Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 689/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 2, art. 6, art. 9 ust. 2, art. 11, art. 47 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 47 a ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 151, art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi J. W.-R. oraz J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. W., J. R. i U. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 maja 2014 r., nr [...], która uchyliła w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia 10 grudnia 2013 r., nr [...] i orzekła o zameldowaniu skarżących na pobyt stały w budynku przy ulicy Ż. [...] w G.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 10 grudnia 2013 r. Prezydent [...] działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) - po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku J. R., U. R. i J. W. odmówił zameldowania w/w osób na pobyt stały przy ul. T. [...] w G.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z wnioskiem o zameldowanie wraz z rodziną na pobyt stały w G. przy ul. T. [...] wystąpiła J.R. podając, że na działce o numerze geodezyjnym [...] znajduje się siedlisko jej rodzinnego gospodarstwa rolnego stworzonego w 1996 r.

W rozpatrywanej sprawie zapadło szereg rozstrzygnięć, które organ powołał w treści uzasadnienia decyzji. Prezydent [...] trzykrotnie (tj. decyzją z dnia 30 listopada 2009 r., z dnia 19 maja 2010 r. oraz z dnia 3 listopada 2010 r.) odmawiał zameldowania wnioskodawców na pobyt stały wskazując, że adres "T. [...]" nie istnieje (decyzja z dnia 30 listopada 2009 r.) względnie, że działka nr [...] położona jest przy ul. Ż., i w przyszłości może otrzymać numer porządkowy przypisany do tej ulicy; Ponadto, że właściciel spornej nieruchomości Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa nie wyraża zainteresowania nadaniem numeru porządkowego budynkowi gospodarczemu zlokalizowanemu na nieruchomości rolnej, tj. na działce nr [...] obręb S. (decyzja z dnia 19 maja 2010 r.). Wojewoda [...] w decyzji z dnia 10 września 2010 r. podniósł z kolei, że ustalenie przy jakiej ulicy znajduje się sporna nieruchomość jest koniecznością. Ustalenie, że budynek usytuowany jest faktycznie przy ul. Ż. ocenie organu odwoławczego uzasadnia podjęcie z urzędu działań zmierzających do nadania stosownego numeru porządkowego i w konsekwencji zameldowania w/w osób pod właściwym adresem.

W następstwie ponownych czynności ustalono, że dla działki nr [...] nie został ustalony numer porządkowy, gdyż Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa nie wyraża zgody na nadanie numeru porządkowego dla budynku zlokalizowanego na tej działce. Z kolei z informacji Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] wynika, że nadanie numeru porządkowego z urzędu nie może mieć miejsca. Nazwę ulicy przy której położona jest sporna działka, tj. nazwę "ul. Ż." nadała Rada Miasta [...] uchwałą nr [...] z dnia 29 marca 2007 r.

Dalej Prezydent [...] wskazał, że w dniu 27 października 2010 r. J. R. i U. R. wnieśli o dołączenie do akt sprawy kopii licznych dokumentów mających stwierdzać, że J. R. jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości uprawnioną do zameldowania. Analiza dokumentacji nie wykazała, że w/w osoba jest właścicielką działki nr [...]. Zgodnie z zapisem w księdze wieczystej KW [...] właścicielem działki jest Skarb Państwa a wykonawcą prawa własności Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Adres "T. [...]" został zaś samoistnie określony przez wnioskodawczynię zamieszkującą wraz z rodziną w budynku zlokalizowanym na w/w działce.

Tym samym Prezydent [...] decyzją z dnia 3 listopada 2010 r. po raz kolejny odmówił zameldowania w/w osób na pobyt stały w lokalu przy ul. T. [...] w G. wskazując, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem, a w przedmiotowej sprawie adres ten nadal nie został ustalony.

Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] i orzekł o zameldowaniu w/w osób na pobyt stały w budynku przy ul. T. [...] w G.

Na skutek skargi wniesionej przez Agencję Nieruchomości Rolnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 października 2011 r. o sygn. akt III SA/Gd 256/11 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że Wojewoda [...] w wydanej decyzji dokonał wadliwej interpretacji przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak również przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego, co w następstwie skutkowało uchyleniem decyzji organu drugiej instancji jako niezgodnej z prawem.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarte w wyroku z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Po 168/08, w którym stwierdzono, że: "brak właściwego oznaczenia nieruchomości uniemożliwia dokonanie zameldowania, w żadnym razie nie uzasadnia posłużenia się w tym celu numerami innego rodzaju, nawet jeśli faktycznie są one przyjęte zwyczajowo dla identyfikacji danej nieruchomości. Taka sytuacja winna natomiast skłonić organ administracji do podjęcia kroków zmierzających do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie nadania numeru porządkowego." W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazuje, że kompetencja nadania nieruchomości numeru porządkowego przysługuje wyłącznie gminie, tym samym, Wojewoda [...] naruszył przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nadając - pomimo braku właściwości - samodzielnie numer porządkowy nieruchomości i pomijając jednocześnie fakt, że przedmiotowa nieruchomość (działka o nr [...]) obecnie położona jest przy ul. Ż., nie zaś przy ul. T.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r. o sygn. akt II OSK 523/12 oddalił skargi kasacyjne wniesione od powyższego wyroku.

W związku z w/w wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Wojewoda [...] decyzją z dnia 10 września 2013 r. orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność podjęcia kroków zmierzających do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie nadania numeru porządkowego dla przedmiotowej nieruchomości.

W dniu 3 października 2013 r. Wydział Spraw Obywatelskich realizując wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wystąpił do Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w G. o podanie przy jakiej ulicy położona jest działka nr [...] o nr [...] oraz czy został ustalony dla niej numer porządkowy. W odpowiedzi, zawiadomieniem z dnia 11 października 2013 r. Wydział Geodezji poinformował, że dla budynku zlokalizowanego na działce, oznaczonej nr [...] z obrębu S. ([...]), wpisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa - Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa ustalono z urzędu adres: ul. Ż. numer [...].

Dalej organ wyjaśnił, że pismem z dnia 29 października 2013 r. J. R., U. R. oraz J. W. podtrzymali swoje żądanie zameldowania pod adresem: G., ul. T. [...]. Jednocześnie osoby te wniosły o ustalenie prawidłowego adresu jak wyżej, tj. ul. T. [...], o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwał w sprawie nadania nazwy ulicy Ż. oraz w sprawie nadania nazwy ulicy G. mających - według stron - istotny wpływ na treść uchylonej decyzji, stwierdzenie niezgodności z prawem podziału geodezyjnego rolnej części działki o nr [...] położonej w G. przy ul. T. [...] na nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i część [...] oraz pochodne od nich numery następne, przywrócenie wskazanym numerom geodezyjnym jednolitego numeru geodezyjnego [...], stwierdzenie, że zawiadomienie z dnia 11 października 2013 r. zostało wystawione przez B. K. - Dyrektora Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w [...] w wyniku przestępstwa fałszowania i posługiwania się fałszywym dokumentem urzędowym.

Organ przywołał treść art. 9 b ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wskazał, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalony adres dla wskazanej działki. Zgodnie z otrzymanym zawiadomieniem z Wydziału Geodezji budynek zlokalizowany na wymienionej działce, wpisanej w księdze wieczystej nr [....] posiada ustalony z urzędu adres: ul. Ż. numer [...]. Z ustalonym adresem nie zgadzają się wnioskujące o zameldowanie osoby, żądając o zameldowanie ich na pobyt stały pod wskazanym przez nich adresem, tj. przy ul. T. [...] w G.

Organ w decyzji wyjaśnił - odnosząc się do żądań wnioskodawców, że nadanie numeru porządkowego nie może być oceniane w postępowaniu o zameldowanie, ponieważ stanowi odrębną czynność dokonywaną przez organ właściwy do spraw ewidencji budynków. Postępowanie w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych służy wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących podawanych we wniosku o zameldowanie danych, jednak ustawodawca nie daje w tym przepisie pozwolenia na tworzenie nieistniejącego adresu. Natomiast ustalenie adresu, pod którym mieszkają wnioskujący, jest przesłanką do uzyskania zameldowania. Nadanie numeru porządkowego dla przedmiotowej nieruchomości zostało dokonane na skutek działań podjętych z urzędu w toku prowadzonego postępowania o zameldowanie. Kompetencją organu meldunkowego nie jest weryfikowanie prawidłowości nadania numeru porządkowego budynkowi. Czynność ta odbywa się w innym postępowaniu ewidencyjnym. Odnośnie pozostałych żądań, tj. stwierdzenia niezgodności z prawem uchwał w sprawie nadania nazw ulic, niezgodności z prawem podziału geodezyjnego, przywrócenia wskazanym numerom geodezyjnym jednolitego numeru geodezyjnego oraz w sprawie przestępstwa fałszowania dokumentów organ wyjaśnił, że nie jest właściwy.

W piśmie z dnia 15 listopada 2013 r. Agencja Nieruchomości Rolnych poinformowała, że nigdy nie wyrażała i w dalszym ciągu nie wyraża zgody na zameldowanie w/w osób na pobyt stały w lokalu przy ul. T. [...] w G.

Organ podniósł, że w aktualnym stanie prawnym zameldowanie nie jest uzależnione od uprawnienia do przebywania w lokalu. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkiwania i pobytu osób, a tym samym rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.

Odnosząc się do stanowiska wyrażonego przez Agencję Nieruchomości Rolnych organ wskazał, że właściciel nieruchomości może żądać usunięcia osoby, która nie jest uprawniona do zamieszkiwania, jednak dopiero zmiana okoliczności faktycznych sprawy, doprowadzić może do wydania decyzji o wymeldowaniu.

Organ wskazał, że związany jest wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały przy ul. T. [...] w G. Osoba zaś, na której ciąży obowiązek zameldowania, zobowiązana jest wykazać, że zamieszkuje w określonym miejscu oraz, że miejsce to posiada adres w rozumieniu ustawy, tzn. że nieruchomość została oznaczona numerem porządkowym, w prowadzonej w tym celu wymaganej prawem ewidencji. Skoro na skutek działań podjętych z urzędu - oznaczono przedmiotową nieruchomość adresem: G., ul. Ż. [...], to zdaniem organu nie ma żadnych podstaw do dokonania zameldowania w/w osób zgodnie z ich wnioskiem.

Strony nie wyraziły zgody na zameldowanie pod ustalonym z urzędu adresem i nie zmieniły swojego żądania, domagając się zameldowania pod wskazanych przez nich adresem. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że taki adres nie istnieje, a w/w osoby posługują się nim samowolnie, powołują się na adres, który nie został nadany w sposób legalny, tj. zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazany przez wnioskodawców adres nieruchomości nie znajduje potwierdzenia w zapisach rejestru ewidencji budynków.

W następstwie odwołania J. R., U. R. i J. W. Wojewoda [....] decyzją z dnia 30 maja 2014 r. w oparciu o dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił w całości w/w decyzję Prezydenta [...] i orzekł o zameldowaniu w/w osób na pobyt stały w budynku przy ulicy Ż. [...] w G.

W ocenie organu odwoławczego, instytucja zameldowania ma wyłącznie charakter rejestracyjny, ewidencyjny i powinna wskazywać aktualne miejsce pobyt osób i tylko tym celom ma służyć. Osoba, która zamieszkała w danym lokalu z zamiarem stałego pobytu powinna być w nim zameldowana, a obowiązkiem organu meldunkowego jest zarejestrowanie tego pobytu na podstawie druku meldunkowego bądź wydanie decyzji o zameldowaniu.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż w/w osoby przebywają w budynku na działce numer [...] w G. Nie kwestionuje tego żadna ze stron postępowania, a fakt ten potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Zatem zostały spełnione przesłanki niezbędne dla dokonania zameldowania. Kwestią sporną było ustalenie właściwego adresu dla wskazanej nieruchomości. Trudności w określeniu adresu nieruchomości, w której zamieszkują w/w osoby wynikały z faktu, że dla budynku tego nie był nadany numer porządkowy. Wskutek jednak podjętych przez organ pierwszej instancji działań sporna nieruchomość otrzymała właściwy adres i usytuowana jest obecnie przy ulicy Ż. [...] w G. Adres taki wynika nie tylko z katastru nieruchomości, prowadzonego przez Prezydenta [...] ale również jest on zawarty w księdze wieczystej nr [....], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w [...].

Wojewoda [...] wyjaśnił, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewiduje dwa odrębne tryby postępowania mające zastosowanie w sprawach meldunkowych. Po pierwsze w przypadku samej tylko rejestracji zameldowania (art. 47 ust. 1 ustawy), gdzie organ meldunkowy w zasadzie niczego nie rozstrzyga, a zakres jego postępowania obejmuje tylko dokonanie czynności materialno-technicznej (zameldowanie), mającej deklaratoryjny charakter, dokonywanej na podstawie wymaganych dokumentów. W tym przypadku kompetencje organu do samodzielnego wyjaśnienia wyłaniających się wątpliwości dotyczą jedynie kompletności i wiarygodności złożonej dokumentacji oraz jej pochodzenia od osób upoważnionych. Po drugie, gdy organ ma za zadanie rozstrzygać w przedmiocie zameldowania w procesie administracyjnym (art. 47 ust. 2 ustawy), które kończący się decyzją administracyjną stanowiącą wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzeniem formularza zgłoszenia meldunkowego (por. wyrok Sąd Najwyższego z 20 września 2002 r., III RN 139/01). Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji przesłanka zameldowania na pobyt stały występuje wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną obydwa warunki określone w tych przepisach, a mianowicie, gdy osoba zamieszkuje w lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania (zob. wyrok NSA w Warszawie z 28 kwietnia 1994 r., V SA 1773/98, LEX nr 49403).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie mógł ograniczyć się wyłącznie do stwierdzenia, że zgłoszone przez strony dane są niezgodne ze stanem faktycznym oraz prawnym. W niniejszej bowiem sprawie ustalono, że zamieszkują oni w spornej nieruchomości z zamiarem pobytu stałego, co oznacza że spełnione są przesłanki niezbędne do zameldowania. Zdaniem Wojewody [...], rolą organu meldunkowego było podjęcie działań niezbędnych do ustalenia prawidłowego adresu stron, a następnie dokonania ich zameldowania. Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie są objęte obowiązkiem meldunkowym, a wykonanie tego obowiązku nie jest powiązane z przyznaniem uprawnienia. Przyjęcie rozwiązania, w którym wniosek stron nie zostałby uwzględniony, tylko przez wzgląd na ustalenie innego niż przedstawiony w zgłoszeniu adres, byłoby w sprzeczności z istotą tego obowiązku i w niewątpliwy sposób prowadziłoby do tworzenia fikcji meldunkowej.

Odnosząc się do kwestii zastrzeżeń Agencji Nieruchomości Rolnych, organ wyjaśnił, że przy obecnie istniejącym stanie prawnym do zameldowania nie jest wymagana zgoda właściciela nieruchomości, wystarczy sam fakt przebywania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. W., J. R. i U. R. wnieśli o uchylenie w/w decyzji w części dotyczącej wskazania adresu budynku przy ulicy Ż. [...] w G. zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- prawa materialnego a przez to obrazę interesu prawnego stron mające istotny wpływ na treść zaskarżonej części w/w decyzji, tj. art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "b" p.p.s.a. w zw. z art. 29 § 1 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,

- przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i pominięcie właściwych podstaw prawnych nakazanych ustawą, tj. art. 146 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do Agencji Nieruchomości Rolnych, art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. gdyż dotyczy sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. poprzez dopuszczenie do wywołania czynu zagrożonego karą w razie jej wykonania i uchylenie się od wskazania tych okoliczności, które są znane organowi od roku 2008 (vide: wyrok NSA 15.02.2008 r., II OSK 17/07) oraz uchylania się organu od wskazania uzasadnienia powodu, dla którego uchylił się ich wskazania, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez trwały charakter niewykonalności z uwagi na obarczenie zaskarżonej decyzji przesłanką z art. 16 § 1 k.p.a., a przez to rażące naruszenie treści art. 16 § 1 k.p.a.

Zarzucili uchylenie się organu od rozpoznania wniosków zawartych odwołaniu i brak uzasadnienia w tym zakresie. Ponadto skarżący podnieśli, że w sprawie doszło do naruszenia zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.), informowania stron (art. 9 k.p.a.), a przede wszystkim zasady trwałości decyzji i prawa do sądu (art. 16 k.p.a.).

W konsekwencji domagali się m.in.: uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w zaskarżonym zakresie, ustalenia praworządnego adresu tj. ulicy T. [...] i utrzymania numeru porządkowego w postaci dodanej lit. "A" na podstawie treści ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 4 maja 1994 r. oraz prawomocnego wyroku NSA z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 17/07, stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, wydanie postanowienia wstrzymującego wprowadzania do obiegu prawnego fałszywego i niepraworządnego adresu i nakazanie organowi rozpoznania wszystkich wniosków stron.

W uzasadnieniu wskazali, że podstawą wpisu własności Skarbu Państwa działki nr [...] z której wyodrębniono działkę nr [...] jest decyzja Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 4 maja 1994 r., i wraz z wypisem z rejestru gruntów z 1 października 1997 r. potwierdza nazwę praworządnego adresu. Decyzja jest ostateczna i zgodna z prawem, co wynika z ww. prawomocnego wyroku, nie została wyeliminowana z obrotu. Ponadto wyrok ten potwierdza istnienie po stronie skarżącej ekspektatywy nabycia prawa własności nieruchomości - gospodarstwa rolnego, obecnie działki nr [...], pozostali skarżący jako sukcesorzy uniwersalni mają również status strony i powinni być zawiadamiani o wszystkich decyzjach w sprawie działki [...]. Skarżący nie wnosili o zmianę wpisu w księdze wieczystej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw zmiany swojego stanowiska. Organ nawiązał do dotychczasowej argumentacji, ponadto wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Sprawa nie została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Decyzja nie dotyczy pierwszeństwa wykupu nieruchomości i została skierowana do właściwych stron.

W piśmie procesowym z dnia 8 września 2014 r. strony podtrzymały dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie wniosku Wojewody [....] "zatytułowanego odpowiedź na skargę", gdyż stanowi on przestępstwo. Wskazały m.in. na istnienie w sprawie res iudicata oraz uprawomocnienie się ww. wyroku NSA z dnia 15 lutego 2008 r., który potwierdza praworządność adresu. Postawili organom zarzut posługiwania się fałszywymi dokumentami i wnieśli o przyznanie odszkodowania.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. została odrzucona skarga U. R.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Wojewody [...] z dnia 30 maja 2014 r., którą uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia 10 grudnia 2013 r. i orzekł o zameldowaniu skarżących na pobyt stały w G. przy ulicy Ż. [...].

W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej - "k.p.a."). Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy.

Natomiast materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej jako - "ustawa".

Artykuł 1 ust. 2 ustawy stanowi, że ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Osoba na terytorium Rzeczypospolitej polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca (art.10 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy, organ prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy - art. 47 ust. 2 ustawy. Ustawa przewiduje dwa tryby zameldowania: na podstawie wniosku spełniającego wymagania art. 11 ustawy i wówczas zameldowuje się poprzez czynność materialno-techniczną (art. 47 ust. 1 ustawy) oraz zameldowania na podstawie decyzji (art. 47 ust. 2 ustawy) co ma miejsce gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości.

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (publ. OTK-A 2002/3/34) ukształtował się pogląd, że zameldowanie osoby pod danym adresem ma odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy w tym zakresie. Stwierdzając niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy podkreślić po pierwsze - rejestracyjny i ewidencyjny charakter zameldowania, który służy jedynie potwierdzeniu faktu pobytu. Ewidencja nie jest więc formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu oraz co ważne nie przesądza o jakichkolwiek uprawnieniach czy też prawach do nieruchomości. Tym samym w tym postępowaniu organy ewidencyjne zasadniczo nie mogą posiadać i nie posiadają możliwości rozstrzygania o prawach lub roszczeniach związanych z prawami rzeczowymi czy też prawem własności.

Po drugie - w niniejszej sprawie na organach ciążył obowiązek wzięcia pod uwagę tylko istotnych okoliczności dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (tzw. faktów prawotwórczych). Elementy prawnie obojętnie, niewpływające w niczym na załatwienie sprawy, powinny być przez organy pominięte. Odnieść to należy również do zarzutów i wniosków formułowanych przez strony zarówno w toku postępowania, w odwołaniu czy też skardze.

Bezspornym było w sprawie, że zostały spełnione ustawowe przesłanki do dokonania zameldowania skarżących - faktyczne zamieszkiwanie w budynku na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z zamiarem stałego przebywania. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez organy orzekające w sprawie, ani przez strony oraz została potwierdzona przez materiał dowodowy sprawy, w tym oględziny.

Jednak skarżący, mimo dokonania przez organ odwoławczy zameldowania, nie zgodzili z adresem pod którym zostali zameldowani, tj. ul. Ż. [...], gdyż ich zdaniem powinni zostać zameldowani pod adresem wskazanym we wniosku inicjującym postępowanie, a mianowicie przy ul. T. [...].

Istota sporu sprowadzała się więc, nie do kwestii dokonania samego zameldowania lecz do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy mogło ono nastąpić pod adresem - ulica T. [...]. Na tak postawione pytanie należy udzielić negatywnej odpowiedzi, z przyczyn podanych poniżej.

Tu należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Była również objęta postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Okoliczności te, co należy podkreślić, nie pozostają obojętne dla dalszych rozważań prawnych.

Zgodnie bowiem z treścią art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

"Przez ocenę prawną, o której mowa (...) w art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem" (vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2005 r., sygn. III SA/Wa 1434/05, Baza Orzeczeń Lex Polonica).

Ponadto stosownie do art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zatem w świetle powołanych powyżej przepisów obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej i wskazaniom odnośnie toku dalszego postępowania wyrażonych w zapadłych orzeczeniach - ciążył na Sądzie oraz na organach rozstrzygających sprawę.

I tak, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, podobnie jak organy był zobowiązany uwzględnić stanowisko zawarte w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II OSK 523/12 (dalej jako wyrok NSA) i w wyroku z dnia 6 października 2011 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd 256/11 (dalej jako wyrok WSA w Gdańsku).

Należy podkreślić, że WSA w Gdańsku jednoznacznie wskazał, że "przedmiotowa nieruchomość (działka o nr [....]) obecnie położona jest przy ul. Ż. (działka nr [...]) nie zaś przy ul. T... . Nie ma przy tym znaczenia fakt, że ulica nie została jeszcze wybudowana. Dokonany w przeszłości podział działki o nr [...] doprowadził do wydzielenia działki nr [...], która w ewidencji oznaczona jest jako droga, zaś Rada Miasta [...] uchwałą Nr [...] z dnia 29 marca 2007r. w sprawie nadania nowe nazwy ulicy, nadała nowo wyznaczonej drodze nazwę "Ż.". Tym samym przedmiotowa nieruchomość może otrzymać adres z uwzględnieniem jej położenia przy ul. Ż.".

NSA w swoim orzeczeniu przesądził również, że nadanie ulicy Ż. nazwy uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 29 marca 2007r. - "wskazuje, że ulica Ż. została wyodrębniona planistycznie, ewidencyjnie i prawnie". Natomiast zdaniem NSA okoliczność, że nie została wybudowana droga, określona w tej uchwale jako ulica Ż., nie może stanowić przeszkody dla umieszczenia tej ulicy w ewidencji miejscowości ulic i adresów, ani nadania budynkowi numeru porządkowego.

Przedstawiona w tym zakresie przez sąd odwoławczy i sąd pierwszej instancji argumentacja i ocena prawna zawarta w uzasadnieniach wyroków, wiąże obecnie Sąd oraz organy, nie pozwalając tym samym na uwzględnienie żądania zameldowania ul. T.

W swoim bowiem wyroku WSA w Gdańsku jednoznacznie wskazał, że przedmiotowa nieruchomość - działka o nr [...] - obecnie położona jest przy ul. Ż. stanowiącej działkę nr [...], nie zaś przy ul. T. Przy czym sądy obu instancji stanowczo przyjęły, że ma nie tu znaczenia fakt, że ulica ta nie została jeszcze wybudowana. Także WSA w Gdańsku w wyroku wyjaśnił dlaczego wadliwe było postępowanie Wojewody [...], który dokonał zameldowania pod adresem wskazanym we wniosku przez skarżących. Sąd ten konkludując, stanowczo stwierdził, że nie można było przedmiotowej nieruchomości oznaczyć adresem, który został podany we wniosku o zameldowanie. Przy czym, należy tu dodatkowo zaakcentować, że NSA stwierdził, że nieruchomość zamieszkiwana przez strony nie ma nadanego numeru porządkowego, co również wyklucza podane we wniosku jej oznaczenie.

W swoich wytycznych WSA w Gdańsku nakazał organom uwzględnienie rozważań dotyczących prawidłowego ustalenia przesłanek zameldowania na pobyt stały, charakteru i celów tej instytucji. Jednak w pierwszej kolejności Sąd zobowiązał do podjęcia działań zmierzających do nadania numeru porządkowego przedmiotowej nieruchomości, występując do właściwego organu gminy o nadanie takiego numeru, gdyż jego nadanie "usunęłoby przeszkodę w zameldowaniu skarżących".

Także Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA w Gdańsku, że "jedyną przeszkodą do zameldowania wnioskodawców jest nie nadanie numeru porządkowego budynkowi przez Prezydenta, co winno zostać uczynione z urzędu".

W konsekwencji na organach ponownie rozpoznających niniejszą sprawę ciążył obowiązek wykonania otrzymanych wytycznych.

Nie może budzić wątpliwości, że wytyczne te zostały zrealizowane. Wojewoda [...] w dniu 10 września 2013 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia nakazał organowi podjęcie czynności zmierzających do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie nadania numeru porządkowego dla przedmiotowej nieruchomości. Wskutek podjętych przez organ I instancji czynności, nieruchomości został nadany numer porządkowy ([...]) i obecnie adres nieruchomości to - ulica Ż. [...] w G.

Kwestie związane z nadawaniem numeru porządkowego nieruchomości zostały uregulowane w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz.1287, ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 47a pkt 1 tej ustawy do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. W myśl zaś ust. 5 tego artykułu wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, (tj. budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania), z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach m.in. właścicieli nieruchomości.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że nadanie numeru porządkowego następuje w drodze czynności materialno-technicznej z zakresu administracji publicznej podlegającej zaskarżaniu do sądu. Jak wskazał też w swoim wyroku NSA - samo nadanie lub zmiana numeru porządkowego nieruchomości, jako czynność materialno-techniczna nie wymaga wydania decyzji.

Zawiadomieniem z dnia 11 października 2013 r. Prezydent [...] (Urząd Miasta [...] - Wydział Geodezji) działając m.in. na podstawie art. 47a ust. 1 i 5 ww. ustawy oraz rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z dnia 2 lutego 2012 r., poz.125) powiadomił, że dla budynku zlokalizowanego na działce, oznaczonej nr [...] z obrębu S. ([...]), wpisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa - Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa ustalono z urzędu adres: ul. Ż. numer [..]. Można dodać, że w treści powyższego zawiadomienia powołano się na wyrok WSA w Gdańsku zapadły w sprawie sygn. akt III SA/Gd 256/11 (vide: - k. 655 akt administracyjnych).

Ponadto, wskazany adres dla przedmiotowej nieruchomości wynika obecnie, jak wskazał organ odwoławczy, nie tylko z katastru nieruchomości, prowadzonego przez Prezydenta [...] ale zawarty jest również w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w [...]. W księdze tej w oznaczeniu ewidencyjnym działki [...] podano jako położenie - ul. Ż. [...], zaś sposób korzystania - grunty rolne zabudowane. Można dodać, że w piśmie z dnia 31 marca 2014 r. poinformowano, że w celu doprowadzenia do zgodności treści operatu ewidencji gruntów i budynków z treścią księgi wieczystej przedmiotowe zawiadomienie zostało przekazane do sądu wieczystoksięgowego (vide: dane dostępne w internecie oraz - k. 664-2, - k.656 akt administracyjnych).

Jak już podniesiono zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem, przy czym adres określa się przez podanie w gminach, które uzyskały status miasta (a taką gminą jest G.) nazwy miasta (dzielnicy) - ulicy, numeru domu i lokalu ... art. 9b ust. 2 pkt 1 ustawy).

Trzeba podkreślić, że wyrokach NSA i WSA w Gdańsku jako jedyną przeszkodę do zameldowania skarżących wskazano brak numeru porządkowego dla nieruchomości. Przeszkoda ta, jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, została usunięta.

Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy organ ewidencyjny stosownie do przywołanych wytycznych był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do dokonania zameldowania pod adresem ustalonym przez właściwy organ, tj. ulica Ż. [...]. Rację ma bowiem organ odwoławczy, że organ pierwszej instancji nie mógł się ograniczyć do stwierdzenia, że zgłoszone dane są niezgodne ze stanem faktycznym oraz prawnym i na tej podstawie odmówić zameldowania. Przyjęcie, że wniosek nie może zostać uwzględniony tylko z powodu ustalenia innego adresu niż przedstawiony w zgłoszeniu, byłoby sprzeczne z istotą obowiązku meldunkowego, celem ustawy oraz prowadziłoby do tworzenia fikcji meldunkowej.

W świetle dokonanych rozważań, zarzuty skargi i argumentacja w niej zawarta nie mogą zasługiwać na uwzględnienie, a załączone do niej dokumenty (podobnie jak powoływane w toku postępowania administracyjnego), nie mogą skutecznie podważyć dokonanych w sprawie ustaleń, w tym dotyczących adresu.

Przedłożone dokumenty nie pozwalają również na konstatację, że mamy czynienia w niniejszej sprawie z res iudicata. Decyzja Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 4 maja 1994 r. dotyczyła przekazania Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości - działki nr [...], ul. T. [...] w G., zaś wyrok NSA z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 17/07 wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Jednak nie są to orzeczenia, których przedmiotem rozstrzygania ad meriti było zameldowanie lub adres nieruchomości, mimo że przywołane jest w nich oznaczenie nieruchomości ul. T. [...]. Nie można uznać, że sprawa dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie wskazują na to również inne dokumenty zgromadzone w sprawie.

Jest tez oczywiste, że prawidłowe rozpoznanie sprawy wymagało odniesienia się przez organy tylko do istotnych elementów, które mają wpływ na rozstrzygnięcie.

Niewątpliwie przywoływane w toku postępowania przez skarżących okoliczności wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania i zasadniczo nie dotyczą przesłanek stanowiących podstawę do zameldowanie. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, który w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł przede wszystkim argumentację odnoszącą się do istoty sprawy i poddał ocenie materiał dowodowy mający znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.

Trzeba tu podnieść, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie decyzji (w całości lub w części). Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1) a, b, c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotyczy to również zarzutu braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zawartych w odwołaniu wniosków. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie (ani tym bardziej rażącego ich charakteru). Istnienia takich naruszeń skarżący nie wykazali.

Brak też było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji - art. 145 § 1 pkt 2) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przywołane podstawy z art. 156 § 1 k.p.a., jak słusznie podniósł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie zachodzą. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną i skierowana do podmiotów będących stronami w sprawie, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą.

Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd nie jest jednak uprawniony do oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, jak również do orzekania o zgłaszanych przez skarżących żądaniach.

Trzeba jeszcze raz podkreślić, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Dokonanie więc zameldowania pozostaje bez wpływu na prawo własności do nieruchomości czy też na inne prawa z przedmiotową nieruchomością związane. Także istnienie roszczeń po stronie skarżącej wobec właściciela nieruchomości jest obojętne dla prawidłowego rozpoznania sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za nieuzasadnioną i w oparciu o przepis art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił ją, orzekając jak w sentencji wyroku.