Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2489/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par 4 pkt 1 lit. f
journal: Dz.U. 2008 nr 139 poz 883
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty  pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata  2007-2013.
article: art. 6 ust. 1; art. 8 ust. 1; art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant - sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. W. (zwanego dalej Skarżącym) jest informacja zawarta w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z [...] lipca 2012 r., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Zaskarżona informacja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z 8 lipca 2010 r. Skarżący zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR, Agencja lub organ) o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013.

Pismem z 5 maja 2011r. Agencja wezwała P. W. m.in. do złożenia wyjaśnień w zakresie miejsca zamieszkania Skarżącego. ARiMR wskazała, że do wniosku dołączono potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy do dnia 9 kwietnia 2011 r. Agencja wyjaśniła, że kryterium zamieszkania musi być spełnione zarówno w chwili ubiegania się o pomoc finansową, podpisania umowy a także przez cały okres związania z celem, tj. 5 lat od daty przyznania pomocy finansowej. Zamierzony czas trwania pobytu wynikający z załączonego zaświadczenia był w ocenie organu nie wystarczający.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący dokonał uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy. Załączył m.in. potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy w okresie od 31 maja 2011 r. do 31 maja 2013 r.

Agencja w związku ze stwierdzeniem, że wniosek nadal pozostaje niekompletny, pismem z 15 listopada 2011 r. wezwała Skarżącego po raz drugi do uzupełnienia wniosku. Organ stwierdził, że weryfikacja wniosku wykazała, iż poświadczenie zameldowania Skarżącego na pobyt czasowy upłynęło z dniem 9 kwietnia 2011r., natomiast ponowne zameldowanie dotyczy okresu od 31 maja 2011 r. do 31 maja 2013 r. Agencja wyjaśniła, że zgodnie z przepisami § 4 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U., Nr 139, poz. 883 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW z 17 lipca 2008r., kryterium zameldowania winno być spełnione nieprzerwanie zarówno w chwili ubiegania się wnioskodawcy o pomoc jak i w okresie związania z celem. W związku z tym organ zwrócił się do Skarżącego o wyjaśnienie, jakie było miejsce zamieszkania w okresie od dnia 10 kwietnia 2011 r. do dnia 30 maja 2011 r. oraz przedłożenie dokumentu potwierdzającego meldunek czasowy lub stały.

Pismem z 29 listopada 2011r. Skarżący wyjaśnił, że jego miejscem zamieszkania była i jest nadal miejscowość [...], również w okresie między 9 kwietnia 2011 r., a 31 maja 2011 kiedy to z przyczyn niezależnych od niego nie mógł osobiście dokonać stosownej rejestracji. Skarżący do wyjaśnień załączył zaświadczenie wydane przez sołtysa miejscowości [...] oraz zaświadczenie lekarskie z 31 maja 2011r., które w ocenie Skarżącego potwierdzało zdarzenie losowe uniemożliwiające osobiste stawienie się w wydziale meldunkowym i dokonanie zameldowania po 9 kwietnia 2011r.

Pismem z 20 kwietnia 2012r. Agencja ponownie zwróciła się do Skarżącego o dodatkowe wyjaśnienie w zakresie faktycznego miejsca zamieszkania. ARiMR m.in. zwróciła się o nadesłanie dokumentów świadczących o aktywności Skarżącego w miejscu zameldowania czasowego (np. odbierana korespondencja).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Skarżący pismem z 7 maja 2012 r. ponownie wyjaśnił, że jego miejscem zamieszkania od 9 kwietnia 2009r. była i jest miejscowość [...] oraz ponownie wskazał na chorobę jako przyczynę, która uniemożliwiła mu dokonanie meldunku w okresie od 10 kwietnia do 30 maja 2011r. Odnosząc się do nadesłania dowodów na odbieranie korespondencji w miejscu zamieszkania w [...] przesłał korespondencję z której wynika, że jako adres wskazano w niej miejscowość [...].

Zaskarżonym pismem z 20 lipca 2012r. Agencja odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw ". Organ uznał, że Skarżący niespełnienia warunku zamieszkania określonego w § 4 pkt 1 lit. f rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 4 pkt 1 lit. f rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r. o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która w przypadku podmiotów innych niż podmioty podejmujące lub wykonujące działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa, ma miejsce zamieszkania w miejscowości należącej do gminy:

wiejskiej, lub

miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub

miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców.

Organ stwierdził, że kryterium miejsca zamieszkania w określonego rodzaju miejscowości obowiązuje Skarżącego zarówno w chwili ubiegania się, jak i przyznania pomocy, powinien on zatem spełniać to kryterium w sposób ciągły, tj. od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia zawarcia tomowy. Weryfikacja spełnienia tego warunku, dokonywana jest na podstawie dokumentów urzędowych dostarczonych przez wnioskodawcę, wskazujących adres zameldowania na pobyt stały (dowód osobisty) lub czasowy (w zaświadczeniu z ewidencji ludności dotyczącym zameldowania na pobyt czasowy). Odnosząc się do załączonych dokumentów Agencja stwierdziła, że Skarżący nie zachował ciągłości zameldowania na pobyt czasowy, gdyż w okresie od dnia 10 kwietnia 2011 r. do dnia 31 maja 2011 r. zameldowany był na stałe w Krakowie, a więc w miejscowości powyżej 5 tyś. mieszkańców.

Odnosząc się do przyczyn braku zameldowania w okresie od 10 kwietnia do 30 maja 2011r. w miejscowości [...] Agencja wskazała, że zaświadczenie lekarskie z 31 maja 2011r. nie mogło zostać uznane jako bezsporny i nie budzący wątpliwości dokument uniemożliwiający Skarżącemu dokonanie meldunku wymaganego zapisami rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r.

Pismem z 7 sierpnia 2012 r. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie Agencja rozpatrzyła pismem z [...] października 2012 r. W piśmie tym organ podtrzymał ustalenia zawarte w informacji z [...] lipca 2012r. stanowiące odmowę przyznania pomocy finansowej. Dodatkowo organ wskazał, iż korespondencja wysyłana na adres w [...] odbierana była przez osobę trzecią, natomiast uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy wysyłane były z [...]. W związku z powyższym organ posiłkując się przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm. – zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) oraz zapisami instrukcji wypełniania wniosków o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" PROW na lata 2007-2013 (zwaną dalej instrukcją) stanął na stanowisku, że wobec przerwy w zameldowaniu w miejscowości [...] i nie przedstawieniu przez niego dokumentów urzędowych potwierdzających zamieszkiwanie w [...], miejscem zamieszkania Skarżącego nie była ta miejscowość, tylko [...].

P. W. pismem z 28 września 2012r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na informację ARiMR z [...] lipca 2012 r. stanowiącą odmowę przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej informacji zarzucił naruszenie:

1) art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku z § 4 pkt 1 lit. f) rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008r. poprzez odmowę przyznania pomocy w sytuacji gdy Skarżący spełniał wszelkie warunki niezbędne do przyznania pomocy, w tym w szczególności warunek dotyczący zlokalizowania jego miejsca zamieszkania na terenie gminy [...];

§ 4 pkt 1 lit. f) rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż Skarżący nie posiadał miejsca zamieszkania na terenie gminy [...] w okresie od 10 kwietnia do 31 maja 2011r.;

art. 22 ust. 2 zdanie 2 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez brak wyczerpującego rozpoznania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji błędne uznanie, iż Skarżący w okresie od 10 kwietnia 2011r. do 31 maja 2011r. nie posiadał miejsca zamieszkania na obszarze gminy [...].

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że Agencja niezasadnie nie uwzględniła podnoszonych przez niego okoliczności dotyczących braku możliwości uzyskania potwierdzenia zameldowania za okres od 10 kwietnia do 30 maja 2011r. ze względu na jego chorobę. Skarżący wyjaśnił, że przez cały sporny okres faktycznie zamieszkiwał na terenie miejscowości [...].

Skarżący podkreślił, że § 4 pkt 1 lit. f rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008r. nie zobowiązuje wnioskodawców do wykazywania faktu posiadania przez nich miejsca zamieszkania na terenie tychże gmin wyłącznie za pomocą potwierdzenia zameldowania pobytu. Podkreślił, że zameldowanie nie przesądza o miejscu zamieszkania, jest natomiast wskazówką umożliwiającą dokonanie oceny, gdzie dana osoba posiada swoje miejsce zamieszkania. Tym samym, jego zdaniem, mógł on przedstawiać inne środki dowodowe mające na celu wykazanie gdzie posiada miejsce zamieszkania, co też uczynił m.in. poprzez czynności związanych z zameldowaniem swojego pobytu na terenie ww. gminy, rejestrując w tej gminie działalność gospodarczą, występując do organów architektoniczno - budowlanych z wnioskiem o pozwolenie na budowę obiektu budowlanego, prowadząc korespondencję z kontrahentami na adres w [...]. Fakt zamieszkiwania Skarżącego na terenie gminy przez cały sporny okres potwierdził również Starosta [...] (winno być Sołtys) w piśmie z 19 listopada 2011r. Ponadto wyjaśnił, że w dniu 3 stycznia 2012 otrzymał dowód osobisty wskazujący jako adres stałego zameldowania miejscowość [...] i tym samym potwierdzający towarzyszący mu od dnia 9 kwietnia 2009r. zamiar stałego związania się z tą miejscowością.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje wcześniejsze argumenty i wniosła o oddalenie skargi.

Przybyły na rozprawę pełnomocnik Skarżącego złożył dodatkowe dokumenty, w których wskazano adres zamieszkania Skarżącego w [...]: 1. zaświadczenie Urzędu Pocztowego w [...] z 13 stycznia 2013r. 2) dwa oświadczenia sąsiadów Skarżącego, 3) umowę darowizny, 4) dwie faktury, 5) zaświadczenie o nr REGON, 6) wydruk z bazy CEIDG.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (art. 146 § 1 p.ps.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego Sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" zostały uregulowane, w zakresie przepisów krajowych, w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz w wydanym na podstawie art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U., Nr 139, poz.883 ze zm.).

Wymienione rozporządzenie określa przesłanki konieczne do przyznania pomocy poczynając od regulacji dotyczących szczególnych wymagań jakim powinien odpowiadać wniosek i załączniki do niego - § 1 pkt 2 w zw. z § 17. Z wymienionych paragrafów wynika, iż Skarżący powinien złożyć sformalizowany wniosek. We wniosku tym powinien wskazać wymagane dane wg rubryk, ich tytułów i informacji pomocniczych tam zawartych. Wypełnieniu wniosku pomagała również Instrukcja jego wypełnienia. Do wniosku musiały być załączone dokumenty wymienione w jego pkt VI pt. "Informacja o załącznikach".

Wniosek zawierał też pkt VII, w którym skarżący składał stosowne oświadczenia woli co do znajomości przepisów prawnych dotyczących przyznania przedmiotowej pomocy, w tym również znajomości wymienionej "Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy". Ponadto składał oświadczenie co do prawdziwości przedstawionych danych. Wypełniając powyższe wymagania § 1 i § 17 rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy, w którym wprost w rubryce 6 i 7 działu dotyczącego identyfikacji wnioskodawcy wskazał, że jego miejscem zamieszkania jest miejscowość [...] oraz nie podając adresu do korespondencji wskazywał, że pobyt jego w [...] jest z zamiarem stałego przebywania. Na dowód powyższego złożył potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy w okresie od 9 kwietnia 2009r. do 9 kwietnia 2011r. Oświadczył o tym, czyli o prawdziwości przedstawionych danych w pkt 5 działu VII wniosku pt. "Oświadczenie wnioskodawcy". Dodatkowo należy zaznaczyć, iż we wniosku o przyznanie pomocy w pkt. 3 w części VII potwierdził, iż znane są mu zasady przyznawania pomocy, określone w przepisach ww. rozporządzenia oraz w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, w tym zasady refundacji kosztów kwalifikowalnych określonych we wniosku, poniesionych w związku z realizacją operacji oraz zasady udzielania zaliczek.

W myśl § 4 pkt1 lit. f rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008r. o pomoc może się ubiegać osoba fizyczna, która w przypadku podmiotów innych niż podmioty podejmujące lub wykonujące działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa, ma miejsce zamieszkania w miejscowości należącej do gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców. Jak wynika z powyższego zapisu, jednym z podstawowych warunków przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" PROW 2007 -2013 jest spełnienie przez wnioskodawcę kryterium posiadania miejsca zamieszkania w miejscowości posiadającej nie więcej niż 5 tys. mieszkańców. Kryterium zamieszkania winno być spełnione w sposób ciągły, od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia zawarcia umowy. Regulacja ta uzależnia zatem możliwość przyznania pomocy od posiadania przez wnioskodawcę zamieszkania w określonego rodzaju miejscowości. W przypadku braku spełnienia ww. warunku, w myśl art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy z podaniem przyczyn odmowy.

Pojęcie "miejsce zamieszkania" zostało zdefiniowane w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U., Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus) w tej miejscowości. Oba te elementy muszą występować łącznie. Animus musi być wystarczająco uzewnętrzniony w postaci określonych zachowań psychofizycznych oraz czynności prawnych (administracyjnych, pracowniczych, cywilnoprawnych, rodzinnoprawnych). Zamiar stałego pobytu musi być określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. O powzięciu zamiaru stałego pobytu świadczą okoliczności, na podstawie których uzasadnione jest ustalenie, że w danej miejscowości koncentruje się w danym czasie centrum życiowe osoby fizycznej, przejawiającej tam aktywność rodzinną i zawodową (v.: K. Piasecki: komentarz Zakamycze 2003, Komentarz do art. 25 kodeksu cywilnego, (w:) K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003.). Dla określenia miejsca zamieszkania nie ma istotnego znaczenia dokładny adres przebywania, ale miejscowość, z którą daną osobę wiążą dwa ww. elementy. Zamieszkanie rozumiane jest w myśl przepisów prawa cywilnego jako wybór ośrodka życia codziennego i nie traci swojego statusu nawet w przypadku dłuższego lub krótszego oddalania się od tego miejsca.

Stosownie do art. 22 ust. 1 i 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" jest przyznawana na podstawie umowy, a do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków. Przepis ten stanowi również, że przepisy art.21 ust.2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 21 ust. 2 i 3 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zacytowane wyżej przepisy obok wyłączenia stosowania przepisów k.p.a. (z wyjątkami wynikającymi z ustawy), dodatkowo wprowadziły zasadę, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Odnosząc powyższe zasady prowadzenia postępowania do postępowania w rozpoznanej sprawie należy wskazać, że na osobie ubiegającej się o dofinansowanie na realizację przedsięwzięcia w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" spoczywał obowiązek udowodnienia wszystkich okoliczności uzasadniających przyznanie wnioskowanego dofinansowania, w tym faktu zamieszkiwania w miejscowości liczącej nie więcej niż 5 tys. mieszkańców.

Skarżący we wniosku o przyznanie płatności wskazał jako miejsce zamieszkania miejscowość [...] i w niej planował inwestycje. Miejscowość ta, licząca poniżej 5 tys. mieszkańców położona jest w województwie [...].

W ocenie składu orzekającego, organ zasadnie przyjął, iż Skarżący nie udokumentował (na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności), że od daty złożenia wniosku o przyznanie pomocy jego miejscem zamieszkania była miejscowość [...].

Należy bowiem zauważyć, że Skarżący początkowo legitymował się tylko czasowym zameldowaniem w miejscowości [...], następnie miał przerwę w meldunku i ponownie dokonał zameldowania najpierw na okres czasowy i ostatecznie stały. W myśl art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.). osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei w art. 7 ust. 1 ww. ustawy wskazano, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności wskazuje, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności:

1) wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego;

2) pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych;

3) odbywanie czynnej służby wojskowej;

4) pobyt w zakładach karnych i poprawczych (...)

Wątpliwości co do charakteru pobytu rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 8 ust.2). W tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące (art. 8 ust. 3 ustawy).

W związku z powyższym należy zauważyć, że każdy obywatel zobowiązany jest stosować obowiązujące przepisy prawa. W sprawie przedmiotowej polega to na tym, że w wypadku uznania przez Skarżącego, że jego centrum życiowe mieści się w [...] winien on dokonać stosownego meldunku na pobyt stały. Powyższe w kontekście definicji miejsca zamieszkania i obowiązków z tym związanych (również administracyjnych np. meldunek) winno doprowadzić organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenia miejsca zamieszkania. Brak meldunku na pobyt stały stanowił uzasadnioną przyczynę do żądania od Skarżącego dowodów potwierdzających miejsce zamieszkania. Oceniając dowody dotyczące miejsca zamieszkania należy zauważyć, że część dokumentów wystawiana jest zarówno na adres w [...], jak i adres stałego pobytu w [...] (np. projekt budowlany - karta 168 -248 akt administracyjnych, kosztorys inwestorski – 159-162 akt administracyjnych). Żaden z nadesłanych dokumentów, za wyjątkiem zaświadczenia sołtysa [...] oraz oświadczeń sąsiadów złożonych na etapie sądowym – do których to dokumentów Sąd odniesie się poniżej - nie wskazuje na miejsce zamieszkania w [...]. Należy bowiem podkreślić, że wskazywanie w nagłówku pism urzędowych lub handlowych (również dokumentów załączonych na etapie sądowym) adresu w [...] nie może potwierdzić miejsca jego miejsca zamieszkania, gdyż Skarżący chcąc uzyskać określoną pomoc musi przedłożyć dokumentację, która będzie odnosiła się do tej inwestycji, zlokalizowanej w [...] i siłą rzeczy będzie ona musiała posiadać ten adres. Ponadto nadesłane dowody nie odnoszą się do okresu będącego przedmiotem sporu tj. głównie kwiecień – maj 2011r., a jak prawidłowo organ wyjaśnił Skarżący winien legitymować się ciągłością miejsca zamieszkania. W tym miejscu należy podkreślić, że Skarżący załączył szereg dokumentów (w tym urzędowych – REGON, wydruk z CEIDG, itp.), które mogłyby uzasadniać, że od listopada 2011r. jego rzeczywistym miejscem zamieszkania była miejscowość [...], jednakże brak jest dokumentów na datę wcześniejszą. Również na uwagę zasługuje fakt, że z nadesłanych części dowodów (np. pism kontrahentów zagranicznych z 20 kwietnia 2009r. – karty 267-273 akt administracyjnych) nie wynika jednoznacznie, że mimo wskazanego adresu w [...], zostały one nadesłane pocztą, a nie np. pocztą elektroniczną.

Trzeba zaznaczyć, że Skarżący mimo wezwań nie udokumentował, że jego miejscem zamieszkania jest miejscowość [...]. Nie nadesłał jednoznacznych dowodów to potwierdzających np. dowodów potwierdzających, że przez cały okres odbierał osobiście korespondencję. Jak wynika z akt administracyjnych Skarżący mógł powyższe udokumentować wszelkimi dokumentami, np. dowodem z Urzędu Skarbowego, gdzie w NIP 3 miał obowiązek wskazać miejsce zamieszkania, wyciągami z rachunku bankowego, który to rachunek miał obowiązek posiadać ze względu na fakt wpisania do rejestru producentów i innym dokumentami urzędowymi. Natomiast z akt sprawy wynika m.in. że odpowiedzi na wezwania organu w 2011r. wysyłał z [...], a nie z [...], natomiast korespondencję do niego kierowaną w tym okresie odbierała osoba trzecia. W żadnych z wyjaśnień nie wskazał przyczyn takiego postępowania. Ponadto wyjaśnienia dotyczące przyczyn braku meldunku w okresie 10 kwietnia do 30 maja 2010r. w [...] zasadnie wzbudziły wątpliwości organu. Skarżący nadesłał zaświadczenie lekarskie z 31 maja 2011r., dotyczące zwolnienia z zajęć ze studiów, jak wskazał pełnomocnik w protokole rozprawy Skarżący studiuje w [...]. Jednakże należy zwrócić uwagę, że zaświadczenie to zostało wystawione post factum, a więc odnosiło się do zdarzeń które już miały miejsce. Słusznie więc organ wskazał, że budzi ono wątpliwości, gdyż tego rodzaju zaświadczenia (zwolnienia z zajęć) wystawiane są zazwyczaj na określony przyszły okres, ponadto wskazana jednostka chorobowa, okres zwolnienia (prawie dwa miesiące) i brak wskazań lekarskich również mogły budzić uzasadnione wątpliwości. Powyższe wskazuje na brak udowodnienia faktu nieprzerwanego zamieszkiwania na obszarach wiejskich. Należy przy tym zauważyć, iż stosownie do cytowanego wyżej art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich to na stronie ciąży ciężar udowodnienia faktu. To na osobie ubiegającej się o dofinansowanie na realizację przedsięwzięcia w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" spoczywał obowiązek udowodnienia wszystkich okoliczności uzasadniających przyznanie wnioskowanego dofinansowania, w tym faktu również miejsca zamieszkania. Organ prawidłowo przyjął zatem, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia kryterium dostępu do pomocy określone w § 4 pkt 1 lit. f rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r.

Odnosząc się natomiast do dowodów w postaci oświadczeń sąsiadów oraz zaświadczenia Sołtysa [...] należy wskazać, że są to dokumenty prywatne a nie urzędowe i w związku z tym treść tych dokumentów podlega ocenie wedle ogólnych zasad dowodowych. Zatem Sąd w kontekście powyższych ustaleń organu oraz nie przedstawieniu (mimo spoczywającego na Skarżącym ciężaru dowodu) innych dowodów świadczących o miejscu zamieszkania stwierdza, że organ miał uzasadnione podstawy do uznania, że miejscem zamieszkania Skarżącego przez co najmniej część 2011r. nie była miejscowość [...]. Odnosząc się natomiast do zaświadczenia Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...] to należy zauważyć, że potwierdza jedynie ono fakt (niekwestionowany przez organ), że korespondencja była dostarczana na adres w [...], a nie przekierowywana na inny adres. Zaświadczenie to nie potwierdza, że Skarżący pod tym adresem ma centrum życiowe. Co więcej z ustaleń organu wynika, o czym mowa wyżej, że pod tym adresem korespondencję w 2011r. odbierał nie Skarżący tylko osoba trzecia i dopiero po tym okresie korespondencja odbierana jest przez Skarżącego.

Na zakończenie w ocenie sądu brak jest również sprzeczność między przepisami rozporządzenia a wymogami przewidzianymi w instrukcji. Obowiązkiem organu jest bowiem ustalenie czy aplikujący dopełnił wymogi stawiane zarówno przez rozporządzenie jak i instrukcję, a te nie są sprzeczne i to niezależnie od tego czy uznamy że obie ww. regulacje są w pełni spójne czy też nie. Powyższe oznacza, iż organowi nie można zarzucić popełnienia błędu w interpretacji prawa, który skutkowałby koniecznością uwzględnienia skargi.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę