Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 70/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2006-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.13
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art.216
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2006r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] znak: [...], odmawiającą zwrotu na rzecz M. G., A. G., L. K., G. G., P. G., D. R., R. K., E. K., R. K. i G. K., nieruchomości zabudowanej, położonej w K., obręb 10117, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 286/1,286/2,1593 i 1594 o łącznej pow. 2,5629 ha.385/1 o pow. 0,0470 ha.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że notarialnymi umowami sprzedaży z dnia [...] Rep. A. Nr [...] i [...], Z. K. - M., M. K. i T. K. oraz sama Z. K. M., sprzedali na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod zieleń ogólnomiejską, w tym lokalizację ogrodu osiedlowego i dziecięcego, nieruchomości położone w Kielcach przy ulicy D. o powierzchni: 0,3622 ha oznaczoną jako działki nr 3/4 i 3/2 (nieruchomość Z. K. - M., M. K. i T. K.) oraz o powierzchni 2,2007 ha oznaczoną jako działki nr 7/2 i 3/6 (nieruchomość Z. K. - M.).

W wyniku modernizacji ewidencji gruntów działki nr 3/4, 3/2,7/2 i 3/6, o łącznej powierzchni 2,5629 ha, położone w obrębie 10117, odpowiadają obecnie działkom nr 286/1, 286/2, 1594 i 1593 o łącznej powierzchni 2,5629 ha, położonym w obrębie 017.

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda stwierdził nabycie przez Gminę, z mocy prawa, własności nieruchomości o pow. 2,2007 ha położonej w K. przy ulicy D., oznaczonej w ewidencji gruntów miasta K., obręb 017 numerami działek 286/1 i 286/2, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...] (dawniej nr [...]).

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda stwierdził nabycie przez Gminę, z mocy prawa, własności nieruchomości o pow. 0,3622 ha położonej w K. przy ulicy D., oznaczonej w ewidencji gruntów miasta Kielce, obręb 017 numerami działek 1593 i 1594, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr[...].

Aktem notarialnym z dnia [...] Rep. A Nr [...], Gmina oddała w użytkowanie wieczyste na 99 lat działkę nr 286/1 o pow. 0,3576 ha położoną w K. przy ulicy D. i jednocześnie sprzedała znajdujące się na tym gruncie budynki, na rzecz A. Spółka z o.o. Nabyte prawa przedsiębiorstwo to sprzedało następnie B. Spółka z o.o. z siedzibą w K. aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...].

W związku z tymi transakcjami z księgi wieczystej Nr KW [...] odłączono działkę nr 286/1 i założono dla niej nową księgę wieczystą Nr KW [...], gdzie ujawnione zostało nabyte prawo użytkowania wieczystego.

Wszyscy spadkobiercy Z. K. - M., M. K. i T. K., ustaleni postanowieniami Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 września 1996 r. sygn. akt Ns 46/96 i z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt I Ns 100/05 i I Ns 101/05, tj. M. G., A. G., L. K., G. G., P. G., D. R., R. K., E. K., R. K. i G. K., wnioskami z dnia 16 listopada 2004 r. i 18 maja 2005 r., wystąpili o zwrot nieruchomości zabudowanej położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów miasta K., obręb 10117 jako działki numer: 286/1,286/2,1593 i 1594 o łącznej powierzchni 2,5629 ha.

Wojewoda- działając jako organ wyższego stopnia, pismem z dnia 2 grudnia 2004 r., na podstawie art. 26 § 2 kpa wyznaczył do załatwienia tej sprawy Starostę.

W czasie oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w dniu 8 września 2005 r., organ I instancji ustalił, że na części przedmiotowej nieruchomości znajdują się zabudowania P.P.H - U B. odgrodzone od pozostałego terenu, który jest niezagospodarowany, nie ogrodzony, porośnięty dziko rosnącą trawą, samosiejkami drzew oraz krzewami i chwastami.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji uznał, że nie było w sprawie podstaw do zwrotu przedmiotowych nieruchomości, ponieważ ich przejście na własność Skarbu Państwa nastąpiło w drodze wykupienia aktami notarialnymi na wniosek właścicielki, na podstawie art. 13 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w ramach tworzenia przez organy administracji państwowej zasobu gruntów, a nie w trybie wywłaszczenia na podstawie przepisów art. 136 - 142 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przepisy te przewidują możliwość zwrotu nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie indywidualnej decyzji administracyjnej kończącej ściśle rozumiane postępowanie wywłaszczeniowe. Ponieważ nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia wyczerpujących przepisów art. 216 obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami (który przewiduje możliwość zwrotu nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa na podstawie enumeratywnie wyliczonych aktów prawnych, w tym i na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości), organ nie widział możliwości merytorycznego badania sprawy oraz orzeczenia o zwrocie nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dlatego też nie było zdaniem organu podstaw do badania w sprawie zarzutów dotyczących zbędności nieruchomości czy też jej oddania w użytkowanie wieczyste.

W skardze na tę decyzję M. G. wniósł o jej uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, zarzucając:

1). naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 216 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez nieuwzględnienie praw spadkobierców po byłej właścicielce nieruchomości, do zwrotu nabytej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości zabudowanej położonej w K. przy ul. D.,

2). Nierozstrzygnięcie przez organy orzekające istoty sprawy poprzez nieuznanie przez nie, że nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w ramach prowadzonej akcji tworzenia zasobu gruntów Skarbu Państwa na podstawie art. 11 - 12 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

W uzasadnieniu tych zarzutów skarżący stwierdził, że w użytym w art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyrażeniu "nabycie", jako pojęciu szerszym od przejęcia nieruchomości w trybie administracyjnym, mieści się zarówno władcze odjęcie prawa własności lub innego prawa rzeczowego w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, jak również nabycie nieruchomości dla realizacji celów publicznych w drodze umowy cywilnoprawnej. Ponieważ ponadto przedmiotowa nieruchomość w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była na tereny zieleni parkowej - skwery, zieleńce czyli na cele publiczne, to jej przejęcie na rzecz realizacji tych celów stało się konieczne w dającej się przewidzieć krótkiej perspektywie czasowej. Postępowanie wywłaszczeniowe co do przedmiotowej nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej Nr KW [...] zostało nawet wszczęte, co zostało ujawnione w tej księdze w drodze ostrzeżenia. Okoliczności te świadczą o fakcie przymuszenia właścicielki tej nieruchomości do wyzbycia się swej nieruchomości. Ponieważ równocześnie obecny właściciel tej nieruchomości nie zrealizował nawet częściowo celu nabycia tej nieruchomości, zdaniem skarżącego stała się ona zbędna dla jej obecnego właściciela i powinna być zwrócona spadkobiercom poprzednich właścicieli.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W związku z twierdzeniem skargi dotyczącym wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego odnośnie przedmiotowej nieruchomości organ wyjaśnił, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego i informujący o nim wpis ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej Nr KW [...] (wcześniej [...]), dotyczył części nieruchomości ujawnionej w tej księdze, tj. działki nr 3/1 o pow. 18 m-, która nie była przedmiotem niniejszego postępowania.

W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. skarżący powołał się dodatkowo na wyrok NSA z dnia 15 października 1992 r. (IV S.A. 1204/91), z którego wynika, że istnieje możliwość zwrotu nieruchomości nabytej w drodze umowy, gdy zostanie wykazane, że umowa ta miała przymusowy charakter. Te okoliczności nie zostały jednak wyjaśnione przez organ prowadzący sprawę. Skarżący wyraził też pogląd, że merytoryczne zbadanie sprawy jest obowiązkiem organu bez względu na to, czy rokuje ona na pomyślne załatwienie. Organ II instancji natomiast zaniechał, zdaniem skarżącego, merytorycznego zbadania sprawy, gdyż uznał, że takie badanie uniemożliwia przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).

Instytucja zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowana jest w przepisach działu III rozdziału 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przytaczanej dalej jako ugn (tekst jednolity - Dz. U. Nr 261/04 poz. 2603 ze zm.). Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do nieruchomości wywłaszczonych w rozumieniu i na podstawie przepisów działu III rozdziału 4 ugn. Z mocy przejściowego przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 ugn, przepisy tej ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie między innymi ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przytaczanej dalej jako ugg (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm. Podstawowa dla rozstrzygnięcia sprawy wątpliwość dotyczyła tego, czy w pojęciu nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ugg, mieściło się nabycie nieruchomości na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży. Pozornie mogło by się wydawać, że skoro rozdział 6 działu III ugn dotyczy zwrotu wywłaszczonych, a nie kupionych nieruchomości, to o takim zwrocie może być mowa tylko w razie wywłaszczenia nieruchomości dokonanego w trybie przepisów ugg i w rozumieniu tych przepisów. Według tych przepisów natomiast wywłaszczenie następuje w drodze decyzji administracyjnej, a wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego może nastąpić tylko wówczas, gdy nieruchomość nie może być nabyta w drodze umowy. Wskazana wątpliwość została rozstrzygnięta na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów w wyroku NSA z dnia 15 października 1992 r. (IV S A 1204/91, LEX nr 30206 z aprobującą glosą E. Ochendowskiego PS nr 7-8/1994 str.150). Zgodnie z jego treścią jeżeli w postępowaniu o zwrot nieruchomości zostanie wykazane, że umowa o jej nabycie, zawarta przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464), miała przymusowy charakter, dopuszczalny jest zwrot tej nieruchomości w trybie decyzji administracyjnej. Motywem takiego rozstrzygnięcia była konkluzja, że przymus w zawarciu umowy po stronie zbywcy, wyrażający się zagrożeniem wywłaszczenia w razie odmowy dobrowolnego zbycia nieruchomości, nakazywałby, w odniesieniu do tak nabytych na rzecz Państwa gruntów - w przypadku ich nie użycia na cel, który był przewidywany w dacie zawierania umowy, a który mógłby stanowić podstawę wywłaszczenia - stosowanie decyzyjnego trybu orzekania o zwrocie nieruchomości w razie zgłoszenia takiego żądania przez byłego właściciela bądź jego spadkobiercę. Przyjęcie bowiem odmiennej interpretacji byłoby w stosunku do wcześniejszej wykładni stosowanej na tle poprzedniej regulacji (tj. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - Dz. U. Nr 10/74 poz. 64 ze zm.)krokiem wstecz w zakresie ochrony prawa byłych właścicieli bądź ich spadkobierców i prowadziłoby do niczym nie uzasadnionego postawienia ich w gorszej sytuacji prawnej od tych osób, którym własność została odebrana mocą decyzji administracyjnych, mimo że w obu przypadkach poprzedni właściciele zostaliby poddani przymusowi wyzbycia się nieruchomości.

Wykładnię taką należy podzielić również na gruncie obecnie obowiązującej regulacji.

Powszechnie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, że warunkiem stosowania przepisów o zwrocie jest stwierdzenie, że miało miejsce wywłaszczenie sensu stricto, tj. władcze odjęcie prawa własności w drodze decyzji administracyjnej. Wyjątek od powyższej zasady znajduje się jednak w art. 216 ugn, który w enumeratywnym wyliczeniu wskazuje na sytuacje, w których przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych m. in. na podstawie przepisów ugg. Przepis ten czyni aktualną przedstawioną wyżej wykładnię wyrażoną w przytoczonej tezie wyroku NSA z 15 października 1992 r. Skoro bowiem obecna regulacja w kwestii możliwości stosowania przepisów o zwrocie nieruchomości odwołuje się do takiego nabycia nieruchomości, o jakim była mowa w przepisach ugg, to dalej aktualne jest , prezentowane na gruncie przepisów ugg. rozumienie pojęcia nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa pozwalającego na ubieganie się o zwrot takiej nieruchomości. Aktualizuje to potrzebę oceny w niniejszej sprawie, czy umowy sprzedaży z dnia [...] którymi zostały nabyte przez Skarb Państwa przedmiotowe nieruchomości, miały przymusowy charakter. Dokonana przez organ administracji publicznej II instancji wnikliwa ocena tego zagadnienia pozwalała, zdaniem sądu, na przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie może być mowy o przymusowym charakterze tych umów. Ze zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dokumentów wynika bowiem, że wykup przedmiotowych nieruchomości nastąpił w trybie art. 13 ugg, tj. w ramach tworzenia przez organy administracji państwowej zasobów gruntów oraz, że do sprzedaży tych nieruchomości doszło na wniosek ich właścicieli. Zwłaszcza ta ostatnia okoliczność przekonuje, że to zbywcy tych nieruchomości byli stroną, która dążyła do sprzedaży nieruchomości, przez co trudno mówić o jakimkolwiek przymusie. Znamienne zwłaszcza są stwierdzenia zawarte w piśmie Urzędu Miejskiego w K. Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 29 maja 1987 r., adresowanym do Z. K. - M. oraz w notatce służbowej z dnia [...] podpisanej przez Z. K. - M. (k. 192 i 193 akt administracyjnych organu I instancji). Z dokumentów tych wynika bowiem, że Urząd Miejski nie był wówczas "zobligowany ani zainteresowany w wykupie przedmiotowej nieruchomości", w związku z czym przystąpienie do zawarcia umowy uzależniał od przedłożenia przez zbywców sporządzonej na ich koszt aktualnej dokumentacji geodezyjnej stanu prawnego tej nieruchomości. O przyspieszenie zawarcia transakcji zabiegała natomiast ówczesna właścicielka przedmiotowych nieruchomości, która w dniu 31 marca 1987 r. napisała nawet w tej sprawie pismo interwencyjne do Prezydenta Miasta (k. 191 akt administracyjnych organu I instancji). Dowody te świadczą zdaniem sądu jednoznacznie o braku przymusowego charakteru zawartych umów sprzedaży przedmiotowych nieruchomości. Ze względu na zaprezentowane wyżej rozumienie tego przymusowego charakteru, nie ma przy tym znaczenia, jakimi motywami kierowali się zbywcy tych nieruchomości, dopóki motywem tym nie było zagrożenie wywłaszczenia w razie odmowy dobrowolnego zbycia nieruchomości. Skoro organ nie domagał się sprzedaży tych nieruchomości, to nie mogło być mowy o odmowie przez włascicieli ich zbycia.

W nawiązaniu do złożonego na rozprawie zarzutu nieustalenia stanu faktycznego należy stwierdzić, że organy administracji podjęły w sprawie wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W szczególności jak wyżej wskazano, organ wyjaśnił charakter przedmiotowej umowy sprzedaży, a skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów, które by mogły podważyć te ustalenia. Jedyny wskazany przez skarżącego dowód, tj. decyzja Wojewody z dnia [...] w sprawie likwidacji poligonu, nie mógł mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż decyzja ta została wydana na 4 lata przed przedmiotową umową sprzedaży. Nie mogła więc świadczyć o zagrożeniu wywłaszczeniem przedmiotowych nieruchomości. O braku takiego właśnie, jedynie istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy zagrożenia, świadczą okoliczności, do wykazania których miał zmierzać wskazany przez skarżącego dowód. Skarżący twierdził bowiem, że działania władz polegające na: podstępnym zmuszeniu Z. K.-M. do wydzierżawienia przedmiotowej nieruchomości, na utrzymywaniu na niezmienionym, niskim poziomie czynszu dzierżawnego należnego za tę nieruchomość, czy na tolerowaniu istnienia przez wiele lat w bezpośrednim sąsiedztwie tej nieruchomości zanieczyszczającej środowisko Wytwórni - zmierzały do zmuszenia poprzedniej właścicielki do dobrowolnego sprzedania nieruchomości. Jeśli by tak rzeczywiście było, to świadczyło by to o tym, że to nie zagrożenie wywłaszczeniem było przyczyną sprzedaży przedmiotowych nieruchomości, lecz domniemany przymus psychiczny związany ze spowodowaną przez urzędników uciążliwością posiadania nieruchomości w tamtym miejscu.

Nie można też podzielić poglądu skarżącego zaprezentowanego w skardze, że niesporny w sprawie fakt nabycia przedmiotowych nieruchomości w ramach akcji tworzenia zasobu gruntów Skarbu Państwa w trybie art. 13 ugg świadczy o tym, że nabyte one zostały na podstawie przepisów tej ustawy, w rozumieniu art. 216 ust. 1 ugn.

Zgodnie z art. 13 ugg w brzmieniu obowiązującym w dacie sprzedaży przedmiotowych nieruchomości (Dz. U. Nr 24/88 poz.170), zasoby gruntów na cele zabudowy miast i wsi, w szczególności przeznaczone na realizację budownictwa mieszkaniowego oraz związanych z tym budownictwem budowli i urządzeń (obszary urbanizowane), tworzone były na terenach przeznaczonych na te cele w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (art. 13 ust. 1). Terenowe organy administracji państwowej tworzyły zasoby, o których mowa w ust. 1, z gruntów stanowiących własność Państwa i z gruntów nabywanych w drodze umowy lub wywłaszczenia na własność Państwa. Z regulacji tej wynika, że tworzenie zasobu gruntów nie następowało wyłącznie w trybie wywłaszczenia, ale mogło też następować w trybie cywilnoprawnych, dobrowolnych umów. Gdyby zaakceptować pogląd skarżącego, to należało by przyjąć, że wszystkie nieruchomości nabywane umownie przez Skarb Państwa na potrzeby zasobu gruntów o jakim mowa w art. 13 ugg, obciążone by były ryzykiem konieczności ich zwrotu na rzecz poprzednich właścicieli, w razie przeznaczenia ich na inny cel niż zabudowa miast i wsi. W efekcie okazało by się, że przewidziane w prawie cywilnym również w 1988 roku prawo do swobodnego dysponowania własnością nieruchomości nabytej w drodze dobrowolnej umowy, nie dotyczyło by Skarbu Państwa.

Kolejny zarzut skargi dotyczący nierozstrzygnięcia przez organy istoty sprawy poprzez nieuznanie przez nie, że nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w ramach prowadzonej akcji tworzenia zasobu gruntów Skarbu Państwa na podstawie art. 11 - 12 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - jest niezrozumiały.

Organ II instancji wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w trybie art. 13 ugg (odpowiadającego w dacie zawarcia przedmiotowych umów sprzedaży z dnia 10 listopada 1988 r., treści artykułu 11 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 1991 r., ustalonym w tekście jednolitym opublikowanym w Dzienniku Ustaw Nr 30/91 poz. 127, na który powołano się w skardze), a decyzja wydana w sprawie załatwiała ją co do istoty, choć negatywnie. ...... W związku z treścią zapadłego wyroku i w nawiązaniu do wniosku zawartego w skardze o rozstrzygnięcie przez sąd sprawy co do istoty, ubocznie tylko należy wyjaśnić, że wynikające z art. 145 § 1 i 151 u.p.p.s.a. kompetencje wojewódzkich sądów administracyjnych nie pozwalają na rozstrzyganie spraw co do istoty w takim znaczeniu, o jakim mowa w skardze. Sąd nie może więc orzec o zwrocie przedmiotowej nieruchomości, skoro w ramach badanie legalności zaskarżonej decyzji może ją tylko uchylić, stwierdzić jej nieważność bądź stwierdzić wydanie jej z naruszeniem prawa lub ,w razie nieuwzględnienia skargi, ją oddalić.

Należy zgodzić się z oceną organu II instancji zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, na jakie powołał się skarżący, nie dotyczyło przedmiotowej nieruchomości. Świadczy o tym bowiem jednoznacznie treść wpisu w dziale III księgi wieczystej Nr Kw. [...] ostrzeżenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, które dotyczyło tylko części nieruchomości ujawnionej w tej księdze, tj. działki nr 3/1 o pow. 18 m-, która nie była przedmiotem niniejszego postępowania (k. 118 odwrót akt administracyjnych organu I instancji).

Wbrew zarzutowi skarżącego zgłoszonemu w piśmie złożonym na rozprawie, organy rozstrzygające sprawę dokonały merytorycznego zbadania wszystkich aspektów sprawy, istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Nie można się zgodzić przy tym z poglądem, że organ administracji, bez względu na poczynione w sprawie ustalenia wystarczające dla jej negatywnego rozstrzygnięcia co do istoty, ma obowiązek czynienia dalszych ustaleń, które były by potrzebne w razie uwzględnienia wniosku. Takie postulowane przez skarżącego działanie organu było by oczywiście zbędne i sprzeczne z wyrażoną w art. 12 § 1 kpa zasadą szybkości postępowania administracyjnego.

Na koniec należy stwierdzić, że choć organy administracji publicznej w niniejszej sprawie nie umorzyły postępowania, ale orzekły o odmowie zwrotu nieruchomości, to uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż umorzenie postępowania, jak i odmowa jego zwrotu sprowadzają się do tego, że skarżący nie może otrzymać wywłaszczonej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r. I SA 1539/99, LEX 75555).

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).