Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2469/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 11, art 77 § 1, art 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art 76 ust 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1482
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] (dalej: "organ II instancji") decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1482), dalej: "u.p.z.", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] o odmowie umorzenia kwoty 33.413,34 zł wraz z odsetkami z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej.

Powyższa decyzja ostateczna została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] grudnia 2009 r. P. S. (dalej: "strona", "skarżąca") zawarła z Prezydentem [...] - Urzędem Pracy [...] umowę nr [...] w sprawie przyznania osobie bezrobotnej jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej na zasadach pomocy de minimis. Na podstawie umowy stronie została przyznana i wypłacona kwota 18.488,00 zł. Zabezpieczeniem zwrotu otrzymanych środków był akt notarialny o poddaniu się egzekucji przez dłużnika. W związku z uzyskaniem z Urzędu Dzielnicy [...] Wydział [...] zaświadczenia, z którego wynikało, że od dnia [...] kwietnia 2007 r. strona rozpoczęła działalność gospodarczą, a wpis wykreślono z dniem [...] grudnia 2009 r., pismem z dnia [...] lipca 2010 r. Prezydent [...] wypowiedział stronie ww. umowę oraz wezwał do zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami. Jak stwierdził organ I instancji, strona podpisując w dniu [...] grudnia 2009 r. umowę o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie o nieposiadaniu - w okresie 12 miesięcy przed podpisaniem ww. umowy - wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

P. S. pismem z dnia [...] września 2010 r. wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie na raty wymaganej kwoty z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i materialną. Urząd Pracy [...] wezwał stronę do złożenia wyjaśnień i dostarczenia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Wobec braku odpowiedzi na ww. wezwanie Urząd Pracy ponownie wezwał stronę do określenia wysokości i ilości rat spłaty przyznanych środków oraz do dostarczenia dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. We wskazanym terminie strona nie wykonała wezwania.

Wezwaniem z dnia [...] listopada 2010 r. Prezydent [...] zobowiązał P. S. do zwrotu kwoty 20.700,50 zł z tytułu przyznanych środków finansowych wraz z ustawowymi odsetkami.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2011 r. Urząd Pracy [...] wystąpił do Sądu Rejonowego [...][...] Wydział [...] o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu przedłożonemu przez P. S.. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Sąd Rejonowy [...] nadał klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu z ograniczeniem egzekucji do kwoty 25.000,00 zł.

W dniu [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Urzędu Pracy [...] wystosował do strony ostateczne wezwanie do zapłaty kwoty 22.153,80 zł.

W dniu [...] lipca 2011 r. do Urzędu Pracy [...] wpłynął wniosek P. S. o umorzenie zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami i kosztami postępowania. W treści wniosku strona wskazała na zły stan zdrowia, brak pracy i pozostawanie na utrzymaniu rodziców. Urząd Pracy [...] dwukrotnie wzywał stronę do złożenia wyjaśnień i dostarczenia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, jednak we wskazanych terminach wezwania nie zostały wykonane.

W dniu [...] grudnia 2011 r. do Urzędu Pracy [...] wpłynął kolejny wniosek P. S. o umorzenie zwrotu przyznanych środków wraz z odsetkami i kosztami postępowania. Prezydent [...], po negatywnym zaopiniowaniu przez Radę Zatrudnienia [...] ww. wniosku, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmówił umorzenia kwoty 23.464,20 zł wraz z odsetkami. Na skutek odwołania strony, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] odmówił umorzenia kwoty 23.464,20 zł wraz z odsetkami z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej. Po rozpatrzeniu odwołania strony Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na skutek skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1914/13 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 61 § 3 z związku z art. 64 § 2 k.p.a. oraz art 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem organy prowadziły postępowanie zainicjowane wnioskiem, który nie zawierał podpisu strony.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] odmówił umorzenia kwoty 23.464,20 zł wraz z odsetkami z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej. W związku z odwołaniem strony Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1598/15 odrzucił skargę.

W dniu [...] listopada 2015 r. P. S. złożyła kolejny wniosek o umorzenie zwrotu przyznanych środków finansowych wraz z odsetkami i kosztami postępowania w kwocie 22.158,80 zł. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. strona doprecyzowała ww. wniosek wskazując, że wnioskuje o umorzenie kwoty 31.143,88 zł wraz z dalszymi odsetkami.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił umorzenia kwoty 32.143,88 wraz z odsetkami z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na skutek skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1474/16 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 76 ust. 7 u.p.z. Pomimo bowiem szczegółowego przytoczenia podstawy prawnej wydanej decyzji, organy nie odniosły się w ogóle do kluczowej w świetle art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z. kwestii ewentualnego pozbawienia skarżącej i jej małoletniego syna niezbędnych środków utrzymania w razie dochodzenia zaległej należności. Organy nie rozważyły informacji wynikających ze zgromadzonych dokumentów, w tym danych o wysokości dochodu skarżącej i jej wydatkach oraz informacji o stanie zdrowia dziecka wraz z kosztami jego leczenia i opieki, a także, czy skarżąca faktycznie może podjąć pracę zarobkową w sytuacji, gdy opiekuje się chorym synem. Skarżąca, jak zaznaczył Sąd, wskazała, iż spełnia wszystkie cztery przesłanki z art. 76 ust. 7 u.p.z., gdyż nie posiada żadnego majątku, dochodzenie należności pozbawi ją i syna środków na jedzenie i leki, a w postępowaniu egzekucyjnym nie można będzie uzyskać kwoty należności. Okoliczności te nie były jednak przedmiotem prawidłowej analizy organów, szczególnie w kontekście przesłanki uregulowanej w art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w istocie nie pozwala na stwierdzenie, którą z przesłanek z art. 76 ust. 7 u.p.z. organ analizował i czy w ogóle stwierdził istnienie takiej przesłanki.

Sąd wskazał, iż rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny uzupełnić i przeanalizować materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i rozważyć, czy zaistniały przesłanki z art. 76 ust. 7 u.p.z., a w szczególności czy dochodzenie zaległej należności nie pozbawi skarżącej i jej syna niezbędnych środków utrzymania, przy czym ustalenia te powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił umorzenia kwoty 32.143,88 zł wraz z odsetkami z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej. Na skutek odwołania strony Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ II instancji wskazał, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy i nie rozważył materiału dowodowego w świetle przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 u.p.z.

Ponownie rozpatrując sprawę pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Urząd Pracy [...] wezwał stronę do złożenia wyjaśnień i dostarczenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu zwrotu jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej. Zobowiązał również stronę do przesłania dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych, rzeczywistych, miesięcznych dochodów przypadających na każdego członka rodziny i ponoszonych wydatków oraz wypełnienia oświadczenia majątkowego. W dniu [...] września 2018 r. do Urzędu Pracy wpłynęło oświadczenie majątkowe strony, z którego wynikało, że pobiera ona świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 1.630 zł, nigdzie nie pracuje, nie posiada nieruchomości ani ruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani żadnych wartościowych przedmiotów. W ww. oświadczeniu strona wskazała, że opłaty za mieszkanie i media ponosi ojciec dziecka w zamian za alimenty. Podała, że ponosi miesięcznie wydatki w wysokości ok. 1.600 zł (1.200 zł na żywność, odzież i inne podstawowe artykuły oraz 400 zł na opłaty za zajęcia edukacyjne syna, rehabilitację, dogoterapię, hipoterapię, zakup lekarstw i wizyty u stomatologa). W dołączonym do oświadczenia piśmie strona przedstawiła sytuację materialną oraz zdrowotną swoją i dziecka wskazując, że sytuacja ta zasadniczo nie uległa zmianie od czasu składania ostatnich wyjaśnień.

Uchwałą z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Rada Rynku Pracy [...] negatywnie zaopiniowała wniosek P. S. o umorzenie należności. Jednocześnie Rada zaproponowała rozłożenie należności głównej na raty oraz możliwość umorzenia odsetek od należności głównej po spłacie co najmniej połowy należności głównej i złożeniu ponownego wniosku.

Pismem z dnia [...] października 2018 r. Urząd Pracy [...] zaproponował stronie rozłożenie kwoty głównej roszczenia na 92 miesięczne raty, a po spłacie co najmniej połowy należności głównej możliwość złożenia wniosku o umorzenie odsetek. W piśmie z dnia [...] października 2018 r. skierowanym do Urzędu Pracy strona zaproponowała wpłatę połowy należności głównej w wysokości 9.000 zł w terminie do dnia [...] listopada 2018 r. oraz począwszy od grudnia 2018 r. wpłatę comiesięcznych rat w wysokości 200 zł płatnych do 15-go dnia każdego miesiąca, aż do całkowitej spłaty roszczenia głównego w wysokości 18.488,00 zł. Jednocześnie strona zawnioskowała o całkowite umorzenie odsetek po wpłaceniu pierwszej raty.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] orzekł o odmowie umorzenia kwoty 33.385,39 zł wraz z dalszymi odsetkami z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej, oraz o rozłożeniu kwoty 18.488,00 zł należności głównej z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej na 92 raty.

Na skutek odwołania strony, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, iż organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do wniosku strony o całkowite umorzenie odsetek. Organ I instancji winien wezwać stronę do sprecyzowania żądania w celu jednoznacznego określenia jakiego rodzaju ulgi oczekuje. Nadto Wojewoda wskazał, iż organ I instancji nadal nie zrealizował wytycznych WSA w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1474/16 w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego i rozważenia czy zaistniały przesłanki z art. 76 ust. 7 u.p.z. W szczególności organ I instancji nie dokonał prawidłowej i wyczerpującej oceny sytuacji strony w świetle art. 76 ust. 7 pkt 2 u.z.p. Nie wyjaśnił z jakich względów uznał, że ww. przesłanka w niniejszej sprawie nie zachodzi zważywszy, że dochód strony stanowi kwota 1.630 zł, zaś wydatki obejmują kwotę 1.600 zł. Organ I instancji nie wyjaśnił również, czy w sprawie zaistniała przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 4 u.z.p. Organ I instancji wskazał jedynie, że w wyniku postępowania prowadzonego przez komornika sądowego została wyegzekwowana kwota 1.010,21 zł. Przy czym z dokumentów załączonych do odwołania wynika, że Komornik Sądowy postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Do powyższej okoliczności organ I instancji w ogóle się nie odniósł. Konkludując Wojewoda stwierdził, iż ocena dokonana przez organ I instancji w zakresie ustalenia przesłanek umorzenia należności nie została dokonana w sposób wyczerpujący i jako dowolna nie zasługuje na akceptację.

W następstwie powyższego Urząd Pracy [...] wezwaniem z dnia [...] lutego 2019 r. zobowiązał P. S. do stawiennictwa w siedzibie Urzędu w celu złożenia wyjaśnień i dostarczenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o umorzenie przedmiotowych należności. W dniu [...] marca 2019 r. do Urzędu Pracy [...] wpłynęło pismo strony informujące, że jej dochód stanowi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 184,42 zł oraz świadczenie pielęgnacyjne, które od dnia 1 stycznia 2019 r. wynosi 1.583 zł. Strona wskazała, że średnie miesięczne koszty utrzymania jej i dziecka kształtują się następująco: żywność, chemia, ubrania: 800 zł; zajęcia edukacyjne, wczesne wspomaganie rozwoju, turnusy rehabilitacyjne: 400 zł; materiały edukacyjne: 80 zł; prywatne wizyty lekarskie, leki, badania, sprzęt medyczny dla dziecka (aparaty słuchowe, wkładki uszne, baterie do aparatów, szkła korekcyjne): średnio 150 zł; przejazdy na zajęcia, rehabilitację: 200 zł; wizyty lekarskie, leki i badania strony: 100 zł. Ponadto strona poinformowała, że fundacja dofinansowuje jej dziecku turnus rehabilitacyjny w kwocie jednorazowej, zależnej od uzbieranego 1%, a w ramach ekwiwalentu za alimenty ojciec dziecka pokrywa koszty mieszkania, czynszu, telefonu oraz opłat eksploatacyjnych. Do ww. pisma dołączono kserokopie: orzeczenia o niepełnosprawności syna, decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...], decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] oraz 69 faktur.

Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Rada Rynku Pracy [...] negatywnie zaopiniowała umorzenie należności wobec P. S..

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił umorzenia kwoty 33.413,34 zł wraz z odsetkami z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalił, że strona nie posiada majątku w postaci nieruchomości, samochodu oraz przedmiotów wartościowych, czy papierów wartościowych, a co za tym idzie spełnia przesłankę, o której mowa w art. 76 ust. 7 pkt 1 u.p.z.

Dalej organ stwierdził, iż strona była wielokrotnie wzywana do wykazania uzyskiwanych rzeczywistych dochodów na każdego członka rodziny. W odpowiedzi strona poinformowała jedynie o świadczeniach pielęgnacyjnych w łącznej wysokości 1.767,42 zł miesięcznie oraz oświadczyła, że nie otrzymuje świadczenia 500+. Nie wykazała natomiast w jakiej kwocie otrzymuje wsparcie od ojca dziecka, który w ramach ekwiwalentu za alimenty pokrywa koszty mieszkania, czynszu, telefonu oraz opłat eksploatacyjnych. Strona oświadczyła, że Fundacja dofinansowuje synowi turnus rehabilitacyjny w kwocie jednorazowej, zależnej od uzbieranego 1%, jednak nie wskazała kwoty uzyskiwanej pomocy. Nie podała także, czy posiada inne, niż wobec Prezydenta [...] zadłużenia. Wobec braku informacji o rzeczywistych dochodach strony i jej syna oraz kosztów, które ponosi ojciec dziecka, nie sposób ustalić, czy w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z.

Organ zaznaczył, iż prowadzone w 2018 roku postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w sprawie o sygn. akt [...], okazało się częściowo skuteczne i doprowadziło do wyegzekwowania 1.010,21 zł. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 76 ust. 7 pkt 4 u.p.z.

Organ stwierdził również, że strona nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych Urzędu Pracy [...], przy czym analiza wszystkich złożonych dokumentów i oświadczeń nie pozwala stwierdzić jakimi środkami na utrzymanie własne i syna strona dysponuje miesięcznie.

Konkludując organ stwierdził, iż ulga w postaci umorzenia należności, czy to w całości, czy w części powinna być stosowana wyjątkowo i nawet przy spełnieniu którejkolwiek z przesłanek umożliwiających umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia, nie jest obowiązkiem organu. Strona jest osobą w wieku produkcyjnym, a posiadane wykształcenie oraz odbyte różnorodne kursy i posiadane dyplomy dają szansę na poprawę jej sytuacji majątkowej. Czasowy brak środków finansowych i przejściowo trudna sytuacja materialna nie oznacza całkowitej nieściągalności zobowiązania i nie stanowi uzasadnienia dla umorzenia należności. Obecny stan zdrowia syna strony nie przesądza o konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem na zawsze. Orzeczenie o niepełnosprawności syna zostało wydane do dnia [...] kwietnia 2023 r.

Od powyższej decyzji P. S. złożyła odwołanie do Wojewody [...] zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieustaleniu stanu faktycznego sprawy, braku oceny podniesionych przez nią okoliczności oraz braku oceny ustawowych przesłanek uzasadniających umorzenie należności. Do odwołania dołączone zostały kserokopie: postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. sygn. akt [...].

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powołał art. 76 ust. 7 u.p.z. i wskazał na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia podejmowanego w oparciu o ten przepis.

Stwierdził, iż organ I instancji zebrał cały materiał dowodowy niezbędny do ustalenia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z dokumentacji sprawy wynika, że P. S. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z niepełnosprawnym dzieckiem. Jej dochodami są: świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 1.767,42 zł miesięcznie. Miesięczne wydatki strony wynoszą 1.730 zł. Strona nie ponosi wydatków związanych z opłatami za mieszkanie jak: czynsz, telefon oraz opłaty eksploatacyjne, gdyż koszty te ponosi ojciec dziecka w ramach ekwiwalentu za alimenty. Ponadto strona korzysta z pomocy fundacji, która finansuje turnus rehabilitacyjny syna.

Strona nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności. Postępowanie egzekucyjne zostało zakończone postanowieniem Komornika Sądowego z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. [...]. Dochody jakie uzyskuje strona pochodzą w całości ze środków, które są wyłączone z egzekucji. Zatem przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 4 u.p.z. na chwilę obecną nie zachodzi, bowiem postępowanie egzekucyjne się nie toczy.

Dalej Wojewoda [...] stwierdził, iż nie podziela stanowiska organu I instancji odnośnie nieudokumentowania przez stronę osiąganych dochodów oraz ponoszonych wydatków. Strona podała bowiem kwoty i źródła dochodów oraz wydatków. Wskazała nadto, iż ani ponoszone przez ojca dziecka koszty utrzymania mieszkania strony ani środki przeznaczane przez fundację na pokrycie kosztów turnusu rehabilitacyjnego dziecka nie stanowią dochodów lub wydatków. Stwierdził przy tym, że z uwagi na uznaniowy charakter decyzji nie może nakazać organowi I instancji zastosowania jego interpretacji sytuacji majątkowej strony. Wskazał jednocześnie, że okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione, zatem brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Organ II instancji wskazał nadto, iż obowiązkiem organów administracji publicznej jest dochodzenie roszczeń w sytuacji zaistnienia okoliczności do zwrotu pomocy udzielonej ze środków publicznych. Umorzenie nienależnie pobranego świadczenia jest ulgą w zobowiązaniach wobec państwa, która winna być stosowana jedynie wyjątkowo. To bowiem organ przyznający ulgę ponosi odpowiedzialność za odstąpienie od dochodzenia roszczenia, które prowadzi do zubożenia środków publicznych. W sprawie niniejszej okolicznością, która doprowadziła do obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranego świadczenia, było świadome wprowadzenie w błąd Urzędu Pracy [...], przy czym z oświadczenia strony złożonego w dniu [...] września 2010 r. wynika, że sprzedała zakupiony za otrzymane środki towar, jednakże nie zwróciła Urzędowi kwoty otrzymanej ze sprzedaży tego towaru. Strona nie podjęła próby zwrócenia choćby części nienależnie pobranego świadczenia domagając się jego umorzenia w całości.

Pismem z dnia 20 września 2019 r. P. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 76 ust. 7 u.p.z. poprzez:

- nierozważenie sytuacji materialnej, rodzinnej i prawnej skarżącej, co doprowadziło do niedokonania subsumcji prawa i niewyjaśnienia czym kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję,

- nierozważanie interesu publicznego i słusznego interesu strony, co spowodowało błędne zastosowanie 76 ust. 7 u.p.z.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż w toku postępowania w przedmiocie umorzenia należności wobec Skarbu Państwa organ winien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Winien również w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie organ tych obowiązków nie dopełnił. Nie uwzględnił również oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1474/16, w którym Sąd stwierdził, że "w rozpatrywanej sprawie zarówno Prezydent, jak i Wojewoda uchybili powyższym zasadom postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest bowiem szczegółowej analizy występowania w sprawie przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia (...), a w szczególności przesłanki art. 76 ust. 7 pkt 2 tej ustawy".

Zdaniem skarżącej organ nie dokonał oceny przesłanki określonej w ww. przepisie, nie zbadał czy dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania. W konsekwencji nie dokonał oceny, czy zachodzi podstawa do umorzenia należności.

Organ nie poddał również stosownej analizie pozostałych przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 u.p.z., w szczególności w art. 76 ust. 7 pkt 1 tej ustawy, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a.

Skarżąca, powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, podniosła również, że w przypadku stwierdzenia wystąpienia co najmniej jednej z przesłanek umorzenia należności organ winien rozstrzygnąć sprawę w ramach uznania administracyjnego, kierując się zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony. Podejmując decyzję o umorzeniu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach szczególnie uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, organ bierze pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika oraz uzasadniony interes Skarbu Państwa. Tymczasem w niniejszej sprawie kwestie te nie były w ogóle badane, a organ nie dostrzegł związku pomiędzy rozstrzyganiem sprawy w granicach uznania administracyjnego a koniecznością przestrzegania ww. reguł postępowania administracyjnego. Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż niestopniowalny interes publiczny wymaga dochodzenia należności pomimo zaistnienia konkretnych przesłanek do umorzenia należności, wymienionych w art. 76 ust. 7 u.p.z.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie zarówno organ jak i skarżąca (odpowiednio pismami z dnia 15 i 18 czerwca 2020 r.) wnieśli o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej.

Powyższa decyzja została wydana w następstwie decyzji kasacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] uchylającej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. uprzednio wydaną w sprawie decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej. W ww. decyzji Wojewoda stwierdził, że organ I instancji nie zastosował się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1474/16. Nie zebrał i nie rozpatrzył bowiem zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w świetle przesłanek z art. 76 ust. 7 u.p.z.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że ww. wyrokiem z dnia 25 maja 2017 r. WSA w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał w szczególności, iż w rozpatrywanej sprawie organy orzekające uchybiły zasadom postępowania administracyjnego wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem wydane w sprawie decyzje, oparte na zasadzie uznania administracyjnego, noszą cechy dowolności. Brak jest bowiem szczegółowej analizy występowania w sprawie przesłanek z art. 76 ust. 7 u.p.z., a w szczególności przesłanki art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z. Zbadanie, czy dochodzenie należności może pozbawić daną osobę niezbędnych środków utrzymania, wymaga nie tylko ustalenia wysokości dochodów uzyskiwanych w rodzinie wnioskodawcy, lecz także przeanalizowania koniecznych wydatków. Tym samym umorzenie należności staje się w istocie formą udzielenia pomocy społecznej, gdyż przeciwdziałanie pozbawieniu niezbędnych środków utrzymania jest rodzajem wsparcia w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W konsekwencji organ przed wydaniem decyzji w sprawie umorzenia przyznanych jednorazowo środków finansowych winien zebrać materiał dowodowy, zawierający dane pozwalające na weryfikację przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z., umożliwiający zobrazowanie sytuacji majątkowej skarżącej. Dopiero wtedy możliwe będzie dokonanie oceny, czy dochodzenie należności podlegającej zwrotowi spowoduje pozbawienie skarżącej i jej syna niezbędnych środków utrzymania.

Zdaniem Sądu, organy nie rozważyły w ogóle informacji wynikających ze zgromadzonych dokumentów, w tym informacji o wysokości dochodu skarżącej i jej wydatkach oraz informacji o stanie zdrowia dziecka wraz kosztami jego leczenia i opieki, a także, czy skarżąca faktycznie może podjąć pracę zarobkową w sytuacji, gdy opiekuje się chorym synem.

Sąd podkreślił, iż w toku postępowania administracyjnego skarżąca podnosiła, iż jest samotną matką i wychowuje chore dziecko. Ze względu na chorobę dziecka nie może pracować. Syn skarżącej, urodzony w dniu [...] kwietnia 2013 r., jest wcześniakiem i wymaga stałej całodobowej opieki. Skarżąca, jak wskazywała, nie może podjąć pracy, właśnie z uwagi na konieczność zapewnienia opieki choremu synowi. Twierdziła również, że syn nie może uczęszczać do żłobka z uwagi na swój stan zdrowia. Wskazywała nadto, że utrzymuje się nie tylko z kwoty 1200 zł (stanowiącej świadczenie celowe na dziecko, które w przypadku podjęcia przez nią pracy zostanie cofnięte), lecz także z darowizn od rodziny i wsparcia fundacji. Okoliczności te wskazują - jak twierdziła skarżąca - iż nie jest obecnie w stanie podjąć pracy zarobkowej, nie zaś, że nie chce pracować i spłacać należności. Skarżąca wskazywała ponadto, iż spełnia wszystkie cztery przesłanki z art. 76 ust. 7 u.p.z., gdyż nie posiada żadnego majątku, dochodzenie należności pozbawi ją i syna środków na jedzenie i leki, a w postępowaniu egzekucyjnym nie można będzie uzyskać kwoty należności.

Sąd podkreślił, iż powyższe okoliczności nie były przedmiotem prawidłowej analizy organu, szczególnie w kontekście przesłanki uregulowanej w art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w istocie nie pozwala na stwierdzenie, którą z przesłanek z art. 76 ust. 7 u.p.z. organ analizował i czy w ogóle stwierdził istnienie takiej przesłanki.

W dalszej części uzasadnienia ww. wyroku z dnia 25 maja 2017 r. Sąd wskazał na wymogi uzasadnienia decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego, wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Stwierdził przy tym, że wymogów takich nie spełnia zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji. W decyzjach tych brak jest dostatecznej analizy materiału dowodowego, a w konsekwencji brak jest odniesienia się do przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 u.p.z.

Formułując wytyczne co do dalszego postępowania Sąd wskazał, że organy powinny uzupełnić i przeanalizować materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy oraz rozważyć, czy zaistniały przesłanki z art. 76 ust. 7 u.p.z., a w szczególności czy dochodzenie zaległej należności nie pozbawi skarżącej i jej syna niezbędnych środków utrzymania, przy czym ustalenia te powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1474/16.

W ocenie Sądu, decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2019r. nie uwzględnia wytycznych zawartych w ww. wyroku WSA w Warszawie. Wprawdzie organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy obrazujący sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, jednak nie rozpatrzył go w sposób wyczerpujący i wszechstronny w świetle wszystkich przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 u.p.z. W konsekwencji przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., wydał decyzję odmawiającą umorzenia zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej. Z kolei Wojewoda [...] poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, aprobując wadliwe rozstrzygnięcie organu I instancji, dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uzasadnienie tej decyzji, narusza również art. 107 § 3 w związku z art. 15 k.p.a.

Jak stanowi art. 76 ust. 7 u.p.z. starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli:

1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 76 ust. 6 u.p.z.).

W uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji wskazano, że skarżąca nie posiada majątku w postaci nieruchomości, przedmiotów wartościowych oraz papierów wartościowych, z którego można dochodzić należności. Stwierdzono przy tym w sposób jednoznaczny, że skarżąca spełnia przesłankę z art. 76 ust. 7 pkt 1 u.p.z.

Odnośnie przesłanki określonej w art. 76 ust. 7 pkt 2 u.z.p. organ I instancji stwierdził, iż wobec braku informacji o rzeczywistych dochodach skarżącej i jej syna, jak również kosztów, które ponosi ojciec dziecka, nie sposób ustalić, czy w rozpatrywanej sprawie przesłanka ta w istocie zachodzi. Stanowisko to zakwestionował organ odwoławczy wskazując, że okoliczności faktyczne dotyczące osiąganych przez skarżącą dochodów oraz ponoszonych wydatków są jasne i nie pozostawiają wątpliwości. Skarżąca wykazała bowiem kwoty i źródła osiąganych dochodów i wydatków. Mianowicie, jej dochód stanowi świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 1.767,42 zł, zaś miesięczne wydatki stanowią 1.730,00 zł. Przy czym ponoszonych przez ojca dziecka kosztów utrzymania mieszkania oraz środków przeznaczanych przez fundację na pokrycie kosztów turnusu rehabilitacyjnego nie można zaliczyć ani do dochodów ani do wydatków. Ze stanowiska zajętego przez organ odwoławczy można by wnioskować, że w przypadku skarżącej przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 2 u.z.p. została spełniona, choć taki wniosek nie wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Jeśli jednak organ doszedł do takiego właśnie przekonania, to zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a., powinien wnikliwie rozważyć kwestię spełnienia ww. przesłanki przez skarżącą w kontekście możliwości umorzenia zaległej należności zgodnie z rozpatrywanym wnioskiem, ewentualnie wskazać z jakich względów uznaje, że pomimo spełnienia ww. przesłanki, brak jest podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy. Wszak zgodnie z wyrażoną w ww. przepisie zasadą dwuinstancyjności postępowania organ odwoławczy zobligowany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, a więc również do ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ uchylił się od tego obowiązku przyjmując błędnie, iż "nie może nakazać organowi I instancji zastosowania jego interpretacji sytuacji majątkowej skarżącej". Takie stanowisko organu odwoławczego stanowi o naruszeniu art. 15 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić w tym miejscu należy, że WSA w Warszawie w ww. wyroku z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1474/16 w sposób szczególny podkreślał kwestię rozpatrzenia przez organ sytuacji materialnej skarżącej w świetle przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z. akcentując obowiązek dokonania rzetelnej oceny, czy dochodzenie należności podlegającej zwrotowi spowoduje pozbawienie skarżącej i jej niepełnosprawnego syna niezbędnych środków utrzymania. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wytyczne sformułowane w ww. wyroku Sądu nie zostały przez organy w sposób należyty zrealizowane.

Oczywistym jest, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 3 u.p.z. Natomiast odnośnie przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 4 u.p.z. organ I instancji stwierdził, iż prowadzone w 2018 r. postępowanie egzekucyjne (sprawa o sygn. akt [...]), okazało się częściowo skuteczne i doprowadziło do wyegzekwowania 1.010,21 zł, co oznacza, że w przedmiotowej sprawie ww. przesłanka nie zachodzi. Stanowisko to nie uwzględnia jednak okoliczności wynikających z postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. sygn. akt [...]. Z kolei organ odwoławczy powołując ww. postanowienie Komornika Sądowego oraz wskazując, że środki uzyskiwane przez skarżącą pochodzą ze środków wyłączonych z egzekucji, stwierdził, że przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 4 u.p.z. "na chwilę obeną nie zachodzi, gdyż postępowanie egzekucyjne się nie toczy". Ze stanowiskiem tym w świetle ww. dokumentów nie sposób się zgodzić. Wprawdzie organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wskazał, że w ww. fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji wystąpiła oczywista omyłka pisarska, jednak - co należy podkreślić - braki rzetelnego uzasadnienia decyzji (tu: w odniesieniu do kluczowej kwestii spełnienia bądź niespełnienia przez skarżącą przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 4 u.p.z.) nie mogą być konwalidowane na etapie odpowiedzi na skargę, a taką właśnie - choć nieskuteczną - próbę podjął organ odwoławczy. Odpowiedź na skargę jest pismem procesowym odrębnym od zaskarżonego aktu i nie podlega kontroli Sądu. Nie jest bowiem środkiem wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w jego uzasadnieniu.

Podsumowując stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy nie zrealizowały wytycznych WSA w Warszawie wyrażonych w ww. wyroku z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1474/16. Nie wypowiedziały się bowiem w sposób jednoznaczny, czy w sprawie niniejszej spełnione zostały przesłanki określone w art. 76 ust. 7 pkt 1, pkt 2 i pkt 4 u.p.z., czy też nie. Rzeczą organu było zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w świetle ww. przesłanek, stwierdzenie, która z przesłanek zaistniała w niniejszej sprawie, a następnie rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego, czy w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją podstawy do umorzenia przyznanych skarżącej środków finansowych, czy też nie. Jak podkreślał Sąd w ww. wyroku, przy działaniu w ramach uznania administracyjnego organ administracji ma prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak dowolności. Zakres swobody działania organu administracyjnego, wynikający z przepisu prawa materialnego, ograniczony jest ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego określonymi w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., jak i kryteriami, które organ musi uwzględnić w każdym indywidualnym przypadku. Sąd stwierdził również, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznie przyznania stronie określonego uprawnienia.

Zatem nawet stwierdzenie, że w sprawie skarżącej zostały spełnione ww. przesłanki wymienione w art. 76 ust. 7 u.p.z. nie obliguje organu do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem skarżącej, jeśli stoi temu na przeszkodzie interes społeczny (art. 7 k.p.a.). Przy czym z uzasadnienia decyzji winno jasno wynikać z jakich powodów organ uznał, że pomimo spełnienia przesłanek ustawowych, brak było podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej.

Końcowo Sąd zauważa, iż organy obu instancji w toku postępowania powoływały się na okoliczność, iż w dniu [...] października 2018 r. (data wpływu pisma do organu) skarżąca wystąpiła do Urzędu [...] z propozycją jednorazowej wpłaty 9.000 zł (oraz spłaty pozostałej części należności głównej w miesięcznych ratach z jednoczesnym wnioskiem o całkowite umorzenie odsetek), co poddaje w wątpliwość oświadczenia skarżącej o jej sytuacji finansowej. Jednakże z ww. pisma skarżącej wynika, że są to "maksymalne środki, którymi mogą wspomóc ją najbliżsi". Nie można zatem uznać, że są to środki, którymi dysponuje sama skarżąca.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji będzie zobowiązany w sposób jednoznaczny wyjaśnić i stwierdzić, które spośród przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 u.z.p. zostały w niniejszej sprawie spełnione, a następnie wydać rozstrzygnięcie ważąc interes społeczny (publiczny) oraz słuszny interes strony. Organ weźmie pod uwagę, że uzasadnienie decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego musi odpowiadać z art. 107 § 3 k.p.a. oraz respektować zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.