Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 668/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10  par. 1 art. 77 par. 1 art. 78 par. 1 art. 80 art. 81
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 48 ust. 1 art. 52 ust. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] czerwca 2021 roku (nr [...]), po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania J. P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] lutego 2021 roku (nr [...]) nakazującą właścicielowi nieruchomości rozbiórkę [...] obiektów magazynowych zlokalizowanych na działce ewidencyjnej [...] położonej u zbiegu ulic R. i W. w P. , gmina T. P..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na działce ewidencyjnej nr [...] od 2005 roku działa giełda części samochodowych. Na terenie w/w nieruchomości usytuowanych jest [...] blaszanych obiektów magazynowych o wymiarach [...] posadowionych na bloczkach betonowych ułożonych na gruncie bez posadzki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 6 grudnia 2017 roku o sygn. akt IV SA/Po 673/17 podzielił ocenę organów administracji publicznej, co do kwalifikacji wskazanych obiektów magazynowych, jako tymczasowych obiektów budowlanych. Obiekty powstałe na w/w nieruchomości stanowią samowolę budowlaną. Nie istnieje możliwość zastosowania procedury legalizacyjnej, co także potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 6 grudnia 2017 roku o sygn. akt IV SA/Po 673/17.

Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - uchwała Rady Gminy T. P. nr [...] z dnia [...] marca 2010 roku, opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa W. z dnia [...] czerwca 2010 roku pod pozycją [...], działka ewidencyjna nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] ZL (tereny przeznaczone pod las) oraz symbolem 1U (tereny przeznaczone pod usługi). Ze względu na przeznaczenie większości obszaru działki pod las jej zabudowa jest możliwa w części przeznaczonej pod usługi tylko w łączności z działką sąsiednią o numerze ewidencyjnym [...]. Obiekty magazynowe są usytuowane na części działki przeznaczonej pod las.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie ustala sposobów i terminów tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania (§ 13 Uchwały). Dla terenów oznaczonych symbolami [...] ZL, [...] ZL oraz [...] ZL obowiązuje zakaz jakiejkolwiek zabudowy (§ 8 ust. 3 pkt 1 Uchwały).

Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że decyzja o rozbiórce winna zostać skierowana do właściciela nieruchomości (działki ewidencyjnej nr [...] położonej w P. ), którym bezspornie jest J. P.. Organ wyjaśnił, że przepis art. 52 ustawy - Prawo budowlane należy stosować w taki sposób, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. skierować nakaz rozbiórki do osoby, która ma realną możliwość wykonania nakazu.

J. P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Strona zażądał usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej kwestionowane decyzje:

1) dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. albowiem zostały skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, a to na skutek przyjęcia, że skarżąca, jako właściciel nieruchomości jest także właścicielem zlokalizowanych na tej nieruchomości obiektów magazynowych, podczas gdy właścicielem spornych obiektów są najemcy części przedmiotowej nieruchomości, czyli podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie obrotu częściami samochodowymi i usług sektora motoryzacyjnego, które zawarły takie umowy z A. P.,

2) naruszają art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie wskutek skierowania obowiązku wykonania rozbiórki do właściciela nieruchomości, a nie właściciela obiektów budowlanych,

3) zostały wydane z naruszeniem art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. wskutek braku ustalenia rzeczywistych właścicieli obiektów magazynowych, jako właścicieli obiektów budowlanych w rozumieniu art. 52 Prawa Budowlanego,

4) naruszenie § 13 uchwały Rady Gminy T. P. nr [...] z dnia [...] marca 2010 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w P. w rejonie ulicy [...] i Rzemieślniczej poprzez brak zastosowania wskazanego przepisu, co skutkowało błędnym ustaleniem, że znajdujące się na nieruchomości obiekty magazynowe stanowią nielegalną zabudowę,

5) wydanie decyzji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji zamiast stwierdzenia nieważności lub uchylenia kwestionowanego odwołaniem rozstrzygnięcia.

W skardze zawarty został wniosek o przeprowadzenie uzupełniających dowodów w trybie art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z załączonej do skargi dokumentacji zdjęciowej ujawniające, że na obiektach magazynowych znajdują się tabliczki zawierające dane właścicieli kontenerów.

Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że decyzja zwiera opis stanu faktycznego oraz uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w skardze organ wyjaśnił, że przedłożone zdjęcia z dnia [...] lipca 2021 roku chociaż zawierają oznaczenie potencjalnych właścicieli/najemców, to w ocenie WINB są to świeże tabliczki/naklejki przymocowane na potrzeby postępowania administracyjnego, w celu jego przedłużania. Na zdjęciach posiadanych przez organ, a wykonanych podczas kontroli w dniu [...] marca 2017 roku, na żadnym z [...] obiektów nie widnieje plakietka identyfikująca potencjalnego właściciela.

Skarżąca (pismo pełnomocnika z dnia [...] września 2021 roku) uzupełniając zarzuty skargi podniosła zarzut błędnych ustaleń faktycznych wskazując, że na działce [...] w rzeczywistości zlokalizowanych jest mniej obiektów niż wskazano w decyzji, a siedem kontenerów ma także inne wymiary (sześć - [...]).

Skarżąca żądała także przeprowadzenia dowodu z załączonej do pisma dokumentacji zdjęciowej mającej obrazować: inne wymiary kontenera niż wskazane w decyzji, demontaż kontenera należącego do R. S. (w dniu [...] lipca 2021 roku), demontaż kontenera należącego do M. S. (w dniu [...] sierpnia 2021 roku), a także dokumentacji zdjęciowej obrazujące część terenu giełdy z pustym w znacznej mierze placem w celu wykazania, że ustalenia organów w zakresie właściciela obiektów, wymiarów obiektów oraz ich ilości posadowionych obiektów są błędne. Autor pisma przekazał również wydruk korespondencji e-mail pomiędzy M. P. a C. na okoliczność wykazania terminów i wykazu osób, które będą demontowały stanowiące ich własność kontenery.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm.). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli uzna, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w takich sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda strony na rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest konieczna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm. dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 §1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 §1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 §1 pkt 3 P.p.s.a.).

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób zgodny z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej w skrócie K.p.a.).

Kontrola sądowoadministracyjna decyzji dokonywana jest z uwzględnieniem stanu prawnego oraz stanu faktycznego sprawy aktualnego na dzień podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Sąd nie znalazł podstaw do sformułowania oceny, że administracyjne postępowanie wyjaśniające w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem reguły zapewnienia skarżącej możliwości brania czynnego udziału w tym postępowaniu, a w szczególności zgłaszania wniosków dowodowych, czy też przedstawiania posiadanych dowodów.

Za skarżonym organem, w oparciu o analizę dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, wyjaśnić należy, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym po doręczeniu akt sprawy z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017 roku o sygn. akt IV SA/Po 673/17 organy nadzoru budowlanego wielokrotnie wyzwały skarżącą, a także otwierały jej możliwość, przedstawiania dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia kwestii, który z podmiotów zaangażowanych w niezgodne z prawem wykorzystywanie działki ewidencyjnej [...] położonej u zbiegu ulic R. i W. w P. winien zostać obciążony obowiązkiem dokonania rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.).

Sąd w całości podziela w tym zakresie ocenę Inspektor Nadzoru Budowlanego, że działania skarżącej w toku postępowania administracyjnego cechowało dążenie do utrudniania i przedłużania postępowania dowodowego, co należy postrzegać, jako przejaw interesu w utrzymywaniu stanu zagospodarowania działki nr [...] w P. w sposób niezgodny z prawem budowlanym.

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej w skrócie K.p.a.).

J. P. jest właścicielem nieruchomości obejmującej działkę nr [...] w P. . Korzystając z prawa własności do nieruchomości skarżąca oddała nieruchomości do korzystania A. P. na podstawie umowy użyczenia zawartej na okres od dnia [...] lipca 2015 roku do [...] lipca 2022 roku. Biorący w użyczenie ma obowiązek korzystać z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, a ponadto nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz nie może oddawać przedmiotu użyczenia osobom trzecim. W ramach działalności gospodarczej A. P. zawiera umowy najmu użyczonej nieruchomości z podmiotami trudniącymi się handlem częściami samochodowymi.

Czynności kontrolne przeprowadzone na terenie nieruchomości wykazały, że obiekty magazynowe ustawione na działce nr [...] są wynajmowane od A. P.. Organy nadzoru budowlanego przeprowadziły także dodatkowe postępowanie wyjaśniające, co do przedstawionej w dniu [...] lutego 2019 roku przez pełnomocnika skarżącej faktury nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 roku oraz faktury nr [...] z dnia [...] lipca 2005 roku. Podmioty wskazane na fakturach, jako nabywcy obiektów garażowo-magazynowych (Bartosz Czaplicki i J. A.) wyjaśniły, że nie prowadzą działalności gospodarczej na terenie giełdy samochodowej.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ przyjęły, że jedynym podmiotem posiadającym prawo do dysponowania działką nr [...] w P. na cele budowlane jest jej właściciel J. P.. Takie ustalenie w ocenie Sądu korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 K.p.a., gdyż znajduje ono potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który został oceniony z poszanowaniem zasad doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania.

Przedłożona na etapie postępowania sądowoadministracyjnego dokumentacja zdjęciowa nie dowodzi, że opisane powyżej ustalenia były niezgodne z rzeczywistością na dzień wydania skarżonej decyzji. Ujawnione w tej dokumentacji oznaczenie obiektów garażowo-magazynowych tabliczkami z danymi podmiotów nie dowodzi ani własności tych obiektów, ani tego, że ustalenia skarżonych organów, co do prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dniu wydania decyzji były nieprawidłowe.

Z powyższych względów ustalenia faktyczne poczynione przez organy nadzoru budowlanego Sąd przyjmuje, jako własne ustalenia w kontrolowanej sprawie.

Zgodnie treścią art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) nakaz rozbiórki nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązek ten nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Koszty związane z wykonaniem tego obowiązku ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy brak jest podstaw do formułowania oceny, że kwestionowana decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 154 § 1 pkt 4 K.p.a.

Organ trafnie zauważa, że na gruncie regulacji art. 28 K.p.a. w związku z art. 52 ustawy - Prawo budowlane skarżąca, jako właściciel nieruchomości, niewątpliwie jest podmiotem, który posiada interes prawny w postępowaniu, którego przedmiotem jest dokonanie rozbiórki obiektów posadowionych na terenie nieruchomości obejmujących działkę ewidencyjną nr [...] położonej u zbiegu ulic R. i W. w P. . Wątpliwości nie może budzi konstatacja, że właściciel nieruchomości znajduje się w kręgu potencjalnych podmiotów, na które może zostać nałożony nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych.

Zarzut nieważności skarżonej decyzji jest oczywiście nieuzasadniony.

Wadliwość decyzji administracyjnej kwalifikująca do stwierdzenia jej nieważności na podstawie 154 § 1 pkt 4 K.p.a. musi być oczywista, w tym znaczeniu, że treść rozstrzygnięcia nie da się pogodzić z regulacją materialnoprawną wskazującą, do kogo dane rozstrzygnięcie mogłoby zostać skierowane.

Kwestionowana decyzja została skierowana do skarżącej, jako podmiotu, który znajduje się w kręgu potencjalnych adresatów nakazu rozbiórki. Postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie było prowadzone wobec skarżącej, jako podmiotu, któremu przysługuje nie tylko przymiot strony danego postępowania, ale także adresata obowiązku, którego dotyczy postępowanie.

Organ dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 52 ustawy - Prawo budowlane. Kryterium rozstrzygającym o tym na kogo nałożyć obowiązek dokonania rozbiórki obiektu zrealizowanego samowolnie jest prawo do dysponowania obiektem i nieruchomością na cele budowlane. Jeżeli inwestor utracił wskazane prawo, to nałożony na niego obowiązek rozbiórki będzie niewykonalny. Natomiast sytuacja, że decyzja jest niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.).

Skarżone organy prawidłowo zastosowały przepis art. 52 ustawy - Prawo budowlanego do okoliczności faktycznych ujawnionych w kontrolowanej sprawie.

Wbrew zapatrywaniom autora skargi na żadnym etapie postępowania administracyjnego prowadzonego począwszy od dnia [...] kwietnia 2013 toku nie został ujawniony właściciel obiektów magazynowych posadowionych na działce nr [...] w P. . Natomiast postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w zakresie wytyczonym treścią faktur przedłożonych przez skarżącą, a dotyczących nabycia obiektów magazynowych, w sposób jednoznaczny wykazało, że podmioty wskazywane, jako nabywcy pozbawione są możliwości wykonania nakazu rozbiórki.

W tym stanie rzeczy kierując się wynikami kontroli przeprowadzonej na terenie giełdy oraz treścią umowy użyczenia nieruchomości organ słusznie przyjął, że rzeczywistym dysponentem prawa zabudowy działki nr [...] pozostaje właściciel nieruchomości.

Stan sprawy w zakresie przeznaczenia działki nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a także, co do kwalifikacji spornych obiektów magazynowych, nie uległ zmianie. Sporne obiekty stanowią samowolę budowlaną. W konsekwencji na obecnym etapie postępowania Sąd jest związany oceną prawną dokonaną w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017 roku o sygn. akt IV SA/Po 673/17, w którym zawarto również ocenę ponownie podniesionego zarzutu naruszenia § 13 uchwały Rady Gminy T. P. nr [...] z dnia [...] marca 2010 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w P. w rejonie ulicy [...] i R. .

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako niezasadną.