Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 299/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 61a, art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu prac geologicznych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 267,16 (dwieście sześćdziesiąt siedem 16/000) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 299/13

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniosku Z. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] o nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych, na podstawie art. 61a w związku z art. 157 § 2 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekło o odmowie wszczęcia postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją z dnia [...]nr [...]Starosta[...] - działając w oparciu o przepis art. 33 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.) zatwierdził na wniosek A. M. projekt prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych o głębokości 30,0 m, zlokalizowanego w miejscowości T. - działka nr ew. 258, gmina G., powiat[...], woj.[...]. Zaznaczając, iż otwór zabudowany zostanie filtrem kolumnowym z rur PCV (...), a "projekt obejmuje także przeprowadzenie pompowania oczyszczającego dla określenia sprawności technicznej studni i pomiarowego, stabilizację zwierciadła wody oraz badania fizykochemicznego wody. Projekt zatwierdza się na czas oznaczony, do dnia 31.12.2007 r.". W decyzji wskazano również, iż "zgodnie z art. 40 ustawy prawo geologiczne i górnicze wyniki prac geologicznych wraz z ich interpretacją oraz określeniem stopnia osiągnięcia zamierzonego celu należy przedstawić w dokumentacji geologicznej, w terminie dwóch miesięcy od zakończenia prac terenowych, przedkładając opracowanie Staroście [...]". W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, iż w dniu 12 maja 2006 r. do Starosty [...]wpłynął wniosek A. M. zamieszkałego w miejscowości T., gmina G., powiat[...], woj. [...]w sprawie rozpatrzenia i zatwierdzenia projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych, zlokalizowanego w miejscowości T. - działka nr ew. 258. Zaznaczono przy tym, iż "zadaniem geologicznym jest uzyskanie wody w ilości około Q = ok. 12 m7h". Równocześnie organ zatwierdzający stwierdził, iż pobierana woda ze studni będzie przeznaczona do nawadniania upraw warzywnych na powierzchni ok. 2 ha w obrębie działki ew. 258, dzierżawionej od M. S. przez A. M. W konkluzji zaznaczono, iż Wójt Gminy G. pozytywnie zaopiniował projekt prac geologicznych na wykonanie odwiertu studziennego w celu ujęcia wód podziemnych utworów czwartorzędowych na działce nr 258, w miejscowości T. - postanowieniem z dnia [...], znak:[...], a przedłożone opracowanie wykonane zostało przez uprawnionego geologa i odpowiada wymaganiom stawianym Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektów prac geologicznych.

We wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Z. G. wskazał, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, dotknięta jest wadami polegającymi na uniemożliwieniu udziału w postępowaniu stronie. W postępowaniu nie brali bowiem udziału właściciele działki – Z. i J. G. i właściciele działki K. i M. S. Ponadto decyzję wydano w oparciu o nieważną umowę dzierżawy pomiędzy M. S. a A. M., co następnie uznało samo Starostwo w swojej późniejszej decyzji nr [...]z dnia[...]. w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...]o udzieleniu A.M. zam. T. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie ujęcia wód podziemnych na działce nr 258 oraz szczególne korzystanie z wód, związane z poborem wód podziemnych z utworów czwartorzędowych poprzez studnie głębinowe zlokalizowane na działkach nr 258 i 257 celem nawadniania upraw na terenie gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca zaznaczył, iż w jego ocenie, przyczyny uzasadniające uchylenie w/w pozwolenia wodnoprawnego uzasadniają także wniosek o stwierdzenie nieważności wszystkich decyzji poprzedzających wydanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, w tym właśnie decyzji Starosty [...]z dnia[...], znak: [...]w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych.

Organ, rozpatrując powyższy wniosek zaznaczył, iż zgodnie z art. 157 § 2 kpa., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji skierowanej do A. M. wystąpił Z. G. - właściciel działki o nr ew. 256 położonej w miejscowości T.

Kolegium podkreśliło, iż w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] o nr [...] Starosta [...]uznał za stronę tego postępowania A. M. - wnioskodawcę - doręczając mu wydaną w tej sprawie decyzję. Stroną tego postępowania nie był natomiast Z. G. - właściciel działki oznaczonej nr 256. W ocenie organu, przymiot strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych przysługuje właścicielowi działki oraz wnioskodawcy, którym może być np. jej dzierżawca. Zgodnie bowiem z treścią art. 33 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.), projekt prac geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji, podlega, z wyjątkiem prac geologicznych, o którym mowa w ust. 4, zatwierdzeniu przez właściwy organ administracji geologicznej w drodze decyzji (ust. 1). Nie ulega wątpliwości, zdaniem Kolegium, że Z. G. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Starostą [...]orzekającym w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych, nie był bowiem stroną tego postępowania. Wobec braku odmiennej regulacji w ustawie Prawo geologiczne i górnicze należało ustalić krąg stron tego postępowania, sięgając do definicji zamieszczonej w art. 28 kpa. Przepis ten stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ wskazał, iż przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, z uwagi na który bądź: "żąda czynności organu", bądź którego "dotyczy postępowanie". Pojęcie "interes prawny", o którym mowa w art. 28 kpa oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, oparty o konkretny przepisy prawa materialnego. Bez wątpienia, zdaniem Kolegium, stronami postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 1994 r. powinni być przede wszystkim właściciele nieruchomości gruntowych, w obrębie których mają być wykonywane zamierzone roboty geologiczne (vide wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2005 r., III SA/Lu 132/05). W orzecznictwie i komentarzu do wskazanego przepisu prezentowany jest również pogląd, iż za strony takiego postępowania można też uznać właścicieli sąsiednich nieruchomości znajdujących się w zasięgu wpływów (vide A. Lipiński, R. Mikosz, Ustawa prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2003 r., s. 191 - 192; a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2006 r., VI SA/Wa 24/06 oraz podane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Na marginesie rozważań Kolegium zwróciło uwagę na to, iż w nowej - obowiązującej od 1 stycznia 2012 r. - ustawie prawo geologiczne i górnicze ustawodawca zaznaczył - uwzględniając dorobek orzecznictwa wypracowany na tle art. 33 ustawy prawo geologiczne i górnicze z 1994 r. - iż "stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne. Przepisy art. 41 stosuje się odpowiednio" (art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 2011 r., Nr 163, poz. 981 ze zm.); przy czym w myśl wskazanego art. 41 ust. 3 wskazanej ustawy 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze "stronami postępowań prowadzonych na podstawie niniejszego działu nie są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości znajdujących się poza granicami projektowanego albo istniejącego obszaru górniczego lub miejscami wykonywania robót geologicznych.

Organ podkreślił, iż z akt sprawy, wynika że właścicielami działki oznaczonej nr 258 w dniu wydawania decyzji o nr [...]w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych byli M. S. i K. S., natomiast - jak wynika ze wskazanej decyzji - w dniu 15 marca 2011 r. do Starostwa [...]wpłynął akt notarialny z dnia 26 stycznia 2011 r. przenoszący własność działki nr 258 położonej w miejscowości T. na D. J. i M. Z. Z ustaleń poczynionych przez Kolegium wynika, że właścicielem działki o nr 257 jest P. M., a małżonkowie J. i Z. G. są właścicielami działki o nr 256. Wobec powyższego nie można zidentyfikować choćby pośredniego interesu prawnego wnioskodawcy – Z. G. (współwłaściciela działki oznaczonej nr 256 położonej w T., gmina G.) w wyniku postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych na wykonanie ujęcia wód podziemnych na nieruchomości oznaczonej jako działka nr 258 położonej w T., gmina G., gdy decyzja dotyczy nieruchomości oznaczonej jako działka nr 258, która nawet nie graniczy z nieruchomością należącą do wnioskodawcy. Kolegium stoi na stanowisku, iż postępowanie o zatwierdzenie projektu prac geologicznych może dotyczyć prawnych interesów właścicieli tych nieruchomości, na których przewidziane jest wykonanie robót związanych z projektowanymi pracami, a także np. posiadaczy zależnych nieruchomości. Wobec tego, że wnioskodawca – Z. G. - nie ma w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]interesu prawnego, nie może on skutecznie żądać uruchomienia postępowania nadzwyczajnego.

Wskazane postanowienie zostało zaskarżone przez Z. G. wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 4 grudnia 2012 r. We wniosku zwrócono uwagę na szereg nieścisłości zawartych w skarżonym postanowieniu. Zaznaczono, iż studnia oznaczona jako 1a została wykonana na działce 256, natomiast na działce 257 nie ma żadnej studni głębinowej. Studnia ta została wykonana w 1993 r. Natomiast studnia wykonana przez A. M. w 2006 r. weszła w lej depresyjny istniejącego już obiektu i nawet w projekcie geolog założył wzajemne oddziaływanie wspomnianych studni. Z.G. podkreślił, iż zatwierdzenie zasobów dla studni zlokalizowanej na działce 258 zostało wydane tylko A. M. pomimo, iż dokument ten obejmuje również studnie należącą do niego. Zaznaczył, iż błąd w dokumentacji związany z numerem działki, na której znajduje się studnia popełnił geolog i w związku z powyższym właściciele działki o nr 256 powinni być stroną postępowania. W projekcie założono wzajemne oddziaływanie obiektów tj. studni oznaczonych nr 1 i 1a. Podkreślił, że umowa dzierżawy zawarta przez A. M. była nieważna, gdyż podpisał ją tylko jeden z współwłaścicieli działki, a ponadto K. S. również zażądała unieważnienia dokumentacji wydanej A. M. W związku z powyższym Z. G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nie tylko z powodu tego, że jako strona nie był powiadomiony o postępowaniu, ale również z tego powodu, że osoba na którą wydano tę decyzję nie miała prawa wystąpić z wnioskiem o jej wydanie, gdyż nigdy nie powinna być stroną w postępowaniu. Potwierdzone to zostało również, zdaniem strony, w prawomocnej decyzji[...]. Fakt. iż odległość pomiędzy studniami wynosi około 30 metrów, czyni je zależnymi od siebie. Do wniosku Z. G załączył: dokument zatwierdzający zasoby, uchylenie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, sprostowanie błędnej numeracji działki, pismo K. S. żądającej uchylenie decyzji wydanych A. M., umowę dzierżawy zawarta pomiędzy A. M. a M. S. na podstawie, której zatwierdzono projekt prac geologicznych, wypis z rejestru gruntów działki nr 258.

Postanowieniem z dnia[...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...]o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]o nr [...]w przedmiocie zatwierdzenia projektu prac geologicznych. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu, iż przymiot strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych przysługuje właścicielowi działki oraz wnioskodawcy, którym może być np. jej dzierżawca. Zwróciło przy tym uwagę, iż w myśl art. 33 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicza (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.) projekt prac geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji, podlega, z wyjątkiem prac geologicznych, o którym mowa w ust. 4, zatwierdzeniu przez właściwy organ administracji geologicznej w drodze decyzji (ust. 1). Organ stwierdził, iż właścicielami działki oznaczonej nr 258 w dniu wydawania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych - decyzja z dnia[...], o nr [...]- byli M. S. i K. S. Natomiast w 2011 r. własność tej nieruchomości (działka nr 258) przeszła na D. J. i M. Z. Zatem wnioskodawca nie jest właścicielem działki o nr 258, a co za tym idzie nie służy mu przymiot strony postępowania. Działka której współwłaścicielem jest wnioskodawca tj. działka nr 256 (będąca własnością małżonków – J. i Z. G.) nie graniczy nawet w sposób bezpośredni z działką nr 258. Obie działki rozdziela działka nr 257, która jest własnością P. M.. Wbrew temu co twierdzi wnioskodawca, Kolegium stoi na stanowisku, iż nie można zidentyfikować jego interesu prawnego w wyniku postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych na wykonanie ujęcia wód podziemnych na nieruchomości oznaczonej jako działka nr 258 położonej w T., gmina G., gdy decyzja dotyczy nieruchomości oznaczonej jako działka nr 258, która nawet nie graniczy z nieruchomością należącą do wnioskodawcy. Organ podkreślił, że Z. G. nie ma w niniejszej sprawie interesu prawnego i nie może on również skutecznie żądać uruchomienia postępowania nadzwyczajnego - w tym przypadku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Z. G. podkreślił, że postanowienie z dnia [...]r. nie odnosi się do jego zarzutów do dokumentacji danej przez starostwo powiatowe w Ł. dla A. M. Chodzi o zezwolenie wodnoprawne i zatwierdzenie zasobów, które wydano bez jego udziału i które naruszają prawo własności małżonków G., a są bezpośrednim efektem decyzji z dn. [...]nr [...] którą wydano z rażącym naruszeniem prawa - bez zgody właścicieli działki której ta decyzja dotyczy, bez powiadamiania osób których prawa ta decyzja ograniczana podstawie i na podstawie nieważnej umowy dzierżawy. Te wady prawne decyzji nakładają, w ocenie skarżącego, na S.K.O. obowiązek unieważnienia tej decyzji z urzędu. Natomiast jeśli chodzi o to, czy powinien skarżący być stroną w tym postępowaniu to podkreślił, iż wspólne udokumentowanie zasobów wskazuje na zależność obu obiektów. Fakt niegraniczenia działek nie ma nic do rzeczy, gdyż wspomniane działki mają ok. 1000 m długości, tak więc lokalizacja w przeciwnych końcach działek eliminowała by zależność studni, ale tak nie uczyniono.

Z. G. podkreślił dodatkowo, iż w postępowaniu prowadzonym na jego wniosek, dotyczącym zatwierdzenia projektu prac geologicznych na działce 256 (decyzja z dn. [...]znak[...]) A. M. jest stroną postępowania i ochroną jego praw jest motywowana decyzja odmowna. Ta decyzja była sprawdzana przez S K.O. i W.S.A. w Ł. i żaden z organów nie dopatrzył się tego, iż A. M. nie był stroną postępowania. Wobec powyższego skarżący podniósł, iż domaga się identycznych praw jakie nadano A. M. Jego zdaniem, unieważnienie projektu prac geologicznych unieważni pozostałe decyzje wdane A. M. w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga Z. G. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty[...] z dnia [...] o nr [...]w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem tego organu z dnia 21 listopada 2012 r. naruszają prawo.

Mając na względzie dyspozycję przepisu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a.) oraz normy prawa materialnego przywołane pośrednio przez skarżącego, mające uzasadniać jego interes prawny, Sąd stwierdził, iż organ odmawiając skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych, zlokalizowanych na terenie gospodarstwa rolnego w miejscowości T., działka ew. 258 - dopuścił się obrazy w/w art. 28 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie organ administracji uznał, iż po stronie skarżącego brak jest przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., z uwagi na brak wykazania interesu prawnego.

Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny, badając legalność zaskarżonego postanowienia, zobowiązany był przede wszystkim ustalić, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydając przedmiotowe postanowienie, nie uchybiło powołanemu przepisowi postępowania administracyjnego.

Zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie.

Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 k.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie interes prawny, w rozumieniu omawianego przepisu k.p.a., to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, NSA przyjął, iż pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem NSA od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (tak również: /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, niepublik.). Niewątpliwie szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (podobnie /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura).

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc - zdaniem Sądu - ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.

Zdaniem Sądu, skarżący Z. G. zobowiązany był wykazać w toku postępowania, iż posiada indywidualny interes prawny, który bezpośrednio go dotyczy. W ocenie Sądu strona skarżąca - wbrew twierdzeniom organu - wykazała w niniejszym postępowaniu, iż służy jej wspomniany interes.

Jeśli chodzi o podany przez skarżącego, jako źródło jego interesu prawnego w sprawie fakt bycia współwłaścicielem działki objętej wpływem planowanych prac geologicznych, należy stwierdzić, iż przepisy materialnego prawa cywilnego dotyczące ochrony własności mogą być w niniejszej sprawie podstawą uznania skarżącego za stronę w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych.

Na przepisy prawa cywilnego, jako źródło interesu prawnego, wskazywano nie tylko w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97, czy też wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1306/96, a także uchwała NSA z dnia 26 listopada 2001, sygn. akt OPK 19/01), ale również w doktrynie prawa administracyjnego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną. Nie można wobec tego wypowiadać się o jego istnieniu, bądź nieistnieniu w tej konkretnej sprawie, bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji Starosty[...] na sferę praw strony skarżącej. W szczególności nie można obiektywnie stwierdzić, że decyzja zatwierdzająca projekt prac geologicznych z dnia z dnia[...], będąca przedmiotem wniosku złożonego przez skarżącego, nie dotyczy sfery jego praw i obowiązków, bez odniesienia się do podnoszonych przez Z. G. zarzutów.

Zdaniem Sądu, pojęcie interesu prawnego rozumiane winno być jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. W tym kontekście należy uznać, iż skoro skarżący wywodzi swój interes prawny z realnej - w jej ocenie - obawy poniesienia szkody poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny wpływu korzystania z wód podziemnych na działce ew. 258, związanej z poborem wód z utworów czwartorzędowych w celu nawadniania upraw rolnych poprzez studnie głębinowe zlokalizowane na działce 258 i należącej do małżonków G. działce 256, nie można odmawiać skarżącemu przymiotu strony.

Twierdzenie organu, iż o braku interesu prawnego skarżącego świadczy fakt, iż działka której współwłaścicielem jest wnioskodawca tj. działka nr 256 (będąca własnością małżonków – J. i Z. G.) nie graniczy nawet w sposób bezpośredni z działką nr 258, gdyż obie działki rozdziela działka nr 257, która jest własnością P. M., pomija całkowicie argumenty podnoszone przez Z. G., iż projekt prac geologicznych załączony do wniosku o wydanie decyzji z dnia[...]. przewidywał wykonanie ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych na działce ewid. 258 w celu określenia sprawności technicznej studni, która stanowić miała 2-u otworowe ujęcie wody podziemnej z otworu studziennego nr 1 (działka 258) i 1a (działka 256). Zatem otwór studzienny 1a, znajdujący się na działce będącej współwłasnością skarżącego, przewidywany był w projekcie jako bezpośrednio związany z nowoprojektowanym otworem 1. Oba otwory studzienne stanowić zatem miały jedno dwuotworowe ujęcie wody podziemnej z utworów czwartorzędowych. Okoliczność powyższa wynika również wprost z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych oraz załączonych przez skarżącego do wniosku z dnia 5 grudnia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy tj. m.in.: zawiadomienia Starosty [...]z dnia 12 października 2006 r. o przyjęciu dokumentacji hydrologicznej bez uwag oraz 28 maja 2010 r. o przyjęciu bez uwag dokumentacji hydrologicznej po sprostowaniu błędnie naniesionej lokalizacji otworu Nr 1a (k. 51 akt sądowych i k. 9 akt admin. SKO[...]), zawiadomienia Starostwa Powiatowego w Ł. z dnia 14 czerwca 2010 r. dotyczącego sprostowania błędnego oznaczenia w dokumentacji hydrologicznej otworu studziennego nr 1a na działce ewid. 257, zamiast na działce ewid. 256 (k. 60 akt. sądowych), decyzji Starosty [...]z dnia [...] o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...]w przedmiocie udzielenia A. M. pozwolenia wodnoprawnego na działce 258 (studnia 1) oraz szczególne korzystanie z wód związane z poborem wód podziemnych z utworów czwartorzędowych poprzez studnie głębinowe zlokalizowane na działkach 258 (studnia nr 1) i 257 (studnia nr 1a) oraz odmowie wydania A. M. pozwolenia wodno prawnego (k. 2, 3 akt admin. SKO 2716/2012).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zdaje się nie zauważać faktu, iż do czerwca 2010 roku w dokumentacji hydrologicznej przedkładanej przez A. M., a dotyczącej otworu studziennego nr 1 na działce ewid. 258 i wydawanych na jej podstawie orzeczeniach administracyjnych błędnie wskazywano, iż otwór studzienny nr 1a (leżący w jednym leju depresyjnym z otworem nr 1) znajduje się na działce ewid. 257 (stanowiącej własność P. M.), w sytuacji, gdy w rzeczywistości otwór studzienny nr 1a znajduje się na działce ewid. 256, będącej współwłasnością skarżącego. Nie ulega również wątpliwości, iż od momentu sprostowania omyłki w zakresie położenia otworu studziennego nr 1a skarżący był uznawany za stronę postępowania we wszelkich sprawach administracyjnych związanych z otworem studziennym nr 1 na działce 258.

W ocenie Sądu, konsekwentnie zatem należy przyjąć, iż Z. G. posiada przymiot strony również w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]o nr [...]w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych zlokalizowanych na działce ewid. 258.

Nie można przy tym również pomijać faktu, iż w postępowaniu administracyjnym i sądowym dotyczącym zatwierdzenia projektu prac geologicznych na wykonanie otworu wiertniczego w celu ujęcia wody podziemnej zlokalizowanego na należącej do skarżącego działce ewid. nr 256 za stronę postępowania był uznawany A. M. Organ najpierw odmówił w tym postępowaniu J. i Z. G. zatwierdzenia projektu prac geologicznych w celu ujęcia wody podziemnej z utworów jurajskich na działce ewid. nr 256 z uwagi na zagrożenie dla utrzymania stabilnego poziomu lustra wody w otworze studziennym nr 1 (k. 45 akt sądowych), a następnie zatwierdził projekt prac geologicznych na działce 256 pod warunkiem zamknięcia wód czwarto-trzeciorzędowych poprzez ich odizolowanie od jurajskiej warstwy wodonośnej (k. 41 akt sądowych). Skoro w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu prac geologicznych na wykonanie otworu studziennego na działce 256 uznawano, iż prace związane z wykonaniem projektu będą oddziaływały na lustro wody w otworze studziennym nr 1 na działce 258, to zupełnie nielogicznym jest stanowisko, iż w przypadku projektu prac geologicznych dotyczących otworu studziennego nr 1, poza obszarem oddziaływania tego projektu znajdzie się otwór nr 1a na działce 256, stanowiącej współwłasność skarżącego.

Należy przy tym zaznaczyć, iż Sąd zgadza się ze stanowiskiem Kolegium, iż przymiot strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych przysługuje właścicielowi działki oraz wnioskodawcy, którym może być np. jej dzierżawca. Zgodnie bowiem z treścią art. 33 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.), projekt prac geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji, podlega, z wyjątkiem prac geologicznych, o którym mowa w ust. 4, zatwierdzeniu przez właściwy organ administracji geologicznej w drodze decyzji (ust. 1). Stronami postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 1994 r. powinni być przede wszystkim właściciele nieruchomości gruntowych, w obrębie których mają być wykonywane zamierzone roboty geologiczne (vide wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2005 r., III SA/Lu 132/05). Jednak, jak sam organ zauważył, w orzecznictwie i komentarzu do wskazanego przepisu prezentowany jest również pogląd, iż za strony takiego postępowania można też uznać właścicieli sąsiednich nieruchomości znajdujących się w zasięgu wpływów (zwłaszcza szkodliwych) takich prac (vide A. Lipiński, R. Mikosz, Ustawa prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2003 r., s. 191 - 192; a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2006 r., VI SA/Wa 24/06 oraz podane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). W ocenie Sądu, niewątpliwie nieruchomość skarżącego, na której zlokalizowany jest otwór studzienny nr 1a, pozostaje w zasięgu wpływów prac geologicznych dotyczących otworu studziennego nr 1, gdyż jak wynika z dokumentacji hydrologicznej, oba te otwory stanowią dwuotworowe ujęcie wody podziemnej z utworów czwartorzędowych. Fakt, iż nieruchomość o numerze ewid. 256 nie sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością nr 258 nie ma w tej sytuacji istotnego znaczenia, gdyż ważniejszy jest zakres projektowanych prac, bezpośrednio dotyczący połączonych ze sobą otworów studziennych, posiadających wspólny lej depresyjny, co powoduje, że korzystanie z jednego otworu studziennego wpływa na zakres i możliwość korzystania z drugiego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...]z dnia [...]o nr [...]przysługiwał mu interes prawny, o którym mowa w przepisie art. 28 § 1 k.p.a., a co za tym idzie, organ winien zatem rozpatrzyć merytorycznie jego wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.

Wątpliwości Sądu wzbudził również fakt, doręczenia przez Kolegium zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...]obecnym współwłaścicielkom działki nr 258 – D. J. i M. Z., a pominięcie przy tej czynności A. M. Przedmiotem wniosku skarżącego było stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z dnia[...], której jedynym adresatem był A. M., a zatem ewentualne pozytywne rozpatrzenie tego wniosku ewidentnie oddziaływałoby na jego sytuację prawną. Z uwagi na powyższe Sąd, potraktował A. M. jako uczestnika niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.

Z omawianych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasądzając zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 200 p.p.s.a.

k.ż.