Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 851/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-27 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 61 par 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Z.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, p o s t a n a w i a : oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 maja 2013 r. Z.G. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Skarżący wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. Na uzasadnienie wniosku podał, że wykonanie tych aktów naraża go na niebezpieczeństwo w tej postaci, że z uwagi na swoją sytuację materialną nie będzie w stanie się utrzymać, zaś sprzeczne z prawem działania organu podatkowego będą jedyną przyczyną jego niedostatku. W ocenie skarżącego istnieje niebezpieczeństwo, że służby podatkowe zmierzają wyłącznie do pozbawienia skarżącego środków do życia w zemście za to, że bronił on swoich praw wytykając im w toku postępowania podatkowego błędy i naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II GZ 313/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd może zatem udzielić skarżącemu tzw. "ochrony tymczasowej", która polega na wstrzymaniu wykonania np. egzekucji należności pieniężnych wynikających z zaskarżonej decyzji podatkowej, aż do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Należy przy tym podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności tego aktu (zob. postanowienia NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OZ 358/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą – wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Wiąże się to zatem z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn.. akt II OZ 52/05, niepubl.). Skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący upatruje ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w prognozie, iż egzekucja kwestionowanych postanowień stanie się przyczyną jego niedostatku.

Choć w treści uzasadnienia wniosku skarżący nie podał żadnych informacji, pozwalających rzetelnie ocenić, czy wykonanie decyzji spowoduje poważny uszczerbek na finansach jego rodziny, to należy pamiętać, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji powinno uwzględniać całokształt sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 493/08, LEX nr 494309). Poszukując przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd dokonuje zatem oceny nie tylko wniosku skarżącego, ale i całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 257/12, LEX nr 1137759).

Stąd Sąd pragnie zauważyć, że decyzją, której zaskarżone postanowienie nadało rygor natychmiastowej wykonalności, określono skarżącemu w podatku od towarów i usług: wysokość nadwyżki podatku do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe w kwocie 7.054 zł oraz podatek do zapłaty w kwocie 26.539 zł. Z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wynika z kolei, że skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, ani wartościowych ruchomości, a sam mieszka w wynajętym pokoju. Od 2010 jest w separacji z żoną, z którą ma rozdzielność majątkową. Skarżący dodał, iż ma olbrzymie zaległości alimentacyjne wobec synów. Zarabia miesięcznie ok. 1.181,38 zł netto miesięczne, który to dochód w całości przeznacza na utrzymanie siebie w niezbędnym zakresie (opłata czynszu, mediów, jedzenie, środki czystości, ubrania), choć nie wystarcza na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji. Skarżący zadłuża się u rodziny, gdyż banki odmawiają mu udzielenia kredytów. Synowie skarżącego uczą się: młodszy w szkole podstawowej, a dwaj starsi na Uniwersytecie [...]. Zlicytowany został dom, dwa mieszkania i samochód skarżącego. Stałe wydatki rodziny przedstawiają się następująco: wynajem 600 zł, prąd 480 zł, woda 335 zł, bilety na komunikację publiczną 280 zł. Żaden z trójki synów nie osiąga dochodów. Skarżący nie posiada pojazdów samochodowych (te, które były własnością rodziny zostały zlicytowane, te zaś które były w leasingu zostały zabrane przez leasingodawcę).

Należy przypomnieć, że w sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Stanowisko takie zostało wyrażone między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 404/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy także przypomnieć, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt I FZ 317/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zwrócić należy również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (sygn. akt I FZ 389/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało stwierdzone, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, by wykonanie zaskarżonej decyzji wywołało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przeciwko takiemu wnioskowi przemawia również analiza akt niniejszej sprawy.

W szczególności przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, nie może być jedynie trudna sytuacja majątkowa strony. Nie stanowi ona bowiem przesłanki wstrzymania, lecz ewentualnie udzielenie prawa pomocy. Trudna sytuacja materialna musiałaby zostać powiązana z innymi jeszcze przesłankami pozwalającymi Sądowi udzielenie tymczasowej ochrony. Przesłanek takich skarżący jednak nie wskazał. Również ewentualna "zemsta" organu za podejmowane przez skarżącego działania, o której wspomina skarżący, nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Z tych względów, na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.