Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1810/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 4, art. 63 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. NSA Jacek Hyla ( spr. ) Protokolant Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 155/10 w sprawie ze skargi [...] Związku [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz [...] Związku [...] kwotę 700 (siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 155/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Związku [...] uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Kobylnica z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Kobylnica z dnia [...] września 2009 r. ustalającą dla [...] Związku [...], jednorazową opłatę w wysokości 6.835,80 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 802 m2, Kw nr [...], spowodowanego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy.

Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że do Wójta Gminy Kobylnica wpłynął akt notarialny z dnia 20 października 2008 r. - umowa sprzedaży działki nr [...] położonej w [...] i wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Nieruchomość ta, w nieobowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi Kobylnica, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Kobylnica nr 111/21/94 z dnia 25 marca 1994 r., położona była na terenie upraw polowych (RP), co jest zgodne z faktycznym sposobem wykorzystywania nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego parterowego z poddaszem użytkowym. Wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu spowodowała wzrost wartości nieruchomości, co potwierdziła opinia rzeczoznawcy majątkowego sporządzona na zlecenie Wójta Gminy Kobylnica. Zgodnie z tą opinią, różnica pomiędzy wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uprawomocnieniu się decyzji o warunkach zabudowy, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu przed zmianą funkcji stanowi kwotę - 22.786 zł.

Organ odwoławczy wskazał nadto, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 36 ust. 4 w związku z art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty określonej w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości ciąży na właścicielu lub użytkowniku wieczystym, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z ustaleniem w drodze decyzji warunków zabudowy i następnie nieruchomość została zbyta. Przedmiotową opłatę zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pobiera się w stosunku procentowym od wzrostu wartości nieruchomości ustalonej przez biegłego rzeczoznawcę na dzień jej sprzedaży. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu przestrzennym, jeżeli decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki, o których mowa w art. 36, przepisy art. 36 oraz 37 stosuje się odpowiednio. W przedmiotowej sprawie wydanie decyzji o warunkach zabudowy wywołało skutki określone w art. 36 ust. 4 ustawy, mianowicie nastąpił wzrost wartości nieruchomości, a w dniu 21 października 2008 r. właściciel zbył przedmiotową nieruchomość. Organ I instancji stwierdził, że w przypadku nie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustawodawca uprawnił gminę (w jej imieniu wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do naliczania i pobrania opłaty planistycznej w przypadku, gdy sposób korzystania z nieruchomości zostanie określony w jednym z dwóch rodzajów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (decyzja o warunkach zabudowy lub ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego). Przedmiotowa działka została sprzedana 20 października 2008 r. Wartość nieruchomości została określona przez rzeczoznawcę majątkowego. Wysokość opłaty planistycznej organ określił, w oparciu o wskazany operat na kwotę 6.835,80 zł.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła [...] Związek [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Kobylnica.

Skarżąca podniosła zarzut błędnej wykładni art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 6 w związku z art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, iż wójt gminy posiada kompetencję do ustalania opłaty planistycznej w decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania terenu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzje organów obu instancji wskazał, że aktualne uregulowanie ustawy wyłącza możliwość wymierzenia takiej opłaty. Przepis art. 63 przewiduje odpowiednie stosowanie art. 36 ustawy. Art. 36 ustawy reguluje różne roszczenia jakie powstać mogą w związku z wpływem uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego na użyteczność i wartość nieruchomości. Obejmuje on szereg sytuacji:

- gdy korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, z czym związane jest uprawnienie do żądania zapłaty odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części, ewentualnie zaoferowanie przez gminę nieruchomości zamiennej. (ust. 1)

- gdy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości uległa obniżeniu, z czym związane jest uprawnienie właściciela, który nie skorzystał z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, do żądania od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości. (ust. 3)

- gdy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, w której wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. (ust. 4)

W przypadku odpowiedniego stosowania prawa konieczne jest rozważenie, w jaki sposób winno nastąpić odpowiednie zastosowanie przepisu, co uzależnione jest od oceny charakteru instytucji prawnych regulowanych zarówno przez przepis odsyłający do odpowiedniego stosowania danej normy, jak i przez przepis, który ma być odpowiednio zastosowany. Odpowiednie stosowanie określonych przepisów w zależności od przedmiotu regulacji prowadzić może do stosowania tych przepisów wprost (w ich bezpośrednim brzmieniu) zastosowania ich z odpowiednimi modyfikacjami w stosunku do regulacji, która ma być odpowiednio zastosowana lub do odmowy zastosowania przepisu z uwagi na określone różnice. Odpowiednie stosowanie prawa może zatem prowadzić do wniosku, iż pewne unormowania przepisu, do którego nastąpiło odesłanie znajdują zastosowanie do instytucji regulowanej przez przepis odsyłający, inne natomiast nie mogą znaleźć takiego zastosowania.

W ocenie Sądu możliwość odpowiedniego stosowania w przypadku wydania decyzji o warunkach zabudowy art. 36 ust. 1 i 3 ustawy, jest bezpośrednio przewidziana przez ustawodawcę, który w art. 63 ust. 3 ustawy wskazał, iż koszty realizacji roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 3, ponosi inwestor, po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnośnie art. 36 ust. 4 ustawy, Sąd wskazał, iż niewątpliwie brak jest możliwości odpowiedniego zastosowania tego przepisu wprost do przypadku wzrostu wartości nieruchomości wynikającej z wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przepis ten przewiduje bowiem pobranie opłaty ustalonej w planie zagospodarowania przestrzennego. Z istoty swej, decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest jedynie w sytuacji nieistnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 4 ust. 2 ustawy). Brak takiego planu skutkuje brakiem regulacji ustalającej wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Zastosowanie normy art. 36 ust. 4 ustawy, zgodnie z jej językowym brzmieniem jest zatem niemożliwe z uwagi na nieistnienie w takiej sytuacji przewidzianego w tym przepisie aktu określającego wysokość opłaty jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem Sądu, brak jest także podstaw do uznania w drodze wykładni pozajęzykowej – funkcjonalnej, iż stosowanie uregulowania art. 36 ust. 4 ustawy do decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe z odpowiednimi modyfikacjami uwzględniającymi charakter tej instytucji. Wykładnia umożliwiająca odpowiednie zastosowanie tej normy wymagałaby bowiem uznania, iż wysokość stawki opłaty winna być ustalona w inny sposób, niż w planie zagospodarowania przestrzennego. Ustalenie stawki tej opłaty w uchwale rady gminy uznaje się za niedopuszczalne z uwagi na brak podstawy prawnej do wydania takiej uchwały. W judykaturze wskazano na nieważność uchwał podjętych w takim przedmiocie. Prowadzi to do wniosku, iż stawkę opłaty musiałby w takiej sytuacji określać organ, który wydaje decyzję o warunkach zabudowy, a więc organ wykonawczy, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Kompetencja do określenia wysokości opłaty wynikającej ze wzrostu wartości nieruchomość w wyniku uchwalenia lub zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, została w ustawie przekazana radzie gminy. Rozważana wykładnia przepisu, prowadzi do przerzucenia kompetencji przyznanej przez ustawodawcę organowi uchwałodawczemu gminy na organ wykonawczy. Zdaniem Sądu przyjęciu takiej wykładni sprzeciwia się rodzaj uregulowania nakładającego na obywatela obowiązek o charakterze pieniężnym. Decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa. Przyznanie organowi administracyjnemu kompetencji do określenia stawki opłaty, stanowiącej obciążenie finansowe, prowadziłby do sytuacji, w której decyzja ta stałaby się aktem prawotwórczym, jak to ma miejsce w przypadku uchwały rady gminy. Art. 217 Konstytucji stanowi, iż nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. O ile za dopuszczalne należy uznać powierzenie kompetencji do określenia wysokości opłaty organowi uchwałodawczemu gminy stanowiącemu prawo miejscowe, w zakreślonych przez ustawodawcę granicach, o tyle za niedopuszczalne uznać należy ustalenie wysokości stawki takiej opłaty w indywidualnym akcie stosowania prawa, jakim jest decyzja administracyjna.

Zastosowanie wykładni przewidującej stosowanie art. 36 ust. 4 ustawy do sytuacji przewidzianej w art. 63 ust. 3 ustawy, z modyfikacją polegającą na określeniu stawki opłaty przez organ administracji wydający decyzję, nie jest, w ocenie Sądu dopuszczalne. Wójt Gminy nie jest zatem uprawniony do ustalenia jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości w związku z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Sądu wydane decyzje zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 36 ust. 4 w związku z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 2[...] marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu, które miało wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku zaskarżając wyrok w całości.

Wyrokowi sądu I instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 63 ust. 3 w związku z art. 36 i 37 ustawy z dnia 2[...] marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na błędnym przyjęciu, że powyższy przepis nie upoważnia wójta gminy do ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy stawki procentowej opłaty należnej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wydanie wyroku skutkującego rozpatrzeniem nie zaskarżonej decyzji Wójta Gminy Kobylnica nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, co skutkowało:

- naruszeniem art. 145 § 1 pkt. 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 63 ust. 3 oraz art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegającym na ustaleniu, że zaskarżona przez stronę decyzja Kolegium Odwoławczego w Słupsku (utrzymująca w mocy decyzję o opłacie) oraz nie podlegająca zaskarżeniu decyzja Wójta Gminy Kobylnica nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, wydane zostały z naruszeniem tych przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy,

- naruszeniem przepisu art. 141 § 4 oraz art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec braku uzasadnienia wyroku w części dotyczącej zasądzonych na rzecz skarżącej strony kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca wskazała, że dokonana przez Sąd wykładnia przepisu art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 2[...] marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w powiązaniu z treścią art. 36 i 37 tej ustawy jest co najmniej kontrowersyjna i budzi wątpliwości co do jej zgodności z zasadami wykładni prawa. Ponadto jest ona całkowicie odmienna od wykładni tego przepisu dotychczas stosowanej przez ten Sąd.

W ocenie Kolegium ustalenie gospodarki przestrzennej w gminie powinno być regulowane planem zagospodarowania przestrzennego, ale zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zgodnie z powołanym przez organ przepisem art. 36 ust. 4 ustawy, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel albo użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Zaś z treści przepisu art. 63 ust. 3 ustawy wynika wprost, że decyzja o warunkach zabudowy może wywoływać skutki, o których mowa w art. 36 ustawy, a zatem może ograniczać, obniżać, jak też spowodować wzrost wartości nieruchomości. Konsekwencją wzrostu wartości nieruchomości w przypadku jej zbycia jest obowiązek po stronie organu wójta, burmistrza pobrania jednorazowej opłaty. W sytuacji, gdy zmiana wartości następuje na skutek uchwalenia planu lub jego zmiany, stawka tej opłaty jest ustalona w planie, w przypadku braku planu i wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, przepis art. 63 ust. 3 nakazuje stosować odpowiednio przepis art. 36 ust. 4 ustawy. Dokonując wykładni przyjętego przez ustawodawcę sformułowania "odpowiednio" należy mieć na uwadze, iż gdyby ustawodawca chciał uregulować materię wnoszenia opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości odmiennie w przypadku tego wzrostu spowodowanego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, a nie uchwaleniem planu, to mógłby uczynić to w sposób nie budzący wątpliwości, mógłby również wprost wskazać, w przepisie art. 63 ust. 3, iż nie ma on zastosowania przy ustalaniu opłaty "planistycznej" w związku z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie skarżącego organu nie ma też przeszkód, aby "stosowanie odpowiednie" oznaczało stosowanie wprost przepisów art. 36 ust. 4 ustawy z mocy art. 63 ust. 3. Zatem dokonanej przez organ w decyzji wykładni przepisów art. 63 ust. 3 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy w ten sposób, że przepis dotyczący ustalania opłaty należy stosować również wówczas, gdy wzrost wartości nieruchomości nastąpił w następstwie decyzji o warunkach zabudowy nie można postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa albo zarzutu wydania decyzji bez podstawy prawnej.

SKO odwołało się również do treści przepisów rozporządzenia Rady Ministrów 7 dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U, Nr 207. poz. 2109 ze zm.), gdzie w § 50 ust. 4 ustawodawca przewiduje (stanowiąc przepisy wykonawcze), że w przypadku, gdy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wywołuje wzrost wartości nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wyceny nieruchomości na potrzeby ustalenia opłaty.

Zgodnie z przepisami ustawy organem właściwym do wydawania decyzji w sprawie warunków zabudowy jest wójt, burmistrz, prezydent na mocy art. 60 ust. 1 ustawy. Ten sam organ stosownie do art. 36 ust. 4 ustawy, jeżeli w związku z uchwaleniem planu wartość nieruchomości wzrosła i zostaje ona zbyta, pobiera jednorazową opłatę, ustaloną w planie. Jeżeli jednak brak jest planu miejscowego, a warunki zabudowy są określane w decyzji warunkach zabudowy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie i zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 63 ust. 3 ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych w ostatnim czasie usunięta została istniejąca uprzednio rozbieżność stanowisk co do oceny prawnej dopuszczalności ustalenia przez organ wykonawczy gminy stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (renty planistycznej) - w sytuacji, gdy do wzrostu wartości nieruchomości doszło wskutek wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Utrwalił się bowiem pogląd, reprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, podzielany także i przez skład orzekający w niniejszej sprawie, w myśl którego w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wójt, burmistrz, prezydent miasta wydający decyzję o warunkach zabudowy nie jest uprawniony do ustalenia stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 2[...] marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 80 poz. 7171 ze zmianami) zwanej dalej u.p.z.p. w zw. z art. 63 ust. 3 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008r. sygn. akt II OSK 1887/07, wyrok NSA z dnia 12 października 2010r., sygn.akt II OSK 1560/09 – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać należy, że zgodnie z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Z kolei z art. 63 ust. 3 u.p.z.p. wynika, że jeżeli decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki, o których mowa w art. 36, to jest gdy wywołuje wzrost wartości nieruchomości, przepis art. 36 tejże ustawy stosuje się odpowiednio. Koszty realizacji roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 3, ponosi inwestor, po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Trafne są wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dotyczące zasad odpowiedniego stosowania przepisów zawartych w art. 36 u.p.z.p. w odniesieniu do sytuacji, gdy do wzrostu wartości nieruchomości dochodzi wskutek wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż art. 36 ust. 3 u.p.z.p., dotyczy wymierzenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianą. Nie ma w nim mowy o uprawnieniu wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do ustalania stawki procentowej tejże opłaty w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uprawnienie to, jak to zostało już wyżej wskazane, przysługuje wyłącznie radzie gminy uchwalającej plan zagospodarowania przestrzennego. Odpowiednie stosowanie art. 36 ust. 3 u.p.z.p. nie może więc skutkować przyznaniem wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta uprawnienia do ustalania decyzją administracyjną stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jest ściśle powiązanie z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym rada gminy określa jej stawki procentowe. Wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że opłata, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. z woli ustawodawcy jest pobierana wyłącznie od wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zmiany przeznaczenia danej nieruchomości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 36 ust. 4 u.p.z.p. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do ustalania stawki procentowej opłaty planistycznej i nie może być stosowany w przypadku braku stosownych uregulowań w zakresie ustalenia wysokości tej opłaty w uchwalonym przez radę gminy planie miejscowym. W ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jedynie art.15 ust. 2 pkt 12 przewiduje określenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stawek procentowych, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. Brak jest innego uregulowania stanowiącego podstawę prawną do ustalenia stawki procentowej opłaty planistycznej poza planem. Zatem nie znajduje uzasadnienia wniosek autora skargi kasacyjnej, że art. 63 ust. 3 u.p.z.p. stanowi dla organów gminy podstawę prawną do ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej decyzją o warunkach zabudowy.

Wprawdzie istotnie zatem stawka procentowa opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości została ustalona przez wójta Gminy Kobylnica w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z [...] marca 2008r. – to jednak, ponieważ w tej części była to decyzja pozbawiona podstawy prawnej - nie można na niej opierać decyzji nakładającej na obywatela jakikolwiek obowiązek. Zatem pomimo tego, że decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2008r. nie była przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, to słusznie sąd I instancji nie przypisał prawnego znaczenia zawartemu w niej rozstrzygnięciu o stawce procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

Sąd I instancji istotnie naruszył przepis art. 141 § 4 p.p.s.a., lecz jedynie w ten sposób, że pominął uzasadnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania zasądzonych na rzecz skarżącego. Jest to jednak usterka nie mająca istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż rozstrzygnięcie w tym zakresie niewątpliwie odpowiada prawu. Strona skarżąca złożyła bowiem wniosek o zasądzenie kosztów, które w niniejszej sprawie obejmowały wpis sądowy od skargi pobrany przez sąd I instancji w kwocie 274 zł., opłatę skarbową od pełnomocnictwa wynoszącą 17 zł., koszty przejazdu pełnomocnika do Sądu wykazane stosownymi biletami – 70 zł. oraz koszty zastępstwa procesowego wynoszące minimalną stawkę 1 200 zł. ustaloną zgodnie z §6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163 poz. 1348 ze zmianami). Suma powyższych wartości odpowiada zaś wysokości kosztów zasądzonych na rzecz strony skarżącej – na podstawie art. 200 oraz 205§2 p.p.s.a.

W pozostałym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a., a zwłaszcza wyczerpująco przedstawia zarzuty zawarte w skardze, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję koszty postępowania zasądzono od organu administracji na rzecz strony skarżącej przed sądem I instancji na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w wysokości wynikającej z przepisów §6 pkt 4 w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.