Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1208/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ M. Kosewska WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

W dniu 1 października 2001 roku J. R. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki Peugeot 806, wyprodukowany w 2000 roku o numerze identyfikacyjnym [...] z silnikiem o numerze [...] i pojemności 1781 cm3, zarejestrowany w Belgii - nr rejestracyjny [...]. Pojazd został przedstawiony do odprawy celnej na podstawie jednolitego dokumentu administracyjnego SAD nr [...]. Do zgłoszenia przedstawił także dokumenty takie jak: rachunek nr [...] z dnia [...] dotyczący zakupu przedmiotowego samochodu, z którego wynikała cena sprzedaży w wysokości 25000,00 BEF, dokument identyfikacyjny pojazdu rejestrowanego po raz pierwszy za granicą, zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu nr [...], deklarację wartości celnej.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego działając z urzędu na podstawie art. 207 ordynacji podatkowej w zw. z art. art. 262, 65 § 4 pkt. 2 lit. b i c i § 7, 23 § 7, 29 § 1, 70 § 1 i 2 kodeksu celnego i art. 16 pkt. 1b i 21 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi podpisanego w Brukseli dn. 24.06.1997 (załącznik do Dz. U. nr 104, poz. 662 z 1997 z późn. zm.), § 14 ust. 2 rozporządzenie Ministra Finansów z dn. 2.08.2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. Nr 84, poz. 914), w związku z zakwestionowaniem wiarygodności i dokładności informacji zawartych w dokumencie służącym do określenia wartości celnej uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dn. [...] w zakresie kwoty długu celnego i wartości celnej przedmiotowego pojazdu i określił wartość celną samochodu osobowego marki Peugeot 806 zgłoszonego do odprawy celnej przez J. R. na kwotę 41.029,00 złotych.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny zakwestionował wiarygodność dokumentów i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie organ celny zakwestionował wartość deklarowanego towaru, wynikającego z rachunku przedstawionego przez J. R. - dotyczącego zakupu samochodu Peugeot 806 na kwotę 250.000,00 BEF, z uwagi na fakt, iż wartość ta odbiegała w znaczny sposób od wartości podobnych pojazdów sprzedawanych na Europejskim Obszarze Gospodarczym, a w szczególności w porównaniu z cenami rynkowymi zawartymi w katalogu EurotaxSchwace.

Organ I instancji ustalił wartość celną samochodu według metody "ostatniej szansy" zgodnie z dyspozycją art. 29 kodeksu celnego, przyjmując jako wartość rynkową (bazową) samochodu wartość podaną w ogólnokrajowym katalogu wskazanym w opinii biegłego J. S. - ocena nr [...] z [...] Ośrodek Badania Wypadków Drogowych - katalogu EUROTAX nr [...] w wysokości 71.900 złotych.

W odwołaniu od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego J. R. (odwołanie z dn. 28.11.2001 r. - k. 5 akt adm.) wniósł o jej uchylenie i zarzucił naruszenie art. 23 § 1 kodeksu celnego. Podniósł, że wartość celna samochodu powinna być ustalona zgodnie z wartością transakcyjną, a więc wskazaną w rachunku ceną zakupu. Zarzucił, że postępowanie trwało 6 tygodni i w tym czasie organy celny zakwestionowały wiarygodność dokumentów przedłożonych do zgłoszenia celnego - rachunku zakupu bez sprawdzenia jego wiarygodności za pośrednictwem służb celnych belgijskich lub bezpośrednio u eksportera.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. Podzielając w całości ustalenia i argumentację organu I instancji Prezes Głównego Urzędu Ceł podkreślił, że organ I instancji przyjął jedynie za rzeczoznawcą średnią wartość auta na rynku polskim wskazaną w wydawnictwie EUROTAX na kwotę 71.900 złotych, a nie wartość wskazaną w opinii rzeczoznawcy w kwocie 65.700 zł, gdyż biegły od wartości bazowej wynikającej z katalogu odliczył 9% z tytułu uszkodzeń, zaś zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 8.03.2001 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz. U. Nr 17 poz. 204), które jako odpad kwalifikuje pojazdy wycofane z eksploatacji - niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu wyklucza się stosowanie korekt z tytułu uszkodzeń, braków w celu ograniczenia przewozu używanych pojazdów i zakazu przewozu pojazdów nadmiernie uszkodzonych zakwalifikowanych jako odpad.

Strona od wyżej wymienionej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł pismem z dnia 15.04.2002 r. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu i zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. art. 23 - 31, 65, 85 § 1 kodeksu celnego, dokonywanie odprawy celnej przez okres 6 tygodni, przyjęcia jako podstawy wyceny innego modelu samochodu, niż pojazd sprowadzony przez stronę oraz brak podstaw do kwestionowania przez organy celne wartości przedmiotowego samochodu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 27.07.2002 r. strona skarżąca dodatkowo podała, że samochód będący przedmiotem importu nie był wyposażony: w poduszki powietrzne, klimatyzację, imobileiser sterowany pilotem + blokadę zamków, 3 fotele, tylne szyby sterowane elektrycznie, lusterka elektryczne składane, felgi aluminiowe, regulację wysokości i obrotu siedzeń, rolingi, roletę przedziału bagażowego, szyby przyciemnione, komputer pokładowy, ABS, radio - rzeczy stanowiące standardowe wyposażenie pojazdu wskazanego w katalogu EUROTAX, którym to katalogiem organ celny posłużył się określając wartość bazową, a następnie celną samochodu zgłoszonego do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym zgodnie ze zgłoszeniem z dnia [...]

Na rozprawie w dniu 20.10.2004 r. skarżący wyjaśnił, że przedłożył w Urzędzie Celnym pismo, w którym kwestionował wyposażenie przedmiotowego samochodu.

Skarżący jednak, pomimo udzielonego terminu do przedłożenia pisma, na które się powołał, dokumentu nie przedłożył Sądowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 85 § 1 kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Najczęściej stosowanym sposobem ustalania wartości celnej jest metoda wartości transakcyjnej (odpowiadającej cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towar) wskazane w art. 23 kodeksu celnego. Najczęściej dowodem na podstawie którego ustalana jest wartość celna w oparciu o art. 23 § 1 kodeksu celnego jest rachunek zakupu.

Są jednak sytuacje gdy wartość transakcyjna oparta na przedstawionych przez zgłaszającego dokumentach dołączonych do zgłoszenia celnego nie może zostać zaakceptowana przez organy celne. I tak zgodnie z art. 23 § 7 kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w § 1 w wypadku gdy organy celne z uzasadnionych przyczyn zakwestionowały wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organ celny I instancji zasadnie zakwestionował wiarygodność rachunku przedstawionego przez skarżącego do zgłoszenia celnego, albowiem cena zakupu w wysokości 250.000 franków belgijskich była prawie dwukrotnie niższa od ceny pojazdu wskazanego w zgłoszeniu celnym na rynku kraju eksportu, tym bardziej, że importowany samochód nie był uszkodzony, uzyskał zaświadczenie o dopuszczeniu do ruchu, a z protokołu rewizji celnej przeprowadzonej [...] wynika jedynie, że stwierdzono w samochodzie brak siedzeń pasażerskich. Należy bowiem podkreślić, że wartość transakcyjna towaru winna odpowiadać wartości rzeczywistej i tylko taka wartość transakcyjna może stać się wartością celną towaru w rozumieniu art. 85 § 1 kodeksu celnego. Wartość ta jest niezależna od tego czy importer otrzymał "za darmo" towar wprowadzony na polski obszar celny czy też zakupił go po wyjątkowo "okazyjnej" z równych względów cenie. Stanowisko takie, ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela Sąd orzekający (por. wyroki NSA z dn. 17.01.1995r. sygn. akt SA/KA 1615/94, i z dn. 9.03.1998 r., sygn. akt I SA/KA 1268/98).

Organ celny I instancji i organ odwoławczy w swoich decyzjach prawidłowo i obszernie wyjaśniły zasadność zastosowania w celu ustalenia wartości celnej importowanego samochodu metody "ostatniej szansy" określonej art. 29 kodeksu celnego. Sam fakt zastosowania tej metody nie budzi zastrzeżeń, jednakże korzystając z określenia wartości celnej towaru metodą ostatniej szansy organy celne w wydanych decyzjach nie brały pod uwagę, że zgłoszenie celne zostało dokonane w dniu [...] i według tej daty zgodnie z art. 85 § 1 kodeksu celnego powinny ustalić wartość celną towaru i zgodnie ze stanem towaru w dacie zgłoszenia. Z decyzji zaskarżonej wynika, iż organ odwoławczy przyjął wartość bazową, rynkową samochodu wskazaną w katalogu EUROTAX określoną w wycenie biegłego rzeczoznawcy na kwotę 71.600 zł, na który to katalog powołał się rzeczoznawca w opinii przedłożonej przez stronę.

Dyrektor Urzędu Celnego w uzasadnieniu swojej decyzji odwołuje się do wartości rynkowej pojazdu wskazanej w opinii rzeczoznawcy także w kwocie 71.600 zł - wynikającej z katalogu EUROTAX z listopada 2001 r.

Organy celne obu instancji pomijają fakt, że wartość rynkowa wynika z katalogu nr [...] zaś zgłoszenie celne datowane jest w dn. [...] Organy celne obu instancji pomimo ustalenia stanu samochodu w dacie zgłoszenia - protokół rewizji celnej z [...] nie uwzględniły, określając wartość rynkową samochodu na podstawie katalogu, braku w pojeździe siedzeń.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza prawo, a w szczególności art. 85 § 1 kodeksu celnego, gdyż nie uwzględnia przy ustalaniu wartości celnej pojazdu metodą ostatniej szansy stanu samochodu w dacie zgłoszenia. Organ odwoławczy błędnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miało rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 8.03.2001 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz. U. z 2001 r. Nr 17 poz. 204) które jako odpad kwalifikuje pojazdy wycofane z eksploatacji - niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu, gdyż samochód Peugeot 806 rok prod. 2000 będący przedmiotem importu przez skarżącego został dopuszczony do ruchu i był zarejestrowany w Belgii nr rejestr. [...], co wynika z dokumentów przedłożonych do zgłoszenia celnego (dokument identyfikacyjny pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu).

Rozpatrując ponownie sprawę organ celny powinien ustalić jaka była wartość rynkowa przedmiotowego samochodu wynikająca z katalogu EUROTAX obowiązującego w dniu zgłoszenia celnego tj. w dn. [...] i odnieść tę wartość do stanu samochodu wynikającego ze stanu towaru ustalonego w protokole rewizji celnej oraz dokonać oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, w szczególności odnieść zgromadzony materiał dowody do twierdzeń strony popartych wyceną rzeczoznawcy J. S., z której to opinii wynika, że wartość rynkowa badanego pojazdu była ustalona nie tylko na podstawie katalogu, ale także oględzin samochodu.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dn. 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).

/-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ M. Kosewska