Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1833/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2558/13 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2558/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym: 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r.,; 2/ stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz; 3/ zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. na drodze powiatowej nr [...] o dopuszczalnych naciskach osi do 8t o godz. 08.20 zatrzymano do kontroli czteroosiowy pojazd samochodowy o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) do 32000 kg i ładowności do 16100 kg, którym wykonywany był przez firmę R. B. przewóz piachu. Ze względu na podejrzenie przeładowania pojazdu, skierowano go do orientacyjnego zważenia na wadze X. P. sp. z o.o. Z. w S. Waga wykazała 41840 kg. W celu ustalenia dokładnych nacisków osi na drogę pojazd skierowano do punktu ważenia pojazdów przy drodze krajowej P. nr [...], sporządzając z przeprowadzonej kontroli protokół. Pojazd skontrolowano na stanowisku do ważenia pojazdów zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] czerwca 2005 r. Do kontroli użyto dwóch wag Typu SAW 10C/IIII z ważnością legalizacji ponownej do 31 lipca 2013 r. Kierujący kontrolowanym pojazdem – M. L. – został zapoznany z procedurą ważenia oraz wynikami kontroli, podpisując protokół kontroli bez zgłoszenia uwag. W wyniku kontroli ustalono przekroczenie nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu na drogę o 10,2 t.

W toku kontroli przesłuchano w charakterze świadka kierującego pojazdem, który zeznał, że jest zatrudniony w przedsiębiorstwie R. B. na stanowisku kierowcy. Świadek zeznał, że w dniu kontroli nastąpił jego pierwszy przejazd z piachem, zarówno przy wyjeździe od załadowcy, jak i przy rozładunku nie dochodzi do ważenia, zaś piach był wieziony na budowę nowego odcinka drogi [...].

W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania i wezwanie do przedłożenia dokumentów oraz do złożenia wyjaśnień, R. B. wystąpił o podanie aktualnego protokołu legalizacji stanowiska ważenia pojazdów i dokumentów legalizacyjnych wag użytych do kontroli.

Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w toku postępowania administracyjnego pozyskał umowę dostawy kruszywa na budowę drogi [...], z której wynika, że odbiorcą kruszywa naturalnego była S. sp. z o.o., a dostawcą S. sp. z o.o. Firma S. sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. podała, że nigdy nie współpracowała z firmą R. B. w zakresie dostawy kruszywa, ani w zakresie wykonywania usług transportowych.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. pełnomocnik R. B. wystąpił o przeprowadzenie dowodu z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów na parkingu w miejscowości P. droga krajowa nr [...] oraz powołania biegłego w celu wypowiedzenia się co do możliwości ustalenia dwoma wagami SAW 10C/II nacisków osi wielokrotnych pojazdu. Wskazał ponadto, że z informacji zamieszczonej w dniu [...] września 2009 r. na stronie internetowej Inspektora Wojewódzkiego wynika, iż w dniu [...] września 2012 r. inspektorzy stwierdzili, że wskazany punk ważenia pojazdów został zdewastowany. W związku z powyższym legalizacja tego punku z dnia [...] czerwca 2005 r. stała się nieważna. Natomiast według instrukcji producenta wag SAW 10C/II dla skontrolowania nacisków osi potrójnej pojazdu wymagane jest użycie 6 wag, a w czasie kontroli użyto tylko dwóch wag.

W dniu [...] października 2012 r. w obecności pełnomocnika strony dokonano oględzin kwestionowanego stanowiska do ważenia pojazdów. Uprawniony geodeta sporządził protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów oraz szkic pomiaru aktualnego stanu stanowiska.

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. pełnomocnik strony wskazał na nieprawidłowość użycia wag w czasie kontroli oraz nieodpowiedni stan stanowiska do ważenia pojazdu z powodu jego zdewastowania – wnęki dla wag znajdowały się na różnych wysokościach.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. B. karę pieniężną w łącznej kwocie 15.540 zł. Na kwotę tę składały się kary za: przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu w kwocie 1440 zł; przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogę do 8t dla podwójnej osi pojazdu silnikowego przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków powyżej 14,5 t do 15,5 t w kwocie 840 zł; przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogę do 8t dla podwójnej osi pojazdu silnikowego przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków powyżej 17,2 t do 18,2 t w kwocie 1740 zł oraz za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogę do 8t dla podwójnej osi pojazdu silnikowego przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m za każde przekroczenie o 1 t powyżej 18,2 t w kwocie 11.520 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. B. wniósł o jej uchylenie i wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności, zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania przez nierozpatrzenie całego materiału zgłoszonego w sprawie. Skarżący zarzucił przeprowadzenie ważenia pojazdu ilością wag niewystarczających do dokonania ustaleń w zakresie osi wielokrotnej oraz przeprowadzenie kontroli na stanowisku ważenia pojazdu, które na skutek dewastacji nie spełniało wymagań (naruszone i nierówne wnęki fundamentowe), co w jego ocenie miało wpływ na uzyskane wyniki. Kierowcy okazano jedynie protokół pomiaru stanowiska ważenia lecz nie okazano instrukcji ważenia wagami użytymi do kontroli, wobec czego nie mógł on wiedzieć, że ważenia dokonano nieprawidłowo. Ponowna kontrola stanowiska ważenia przez uprawnionego geodetę potwierdziła nieprzydatność stanowiska ważenia w czasie kontroli. Pomiary te wykazały różną głębokość wnęk fundamentowych, zatem po pomiarach zalegalizowano nowe stanowisko do ważenia pojazdów. Strona podniosła, że kontrolujący wiedzieli o nieprzydatności poprzedniego stanowiska pomiarowego z uwagi na jego uprzednią dewastację. R. B. podniósł również, że użycie jednej pary wag nie spełniało wymagań instrukcji wag Typu SAW 10C dla kontroli wielokrotnych osi bliźniaczych. W związku z powyższym skarżący złożył wniosek o powołanie biegłego celem ustalenia możliwości dokonania pomiarów osi wielokrotnej jedną parą wskazanych wag.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wagi miały aktualne legalizacje ponowne o czym kierowca był poinformowany, nie zgłaszając uwag w tym zakresie. Organ wskazał również na brak uwag kierowcy odnośnie stanu stanowiska ważenia i stwierdził, że przeprowadzona weryfikacja tego miejsca przez uprawnionego geodetę potwierdziła spełnianie wymagań w zakresie spadków. Nadto zdaniem organu odwoławczego, pomiary ponowne tego stanowiska wykonano kilka miesięcy po kontroli, wobec czego nie musiały one odzwierciedlać stanu stanowiska w dniu kontroli. Dokument z pomiaru terenu z 2005 r. był dokumentem urzędowym, który kontrolujący mieli prawo uznać za wiarygodny i odpowiadający stanowi faktycznemu. W świetle powyższego za nietrafny organ uznał zarzut odnośnie stanowiska ważenia.

W odniesieniu zaś do wag użytych do kontroli, organ II instancji ponownie wskazał na ich aktualną wówczas legalizację stwierdzając, że wagi mogą być używane do jednoczesnego pomiaru wszystkich osi pojazdu lub etapowo do pomiaru poszczególnych osi przez zsumowanie wyników. Instrukcja wskazuje na ważenie jednoczesne lecz nie wyklucza drugiej metody ważenia. W pierwszym sposobie ważenia używa się podkładek, w drugim nie, umieszczając wówczas wagi we wnękach dołów fundamentowych tak, aby płyty wag znajdowały się na poziomie drogi. Zdaniem organu odwoławczego, wagi użyte do kontroli posiadały właściwe świadectwa homologacji, wobec czego nie podzielił on stanowiska Głównego Urzędu Miar o nieprzydatności tych wag dla pewnego rodzaju pomiarów. Stwierdził ponadto, że instrukcje ważenia nie są przepisami prawa powszechnie obowiązującego, przez co nie mogą uzasadniać niewłaściwości wag SAW 10C do określania konkretnych parametrów pojazdów. Głównym dokumentem stwierdzającym przydatność wag jest ich świadectwo legalizacji ponownej, które to świadectwa wagi użyte do kontroli posiadały. W konsekwencji organ odrzucił wniosek o powołanie biegłego.

Mając na uwadze rodzaj przewożonego ładunku – piach, organ wskazał na konieczność takiego jego rozmieszczenia, by nie dochodziło do przemieszczania ładunku, powodującego nieprawidłowe naciski na osie pojazdu.

Zdaniem Głównego Inspektora, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 222, poz. 1321), bowiem przewożono ładunek sypki i stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Skarżący miał wpływ i godził się na stwierdzone naruszenie przez niedochowanie należytej staranności na skutek przeładowania pojazdu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. R. B. wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, a także naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że użyte w czasie kontroli wagi nieautomatyczne stwarzają więcej wymagań od wag dynamicznych, bowiem muszą zostać spełnione precyzyjne warunki ich umieszczenia aby odczyt wyników był wiarygodny. Tymczasem miejsce ważenia wymaganych warunków nie spełniało. Skarżący podniósł, że z protokołu pomiaru stanowiska ważenia z 2005 r. oraz z ponownego jego pomiaru w dniu [...] października 2012 r. wynika, że spadki terenu i głębokości dołów fundamentowych znacząco się różnią.

Skarżący wskazał na nieprzestrzeganie przez inspektorów instrukcji wag oraz zarządzenia GITD z dnia 16 listopada 2011 r., nr 50/2011, w sprawie zasad prowadzenia kontroli, z którego wynika konieczność przeprowadzania kontroli nacisku osi i dmc pojazdu zgodnie z instrukcją obsługi producenta wag oraz dopilnowania, by płyty wag znajdowały się w jednym poziomie z nawierzchnią drogi. W przypadku wnęk fundamentowych na stanowisku ważenia, płyty wag również powinny znajdować na jednym poziomie. Identyczne wymagania odnośnie ważenia pojazdów stawia instrukcja obsługi wag SAW 10C, w związku z czym, jeżeli wnęki są za głębokie nie ma możliwości dokładnego wypoziomowania wagi zgodnie ze wskazaniami. Skarżący zauważył, że podczas oględzin stanowiska ważenia w dniu [...] października 2012 r. spełniało ono jedynie wymagania co do pochylenia terenu, nie spełniając wymagań w zakresie głębokości wnęk fundamentowych, co miało wpływ na wynik ważenia.

W odniesieniu do braku zastrzeżeń kierowcy w kwestii stanowiska kontroli pojazdu strona stwierdziła, że kierowca nie miał wystarczającej wiedzy w zakresie wymagań, które stanowisko powinno spełniać. Za niezasadne skarżący uznał stwierdzenie organu odwoławczego, że głębokość dołów fundamentowych mogła ulec zmianie od czasu kontroli, z uwagi na ich wypiętrzenie się do wartości zmierzonej w dniu [...] października 2012 r. Okoliczności tej nie uzasadniono żadnymi dowodami ani ustaleniami faktycznymi. Ponadto, w ocenie skarżącego, stanowisko takie jest nielogiczne, bowiem wskutek przeprowadzanych kontroli doły fundamentowe powinny się pogłębić przez najeżdżanie pojazdów, nie zaś odwrotnie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 31 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje administracyjne obu instancji.

Sąd I instancji stwierdził, że zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do WSA R. B. konsekwentnie podnosił zarówno zarzut dotyczący wadliwości stanowiska do ważenia pojazdów, jak i zarzut zbyt małej ilości wag użytych do kontroli. W ocenie WSA, za zasadniczy należało uznać zarzut skierowany do stanowiska ważenia pojazdów. Zdaniem skarżącego, stanowisko to nie odpowiadało wymogom Instrukcji obsługi wag SAW 10C/IIII, które zostały - zgodnie z przedstawionymi świadectwami legalizacji ponownej - użyte do kontroli, ani też zarządzeniu GITD nr 50/2011 w sprawie zasad prowadzenia kontroli (...). Jak podkreślił skarżący, prawdopodobnie wskutek dewastacji, stanowisko uległo zniszczeniu – doły fundamentowe przestały odpowiadać wymaganiom i być może zmieniły się parametry jego pochylenia. W związku z tym legalizacja tego stanowiska z 2005 r. przestała być aktualna.

Sąd przypomniał, że organ przeprowadził w dniu [...] października 2012 r. ponowne oględziny przedmiotowego stanowiska do ważenia pojazdów. WSA zauważył, że dokonane ustalenia organu wykazują, iż dokumenty sporządzone przez geodetę uprawnionego w roku 2005 i w dniu [...] października 2012 r. nie są identyczne. Z protokołu pomiaru z roku 2005 wynika, że stanowisko zostało usytuowane przy drodze krajowej nr [...] "kilometr [...]", natomiast wg protokołu z dnia [...] października 2012 r. usytuowano go w miejscu: "kilometr [...]". Spadki pomierzone w 2005 r. wynosiły "spadek podłużny 0,60%" i "spadek poprzeczny 0,31%", zaś według pomiaru z dnia [...] października 2012 r. wynosiły: "spadek podłużny 0,59%" i "spadek poprzeczny 0,81%". Wprawdzie oba spadki wykazane w obu protokołach pomiaru mieszczą się w granicach procentowo dozwolonych, jednakże wykazują różnice, co do których organ nie odniósł się, w szczególności co do przyczyn tych różnic oraz do różnicy w kilometrach usytuowania stanowiska do ważenia. W ocenie Sądu I instancji, we wskazanych okolicznościach zachodzi pytanie, czy i ewentualnie jakie znaczenie na wynik sprawy mogły mieć różnice wykazane w obu protokołach pomiaru stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny za najistotniejsze w rozpoznawanej sprawie uznał zarzuty odnoszące się do samej właściwości stanowiska ważenia pojazdów. W tym zakresie skarżący podnosił bowiem, że doły fundamentowe, w których umieszczano wagi podczas kontroli pojazdu były nierówne, co miało - w jego ocenie - istotne znaczenie dla ustalonych wyników pomiaru. Zgodnie z ustaleniami geodety z dniu [...] października 2012 r. wnęki te były wyższe w stosunku do wskazanych w protokole z pomiaru z roku 2005. Zatem już ta okoliczność, zdaniem WSA, wskazywała, iż stanowisko do ważenia pojazdów nie odpowiadało legalizacji dokonanej w 2005 r. Sąd podniósł, że organ odwoławczy stwierdził, iż fakt ten nie musiał odzwierciedlać stanu stanowiska ważenia w dniu kontroli, bowiem od przeprowadzenia kontroli do powtórnego pomiaru tego stanowiska upłynęło kilka miesięcy. Nadto organ stwierdził, że organy Inspekcji nie są właściwym adresatem tego zarzutu, a dokument z pomiaru terenu z 2005 r. był dokumentem urzędowym, który kontrolujący mieli prawo uznać za wiarygodny i odpowiadający stanowi faktycznemu. Sąd I instancji podkreślił, że stanowisko do ważenia pojazdów spełnia szczególną rolę w kontroli. Jeżeli zatem różniło się od zalegalizowanego w 2005 r., to stwierdzenie organu odwoławczego o możliwości powstania zmian w ciągu kilku miesięcy od dnia kontroli jest wyłącznie wnioskowaniem niepopartym żadnymi ustaleniami faktycznymi i dokonanym z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz wskazywało na naruszenie art. 80 k.p.a., przekładając się tym samym na złamanie zasady z art. 107 § 3 k.p.a.

Konkludując Sąd I instancji podniósł, iż stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, w tym odnośnie nieodpowiedniej ilości wag użytych w czasie kontroli, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ dokona powtórnie ustaleń materialnoprawnych.

II

Skargę kasacyjną złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego.

Wyrok zaskarżył w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, gdyż wobec zarzutów skarżącego w przedmiocie braku aktualności pomiaru stanowiska do ważenia pojazdów z 2005 r., "uznając, że jest coś na rzeczy" organ przeprowadził w dniu [...] października 2012 r. oględziny stanowiska do ważenia pojazdów usytuowanego w miejscowości P. przy drodze krajowej nr [...], a więc tego samego, na którym przeprowadzono kontrolę pojazdu skarżącego w dniu [...] kwietnia 2012 r., podczas gdy działanie organu w zakresie przeprowadzenia ponownego pomiaru miejsca ważenia pojazdów było działaniem rutynowym, niewymaganym przez przepisy i niezwiązanym z rzeczoną kontrolą, które miało za cel potwierdzenie, iż rzeczone miejsce nadal spełnia wszelkie wymagane parametry w zakresie spadków podłużnych, jak i poprzecznych, co z resztą potwierdził w całości protokół z dnia [...] października 2012 r., natomiast obecny przy procedurze ważenia pojazdu strony kierowca nie wnosił żadnych zastrzeżeń w zakresie procedury ważenia i potwierdził jego wyniki podpisując protokół kontroli bez uwag, do czego odniesiono się także w uzasadnieniu skarżonej decyzji (vide: strona 4 ostatni akapit i strona 5 uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia), przez co stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne rzetelnie wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia;

2. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie odniósł się do przyczyny różnic w protokole pomiaru stanowiska ważenia pojazdów sporządzonym przez uprawnionego geodetę z dnia [...] października 2012 r. oraz protokole z 2005 r., podczas gdy organ wskazał, iż stanowisko zarówno przed kontrolą, jak i po niej spełniało wymagania w zakresie spadków podłużnych i poprzecznych, a ponowny pomiar miejsca kontroli został dokonany już kilka miesięcy po kontroli (vide: strona 5 pierwszy akapit uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia), natomiast fakt, iż oba protokoły zostały sporządzone z pomiaru miejsca będącego miejscem ważenia pojazdu skarżącego, tj. stanowiska do ważenia pojazdów usytuowanego w miejscowości P. przy drodze krajowej nr [...], wprost wynika z ww. dokumentów, protokołu kontroli, jak i z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji (vide: akapit 1 strona 9 uzasadnienia skarżonego wyroku WSA), a spadki zmierzone w 2005 r. wynosiły odpowiednio: "spadek podłużny 0,60%" i "spadek poprzeczny 0,31%" z kolei wg. pomiaru z dnia [...] października 2012 r. "spadek podłużny wyniósł 0,59%" i "spadek poprzeczny 0,81%", jakie to różnice były nieznaczne i pozostały bez żadnego wpływu na wyniki pomiaru, co potwierdził sam Sąd I instancji przyznając, iż: "oba spadki wskazane w obu protokołach mieszczą się w granicach procentowo dozwolonych" i jako takie stanowiły podstawę legalizacji miejsca dokonania wiarygodnych i rzetelnych pomiarów, stanowiących podstawę dla stwierdzenia naruszeń.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów zawartych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. B. wniósł o jej oddalenie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

W sprawie niniejszej problemem jest prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ, w wyniku którego ustalona została masa całkowita pojazdu oraz naciski na poszczególne osie. Skarżący od początku postępowania kwestionował zarówno przygotowanie miejsca ważenia, gdzie dokonano ważenia jego pojazdu, jak i sposób ważenia pojazdu czteroosiowego przy użyciu tylko dwóch wag typu SAW 10.

W sprawie jest niesporne, że stanowisko ważenia było sprawdzone przez geodetę uprawnionego w dniu [...] czerwca 2005 r. i uznane za prawidłowe. Po tej dacie, we wrześniu 2009 r. stanowisko to zostało zdewastowane, a następnie odbudowane, jednak po odbudowie nie było już sprawdzane przez geodetę, zaś w trakcie ważenia dnia [...] kwietnia 2012 r. pochylenie nawierzchni nie było weryfikowane za pomocą poziomic lub niwelatora posiadającego ważną legalizację, bowiem organ uznał, iż protokół pomiarów dokonanych przez geodetę w 2005 r. nadal jest dowodem na prawidłowość stanowiska ważenia. Pomiarów miejsca ważenia z udziałem geodety dokonano dopiero pół roku po kontroli pojazdu, tj. [...] października 2012 r. i ich wynik był inny niż w 2005 r., zaś głębokość wnęk fundamentowych była różna i nie odpowiadała wymogom. W takim stanie faktycznym zupełnie gołosłowne są ustalenia organu, że w okresie między datą ważenia (kwiecień 2012 r.), a datą sprawdzenia miejsca ważenia (październik 2012 r.) pozostało ono niezmienione, zaś różnice w spadkach terenu w stosunku do pomiarów w 2005 r. nie mają znaczenia. Jeżeli różnice te istotnie nie mają znaczenia, to wyjaśnienia tej kwestii powinny być zawarte w decyzji, zaś umieszczenie ich w skardze kasacyjnej jest spóźnione i nie sanuje braków uzasadnienia decyzji prowadzących do naruszenia art.107 § 3 k.p.a.

Co do prawidłowości samego procesu ważenia, mimo wniosku skarżącego, nie przeprowadzono dowodu z biegłego, który mógłby się wypowiedzieć, co do precyzji pomiaru pojazdu czteroosiowego przy użyciu tylko dwóch statycznych wag przenośnych umieszczonych w nierównych wnękach fundamentowych, a uzasadnienie decyzji kwestii tych nie wyjaśnia.

W tym stanie rzeczy zastrzeżenia Sądu I instancji, co do przeprowadzonego postępowania dowodowego były w pełni uzasadnione i trafnie Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a.

Należy podkreślić, że przyczyną uchylenia obu decyzji nie była oczywista omyłka pisarska w protokole ważenia co do miejsca ważenia, bowiem rzeczywiste miejsce ważenia nie było w sprawie sporne. Zatem wywody skargi kasacyjnej dotyczące tej kwestii są chybione, bowiem Sąd uchylił decyzje z innej przyczyny.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w sytuacji, kiedy wysokość kary pieniężnej za przeładowanie pojazdu jest wprost zależna od wyniku ważenia, obowiązkiem organu jest zapewnić niebudzącą wątpliwości rzetelność ważenia. Protokół ważenia i załączniki do tego protokołu dokumentujące prawidłowość procesu ważenia (legalizacja użytych wag, protokół pomiaru miejsca ważenia, opis sposobu ważenia zgodny z instrukcją użycia wag) są dokumentami mającymi podstawowe znaczenie dowodowe, a podpisanie protokołu ważenia przez kierowcę nie zwalnia z ich zgromadzenia. Nie są więc usprawiedliwione zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania poprzez domaganie się przedstawienia przez organ takiej dokumentacji aktualnej w dacie ważenia. Wobec zgłaszanych w toku postępowania przez skarżącego konkretnych zastrzeżeń, co do miejsca ważenia, a w szczególności co do stanu wnęk fundamentowych, w których umieszcza się wagi, kwestie te wymagały szczegółowego wyjaśnienia w decyzjach. Ogólnikowe stwierdzenia organu dotyczące aktualnej legalizacji samych wag w ogóle tych wątpliwości nie wyjaśniają, bowiem zastrzeżenia nie dotyczą niesprawności wag tylko wadliwości procesu ważenia w konkretnym miejscu. Zasadnie zatem Sąd uznał, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., zaś zarzuty kasatora dotyczące tej kwestii są nieusprawiedliwione.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieusprawiedliwione, zatem działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.