Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 73/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 169 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1999 nr 90 poz 999
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi P. GmbH z siedzibą w A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

P. GmbH z siedzibą w A. (dalej jako "Skarżąca") złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za lipiec 2006 r.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 8 listopada 2007 r. wezwał Skarżącą, do dostarczenia oryginału, sporządzonego przez tłumacza przysięgłego, tłumaczenia na język polski zaświadczenia wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby, miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na wezwanie w dniu 23 listopada 2007 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo Skarżącej do którego załączono m. in. nieuwierzytelnioną kopię dokumentu tłumaczenia na język polski treści ww. zaświadczenia.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] pozostawił wniosek o zwrot podatku bez rozpatrzenia. W uzasadnienie wskazał, iż Skarżąca nadesłała jedynie kopię ww. dokumentu, dlatego też należało uznać że brak formalny wniosku nie został nieusunięty

Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., w którym wniosła o jego uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazała, że organ naruszył art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), dalej jako: "Op.".

W uzasadnieniu podała, że sprawnie zleciła wykonanie żądanego tłumaczenia i już następnego dnia po otrzymaniu wezwania, tj. 16 listopada 2007 r. nadała na adres wzywającego organu list z żądanym tłumaczeniem. Wskazała, że takie sprawne wykonanie wezwania było możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z poczty elektronicznej Tłumacz przekazał oryginał tłumaczenia Skarżącej bezpieczną pocztą elektroniczną, a Skarżąca wydrukowała oryginał dokumentu i przesłała natychmiast organowi który. zakwestionował jednak takie przekazanie oryginału, nie informując o tym Skarżącej przez prawie pół roku, a następnie wydał zaskarżone postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

W opinii Skarżącej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w przypadku zakwestionowania oryginalności przedłożonego dokumentu, powinien był na podstawie art. 169 § 1 Op. ponownie wezwać ją do usunięcia stwierdzonego braku.

Jednocześnie wniosła, że w przypadku nieuwzględnienia zażalenia przez organ wówczas wnosi o potraktowanie tego pisma jako wniosku o przywrócenie terminu do złożenia brakującego dokumentu.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Wskazał, że zgodnie z przepisem § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89 poz. 851) - dalej jako: "rozporządzenie" - do wniosku o zwrot podatku dołącza się oryginał zaświadczenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Wprawdzie rozporządzenie nie nakłada na wnioskodawcę wprost obowiązku złożenia ww. zaświadczenia w języku polskim, jednakże konieczność złożenia tłumaczenia treści przedmiotowego zaświadczenia, szczególnie w zakresie rodzaju prowadzonej działalności, wynika z faktu, iż dokonywanie przez organ podatkowy ustaleń dowodowych o kluczowym dla sprawy znaczeniu w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy jest sprzeczne z zasadami prowadzenia tego postępowania, wynikającymi z przepisów Op. oraz z przepisami art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999, z późn. zm.), dalej: ustawa o języku polskim.

Ponadto podkreślił, że termin określony w art.169 § 1 Op. ma charakter terminu, którego długość jest ściśle regulowana prawem. Nie możliwe są zatem żadne modyfikacje (skrócenie lub wydłużenie) tego terminu ani z inicjatywy organu podatkowego, ani też na żądanie strony postępowania. Jedynym uprawnieniem, jakie przysługuje stronie, która uchybiła takiemu terminowi, jest uprawnienie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na zasadach i w trybie określonym w art. 162 – 164 Op.

Jednocześnie wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że wezwanie do usunięcia braków formalnych przedmiotowego wniosku doręczone zostało Skarżącej w dniu 15 listopada 2007 r. Wyznaczony w tym celu siedmiodniowy termin upływał zatem w dniu 22 listopada 2007 r. Natomiast odpowiedź Skarżącej na powyższe wezwanie tj. nieuwierzytelniona kopia żądanego dokumentu wpłynęła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 23 listopada 2007 r.

Dlatego też organ podkreślił iż Skarżąca nie tylko nie dochowała wyznaczonego w wezwaniu terminu ale również nie przedstawiła dokumentu w formie żądanej przez ww. organ.

Organ uznał również za nieuzasadnione twierdzenie Skarżącej, iż w sytuacji gdy forma uzupełnienia braków formalnych wniosku nie odpowiadała organowi pierwszej instancji, winien on powtórnie wystąpić do niej z wezwaniem na podstawie art. 169 §1 Op.. Organ podkreślił, iż w treści wezwania z dnia 8 listopada 2007 r. w sposób precyzyjny określono przedmiot czynności procesowej, której winna dokonać Strona.

Odnosząc się zaś do zawartego w końcowej części zażalenia alternatywnego wniosku Skarżącej o rozpatrzenie przedmiotowego pisma jako wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług, Dyrektor Izby przychylił się do możliwości takiego potraktowania ww. pisma, zauważając jednakże, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o takim charakterze. Wskazał, że zgodnie z art. 163 § 1 Op. w sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy (organem tym jest w przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.), ww. wniosek Skarżącej podlegać będzie przekazaniu do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. celem załatwienia zgodnie z właściwością.

Od powyższego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności art. 169 § 1 Op., art. 2 Konstytucji, art. 6 Konwencji Europejskiej o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, art. 77, 78, 79, 80, 81, 86, 89, 90, 95, 107, Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeksu Postępowania Administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. nm.) dalej jako "kpa" a. poprzez odmowę zwrotu VAT na podstawie oryginału standardowego zaświadczenia pochodzącego z jednego państw członkowskich UE.

W jej opinii sposób załatwienia niniejszej sprawy przez polskie organy podatkowe nie sprzyja współpracy międzynarodowej, a nie może służyć za przykład kurtuazji międzynarodowej.

Podkreśliła, że. gdy tylko otrzymała wiedzę o złym zrozumieniu polecenia obcej wobec niej władzy państwowej w obcym dla niej języku, natychmiast skorygowała swój błąd wnosząc zarazem o przywrócenie terminu, spełniając więc kryteria przywrócenia terminu określone przepisami. Dodatkowo, bez odrębnego wezwania, z ostrożności zleciła również wykonanie tłumaczenia przez polskiego tłumacza przysięgłego i przedłożyła takie tłumaczenie na wypadek, gdyby wzywający Urząd nie uznał za wystarczające tłumaczenia wykonanego przez tłumacza austriackiego.

Żądanie przez organ wyspecjalizowany w rozpatrywaniu wniosków od zagranicznych wnioskodawców od strony tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia sporządzonego w języku europejskim według standardowego wzoru graniczy z szykaną i przeczy zasadom przyjaznej współpracy międzynarodowej i chociażby z tego względu Urzędy winny wykazać więcej wyrozumiałości i kurtuazji i przyznać Skarżącej przywrócenie terminu, bądź też uznać złożone dotychczas dokumenty za wystarczające i w terminie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej potrzymał swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 169. § 1 Op jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Z kolei w myśl art. 169 § 4 organ w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia wydaje postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 października 2008 r. I FSK 1166/07, z którego wynika, że konsekwencji wynikających z art. 169 § 1 Op nie można stosować do każdej zwłoki strony w zakresie dopełnienia czynności istotnych dla postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług.

Warunki dokonywania zwrotu podatku od towarów i usług, naliczonego przy nabyciu towarów i usług, podmiotom nieposiadającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby określało powołane wyżej rozporządzenie zgodnie z którym, a w szczególności z § 5 ust. 1 podatku następuje na wniosek podmiotu uprawnionego. Do wniosku dołącza się:

1) oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane

kwoty zwrotu podatku,

2) zaświadczenie, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia,

wskazujące, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od towarów i usług

lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub

miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Strona powyższe warunki spełniła, tj. złożyła wniosek, oryginały faktur i stosowne zaświadczenie. Ponadto należy zauważyć, iż powołane wyżej rozporządzenie nie wymienia tłumaczenia przysięgłego jako dokumentu, który zainteresowany podmiot zobowiązany jest dołączyć do wniosku. Organy zażądały jednak tłumaczenia przysięgłego złożonego zaświadczenia, a ponieważ nie uczyniono zadość temu obowiązkowi w wyznaczonym terminie(Strona złożyła kopię tłumaczenia bez podpisów) wniosek pozostawiony został bez rozpatrzenia. Orzecznictwo w tego rodzaju sprawach nie jest jednolite. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999) wynika, że oświadczenia woli, podania i inne pisma składane organom państwa polskiego powinny zostać złożone w języku polskim. Trzeba mieć również na względzie, że zgodnie z art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym w RP jest język polski.

Zdaniem Sądu z powyższego nie wynika jednak, że w każdym przypadku brak przetłumaczenia fragmentu dokumentu uniemożliwia rozpoznanie wniosku. Taka właśnie sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie. Trzeba bowiem zauważyć, że sporne zaświadczenie zostało złożone według polskiego wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią właściwy organ podatkowy Austrii zaświadcza, że P. GesmbH z siedzibą: [...] został zarejestrowany jako osoba (przedsiębiorca) podlegająca podatkowi od towarów i usług lub podatkowi o podobnym charakterze pod podanym poniżej numerem identyfikującym. Skoro zaświadczenie ma zostać sporządzone przez organ innego państwa, to oczywistym jest, że musi zostać wypełnione w języku urzędowym kraju wystawienia. Jednak z samego wzoru, w konsekwencji przedmiotowego zaświadczenia wynika, że wypełnienie go polega na wpisaniu nazwy podmiotu, adresu siedziby, numeru identyfikującego, oraz podpisania go przez uprawnione osoby i umieszczenia pieczęci organu . W tym zakresie tłumaczenie jest zbędne, a ewentualna weryfikacja rzetelności zaświadczenia możliwa jest tylko w przypadku oryginału (pieczęć i podpis), Jedynym elementem treści zaświadczenia podlegającym tłumaczeniu jest rodzaj prowadzonej działalności lub branża. Pozycja ta nie ma jednak znaczenia dla uprawnienia strony, a zatem dla rozpoznania wniosku. Rozporządzenie wyłącza wprawdzie z kręgu podmiotów uprawnionych do zwrotu podatku, te podmioty, które wykonują na terytorium RP usługi wymienione w § 2 ust. 3 rozporządzenia, jednak decydujące znaczenie ma w tym wypadku faktyczna działalność na terytorium RP, a nie widniejąca w zaświadczeniu. Kryterium to powinno być zatem weryfikowane np. poprzez treść faktury, czy inne środki dowodowe.

Z powyższego można wyprowadzić wniosek, że brak tłumaczenia przysięgłego obcojęzycznej części zaświadczenia jest brakiem formalnym wniosku, jednak nie powoduje on niemożności jego rozpoznania. W takiej sytuacji brak było podstaw do stosowania art. 169 § 1 i 4 Op.

Instytucja wezwania do usunięcia braków w trybie art. 169 § 1 Op ma służyć usunięciu braków formalnych podania wynikających ze ściśle określonych przepisów, jednak nie może być stosowana, gdy co prawda brak formalny występuje, ale nie niweczy on możliwości rozpoznania sprawy. Skutek w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania nie dotyczy bowiem wniosku spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczną ocenę.

Wobec uznania, iż brak było podstaw do uznania zasadności pozostawienia wniosku Skarżącej bez rozpatrzenia, Sąd odstąpił od uzasadnienia pozostałych zarzutów skargi jako bezprzedmiotowych.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi(Dz.U.Nr 153,poz.1270 z póżn.zm) uchylił zaskarżone postanowienie.