Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 493/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 124 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 5 ust. 1, par. 6 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej; oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w W. wpłynął wniosek M.J. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.361 ze zm.), dalej rozporządzenie rolnośrodowiskowe.

W powyższym wniosku M.J. ubiegał się o przyznanie płatności do powierzchni w 9,55 ha - wariant 4.1. ochrona siedlisk lęgowych ptaków (Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000).

W dniu [...] października 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2016, którą w wariancie 4.1 odmówił Stronie postępowania przyznania wnioskowanej płatności ponieważ uznał, że powierzchnia stwierdzona - odpowiadająca powierzchni zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2012 roku (wniosek pierwszoroczny) następnie zmieniona w roku 2014 (3 rok realizacji programu rolnośrodowiskowego) - wynosi 7,50 ha, wobec powierzchni deklarowanej 9,55 ha.

Wykluczeniu z płatności podlegała powierzchnia 2,05 ha, która wynikała z nieuprawnionego zwiększenia w piątym roku (2016 r.) wielkości zobowiązania rolnośrodowiskowego, co stanowiło 27,33 % różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną (9,55 ha - 7,05 ha = 2,05 ha x 100 = 205/7,50).

Podstawą do przyjętego rozstrzygnięcia był przepis § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, z którego treści wynika, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 (Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000), 5 lub 6.

Zastosowanie miał również przepis art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014, str. 48 ze zm.) zgodnie z którym, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej - nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.

W dniu 8 listopada 2016 r. M.J. złożył odwołanie, w którym wskazał, iż nie zgadza się z przyjętym rozstrzygnięciem.

Organ II instancji – Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej reguluje rozporządzenie rolnośrodowiskowe, a także ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2016.1387 ze zm.), a następnie (str. 2-4 decyzji) ukazał treść regulacji, które – w szczegółowym ujęciu – mają w sprawie zastosowanie. Zgodnie zaś z art. 21 ust.12 pkt 1-4 tej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie Organ:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 w/w ustawy).

Organ dostrzegł, że M.J. wnioskując o płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 (wniosek pierwszoroczny) zadeklarował powierzchnię wynoszącą 5,55 ha i na taką powierzchnię podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe. W roku 2013 Wnioskodawca kontynuował realizację programu rolnośrodowiskowego na tej samej

powierzchni (5,55ha).

W roku 2014 M. J. zadeklarował we wniosku powierzchnię wynoszącą 9,55 ha. Jednak po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej w sprawie za rok 2014 organ uwzględnił wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Wnioskodawcy i uznał, że powierzchnia stwierdzona wynosi 7,50 ha i do takiej powierzchni przyznano płatność (na mocy decyzji organu I instancji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., która jest ostateczna).

Biorąc pod uwagę powyższe, stosownie do cytowanego przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, uznano, że Wnioskodawca jednorazowo zwiększył w trzecim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego obszar gruntów, na których zobowiązanie to jest realizowane, z powierzchni dotychczasowej 5,55 ha, na powierzchnię 7,50 ha.

Należy w tym miejscu zauważyć, że stosownie do art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. "obszar zatwierdzony" oznacza obszar działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu.

Z cytowanych przepisów § 5 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wynika, że zobowiązaniem rolnośrodowiskowym może być objęty obszar zatwierdzony w kontroli administracyjnej, której uzupełnieniem może być kontrola na miejscu. Za wielkość zobowiązania nie można natomiast uznać obszaru deklarowanego we wniosku, jeśli okaże się on większy niż zatwierdzony.

Stosownie do powyższego, w roku 2014 zobowiązaniem rolnośrodowiskowym objęty został obszar gruntów stwierdzony w kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wyników z kontroli na miejscu, tj. 7,50 ha (wynikający z powiększenia obszaru pierwszorocznego 5,55 ha w trzecim roku o wielkość 1,95 ha).

W czwartym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego (tutaj rok 2015), Skarżący deklarując powierzchnię 9,55 ha po raz kolejny zwiększył obszaru gruntów, na których zobowiązanie jest realizowane, tj. z obszaru 7,50 ha do wielkości 9,55 ha.

Na mocy na mocy decyzji organu I instancji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. powyższe w roku 2015 skutkowało odmową przyznania płatności ze względu na wielkość przedeklarowania powierzchni o 27,33 % - stosownie do art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, zgodnie z którym, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.

Powyższa decyzja Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy decyzją drugoinstancyjną Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W.

Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. wydana w sprawie z wniosku na rok 2014 i decyzja z dnia [...] lipca 2016 r. wydana w sprawie z wniosku na rok 2015 podlegały zaskarżeniu do Sądu.

Należy zaznaczyć, że strona w przedmiotowym odwołaniu podnosi, że decyzja oparta na wadliwie wykonanych w latach poprzednich pomiarach została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednakże podnieść w tym miejscu trzeba, że nawet zaskarżona decyzja do sądu administracyjnego ma walor ostateczności, a więc przyjąć należy że ustanowione przez nią prawa i obowiązki są obowiązujące.

W niniejszej sprawie obszar zobowiązania rolnośrodowiskowego, w myśl § 5 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., jest równy obszarowi zatwierdzonemu w kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu z roku 2014, a który wyniósł 7,50 ha.

W tej sytuacji uznać należy, że M.J. był w roku 2016 zobowiązany do kontynuowania podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego na powierzchni 7,50 ha.

Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, M.J. w roku 2016 kolejny raz zwiększył powierzchnię podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego (tutaj o 2,05 ha) deklarując we wniosku powierzchnię 9,55 ha.

Wskazać jednak należy, że cytowany przepis § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie przewiduje możliwości kolejnego zwiększenia zobowiązania, ani tym bardziej w piątym roku jego realizacji.

Wobec powyższego uznać należy, że M.J. w roku 2016 w sposób nieuprawniony zwiększył całkowity obszar, na którym realizowane powinno być zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w roku 2012 następnie zmienione w roku 2014.

W ocenie organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję Nr [...] z dnia [...].10.2016 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2016, zasadnie odmówił Stronie przyznania wnioskowanej płatności uznając, że powierzchnia stwierdzona odpowiadająca powierzchni zobowiązania rolnośrodowiskowego wynosi 7,50 ha wobec powierzchni deklarowanej w roku 2016 - 9,55 ha. Wykluczeniu z płatności podlegała zatem powierzchnia 2,05 ha która wynikała z nieuprawnionego kolejnego zwiększenia (tutaj w piątym roku) wielkości zobowiązania rolnośrodowiskowego, co stanowiło 27,33 % różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności.

W tym przypadku zastosowanie miał przepis art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., zgodnie z którym, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.

Przyznawanie płatności odbywa się na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a strona składając wniosek oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności. Oznacza to, że strona nie może zasłaniać się nieznajomością przepisów dotyczących przyznawania płatności. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2006 r. (sygn. akt II S.A./Łd 1174/05, niepublikowany): "Skoro skarżąca wystąpiła o przyznanie określonych świadczeń publicznych i oświadczyła, że znane jej są zasady ich przyznawania, to należy uznać, iż znane jej były owe zasady w ich całokształcie".

W sytuacji, gdy strona dąży do uzyskania określonego przywileju finansowego (w tym środków unijnych) winna dołożyć wszelkiej należytej staranności w celu jednoznacznego i pełnego wykazania, iż spełnia ona wszelkie ustawowe przesłanki uzyskania danej płatności. Jakiekolwiek zaniechania w tym zakresie obciążają natomiast ujemnie danego wnioskodawcę (...). To strona skarżąca odpowiada w całości za zgłoszenie i popieranie we wniosku nieprawidłowych danych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 listopada 2011r. sygn. akt III SA/Po 632/11).

Żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania (...) organ jest związany tym żądaniem. Treść żądania wyznacza konkretną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma podstawowe znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990/2-3/47, z dnia 5 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1396/97, niepublikowany, z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, niepublikowany oraz z dnia 24 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 1091/99, niepublikowany).

Należy także podkreślić, że na Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującej wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach szczególnych i ewentualnego wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku. Jednakże za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Wprawdzie nie można generalnie wyłączyć w postępowaniu w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych obowiązków organu wynikających z przepisów art. 7 i 9 k.p.a., to jednak nie mogą one być tak daleko posunięte, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego. W przeciwnym bowiem razie, organ musiałby niejednokrotnie stawać przed koniecznością przeprowadzenia odpowiednich dochodzeń sprawdzających w zakresie treści wniosku. W istocie musiałby on podejmować czynności z urzędu, prowadzące do konwalidacji niezgodnego z prawdą oświadczenia wnioskodawcy, a to - jak wspomniano - nie należy do obowiązków organu. Co więcej, podważałoby to sens przepisów dyscyplinujących wnioskodawców w zakresie żądanych dopłat, w tym przewidujących finansową odpowiedzialność producentów rolnych z tytułu ubiegania się o pomoc nie znajdującą koniecznych podstaw faktycznych i prawnych (patrz wyrok NSA z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 354/10).

W skardze – postulującej uchylenie decyzji Organu II instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego – zarzucono:

a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 7 KPA, art. 8 KPA i art. 10 KPA w zw. z art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 173 t.j.) poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego, co skutkowało ustaleniem błędnego stanu faktycznego i w konsekwencji utrzymaniem zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy.

b) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (EU) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i odmowę przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, mimo tego, że różnica między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a obszarem referencyjnym podlegającym płatności rolnośrodowiskowej nie wystąpiła bądź wynosiła mniej niż 20%;

• § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie, podczas gdy z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że nie doszło do zwiększenia zobowiązania rolnośrodowiskowego w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami.

W motywach wskazano, że powierzchnia deklarowana we wniosku o płatność, jest zgodna ze stanem faktycznym, zaś przeprowadzona kontrola z dnia 31 marca 2015r. miała miejsce, co jest przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie pod sygn. V SA/Wa 646/16.

W ocenie Skarżącego, wadliwe i sprzeczne z obowiązującymi przepisami przeprowadzenie kontroli administracyjnej i ustalone na jej podstawie nieprawidłowe pomiary obszaru działki Skarżącego kwalifikowanego do płatności rolnośrodowiskowej nie mogą obciążać Skarżącego i powodować dla niego ujemnych konsekwencji finansowych. W tej sytuacji, wobec faktu, że w ocenie Skarżącego powierzchnia deklarowana odpowiada powierzchni rzeczywistej, brak było podstaw do odmowy płatności rolnośrodowiskowej.

We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z dnia [...] maja 2016 r. Skarżący zadeklarował obszar podlegający płatności o wielkości 9,55 ha. Wielkość ta była już uprzednio wskazywana przez Skarżącego we wniosku z [...] maja 2014 r. o przyznanie płatności ONW dla strefy górskiej. W dniu [...] marca 2015 r. (tj. prawie rok po złożeniu wniosku z [...] maja 2014 r.) Organ I przeprowadził kontrolę na terenie działki Skarżącego, która miała na celu weryfikację wielkości obszaru zgłoszonego przez Skarżącego do płatności i ustalenie tzw. powierzchni PEG - czyli maksymalnego obszaru kwalifikowanego do płatności ONW. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono dnia [...] marca 2015 r. protokół kontroli - raport nr [...]. Z raportu wynikało, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono powierzchnię PEG o wielkości 7,5 ha, zamiast deklarowanych przez Skarżącego 9,55 ha. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości przy wykonaniu kontroli i sporządzeniu raportu, Skarżący pismem z dnia 28 października 2015 r. przedłożył wyniki pomiaru powierzchni PEG profesjonalnym sprzętem, w wyniku którego ustalił powierzchnię PEG o wielkości 8,27 ha. Jednocześnie załączając szczegółowy opis wykonanych pomiarów sprowadzając do porównywalności z tym, co pomierzyli pracownicy OR R. W opisie podkreślono, że świadomie wykluczono przynależne pomiarom strefy buforowe tj. 1,5 m wzdłuż granicy obszaru dopłatowego, strefy zakrzeczeń oraz rowów których jednostkowa powierzchnia wynosi do 100 m2. W opisie zaznaczono że pracownicy dokonujący pomiarów świadomie wykluczyli z pomierzonego obszaru części niewykoszone 5-10 % powierzchni, choć stanowią one jeden z warunków kwalifikacyjnych pod dopłaty, o czym informował kontrolujących obecny przy kontroli D.T. Wraz z pismem, Skarżący przedłożył kopię mapy ewidencyjnej, kopię wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2008 r., decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2009, 2012 i 2015, zdjęcia wykonane podczas pomiarów powierzchni, a także załączniki graficzne obrazujące miejsca wykonywania poszczególnych zdjęć. Z kolei, wykonana na zlecenie organu I ortofotomapa z dnia 8 sierpnia 2015 r. dostępna w systemie informatycznym na kampanię roku 2015 wykazała powierzchnię PEG 10,89 ha, czyli o ponad 1,34 ha od pierwotnie deklarowanej przez Skarżącego i o aż 3,39 ha większej od ustalonej przez organ I w toku kontroli administracyjnej.

W ocenie Skarżącego oznaczało to, że zarówno sposób przeprowadzenia kontroli, jak ustalony w jej toku pomiar obszaru kwalifikowanego do płatności był nieprawidłowy, a ustalony pomiar nie odpowiadał rzeczywistej wielkości obszaru Skarżącego kwalifikującego się do otrzymania płatności.

Kontrola administracyjna z dnia [...] marca 2015 r., w wyniku której ustalono zaniżoną wielkość działki kwalifikowalnej do płatności ONW została przeprowadzona z naruszeniem przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 316, str. 65). Zgodnie z art. 34 ust. 1 Rozporządzenia nr 1122/2009 tolerancja pomiaru powierzchni działek rolnych jest każdorazowo określana przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Z treści raportu oraz z materiałów źródłowych zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że kontrolerzy nie uwzględnili jakiejkolwiek strefy buforowej, w związku z czym mogło dojść do zaniżenia dokonywanego pomiaru. Należy stwierdzić, że nieuwzględnienie przy pomiarze strefy buforowej stanowi istotny błąd metodologiczny, który skutkuje wadliwością kontroli i raportu oraz brakiem możliwości ich wykorzystania w postępowaniu.

W postępowaniu o przyznanie płatności za rok 2014 Skarżący wskazywał, że w Raporcie nie wskazano również warunków brzegowych dla wykonywania pomiarów, co skutkowało brakiem możliwości ustalenia jaki dokładnie teren był objęty pomiarem i kontrolą, a w konsekwencji prawidłowości dokonanych czynności na zdjęciach z kontroli brak było również wyników pomiarów, a także zaznaczonych widocznych miejsc, z których były one robione, co uniemożliwiało obiektywną weryfikację prawidłowości wykonanych pomiarów. Z raportu wynikało, że pomiar nie uwzględniał oczek wodnych do 100 m2 oraz rowów o szerokości do 2 m, podczas gdy stanowiły one elementy powierzchni użytków rolnych kwalifikujących się do płatności ONW. Również to potwierdzało, że kontrola przeprowadzona została w sposób nierzetelny i nieprawidłowy.

Kontrolerzy w sposób błędny określili granice obszaru B od strony wschodniej - z uwagi na nieznajomość terenu, złe warunki pogodowe, co również skutkowało zaniżeniem dokonanego pomiaru. Okoliczność ta znalazłaby potwierdzenie w zeznaniach świadka D.T., co do którego organy zaniechały jednak przeprowadzenia dowodu z jego przesłuchania. Od obszaru kwalifikowanego do płatności ONW kontrolerzy odejmowali obszary tzw. nieskoszone, mimo że nieskoszenie wynikało bezpośrednio z realizowanego programu RŚ 4.1 tj. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, z którego jasno wynika obowiązek pozostawienia 5-10 % działki rolnej nieskoszonej.

W toku prowadzonej kontroli administracyjnej kontrolerzy sami informowali Skarżącego telefonicznie, że nie mieli wiedzy w związku z jakim programem pomocowym kontrola miała być realizowana. Kontrolerzy nie ustalili również ze Skarżącym zakresu kontroli. Daleko idące zdziwienie Skarżącego budziła okoliczność, że osoby przeprowadzające kontrolę administracyjną nie posiadały jakichkolwiek informacji na temat sprawy z nią związanej, a jednocześnie miały decydować pośrednio o jej rozstrzygnięciu, dokonując pomiarów terenu bez znajomości przepisów ustalających warunki tych pomiarów.

Wszystkie ww. obiektywne zastrzeżenia i uwagi do przeprowadzonej kontroli administracyjnej poddawały w wątpliwość prawidłowość jej przeprowadzenia. Wadliwość przeprowadzonej kontroli i raportu została również wykazana dowodami przedstawionymi przez Skarżącego w październiku 2014 r., które przedstawiały wyniki pomiarów dokonanych profesjonalnym sprzętem, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i dodatkowo na tym samym podkładzie, na którym była przeprowadzana kontrola.

Skarżący zauważył, że z przepisów Rozporządzenia nr 1122/2009 - art. 28 ust. 1 lit c) oraz art. 34ust. 1 nie wynika nakaz dokonywania oceny powierzchni referencyjnej zgłoszonej działki za pomocą systemu LPIS. WSA we Wrocławiu w wyroku z 22 maja 2014 r. (III SA/Wr 51/14) zauważył, że z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 wynika, że "powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne". Oznacza to, że ustalenia Organu II, które de facto uzasadniały w jego ocenie pominięcie dowodów przedstawionych przez Skarżącego było bezpodstawne i skutkowało przyjęciem za podstawę rozstrzygnięcia wadliwego raportu z nieprawidłowo przeprowadzonej kontroli.

W decyzji z [...] stycznia 2016 r. organ II wskazywał, że kontrola i Raport zostały przygotowane w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące przepisy, w związku z czym nie znaleziono podstawy do podważenia ich wiarygodności. Przyjmując takie stanowisko organ II nie analizował konkretnych elementów dokumentów źródłowych stanowiących podstawę raportu, a jego jedynym argumentem na poparcie tej tezy było przywołanie wyroku NSA z 4 kwietnia 2008 r. (II GSK 492/07), zgodnie z którym z racji przeprowadzenia kontroli przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne, co do zasady należy przypisać im przymiot wiarygodności. W przywołanym wyroku NSA natomiast stwierdził, że fakt rzeczywistego areału gruntów, których dotyczy wniosek producenta o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych może być (a contrario - nie musi) potwierdzony protokołem z czynności kontrolnych; jednocześnie NSA wskazał, że domniemanie wiarygodności protokołu z kontroli ma miejsce przy braku inicjatywy dowodowej kontrolowanego producenta oraz jeżeli protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości.

Mając na uwadze stanowisko NSA należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Raport nie korzystał z domniemania prawidłowości, a zatem organ II miał obowiązek poddać go szczegółowej weryfikacji. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przeprowadzenie kontroli oraz następcze przygotowanie Raportu odbyło się z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Popełniono również szereg innych uchybień mających wpływ na wynik kontroli i Raportu, co budziło uzasadnione wątpliwości co do możliwości wykorzystania Raportu w niniejszym postępowaniu. Po drugie, należy zauważyć, że w postępowaniu przed organami administracyjnymi Skarżący wykazał się inicjatywą dowodową przedstawiając wyniki dokonanych pomiarów i dokumenty przeczące prawidłowości przedstawionego raportu, a także wskazywał osobę świadka mogącego potwierdzić nieprawidłowości, czy błędne założenia przyjęte przez kontrolerów w toku kontroli.

Jak słusznie wskazywał NSA w wyroku z 12 grudnia 1983 r. (II SA 1302/83) przy ocenie opinii biegłego organ administracji publicznej nie może "ograniczyć się do powołania na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł tę konkluzję i skontrolować prawidłowość jego rozumowania". Mimo, że kontrola administracyjna nie miała charakteru opinii biegłego, to w ocenie Skarżącego, organ II miał obowiązek zweryfikować metodologię i sposób wykonania pomiarów w trakcie kontroli [...] marca 2015 r. organ II takiej analizy nie przeprowadził. Mając na uwadze powyższe, nieuprawnione było przyjęcie domniemania prawidłowości przeprowadzonej kontroli, a organ II miał obowiązek przeprowadzić szczegółową analizę materiałów źródłowych dla Raportu i ich ocenę w kontekście obowiązujących przepisów.

Wydając decyzję z [...] stycznia 2016 r. organ II w sposób bardzo ogólny odniósł się do dowodów przedstawionych przez Skarżącego, nie dokonując ich szczegółowej analizy, co w niniejszej sprawie należy uznać za faktyczne pominięcie tych dowodów. Organ stwierdził, że dokumenty przekazane przez Skarżącego obrazują dobrą kulturę rolną obszarów zgłoszonych przez Skarżącego do płatności ONW, jednakże na dzień wykonania fotografii (24 października 2015 r.), podczas gdy przedmiotem postępowania jest stan gruntów zadeklarowanych na rok 2014. W związku z tym, nie zostały one uznane przez organ II za wiarygodne. W okresie pomiędzy [...] marca 2015 r., a 24 października 2015 r. nie jest możliwym technicznie i agrotechnicznie doprowadzenie 3 ha do pokazanej na zdjęciach stanu kultury agrotechnicznej działki. Ponadto, jest to okres, w którym zgodnie z programem dopłat nie można wykonywać żadnych prac agrotechnicznych, w tym nawet koszenia.

Dokonując takiej oceny organ II całkowicie pominął przy tym istotny fakt, że kontrola administracyjna również została przeprowadzona w 2015 r. ([...] marca 2015 r.), a zatem nie odzwierciedlała stanu gruntów z roku 2014. Dodatkowo - jak już wskazywano wcześniej - marzec był wyjątkowo niekorzystnym okresem do przeprowadzenia takiej kontroli z uwagi na możliwość zaniżenia rzeczywistego obszaru kwalifikowalnego. Z dowodów i informacji przekazanych przez Skarżącego w październiku 2015 r. wynika, że powierzchnia kwalifikowalna do płatności wyniosła 8,2752ha. Z kolei ortofotomapa z dnia 8 sierpnia 2015 r. dostępna w systemie informatycznym na kampanię roku 2015 wykazała powierzchnię PEG 10,89 ha.

Powyższe oznaczało, że stan gruntów się stale zmienia, jest zależny od panującej pogody i aktualnie podejmowanych czynności rolniczych, a najbardziej wiarygodny dla oceny danego obszaru pod kątem kwalifikowalności do płatności ONW jest stan gruntów w okresie letnim, wczesno-jesiennym. Skoro zatem, nie istniał obiektywny pomiar działki zgłoszonej przez Skarżącego [...] maja 2014 r., zarówno kontrola administracyjna, jak i pomiary Skarżącego zostały przeprowadzone w roku 2015 (pomiary Skarżącego w okresie kalendarzowym najbardziej zbliżonym do połowy roku), na przestrzeni kilku miesięcy stwierdzono znaczne różnice pomiarowe na tej samej działce, wobec czego należy stwierdzić, że istniały nie dające się usunąć wątpliwości, co do tego jaki był rzeczywisty obszar kwalifikowalny do płatności ONW w stosunku do zadeklarowanego przez Skarżącego we wniosku.

Zgodnie z art. 7 oraz 77 § 1 KPA organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., IV SA/Wa 1039/14; wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2013 r, I SA/Wa 1980/12). Zasada prawdy obiektywnej ustanowiona w art. 7 KPA zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zasadę tę rozwija następnie art. 77 § 1 KPA, nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Należy również wskazać na treść art. 75 § 1 KPA, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (wyrok WSA w Warszawie z 16 października 2014 r., IV SA/Wa 1039/14; wyrok WSA w Krakowie z 4 lipca 2013 r., II SA/Kr 455/13). Co prawda WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 25 września 2014 r. (I SA/Ol 618/14) zwrócił uwagę, że "w postępowaniu przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ograniczeniu ulega zasada prawdy obiektywnej oraz wynikający z niej obowiązek organu zawarty w art. 77 KPA, do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który to zastąpiony został (...) obowiązkiem wyłącznie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego". Jednakże, jak zauważył WSA, nie oznacza to, że "organ zwolniony został z konieczności oparcia rozstrzygnięcia na niebudzącym wątpliwości, wystarczającym i przekonywującym materiale dowodowym, który zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć. Następstwem wskazanej modyfikacji reguł postępowania w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nie jest wyłączenie zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy oraz jego pełnej oceny, a jedynie wzmożenie aktywności stron w tym zakresie". Również zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 uWROW organ II był obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organ II nie rozpatrzył w sposób wszechstronny całego zebranego materiału dowodowego, w szczególności nie przeprowadził szczegółowej analizy dokumentów zgromadzonych w latach poprzednich w aktach sprawy zakończonej wydaniem decyzji z [...] stycznia 2016 r., w toku rozpatrywania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za ubiegłe lata.

W ocenie Skarżącego organ II wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 19 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia nr 640/2014 oraz § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie nie doszło do zwiększenia zobowiązania rolnośrodowiskowego poprzez ich bezzasadne zastosowanie w niniejszej sprawie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jak już wskazano powyżej Skarżący nie dokonał zwiększenia obszaru rolnośrodowiskowego w sposób, który naruszałby obowiązujące przepisy. Jedyne zwiększenie obszaru kwalifikowanego nastąpiło w 2014 r. do wielkości 9,55 ha. Wskazywana przez Organ II wielkość 7,5 ha jest nieprawidłowa i nie powinna być brana w niniejszym postępowaniu pod uwagę. Również obszar zadeklarowany przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności odpowiada wielkości rzeczywistej obszaru kwalifikującego się do otrzymania płatności, w związku z czym nie może być mowy o różnicy między jedną, a drugą wielkością przekraczającą 20%. Zgodność obszaru deklarowanego z rzeczywistym potwierdzają zarówno dokumenty złożone przez Skarżącego, jak i ortofotomapa z 2015 r.

W ocenie Skarżącego fakt, że w 2015 r. organ I przeprowadził w sposób nieprawidłowy kontrolę administracyjną, na podstawie której ustalono wadliwy pomiar jego działki kwalifikującej się do otrzymania płatności nie może skutkować dla niego negatywnymi konsekwencjami finansowymi.

W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z wydanymi w sprawie decyzjami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie trzeba zwrócić uwagę na fakt, iż podnoszone w skardze (a także w jej uzasadnieniu) okoliczności związane ze sprawą V SA/Wa 646/16 zostały ocenione nieprawomocnym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r. (w sprawie sporządzono motywy), którym uchylono decyzję Dyrektora [...] OR ARiMR w W. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...]. Z tej racji Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 stycznia 2018 r. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie, podając w motywach, że powodem jest kwestia ustaleń kontrolnych w zakresie powierzchni działek zadeklarowanych, objętych postępowaniem w sprawie V SA/Wa 646/16.

W efekcie wniesionego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że względy ekonomii procesowej przemawiają za kontunuowaniem postępowania.

Wykładnia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że dla skutecznego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego musi istnieć ścisła zależność pomiędzy rozpoznawaną sprawą, a zagadnieniem prawnym, które ma być przedmiotem rozstrzygnięcia prejudycjalnego. Prejudykat wchodzi bowiem w skład podstawy faktycznej orzeczenia, co determinuje sposób wykładni art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. glosa Z. Czarnik, L. Żukowski do postanowienia NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 278/11, OSP 2012/7-8/73; wyrok NSA z 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 792/07, wyrok NSA z 26 października 2005 r., sygn. akt I FSK 230/05).

Taki zaś prejudykat w niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zachodzi. Nie można bowiem mówić o bezpośrednim wpływie wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt. I GSK 1509/18 (zainicjowanego skargą kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku WSA w Warszawie z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 646/16) toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Sprawa będąca przedmiotem zawieszenia postępowania dotyczy odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2016 r., a Sąd powołuje się na sprawę dotyczącą płatności dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Będąc związanym powyższym stanowiskiem NSA wskazać należy, że wszelkie zarzuty sformułowane przez Skarżącego, a nawiązujące do treści ustaleń Sądu poczynionych w nieprawomocnie rozstrzygniętej sprawie V SA/Wa 646/16 są bez znaczenia dla ustaleń w niniejszej sprawie. Stąd też brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt tej sprawy "na okoliczność udokumentowania przez Skarżącego prawidłowej wielkości obszaru kwalifikowanego w postepowaniu o przyznanie płatności ONW już za rok 2014 oraz braku prawidłowości przeprowadzonej kontroli administracyjnej, ustaleń dokonanych w jej toku i wydanych na ich podstawie decyzji administracyjnych" (vide str. 3 skargi).

Abstrahując zatem od ustaleń poczynionych przez Sąd w sprawie V SA/Wa 646/16, iż z akt sprawy wynika, że M.J. wnioskując o płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 (wniosek pierwszoroczny) zadeklarował powierzchnię wynoszącą 5,55 ha i na taką powierzchnię podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe. W roku 2013 Wnioskodawca kontynuował realizację programu rolnośrodowiskowego na tej samej powierzchni (5,55 ha).

Co należy podkreślić, w roku 2014 M.J. zadeklarował we wniosku powierzchnię wynoszącą 9,55 ha. Jednak po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej w sprawie za rok 2014 organ uwzględnił wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Wnioskodawcy i uznał, że powierzchnia stwierdzona wynosi 7,50 ha i do takiej powierzchni przyznano płatność (na mocy decyzji organu I instancji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r.). Rok 2014 był trzecim rokiem realizacji przez M.J. zobowiązania środowiskowego (rozpoczętego w roku 2012).

Biorąc pod uwagę powyższe, stosownie do cytowanego przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, uznano, że Wnioskodawca jednorazowo zwiększył w trzecim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego obszar gruntów, na których zobowiązanie to jest realizowane, z powierzchni dotychczasowej 5,55 ha, na powierzchnię 7,50 ha. Stosownie do art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b)

rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. "obszar zatwierdzony" oznacza obszar działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu.

Z cytowanych przepisów § 5 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wynika, że zobowiązaniem rolnośrodowiskowym może być objęty obszar zatwierdzony w efekcie kontroli administracyjnej, której uzupełnieniem może być kontrola na miejscu. Za wielkość zobowiązania nie można natomiast uznać obszaru deklarowanego we wniosku, jeśli okaże się on większy niż zatwierdzony. W roku zobowiązaniem rolnośrodowiskowym objęty został obszar gruntów stwierdzony w kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wyników z kontroli na miejscu, tj. 7,50 ha (wynikający z powiększenia obszaru pierwszorocznego 5,55 ha w trzecim roku o wielkość 1,95 ha).

W ocenie Sądu organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2016 r., trafnie odmówił stronie postępowania przyznania wnioskowanej płatności, ponieważ uznał, że powierzchnia stwierdzona - odpowiadająca powierzchni zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2012 roku (wniosek pierwszoroczny) następnie zmieniona w roku 2014 (3 rok realizacji programu rolnośrodowiskowego) - wynosi 7,50 ha, wobec powierzchni deklarowanej 9,55 ha.

Wykluczeniu z płatności podlegała powierzchnia 2,05 ha która wynikała z nieuprawnionego zwiększenia w piątym roku (2016 r.) wielkości zobowiązania rolnośrodowiskowego, co stanowiło 27,33 % różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną (9,55 ha - 7,05 ha = 2,05 ha x 100 = 205 / 7,50).

Podstawą do przyjętego rozstrzygnięcia był przepis § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, z którego treści wynika, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 (Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000), 5 lub 6.

Zastosowanie miał również przepis art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności zgodnie z którym, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.

Skarżący powołując się na sprawę o sygn. akt V SA/Wa 646/16, w której kontroli sądu podlegała decyzja [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. kwestionuje wyniki z kontroli na miejscu z roku 2014, które były podstawą do ustalenia wielkości zobowiązania rolnośrodowiskowego w sprawie za rok 2016 - do powierzchni 7,50 ha. W tym miejscu wskazać należy, że wyrok WSA z dnia 31 stycznia 2017 r. w sprawie o ww. sygnaturze akt nie jest prawomocny. Ponadto, co istotne, WSA uchylając decyzję [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o ile wskazał na wadliwość jej uzasadnienia to nie podważał ustaleń kontrolujących co do wyliczenia powierzchni stwierdzonej wynoszącej 7,50 ha. Niewystarczające uzasadnienie decyzji wydanej w innej sprawie nie oznacza, że ustalenia kontrolujących były błędne. W tej sytuacji zarzuty Skarżącego co do domniemania prawidłowości wyników z kontroli na miejscu z dnia [...] marca 2015 roku opisanych w raporcie z weryfikacji w terenie Nr [...], uznać należy na nieuzasadnione.

Na marginesie zaznaczyć należy, że w czwartym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego (tutaj rok 2015), M.J.deklarując powierzchnię 9,55 ha po raz kolejny zwiększył obszaru gruntów, na których zobowiązanie jest realizowane, tj. z obszaru 7,50 ha do wielkości 9,55 ha.

Na mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2016 r. powyższe skutkowało odmową przyznania płatności ze względu na wielkość przedeklarowania powierzchni o 27,33 % - stosownie do art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.), zgodnie z którym, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej - nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.

Powyższa decyzja Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. i nie została ona zaskarżona do Sądu.

Wobec powyższego wskazać należy, że skoro decyzja Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. jak również decyzja Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nie zostały uchylone ani też nie wstrzymano ich wykonalności (w trybie art. 61 § 2-3 p.p.s.a.), to są one ostateczne. Decyzje takie wiążą zatem organ administracji, co do podjętego w nich rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie obszar zobowiązania rolnośrodowiskowego, w myśl § 5 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., jest równy obszarowi zatwierdzonemu w kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu z roku 2014, a który wyniósł 7,50 ha.

W tej sytuacji uznać należy, że M.J. był w roku 2016 zobowiązany do kontynuowania podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego na powierzchni 7,50 ha.

Tymczasem jak wynika z akt sprawy, M.J. w roku 2016 kolejny raz zwiększył powierzchnię podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego (tutaj o 2,05 ha) deklarując we wniosku powierzchnię 9,55 ha, co uczynił wbrew § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który nie przewiduje możliwości kolejnego zwiększenia zobowiązania, tym bardziej w piątym roku jego realizacji , a zatem należy uznać, że M.J. w roku 2016 w sposób nieuprawniony zwiększył całkowity obszar, na którym realizowane powinno być zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w roku 2012, następnie zmienione w roku 2014.

Reasumując, skoro Skarżący zaakceptował rozstrzygnięcia organów obu instancji odnośnie odmowy przyznania płatności w związku z realizacją programu rolnośrodowiskowego za rok 2015 (gdzie identycznie zwiększono powierzchnię z obszaru 7,50 ha do wielkości 9,55 ha), co skutkowało odmową przyznania płatności ze względu na wielkość przedeklarowania powierzchni o 27,33 % (i tego rozstrzygnięcia nie zaskarżono do Sądu), to identyczne żądanie, dotyczące roku 2016, w piątym roku trwania programu, musiało zostać ocenione identycznie, tak w zakresie różnic wielkości deklarowanych i stwierdzonych powierzchni (27,33 %) i wynikających stąd konsekwencji. Nie naruszono zatem wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak też procesowego.

Mając na względzie treść art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.