Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 665/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-12-19 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 1 i par. 2 oraz art. 246 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, do której dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy.

We wniosku złożonym na druku PPF strona skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu tego wniosku skarżący stwierdził, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż od [...] 2010 r. ma zawieszoną działalność gospodarczą, a postępowania egzekucyjne prowadzone przez kilka lat przez organy spowodowały utratę płynności finansowej i uniemożliwiły prowadzenie działalności gospodarczej. Strona w formularzy PPF nie wykazała jakichkolwiek źródeł dochodu, wykazując w stanie majątkowym dom o pow. [...] m² położony w K., wymagający remontu i nakładów finansowych.

[...] r. skarżący został wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy poprze nadesłanie odpisów lub kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych złożonych przez skarżącego za rok 2010. Jeśli jednak skarżący nie osiąga żadnego dochodu, podobnie jak jego syn M. J., to fakt ten należy udokumentować. W tym celu należy przedstawić zaświadczenia wydane przez właściwy urząd skarbowy potwierdzające fakt nie osiągania dochodu w 2010 r., a także okoliczność, że za te osoby nie były odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2011 r. Ponadto wezwano skarżącego do wskazania jakie są źródła, z których skarżący czerpie środki na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Jeżeli źródłem tych środków jest pomoc finansowa osób trzecich, to należy nadesłać oświadczenia tych osób potwierdzające ten fakt oraz miesięczną wysokość udzielanej pomocy.

W przypadku gdyby skarżący miał zaległości płatnicze z tytułu należności za czynsz i opłat za tzw. media, to fakt ten należy udokumentować stosownymi zaświadczeniami bądź innymi dokumentami (np. wydanymi przez zarządcę budynku). Ponadto jeżeli skarżący korzysta z pomocy społecznej, to fakt ten należy wykazać przekładając kserokopie stosowanych decyzji administracyjnych przyznających odpowiednie świadczenia (np. dodatek mieszkaniowy, określone zasiłki, itp.), nadesłanie odpisu postanowienia sądowego orzekającego separację między małżonkami, przedłożenie aktualnego zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego (tj. ul. [...] w G., K.). Przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego (zarówno prywatnych, jak i związanych z prowadzoną działalnością), obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, udokumentowanie faktu, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego jest zawieszona od dnia [...] 2010 r. W tym celu należy nadesłać np. odpis, bądź kserokopię stosownej decyzji wydanej przez organ właściwej miejscowo jednostki samorządu terytorialnego stwierdzającej ten fakt, podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe oraz wymagane dokumenty. W piśmie pełnomocnik poinformował, ze M. J. jest zameldowany w K. przy ul. [...]. Z żoną pozostaje w separacji orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] r.

Nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, nie łącza ich już żadne więzy. A obowiązki związane z wychowywaniem dzieci zostały rozdzielone po połowie. Ponadto zaznaczył, że jego działalność gospodarcza jest zawieszona, wydatki związane z zakupem jedzenia i lekami to wartość 700 zł, nie posiada rachunków, bowiem zakupy dokonywane są na bieżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy –prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (..) - art. 244 § 1 p.p.s.a. i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym - art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

- w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,

- w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).

Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257 p.p.s.a.), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255 p.p.s.a.). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie.

Należy podkreślić, że instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (art. 214 § 1). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.).

Wracając do istoty sprawy należy zauważyć, że postanowieniem WSA z dnia 19 listopada 2010 r. skarżący został zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, a w pozostałej części wniosek o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych został oddalony.

Należy w tym miejscu podkreślić, że w prowadzonych równolegle sprawach przed tutejszym Sądem pełnomocnik skarżącego został wezwany do przedłożenia stosownych dokumentów uprawdopodobniających trudną sytuację materialną mandanta. I tak we wspomnianej wyżej sprawie o sygn. akt III SA/Gl 673/10 odpowiadając na wezwanie Sądu skarżący w piśmie z [...] r. poinformował Sąd, że jego sytuacja materialna w dalszym ciągu nie uległa poprawie. Jest osobą utrzymującą się z prac dorywczych, z których to dochodów dokonuj zakupu żywności i części lekarstw. Opiekuje się matką, która opłaca mu rachunki za energię elektryczną i często przygotuje posiłki, zakupuje lekarstwa i opiera stronę. Strona podniosła, iż w okresie zimowym zamieszkuje u matki, posiada też ogród warzywny i nie ponosi wydatków czynszowych gdyż dom stanowi jego własność. Nie posiada także żadnych rachunków i kont bankowych.

Sąd po dokonaniu wnikliwej analizy przedstawionych przez stronę w prowadzonych równolegle sprawach dokumentów i złożonych przez nią oświadczeń ustalił, że w obecnym stanie faktycznym brak jest podstaw do odstąpienia od zasady odpłatności za prawo do sądu, gdyż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Ponadto przedstawione uzasadnienie jest nierzetelne i budzi wątpliwości.

Strona skarżąca w piśmie procesowym konsekwentnie akcentuje, że jest osobą bez dochodów utrzymującą się jedynie z prac dorywczych niskopłatnych, z pomocy finansowej matki, u której czasowo w okresie zimowym zamieszkuje, i uprawia ogród warzywny. Strona jednocześnie wskazała, iż jest właścicielem nieruchomości "starego domu w K." o pow. [...] m ² i nie posiada innego majątku. Argumentacja ta zatem ma wskazywać, iż strona skarżąca jest osobą ubogą.

Tymczasem jak wynika z informacji wynikających druku z PPF z [...] 2010 r. złożonym w czasie, kiedy strona ubiegała się o zwolnienie od wpisu od skargi była współwłaścicielem jeszcze innych nieruchomości a to: domu w G., w S. i zabudowanej nieruchomości w D.. Obecnie zaś, jak już nadmieniono, jest jedynie właścicielem nieruchomości w K.. Dodać trzeba, iż taki stan rzeczy jak wskazano w sprzeciwie, nastąpił w wyniku ugody zawartej z M. J., z którą skarżący pozostaje w separacji na mocy wyroku Sądu Okręgowego sygn. akt [...] z [...] r. Ugodą tą skarżący doprowadził do takiego rozporządzenia swym stanem majątkowym w wyniku, której stał się właścicielem tylko jednej nieruchomości. Takie zaś postępowanie nie może uzasadniać przychylenia się obecnie do wniosku o prawo pomocy, gdy strona z jednej strony wyzbywa się majątku, a z drugiej ubiega się o pomoc ze strony Skarbu Państwa poprzez domaganie się zwolnienia jej od kosztów sądowych.

Przypomnieć też trzeba, iż w świetle przedstawionych wyżej zasad udzielania prawa pomocy oraz zasady odpłatności postępowania sądowego Sąd rozpoznając wnioski w tym zakresie bierze pod uwagę tylko rzeczywistą i aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy. To na skarżącym ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym uiścić należnego wpisu od skargi kasacyjnej. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy, a nie poddawać w wątpliwość jej wiarygodność, czemu w ocenie Sądu strona nie sprostała.

Mając na względzie powyższe na zasadzie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.