Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1547/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 4 pkt 1 lit. e
journal: Dz.U. 2008 nr 139 poz 883
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty  pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata  2007-2013.
article: art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi V. M. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Rozpatrując wniosek V. G. M. (zwanej dalej: skarżącą) z dnia ... października 2011 r., o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – ...i Oddział Regionalny we W. pismem z ... marca 2013 r., Nr ... odmówił przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 pkt 1 lit. e), § 10 ust 2 pkt 1 oraz § 12 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.) oraz w związku z art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich oraz celami systemu wsparcia, a także art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 stanowiącym akt wydany w trybie rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. wymienionego w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ARiMR zwróciła uwagę, iż pod wskazanym we wniosku o przyznanie pomocy adresem lokalizacji operacji działalność prowadzi również G. "B." Sp. z o.o., która również złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", w którym przedmiotem inwestycji jest m.in. zakup ciągnika rolniczego o mocy ... KM. Na wezwanie o udzielenie informacji, czy działalność gospodarcza w zakresie opisanym we wniosku o dofinansowanie będzie działalnością prowadzoną całkowicie niezależnie od działalności prowadzonej przez G. "B." Sp. z o.o., skarżąca oświadczyła, iż realizowana przez nią inwestycja w ramach niniejszego wniosku stanowi odrębną, niepowiązaną inwestycje, z której każda niezależnie będzie generowała dochody. Dodała również, iż nie jest wspólnikiem G. "B." Sp. z o.o. i działalność gospodarcza przez nią prowadzona będzie działalnością prowadzoną całkowicie niezależnie od działalności prowadzonej przez G. "B." Sp. z o.o.

Dokonana przez organ weryfikacja wniosku skarżącej oraz wniosku G. "B." Sp. z o. o., w której funkcję prezesa zarządu sprawuje J. M. (mąż skarżącej) wykazały powiązania lokalizacyjne oraz planowanie tożsamych działalności gospodarczych. Z uwagi na powyższe w dniach ... marca 2013 r. przeprowadzono czynności kontrolne, które miały na celu ustalenie zgodności danych podanych we wniosku ze stanem faktycznym, a także potwierdzenia odrębności planowanych przez wnioskodawców działalności gospodarczych pod względem: zaplecza, wspólnego biura, kwestii aktualnych i planowanych powiązań biznesowych w kontekście celów działań i operacji.

Na podstawie zebranych w trakcie weryfikacji danych i przeprowadzonej wizytacji ustalono powiązania świadczące o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnego wsparcia oraz nieprzestrzegania § 12 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013.

Ustalono m.in.

1. powiązania kapitałowe – zakres prowadzonej działalności przez V. M., J. M. – jako współmałżonka wnioskodawcy oraz prezesa G. "B." Sp. z o.o. oraz G. "B." Sp. z o.o.

2. powiązania biznesowe w kontekście celów działania i operacji;

3. powiązania lokalizacyjne – wspólna siedziba, lokalizacja operacji;

4. powiązania finansowe ustalone na podstawie wyciągów z konta bankowego;

5. powiązania w zakresie maszyn będących w zapleczu wnioskodawców – użyczenie maszyn od J. M.;

6. świadczenie usług tylko i wyłącznie na rzecz współmałżonka – J. M., który posiada zaplecze do wykonywania usług, które świadczy współmałżonka – V. M.

W konsekwencji stwierdzono, że złożenie wniosku o przyznanie pomocy przez V. M. i G. "B." Spółkę z o.o. miało na celu obejście ograniczenia kwoty pomocy określonej przepisami do ... zł na jedno samodzielnie prowadzone przedsiębiorstwo. W konsekwencji stwierdzono, iż w niniejszej sprawie działanie skarżącej miało na celu obejście prawa i wykorzystanie tego prawa (tworzenie odrębnych działalności gospodarczych i złożenie wniosku o przyznanie pomocy) w celu sprzecznym ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa.

Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ARiMR pismem z ... maja 2013 r. nr ... (znak ...) poinformowała skarżącą o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W jego uzasadnieniu stwierdzono, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia prawa, a odmowa przyznania pomocy nastąpiła zgodnie z przepisami rozporządzenia, co uzasadnia utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia ... Oddziału ARiMR z ... marca 2013 r. informującego o odmowie przyznania pomocy.

W ustawowym terminie skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższe pismo Agencji z ... marca 2013 r. wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W treści skargi zarzucono organowi nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, do czego organ administracji zobowiązany był na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". W konsekwencji stwierdzono, że odmowa przyznania wnioskowanej pomocy finansowej jest bezpodstawna bowiem, zdaniem skarżącej, w sprawie nie występują ani faktyczne okoliczności, ani nie istnieje podstawa prawna która by sankcjonowała odmowę przyznania pomocy. Złożenie odrębnych wniosków przez małżonków posiadających od dawna ustanowioną rozdzielność majątkową oraz spółkę z o.o., którzy zamierzają otworzyć odrębne i niezależne od siebie firmy świadczące usługi w zakresie rolnictwa na zasadach konkurencji jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych i unijnych. W kontekście przytoczonych okoliczności, w jakich odmówiono skarżącej przyznania pomocy skarżąca uznała, iż organ błędnie ocenił posiadany materiał dowodowy i w konsekwencji błędnie ustalił, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie jest podmiotem który tej pomocy potrzebuje lecz podmiotem specjalnie utworzonym, aby otrzymać pomoc.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu ARiMR z ... marca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) stanowi § 10 ust. 2 pkt 1 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na l. 2007-2013. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 lit. c pomoc jest przyznawana i wypłacana do wysokości limitu, który w okresie realizacji Programu wynosi na jednego beneficjenta maksymalnie 300 tys. zł, z tym że w przypadku działalności wykonywanej w zakresie określonym w § 10 ust. 1 pkt 3 wysokość pomocy przyznawanej na realizację jednej operacji nie może przekroczyć ... tys. zł – jeżeli ekonomiczny plan operacji przewiduje utworzenie co najmniej 3 miejsc pracy w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne i jest to uzasadnione zakresem rzeczowym operacji. Stosownie zaś do § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia pomoc jest przyznawana, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu oraz przepisach odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji.

Należy podzielić stanowisko organu, iż weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy złożonego przez V. M. oraz innych wniosków złożonych do organu w ramach naboru [...] tj. o nr ..., nr ... złożonych przez G. "B." Sp z o.o. i wniosków o nr ..., nr ... złożonych przez J. M. wykazała, powiązania świadczące o stworzeniu sztucznych warunków w celu obejścia § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. tj. dostępnego limitu pomocy. Mając na uwadze charakter powiązań, zachodzący między ww. podmiotami organ zasadnie uznał, że podejmowana przez skarżącą działalność faktycznie stanowić będzie rozwinięcie zakresu usług związanych z działalnością prowadzoną przez J. M. oraz G. "B." Sp. z o.o.

Analiza dokumentacji przedmiotowej sprawy wykazała powiązania w zakresie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej z działalnością rolniczą i nierolniczą J. M. oraz G. "B." Sp. z o.o. w zakresie kodu działalności: 01.61 Z - Działalność usługowa wspomagająca produkcję roślinną. Skarżąca w ramach operacji planowała świadczyć usługi polegające na: orce, uprawie i siewie. G. "B." Sp. z o.o. planowała zaś świadczyć usługi rozsiewania nawozu i oprysku. Natomiast J. M. planował świadczyć usługi orki, uprawy i siewu. Organ prawidłowo wskazał, iż komplementarny charakter świadczonych przez ww. podmioty usług, tożsame miejsce realizacji operacji/adresu działalności: B. 20, [...] daje uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że prowadzone przez wnioskodawców działalności, skierowane będą do tej samej grupy odbiorców. Zaznaczono przy tym, że zapleczem dla prowadzenia działalności Skarżącej są maszyny użytkowane na podstawie umowy użyczenia z J. M.. Sprzęt rolniczy garażowany jest w użyczonej części magazynu od J. M., jednocześnie brak jest jednoznacznie wydzielonej części użyczonego magazynu.

Organ wskazał ponadto na zachodzące między ww. podmiotami powiązania finansowe tj. brak środków finansowych na planowany zakup maszyn, przepływy pieniężne wskazane na rachunku bankowym - darowizny od G. – J. M. przed płatnościami za sprzęt podlegający refundacji. Organ wskazał również na świadczenie usług na rzecz P. M. oraz współmałżonka – J. M., który w składanych przez siebie wnioskach o przyznanie pomocy wykazał, iż w swoim parku maszynowym posiada maszyny niezbędne do wykonywania prac, w zakresie których świadczy usługi Skarżącej.

W świetle powyższych ustaleń, prawidłowe jest stanowisko organu, iż intencją wnioskodawców był sztuczny podział jednej operacji na części, w celu skorzystania w pełnej wysokości odrębnych limitów pomocy, a zatem obejście przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r., w świetle którego wysokość pomocy na jedną operację wynosi nie więcej niż ... tys. zł.

Zasadnie więc organ uznał, iż powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskaniu tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści, jak i art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. Środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995). Stosownie do ww. rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Aplikowanie o pomoc przez te same osoby należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. W takiej sytuacji następuje naruszenie § 12 cyt. rozporządzenia z dn. 17 lipca 2008 r., którego celem jest umożliwienie uzyskania środków pomocowych jak największej liczbie podmiotów spełniających wymogi prawne, a nie grupie podmiotów powiązanych ze sobą oraz planujących wykonać jedno kompleksowe przedsięwzięcie.

Mając powyższe na względzie należy uznać, że ARiMR miała podstawy do odmowy przyznania skarżącej pomocy w ramach wnioskowanego działania i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.