Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1909/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1, art. 72a, art. 72b, art. 24 ust. 5, art. 62c ust. 1, art. 62b ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1450
law: Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych - tekst jednolity.
article: art. 107 § 3, art. 77, art. 75, art. 78, art. 80, art. 6, art. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 § 3, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w G. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Nadzoru Finansowego (dalej "Komisja", "KNF") decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1450 ze zm.; dalej "ustawa o skok") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej "k.p.a.") w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 174 ze zm.), w punkcie pierwszym ustanowiła w S. w G. (dalej "K.", "S.") z dniem 8 sierpnia 2016 r. zarządcę komisarycznego do czasu wykonania zadań określonych w punkcie czwartym decyzji; w punkcie drugim powołała na zarządcę komisarycznego A. S.; w punkcie trzecim ustaliła wynagrodzenie zarządcy komisarycznego w wysokości 24.000 złotych miesięcznie brutto, wskazując, że zgodnie z art. 73 ust. 8 ustawy o skok, koszty związane z wykonywaniem funkcji zarządcy komisarycznego obciążają koszty działalności K., a wynagrodzenie będzie płacone z dołu do 25 dnia każdego miesiąca; w punkcie czwartym zobowiązała zarządcę komisarycznego do: 1) zgłoszenia wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego o rejestrację ustanowionego zarządcy komisarycznego, 2) przekazania Komisji Nadzoru Finansowego informacji o objęciu funkcji w Kasie, w tym informacji o podjętych działaniach prawno-organizacyjnych, jak również o zaistniałych w Kasie istotnych zdarzeniach w terminie 7 dni od daty ustanowienia, 3) sporządzenia sprawozdania finansowego K. na koniec dnia poprzedzającego dzień objęcia zarządu przez zarządcę komisarycznego oraz poddania tego sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta wskazanego przez KNF, 4) opracowania, na podstawie danych zawartych w sprawozdaniu, o którym mowa w pkt 3 i uzgodnienia z KNF programu postępowania naprawczego lub wypracowania koncepcji restrukturyzacji K. w uzgodnieniu z KNF oraz skutecznego jej przeprowadzenia, 5) przedkładania KNF oraz K. (dalej K.) miesięcznych sprawozdań z podejmowanych działań, 6) informowania Rady Nadzorczej K., nie rzadziej niż co trzy miesiące, o wynikach prowadzonych działań restrukturyzacyjnych; w punkcie piątym, na podstawie art. 39 k.p.a. upoważniła zarządcę komisarycznego do doręczenia wydanej decyzji Radzie Nadzorczej K. oraz K., a także zobowiązała do przekazania KNF dowodu doręczenia decyzji.

KNF orzekła również, że z dniem 8 sierpnia 2016 r., stosownie do art. 73 ust. 3 ustawy o skok, członkowie Zarządu K. zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają. Kompetencje innych organów K. ulegają zawieszeniu, a na zarządcę komisarycznego przechodzi prawo podejmowania decyzji we wszystkich sprawach, z wyjątkiem wprowadzania zmian w statucie K.

W obszernym uzasadnieniu decyzji KNF opisała przebieg prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, począwszy od przekazania przez K. przy piśmie z dnia 3 lipca 2014 r. informacji sprawozdawczej sporządzonej na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2013 r. za marzec 2013 r. Z przekazanych przez K. informacji sprawozdawczych wynika, iż K. poniosła stratę bilansową w wysokości (-) 2 545,89 tys. zł. Organ zakończył opisywać stan faktyczny na wpływie do KNF pisma pełnomocnika K. z dnia 12 lipca 2016 r. zawierającego wniosek o przeprowadzenie szeregu dowodów, w tym dowodu z Korekty Programu Postępowania Naprawczego S. w G. na okres od 31 maja 2016 r. do 30 czerwca 2025 r., raportu z wykonywania ww. programu naprawczego, uchwały z przyznania S. w G. dodatkowej pomocy stabilizacyjnej w postaci objęcia udziałów w nadobowiązkowych w K. do kwoty 4.400.000 zł, umowy kredytu udzielonego K., a także jej sprawozdania finansowego W piśmie tym pełnomocnik K. wniósł także o nieustanowienie zarządcy komisarycznego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy o skok.

KNF podała, że w niniejszej sprawie przesłanka określona w art. 73 ust. 1 ustawy o skok w zakresie nieprzekazania realnego programu postępowania naprawczego zgodnie z art. 72 a ww. ustawy ziściła się albowiem S. w G. do dnia wydania decyzji nie przedłożyła dokumentu, który mógłby zostać uznany za program postępowania naprawczego umożliwiający ustabilizowanie sytuacji ekonomiczno-finansowej K. i dawałby szansę prowadzenie restrukturyzacji. K. przedkładała kolejne wersje i aktualizacje dokumentu określanego jako program postępowania naprawczego. Ze względu na kilkukrotnie przedkładane aktualizacje i zakładane nowe założenia Programu, do dnia wydania zaskarżonej decyzji, żaden z przedstawionych przez K. dokumentów nie uzyskał akceptacji KNF, jako realny i możliwy do realizacji.

Jak wskazała KNF, stan groźby, o której mowa w art. 73 ust. 1 ustawy o skok oznacza realne, dające się przewidywać niebezpieczeństwo. Ustawa o skok nie wskazuje przy tym żadnych kryteriów oceny w tej materii. Dokonując takiej oceny należy rozważyć, jak podała KNF, czy w Kasie zaistniały okoliczności, wskazujące na realne prawdopodobieństwo zaprzestania spłacania zobowiązań w dającym się przewidzieć czasie. Jeżeli przesłanka taka jest spełniona, Komisja jest uprawniona do podjęcia decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego w ramach swobodnego uznania administracyjnego, z uwzględnieniem kompleksowej oceny sytuacji K. oraz jakości zarządzania K.

KNF dokonała analizy kondycji finansowej K., stwierdzając, że sytuacja ekonomiczno-finansowa K. stanowiła zagrożenie dla bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach jej członków. Podała między innymi, że na koniec maja 2016 r. K. wygenerowała stratę narastająco w wysokości (-) 2 780,02 tys. zł, co wraz ze stratą z lat ubiegłych w wysokości (-) 53 361,90 tys. zł, określa kwotę strat K. do pokrycia w wysokości (-) 56 141,92 tys. zł. Jedynie od marca 2014 r. do czerwca 2014 r. K. wykazywała zysk netto. Wykazany na koniec marca 2014 r. zysk netto w wysokości 7 143,47 tys. zł został wygenerowany w związku z dokonaną jednorazową transakcją wydzielenia Zorganizowanej Części Przedsiębiorstwa. Fundusze własne według ustawy o skok wynosiły na koniec maja 2016 r. 180,74 tys. zł, wobec wymogu kapitałowego 6 482,85 tys. zł, a współczynnik wypłacalności 0,14% wobec współczynnika wymaganego 5%. Ponadto w K. występował niedobór aktywów do pokrycia zobowiązań, który na koniec listopada 2015 r. wynosił (-) 12 790,34. Niedobór ten został pokryty pomocą z K. w grudniu 2015 r. w kwocie 18 649,93 tys. zł. Jednakże nadwyżka aktywów nad zobowiązaniami ulega istotnemu zmniejszeniu z miesiąca na miesiąc, z kwoty 3 224,10 tys. zł na koniec grudnia 2015 r. do kwoty 180,74 tys. zł według stanu na koniec maja 2016 r.

Komisja wskazała, że w całym analizowanym okresie K. generowała stratę bilansową, mającą bezpośredni wpływ na wielkość funduszy własnych, które w miesiącu maju 2013 r. oraz w okresie lipiec - listopad 2014 r. przyjmowały wartość ujemną. Tym samym wyniki Kasy nie mogą stanowić źródła zasilenia funduszy i budowy kapitałów S..

Komisja przeanalizowała też zmianę współczynnika procentowej relacji kredytów do depozytów, wskazując, że w okresie od marca 2013 r. do maja 2016 r. spadł on z 60,03% do 45,01%, tj. o ponad 15 punktów procentowych. Uznając jako minimalny zalecany, bezpieczny, współczynnik kredytów do depozytów na poziomie 75%, Komisja stwierdziła, że istnieje duże zagrożenie, że K. nie jest w stanie generować dodatnich wyników z działalności podstawowej. W ocenie organu nierentowna bieżąca działalność K. powoduje, że coraz więcej środków pozyskiwanych od członków Kasy przeznaczanych jest na pokrycie jej bieżących kosztów, a coraz mniej może stanowić źródło generowania przychodów i dodatniego wyniku finansowego.

Organ wskazał ponadto, iż w dniu 21 grudnia 2015 r. zawarte zostało porozumienie pomiędzy K. a S. , na mocy którego przyznano K. pomoc stabilizacyjna w wysokości 2 150 tys. zł., w formie kredytu na warunkach zobowiązania podporządkowanego. Określona w umowie kredytu pomoc została zamieniona w formę objęcia przez K. w S. udziałów nadobowiązkowych w kwocie 2 149,94 tys. zł. Ta pomoc K. zrealizowana w grudniu 2014 r. i grudniu 2015 r. gdy aktywa Kasy nie wystarczały na zaspokojenie jej zobowiązań. Pomimo kapitałowego zaangażowania K. w obejmowanie udziałów nadobowiązkowych w K. na łączną kwotę 26 730 tys. zł, na dzień 31 maja 2016 r. nadwyżka aktywów nad zobowiązaniami wynosi jedynie 180 tys. zł, co wskazuje na wystąpienie przesłanki określonej w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. groźby zaprzestania spłaty zobowiązań przez S.

Jednakże jak zauważyła KNF, obejmowanie udziałów nadobowiązkowych w K. przez K., na warunkach określonych w zawartych umowach stabilizacyjnych, nie wpływa na ustabilizowanie sytuacji K. w sensie realnym, na co wskazuje brak możliwości dysponowania przez Kasę środkami uzyskanymi z pomocy K. do bieżącej działalności K., brak możliwości pokrywania strat K. udziałami nadobowiązkowymi a ponadto możliwość jednostronnego wypowiedzenia umów stabilizacyjnych przez K. Dotychczasowa pomoc uzyskana przez S. z K. w postaci objęcia udziałów nadobowiązkowych poprawia jedynie warstwę prezentacyjną wielkości funduszy własnych K., nie stanowi natomiast żadnego bufora bezpieczeństwa w sytuacji wystąpienia groźby zaprzestania spłaty zobowiązań przez K. Ponadto sama konieczność zaciągnięcia kredytu na poprawę płynności finansowej, świadczy o niestabilnej sytuacji ekonomiczno-finansowej S.

Zdaniem Komisji, pomimo istotnej pomocy K. oraz podejmowania działań restrukturyzacyjnych w postaci, dwukrotnych operacji wydzielenia ZCP, które nie wiązały się z przepływem gotówki i ostatecznie wywierają wpływ na wielkość funduszu z aktualizacji wyceny, sytuacja ekonomiczno-finansowa K. nie uległa poprawie. Działania podejmowane przez Zarząd K. są nieefektywne i nie przyczyniają się do stabilizacji K., a jej sytuacja ekonomiczno-finansowa ulega trwałemu pogorszeniu. Sytuacja K. ma również wpływ na bezpieczeństwo środków zgromadzonych w K., które w związku z nieprzekazaniem programu postępowania naprawczego, a więc z brakiem strategii mającej na celu restrukturyzację S, jest istotnie zagrożone.

KNF odniosła się również do zgłoszonych przez K. oraz K. wniosków dowodowych, dokonując analizy zasadności ich zgłoszenia w kontekście przedmiotu prowadzonego postępowania. Odniosła się również do zgłoszonego wniosku o zawieszenie postępowania, wskazując na brak przesłanek do jego zawieszenia na podstawie art. 97 k.p.a., a także na brak możliwości jego zawieszenia na podstawie art. 98 k.p.a. z uwagi na wszczęcie postępowania z urzędu, podczas gdy na podstawie tego artykułu zawieszone może zostać jedynie postępowanie wszczęte na wniosek strony.

Ponadto Komisja wskazała na posiadane przez A. S. kwalifikacje i doświadczenie zawodowe niezbędne do kierowania i sprawowania funkcji zarządcy S.

W ocenie Komisji niniejsza decyzja jest również zasadna z uwagi na cel nadzoru określony w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o skok, tj. zapewnienie bezpieczeństwa środków pieniężnych zgromadzonych w kasach.

Rada Nadzorcza S. w G. uczyniła powyższą decyzję przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym w związku z:

1) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej,

2) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z wymogami przedmiotowej ustawy i niewyjaśnienie skarżącej toku rozumowania oraz wnioskowania organu, w tym niewyjaśnienie powodów uznania, że w dacie wydania decyzji w S. zachodzi groźba zaprzestania spłacania zobowiązań, uzasadniająca ustanowienie w K. zarządcy komisarycznego, a ocena Programu postępowania naprawczego K. i działań naprawczych, podejmowanych przez jej nowy Zarząd, powołany w dniu 23 października 2016 r. nie mają znaczenia dla stwierdzenia czy groźba ta zachodzi czy też zachodzą okoliczności które uchylają zaistnienie takiej groźby, co ma podstawowe znaczenie dla stwierdzenia istnienia w dacie wydania zakażonej decyzji przesłanek, o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy o SKOK, podobnie jak nie mają znaczenia kwalifikacje i doświadczenie zawodowe członków Zarządu;

3) art. 7, art. 77, art. 78 § 1 i art. 75 § 1 k.p.a., poprzez:

• niewykonanie ustawowego zobowiązania organu do wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym bezzasadne oddalenie dowodów w sprawie, przedstawionych przez skarżącą

i uczestnika, w szczególności wszystkich dowodów wskazanych w ostatecznych stanowiskach skarżącej i uczestnika, zmierzających do wykazania aktualnej sytuacji ekonomiczno-finansowej S. i skuteczności działań naprawczych podejmowanych przez jej nowy Zarząd w toku realizacji sporządzonego przez niego Programu postępowania naprawczego (a więc okoliczności najistotniejszej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy) poprzez uznanie ich, jako niemających znaczenia w postępowaniu;

4) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz niedostatecznie wskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłaszanym przez skarżącą i uczestnika, a także dowodom, w których posiadaniu był z urzędu, a które w istotny sposób wpływają na ocenę przesłanek wprowadzenia w Kasie zarządcy komisarycznego.

Ponadto w ocenie skarżącej doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy o skok, poprzez skorzystanie z przyznanego organowi, w tym przepisie, instrumentu prawnego wbrew jego ustawowemu celowi i wbrew treści art. 73 ust. 1 ustawy o skok. W konsekwencji, pomimo faktów wskazujących, że nowy Zarząd K., wybrany w dniu 23 października 2015 r. kierując jej bieżącą działalnością w sposób zapewniający jej stabilność finansową i zgodność z prawem, sporządził program postępowania naprawczego i zapewniał jego bieżącą realizację i aktualizację, a także podejmował celowe i efektywne działania naprawcze; Członkowie Zarządu posiadają najwyższe umiejętności i kwalifikacje oraz istotne doświadczenie zawodowe, a Kasa Krajowa udzieliła S. istotnego wsparcia co powoduje, że kontynuowanie rozpoczętych przez nich działań naprawczych stanowiło rozwiązanie najbardziej optymalne z punktu widzenia bezpieczeństwa zgromadzonych w Kasie oszczędności jej członków i szans na trwałe ustabilizowanie sytuacji ekonomiczno-finansowej S.

Skarżąca wniosła ponadto o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z Korekty Programu postępowania naprawczego S. na okres od dnia 31 maja 2016 r. do 30 czerwca 2025 r. oraz raportu i jego wykonywania na okoliczność iż S. posiadała Program postepowania naprawczego, który był realizowany przez Zarząd a intensywne działania naprawcze, realizowane w jego wykonaniu, zapewniały ustabilizowanie sytuacji ekonomiczno-finansowej K.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zawarła argumentację na poparcie postawionych wyżej zarzutów. Wskazała na podjęte działania naprawcze przeprowadzone przez nowy Zarząd K., a także na jego wysokie kompetencje i doświadczenie nowo powołanych członków zarządu S., pozwalające poprawić sytuację ekonomiczno-finansową kasy. Skarżąca podniosła ponadto, że zarząd w krótki terminie, dokonał zasadniczej zmiany strategii zarządzania kasą w kierunku radykalnej obniżki kosztów oraz inicjował szereg przedsięwzięć opisanych w korekcie Planu Postępowania Naprawczego, a także działania z zakresu nadzoru i organizacji pracy, powodujące stopniową poprawę sytuacji S. Wskazała, że w omawianym przypadku nie zachodzą już podstawy do ustanowienia w Kasie zarządcy komisarycznego na podstawie przepisów ustawy o skok. Przeciwnie, dalsze kierowanie działalnością S., przez jej nowy zarząd byłoby rozwiązaniem optymalnym z punktu widzenia bezpieczeństwa zgromadzonych w K. oszczędności jej członków.

W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o jej oddalenie oraz oddalenie wniosku skarżącej o przeprowadzenie uzupełniających dowodów, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została podjęta na podstawie art. 73 ust. 1 ww. ustawy o skok. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku powstania groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez kasę lub K. lub jeżeli zarząd kasy lub K. nie przekaże programu postępowania naprawczego zgodnie z art. 72a i art. 72b albo gdy realizacja tego programu okaże się nieskuteczna, Komisja Nadzoru Finansowego może podjąć decyzję o ustanowieniu zarządcy komisarycznego. Ustanowienie zarządcy komisarycznego w kasie lub w K. nie wpływa na organizację i sposób działania odpowiednio kasy lub K., z wyjątkiem zmian przewidzianych ustawą.

Istotnym warunkiem z art. 73 ust. 1 ustawy o skok, uzasadniającym ustanowienie zarządcy komisarycznego, jest powstanie groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez kasę. Nie chodzi zatem o stwierdzenie, że fakt ten już zaistniał (tj., że już zaprzestano spłacania zobowiązań przez kasę) lecz wystarczającym jest stwierdzenie, że powstało zagrożenie tej niespłacalności. Należy przyjąć, że przesłanka "powstania groźby zaprzestania spłacania długów przez kasę" z art. 73 ust. 1 ustawy o skok jest tożsama z przesłanką "powstania niebezpieczeństwa niewypłacalności". Chodzi tutaj zatem o sytuację, kiedy to zobowiązania kasy (długi) przewyższają jej aktywa (por. W. Srokosz, Instytucje parabankowe w Polsce , Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011).

Ustanowienie zarządcy komisarycznego, o którym mowa w powyższym przepisie, ma służyć wprowadzeniu skutecznych działań naprawczych przede wszystkim w celu usunięcia realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa złożonych w kasie depozytów.

W zaskarżonej decyzji organ dokonał oceny zaistnienia przesłanki określnej w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. groźby zaprzestania spłacania zobowiązań, celem stwierdzenia zasadności ustanowienia w S. zarządcy komisarycznego.

W ww. zakresie organ wskazał, że ze sprawozdawczości miesięcznej przekazywanej do KNF wynika, iż sytuacja K. jest trudna i ulega ciągłemu pogorszeniu. K. począwszy od końca marca 2013 r. w swojej działalności ponosi stratę, z wyjątkiem okresu marzec - czerwiec 2014 r., gdzie wykazywany zysk związany był z transakcją wydzielenia Zorganizowanej Części Przedsiębiorstwa ("ZCP") i wniesienia jej aportem do Spółki D. Te okoliczności zostały poddane dodatkowej analizie organu, który wskazał, że powyższa transakcja nie wiązała się z przepływem jakichkolwiek środków pieniężnych, a wykazany w ten sposób zysk ulegał szybkiemu obniżeniu ze względu na ponoszone w kolejnych miesiącach straty, w związku z czym już na koniec lipca 2014 r. K. wykazała stratę w wysokości (-) 2.925,89 zł.

Następnie organ zauważył, że pomimo istotnej pomocy K. oraz podejmowania działań restrukturyzacyjnych w postaci dwukrotnych operacji wydzielenia ZCP, które nie wiązały się z przepływem gotówki i ostatecznie wywierają wpływ na wielkość funduszu z aktualizacji wyceny, sytuacja ekonomiczno-finansowa K. nie uległa poprawie.

Działania podejmowane przez Zarząd K. są nieefektywne i nie przyczyniają się do stabilizacji K., a jej sytuacja ekonomiczno-finansowa ulega trwałemu pogorszeniu.

Na koniec maja 2016 r. K. wygenerowała stratę narastająco w wysokości (-) 2.780,02 tys. zł, co wraz ze stratą z lat ubiegłych w wysokości (-) 53 361,90 tys. zł. określa kwotę strat K. do pokrycia w wysokości (-) 56 141,92 tys. zł.

Analizując kształtowanie się współczynnika procentowej relacji kredytów do depozytów, Komisja wskazała, że w okresie od marca 2013 r. do maja 2016 r. współczynnik ten spadł z 60,03% do 45,01%, tj. o ponad 15 p.p. Przyjmując za minimalny zalecany, jako bezpieczny, współczynnik kredytów do depozytów na poziomie 75%, Komisja stwierdziła, że przy tym poziomie współczynnika istnieje duże zagrożenie, że K. nie jest w stanie generować dodatnich wyników z działalności podstawowej.

Badając poziom współczynnika wypłacalności i wielkości funduszy własnych - uwzględnianego przy ustalaniu stopnia stabilności finansowej kasy, a tym samym bezpieczeństwa działalności kasy i jej członków - Komisja wskazała, iż na dzień wydania decyzji fundusze własne S., nie były dostosowane do rozmiarów prowadzonej działalności kasy, a wskaźnik wypłacalności kształtował się poniżej poziomu wynikającego z art. 24 ust. 5 ustawy o skok. Zgodnie z tym przepisem K. jest obowiązana utrzymać współczynnik wypłacalności na poziomie co najmniej 5%. W przypadku S. współczynnik ten wynosił 0,14%. W K. stwierdzono niedobór aktywów do pokrycia zobowiązań, który na koniec listopada 2015 r. wynosił (-) 12 790,34. Niedobór ten został pokryty pomocą z K. w grudniu 2015 r. w kwocie 18 649,93 tys. zł. Niemniej nadwyżka aktywów nad zobowiązaniami ulega istotnemu zmniejszeniu z miesiąca na miesiąc, z kwoty 3 224,10 tys. zł na koniec grudnia 2015 r. do kwoty 180,74 tys. zł. według stanu na koniec maja 2016 r.

Zdaniem Sądu, taka sytuacja finansowa K. jest potwierdzeniem istnienia groźby zaprzestania spłacania zobowiązań, a to oznacza ziszczenie się przesłanki określonej w art. 73 ust. 1 ustawy o skok.

Wykazane zaś powyższego, jako jednej z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy o skok, jest wystarczające do uzasadnienia decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego.

Dodatkowym jedynie argumentem w sprawie K. jest okoliczność, że do dnia wydania decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego nie przedstawiła projekcji danych ekonomiczno-finansowych, które w sposób wiarygodny wskazywałyby, iż wypracowywane przez K. wyniki pozwolą na jej bezpieczne funkcjonowanie.

Wprawdzie K. prowadziła działania naprawcze, jednakże działania podejmowane w tym zakresie - na dzień wydania decyzji - były niewystarczające w stosunku do złej sytuacji ekonomiczno-finansowej K. Ta zła sytuacja Kasy jest faktem, okolicznością obiektywną, która przekłada się wprost na bezpieczeństwo środków zgromadzonych w Kasie, a w związku z niedoborem funduszy własnych wpływała negatywnie na jej kondycję finansową, zagrażając kontynuacji działalności K.

Tymczasem działania, jakie podejmowane są w ramach programów naprawczych, przed ustanowieniem zarządcy komisarycznego, muszą wykazywać taką skuteczność, by nie tylko eliminowały w całości zagrożenie dla bezpieczeństwa złożonych depozytów, ale przede wszystkim, by usuwały na stałe ryzyko niedoboru aktywów kasy w stosunku do jej zobowiązań. Zatem skuteczność realizowanych programów naprawczych winna być mierzona nie tyle ich założeniami, ale realnymi efektami, które eliminują zarówno ryzyko zagrożeń, jak i wprowadzają bezpieczeństwo dla złożonych w kasie depozytów. Ryzyko zagrożeń zostaje wyeliminowane skutecznie dopiero wówczas, gdy aktywa kasy nie wykazują niedoboru w stosunku do jej zobowiązań. Plany i programy naprawcze muszą więc w praktyce wykazywać swą skuteczność, aby w następstwie ich realizacji nie doszło do podjęcia przez Komisję decyzji o ustanowieniu w kasie zarządcy komisarycznego.

Reasumując przedstawione powyżej okoliczności faktyczne niewątpliwie świadczą o wystąpieniu realnej groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez K. i spełnieniu przesłanki wynikającej z art. 73 ust. 1 ww. ustawy o skok.

Nie można wobec tego zgodzić się z zarzutami skarg, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego.

KNF, jako organ władzy publicznej, działa na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), toteż Komisja zobowiązana jest wykorzystywać jedynie takie instrumenty nadzoru, które doprowadzą do osiągnięcia celów w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa środków zgromadzonych w K. i stabilności rynku finansowego, a podstawy ku temu zaistniały w niniejszej sprawie.

Objęcie działalności K. i K. nadzorem publicznym, sprawowanym przez KNF, jest rozwiązaniem nie tylko dopuszczalnym, ale też uzasadnionym ze względu na przedmiot ochrony, jakim jest bezpieczeństwo depozytów gromadzonych na rachunkach Kas przez ich udziałowców. Ustanowienie nadzoru KNF nad działalnością K. i K. nie jest ograniczaniem działalności gospodarczej spółdzielczych kas oszczędnościowo - kredytowych, mieści się bowiem w kategorii "ważnego interesu publicznego", który uzasadnia ustawowe ograniczenia swobody działalności gospodarczej.

Podejmując rozstrzygnięcie, organ nadzoru prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i ww. ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, nie wykraczając poza granice uznania administracyjnego (art. 73 ust. 1 ww. ustawy o skok). Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 k.p.a. Nie można też organowi zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77, art. 75, art. 78 i art. 80 k.p.a.). Stan faktyczny sprawy, opisany w decyzji, nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ nadzoru argumentacja jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji, która de facto zabezpiecza zarówno działalność samej K., jak i bezpieczeństwo złożonych w niej depozytów, co ma doniosłe znaczenie prawne z punktu widzenia ochrony i stabilności rynku finansowego. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem KNF, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

Odnosząc się także do wniosku dowodowego zawartego w skardze, Sąd uznał go za nieuzasadniony, biorąc pod uwagę prawidłowe ustalenia organu nadzoru, dające podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. W trybie art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co oznacza, że jedynie w przypadku istniejących wątpliwości zachodziłaby podstawa do uzupełnienia materiału dowodowego. Takich zaś wątpliwości Sąd nie nabrał przy rozstrzyganiu tej sprawy.

Podstawę oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej i występowania przesłanki istnienia groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez S. przez organ były:

a) informacje sprawozdawcze K. za kolejne okresy sprawozdawcze, począwszy od marca 2013 r, o których mowa art. 62c ust. 1 ustawy o skok, przekazywane do Komisji Nadzoru Finansowego na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2013 r., Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 września 2013 r. oraz na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2014 r.,

b) przekazane na podstawie art. 62b ust. 1 ustawy o skok zatwierdzone roczne sprawozdanie finansowe za 2013 r. S. oraz raport i opinia z badania sprawozdania finansowego za 2013 r.,

c) przekazane na podstawie art. 62b ust. 1 ustawy o skok zatwierdzone roczne sprawozdanie finansowe za 2014 r. S. oraz raport i opinia z badania sprawozdania finansowego za 2014 r.,

d) umowy stabilizacyjne zawarte przez K. z K. na obejmowanie udziałów nadobowiązkowych w S. przez K.

Moc dowodowa tych dowodów nie budzi wątpliwości. Są one jednoznaczne i wiarygodne.

Same dane sprawozdawcze przekazane przez K. do Komisji pozwoliły na ustalenie, że sytuacja ekonomiczno-finansowa S. stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa depozytów gromadzonych w K.e, a podejmowane dotychczas działania przez Zarząd K. okazały się nieefektywne i nieskuteczne, naraziły bowiem K. na powstanie strat, tj. stratę z lat ubiegłych w wysokości (-) 53 361,90 tys. zł i stratę bieżącą (-) 2 780,02 tys. zł.

W świetle ustaleń KNF, dokonanych na ww. podstawie, ponad wszelką wątpliwość i bezsporne, że K. popadała w coraz to gorszą sytuację, która to sytuacja realnie zagraża jej członkom (depozytariuszom pieniędzy ulokowanych w S.). Należało zatem podjąć szybkie i skuteczne działania w celu zapobieżenia pogarszaniu się - i tak już złej - sytuacji K.

W takim stanie rzeczy, podjętą w sprawie decyzję o ustanowieniu zarządcy komisarycznego należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny.

W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.