Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 487/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 i art. 144
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 18
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2022 r., nr 1801- IEW.711.2.2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. K. (dalej: zobowiązana/skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 8 sierpnia 2022r., nr 1801-I E W.492.26.2022, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (dalej: NUS) z 27 października 2021r., 1801-I E W.711.2.2022, w przedmiocie oddalenia w całości zarzutu w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika z akt sprawy, NUS działając jako organ egzekucyjny na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia 9 września 2021r. wszczął wobec zobowiązanej egzekucję administracyjną. Ww. tytułem objęto zaległy podatek dochodowy od osób fizycznych za 2018 rok.

Pismem z 26 września 2021r. zobowiązana drogą elektroniczną za pośrednictwem elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej ePUAP wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Postanowieniem z 27 października 2021r. nr 1809-SPV.711.2.2021 wierzyciel - NUS oddalił w całości zarzut w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowe postanowienie przyjęło formę dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym i w wersji elektronicznej zostało przesłane na adres skrytki ePUAP zobowiązanej (tj. na adres: /.../). Zgodnie z informacjami zawartymi na Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia (UPD), dokument ten został po dwukrotnym wysłaniu zawiadomienia (27 października 2021r., 4 listopada 2021r.), uznany za doręczony w dniu 10 listopada 2021r.

Pismem przesłanym drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 18 listopada 2021r., zobowiązana wniosła do DIAS zażalenie na ww. postanowienie NUS z 27 października 2021r. nr 1809-SPV.711.2.2021.

Organ odwoławczy pismem z 7 kwietnia 2022r. nr 1801-1 E W.711.2.2022 działając na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r., poz. 2095 ze zm. – dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach), zawiadomił zobowiązaną, że jej zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu i wyznaczył jej termin 30 dni (od dnia doręczenia ww. zawiadomienia) na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zobowiązana nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu w wyznaczonym terminie, który upłynął bezskutecznie 14 maja 2022r.

Organ II instancji w pierwszej kolejności odniósł się do mających zastosowanie w stanie fatycznym sprawy przepisów proceduralnych tj. art. 17 § ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022r., poz. 479 – dalej: u.p.e.a.) oraz art. 57 § 5 pkt 1 K.p.a. Organ wyjaśnił również, że zgodnie art. 158 ustawy z dnia 18 listopada 2020r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2022r., poz. 569) w okresie od dnia 5 października 2021r. do dnia 4 lipca 2022r., do doręczania przez podmioty publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021r., poz. 2070) do podmiotów niebędących podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, stosuje się art. 39, art. 391, art. 40 § 4 oraz art. 46 § 4-9 ustawy K.p.a. w brzmieniu dotychczasowym.

W dalszej kolejności organ wskazał, że z uwagi na to, że zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej drogą elektroniczną za pośrednictwem elektronicznej ePUAP, został spełniony warunek doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej określony w art. art. 391 § 1 pkt 1 K.p.a. Wobec tego postanowienie NUS z dnia 27 października 2021r. przyjęło formę dokumentu elektronicznego, który został opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym i w wersji elektronicznej przesłany został na adres skrytki ePUAP wskazany przez zobowiązaną. Zgodnie z informacjami zawartymi na Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia (UPD), dokument ten został po dwukrotnym wysłaniu zawiadomienia (27 października 2021r. i 4 listopada 2021r.), uznany za doręczony zobowiązanej w dniu 10 listopada 2021r., zgodnie z art. 46 § 6 K.p.a. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia w przedmiotowej sprawie, upłynął z dniem 17 listopada 2021r., natomiast zażalenie zostało przesłane drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP 18 listopada 2021r., zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

DIAS zaznaczył także, że zobowiązana nie złożyła stosownie do art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, ani nie skorzystała z przysługującego jej na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Końcowo orzeczono, że uchybienie przez zobowiązaną terminowi do wniesienia zażalenia obligowało organ odwoławczy do wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu na podstawie art. 134 w związku z art. 144 K.p.a.

Na powyższe postanowienie organu odwoławczego zobowiązana wniosła skargę do tut. Sądu. Skarżąca podniosła, że według niej zażalenie zostało wniesione w terminie. Wskazała, że w odpowiedzi na wezwanie organu uzupełniła braki formalne zarzutu w terminie. Podała również, że NUS wszczął dwukrotnie egzekucję w sprawie "500+", najpierw jako osobna egzekucję, a następnie połączył ją z podatkami i wszczął ponowie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329 - dalej: P.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (wyjątek przewidziany przez ustawodawcę w przedmiotowej sprawie nie zachodzi).

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia w wyżej zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia wydane na podstawie art. 134 i art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Spór w niniejszej sprawie dotyczący prawidłowości uznania przez organ odwoławczy, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie NUS z 27 października 2021r. Skarżąca twierdzi bowiem, że wniosła zażalenie z zachowaniem terminu.

Należy wskazać, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy zażalenie (odwołanie) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia zażalenia (odwołania) od postanowienia (decyzji) organu I instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.

Jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy K.p.a. w brzmieniu sprzed zmiany m.in. K.p.a. przez ustawę z 18 listopada 2020r., Dz.U. poz. 2320 ze zm., z dniem 5 października 2021r., tj. sprzed uchylenia m.in. art. 46 § 3-10 K.p.a. (art. 158 ustawy z dnia 18 listopada 2020r. o doręczeniach elektronicznych, Dz. U. z 2022r., poz. 569).

Stosownie do art. 17 § 1 zdanie trzecie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022r., poz. 479 - dalej u.p.e.a.), zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Przy czym termin ten uważa się za zachowany m.in. jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru (art. 57 § 5 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na podstawie odesłania zawartego w art. 144 K.p.a. przepis ten ma również zastosowanie do zażaleń na postanowienia. Z kolei stosownie do art. 18 u.p.e.a., przepisy art. 134 i art. 144 K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym.

Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wymaga zbadania prawidłowości doręczenia stronie rozstrzygnięcia. Kwestia doręczenia jest zatem kluczowa dla oceny zachowania terminu. Aby pismo mogło zostać uznane za skutecznie doręczone muszą zostać zachowane ściśle reguły określone w przepisach K.p.a.

W niniejszej sprawie postanowienie organu egzekucyjnego z 27 października 2021r., w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, w wersji elektronicznej zostało przesłane zostało na wskazany przez skarżącą adres skrytki ePUAP. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 10 listopada 2021r. zgodnie z art. 46 § 6 K.p.a., tj. po dwukrotnym wysłaniu zawiadomienia: 27 października 2021r. i 4 listopada 2021r.

Zgodnie z art. 46 § 4 K.p.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób.

W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3, organ administracji publicznej po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 46 § 5 K.p.a.), a w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 46 § 6 K.p.a.). Jest to tzw. fikcja doręczenia.

W ocenie Sądu, doręczenie postanowienia NUS było skuteczne i nie jest to przez skarżącą kwestionowane. Wobec powyższego za prawidłowe należy uznać przyjęcie przez organ II instancji, że postanowienie NUS doręczono skarżącej 10 listopada 2021r. z zachowaniem trybu art. 46 K.p.a. W tej sytuacji siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie biegł od dnia 11 listopada 2021r. i upłynął z dniem 17 listopada 2021r. Zażalenie skarżąca złożyła drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 18 listopada 2021r., zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Powyższe obligowało zaś organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 134 K.p.a.

Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy przepis art. 134 K.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że jego zastosowanie nie jest uzależnione od uznania administracyjnego.

Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. np. wyroki: WSA w Łodzi z 17 marca 2022r., sygn. akt III SA/Łd 133/22, WSA w Poznaniu z 22 września 2021r., sygn. akt III SA/Po 738/21, WSA we Wrocławiu z 17 września 2020r., sygn. akt II SA/Wr 209/20, WSA w Olsztynie z 1 września 2016r. sygn. akt II SA/Ol 807/16).

Podzielając powyższy pogląd, należy uznać, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 134 K.p.a. jako konsekwencję uchybienia przez skarżącą terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z 27 października 2021r. Stwierdzając uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia DIAS zobowiązany był bowiem do wydania postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a.

W przekonaniu Sądu, w świetle okoliczności niniejszej sprawy i dokonanych w niej ustaleń, twierdzenia skarżącej o zachowaniu siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia należy uznać za bezzasadne. Twierdzenia te są gołosłowne, nie zostały poparte żadną rzeczową argumentacją.

W świetle zarzutów skargi należy wskazać, że sąd rozpoznając skargę na postanowienie orzekające o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, ogranicza się jedynie do zbadania prawnych przesłanek wydania takiego postanowienia. Dlatego bez znaczenia dla wyniku niniejszego rozstrzygnięcia pozostają pozostałe kwestie podniesione w skardze.

Zdaniem Sądu, organ II instancji należycie przeprowadził postępowanie zmierzające do ustalenia zachowania terminu do wniesienia zażalenia, czyniąc zadość wymogom wskazanym w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a w konsekwencji tych ustaleń prawidłowo zastosował art. 134 K.p.a.

Sąd nie dopatrzył się też innego rodzaju uchybień, które uzasadniałyby uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.

Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do kwestionowania jego legalności.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.