Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 915/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] cofającą W. J. pozwolenie na broń palną myśliwską.

Jako podstawę prawną decyzji oba organy Policji wskazały art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 z późn. zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6, czyli do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Podstawę faktyczną, stanowiły następujące ustalenia:

Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem nakazowym z dnia [...] marca 2005 r. sygn. akt [...] uznał skarżącego winnym kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości tj. występku z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Przyznał się on do kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości, poddając dobrowolnie karze. Organ ustalił, że przeprowadzone u skarżącego badanie wykazało poziom 0, 27 mg/ dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym w myśl art. 155 § 16 k.k. stan nietrzeźwości zachodzi, gdy stężenie alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila lub 0, 25 mg/dm3 w wydychanym powietrzu. Tym samym uznał, że decydując się na kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości strona wykazała się nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni, a zatem takimi cechami, które podważają wiarygodność osoby dysponującej tak istotnym z punktu widzenia bezpieczeństwa i porządku publicznego narzędziem, jakim jest broń palna. Ocenił, że pozytywne opinie z miejsca zamieszkania i Polskiego Związku Łowieckiego, zebrane w toku postępowania administracyjnego, nie eliminują faktu popełnienia przez stronę czynu zabronionego i to o znacznej szkodliwości, którego następstwa mogą być tragiczne, gdyby nie zatrzymanie strony przez funkcjonariuszy Policji.

Mając powyższe na względzie organ pierwszoinstancyjny zakwalifikował stronę skarżącą do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i w konsekwencji wydał decyzję administracyjną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wyjaśniał okoliczności związane ze zdarzeniem, za które został skazany. Podniósł, iż podczas prac społecznych związanych z naprawą urządzeń łowieckich wypił jedynie nieco ponad jedną butelkę piwa, a z uwagi na upływ czasu był przekonany, że w chwili podjęcia jazdy nie znajdował się już pod wpływem alkoholu. Nadto przemieszczał się jedynie do następnego urządzenia łowieckiego po mało uczęszczanej drodze. Na prawdziwość opisanego przebiegu zdarzeń wskazuje stwierdzony poziom stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu. Podkreślał, iż nigdy nie miał problemów z alkoholem, a zdarzenie będące podstawą ukarania go w ramach postępowania karnego, miało charakter incydentalny. Tym samym nie należy on do osób, wobec których zachodzi obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jako okoliczność popierającą powyższe stwierdzenie skarżący wskazał pozytywną opinię służbową oraz bardzo dobrą opinię w kole łowieckim.

Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant Główny Policji utrzymał decyzję w mocy. Wywodził, że do przesłanek nie pozwalających przyznać prawa do broni a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć między innymi przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy. W konsekwencji strona decydując się na kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości wykazała się nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni, bowiem narażała na uszczerbek nie tylko swoje życie, zdrowie i mienie, ale także innych uczestników ruchu drogowego, zagrażając w ten sposób pośrednio także tym dobrom chronionym prawem. Taki czyn pozwala uznać, iż także w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni nie daje wystarczającej rękojmi, aby pozwolenie na broń zachować. Nie można wykluczyć, iż z takimi cechami charakteru nie użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższego nie może też zmienić fakt pozytywnego postrzegania strony w miejscu zamieszkania i kole łowieckim.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. J. nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż sam fakt skazania za czyn określony w art. 178 § 1 kodeksu karnego powoduje zaliczenie go do kręgu osób, wobec których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stanowisko takie nie znajduje bowiem odzwierciedlenia zarówno w wyroku karnym, jak i pozostałym materiale dowodowym. Powtórzył argumentację z odwołania dotyczącą okoliczności popełnienia występku. Podkreślił, iż niesłusznym jest jednakowe traktowanie wszystkich przypadków jazdy w stanie nietrzeźwości. Przypadki najłagodniejsze, w powiązaniu z nienagannym trybem życia i cechami osobowościowymi winny być bowiem traktowane odmiennie.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Powołał się na fakt, że broń jest towarem szczególnie reglamentowanym, a dostęp do jej posiadania jest ograniczony przepisami ustawy. Z tego względu zarówno od osób ubiegających się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, jak i od osób już posiadających przedmiotowe pozwolenie należy wymagać, aby poza spełnieniem wymagań formalnych swoją postawą dawali gwarancję, że posiadanej broni nie będą używać w sposób sprzeczny z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym. Skarżący natomiast dopuszczając się wskazanego w zaskarżonej czynu zabronionego takiej gwarancji nie daje. Dopuszczenie się przez posiadacza broni prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym stanie może on skorzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie użyć jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Bez znaczenia są przy tym przywoływane przez skarżącego okoliczności towarzyszące popełnieniu czynu zabronionego, organ jest bowiem związany wyrokiem skazującym sądu karnego uznającym winę skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. 02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. 02.153.1270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

W ocenie Sądu, użycie w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrotu "w szczególności" poprzedzającego wyliczenie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni.

W pozostałych przypadkach kolizji z prawem osób posiadających pozwolenie na broń, które zostały skazane prawomocnym wyrokiem, bądź toczą się przeciwko nim postępowania karne, ustawodawca polecił każdą sprawę rozpoznawać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności, które przemawiają za uzasadnioną obawą, przekonują o utracie dotychczasowej wiarygodności i zaufania na tyle, że należy uznać w świetle określonego, łamiącego zasady porządku prawnego zachowania, że w interesie społecznym nie leży pozostawienie broni w ręku tej osoby. Istnieje bowiem ryzyko (obawa), że może jej użyć niezgodnie z prawem.

Innymi słowy, każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Obawa ta musi być realna, wynikać z rzeczywistych przesłanek.

W warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Sam fakt, że osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana za przestępstwo inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie oznacza, że stwarza ona zagrożenie użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Organ w tym przypadku nie może powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany, a cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oznacza to, na gruncie niniejszej sprawy, że bez względu na związanie organu wyrokiem karnym skazującym co do faktu popełnienia przestępstwa, nie można całkowicie pominąć i ocenić jako bez znaczenia przywoływanych okoliczności towarzyszących jego popełnieniu - o ile stanowić mogą o zachowaniu sprawcy. Ocena zachowania skarżącego, jego postępowanie - w całokształcie okoliczności sprawy administracyjnej - stanowi o zasadności domniemania obawy, że jako posiadacz pozwolenia na broń może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Czyn określony w art. 178a § 1 kk., za popełnienie którego skarżący został skazany, prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Tym samym, sam fakt skazania za jego popełnienie nie może stanowić samoistnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń.

Przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest bowiem istnienie uzasadnionej obawy, iż osoba posiadająca broń może ją użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Niezbędne jest zatem dokonanie przez organ analizy czynu zabronionego, którego dopuściła się strona, w kontekście całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowiącego o zachowaniu strony kwalifikującym do istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w sposób wyżej wskazany. Z tego względu nie jest pozbawiony podstaw zarzut skarżącego, iż niesłusznym jest jednakowe traktowanie wszystkich przypadków jazdy w stanie nietrzeźwości. Przypadki najłagodniejsze, w powiązaniu z nienagannym trybem życia i cechami osobowościowymi winny być starannie rozważone. Pogląd prezentowany przez organy Policji, by wszyscy posiadacze broni gwarantowali bezpieczne posługiwanie się bronią poprzez fakt, że nie są oni skazani za jakiekolwiek przestępstwo i nie ciąży na nich jakikolwiek zarzut karny, powinien znaleźć proste oparcie w ustawie. Ustawodawca nie wprowadził jednak generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane wyrokami sądów za popełnienie przestępstw, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w tym skazane za popełnienie przestępstw wymienionych tym przepisem albo w stosunku do których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw.

Tymczasem organ w decyzji pierwszoinstancyjnej wywiódł obawę użycia przez stronę broni niezgodnie z przepisami prawa wyłącznie z faktu skazania prawomocnym wyrokiem za czyn z art. 178a § 1 k.k. Nie ustosunkował się przy tym do całokształtu materiału dowodowego stanowiącego o zachowaniu skarżącego, w szczególności zebranych w toku postępowania opinii z miejsca zamieszkania i Polskiego Związku Łowieckiego – w powiązaniu z okolicznościami i charakterem popełnionego czynu, gdzie przekroczenie dopuszczalnej granicy alkoholu w wydychanym powietrzu wyniosło 0,02 mg/ dm3. Fakt ten nie usprawiedliwia oczywiście nagannego zachowania skarżącego, ale podlega ocenie z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego stanowiącym o zachowaniu posiadacza broni. Tak przeprowadzona analiza materiału dowodowego pozwoli dopiero na obiektywną ocenę obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Przyjęcie przez organy automatyzmu i usprawiedliwianie go reglamentacyjnym charakterem dobra jakim jest pozwolenie na broń, prowadziłoby do konsekwencji do pozbawienia takiego pozwolenia każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy lub toczy się przeciwko niej jakiekolwiek postępowanie karne, czego ustawa o broni i amunicji nie przewidziała.

Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 29 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 105/07), który stwierdził, że byłoby to też równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Twierdzenie, że osoba skazana za popełnienie innego przestępstwa stwarza groźbę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wymaga logicznego wykazania, że fakt tego przestępstwa, a także cechy osobowe sprawy stwarzają "uzasadnioną obawę", o jakiej stanowi omawiany przepis.

Także w wyroku z dnia 27 marca 2008 r. (sygn. akt II OSK 275/07) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ może wprawdzie uznać, że wobec niewątpliwego faktu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym skarżący należy do osób, co do których zachodzi obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem porządku i bezpieczeństwa publicznego, lecz stwierdzenie takie musiałoby być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem nie tylko okoliczności związanych z prowadzeniem pojazdu, lecz i wskazujących na sposób postępowania, cechy charakteru, opinię i inne okoliczności dające podstawę do wnioskowania o możliwości zaistnienia sytuacji wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przyjęcie natomiast przez organy wniosku, że każdy, kto kieruje pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości godzi się z możliwością spowodowania utraty życia bądź zdrowia własnego i cudzego, a tym samym może też użyć broni w sposób wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy narusza zasady logicznego rozumowania. Wyprowadzanie wniosku, iż osoba popełniająca jakiekolwiek przestępstwo nie szanuje prawa, a więc może także użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, prowadziłoby do niezamierzonego przez ustawodawcę pozbawienia prawa do posiadania broni przez każdą osobę, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy.

Tym samym stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie organy administracji nie zbadały sprawy w zakresie wystarczającym. Wniosek, że skarżący może użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, wyprowadziły jedynie w oparciu o fakt jego skazania.

Rozpoznając ponownie sprawę organy Policji obowiązane będą uwzględnić, iż zastosowanie podstawy materialnoprawnej odpowiedzialności skarżącego jaką są przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji wymaga rozważenia wszystkich istotnych okoliczności, zgodnie z wymogami podstawowych zasad postępowania administracyjnego, art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poczynienia wszechstronnych ustaleń faktycznych, na podstawie których mogłyby dokonać prawidłowej oceny materiału dowodowego. Dopiero jego szczegółowa analiza i ocena pozwoli organowi administracji na podjęcie stosownej decyzji oraz jej uzasadnienie zgodne z art. 107 § 3 k.p.a.

W związku z powyższym doszło do naruszenia wymienionych przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności Sąd oparł na przepisie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.