Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1342/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28  ust. 2 ,  ust. 3,  ust. 3a
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Beata Machcińska (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2016 r. sprawy ze skargi H. N.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi H. N. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

2. Stan sprawy przedstawia się następująco:

2.1. Wnioskiem z dnia 19 marca 2014 r. H. N. (dalej: "strona" lub "skarżąca") zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS" lub "organ") o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2009 r. do 28 lutego 2014 r., które miała obowiązek uiszczać w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W uzasadnieniu strona powołała się na trudną sytuację zdrowotną i finansową wyjaśniając, że opisane we wniosku okoliczności, na które nie miała wpływu, doprowadziły do "upadłości finansowej" prowadzonej działalności gospodarczej, co bezpośrednio skutkowało tym, że nie była w stanie regulować zobowiązań z tytułu składek ZUS. Poinformowała, że z dniem 28 lutego 2014 r. zlikwidowała prowadzoną działalność gospodarczą, gdyż stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Skarżąca opisała przy tym swoją sytuację zdrowotną, odnotowując w tych ramach, że stres doprowadził do przekształcenia się cukrzycy utajonej w cukrzycę [...], powstania nadciśnienia tętniczego, [...] w [...] [...], [...],[...] i innych chorób.

2.2. ZUS, decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") odmówił umorzenia skarżącej należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za osobę prowadzącą działalność gospodarczą za okres od stycznia

2009 r. do lutego 2014 r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania i zgromadzone

w sprawie dowody, w świetle których ustalił, że: 1) strona nie prowadzi już działalności gospodarczej, 2) prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, 3) utrzymuje się z dochodów z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości

2.111,00 zł brutto, 1.770,00 zł netto, 4) gospodarstwo domowe ponosi miesięczne wydatki w wysokości 1.006,35 zł (w tym: 600,00 zł opłaty, 350,00 zł wydatki związane

z leczeniem), 5) w stosunku do strony nie jest aktualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne, 6) strona jest właścicielem nieruchomości lokalowej.

Następnie organ zacytował art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., by wskazać, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek "całkowitej nieściągalności" składek. Dalej, przywołując art. 28 ust. 3a u.s.u.s., wyjaśnił, że zbadał także pozostałe podstawy umorzenia zaległości określone w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie"). Organ omówił przy tym pojęcie "ważnego interesu" wnioskodawcy, podkreślając, że nie można go utożsamiać z subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia należności, lecz są to nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji płatnika. W ocenie organu, biorąc pod uwagę dochody i wydatki skarżącej, nie wykazała ona, że uregulowanie zadłużenia w dłuższym okresie czasu stanowiłoby dla niej niemożliwe do udźwignięcia obciążenie finansowe i wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny skarżącej.

W związku z powyższym ZUS uznał, że strona nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. i rozporządzeniu.

2.3. Na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS, decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu organ potwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia "całkowitej nieściągalności" składek w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Odnosząc się do przesłanek uregulowanych w § 3 rozporządzenia, ZUS stwierdził, że sytuacja rodzinna, materialna i zdrowotna zobowiązanej nie uzasadnia umorzenia należności, gdyż nie wykazała ona, że spłata należności wpłatami własnymi lub w ramach układu ratalnego wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, wymaga stałego leczenia z uwagi na cukrzycę [...] z [...] i [...], nadciśnienie tętnicze, chorobę [...]. Sprawuje opiekę nad przewlekle chorą [...] -letnią matką, przy czym pomimo konieczności sprawowania tej opieki skarżąca mieszka w odrębnym lokalu. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że według danych uzyskanych z Rejestru Ksiąg Wieczystych skarżąca jest właścicielem lokalu mieszkalnego przy ul. [...] o powierzchni 37,91 m2, składającego się z 2 pokoi, na którym ZUS może dokonać zabezpieczenia w postaci hipoteki. Strona posiada także stałe źródło dochodu z tytułu świadczenia emerytalnego, którego wysokość wynosi około 1.240,00 zł, gdyż jest realizowane potrącenie komornicze w wysokości około 500,00 zł z tytułu kosztów sądowych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może dokonać zajęcia świadczenia emerytalnego. Wysokość dokonywanych ze świadczenia potrąceń nie uległaby zmianie i nie miałaby wpływu na pogorszenie obecnej sytuacji finansowej skarżącej. Stałe, miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 1.150,00 zł. Biorąc pod uwagę poczynione ustalenia, organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku ewentualnej raty układu ratalnego zawartego na okres 96 miesięcy, miesięczna rata wynosiłaby około 200,00 zł + opłata prolongacyjna.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia [...] i umorzenie zaległych składek zdrowotnych.

W uzasadnieniu skargi strona powołała te same okoliczności jakie wskazała we wniosku o umorzenie składek oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie skarżącej organ odwoławczy całkowicie pominął jej fatalną sytuację zdrowotną i finansową. Pokreśliła, że ma [...] lat, jest osobą schorowaną, opiekuje się fizycznie i finansowo chorą matką w wieku [...] lat, a wysokość świadczenia emerytalnego nie pozwala jej na pokrycie kosztów leczenia i utrzymania. Zdaniem skarżącej, egzekwowanie zadłużenia z jej emerytury pozbawi ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Strona wniosła o uwzględnienie przez Sąd wniosków złożonych w jej sprawie przez posłów na Sejm RP a w szczególności prof. J. H., która była posłem na Sejm [...] kadencji i członkiem [...] A. Skarżąca przytoczyła fragment pisma prof. J. H. oraz fragment pisma Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia [...].

4. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując

w pełnym zakresie stanowisko i argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji.

5. Na rozprawie skarżąca wnosiła i wywodziła jak w skardze. Nadto poinformowała, że przez ostatni okres jej sytuacja zdrowotna uległa zmianie. Istniejące schorzenia nasiliły się tak, że konieczne były pobyty w szpitalu - lecznicze w 2015 r. i związane z badaniami w 2016 r. Nadto podkreśliła, że nie płaciła składek, gdyż nie miała środków finansowych, skoro kontrahent nie uiszczał należnej za usługę ceny. Oświadczyła, że "zajmowała[m] się nadzorem budowlanym, co jest związane z koniecznością intensywnego wysiłku, a z uwagi na swój stan zdrowia

o którym mówiła[m], obecnie tych czynności nie jest[em] w stanie wykonywać". Skarżąca wskazała, że nie posiada stwierdzenia niepełnosprawności z uwagi na charakter choroby, na którą cierpi (cukrzyca) i na razie nie korzysta ze środków pomocy społecznej.

6. Postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że skarżąca nie należy do podmiotów wymienionych jako beneficjenci instytucji prawa pomocy, gdyż nie jest ani osobą bezrobotną, ani nie posiadającą stałego źródła dochodu, a nadto opłaca składki korporacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a." w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono przed dniem 14 sierpnia 2015 r.), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaznaczyć na wstępie należy, że rolą sądu administracyjnego orzekającego

w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego sprawy jest, jak wskazano wyżej, przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest więc "sprawa administracyjna", lecz zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi w żaden sposób formy, trybu, rodzaju czy też kontynuacji postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 670/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny nie może zatem we własnym zakresie, w zastępstwie ZUS, umorzyć zaległości, gdyż wykraczałoby to poza wskazany na wstępie rozważań zakres kompetencji sądu. Oznacza to, że rolą Sądu nie jest rozpatrzenie wniosku skarżącej o umorzenie należności z tytułu składek lecz skontrolowanie, czy organ rozpatrując ten wniosek działał zgodnie z prawem czy też nie.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należy przywołać przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. I tak, zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, przy czym całkowita nieściągalność, zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z uwagi na okoliczność, że skarżąca jest równocześnie płatnikiem składek o umorzenie których wniosła, wskazać należy przesłanki umorzenia określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Za rodzinę, o której mowa powyżej uważa się wspólnie zamieszkujące

i gospodarujące ze zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy (por. wyrok NSA z dnia

2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1036/09, LEX nr 746039 oraz wyrok NSA z dnia

1 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 225/09, LEX nr 582825) co oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności albo trudna sytuacja majątkowa zobowiązanego, organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 703/08, LEX nr 522553). Tego rodzaju konstrukcja prawna decyzji ma ten skutek, że kontrola sądowa decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 817/09, LEX nr 746251).

Oceniając zaskarżoną decyzję w tak określonych ramach, Sąd stwierdza, że jest ona zgodna z prawem.

W rozpatrywanej sprawie ZUS stwierdził, że wobec skarżącej nie zachodzi przesłanka "całkowitej nieściągalności" we wskazanym powyżej znaczeniu. Zdaniem Sądu ocena ta jest prawidłowa i znajduje uzasadnienie w aktach sprawy. Należy podkreślić, że skarżąca w ogóle nie podnosiła wystąpienia jakiejkolwiek okoliczności wskazanej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Brak przesłanek wymienionych w pkt 1-2, 4-6 tego przepisu w realiach tej sprawy nie budzi wątpliwości. Z kolei co do pkt 3, należy stwierdzić, że skarżąca co prawda zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jednak posiada majątek, z którego są egzekwowane należności.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ ustalił, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wymaga stałego leczenia z uwagi na cukrzycę [...] z [...] i [...], nadciśnienie tętnicze, chorobę [...]. Skarżąca sprawuje opiekę nad przewlekle chorą matką, lecz pomimo konieczności sprawowania stałej opieki zamieszkuje w odrębnym lokalu. Skarżąca jest właścicielem lokalu mieszkalnego, posiada stały dochód z tytułu świadczenia emerytalnego, którego wysokość wynosi 1.240 zł z uwagi na potrącenia komornicze. Stałe miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącej wynoszą 1.150 zł.

Oceniając przedstawioną wyżej sytuację w kontekście przesłanek wynikających z rozporządzenia, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że zgromadzona w sprawie dokumentacja nie upoważnia do wydania decyzji

o umorzeniu należności z tytułu składek. Zgodnie bowiem z treścią rozporządzenia, to skarżąca winna wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie dla niej skutki, a temu obowiązkowi skarżąca nie sprostała.

Należy w tym miejscu zauważyć, że w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia, do umorzenia należności z tytułu składek nie wystarczy trudna sytuacja materialna skarżącej. Konieczny jest stan skutkujący brakiem możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a tej okoliczności skarżąca nie wykazała. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że strona posiada zarówno stały dochód

w postaci świadczenia emerytalnego w kwocie netto 1.770 zł (po potrąceniu komorniczym jest to kwota 1.240 zł) jak i nieruchomość lokalową. Podnoszona przez skarżącą okoliczność prowadzenia przez komornika sądowego skutecznej egzekucji z jej emerytury nie ma wpływu na ocenę sytuacji w świetle przesłanek umorzenia. Skarżąca jest bowiem chroniona powszechnie obowiązującymi przepisami co do wysokości możliwego potrącenia egzekucyjnego ze świadczenia emerytalnego. Oznacza to, że nie może zostać wyegzekwowana kwota wyższa niż aktualnie potrącana w drodze egzekucji w wysokości około 500 zł. Jak bowiem wynika z art. 140 i art. 141 w związku z art. 139 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.), z emerytury mogą być dokonywane potrącenia w wysokości 25% świadczenia, zaś wysokość świadczenia odpowiadająca 50% kwoty najniższej emerytury pozostaje wolna od egzekucji i potrąceń. Oznacza to, że świadczenie emerytalne skarżącej nie będzie mogło być przedmiotem zajęcia w całości, lecz jedynie do kwoty pozwalającej na zapewnienie jej minimum socjalnego. Wprowadzając ograniczenia kwotowe egzekwowania ze świadczenia emerytalnego ustawodawca wprowadził próg, który ma zapewnić minimum egzystencji zobowiązanego, a kwota ponad ten próg może stanowić przedmiot egzekucji i z tego względu nie sposób przyjąć, iż zachodzi przesłanka umorzenia w postaci zagrożenia egzystencji zobowiązanej prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe (por. wyrok WSA w Warszawie

z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 346/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego egzekucja zaległych składek, co należy podkreślić, nie pogorszy aktualnej sytuacji skarżącej, ponieważ i tak nie będzie egzekwowana większa kwota niż dotychczas. Wskazany wyżej art. 140 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zezwala bowiem na egzekucję tylko 25% świadczenia emerytalnego.

Z uwagi zatem na ochronę dłużnika przed nadmiernymi skutkami egzekucji, wysokość dokonanych potrąceń, na co słusznie zwrócił uwagę organ, nie uległaby zmianie, czego z kolei skarżąca nie uwzględnia w swojej argumentacji. Jej argumentacja sprowadza się bowiem do wyrażenia stanowiska, że nie akceptuje oceny organu, że nie spełnia warunków do umorzenia zaległości, bo jest osobą ubogą, opiekuje się matką i otrzymuje jedynie emeryturę. Twierdzenia te nie podważają jednak oceny dokonanej przez organ, w świetle której nie wystąpiły przesłanki prawne do ostatecznej rezygnacji z należności. Słuszny jest przy tym wniosek organu, że sytuacja skarżącej może uzasadniać ubieganie się o rozłożenie zaległości na raty.

Podnoszona przez skarżącą okoliczność dotycząca konieczności sprawowania opieki nad matką, w sytuacji, w której nie prowadzą one wspólnego gospodarstwa domowego z uwagi na osobne zamieszkanie, jak i kwestie dotyczące stanu jej zdrowia nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wprawdzie "przewlekła choroba zobowiązanego" jest wskazana w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, jako przesłanka pozwalająca na umorzenie należności, ale chodzi tu o taką chorobę, która "pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwana dochodu umożliwiającego opłacenie należności". Tymczasem w dacie rozstrzygania przez ZUS sprawy

w przedmiocie umorzenia należności choroba skarżącej nie pozbawiła jej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego sukcesywne opłacenie należności. Skarżąca uzyskiwała bowiem stały dochód w postaci emerytury.

W ocenie Sądu, czasowe zajęcie świadczenia emerytalnego z tytułu innego zadłużenia, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie daje podstaw do przyjęcia, iż w jej przypadku nie jest możliwe odzyskanie przez ZUS zaległych kwot bez naruszenia podstaw egzystencji skarżącej. Egzekucja komornicza nie może stanowić przesłanki przemawiającej za umorzeniem należności względem ZUS, gdyż prowadziłaby do uprzywilejowania innych wierzycieli kosztem Zakładu.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących sposobu powstania zaległości, wskazać należy, że przy badaniu przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, wbrew twierdzeniom skarżącej, istotna jest ocena aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, a nie przyczyny powstania zaległości, zawinione czy też subiektywnie niezawinione, które nie zostały przewidziane jako samodzielna przesłanka umorzenia należności. Trzeba w tym miejscu nadmienić, że zadłużenie z tytułu składek i odsetek jest wynikiem uprzednio prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, której celem, co do zasady, było osiągnięcie zysku finansowego. Powstałe w wyniku prowadzonej działalności negatywne konsekwencje finansowe, zasadniczo nie zwalniają

z odpowiedzialności za powstałe zobowiązania. Negatywne skutki działalności gospodarczej mieszczą się w sferze działań objętych ryzykiem gospodarczym,

a skutków tego ryzyka gospodarczego, nie powinno się przerzucać bezpośrednio na Skarb Państwa, a pośrednio na całe społeczeństwo. Inne rozstrzygnięcie organu oznaczałoby nieuzasadnione, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, uprzywilejowanie skarżącego względem tych podmiotów, które regulują swoje zobowiązania. W orzecznictwie sądowym akcentuje się także, iż "w sprawach

o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się

z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób

i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 u.s.u.s. zasadę równego traktowania ubezpieczonych" (por. wyroki NSA: z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 99/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt

II GSK 193/14, LEX nr 1658374). Jednakże obecna sytuacja skarżącej, na co zwrócił uwagę organ w decyzji, może uzasadniać ubieganie się przez skarżącej o rozłożenie należności na raty.

Na marginesie należy jeszcze dodać, że w razie zmiany okoliczności mających znaczenie z punktu widzenia przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, skarżąca może wystąpić z kolejnym wnioskiem o umorzenie. W takim przypadku obowiązkiem ZUS byłaby ponowna ocena, czy w świetle aktualnej sytuacji skarżącej istnieją podstawy do umorzenia należności skarżącego wobec ZUS.

Reasumując, w omawianej sprawie organ dokonał rzetelnej analizy materiału dowodowego, w wyniku której ustalił, że w sprawie nie zaistniała przesłanka do umorzenia zaległości. Wnioski organu nie pozostają w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, a prowadząc postępowanie nie naruszył on zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.