Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2339/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156, art. 107 par. 3, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24, art. 25, art. 26, art.  247 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 24 i art. 26 w związku z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (jt. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 – dalej pwp) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 pwp, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2014 r. sprawy z wniosku D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej wnioskodawca, uczestnik postępowania) przeciwko Z. B., S. K. i W. D. (dalej skarżący, uprawnieni), unieważnił patent na wynalazek pt. "[...]" o numerze [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Z. B., S. K. i W. D. uzyskali patent nr [...] na wynalazek pt. "[...]".

W dniu [...] sierpnia 2013 r. uczestnik postępowania wystąpił do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie w całości przedmiotowego prawa wyłącznego. Za podstawę wniosku wskazał art. 89 pwp w związku z art. 24 i art. 26 pwp, zarzucając spornemu rozwiązaniu brak poziomu wynalazczego w dacie zgłoszenia wynalazku do ochrony.

Uzasadniając swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego patentu wnioskodawca stwierdził, że został wezwany przez uprawnionego S. K. do zaprzestania działań, które, zdaniem uprawnionego, naruszają jego prawa z przedmiotowego patentu. Wysunięte roszczenia szkodzą prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej poprzez m.in. żądanie wycofania ofert złożonych w postępowaniu przetargowym.

We wniosku o unieważnienie spornego prawa wnioskodawca wskazał, że w górnictwie mocowanie siatek/opinek przy pomocy zespołów mocujących obejmujących co najmniej dwa węzły siatki jest znane już od lat 50-tych XX wieku. Jako przykład podał brytyjski patent [...] opublikowany w dniu [...] listopada 1960 r. Ponadto wyjaśnił, że dokument [...] ujawnia wszystkie istotne cechy wynalazku według patentu [...], tj. rozwiązań określonych w zastrzeżeniach niezależnych 1 i 10. Różnice dotyczą w szczególności rodzaju siatki (w [...] jest to opinka wtórna, naprawcza) oraz rodzaju środka mocującego (hak w [...] kotew w publikacji [...]). Wnioskodawca wskazał, że podkładka mocująca, mająca zastosowanie w obudowach kotwowych została zaprezentowana jako ilustracja do artykułu z [...] września 2005 r. pt. "[...]" i przedstawiona jest jako podtrzymująca co najmniej cztery węzły siatki. O braku poziomu wynalazczego spornego patentu świadczą również informacje przedstawione w poradniku czeskiej spółki L.. s.r.o. pt. "[...]" z sierpnia 2000 r. W poradniku tym pokazano m.in. uchwyty do mocowania w postaci okrągłych podkładek obejmujących co najmniej jedno miejsce łączenia się elementów kratownicy. Ujawnione w publikacji sposoby mocowania przedstawiają także wzdłużny uchwyt, w tym również w postaci haka. Ponadto wnioskodawca, na okoliczność braku poziomu wynalazczego, powołał polski patent [...], w którym do obudowy łukowej wyrobiska górniczego mocuje się siatkę wzmacniającą jako wtórne zabezpieczenie wyrobiska za pomocą haków i nakładki, pełniącej funkcję elementu dociskowego. Wskazał również, że w opisie amerykańskim [...] ujawniono płytkę podtrzymującą, mającą zastosowanie w górnictwie, w której konstrukcja jest zbliżona do elementu dociskowego ze spornego patentu. W konsekwencji, kwestia ustalenia umiejscowienia elementu dociskowego na siatce czy też określenie jego kształtu – w ocenie wnioskodawcy – nie są innowacyjne, a przez to oczywiste dla przeciętnego znawcy w tej dziedzinie techniki. Reasumując, wnioskodawca stwierdził, że w świetle ww. stanu techniki, dla inżyniera z zakresu górnictwa oczywistym jest przymocowanie opinki naprawczej zbudowanej z poprzecznych i podłużnych prętów za pomocą elementów dociskowych obejmujących co najmniej dwa węzły siatki. Zespół opinki o takich cechach, jak określone w zastrzeżeniach patentowych 1 i 10 patentu [...], nie jest twórczym sposobem mocowania, nie niesie bowiem za sobą żadnego zaskakującego czy też niespodziewanego efektu technicznego.

Na rozprawie w dniu [...] maja 2014 r. uprawnieni w osobach S. K. i Z. B. w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. wnieśli o odrzucenie wniosku w zakresie zastrzeżeń 1 do 9 jako bezzasadnego i unieważnienie zastrzeżenia niezależnego 10 oraz powołanie biegłego z zakresu górnictwa. Stwierdzili, że "zastosowanie (spornego) zespołu elementów, znanych w dużej mierze ze stanu techniki, doprowadziło do uzyskania niespodziewanego i zaskakującego efektu – powstał wytwór mający nowe zastosowanie w dziedzinie zabezpieczenia wyrobiska korytarzowego". Odnosząc się do publikacji [...] i [...] uprawnieni uznali, że nie mogą być one brane pod uwagę, bowiem nie przedstawiono pełnych tłumaczeń dokumentów. Jednocześnie wskazali, że już z samych fragmentów tłumaczeń wynika, że rozwiązania te dotyczą innych środków technicznych i innych zastosowań niż w spornym patencie. W kwestii rozwiązania określonego w zastrzeżeniu niezależnym 10 uprawnieni wnieśli o unieważnienie patentu w tej części ze względu na wewnętrzną sprzeczność będącą wynikiem pomyłki pojęć.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. uprawnieni wnieśli o odrzucenie w całości wniosku o unieważnienie patentu ze względu na brak posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego.

Wnioskodawca w dniu [...] czerwca 2014 r. odniósł się do argumentów uprawnionych i jednocześnie uzupełnił tłumaczenia kwestionowanych dokumentów obcojęzycznych. Odnośnie interesu prawnego wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte jako obrona przed roszczeniem o naruszenie patentu [...], zatem istnienie interesu prawnego jest ewidentne. Wnioskodawca zwrócił ponadto uwagę, że rozwiązanie według spornego patentu [...] nie jest substancją w rozumieniu art. 25 ust. 4 pwp i że we wniosku o unieważnienie nie kwestionuje nowości rozwiązania, a jedynie brak poziomu wynalazczego.

W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. uprawnieni wskazali, że ich zdaniem, opisy – spornego patentu i [...] nie mają żadnej wspólnej cechy (sporny patent dotyczy wtórnej, czyli dodatkowej, drugiej opinki zgrzewanej do łuków obudowy wyrobiska górniczego, a opis patentowy [...] dotyczy środków kotwiących umieszczanych w odwiertach). Natomiast opis amerykański [...] rozwiązuje inne zagadnienie techniczne – dotyczy wzmacniania górotworu za pomocą kotw i płyt. Wskazali, że zarzut braku poziomu wynalazczego nie jest skuteczny, bowiem przedstawione rozwiązania ze stanu techniki nie rozwiązują mocowania wtórnej opinki wykonanej z siatki zgrzewanej i mocowanej do odrzwi obudowy wyrobiska górniczego. Ponadto, środki techniczne zastosowane w spornym patencie doprowadziły do uzyskania nowych rezultatów – powstał nowy wyrób do zabezpieczania wyrobiska górniczego w przypadku uszkodzenia opinki pierwotnej, który posiada doskonałe właściwości wytrzymałościowe i zwiększa bezpieczeństwo pracy załóg pracujących przy zabezpieczaniu wyrobisk górniczych. Wskazali, że pomimo znanego od kilkudziesięciu lat rozwiązania [...], to dopiero sporne rozwiązanie zostało uznane za innowacyjne, o czym świadczą dokumenty złożone przy piśmie uprawnionych z dnia [...] maja 2014 r. Uprawnieni uznali, że wyłącznie specjaliści z dziedziny górnictwa mogliby dowieść poziomu wynalazczego spornego patentu i w tym zakresie ponownie wnieśli o powołanie biegłego.

Na rozprawie w dniu [...] września 2014 r. strony złożyły kolejne wyjaśnienia i pisma w sprawie. Wnioskodawca wskazał, iż twierdzenie uprawnionych, że sporny wynalazek polega na nowym zastosowaniu substancji wchodzących w skład stanu techniki (art. 25 ust. 4 pwp) ma zastosowanie głównie do wynalazków farmaceutycznych i chemicznych, co jest zgodne z Konwencją o patencie europejskim. W konsekwencji, wskazany przepis nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, a jego zastosowanie przez uprawnionych jest przyznaniem, że sporny patent stanowi kompilację elementów znanych ze stanu techniki.

Uprawnieni zwrócili natomiast uwagę na istotną cechę spornego patentu, polegającą na wzajemnym zgrzaniu podłużnych i poprzecznych prętów siatki. Uznali, że błędem jest wskazywanie przez wnioskodawcę rozwiązania z publikacji [...], które ujawnia siatkę cięto-ciągnioną nieposiadającą prętów wzajemnie zgrzanych. Wskazali, że nie należy mylić ogólnego terminu "połączone" ze szczegółowym "zgrzane". Wskazali m. in., że niewłaściwe jest powoływanie dokumentów, które dotyczą mocowania siatki bezpośrednio do stropu ([...]) lub, w których w ogóle nie występuje mocowanie siatki, a wyłącznie mocowanie płyt do stropu ([...]). Uprawnieni stwierdzili, że wbrew stanowisku wnioskodawcy, sporne rozwiązanie przynosi nowe, nieoczekiwane efekty, zatem posiada sporny poziom wynalazczy. Podtrzymali również wniosek o unieważnienie patentu w zakresie zastrzeżenia 10, które uznali za błędnie zredagowane, bo – ich zdaniem – zachodzi w nim wewnętrzna sprzeczność.

Pismem z dnia [...] października 2014 r. wnioskodawca wskazał, że wykonanie siatki naprawczej jako kratownicy podłużnych i poprzecznych prętów wzajemnie zgrzanych i mocowanej do odrzwi obudowy za pomocą haków w kształcie litery "J", zostało ujawnione wprost w patencie [...], który uprawnieni wskazali w opisie spornego patentu jako najbliższy stan techniki (numer zgłoszenia [...]).

Uprawnieni, w piśmie z dnia [...] października 2014 r. podtrzymali stanowisko odnośnie do braku interesu prawnego wnioskodawcy. Wskazali, że podstawą wezwania wnioskodawcy do zaprzestania działań była dokumentacja techniczna sporządzona przez wnioskodawcę na potrzeby przetargu. Natomiast w odniesieniu do pary dokumentów [...] i [...] uprawnieni uznali, że nawet po zsumowaniu wszystkich ujawnionych cech, brak jest ujawnienia elementu dociskowego obejmującego co najmniej dwa węzły siatki połączeń prętów podłużnych i poprzecznych siatki zgrzewnej. Natomiast w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. uprawnieni podtrzymali stanowisko, że rozwiązanie według patentu [...] prowadzi do osiągnięcia szczególnego, nieoczekiwanego efektu, zatem nie może być uznane za pozbawione poziomu wynalazczego.

Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2014 r. wnioskodawca podtrzymał w całości wszystkie twierdzenia, argumenty i dowody podniesione w dotychczasowym toku sprawy. Wskazał, że jedyną różnicą pomiędzy najbliższym stanem techniki ([...]) a spornym patentem [...] jest element dociskowy obejmujący co najmniej dwa węzły połączeń prętów podłużnych i poprzecznych. Jednakże, takie rozwiązania są, znane w górnictwie już od 1957 r. i zostały ujawnione np. w dokumencie [...].

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. unieważnił patent na wynalazek pt. "Zespół opinki naprawczej do wtórnego zabezpieczenia wyrobiska górniczego" o numerze [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ stwierdził, że sporny wynalazek został zgłoszony do ochrony w dniu [...] sierpnia 2007 r. przepisy zatem tej ustawy będą stanowiły podstawę prawną oceny zdolności patentowej przedmiotowego patentu.

Wskazał, że w świetle przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności należy uznać, że wykazał on swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu. Wnioskodawca został bowiem wezwany przez uprawnionego w osobie S. K. do zaprzestania działań, które, zdaniem uprawnionego, naruszają prawo ze spornego patentu. Jeżeli zatem wnioskodawca i uprawniony działają w tej samej branży, są konkurentami na rynku, a uprawniony ze spornego patentu wystąpił z żądaniem zaprzestania naruszania praw z patentu, to sytuacja w jakiej znalazł się wnioskodawca uzasadnia jego interes prawny we wszczęciu niniejszego postępowania.

Następnie Urząd Patentowy, rozstrzygając zasadność niespełnienia przez sporny patent wymogu posiadania poziomu wynalazczego w dniu zgłoszenia wynalazku do ochrony, uznał, że wnioskodawca udowodnił, iż naruszenie art. 24 i art. 26 pwp miało miejsce. Zdaniem organu, w przedstawionym przez wnioskodawcę stanie techniki znajdują się rozwiązania z kompilacji, których można uzyskać zespół według spornego patentu. Są to polski opis patentowy [...] (autorstwa uprawnionych) oraz brytyjska publikacja [...]. Na podstawie informacji uzyskanych z obydwu publikacji PL i GB znawca w danej dziedzinie techniki jest w stanie zastosować do zespołu opinki naprawczej element dociskowy obejmujący co najmniej dwa węzły siatki. Organ zauważył, że istotą spornego patentu jest posiadanie przez zespół opinki naprawczej co najmniej jednego zespołu mocującego z elementem dociskowym obejmującym co najmniej dwa węzły siatki opinki naprawczej. Cechy znane rozwiązania, jak opinka wykonana ze zgrzanych prętów podłużnych i poprzecznych, elementy mocujące siatkę wtórnej opinki do odrzwi obudowy w kształcie litery "J", słusznie zostały uznane przez uprawnionych za stan techniki i umieszczone w części przedznamiennej (a nie znamiennej) zastrzeżeń niezależnych 1 i 10, bowiem są znane z wcześniejszej publikacji uprawnionych – patentu [...]. Natomiast kwestią doboru inżynierskiego jest zastosowanie elementu dociskowego spełniającego określone kryteria, w tym przypadku objęcie co najmniej dwóch węzłów siatki. Ze stanów techniki, tj. dokumentu GB, znane jest zastosowanie płytki spełniającej ww. warunek. Skoro możliwe jest używanie takiego elementu dociskowego w innym rozwiązaniu (np. takim, gdzie siatka jest mocowana bezpośrednio do stropu, a nie do odrzwi obudowy – jak w publikacji GB), to również możliwe jest użycie takiego elementu dociskowego (tj. obejmującego co najmniej dwa węzły siatki) w rozwiązaniu według spornego patentu. W obu rozwiązaniach wskazany element pełni tę samą funkcję – dociska siatkę do określonej powierzchni. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że stosowanie elementów dociskowych w postaci różnego rodzaju podkładek, płytek jest oczywistym zabiegiem stosowanym przez inżyniera/znawcę w danej dziedzinie techniki. Zastosowanie podkładki ma głównie na celu zwiększenie obszaru docisku.

Urząd Patentowy uznał, że zastosowanie w znanej konstrukcji zespołu opinki naprawczej (jak ujawniona w patencie [...]) elementu dociskowego o takiej powierzchni/kształcie, że obejmuje co najmniej dwa węzły siatki, co jest znane z innych rozwiązań wykorzystujących tę siatkę w górnictwie, nie posiada poziomu wynalazczego, a zatem nie może podlegać ochronie patentowej.

Odnosząc się do wniosku uprawnionych o zawieszenie przedmiotowego postępowania (który został oddalony na rozprawie w dniu [...] grudnia 2014 r.) z powodu sporu toczącego się przed Sądem Okręgowym w [...], Wydział [...] Cywilny, z powództwa P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przeciwko m. in. wnioskodawcy D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], o ochronę praw autorskich, Urząd Patentowy stwierdził, że powyższa okoliczność nie stanowi zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego uzależnione jest rozpatrzenie przedmiotowej sprawy.

W kwestii wniosku uprawnionych o unieważnienie rozwiązania określonego w zastrzeżeniu 10 ze względu na wewnętrzną sprzeczność, Urząd na rozprawie pouczył uprawnionych odnośnie odrębnego trybu postepowania w takim przypadku.

Odnośnie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, organ wypowiedział się w tej kwestii odmawiając na rozprawie w dniu [...] grudnia 2014 r. jego uwzględnienia. Wskazał, że żądanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego jest zasadne jedynie wówczas, jeżeli ustalenie stanu faktycznego wymaga wiadomości specjalnych. Dotyczyć więc ono powinno okoliczności, których ustalenie przy pomocy wskazówek wiedzy, doświadczenia życiowego oraz zasad logicznego rozumowania dostępnych organom administracji jest niemożliwe, co w niniejszym przypadku nie zachodzi.

Odnosząc się do uznania przez uprawnionych spornego patentu za wynalazek polegający na nowym zastosowaniu substancji wchodzących w skład stanu techniki (art. 25 ust. 4 pwp), organ uznał je za nietrafne. Wskazał, że zastosowanie tego przepisu ma wyłącznie miejsce w wynalazkach farmaceutycznych i chemicznych, nie zaś mechanicznych. Organ zwrócił jednak uwagę, że powyższe rozważania nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie, bowiem zarzutem stawianym przez wnioskodawcę nie jest zarzut braku nowości (określony w art. 25 pwp), a zarzut oczywistości rozwiązania, tj. braku poziomu wynalazczego (określony w art. 26 pwp).

Uprawniony wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 26 w związku z art. 24 pwp poprzez wadliwą wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym rozumieniu przesłanki poziomu wynalazczego wynalazku;

2. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 1 i 3 kpa w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez:

- niedostateczne, bez należytej wnikliwości wyjaśnienie stanu faktycznego i rozpatrzenie materiału dowodowego;

- nieuwzględnienie wniosku uprawnionych o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego;

- nieuwzględnienie wniosku uprawnionych o ograniczenie zakresu ochrony;

- niepełne oraz wadliwe odniesienie się do stanowiska uprawnionych w kwestii poziomu wynalazczego wynalazku;

- niepełne oraz wadliwe merytorycznie i prawnie uzasadnienie podjętej w sprawie decyzji.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania pismem z dnia [...] maja 2016 r. wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2014 poz.1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej ppsa – jt.Dz.U.2012 poz.270 ).

Stosownie do art. 145 § 1 ppsa Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 kpa lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...] udzielonego na rzecz Z. B., S. K. i W. D.

Jak wynika z akt administracyjnych postepowanie w tej sprawie, zostało zainicjowane sprzeciwem wobec powyższemu prawu ochronnemu, zgłoszonym przez D. Sp. z o.o. (uczestnika postępowania).

Za podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał brak spełnienia, ustawowych warunków określonych w art. 24 i art. 26 pwp, tj. brak spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, w szczególności brak poziomu wynalazczego w dacie zgłoszenia wynalazku do ochrony. W uzasadnieniu wskazał, że w górnictwie mocowanie siatek/opinek przy pomocy zespołów mocujących obejmujących co najmniej dwa węzły siatki jest znane już od lat 50-tych XX wieku. Jako przykład podał brytyjski patent [...] opublikowany w dniu 2 listopada 1960 r., informacje przedstawione w poradniku czeskiej spółki L. s.r.o. pt. "[...]" z sierpnia 2000 r., polski patent [...] oraz amerykański patent [...].

Wobec uznania przez uprawnionych sprzeciwu za bezzasadny, na podstawie art. 247 ust. 2 pwp, sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

Przechodząc do dalszej części rozważań trzeba wskazać, że zgodnie z art. 24 pwp patenty są udzielane bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które spełniają następujące kryteria:

- są nowe;

- posiadają poziom wynalazczy;

- nadają się do przemysłowego stosowania.

Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnej lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób (art. 25 pwp).

Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli nie wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki, co oznacza, że nawet znawca w danej dziedzinie nie będzie mógł odtworzyć tego wynalazku bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania (art. 26 pwp).

W szczególności za rozwiązanie oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami, proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań, itp. Sposób uwzględnienia stanu techniki polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowego) i rozpatrzenia nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że rozpatrywane kryterium nieoczywistości rozwiązania Urząd Patentowy może zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym kierować się oceną subiektywną (II SA 724/02) tego rozwiązania.

Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. akt 6 II SA 3937/02 wynalazkiem jest rozwiązanie problemu przy posłużeniu się zdatnymi do opanowania siłami przyrody dla osiągnięcia przyczynowo przewidywalnego rezultatu leżącego poza sferą intelektualnego oddziaływania człowieka. Technika jest sferą działalności człowieka, której bazą teoretyczną są stosowane nauki przyrodnicze wymagające weryfikacji eksperymentalnej. Poza sferą techniki pozostają obszary działalności ludzkiej, których bazą teoretyczną są takie nauki jak matematyka, lingwistyka, programowanie wymagające wyłącznie weryfikacji logicznej. Dla oceny rozwiązania należy rozłożyć je na elementy składowe wśród których są zarówno elementy techniczne jak i nietechniczne. Rozwiązanie jest patentowalnym wynalazkiem o ile w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy nieoczywisty element. Jeśli wkład wynalazczy leży wyłącznie w obszarze nietechnicznym rozwiązanie należy uznać za niepatentowalne.

W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy uznał, że przedmiotowy wynalazek nie spełniał wymogu posiadania poziomu wynalazczego w dniu zgłoszenia go do ochrony.

Przedmiotowemu rozwiązaniu przeciwstawiony został polski opis patentowy [...] (autorstwa uprawnionych) oraz brytyjska publikacja [...]. Patent [...] ujawnia zespół opinki naprawczej do wtórnego zabezpieczenia górniczego wyrobiska chodnikowego, zawierający siatkę wtórnej opinki wykonaną jako kratownica podłużnych i poprzecznych prętów wzajemnie zgrzanych oraz elementy mocujące siatkę wtórnej opinki do odrzwi obudowy w postaci co najmniej jednej pary haków w kształcie odwróconej litery "J", charakteryzujący się tym, że posiada co najmniej jeden zespół mocujący, w skład którego wchodzi co najmniej jeden element dociskowy obejmujący siatkę opinki naprawczej. W patencie tym element dociskowy stanowi zaciskowy profil w kształcie płytki prostokątnej. Natomiast w dokumencie GB ujawniony jest element dociskowy w postaci płytki obejmującej co najmniej dwa węzły siatki. Informacje uzyskane z powyższych publikacji są, w ocenie Sądu wystarczające, aby znawca danej dziedziny techniki był w stanie zastosować do zespołu opinki naprawczej element dociskowy obejmujący co najmniej dwa węzły siatki. Znawca może bowiem, zamiast prostokątnej płytki (zaciskowego profilu), użyć większej płytki/elementu dociskowego, prostokątnego lub o innym kształcie, obejmującego pożądaną ilość węzłów siatki, w tym co najmniej dwa węzły.

Organ słusznie zauważył, że istotą spornego patentu jest posiadanie przez zespół opinki naprawczej co najmniej jednego zespołu mocującego z elementem dociskowym obejmującym co najmniej dwa węzły siatki opinki naprawczej. Cechy znane rozwiązania, jak opinka wykonana ze zgrzanych prętów podłużnych i poprzecznych, elementy mocujące siatkę wtórnej opinki do odrzwi obudowy w kształcie litery "J" słusznie zostały uznane przez uprawnionych za stan techniki i umieszczone w części przedznamiennej (a nie znamiennej) zastrzeżeń niezależnych 1 i 10. Są bowiem znane z wcześniejszej publikacji uprawnionych – patentu PL.209044. Sąd podzielił również twierdzenie organu, że kwestią doboru inżynierskiego jest zastosowanie elementu dociskowego spełniającego kryterium objęcia co najmniej dwóch węzłów siatki. Powyższe rozwiązanie znane jest ze stanu techniki tj. dokumentu GB, w którym zastosowano płytkę spełniającą ww. warunek. W ocenie Sądu, skoro możliwe jest użycie takiego elementu dociskowego w innym rozwiązaniu (np. takim, gdzie siatka jest mocowana bezpośrednio do stropu, a nie do odrzwi obudowy – jak w publikacji GB), to również możliwe będzie użycie takiego elementu dociskowego (tj. obejmującego dwa węzły siatki) w rozwiązaniu według spornego patentu. W obu rozwiązaniach wskazany element pełni bowiem tę samą funkcję – dociska siatkę do określonej powierzchni.

Biorąc pod uwagę powyższe Urząd Patentowy zasadnie uznał, że zastosowanie w znanej konstrukcji opinki naprawczej (jak ujawniona w patencie [...]) elementu dociskowego o takiej powierzchni/ kształcie, że obejmuje co najmniej dwa węzły siatki, co jest znane z innych rozwiązań wykorzystujących siatkę w górnictwie (jak w patencie GB), nie posiada poziomu wynalazczego, a zatem nie może podlegać ochronie patentowej.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi należy uznać je za bezzasadne.

Sąd podzielił bowiem stanowisko Urzędu Patentowego, który odmówił dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny górnictwa. Prawidłowo organ wskazał, że żądanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego jest zasadne jedynie w sytuacji, gdy ustalenie stanu faktycznego wymaga wiadomości specjalnych. Zdaniem Sądu problem techniczny przedstawiony w spornym patencie, na co wskazano powyżej, jest czytelny i zrozumiały i nie wymagał wiadomości specjalistycznych. Tym samym nie istniało uzasadnienie do uzupełnienia wiedzy Kolegium orzekającego w sprawie poprzez dodatkową opinię biegłego z zakresu górnictwa.

Sąd nie dopatrzył się również, w przedmiotowym postępowaniu, naruszenia przez organ przepisów kpa podniesionych w skardze. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został rozpatrzony w sposób prawidłowy zgodnie z dyspozycją art. 80 kpa. Organ odniósł się również w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia do wszystkich stanowisk przedstawionych przez obie strony postępowania. Uzasadnienie decyzji spełniło wymogi stawiane mu przez art. 107 § 3 kpa.

Zdaniem Sądu prawidłowo również organ wskazał, odnosząc się do wniosku uprawnionych o ograniczenie zakresu ochrony, poprzez unieważnienie rozwiązania określonego w zastrzeżeniu niezależnym 10 ze względu na wewnętrzną sprzeczność, że kwestia ta winna być przedmiotem odrębnego postępowania o czym strona została szczegółowo poinformowana przez Kolegium na rozprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że Urząd Patentowy prawidłowo unieważnił patent na wynalazek "Zespół opinki naprawczej do wtórnego zabezpieczenia wyrobiska górniczego" uznając, że nie spełnia on wymogu posiadania poziomu wynalazczego.

Reasumując, Sąd, działając na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.