Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 735/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy lat 2000-2002 uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

M.S. (dalej określana także jako: skarżąca, wnioskodawczyni, zobowiązana, płatnik) poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2020 r. nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2020 r. nr [...] o odmowie umorzenia płatniczce należności z tytułu składek:

I. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: u.s.u.s.), za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 37 781,12 zł, w tym na:

1. ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 29 865,38 zł z tytułu:

a) składek za okres 4-8/2000, 11/2001-8/2002, 11-12/2002 - w kwocie 7 555,38 zł,

b) odsetek za zwłokę naliczonych na 13 marca 2020 r. przypadających od ww. składek w kwocie 17 781 zł,

c) odsetek za zwłokę naliczonych na 13 marca 2020 r. w kwocie 4 529 zł przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 4-8/2000 w kwocie 1 639,24 zł,

2. ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 5 755,88 zł z tytułu:

a) składek za okres 4-8/2000,11/2001-8/2002 - w kwocie 1 336,88 zł,

b) odsetek za zwłokę naliczonych na 13 marca 2020 r. przypadających od ww. składek w kwocie 3 002 zł,

c) odsetek za zwłokę naliczonych na 13 marca 2020 r. w kwocie 1 417 zł przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 4-7/2000 - w kwocie 512,16 zł,

3. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 2 159,86 zł z tytułu:

a) składek za okres 4-7/2000, 11/2001-8/2002 - w kwocie 631,86 zł,

b) odsetek naliczonych na 13 marca 2020 r. przypadających od ww. składek w kwocie 1 528 zł,

II. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (dalej: rozporządzenie), umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 25 140,08 zł, w tym na:

1. ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 19 441,86 zł z tytułu:

a) składek za okres 4-8/2000, 11/2001-8/2002, 11-12/2002 - w kwocie 5 988,86 zł,

b) odsetek za zwłokę naliczonych na 13 marca 2020 r. przypadających od ww. składek w kwocie 13 453 zł,

2. ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 4 338,88 zł z tytułu:

a) składek za okres 4-8/2000,11/2001-8/2002 - w kwocie 1 336,88 zł,

b) odsetek za zwłokę naliczonych na 13 marca 2020 r. przypadających od ww. składek w kwocie 3 002 zł,

3. Fundusz Pracy - w łącznej kwocie 1359,34 zł z tytułu:

a) składek za okres 4-7/2000,11/2001-8/2002 - w kwocie 419,34 zł,

b) odsetek naliczonych na 13 marca 2020 r. przypadających od ww. składek w kwocie 940 zł.

Z ustaleń Zakładu wynikało, że skarżąca prowadzi z przerwami działalność gospodarczą (obecnie od 10 marca 2020 r.), przez co podlega obowiązkowi opłacania składek. Na skutek niewywiązywania się z tego obowiązku na jej koncie powstały zaległości za ww. okresy. Wniosek o ich umorzenie zgłoszono 13 marca 2020 r. W toku postępowania wezwano stronę do złożenia dokumentów obrazujących sytuację materialną i zdrowotną oraz dokumentów potwierdzających okoliczności podnoszone we wniosku o umorzenie.

Wnioskodawczyni jest wspólnikiem w spółce "A." sp. z o.o., w której posiada 145 udziałów i pełni funkcję prokurenta samoistnego. Według oświadczenia prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie uzyskuje dochodów z innych źródeł. Nie korzysta z pomocy społecznej. Nie ponosi stałych wydatków związanych z utrzymaniem, nie posiada innych zobowiązań oprócz tego w ZUS. Nie posiada majątku nieruchomego, ruchomości i innych praw majątkowych oraz wierzytelności. Nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów, ani w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniem z [.] maja 2013 r. umorzył prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne. Należności z tytułu składek figurujące na jej koncie płatnika są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia dla należności za okres 4-8/2000, 11/2001-8/2002, 11-12/2002 nastąpiło od 18 sierpnia 2005 r., tj. od daty doręczenia tytułu wykonawczego do 29 maja 2013 r. (data wystawienia Protokołu Nieściągalności). Następnie od 13 lutego 2018 r. (daty doręczenia wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zadłużeniu, na podstawie której wdrożone zostało postępowanie egzekucyjne na całość zadłużenia), trwające do obecnego czasu (nadal). Ponadto 13 marca 2020 r. złożyła wniosek o spłatę należności w układzie ratalnym, proponując wysokość raty w kwocie 1 500 zł miesięcznie (wniosek jest w trakcie procedowania).

W świetle powyższego Zakład uznał, że nie ziściły się przesłanki określone w art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. Obecnie wobec zobowiązanej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS, a wnioskodawczyni przysługują udziały w spółce prawa handlowego oraz zadeklarowała chęć spłaty ratalnej zadłużenia. Nie wykazała też przesłanek określonych w rozporządzeniu. Umorzenie zaległości na jego podstawie zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych (wyjątkowych, krytycznych), gdy ze względu na stan zdrowia, wiek i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązanie się z zobowiązań w formie jednorazowej spłaty lub umowy ratalnej lub przymusowego dochodzenia należności. Nie wykazała, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić ją możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Nie wykazała problemów zdrowotnych lub potrzeby sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny.

Organ skonstatował, że umorzenie należności z tytułu składek uzasadnione jest wtedy, gdy faktycznie nie ma szansy na odzyskanie tych należności. Konieczne jest ocenienie, czy trudności finansowe zobowiązanego mają charakter przejściowy, czy stały i pogłębiający się. Płatnik składek odpowiada zaś za swoje zobowiązania całym majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Tymczasem wnioskodawczyni jest aktywna zawodowo, podjęła ponownie prowadzenie działalności gospodarczej, posiada udziały w spółce, w której pełni funkcję prokurenta samoistnego. Nie wykazała natomiast istnienia trwałych przeszkód zdrowotnych do dalszego zarobkowania. Ponadto decyzja o umorzeniu należności składkowej ma charakter uznaniowy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazał przesłanek do stwierdzenia, że w przypadku zobowiązanej zachodzą okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zaległości z tytułu składek.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy opisaną na wstępie decyzją Zakład utrzymał wydaną w I instancji decyzję w mocy.

Odnośnie przedawnienia zaległości zwrócono uwagę, że przepisy u.s.u.s. w pierwotnym brzmieniu przewidywały 5-letni termin przedawnienia, a w przypadku jego przerwania 10-letni. Art. 24 ust. 5 u.s.u.s. stanowił że bieg przedawnienia przerywała każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Od 1 stycznia 2003 r. termin przedawnienia wynosił 10 lat. Ulegał on zawieszeniu od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Od 1 lipca 2004 r. bieg terminu przedawnienia podlegał zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Od 1 stycznia 2012 r. termin przedawnienia wynosi ponownie lat 5. Art. 27 ustawy nowelizującej z 16 września 2011 r. stanowił, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek przewidziano w ust. 2 – jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu. Analiza zadłużenia wnioskodawczyni wykazała, że zaległe składki nadal są wymagalne i nie uległy przedawnieniu ze względu na okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia:

- od 18 sierpnia 2005 r., tj. od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, do 29 maja 2013 r. tj. do dnia wystawienia protokołu nieściągalności,

- od 13 lutego 2018 r., tj. od dnia doręczenia wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zadłużeniu.

Całość zadłużenia objęto postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie decyzji nr [...] oraz tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...]). Postępowanie egzekucyjne oraz bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek uległy zawieszeniu 1 września 2020 r. ze względu na zawarcie z ZUS umowy o rozłożeniu należność z tytułu składek na raty.

W kontekście pozostałych ustaleń faktycznych Zakład podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji I instancji, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, a także niewykazaniu przesłanek określonych w rozporządzeniu. Podkreślono przy tym, że zadłużenie nie jest następstwem epidemii koronowirusa, ale powstało 20 lat wcześniej. Wprowadzone w kraju 20 marca 2020 r. ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej (m.in. hotelarskiej i gastronomicznej) zostały zniesione 18 maja 2020 r. Od 10 marca 2020 r. płatniczka korzysta z tzw. "ulgi na start", dzięki czemu nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez 6 miesięcy, a reguluje tylko składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Podnoszonych ograniczonych możliwości płatniczych nie uznano za wystarczające do całkowitego umorzenia zaległości.

Zakład zwrócił też uwagę, że wnioskodawczyni jest zamężna z K.S. od 1996 r., którego jednak nie wymieniła jako członka rodziny. 10 marca 2020 r. zawarła natomiast reprezentowaną przez niego spółką umowę poddzierżawy nieruchomości pod nazwą "B.", położonej w S., przy ul. M. [...] i złożonej m. in. z budynku hotelowo-gastronomicznego. Wysokość czynszu w pierwszym roku działalności wynosi przeciętnie ponad 30.000 zł miesięcznie i jest porównywalna z wysokością zadłużenia wobec ZUS z tytułu nieopłaconych składek. Mąż reprezentował ją również podczas rejestrowania działalności gospodarczej w CEDiG. W świetle tych okoliczności uznano, że przesłanki z rozporządzenia nie zostały przez wnioskodawczynię wykazane.

W skardze, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania, zarzucono naruszenie:

1) art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie może znaleźć zastosowania w sytuacji, gdy zaległości w opłacaniu składek powstały przed zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności,

2) naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i przyjęcie, że należności składkowe nie przedawniły się nawet w części.

W ocenie skarżącej zaistniały w jej przypadku podstawy do co najmniej częściowego umorzenia zadłużenia, z uwagi na poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Działalność rozpoczęła początkiem marca 2020 r. i przyjęła na siebie znaczne obciążenia finansowe. W normalnej sytuacji jej działalność powinna być rentowna, ale zaistniało nadzwyczajne zdarzenie w postaci pandemii koronawirusa. Nie powinno w jej ocenie mieć znaczenia, że zaległości powstały wcześniej, ponieważ w świetle brzmienia przepisów pozostaje to bez znaczenia. Aktualnie nie jest zaś w stanie spłacić zaległości z uwagi m.in. na istniejącą nadzwyczajną sytuację. Natomiast jeżeli chodzi o przedawnienie, którego termin wynosi 5 lat, to co do większości zobowiązań termin ten już upłynął.

W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się w części usprawiedliwiona. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez co konieczne stało się zastosowanie względem niej środków określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Wobec tego została uchylona, przy czym wyrokiem objęto tylko decyzję z [...] września 2020 r., ponieważ sprawę prowadzi ten sam organ w obu instancjach, przez co stosowanie dyspozycji art. 135 Ppsa nie było konieczne, aby w sposób zbędny nie wpływać na sprawność postępowania administracyjnego. Do usunięcie stwierdzonego uchybienia wystarczające było uchylenie tylko tej decyzji.

Wydanie kontrolowanej decyzji Sąd uznał co najmniej za przedwczesne, choć na skutek uzupełnienia postępowania może okazać się, że w istocie stwierdzone uchybienia dotyczą tylko niedostatków uzasadnienia, a kwestie materialnoprawne związane z biegiem oraz zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia zostały ustalone prawidłowo, a tylko nieprecyzyjnie (niedostatecznie czytelnie) opisane w decyzji. Niemniej, w obecnym stanie postępowania, w tym zgromadzonych dokumentów oraz przedstawionej argumentacji, Sąd nie mógł jednoznacznie przesądzić, że do przedawnienia zobowiązania skarżącej nie doszło. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez Sąd wykraczałoby zaś poza dyspozycję art. 106 § 3 Ppsa i w sposób nadmierny przedłużyłoby postępowanie sądowe, a Sąd musiałby dodatkowo zastąpić organ w czynionych ustaleniach i przedstawianiu argumentacji faktyczno-prawnej, co z kolei jest niedopuszczalne w świetle dyspozycji art. 3 § 1 Ppsa i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Najdalej idącym zarzutem skargi okazała się kwestia przedawnienia zaległych składek. Upływ terminu przedawnienia uwolniłby skarżącą od zobowiązania, a tym samym prowadzenie postępowania w przedmiocie ulgi w ich uregulowaniu byłoby bezprzedmiotowe. Należności tych nie można byłoby bowiem od niej dochodzić.

Sporne zaległości powstały jeszcze w 2000 r., a pierwsze z nich, dotyczące kwietnia 2000 r., stały się wymagalne w kolejnym miesiącu. Sporne zaległości zasadniczo dotyczą okresów 4-8/2000, 11/2001-8/2002, oraz 11-12/2002. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia dla ww. należności nastąpiło, jak podał Zakład, od 18 sierpnia 2005 r. do 29 maja 2013 r., a później (obecnie) od 13 lutego 2018 r. Wynika więc z tego, że termin ten biegł zatem do 18 sierpnia 2005 r. i od 30 maja 2013 r.

Na przestrzeni lat, jak prawidłowo zaznaczono w kontrolowanej decyzji, przepisy odnoszące się do instytucji przedawnienia ulegały zmianom. W roku 2000 przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z ust. 5 wynikało, że bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Zmiana wprowadzona ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074) wydłużyła termin przedawnienia do lat 10. W myśl ówczesnego brzmienia art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Kolejna zmiana tego przepisu została dokonana ustawą z 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Bieg terminu przedawnienia zostawał zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Kolejnej istotnej zmiany dokonano ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378), ponieważ od 1 stycznia 2012 r. termin przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ponownie skrócono do lat 5. W przepisach przejściowych, art. 27, określono sposób jego liczenia. W myśl ust. 1, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. W myśl ust. 2, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

W zaskarżonej decyzji brakuje dokładnego i pełnego sprawozdania na temat tego, kiedy rozpoczął bieg termin przedawnienia spornych zaległości, kiedy doszło (dochodziło) do zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia oraz kiedy terminy te ponownie zaczęły bieg (po zawieszeniu w dalszym ciągu, a po przerwaniu od nowa) oraz ile dokładnie wynosił okres zawieszenia, a także jak te zdarzenia (zawieszenie/przerwanie) mają się do regulacji wynikającej z art. 27 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 16 września 2011 r. o redukcji (...). Nie ulega bowiem wątpliwości, że termin przedawnienia spornych składek rozpoczął bieg przed wejściem wymienionej nowelizacji w życie, przez co zasadniczo powinien on rozpocząć ponownie bieg 1 stycznia 2012 r., jeżeli w tym czasie nie pozostawał w zawieszeniu na skutek trwającego postępowania egzekucyjnego, które przesunęłoby rozpoczęcie biegu tego skróconego terminu przedawnienia na termin późniejszy niż dzień 1 stycznia 2012 r. Jeżeli bowiem termin taki był w dniu 1 stycznia 2012 r. w zawieszeniu, to nie mógł tego dnia rozpocząć biegu. Szczególnie istotne w przypadku skarżącej jest przy tym to, czy i w jakim zakresie znajdzie do niej zastosowanie zasada obliczania terminu określona w art. 27 ust. 2 ustawy nowelizującej. Kwestia ta będzie wymagać szczegółowego przeanalizowania (przeliczenia), a wyniki tej analizy muszą znaleźć się w treści uzasadnienia decyzji, aby poddawały się kontroli oraz realizowały względem wnioskodawczyni zasadę przekonywania określoną w art. 8 ust. 1 Kpa. Wszak jest to zasadniczy podnoszony przez nią zarzut, o charakterze niweczącym, do którego nie odniesiono się z należytą uwagą, a gdyby potwierdziła się jego słuszność, to konieczne byłoby umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Ponieważ Zakład działa na podstawie i w granicach przepisów prawa, okoliczność tę musi wziąć pod rozwagę z urzędu.

Podobne wątpliwości należy wyrazić odnośnie kolejnej okoliczności mającej w ocenie organu powodować zawieszenie biegu terminu przedawnienia, a mianowicie " wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zadłużeniu". Tej przyczyny zawieszenia biegu przedawnienia organ nie łączy jednak z określonym przepisem prawa, jak także nie dołącza dokumentów wskazujących jaka decyzja została w tym zakresie wydana i jaki był okres spoczywania biegu przedawnienia.

Prawidłowa natomiast ocena tych okoliczności jest konieczna dla ustalenia czy nie doszło do przedawnienia zaległych składek.

Sąd uznał natomiast za prawidłowe wywody organu odnoszące się do wykładni przepisów art. 28 u.s.u.s., w tym rozporządzenia, a także ich subsumpcji. Zgromadzony materiał dowody pozwalał na ocenę, że nie zachodziły względem zobowiązanej przesłanki określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., z przyczyn wyłuszczonych w decyzjach. Natomiast w przypadku warunków umorzenia określonych w rozporządzeniu, to zasadnie podkreślono w decyzji, że ciężar wykazania istotnych okoliczności pozwalających na ocenę zaistnienia przesłanek określonych w § 3 tego aktu spoczywa na osobie, która ubiega się o umorzenie należności z tytułu składek. Skarżąca informacji takich organowi nie dostarczyła w żadnym z trzech przykładowych sytuacji w nim wymienionych. Z pewnością nie można było też ewentualnych okoliczności łączyć ze stanem epidemii COVID-19, ponieważ został w kraju ogłoszony po zgłoszeniu wniosku o umorzenie zaległych składek. Nie mógł zatem wywrzeć wpływu na sytuację materialno-bytową wnioskodawczyni w okresie sprzed zgłoszenia wniosku o udzielenie ulgi, którymi kierowała się podczas jego zgłoszenia. Ponadto skarżąca nie dostarczyła organowi informacji na temat źródeł i wysokości osiąganych dochodów oraz ponoszonych wydatków na własne utrzymanie. Podjęła zaś działalność gospodarczą (nie deklarując obrotów, a jedynie podkreślając znaczne obciążenia umowne) oraz zadeklarowała wolę ratalnego uregulowania zadłużenia (jak wynika z zaskarżonej decyzji – uwzględnioną). Prowadzone jest też przeciwko niej postępowanie egzekucyjne. Ustalenia te mogły stanowić dla organu podstawę odmowy uwzględnienia udzielenia ulgi na podstawie przepisów rozporządzenia, ponieważ decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Tak więc nawet w razie stwierdzenia przesłanek organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi, przy czym odmowa jej przyznania musi być należycie uzasadniona, przy uwzględnieniu zasady przekonywania stron, z czego organ się należycie wywiązał.

Z podanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 180 § 1 Kpa, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Zakład uzupełni wytknięte wyżej uchybienia odnośnie biegu terminu przedawnienia i tak poczynione ustalenia oceni w szczególności pod kątem dyspozycji art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców.