Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 414/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190,  art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 228 poz 1368 art. 68, art. 62 ust. 1 pkt 1 - 4
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim
article: par. 32
journal: Dz.U. 2013 poz 937
law: Rozporządzenie MInistra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków  załóg statków morskich
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z dnia [...] września 2013 r.; 2. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz skarżącego K. L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej jako "Minister") decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. L. (dalej "skarżący") od decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] września 2013r. nr [...], odmawiającej wydania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; cytowanej dalej "kpa.") oraz § 32 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 937; dalej " MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r ").

Do wydania decyzji Ministra doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Morskiego w S. o wydanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej. Do wniosku załączył świadectwo zdrowia wydane przez uprawnionego lekarza, zaświadczenie o zdanym egzaminie na dyplom kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] oraz udokumentował 6 miesięcy i 12 dni praktyki pływania na stanowisku kapitana na morskich statkach handlowych o pojemności brutto powyżej 500 w żegludze międzynarodowej. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, skarżący posiada dyplom starszego oficera na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000 i kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000.

Dyrektor Urzędu Morskiego w S., po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, decyzją z dnia [...] września 2014r. działając na podstawie art. 71 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368 ze zm.; dalej: ustawa o bezpieczeństwie morskim lub u.b.m.) oraz § 6 i § 32 pkt 2 rozporządzenia, odmówił skarżącemu wydania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący nie spełnia wszystkich wymaganych warunków formalnych określonych w § 32 rozporządzenia, nie posiada bowiem dyplomu starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej oraz nie udokumentował wymaganej, dodatkowej 6-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku starszego oficera na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 3000 i powyżej w żegludze międzynarodowej.

Odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w S. wniósł skarżący podnosząc, że w świetle obowiązującego dotychczas rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. Nr 47 poz. 445 ze zm.; dalej jako "rozporządzenie z 4 lutego 2005r.), spełniał wymagania do uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej. Powołując się na § 88 ust. 1 MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r, skarżący podniósł, że nie przewidziano przepisu przejściowego dla osób, które spełniły warunki do uzyskania dokumentu kwalifikacyjnego określone rozporządzeniem z 4 lutego 2005 r., naruszając tym samym art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wskazał także, że naruszono prawidło I/15 załącznika Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht (dalej Konwencja STCW), poprzez odmowę wydania mu dokumentu na dotychczas obowiązujących zasadach. Podniósł dodatkowo, że naruszono art. VI ust. 1 Konwencji STCW, poprzez ustanowienie w prawie polskim wyższych wymagań do uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, aniżeli określone w prawidle II/2 załącznika do Konwencji STCW. Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 kpa., poprzez brak zebrania materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia, czy spełnia on wymagania do otrzymania wnioskowanego dyplomu.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 149 ust. 1 u.b.m., rozporządzenie z 4 lutego 2005r., utraciło moc dnia 26 lipca 2013 r. Zatem aktualnie szczegółowe wymagania kwalifikacyjne do zajmowania stanowisk na statkach morskich oraz warunki przyznawania dyplomów i świadectw określa rozporządzenie MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich. Rozporządzenie to przenosi na grunt polskiego prawa zmiany z Manili do załącznika Konwencji STCW, które weszły w życie w styczniu 2012 r.

Minister zauważył, że skarżący podkreślał, iż rozpoczął i przeprowadził postępowanie kwalifikacyjne na dyplom kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej w oparciu o rozporządzenie z dnia 4 lutego 2005 r., gdyż ukończył szkolenie oraz zdał egzamin na ten dyplom jeszcze w czasie obowiązywania tego rozporządzenia. Organ stwierdził, że ostatni z warunków niezbędnych, według tego rozporządzenia, do uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, tj. wymaganej praktyki pływania, skarżący spełnił w sierpniu 2013 r., kiedy rozporządzenie to już nie obowiązywało. Zgodnie natomiast z art. 61 k.p.a. w związku z art. 71 u.b.m., postępowanie kwalifikacyjne rozpoczyna się w momencie złożenia wniosku do dyrektora urzędu morskiego o przyznanie dokumentu kwalifikacyjnego i prowadzone jest przez administrację morską. Skoro skarżący wniosek o wydanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej złożył w dniu [...] września 2013 r., a więc już w czasie obowiązywania rozporządzenia MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r., które zmieniło warunki przyznawania dyplomu, o który wnioskował, to nieprawdziwe jest twierdzenie jakoby rozpoczął i zakończył postępowanie kwalifikacyjne na gruncie obowiązywania poprzedniego prawa.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego odnośnie do braku przepisów przejściowych regulujących sytuację osób, które spełniały wymagania do uzyskania dokumentów kwalifikacyjnych na gruncie poprzednio obowiązującego prawa, Minister wskazał, że zgodnie z przepisem § 88 ust. 1 rozporządzenia MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r., w sprawach o wydanie dokumentów kwalifikacyjnych wszczętych, lecz niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosować należy przepisy niniejszego rozporządzenia. Przepis ten jest zatem, w ocenie Ministra, gwarantem działania zgodnie z obowiązującym prawem i zapewnia równe traktowanie wszystkich marynarzy wnioskujących o dokumenty kwalifikacyjne. Na jego podstawie nie ma możliwości przyznania dokumentów kwalifikacyjnych niezgodnie z obowiązującym prawem w sytuacji, w której wnioski o ich wydanie złożone zostały na gruncie prawa, które utraciło moc. Powyższy przepis nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych, a zapewnia działanie zgodne z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, precyzowanym w art. 6 k.p.a.

Minister wyjaśnił również, że nie stosuje się wprost wymagań określonych w Konwencji STCW, skoro istnieją przepisy wdrażające jej postanowienia do krajowego porządku prawnego. Nadto nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że wymagania konieczne do uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, stawiane w rozporządzeniu MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r, naruszają art. VI ust. 1 Konwencji STCW, gdyż są wyższe niż wymagania określone prawidłem II/2 w związku z prawidłem II/1 załącznika Konwencji STCW. Podkreślił, że wymogi zawarte w rozporządzeniu MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r czynią zadość art. 1 ust. 2 Konwencji STCW, który nakłada na strony tej Konwencji obowiązek "zapewnienia, aby pod względem bezpieczeństwa życia i mienia na morzu oraz ochrony środowiska morskiego marynarze na statkach posiadali odpowiednie kwalifikacje i byli zdolni wykonywać swoje obowiązki".

W ocenie Ministra, w czasie postępowania w sprawie przyznania skarżącemu wnioskowanego przez niego dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, rzetelnie i w sposób wyczerpujący ustalono kwalifikacje, które on posiada, m.in. w oparciu o dane zgromadzone w systemie informatycznym, na podstawie którego wydawane są dokumenty marynarzy. Dysponowano również pełną informacją na temat dyplomów posiadanych przez skarżącego oraz charakteru deklarowanej przez niego praktyki morskiej. Minister nie zgodził się w związku z tym z twierdzeniem, że materiał dowodowy w sprawie przyznania skarżącemu dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej został niewłaściwie zebrany.

Nadto Minister wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 11 rozporządzenia, dodatkowa praktyka pływania jest to okres pływania na statku morskim w charakterze członka załogi na stanowisku, do którego upoważnia dany dyplom lub świadectwo. Dodatkowa praktyka pływania naliczana jest po uzyskaniu dokumentu kwalifikacyjnego. W przypadku ubiegania się o dyplom kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej na podstawie § 32 pkt 2 rozporządzenia MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r, dodatkowa praktyka pływania liczona jest od momentu uzyskania drugiego z dokumentów kwalifikacyjnych wymaganych przepisem. Minister zaznaczył, że skarżący posiada jedynie dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, zatem przedstawiona przez niego praktyka pływania w wymiarze 6 miesięcy i 12 dni na stanowisku kapitana na statkach o pojemności brutto (GT) poniżej 3000 nie może być uznana jako dodatkowa praktyka, o której mowa w § 32 pkt 2 rozporządzenia MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r.

Skarżący nie zgadzając się ze wskazanym powyżej rozstrzygnięciem, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniesiono o uchylenie decyzji Ministra oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z [...] września 2013r. Nadto, na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wniósł o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność § 32, § 88 ust. 1 i § 92 rozporządzenia MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r. z Konstytucją RP, a także § 32 przywołanego rozporządzenia z ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim. Wniósł także o przeprowadzenie dowodu z posiadanego przez skarżącego dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000 na okoliczność posiadania uprawnień starszego oficera bez ograniczeń.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu podnosząc w szczególności, że organ drugiej instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 62 ust. 1 pkt 1 u.b.m. oraz art. VI ust. 1 Konwencji STCW, poprzez postawienie wymogów wyższych do uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, aniżeli wymogi wynikające z tych dwóch aktów prawnych. Decyzja Ministra, wydana w oparciu o rozporządzenie MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r, zdaniem skarżącego, narusza art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 2, art. 65 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Minister, w opinii skarżącego, naruszył także art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa., gdyż nie zebrał materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia, czy skarżący spełnia wymagania do otrzymania wnioskowanego dyplomu oraz nie umożliwił skarżącemu zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym.

Zdaniem skarżącego, spełnił on wymagania przewidziane w § 30 rozporządzenia MI, które obowiązywało w chwili, gdy powziął decyzję o rozpoczęciu procedury kwalifikacyjnej, gdy zdał egzamin kwalifikacyjny na kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności 3000 i powyżej oraz gdy wypływał w rejs mający na celu uzyskanie dodatkowej praktyki pływania. Dodał, że czynności zmierzające do uzyskania uprawnień kapitana na statkach morskich zostały wyznaczone - jako przesłanki uzyskania dyplomu - przez prawo. Czynności te stanowią wyznaczoną przez prawo rozłożoną w czasie procedurę kwalifikacyjną, na którą składa się pewien ciąg następujących po sobie etapów prowadzących do uzyskania stosownych uprawnień. Rozpoczęcie procedury kwalifikacyjnej stanowi przedsięwzięcie obywatela o określonym horyzoncie czasowym. Skarżący rozpoczął realizację tegoż przedsięwzięcia pod rządami rozporządzenia MI, w konsekwencji czego realizował swój interes w toku, który podlega ochronie na podstawie art. 2 Konstytucji RP.

W ocenie skarżącego, rozporządzenie nie przewiduje żadnego okresu vacatio legis, który umożliwiałby zainteresowanym przygotowanie się na wprowadzenie zmian w prawie. W konsekwencji § 92 rozporządzenia narusza art. 2 Konstytucji RP i wyrażoną w nim zasadę przyzwoitej legislacji. Skarżący podał, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dokonał ratyfikacji Zmian z Manili do załącznika do Konwencji SCTW dnia 18 grudnia 2012 r., natomiast same Zmiany z Manili zostały sporządzone już w 2010 r., co dawało mnóstwo czasu na przygotowanie i wprowadzenie zmian w rozporządzeniu. Mając na uwadze powyższe, jak wskazał skarżący, fakt braku vacatio legis oraz stosownych przepisów przejściowych w przedmiotowym postępowaniu rażąco narusza ogólną zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz godzi w zasadę przyzwoitej legislacji. W ocenie skarżącego, możliwym było bowiem wcześniejsze wydanie rozporządzenia wykonawczego oraz zapewnienie stosownego vacatio legis. Co więcej, Zmiany z Manili przewidują, że do dnia 1 stycznia 2017 r. Polska może w dalszym ciągu wydawać dyplomy zgodnie z postanowieniami Konwencji, obowiązującymi bezpośrednio przed dniem 1 stycznia 2012 r. w stosunku do członków załogi, którzy rozpoczęli zatwierdzoną służbę na statkach morskich, zatwierdzony program edukacyjny i szkoleniowy lub zatwierdzony kurs szkoleniowy przed dniem 1 lipca 2013 r. Prawodawca mógł zatem, w opinii skarżącego, w zgodzie z Konwencją zapewnić odpowiednie vacatio legis.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący, nawiązując do otrzymanej odpowiedzi na skargę, odniósł się do wydanej przez Ministra decyzji, wskazując między innymi, że choć posiadany przez niego dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000 nie wskazuje wprost na uprawnienie do obejmowania stanowiska starszego oficera na statkach o pojemności brutto powyżej 3000, to zwrot "bez ograniczeń" w oczywisty sposób obejmuje wszystkie statki, w tym również o wzmiankowanych parametrach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu w/w skargi wyrokiem z dnia 10 października 2014r. sygn. akt VI SA/Wa 476/14 oddalił skargę K. L. na powyższą decyzję.

Skarżący od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego zmianę w całości poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] września 2013 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 sygn. akt II GSK 524/15 uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie NSA, który w tym zakresie podzielił stanowisko autora skargi kasacyjnej, rozporządzenie w sprawie wyszkolenia, które zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego przewidzianego w art. 68 ust. 1 u.b.m., zastrzegając surowsze, niż to wynika z Konwencji STCW wymagania, wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego, naruszając wyraźne wytyczne co do treści rozporządzenia. W konsekwencji § 32 ust. 1 i 2 rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w zw. z art. 68 pkt 1 u.b.m., co odznacza, iż Sąd I instancji winien odmówić zastosowania wskazanego rozporządzenia MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r w szczególności w zakresie § 32 pkt 1 i 2.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. 2016r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wykładnią prawa oznacza obowiązek podporządkowania się Sądu w trakcie ponownej kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sposobem rozumienia interpretowanego przepisu i nie jest możliwe nadanie odmiennego znaczenia prawnego treści tego przepisu. Stosownie zaś do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że zarówno organy administracyjne rozpoznające ponownie sprawę w wyniku uprzedniego uchylenia ich decyzji prawomocnym wyrokiem sądowym, ale także sądy administracyjne przeprowadzające kolejne kontrole w sprawie pozostają związane oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania zawartymi w uprzednio zapadłych wyrokach. Związanie to utrzymuje się tak długo aż nie dojdzie do zmiany stanu prawnego, który zdezaktualizuje wyrażony uprzednio pogląd, wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie lub gdy zajdzie zmiana istotnych okoliczności faktycznych (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyd. 3, Warszawa 2009, str. 403). Związanie, o którym mowa powyżej miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, bowiem w postępowaniu poprzedzającym wydanie skarżonego wyroku zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2016, sygn. akt II GSK 524/15.

Przystępując zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy, będąc związanym wykładnią dokonaną we wskazanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznał że, skarga K. L., jest uzasadniona.

Należy bowiem podkreślić, że NSA we wskazanym wyżej wyroku wskazał, iż

"w art. 68 ustawy o bezpieczeństwie morskim przewidziano, że Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi w drodze rozporządzeń m.in. szczegółowe wymagania kwalifikacyjne do zajmowania stanowisk na statkach morskich, w tym również na statkach nieobjętych umowami, o których mowa w art. 62 ust. 1pkt 1 – 4, warunki przyznawania i odnawiania dokumentów, o których mowa w art. 63, wzory tych dokumentów i sposób ich ewidencji, a także sposób obliczania czasu praktyki na statkach – mając na względzie postanowienia Konwencji STCW, Konwencji SOLAS oraz przepisy Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa statków rybackich (...)".

Biorąc zatem pod uwagę treść i sposób skonstruowania wytycznych zawartych w art. 68 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim dla wydania rozporządzenia w zakresie szczegółowych wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowisk na statkach morskich – "mając na względzie postanowienia Konwencji STCW, Konwencji SOLAS oraz przepisy Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa statków rybackich", zdaniem NSA "należy wykluczyć, aby zgodne z upoważnieniem ustawowym było zawarcie w rozporządzeniu surowszych wymogów do spełnienia przez kandydatów na odpowiednie stopnie kwalifikacji zawodowych (niezbędnych do zajmowania stanowisk na statkach), niż przewidziane w Konwencji oraz wymienionych przepisach.(...). Zatem, określając wymogi uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej Minister był zobowiązany uwzględnić m.in. treść Konwencji STCW wraz z załącznikami."

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku dokonał porównania przepisu § 32 rozporządzenia MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r oraz art. VI ust. 1 Konwencji STCW wskazując, iż "wymogi Konwencji nie wymagają dla uzyskania dyplomu kapitana na statkach o pojemności 3000 i więcej praktyki pływania na statkach o takiej właśnie pojemności brutto. Kandydat musi bowiem spełniać wymogi konieczne do uzyskania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 lub większej (o których mówi Prawidło II/1), oraz odbyć zatwierdzoną służbę na statku morskim "w tym zakresie". Trzeba w tym miejscu zauważyć, że w wersji angielskiej Konwencji odniesiono się jednak wprost do pojemności statku, wskazując, że służba morska ma być odbyta na statku "in that capacity" ("o tej pojemności") - a więc o pojemności brutto 500 lub większej. Jednocześnie, stosownie do Prawidła I/1 pkt 26 "służba na statkach morskich oznacza służbę pełnioną na pokładzie statku stosownie do wydanego lub odnowionego dyplomu lub innego dokumentu kwalifikacyjnego". Wynika więc z tego tylko tyle, że służba ma być pełniona stosownie do "wydanego", a więc już posiadanego dyplomu, a nie dyplomu dopiero wydawanego. Takiemu rozumieniu wymagań Konwencji nie stoi na przeszkodzie treść punktu 5 sekcji A -I/2 Kodeksu STCW, zgodnie z którym "Strony powinny zapewnić, że pełniona służba jest odpowiednia do kwalifikacji objętych wnioskiem o wydanie dyplomu, pamiętając jednocześnie, że celem takiej służby, oprócz wstępnego zaznajomienia się ze służbą na statkach morskich, jest nauczenie się i nabranie wprawy, pod odpowiednim nadzorem w zakresie właściwego i bezpiecznego postępowania na morzu, a także procedur i codziennej praktyki stosownie dla wnioskowanych kwalifikacji." Przepis ten, o charakterze ogólnym, odnoszący się do nabywania kwalifikacji na wszystkich poziomach, nie wyłącza tych regulacji Konwencji, które dopuszczających odbycie praktyki pływania na statkach o odpowiedniej pojemności.

Dlatego też, słusznie wskazuje autor skargi kasacyjnej, że wymagania do uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej zawarte w § 32 rozporządzenia – przy wytycznych dla Ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej upoważniających do uregulowania wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowisk na statkach morskich, takich jak w art. 68 u.b.m. – wykraczają poza upoważnienie ustawowe. W tej sytuacji sprawę należy rozpoznać z pominięciem § 32 rozporządzenia. Sąd I instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej nie poświęcił temu aspektowi sprawy dostatecznej uwagi. Bez jakiejkolwiek analizy tego problemu uznał kwestionowaną regulację zawartą w rozporządzeniu za zgodną z art. 68 ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji."

Sąd podkreślił również, że w okolicznościach niniejszej sprawy, " z uwagi na brak szczegółowych uregulowań w zakresie kwalifikacji członków załóg statków morskich w ustawie o bezpieczeństwie morskim, a także wyraźne odesłanie do postanowień Konwencji STCW, nie ma również wątpliwości co do kolejności stosowania tych norm".

Tak wiec jak z powyższego wynika, ponieważ § 32 rozporządzenia MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r zawiera uregulowania wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej to zasadnym jest w niniejszej sprawie odmowa zastosowania w/w przepisu. Okoliczność ta powoduje, iż skoro u.b.m. nie zawiera w swej treści szczegółowych uregulowań wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowisk na statkach morskich, to w sprawie winna być zastosowane zapisy Konwencji STCW regulujące wskazaną kwestię.

W niniejszej sprawie organy jednak nie dokonały badania złożonych przez skarżącego dokumentów, które miały potwierdzać spełnienie przez niego wymogów do uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, w oparciu o zapisy Konwencji STCW. Tym samym należy uznać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. VI ust.1 Konwencji STCW.

Sąd w tym miejscu podkreśla, że rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu a nie merytoryczne rozpoznanie sprawy za organ. Celem bowiem postępowania sądowego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.

W niniejszej sprawie jak wynika z treści zaskarżonego aktu, organy dokonały oceny zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu przepis rozporządzenia wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Nie dokonały natomiast oceny zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o regulacje Konwencji STCW, co oznacza w świetle cytowanego wyroku NSA, konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz rozstrzygnięcia organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany przy uwzględnieniu wykładni prawa dokonanej przez NSA w wyroku z dnia 8 listopada 2016r. do rozpoznania wniosku skarżącego w oparciu o regulacje prawne zawarte we wskazanej wyżej Konwencji i z pominięciem § 32 rozporządzenia MT,BiGM z dnia 7 sierpnia 2013 r.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.