnej gleby dla gruntu rolnego o powierzchni [...] ha wykazanego w operacie klasyfikacyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2017 pod nr [...] jako grunt orny - symbol ,,RV" o powierzchni [...] ha i jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytkach rolnych - symbol .,Lzr-RV" o powierzchni [...] ha, w miejscu V klasy bonitacyjnej gleby dla użytku leśnego — symbol ,,LsV" o powierzchni [...] ha występującego na niezabudowanej części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. M. i L. M.. Decyzji tej zarzucili naruszenie art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady pogłębienia zaufania do organów administracji, a także dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie i zlekceważenie wiążących wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 756/18. Ponadto, wskazali na naruszenie art. 3 ustawy o lasach poprzez błędne uznanie, że grunt, który nie spełnia ustawowej definicji lasu, powinien być traktowany jako użytek leśny ze względu na historyczne zapisy klasyfikacyjne w ewidencji gruntów i budynków.

Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zasady i tryb przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. 2012 r. poz. 1246). Klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu w przypadkach określonych w § 4 rozporządzenia. Natomiast § 3 rozporządzenia wskazuje na możliwość wszczęcia postępowania na wniosek strony.

Organ podniósł, że zgodnie z operatem ewidencyjnym, sporządzonym dla obrębu [...] i przyjętym do zasobu w 1965 r., pod nr [...], posiadaczem niezabudowanej działki nr [...] (obecnie nr [...]) o powierzchni [...] ha była Z. M.. W ww. operacie ujawniono, że na całej działce znajduje się użytek PsV. Z akt sprawy wynika również, że prace związane z gleboznawczą klasyfikacją gruntów prowadzone były na przedmiotowym terenie w 1976 r. W ich wyniku przedmiotową działkę, jak również tereny sąsiednie, zaliczono do lasów klasy V. Powyższa klasyfikacja została zatwierdzona decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] listopada 1976 r., nr [...].

Organ wskazał również, że dla terenu Osiedla [...] w 2013 r. sporządzono inwentaryzację stanu lasu dla lasów stanowiących własność osób fizycznych. Inwentaryzację i zawarte w niej zalecenia sporządzono na okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r. Uwzględniono w niej teren przedmiotowej działki, z opisu której wynika, że na działce znajdują się przede wszystkim dęby, ale także akacja, brzozy i pojedyncze sosny. Zadrzewienie wynosi 0.4, a zwarcie drzewostanu jest luźne.

Wobec zarzutu skarżących, że drzewa wskazane w ww. inwentaryzacji nie rosną na ich gruncie, a także wytycznych zawartych w wyroku z [...] czerwca 2018 r. i decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] października 2018 r. organ pierwszej instancji uzupełnił postepowanie dowodowe o oględziny na przedmiotowej działce. Oględziny te zostały przeprowadzone w dniu [...] listopada 2018 r. we współpracy ze specjalistami ds. leśnictwa, w obecności L. M.. Sporządzono z nich protokół, na podstawie którego Prezydent ustalił, że "(...) na działce znajduje się budynek mieszkalny do którego prowadzi utwardzony podjazd, w części północno - wschodniej działki na powierzchni około 30% są drzewa owocowe, a na pozostałej części działki znajdują się drzewa gatunków lasotwórczych (...)".

W ocenie organu odwoławczego, opisane wyżej działania organu pierwszej instancji odpowiadają zaleceniom zawartych w wyroku sądu z 12 czerwca 2018 r. i decyzji kasacyjnej z 5 października 2018 r.

Organ przywołał następnie zawartą w art. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne definicję gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Wskazał również, że stosownie do § 67 rozporządzenia w sprawie ewidencji, użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na poszczególne grupy, m.in. grunty rolne i grunty leśne, natomiast zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 ww. rozporządzenia.

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, powołanie w niniejszej sprawie biegłego klasyfikatora, jak podnoszą skarżący, nie rozwiązałoby sprawy. Jak bowiem wynika z operatu klasyfikacyjnego klasa gruntu na przedmiotowej działce nie uległa zmianie w stosunku do klasy gruntu ujawnionej w ewidencji. Kwestią sporną jest w sprawie nie sama klasa gruntu, ale użytek - Ls, który zajmuje przeważającą część działki nr [...].

Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy bezspornie potwierdza, że na przedmiotowej działce rosną drzewa lasotwórcze, co więcej strona wskazuje, że na działce rosną dęby, które zostały uznane za pomniki przyrody. Organ podkreślił również, że poprzedni i obecni właściciele działki nr [...] nigdy nie kwestionowali występowania na tej działce lasu. Nawet podczas przeprowadzonej modernizacji ewidencji w 2009 r. nie wnosili żadnych uwag i zastrzeżeń do zapisów użytków gruntowych wskazanych na ich działce w projekcie operatu opisowo - kartograficznego. Nie wnieśli również zarzutów do tych danych.

Organ przywołał treść art. 20 ust. 3a ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne i wskazał, że przepis ten stanowi lex specialis w odniesieniu do gruntów leśnych, gdzie w pierwszej kolejności należy uwzględnić przepisy ustawy o lasach. Przez wyłączenie gruntów z produkcji leśnej, zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, należy rozumieć rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Ponadto, stosownie do art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na wyłączenie. Zatem, takie wyłączenie jest legalne, jeżeli została wydana ostateczna decyzja zezwalająca na to wyłączenie.

1Z

Inspektor podniósł, że w niniejszej sprawie operat klasyfikacyjny nr [...] sporządzono bez wymaganej prawem decyzji organu zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji leśnej zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ponadto, strony w trakcie postępowania nie przedłożyły takiej decyzji. W ocenie organu, bez przeprowadzenia stosownych procedur, tj. w szczególności procedury wyłączenia gruntów leśnych z produkcji, ewentualnie procedury, o której mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, nie może dojść do utraty przez działkę statusu leśnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1225/12). Ponadto, stosownie do § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowania zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych.

W ocenie organu odwoławczego, nie można też pominąć, że w odniesieniu do zmian użytków stanowiących lasy dokumentacja nie stanowi automatycznie podstawy aktualizacji bazy ewidencyjnej. Zabrania tego przywołany wcześniej art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który nakazuje prowadzenie ewidencji, w części dotyczącej lasów z uwzględnieniem przepisów o lasach. Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, samo przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do zasobu, bez dokonania przez organ kontroli zasadności danych z niej wynikających nie daje podstaw do uznania, że dokumentacja taka stanowi wystarczającą podstawę aktualizacji danych ewidencyjnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego złożyli E. M. i L. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1) art. 153 P.p.s.a., poprzez pominięcie i zlekceważenie wiążących wytycznych wynikających z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 756/18, w którym wprost wskazano, że sporządzony w niniejszej sprawie przez uprawnionego klasyfikatora operat klasyfikacyjny gruntów, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2017 r. pod nr [...], stanowi opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., a w konsekwencji skuteczne podważenie takiego dowodu w postępowaniu administracyjnym możliwe jest wyłącznie poprzez inną opinię biegłego, sporządzoną przez osobę dysponującą stosownymi kwalifikacjami;

2) § 5 ust. 1 pkt 1 - 3 w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie bonitacyjnej gleby z pominięciem (a w zasadzie wbrew) ustaleniom upoważnionego klasyfikatora;

3) art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów administracji, a także dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieuprawnione potwierdzenie jakoby przedmiotową nieruchomość zaliczono do lasów klasy V w toku gleboznawczej klasyfikacji gruntów w 1976 roku, pomimo braku w aktach sprawy decyzji o przeznaczeniu gruntu do zalesienia, wymaganej w ówczesnym stanie prawnym na mocy przepisu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa;

4) art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, poprzez błędne uznanie, że grunt, który nie spełnia ustawowej definicji "lasu" powinien być traktowany jako użytek leśny.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...]. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. w skardze wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], celem wykazania, że powołana w zaskarżonej decyzji Inwentaryzacja stanu lasów dla terenu osiedla [...] z 2013 roku została zakwestionowana na mocy powyższej decyzji.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r. o odmowie ustalenia V klasy bonitacyjnej gleby dla gruntu rolnego o powierzchni [...] ha, wykazanego w operacie klasyfikacyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2017 pod nr [...] jako grunt orny o symbolu ,,RV" o powierzchni [...] ha i jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytkach rolnych symbolu "Lzr-RV" o powierzchni [...] ha, w miejsce V klasy bonitacyjnej gleby dla użytku leśnego symbolu ,,LsV" o powierzchni [...] ha, występującego na niezabudowanej części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...].

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r. poz. 725 ze zm., dalej jako "p.g.k.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246), dalej jako "rozporządzenie z 12 września 2012 r.".

Z powołanych przepisów wynika, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje, w odniesieniu do gruntów, informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k.). Z art. 20 ust. 3 p.g.k. wynika zaś, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb (art. 2 pkt 12 p.g.k.). Natomiast przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 2 pkt 8 p.g.k.). Z kolei art. 22 ust. 1 p.g.k. stanowi, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Przy tym, stosownie do art. 20 ust. 3 ust. 3a p.g.k., ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.

Klasyfikację gruntów przeprowadza starosta m. in. na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków (§ 3 rozporządzenia z 12 września 2012 r.). Wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji poprzedza m. in. przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie i sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji (§ 5 ust. 1 ww. rozporządzenia). Przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie, obejmuje m.in. sporządzenie opisu fizjograficznego, ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji, badanie profili glebowych, w tym określenie uziarnienia w ich poszczególnych poziomach genetycznych oraz szczegółowe określenie na mapie ewidencyjnej miejsca przeprowadzania tych badań, ustalenie typu siedliskowego lasu, jego drzewostanu, podszycia i runa na gruntach leśnych, ustalenie rodzaju i gęstości zadrzewień i zakrzewień gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej a także ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych (§ 7 ust. 1 pkt 1-8 rozporządzenia z 12 września 2012 r.).

Natomiast zasady zakładania, prowadzenia oraz wymiany danych ewidencyjnych określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 393). Zgodnie z § 59 pkt 6 tego rozporządzenia, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi gruntów położonych w granicach obrębu są m. in. dane dotyczące użytków gruntowych i klas bonitacyjnych. Stosownie zaś do § 66 ust. 1 rozporządzenia, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi użytków gruntowych i klas bonitacyjnych są: (1) numeryczne opisy konturów tych użytków i klas bonitacyjnych; (2) oznaczenia użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w granicach poszczególnych konturów oraz numery tych konturów. Z kolei ogół użytków gruntowych wykazywanych w ewidencji gruntów został w § 67 ww. rozporządzenia podzielony na "grupy" użytków gruntowych, których obecnie wyróżnia się sześć (zob. § 67 pkt 1–4, 6 i 7), a wśród nich m.in.: grunty rolne (pkt 1) oraz grunty leśne (pkt 2). W obrębie większości spośród tak wyróżnionych grup użytków, w tym w obrębie grupy gruntów rolnych oraz grupy gruntów leśnych, dokonano dalszego podziału systematyzacyjnego – na "rodzaje" użytków gruntowych. Taka terminologia wynika wprost z tabeli zamieszczonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji (zob. kolumna 2 tej tabeli). Tabela ta, wraz z § 68 rozporządzenia z 29 marca 2001 r., stanowi podstawę do wyróżnienia i identyfikacji poszczególnych rodzajów użytków gruntowych. Z ww. tabeli wynika, że do lasów (Ls) zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Z kolei, do gruntów ornych (R) zalicza się grunty: 1) poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą; 2) nadające się do uprawy, o której mowa w pkt 1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe; 3) zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą i położone poza działką siedliskową; 4) utrzymywane w postaci ugoru lub odłogowane. Natomiast do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych (Lzr) zalicza się grunty, będące enklawami lub półenklawami użytków rolnych, na których znajdują się śródpolne skupiska drzew i krzewów lub tylko drzew, w wieku powyżej 10 lat, niezaliczone do lasów lub sadów.

W niniejszej sprawie klasyfikator D. M., po przeprowadzeniu wizji w terenie w dniu [...] grudnia 2016 r., stwierdziła rozbieżność pomiędzy danymi w ewidencji gruntów i budynków dotyczącymi zapisu użytków gruntowych a faktycznym stanem użytkowania na gruncie. W konsekwencji, w wykazie zmian danych ewidencyjnych dla działki nr [...] załączonym do operatu klasyfikacyjnego wskazała, że w miejsce wykazanego dotychczas w ewidencji użytku leśnego "LsV" obejmującego grunt o powierzchni [...] ha należy wykazać użytki rolne: "RV" (grunty orne) o powierzchni [...] ha i "Lzr-RV" (grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych) o powierzchni [...] ha, a na pozostałej części działki o powierzchni [...] ha występuje użytek "B" (tereny mieszkaniowe) niepodlegający klasyfikacji.

W ocenie organów, wykazane w powyższym operacie klasyfikacyjnym zmiany dotyczące użytku gruntowego nie mogą być wprowadzone w ewidencji gruntów i budynków, gdyż nie są zgodne ze stanem faktycznym na gruncie.

Po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd powyższą ocenę organów podziela.

Ocena ta znajduje bowiem oparcie w ustaleniach stanu faktycznego z oględzin działki nr [...] przeprowadzonych na przedmiotowym gruncie w dniu [...] listopada 2018 r. Z protokołu oględzin wynika, że zostały one przeprowadzone na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach, a ich celem było określenie stanu faktycznego na gruncie. Przedmiotowy protokół potwierdza, że dokonując oceny stanu faktycznego na gruncie pracownik Biura Ochrony Środowiska oraz przedstawiciel Lasów Miejskich – Warszawa, w obecności L. M., ustalili, że "na działce znajduje się budynek mieszkalny, do którego prowadzi utwardzony podjazd, w części północno – wschodniej działki na powierzchni około 30 % są drzewa owocowe, a na pozostałej części działki znajdują się drzewa gatunków lasotwórczych". Ponadto, zgodnie ze złożonym oświadczeniem współwłaściciela działki, na jej terenie znajduje się 5 pomników przyrody.

W tej sytuacji podzielić trzeba ocenę organów, że powyższe ustalenia co do faktycznego stanu użytku na gruncie wykluczają możliwość wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmian odnośnie użytku gruntowego wykazanych w przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego operacie klasyfikacyjnym z [...] kwietnia 2017 r. Jak bowiem stanowi art. 20 ust 3a p.g.k., ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Definicję lasu zawiera art. 3 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2018 r., poz. 2129), zgodnie z którym lasem jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Podkreślić trzeba, że ustawa z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161) jednoznacznie nakłada na właścicieli oraz na inne podmioty traktowane jak właściciele, obowiązki trwałego utrzymania lasów, a także zapewniania ciągłości użytkowania lasów. Stosownie do art. 4 pkt 11 ww. ustawy, przez wyłączenie gruntów z produkcji leśnej należy rozumieć rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Z kolei art. 11 powołanej ustawy stanowi, że wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że operat klasyfikacyjny z [...] kwietnia 2017 r. został sporządzony bez wymaganej w art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych decyzji organu na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji leśnej. Wobec powyższego, prawidłowo uznały organy, że powyższy operat nie może być podstawą do zmiany obowiązującej na tym gruncie klasyfikacji gruntów. Bez przeprowadzenia bowiem procedur określonych w ustawie z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych czy w ustawie z 28 września 1991 r. o lasach nie może dojść do utraty przez działkę statusu leśnego. Wobec powyższego, niezasadny okazał się zarzut naruszenia § 5 ust. 1 pkt 1 - 3 w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powodem uchylenia przez sąd wyrokiem z 12 czerwca 2018 r., I SA/Wa 756/18, poprzednio wydanej w sprawie decyzji było uznanie, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył wnikliwie całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie podstawowego dowodu jakim jest operat klasyfikacyjny. Wobec tego sąd nakazał aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wnikliwie przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy w aspekcie zgłoszonych zarzutów i w zależności od dokonanej oceny rozważył możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Analiza akt sprawy potwierdza, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy zastosowały się do wytycznych zawartych w ww. wyroku. Uzupełniły bowiem zebrany materiał dowodowy o ocenę stanu faktycznego na gruncie dokonaną w dniu [...] listopada 2018 r. przez specjalistów ds. leśnictwa, co pozwoliło na weryfikację ustaleń klasyfikatora co do faktycznego stanu użytkowania na gruncie. Prawidłowo przy tym uznał organ odwoławczy, że ze względu na charakter kwestii spornej w sprawie nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego klasyfikatora. Jak już bowiem wskazano powyżej, gleboznawcza klasyfikacja gruntów to podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb (art. 2 pkt 12 p.g.k.). W niniejszej sprawie ustalenia klasyfikatora co do klasy bonitacyjnej gleby na przedmiotowym gruncie nie są zaś przez organy podważane, a spór dotyczy wyłącznie ustaleń klasyfikatora co do rodzaju użytku gruntowego.

Na aprobatę nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd orzecznictwa, że w świetle powołanego przepisu za las należy uznać grunt o zwartej powierzchni, co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium opisanego w art. 3 pkt 1 lit. a), b), c), zaś dodatkowe kryteria dotyczą gruntów o powierzchni co najmniej 0,10 ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, które za las będą uznane, o ile spełniają dodatkowe kryteria wymienione pod lit. a), b) czy c) art. 3 pkt 1 ustawy o lasach (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt IV CSK 353/08, OSNC-ZD 2009/4/99 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2015 r., sygn. akt II OSK 95/14 i z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2133/16). Pogląd ten koresponduje z podstawowym celem ustawy o lasach, jakim jest zachowanie lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą (zob. art. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt ustawy o lasach). Tym samym, Sąd w składzie orzekającym nie podziela wyrażonego w powołanych w skardze wyrokach poglądu o konieczności łącznego spełniania kryteriów podstawowych, aby można było mówić o lesie.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 kpa oraz art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Analiza akt potwierdza, że ponownie rozpoznając sprawę organy podjęły w niej niezbędne czynności mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, przeprowadzona przez organy ocena zebranego materiału dowodowego, w tym operatu klasyfikacyjnego z [...] kwietnia 2017 r. oraz wynikającej z oględzin z [...] listopada 2018 r. oceny stanu faktycznego na gruncie, nie nosi cech dowolności, a przyjęte stanowisko zostało należycie umotywowane poprzez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcia oraz przyczyn, dla których organy nie podzieliły argumentacji skarżących. Nie można przy tym podzielić zarzutu o niewłaściwym zaliczeniu przez organy przedmiotowej nieruchomości do lasów klasy V. Akta sprawy potwierdzają, że takie zaliczenie nastąpiło na podstawie kopii operatu klasyfikacyjnego z 1976 r. Z akt wynika również, że klasyfikacja, której wynikiem był powyższy operat, została zatwierdzona decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] listopada 1976 r. w sprawie zatwierdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika zaś aby decyzja ta została zmieniona, uchylona lub stwierdzono jej nieważność.

Dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie ma również znaczenia podniesiona w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] sierpnia 2019 r. konieczność sporządzenia nowej inwentaryzacji stanu lasów. Jak już bowiem wskazano powyżej, dokonana w trakcie oględzin z [...] listopada 2018 r. ocena stanu faktycznego na przedmiotowym gruncie potwierdziła, że grunt ten faktycznie nie jest gruntem rolnym, jak wskazał klasyfikator w wykazie zmian danych dotyczących użytku gruntowego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji.