Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 871/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3 i art. 147
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 93
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Ewa Rynczak Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 czerwca 2008r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 27.07.2007r. A. D. reprezentowana przez męża – J. D. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta w dniu 8.12.2004r., sygn. sprawy [...]. którym pozytywnie zaopiniowano projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 obręb [...] położoną przy ul. [...] w K. Jako przesłanki wznowienia postępowania wskazano przepisy art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia 24.10.2004r, nr [...], Prezydent Miasta w oparciu o przepisy art. 123 § 1, art. 126 w związku z art. 149 § 3 w związku z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zmianami), po rozpatrzeniu w/w wniosku, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta w dniu 8.12.2004r, sygn. sprawy [...], którym pozytywnie zaopiniowano projekt podziału przedmiotowej nieruchomości.

W uzasadnieniu wskazano, iż z podaniem o wznowienie może wystąpić tylko strona, tj. podmiot, który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub który wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczył, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 04.02.2002 r., l SA 334/99, LEX nr 54133).

Przesłanką, na którą powołał się Prezydent Miasta odmawiając wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia 8 grudnia 2004r. jest brak interesu prawnego osoby wnioskującej o wznowienie postępowania.

Z ustaleń przeprowadzonych w postępowaniu przed Prezydentem Miasta wynika, iż w postępowaniu tzw. "głównym" w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości obj. KW nr [...] składającej się z działki nr 1 o pow. 6,4388 ha położonej w obr. [...], zakończonym decyzją z dnia 5 kwietnia 2005r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości ([...]) - wnioskodawczyni nie była stroną.

Ponadto wskazano, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 3 września 2007r. (w połączonych sprawach o sygn. akt [...] i [....]), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2007r, nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 5 kwietnia 2005r., nr [...] zatwierdzającą podział opisanej powyżej nieruchomości. W w/w decyzji Kolegium stwierdziło, iż wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu podziału i przymiot strony w tym postępowaniu jej nie przysługiwał.

Mając na uwadze, iż postępowanie w sprawie wydania opinii dotyczącej projektu podziału nieruchomości jest częścią postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału, organ l instancji przyjął, że interes prawny w tym postępowaniu mają te same podmioty, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. Skoro zatem A. D. nie dysponowała w dniu wydania przedmiotowego postanowienia tytułem prawnym do nieruchomości, nie mogła być stroną postępowania zmierzającego do wydania tego postanowienia.

Wskazano również, iż z wniosku nie wynika wprost, czy postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest prowadzone, na jakim dokładnie etapie aktualnie się znajduje, a także jaki status w ewentualnym postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości posiada wnioskodawczyni. Nie są to fakty znane powszechnie i wnioskodawca, podnosząc, że powinien być stroną w konkretnym postępowaniu, powinien udowodnić zasadność swoich twierdzeń.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła A. D., reprezentowana przez pełnomocnika J. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wznowienie postępowania we wnioskowanej sprawie, przy przyjęciu istnienia interesu prawnego wnioskodawczyni. Nadto wniosła o zbadanie w toku postępowania przedstawionych dowodów we wznowionym postępowaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 11.06.2008r., nr [...], działając na podstawie art. 123 § 1 i art. 126 w zw. z art. 149 § 3 i art. 147 w zw. z art. 28 oraz na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż opisaną powyżej ostateczna decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3.09.2007r. ustalono, iż wnioskodawczyni nie przysługiwał przymiot strony postępowania podziałowego. Decyzja ta - stanowiąc dokument urzędowy (art. 76 § 1 k.p.a.) -korzysta z domniemania legalności i prawdziwości, a będąc decyzją ostateczną, może zostać wzruszona jedynie w nadzwyczajnych trybach postępowania (art. 16 § 1 k.p.a.) co do tej pory nie nastąpiło. Stwierdzono, iż ustalenia tej decyzji są wiążące dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w zakresie ustaleń tam zawartych.

Organ odwoławczy swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym, iż w postępowaniu wpadkowym, opiniującym, w toku postępowania o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 93 ustawy - o gospodarce nieruchomościami biorą udział w charakterze stron tożsame osoby, co w postępowaniu głównym. Zatem jeżeli w postępowaniu prowadzonym przez Kolegium, zakończonym decyzją ostateczną ustalono, iż wnioskodawczyni nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu głównym w sprawie zatwierdzenia projektu podziału opisanej powyżej nieruchomości, to tym samym status strony nie mógł przysługiwać w postępowaniu opiniującym (arg. a maiori ad minus) .

Mając powyższe na względzie, stwierdzono, iż skoro w odrębnym postępowaniu wykluczone zostało istnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odnośnie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości objętej Kw nr [...], składającej się z działki nr 1, położonej w Obr. [...], zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 5 kwietnia 2005r., to samo odwołanie się do innych przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. nie może skutkować wznowieniem postępowania w omawianej sprawie. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika bowiem, iż w toku postępowania w sprawie podziału nieruchomości, wnioskodawczyni nie legitymowała się interesem prawnym umożliwiającym wzięcie w nim udziału, co skutkuje przyjęciem, iż brak również podstaw do wznowienia postępowania w sprawie opiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A. D. reprezentowana przez J. D. wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości;

- uznanie ustawowego wyłączenia Prezydenta Miasta z urzędu ze wznowionego postępowania [...] zakończonego postanowieniem ostatecznym z dnia 8.12. 2005r.;

- wstrzymanie wykonania aktu - postanowienia ostatecznego [...] Prezydenta Miasta z dnia 8.12.2005r. pozytywnie opiniującego podział nieruchomości obj. księgą wieczystą nr [...];

- przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] do wznowienia postępowania [...] z dnia 8.12.2005r. zakończonego ostatecznym postanowieniem Prezydenta Miasta pozytywnie opiniującym podział nieruchomości obj. Księgą nieczystą nr [...];

- uznanie A. D. za stronę mającą interes prawny we wznowionym postępowaniu [...] z dnia 5 kwietnia 2005r., zakończonym decyzją ostateczną Prezydenta Miasta zatwierdzającą podział nieruchomości obj. Księgą wieczystą nr [...];

- unieważnienie postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 24 października 2007r., w którym odmawia się wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym [...] z dnia 8 grudnia 2005r, gdyż odmawiające wznowienia postępowania ustanowienie Prezydenta Miasta z 24 października 2007r. posiada wadę formalną z powodu tego, iż jest podpisane przez p. J. M. z upoważnienia Prezydenta Miasta, która zgodnie z przyjętym orzecznictwem działając z upoważnienia wyłączonego organu jednoosobowego, również jest wyłączona. Za tym postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 24 października 2007r, winno być anulowane.

Skarżąca postanowieniu SKO z dnia 11.06.2008r. zarzuciła:

1. rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez odmówienie stronie wznowienia postępowania mimo tego, iż strona udowodniła, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz udowodniła, iż wniosek o wznowienie złożyła w ustawowym terminie;

2. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., przez pominiecie przy badaniu materiału dowodowego wskazywanego przez stronę naruszenia art. 24 k.p.a., w tym:

a) naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 24 § 1 pkt 7 k.p.a., w połączeniu z art. 25 k.p.a., przez nieuwzględnienie na żądanie strony lub/i z urzędu, iż jedna ze stron -Uniwersytet pozostaje w stosunku nadrzędności służbowej w stosunku do zatrudnionego na Uniwersytecie jednoosobowego organu -Prezydenta Miasta w osobie J. M.;

b) naruszenie art. 24 § 3 k.p.a., przez nieuwzględnienie, na żądanie strony i/lub z urzędu, uprawdopodobnienia istnienia podanych przez stronę okoliczności nie wymienionych w art. 24 § 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności urzędnika będącego jednoosobowym organem wydającym decyzję a zatrudnionym jednocześnie na Uniwersytecie na tym samym wydziale tej uczelni -który dysponuje przedmiotową nieruchomością poddawaną czynnościom prawnym;

3. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie, na żądanie strony i/lub z urzędu, podanego przez stronę braku ustawowego wymogu - braku zgody ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, art. 5a pkt 1 i 2 ustawy z 8 sierpnia 1996r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. 1996 r. nr 106, poz. 493, z późn. zm.) w związku z wymogiem ustawowym ustanowionym w art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005r. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.);

4. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez nieuwzględnienie, na żądanie strony i/lub z urzędu, rażącego naruszenia art. 96 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004, nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) popełnionego przez wydanie decyzji nieuprawnionego w sprawie Prezydenta Miasta;

5. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez nieuwzględnienie, na żądanie strony i/lub z urzędu, rażącego naruszenia art. 94 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami;

6. rażące naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i w związku z art. 4 nagłówek i pkt 3b ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami;

7. naruszenie interesu prawnego strony przez odmówienie jej przymiotu strony w sprawie dotyczącej czynności prawnych zbycia części nieruchomości poprzez jej komunalizację, co zarówno stoi w sprzeczności z orzecznictwem NSA jak i stanowi naruszenie art. 28 k.p.a., naruszenie prawa własności w związku z ochroną prawną własności zawartą w: Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Ustawie Zasadniczej, w kodeksie postępowania cywilnego, w ustawie o gospodarce nieruchomościami, w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które pośrednio i wprost odnoszą się do sytuacji strony;

8. rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 7, 77 § 1, 80 , 107§ 1 i 3 k.p.a., przez wybiórczą ocenę niektórych tylko dowodów; 9. obrazę art. 8 i 9 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja administracyjna (postanowienie) jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), jak też w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, wprawdzie wyrażany na kanwie decyzji ostatecznych, ale mogący mieć z niewielkimi modyfikacjami swoje odniesienie także do zaskarżalnych postanowień - jak w niniejszej sprawie, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (zob. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, str. 242; B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, str. 275; wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r. II SA 1747/97 i wyrok składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r. FSA 1/99 ONSA 2000/2 poz. 45). Jako że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przesłanki wznowienia podlegają wykładni ścieśniającej (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, str. 626; wyroki: WSA z dnia 9 sierpnia 2004 r. SA/Rz 1824/2003 i NSA z dnia 9 września 2001 r. l SA 1788/99 oraz z dnia 26 października 1999 r. IV SA 1739/97). W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. OPS 11/2002 (ONSA 2003/3 poz. 86), wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. Nakreślone zasady można także odnieść do postanowień.

W tych rozważaniach ogólnych należy jeszcze uwypuklić zasadnicze różnice postępowania zwykłego i nadzwyczajnego. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli zaskarżalnego postanowienia, którym zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Zakres kompetencji organu II instancji w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację takiego postanowienia w nadzwyczajnym trybie postępowania. O ile w postępowaniu instancyjnym zażalenie daje podstawę do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień (naruszeń prawa) związanych z tym postępowaniem, o tyle w postępowaniu wznowionym organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie w którym wydano postanowienie obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każde wadliwe zaskarżalne postanowienie, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Powyższe znajduje dobitne potwierdzenie w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w sprawach wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W wyroku z dnia 26 maja 1999r. l SA/Gd 1063/97, NSA stwierdził: "Zaniechanie wniesienia odwołania w zwykłym trybie pozbawia stronę możliwości skutecznego kwestionowania w ramach nadzwyczajnego postępowania, jakim jest postępowanie wznowieniowe, dokonanej uprzednio przez organ oceny zgromadzonego materiału dowodowego". Z kolei w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2001 r. l SA 1788/99, postawiono między innymi następującą tezę: "Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa jest przede wszystkim zaistnienie przesłanek z art. 145 § 1 kpa, a dopiero potem wyniki postępowania co do istoty sprawy. Nawet nieprawidłowe ustalenia co do istoty sprawy nie mogą decydować o uchyleniu decyzji - jeśli nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 kpa (...). Uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa - bez przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, bądź też po przeprowadzeniu takiego postępowania z wynikiem negatywnym - rażąco narusza zasadę trwałości decyzji oraz przepisy regulujące ten tryb postępowania - co prowadzi do wady takiej decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa". Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 3 kwietnia 2001 r. V SA 419/2000: "Jeżeli organ ustali, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania, to nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej będącej przedmiotem weryfikacji decyzji. Nawet bowiem wtedy, gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji, to nie będzie mógł jej uchylić w tym trybie, albowiem podstawy wznowienia postępowania są wyliczone w kpa wyczerpująco i wyjście poza nie byłoby rażącym naruszeniem prawa dającym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji". Zdaniem Sądu analogiczne poglądy należy odnieść również do postanowień, co do których ustawodawca przewidział możliwość wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 zdanie pierwsze kpa). W razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i § 2 kpa). Postępowanie w sprawie wznowienia, na etapie toczącym się po wydaniu postanowienia, polega na sprawdzeniu faktycznego wystąpienia przyczyn wznowienia. W przypadku stwierdzenia braku istnienia przesłanek wznowienia, organ prowadzący to postępowanie wydaje postanowienie odmawiające uchylenia postanowienia dotychczasowego (art. 151 § 1 pkt 1 kpa).

We wniosku o wznowienie postępowania w opisanej sprawie powołano się na przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 1,2,4,5,6 k.p.a.

Zgodnie z poglądami doktryny, odmowa wznowienia postępowania możliwa jest w sytuacji, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia.

Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje, gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie. Przy czym w postępowaniu w sprawie wznowienia krąg podmiotów mający przymiot strony jest tożsamy z postępowaniem zwykłym. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa: "Z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa, uzasadniającego jej udział", (np. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2000, l S.A. 334/99, Lex nr 54133).

Z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Otóż kto jest stroną postępowania administracyjnego wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i oznacza, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek - art. 28 k.p.a. Natomiast badanie interesu prawnego konkretnego podmiotu następuje w odniesieniu do normy prawa materialnego regulującej daną materię. W tym konkretnym przypadku są to przepisy dotyczące podziału nieruchomości zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Mając na uwadze, iż postępowanie w sprawie opinii dotyczącej projektu podziału jest postępowaniem "wpadkowym" w stosunku do postępowania w sprawie podziału nieruchomości, należy przyjąć, że interes prawny stron występujących w tych postępowaniach jest tożsamy. Ze względu na przedmiot postępowania, tj. zatwierdzenie podziału nieruchomości bezspornym jest, że stronami tego postępowania będą wyłącznie właściciele, współwłaściciele lub użytkownicy wieczyści mających ulec podziałowi nieruchomości - pogląd ten znajduje potwierdzenie również w jednolitym orzecznictwie sądowym. Ich interes prawny do bycia stroną będzie nierozerwalnie związany z prawem rzeczowym do tych nieruchomości, a każda zmiana po stronie władającego wpływać będzie na krąg podmiotów uprawnionych do bycia stroną postępowania. Takie stanowisko potwierdził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13.06.2006r. (sygn. l SA/Wa 1518/05. LEX nr 230645). wskazując, że w przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te i tylko one są stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego - mogą żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia decyzji podziałowej i uczestniczyć w tym postępowaniu. Skarżąca nie była wnioskodawczynią lub stroną w sprawie o podział nieruchomości, ani o zaopiniowanie projektu tego podziału. Nie była bowiem wówczas właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości podlegającej podziałowi. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżąca na dzień dzisiejszy legitymowała się prawem własności (lub użytkowania wieczystego) do przedmiotowej nieruchomości.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że użytkownikiem wieczystym działki, której podział zaopiniowano postanowieniem z dnia 08.12.2004r. był Uniwersytet. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego, o którym w art. 28 kpa. Skarżąca bowiem, w trakcie toczących się postępowań administracyjnych i niniejszego postępowania sądowego, nie wykazała prawa własności, czy użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości.

Ponadto nie ulega wątpliwości, iż w postępowaniu wpadkowym, opiniującym, o którym mowa w art. 93 ustawy - o gospodarce nieruchomościami biorą udział w charakterze stron te same osoby, co w postępowaniu głównym - podziałowym. Wskazać należy, iż ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3.09.2007r., utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2007r., nr [...], odmawiające skarżącej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 5 kwietnia 2005r., nr [...] zatwierdzającą podział opisanej powyżej nieruchomości. W rozstrzygnięciu tym stwierdzono, iż wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu podziału i przymiot strony w tym postępowaniu jej nie przysługiwał. Skoro zatem skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu głównym - w sprawie zatwierdzenia projektu podziału przedmiotowej nieruchomości, to tym samym nie może być uznana za stronę w postępowaniu "wpadkowym"- opiniującym.

Mając na uwadze, iż żądanie wszczęcia postępowania nie pochodzi od strony, nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie i badanie pozostałych przesłanek wznowienia.

W ocenie Sądu skarżone postanowienie w niczym nie narusza prawa, a argumenty zawarte w jego uzasadnieniu Sąd w pełni podziela. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że skarżąca w sprawie opiniowania zgodności proponowanego podziału przedmiotowej nieruchomości nie wykazała swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa.

Przedstawione uwarunkowania prawne i faktyczne powodują, że podnoszone przez skarżącą merytoryczne zarzuty i wnioski co do trafności rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia 11.06.2008r, inne niż dotyczące kwestii mających znaczenie w postępowaniu wznowionym, nie mogą także odnieść oczekiwanego skutku prawnego i mieć wpływu na ocenę prawną niniejszej sprawy, i jako takie pozostają poza zakresem kontroli w tym postępowaniu sądowym.

W szczególności dotyczy to zarzutów merytorycznych, gdyż te mogłyby być badane dopiero w przypadku wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, iż sprawa, która była przedmiotem skargi do sądu nie dotyczy, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, postępowania komunalizacyjnego przedmiotowej nieruchomości, a jej podziału (a dokładnie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości). Jak wskazano na wstępie sąd administracyjny dokonuje kontroli prawidłowości (zgodności z prawem) aktów wydanych przez organy administracyjne, w tej sprawie postanowienia SKO z 11.06.2008r. i poprzedzającego je postanowienia organu l instancji. Sąd nie jest kolejną administracyjną instancją odwoławczą, bądź organem nadzoru i nie może nakazać organom administracyjnym (nie ma takich kompetencji) przeprowadzenia określonych czynności lub działań. Dodać także należy, iż zarzuty związane z przesłankami stwierdzenia nieważności (art. 156 k.p.a.) nie mogą być badane w trybie wznowienia postępowania, a mogą jedynie stanowić uzasadnienie dla wniosku o podjęcie działań w innym trybie nadzwyczajnym.

W świetle powyższych rozważań, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.