Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2102/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1948 nr 20 poz 138
law: Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczeń oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia

[...] maja 1951 r. nr [...] orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości

o pow. [...] m2, położonej w W. przy ul. [...] i [...], zapisanej

w księdze wieczystej nr [...], wykaz hip. [...], C. i B. z T. B. na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem dla m. W. Orzeczeniem z dnia z dnia [...] stycznia 1952 r. nr [...] ten sam organ orzekł o wykonaniu ww. orzeczenia z dnia [...] maja 1951 r.

Pismem z dnia 2 lutego 2009 r., przekazanym Ministrowi Infrastruktury przez Prezydenta Miasta W. postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], S.C. wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia

[...] maja 1951 r. oraz orzeczenia z dnia [...] stycznia 1952 r. We wniosku podniesiono,

iż orzeczenie z dnia [...] maja 1951 r. zostało wydane bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w jego treści jako właściciele nieruchomości zostali wskazani B. i C. B., natomiast w opinii wnioskodawcy prawidło powinno być B. B. i C. B. Ponadto zarzucono błędne pouczenie o możliwości złożenia odwołania od przedmiotowego orzeczenia. Wnioskodawca podał, iż sama podstawa dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r.

o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939- 1945 naruszała prawo własności.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1951 r.

nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości o pow. [...] m2, położonej we W. przy ul. [...] i [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], wykaz hip. [...], stanowiącej własność C. i B. B. na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem dla m. W., oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1952 r.

nr [...], o wykonaniu ww. orzeczenia z dnia [...] maja 1951 r.

o wywłaszczeniu.

W uzasadnieniu podniósł, że zgromadzony w sprawie niepełny materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie tezy, iż wydając orzeczenie z dnia [...] maja 1951 r. oraz [...] stycznia 1952 r. organ wywłaszczeniowy rażąco naruszył prawo. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż podlegające nadzorowi orzeczenie z dnia [...] maja 1951 r. wydano w stosunku do nieruchomości zajętej w przedziale temporalnym wskazanym art. 1 ust. 1 dekretu wywłaszczeniowego na cele wskazane w art. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r. Akta sprawy wskazują,

iż byli właściciele brali udział w postępowaniu wywłaszczeniowym oraz rozprawie wywłaszczeniowej, zatem zostali o fakcie wszczęcia postępowania i rozprawie powiadomieni. Wskazanie w kwestionowanym orzeczeniu B. i C. B., zamiast B. B. i C. B. ma jedynie walor czysto estetyczny i nie zawiera wady wskazanej w art. 156 § 1 k.p.a. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji nadzorczej wskazano, iż organ nadzoru nie jest władny do oceny czy akt powszechnie obowiązujący w dacie wydania kwestionowanych orzeczeń (dekret z dnia 7 kwietnia 1948r.) naruszał prawo własności.

S.C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł, iż w kwestionowanym orzeczeniu z dnia [...] maja 1951 r. brak podstawy prawnej jego wydania, uniemożliwiając wywłaszczonym obronę swych interesów, zaś zawiadomienie o wszczętym postępowaniu wywłaszczeniowym oraz o terminie rozprawy nie zostały opublikowane w wojewódzkim dzienniku urzędowym, czym rażąco naruszono przepisy dekretu wywłaszczeniowego z dnia 6 kwietnia 1948 r. Podpis pod protokołem z rozprawy C. B. potwierdza, iż drugi współwłaściciel nie został o rozprawie poinformowany. S. C. wskazał, nadto,

iż w postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony, bowiem wskazany w orzeczeniu C. B. pozostawał w związku małżeńskim z K. B., zaś B. B. z K. B. - skutkując jednocześnie brakiem możliwości zaskarżenia kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W uzasadnieniu wskazał, że podlegającą nadzorowi decyzję z dnia [...] maja 1951 r. wydano w oparciu o przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r.

o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. z 1948r., nr 20, poz. 138), w brzmieniu nadanym ustawą za dnia 30 grudnia 1949r. (Dz. U. z 1949r., Nr 65, poz. 527) (zwanego dalej dekretem) oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. Prawo

o postępowaniu wywłaszczeniowem (Dz. U. z 1934 r., nr 86, poz. 776) w kształcie nadanym ustawą z dnia 30 marca 1939 r. o zmianie prawa o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. Nr 31, poz. 205). Minister podał, że z przepisu art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. wynika, że wywłaszczenie przewidziane w tym przepisie było dopuszczalne tylko wówczas, gdy spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1) nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu została zajęta w okresie od 01.09.1939r. do 09.05.1945r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 dekretu, a zatem: a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe

i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej, 2) nieruchomość jest nadal użytkowana na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów jest przewidziana na cele wymienione w pkt 1 i została częściowo lub całkowicie zagospodarowana z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie jej jest przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu, 3) w dniu wejścia w życie dekretu, tj. w dniu 16 kwietnia 1948r., nieruchomość znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych.

Minister stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał archiwalny wskazuje,

iż wnioskiem z dnia 1 listopada 1949 r. nr [...] Zarząd Nieruchomości Zarządu Miejskiego w W. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem

o wywłaszczenie nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w W. przy ul. [...] zajętej przez władze okupacyjne na cel publiczny, tj. park miejski oraz regulację ulicy [...] i w dalszym ciągu jest na przedmiotowy cel wykorzystywana - co oznacza, iż wywłaszczona nieruchomość została zajęta na cele wskazane w art. 2 ust. 1 pkt d) dekretu wywłaszczeniowego. Ponadto wywłaszczona nieruchomość może również być traktowana jako zajęta na cel użyteczności publicznej rozumieniu pkt f ww. 2 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r., bowiem zajęcie nastąpiło na cel związany

z parkami miejski i ulicami, a więc na cele powszechnie dostępne dla ogółu, pełniącymi funkcje użyteczne publiczne.

Zajęcie nieruchomości na wskazany wyżej cel nie budzi wątpliwości

w prowadzonym postępowaniu nadzorczym. Organ podał, iż na przedmiotowy fakt wskazywali byli właściciele (tj. B. B. i C. B.) w swym piśmie z dnia 6 marca 1951 r. podnosząc, zajęcie części nieruchomości przez okupanta pod urządzenie parku miejskiego. Powyższe znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu ww. wniosku z dnia 1 listopada 1949 r. gdzie wskazano, iż nieruchomość zajęły władze okupacyjne Miasta W. już w 1939 r. i po ustąpieniu okupanta znalazła

się we władaniu polskich władz Miasta W.

Organ stwierdził, że brak rażących wad orzeczenia z dnia [...] maja 1951 r.

w części dotyczącej art. 1 i 2 dekretu wywłaszczeniowego, bowiem w okresie od dnia

1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. wywłaszczona nieruchomość była zajęta pod park miejski i pod regulację ulicy, po dniu wejścia w życie dekretu nadal była użytkowana na powyższe cele oraz w dniu wejścia w życie dekretu znajdowała

się w posiadaniu jednostki samorządu terytorialnego - Miasta W.

W myśl przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. ubiegający

się o wywłaszczenie winien zgłosić wniosek do właściwego wojewody do dnia 31 grudnia 1950 r. (art. 3 ust. 1). Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 1 listopada 1949 r. nr [...] Zarząd Nieruchomości Zarządu Miejskiego w W. wystąpił do Wojewody [...] w [...] o wywłaszczenie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2. Nie można zatem stwierdzić aby naruszony art. 3 dekretu wywłaszczeniowego w stopniu rażącym.

Przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r. stanowiły, że ogłoszenie

w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym i przez wywieszenie odpisu tych ogłoszeń

w siedzibie właściwego zarządu gminnego lub miejskiego zastępowały zawiadomienie

i doręczenie do rąk właściciela lub posiadacza nieruchomości w toku czynności wstępnych postępowania przygotowawczego. Z akt sprawy wynika, że organ wywłaszczeniowy wystąpił pismem z dnia 7 stycznia 1950 r. nr [...] do Prezydenta Miasta W. o podanie do publicznej wiadomości, poprzez wywieszenie obwieszczenia w sposób przyjęty w danej miejscowości i poprzez przesłanie do redakcji [...] Dziennika Wojewódzkiego, informacji

o prowadzeniu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości

w W. ul. [...] o pow. [...] m2 stanowiącej własność C.

i B. B. W aktach sprawy nie zachował się ślad dokonania ww. obwieszczeń. Treść pisma z dnia 6 marca 195l r. oraz protokół z rozprawy z dnia

9 marca 195l r. (w której brał udział C. B.) wskazują jednak, że byli właściciele zostali skutecznie powiadomieni o wszczętym postępowaniu wywłaszczeniowym oraz terminie rozprawy wywłaszczeniowej. Wprawdzie B. B. nie brała udziału w rozprawie, jednak treść ww. protokołu z dnia 9 marca 1951 r. wskazuje, iż została ona o jej terminie powiadomiona.

Uzasadniając orzeczenie wywłaszczeniowe organ wskazał cel wywłaszczenia (park miejski oraz zajęcie pod poszerzoną ulicę [...]) oraz fakt władania nieruchomością już przez okupanta oraz ciągłość władania po wyzwoleniu przez polskie władze Miasta W. W orzeczeniu zawarto również pouczenie o możliwości złożenia środka zaskarżenia, w terminie 14 od daty doręczenia orzeczenia za pośrednictwem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] do Prezydium Rady Ministrów.

Odpowiadając na zarzut zawarty we wniosku z dnia 5 września 2012r., organ wskazał, iż krąg właścicieli został określony prawidłowo. Analiza akt archiwalnych sprawy - treść wyciągu z wykazu hipotecznego nieruchomości nr [...] (księga hipoteczna nr [...]) wydanego przez Oddział Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w W. wskazuje, iż właścicielami wywłaszczonej nieruchomości byli jedynie C.B. i B.B. Jednocześnie brak informacji,

aby małżonkowie ww. (tj. małżonka C. B. i małżonek B. B.) posiadali prawo rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości w dacie wywłaszczenia.

Podczas ponownego rozpatrywania sprawy organ nie stwierdził by podlegające nadzorowi orzeczenie z dnia [...] maja 1951 r. zawierało wady, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Brak również przesłanek do stwierdzenia aby badane orzeczenie zawierało którąkolwiek z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Brak wad o charakterze nieważnościowym orzeczenia z dnia [...] maja 1951 r. oznacza, brak podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1952 r.

Minister wskazał, że w myśl ówcześnie obowiązującego art. 41 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 września 1934 r. po wydaniu ostatecznego orzeczenia o wywłaszczeniu wojewoda na wniosek wywłaszczającego wyda orzeczenie o wykonaniu wywłaszczenia; orzeczenie jest natychmiast wykonalne. Wyżej wskazane oznacza, że orzeczenie o wykonaniu wywłaszczenia z dnia [...] stycznia 1952 r. miało charakter następczy w stosunku do orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] maja 1951 r. bez którego nie mogło ono samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym.

Powyższe oznacza w ocenie organu, że skoro w obrocie prawnym pozostaje orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] maja 195l r. oraz przed wykonaniem wywłaszczenia ustalono odszkodowanie, brak podstaw do przyjęcia aby zaszły przesłanki, wskazane w art. 156 § 1 k.p.a., obligujące organ nadzoru do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]

z dnia [...] stycznia 1952 r.

Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi S.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o zmianę decyzji i stwierdzenie nieważności orzeczenia

o wywłaszczeniu i orzeczenia wykonawczego zarzucił rażące naruszenie prawa

w orzeczeniu dotyczącym wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] i [...] z dnia [...] maja1951 r. oraz orzeczeniu o jego wykonaniu

z dnia [...] stycznia 1952 r. Zarzucił obu orzeczeniom brak podstawy prawnej do jego wydania, uniemożliwienie osobom biorącym udział w postępowaniu skuteczną obronę swoich praw w trakcie postępowania. W trakcie postępowania nie zawiadomiono wszystkich uczestników postępowania o terminie rozprawy. Pominięto także opublikowanie terminu rozprawie i wojewódzkim dzienniku urzędowym. Pod protokołem z rozprawy podpisał się jedynie C. B. a brak jest podpisu drugiego współwłaściciela. C. B. pozostawał w związku małżeńskim z K.B. a nie z B.B. B.B. pozostawała

w związku małżeńskim z K.B. Nie można zgodzić

się ze stwierdzeniem Ministra, że B. B. została prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy. Protokół z dnia 9 marca 1951 r. nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. W ocenie skarżącego, postępowania z lat 50-tych uznają C. B. i B.B. za małżeństwo co nie jest prawdą. Świadczą o tym akty stanu cywilnego. Zdaniem strony, zawiadomienie C. B. skutkowało uznaniem za zawiadomioną B. B. jako jego żonę. W ocenie skarżącego, prawidłowy krąg uczestników to K. i C. małżonkowie B. oraz B. i K. małżonkowie B. Wszyscy oni byli współwłaścicielami w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej. Zdaniem strony, zachodzi oczywistość naruszenia prawa dotycząca zawiadomienia stron o terminie rozprawy, co uniemożliwiło wszystkim w niej udział. Naruszenie przepisu spowodowało brak możliwości zaskarżenia orzeczenia. Skarżący zarzucił, że racje ekonomiczne nie zostały w żaden sposób przedstawione

w uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych

w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat prezentowane jest również stanowisko, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa

w sposób jasny i niedwuznaczny.

W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju

z dnia [...] kwietnia 2014 r., jak również poprzedzająca ją decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] maja 1951 r. i orzeczenia z dnia [...] stycznia 1952 r., odpowiadają prawu. Prawidłowo organ stwierdził, iż w sprawie tej nie wystąpiły kwalifikowane wady uzasadniające wyeliminowanie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1951 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]

z dnia [...] stycznia 1952 r. o wykonaniu orzeczenia wywłaszczeniowego z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Sąd w całości podziela ocenę prawną dokonaną w tym zakresie przez organ, który w sposób wszechstronny i prawidłowy rozważył cały materiał dowodowy, jaki zachował się w tej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w pełni odpowiada wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, w sprawie orzekał właściwy organ. Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi.

Poddane ocenie organu w postępowaniu nieważnościowym orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1951 r.

o wywłaszczeniu wydane zostało na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138), w brzmieniu nadanym ustawą za dnia 30 grudnia 1949 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 527) oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem (Dz. U. Nr 86, poz. 776 ze zm.). Przepis art. 1 ust. 1 dekretu stanowił, że dopuszczalne jest wywłaszczenie majątków zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 i znajdujących się w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu (16 kwietnia 1948 r.) we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Stosownie zaś do art. 2 pkt 1 dekretu, wywłaszczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 dotyczyć może tylko tych nieruchomości, które: pkt 1) zajęte zostały a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej, pkt 2) są nadal użytkowane na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów jest przewidziana na cele wymienione w pkt 1 i została częściowo lub całkowicie zagospodarowana z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie jej jest przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu. Stosownie do art. 1 ust. 3 dekretu, wywłaszczenie podlega na odjęciu prawa własności z dniem 9 maja 1945 r.

W sprawie jest bezsporne, że wywłaszczona nieruchomość zajęta była na cele wskazane w art. 2 ust. 1 pkt d) dekretu i użytkowana była, jak wymagał art. 2 pkt 2, na cele określone w tym dekrecie. Okoliczność tę podnieśli sami właściciele, B. B. i C. B., w swym piśmie z dnia 6 marca 1951 r. wskazując zajęcie części nieruchomości przez okupanta pod urządzenie parku miejskiego. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 1 listopada 1949 r. Zarząd Nieruchomości Zarządu Miejskiego w W. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem

o wywłaszczenie nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w W. przy

ul. [...] zajętej przez władze okupacyjne na cel publiczny, tj. park miejski oraz regulację ulicy [...], wskazując, że w dalszym ciągu jest na przedmiotowy

cel wykorzystywana i znajduje się we władaniu polskich władz Miasta W. Zasadnie Minister wskazał nadto, że wywłaszczona nieruchomość może być również traktowana jako zajęta na cel użyteczności publicznej rozumieniu pkt f ww. 2 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r., bowiem zajęcie nastąpiło na cel związany z parkami miejski i ulicami, a więc na cele powszechnie dostępne dla ogółu, pełniącymi funkcje użyteczne publiczne.

Wniosek o wywłaszczenie zgłoszony został we właściwym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 1950 r., jak wymagał tego przepis art. 3 dekretu. Do wniosku załączono plan sytuacyjny (art. 4 ust. 1 pkt 4 dekretu).

Sąd podziela ustalenia organu co do tego, że z akt sprawy, które się zachowały (w tym z treści orzeczenia wywłaszczeniowego), wynika, iż w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. wywłaszczona nieruchomość była zajęta pod park miejski i pod regulację ulicy, po dniu wejścia w życie dekretu nadal była użytkowana na powyższe cele oraz w dniu wejścia w życie dekretu znajdowała

się w posiadaniu jednostki samorządu terytorialnego - Miasta W.

Prawidłowo organ ustalił też, iż z akt sprawy wynika, że organ wywłaszczeniowy wystąpił pismem z dnia 7 stycznia 1950 r. do Prezydenta Miasta W. o podanie do publicznej wiadomości, poprzez wywieszenie obwieszczenia w sposób przyjęty

w danej miejscowości i poprzez przesłanie do redakcji [...] Dziennika Wojewódzkiego, informacji o prowadzeniu postępowania wywłaszczeniowego

w stosunku do nieruchomości w W. ul. [...] o pow. [...] m2 stanowiącej własność C. i B. B. W aktach sprawy

nie zachowały się wprawdzie obwieszczenia, jednakże treść pisma z dnia 6 marca 1951 r. dawnych właścicieli oraz protokół z rozprawy z dnia 9 marca 1951 r. (w której brał udział C. B., nie oponując przeciw wywłaszczeniu, a wnosząc

o sprawiedliwe wynagrodzenie) wskazują, że byli właściciele zostali skutecznie powiadomieni o wszczętym postępowaniu wywłaszczeniowym oraz terminie rozprawy wywłaszczeniowej. Zasadnie organ przyjął, iż wprawdzie B. B. nie brała udziału w rozprawie, jednakże treść ww. protokołu z dnia 9 marca 1951 r. wskazuje, iż została ona o jej terminie powiadomiona. Nadto, z samego pisma stron z dnia 6 marca 1951 r. podpisanego m.in. przez B. B. wynika, iż wymieniona wiedziała o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym i rozprawie wyznaczonej na dzień 9 marca 1951 r. Tak wiec sam brak w aktach sprawy – po 63 latach - dokumentu potwierdzającego wywieszenie obwieszczenia nie świadczy o tym, że procedura określona w dekrecie nie została zachowana, tym bardziej, że w aktach sprawy zachowało się pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego do Prezydenta Miasta W. o podanie do publicznej wiadomości, poprzez wywieszenie obwieszczenia w sposób przyjęty w danej miejscowości i poprzez przesłanie do redakcji [...] dziennika Wojewódzkiego, informacji o prowadzeniu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem sprawy.

Brak udziału B. B. w rozprawie wywłaszczeniowej nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa.

Odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania w orzeczeniu z dnia [...] maja 1951 r., że nieruchomość zapisana jest w księdze wieczystej "C. i B. z T. B.", Sąd wskazuje, że podziela ustalenia organu, co do prawidłowości określenia właścicieli nieruchomości. Z treści orzeczenia wywłaszczeniowego nie wynika, wbrew twierdzeniom skargi, aby organ wymienione osoby traktował jak małżonków. Niezależnie od powyższego wskazania wymaga,

że samo określenie współwłaścicieli w sposób wskazany w orzeczeniu wywłaszczeniowym nie stanowi naruszenia prawa. Tym bardziej, nie może być mowy

o rażącym naruszeniu prawa. Nadto, trafnie Minister stwierdził, iż krąg właścicieli, jak wynika z zachowanych akt sprawy, został określony prawidłowo. Zarzuty skargi Sąd uznał zatem za niezasadne. Treść wyciągu z wykazu hipotecznego nieruchomości

nr [...] (księga hipoteczna nr [...]) wydanego przez Oddział Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w W. wskazuje, iż właścicielami wywłaszczanej nieruchomości byli jedynie C. B. i B. B. W aktach brak jakiejkolwiek informacji, aby tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości przysługiwał jeszcze innym osobom, które w ocenie skarżącego powinny uczestniczyć w postępowaniu wywłaszczeniowym. Brak było w świetle powyższego podstaw do odmiennego,

niż wynikający z wykazu hipotecznego, ustalenia przez organ wywłaszczeniowy kręgu właścicieli wywłaszczanej nieruchomości. Zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał za niezasadne. Nietrafny w świetle powyższego jest również zarzut braku możliwości kwestionowania orzeczenia wywłaszczeniowego. Prawidłowo organ stwierdził,

iż orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] maja 1951 r., jak i poprzedzające

je postępowanie, nie naruszało w sposób rażący prawa, brak było również przesłanek do stwierdzenia, aby badane orzeczenie zawierało którąkolwiek z wad wskazanych

w art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym nie było podstaw do stwierdzenia jego nieważności.

Zasadnie Minister przyjął również, iż brak wad o charakterze nieważnościowym orzeczenia z dnia [...] maja 1951 r. oznacza, iż nie było podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]

z dnia [...] stycznia 1952 r. Zgodnie z art. 41 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r., który stanowił podstawę wydania orzeczenia wykonawczego, po wydaniu ostatecznego orzeczenia o wywłaszczeniu wojewoda na wniosek wywłaszczającego wyda orzeczenie o wykonaniu wywłaszczenia; orzeczenie jest natychmiast wykonalne. Wyżej wskazane oznacza, że orzeczenie z dnia [...] stycznia 1952 r. miało charakter następczy w stosunku do orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] maja 1951 r., bez którego nie mogło ono samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Zasadnie Minister przyjął, iż skoro w obrocie prawnym pozostaje orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] maja 1951 r., a przed wykonaniem wywłaszczenia ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, brak było podstaw do przyjęcia aby zaszły przesłanki, wskazane w art. 156 § 1 k.p.a., obligujące organ do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1952 r.

Odnosząc się do przedostatniego zdania skargi, iż racje ekonomiczne nie zostały w żaden sposób przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazania wymaga, iż powyższe nie stanowi uchybienia przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. i nie wpływa na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu nieważnościowym było bowiem orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia [...] maja 1951 r. i orzeczenie wykonawcze z dnia [...] stycznia 1952 r. Orzeczenie o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość z dnia [...] stycznia 1952 r., będące odrębnym orzeczeniem, w tym postępowaniu nie było przedmiotem kontroli organu administracji publicznej, stąd też brak było podstaw do wypowiadania się przez organ w tym zakresie.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.