Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2723/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie i Ochrony Zdrow
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 3a pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 393/20 w sprawie ze skargi A. W. na czynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania karty parkingowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 września 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 393/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. W. na czynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z [...] marca 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania karty parkingowej, oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G., zawiadomieniem z [...] marca 2020 r., nr [...], odmówił A. W. przyznania karty parkingowej.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że [...] marca 2020 r. wpłynął wniosek A. W. o wydanie karty parkingowej na podstawie orzeczenia z [...] listopada 2001 r., numer sprawy [...].

Zdaniem organu, od [...] lipca 2014 r., jak wynika z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i mającej przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-0 (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu), 10-N (choroby neurologiczne), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej, kartę parkingową wydaje się na podstawie tego orzeczenia. W orzeczeniu nr [...] zostały spełnione przesłanki dotyczące stopnia i symbolu niepełnosprawności, natomiast brak jest wskazania o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej, co w świetle obowiązujących przepisów nie uprawnia wnioskodawczyni do uzyskania karty parkingowej.

Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. art. 8 ust. 3a pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, kartę parkingową wydaję się osobie zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, co nie zawsze określone jest w ww. symbolach. To znaczne ograniczenia w poruszaniu się stanowią główną przesłankę do określenia wskazania umożliwiającego przyznanie karty parkingowej. Z orzeczenia nr [...] wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. jednoznacznie wynika, że symbol 05-R nie został określony w związku z upośledzeniem możliwości samodzielnego poruszania się.

Skargę na powyższą czynność, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła A. W., w której zarzuciła jej:

I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3a i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przez nietrafne przyjęcie, że ocena warunków do uzyskania karty parkingowej może być dokonana wyłącznie na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego na podstawie przepisów obowiązujących po 1 stycznia 2002 r., a więc zawierającego wskazania, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.);

II. art. 69 w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez odmowę wydania karty parkingowej i rozstrzygnięcie sprawy w sposób sprzeczny z celem ustawy, to jest niesienia pomocy niepełnosprawnym przy jednoczesnym różnicowaniu osób, które miały wydane orzeczenie o niepełnosprawności przed 2009 r.;

III. art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. przez uchylenie się od oceny, czy orzeczenia złożone przez skarżącą mogły być uznane za równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności;

IV. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), polegającej na braku poinformowania skarżącej w zawiadomieniu o możliwości zaskarżenia czynności odmowy wydania karty parkingowej do sądu administracyjnego, co w konsekwencji naruszało prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd jako gwarancję praw człowieka;

V. art. 3 Konstytucji RP przez dokonanie interpretacji przepisów prawa i luki z niej wynikającej w sposób sprzeczny z zasadami praw nabytych i różnicowania uprawnień osób niepełnosprawnych od czasu wydania orzeczenia, a więc wprowadzania nadmiernego formalizmu do procedury uzyskania karty parkingowej bez uwzględnienia celu zmian;

VI. art. 6, art. 7 § 1, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez działanie z naruszeniem prawa, niepodejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zaniechanie podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonania dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do:

a) nieustalenia, że wnioskodawczyni uprzednio korzystała z Karty parkingowej wydanej bezterminowo;

b) nieustalenia, że A. W. ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które uzyskała w 2001 r. i ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności ze wskazaniem na przyczynę niepełnosprawności R (upośledzenie narządu ruchu) wydane na stałe i obowiązujące;

c) w dacie wydawania orzeczenia o niepełnosprawności dla skarżącej nie było wymogu dotyczącego wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych co do spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym;

d) nieustalenia, że A. W. spełniała przesłanki uprawniające do uzyskania karty parkingowej bezterminowo na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy nowelizującej;

e) błędnego ustalenia, że można różnicować sytuację osób niepełnosprawnych z uwagi na datę wydania orzeczenia i obowiązujący w tamtym czasie druk orzeczenia, zmuszając niejako osoby do ponownego orzekania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, stwierdził m.in., że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1446; "ustawa zmieniająca"), karty parkingowe, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 1, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do dnia określonego jako data ważności karty, nie dłużej niż do 30 czerwca 2015 r. Z powyższego wynika więc, że posiadana przez skarżącą karta parkingowa o nr [...], wydana bezterminowo, utraciła ważność [...] czerwca 2015 r. Niezasadne są więc wszystkie zarzuty skarżącej odnośnie do tego, że dotychczasowa karta z racji na jej bezterminowość mogła mieć jakiekolwiek znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie – wygaśnięcie [...] czerwca 2015 r. kart parkingowych wydanych na stałe nie narusza bowiem zasady ochrony praw nabytych. Stąd skarżąca powinna złożyć nowy wniosek o wydanie karty, co też zrobiła, wnioskiem z [...] marca 2020 r. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] listopada 2001 r., nr [...], w którym zaliczono ją do znacznego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym, zaś przyczynę niepełnosprawności ustalono według kodu R.

Sąd podzielił stanowisko organu, że przedłożone orzeczenie było niewystarczające do uwzględnienia wniosku. Z art. 8 ust. 3a pkt 1 Prawa o ruchu drogowym wynika, że kartę parkingową wydaje się osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Przy czym, jak stanowi art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i mającej przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych, kartę parkingową wydaje się na podstawie tego orzeczenia.

Wobec tego, w ocenie sądu wojewódzkiego, przedłożone przez skarżącą orzeczenie nie posiadało wskazanej przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 05-R (upośledzenie narządu ruchu) tylko przyczynę niepełnosprawności ustaloną według kodu R i nie mogło stanowić podstawy do wydania karty parkingowej. W efekcie konieczne było uzyskanie przez skarżącą nowego orzeczenia, z którego będzie wynikała podstawa do jej uzyskania. W tym jednak celu, zgodnie z art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 426; "ustawa o rehabilitacji"), skarżąca jako osoba zainteresowana, powinna wystąpić do powiatowego zespołu o ustalenie niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności. Na mocy art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji, w orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz wskazania dotyczące w szczególności spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 i 284), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu), 10-N (choroba neurologiczna) lub 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia).

Zdaniem sądu wojewódzkiego, nie ma luki w prawie w zakresie możliwości dysponowania przez osoby zainteresowane stosownym orzeczeniem. Z woli ustawodawcy, na potrzeby uzyskania nowej karty parkingowej, część orzeczeń uznana została za wystarczające (art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej), a części przymiot ten odebrano. Osoby z tej drugiej grupy, także z woli ustawodawcy, muszą uzyskać stosowne orzeczenia powiatowych zespołów, które będą dopiero podstawą do wydania im karty parkingowej. To od tych osób zależy, czy wystąpią do powiatowych zespołów o wydanie orzeczenia.

Sąd nie podzielił też stanowiska skarżącej, że nastąpiło w tym przypadku niedozwolone prawnie zróżnicowanie różnych kategorii osób. Zmiany wprowadzone ustawą nowelizującą nie pozbawiają w sposób absolutny praw nabytych przez osoby, które posiadały orzeczenia wydane na stałe, dają bowiem możliwość uzyskania prawa do omawianej ulgi po ponownej ocenie przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa. Uzasadnieniem zaś dla dokonanych zmian były potrzeby zapewnienia innych istotnych wartości dla systemu prawnego. W związku z tym nie można również mówić o naruszeniu art. 69 w zw. z art. 32 Konstytucji RP.

Niezasadny był też, zdaniem sądu, zarzut, że w przywołanym stanie prawnym organ rozstrzygający o wydaniu karty parkingowej mógł samodzielnie dokonać oceny przedłożonego orzeczenia w kierunku, czy spełnia ono wymagania wynikające z art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji. Do przeprowadzenia takiej oceny przewidziano specjalny tryb, który w tym przypadku mógł być uruchomiony na wniosek skarżącej. Takiego wniosku skarżąca nie złożyła.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. W., zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez skonstruowanie uzasadnienia w sposób, który nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania sądu w celu kontroli słuszności przyjętej wykładni przepisów wprowadzającej, oceny stanu prawnego sprawy, zgodności interpretacji i zastosowania prawa w sposób zgodny z Konstytucją, a przy tym poddaje w wątpliwość wartość dokonanej przez sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych przepisów prawa;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi w całości sytuacji, gdy odmienne rozstrzygnięcie było uzasadnione ze względu na naruszenie przez organy administracyjne ustawy zasadniczej oraz

a) art. 6. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez:

- uchylenie się od oceny, czy orzeczenia złożone przez skarżącą mogły być uznane za równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności i zaniechanie dokonania ustaleń istotnych dla wyniku sprawy wyłącznie w oparciu o zebrany materiał dowodowy,

- rozstrzygnięcie sprawy z uchyleniem się od interpretacji przepisów prawa i luki z niej wynikającej w sposób sprzeczny z zasadą praw nabytych i różnicowania uprawnień osób niepełnosprawnych od czasu wydania orzeczenia, a więc wprowadzania nadmiernego formalizmu do procedury uzyskania karty parkingowej bez uwzględnienia celu zmian,

- działanie z naruszeniem prawa, niepodejmowanie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zaniechanie podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do:

a) nieustalenia, że wnioskodawczyni uprzednio korzystała z Karty parkingowej wydanej bezterminowo,

b) nieustalenia, że A. W. ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które uzyskała w 2001 r. i ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności ze wskazaniem na przyczynę niepełnosprawności R (upośledzenie narządu ruchu) wydane na stałe i obowiązujące,

c) w dacie wydawania orzeczenia o niepełnosprawności dla skarżącej nie było wymogu dotyczących wskazań o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o

rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych co do spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 I 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym,

d) nieustalenia, że A. W. spełniała przesłanki uprawniające do uzyskania karty parkingowej bezterminowo na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy nowelizującej,

e) błędnego ustalenia, że można różnicować sytuację osób niepełnosprawnych z uwagi na datę wydania orzeczenia i obowiązujący w tamtym czasie druk orzeczenia, zmuszając niejako osoby do ponownego orzekania;

b) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego polegające na prowadzeniu postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów państwa i podważający świadomość prawną obywateli;

c) art. 2 Konstytucji RP przez nieuwzględnienie podczas postępowania zasady zaufania obywateli do państwa;

d) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), polegającej na braku poinformowania skarżącej w zawiadomieniu o możliwości zaskarżenia czynności odmowy wydania karty parkingowej do sądu administracyjnego co w konsekwencji naruszało prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd jako gwarancję praw człowieka;

II. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 8 ust. 3a i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przez nieprawidłowe przyjęcie, że ocena warunków do uzyskania karty parkingowej może być dokonana wyłącznie na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego na podstawie przepisów obowiązujących po 1 stycznia 2002 r., a więc zawierającego wskazania, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), a tym samym przyjęcie, że osoba, która uzyskała orzeczenie o niepełnosprawności wcześniej bez wskazań wynikających z przepisów wykonawczych, powinna ponownie złożyć wniosek o ponowne orzeczenie jej niepełnosprawności celem umieszczania na orzeczeniu kodu;

b) art. 69 w zw. z art. 32 Konstytucji RP przez błędną wykładnię prowadzącą do dopuszczalności rozstrzygnięcia odmowy wydania karty parkingowej, a tym samym rozstrzygnięcia sprawy w sposób sprzeczny z celem ustawy to jest niesienia pomocy niepełnosprawnym przy jednoczesnym różnicowaniu osób, które miały wydane orzeczenie o niepełnosprawności przed 2009 r.;

c) art. 3 Konstytucji RP poprzez dokonania interpretacji przepisów prawa i luki z niej wynikającej w sposób sprzeczny z zasadą praw nabytych i różnicowania uprawnień osób niepełnosprawnych od czasu wydania orzeczenia, a więc wprowadzania nadmiernego formalizmu do procedury uzyskania karty parkingowej bez uwzględnienia celu zmian.

Na podstawie ww. zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W piśmie z [...] listopada 2020 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wyraźnie podkreślić, że zarzuty te są praktycznie tożsame z zarzutami, jakie zostały sformułowane w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji co do wyników przeprowadzonej kontroli, a w szczególności z przedstawionym stanowiskiem prawnym.

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej w podstawach skargi kasacyjnej powołał się zarówno na pkt 1 art. 174 p.p.s.a., jak i na pkt 2 tego przepisu prawa. W takich przypadkach, co do zasady, w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego. W sytuacji, gdy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe są w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, i z uwagi na to, że zakres koniecznego postępowania dowodowego wyznaczają przesłanki określone przepisami prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące przepisów prawa materialnego.

Przedmiot kontroli Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie stanowi czynność Przewodniczącego Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z [...] marca 2020 r. polegająca na zawiadomieniu A. W., na podstawie art. 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1438), o odmowie przyznania karty parkingowej. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku niespełnienia warunków do otrzymania karty parkingowej przewodniczący zespołu, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymogi formalne, informuje w formie pisemnej osobę niepełnosprawną lub placówkę o odmowie przyznania karty wraz z uzasadnieniem.

Warunki do otrzymania karty parkingowej określone zostały w art. 8 ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U z 2021 r. poz. 694, dalej jako "p.r.d."), który stanowi, że kartę parkingową wydaje się:

1) osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się;

2) osobie niepełnosprawnej, która nie ukończyła 16 roku życia mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się;

3) placówce zajmującej się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się.

Zgodnie z art. 8 ust. 4 p.r.d. kartę parkingową osobie, o której mowa

w ust. 3a pkt 1 i 2, wydaje przewodniczący powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności na podstawie wydanego przez zespół do spraw orzekania

o niepełnosprawności:

1) orzeczenia o niepełnosprawności,

2) orzeczenia o stopniu niepełnosprawności,

3) orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień - wraz ze wskazaniem, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W myśl natomiast art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 573) w orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole oraz wskazania dotyczące m.in. spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 p.r.d., przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu), 10-N (choroba neurologiczna) lub 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia).

Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że kartę parkingową wydaje się osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Nie każda osoba niepełnosprawna zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest więc uprawniona do otrzymania karty parkingowej. Koniecznym jest aby osoba ubiegająca się o wydanie karty, legitymowała się dodatkowo orzeczeniem ograniczonej możliwości poruszania się.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności Przewodniczącego Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. wskazać trzeba, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1446), karty parkingowe, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 1, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do dnia określonego jako data ważności karty, nie dłużej niż do [...] czerwca 2015 r. Z powyższego wynika więc, że posiadana przez skarżącą karta parkingowa o nr [...], wydana bezterminowo, utraciła ważność [...] czerwca 2015 r.

W dniu złożenia wniosku o nową kartę parkingową, [...] marca 2020 r., skarżąca legitymowała się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z [...] listopada 2001 r., Nr [...], którym zaliczono skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności, przyczyna niepełnosprawności według ustalonych kodów: R. Orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i orzeczenie wydaje się na stałe. Niepełnosprawność datuje się od [...]. września 1994. We wskazaniach określono, że przeciwskazana jest praca wymagająca oburęczności, skarżąca wymaga zaopatrzenia w protezę ręki, wymaga częściowej opieki osób drugich, może korzystać z systemu pomocy społecznej. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że stwierdzone schorzenia ograniczają funkcjonowanie organizmu i utrudniają samodzielną egzystencję.

Powyższe orzeczenie nie zawiera zatem wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Skoro zatem skarżąca nie przedłożyła nowego orzeczenia, w którym odniesiono się do wskazań zawartych w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zasadnie organ odmówił przyznania jej karty parkingowej.

Nie można zgodzić się ze skarżącą, że czynność organu jest sprzeczna z art. 2, 3, 62 w zw. z art. 32 Konstytucji RP.

Wskazać trzeba, że celem nowelizacji z dniem 23 października 2013 r. ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zakresie dotyczącym kart parkingowych, przysługujących osobom niepełnosprawnym, było przede wszystkim wyeliminowanie nadużyć związanych z posługiwaniem kartami parkingowymi przez osoby nieuprawnione i ułatwienie korzystania z uprawnień osobom niepełnosprawnym. Realizacji tego celu w szczególności miały służyć środki w postaci zaostrzenia kryteriów wydawania kart oraz weryfikacja dotychczas wydanych kart. Przyjęto radykalne rozwiązanie polegające na unieważnieniu ex lege wszystkich wydanych kart parkingowych, łącznie z kartami wydanymi bezterminowo.

Zasada ochrony praw nabytych, interpretowana z art. 2 Konstytucji zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce lub innym podmiotom prywatnym występującym w obrocie prawnym, nie oznacza jednak nienaruszalności tych praw i nie ma charakteru absolutnego.

Odstąpienie od zasady ochrony praw nabytych jest dopuszczalne w szczególnych okolicznościach, gdy przemawia za tym inna zasada prawnokonstytucyjna (zob. wyrok TK z 13 marca 2000 r., sygn. K 1/99; wyrok TK z 7 grudnia 1999 r., sygn. K 6/99). Nadto uzasadnieniem naruszenia praw nabytych może być w szczególności potrzeba zapewnienia realizacji innej wartości, istotnej dla systemu prawnego, choćby nie była ona wprost wyrażona w tekście przepisów konstytucyjnych (wyrok z 4 stycznia 2000 r., K 18/99). Zmiany wprowadzone ustawą nowelizującą nie pozbawiają w sposób absolutny praw nabytych przez osoby, które posiadały orzeczenia wydane na stałe, dają bowiem możliwość uzyskania prawa do omawianej ulgi po ponownej ocenie przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa.

Zauważyć też trzeba, że ustawodawca w ustawie z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw zastosował bardzo długi okres vacatio legis, stanowiąc o utracie ważności kart parkingowych wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów, początkowo do 30 listopada 2014 r., a później na skutek nowelizacji z dnia 10 października 2014 r. okres ten wydłużył jeszcze do 30 czerwca 2015 r. Okres ten należy uznać za całkowicie wystarczający do podjęcia działań zmierzających do uzyskania nowego orzeczenia przez osoby, które nie spełniały kryterium z art. 6 ust. 2 ww. ustawy z dnia 23 października 2013 r. i nie mogły uzyskać automatycznie karty parkingowej na podstawie dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności.

Podkreślić również należy, że zgodnie z zasadą praworządności, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP, wyrażoną również w art. 6 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym organy stosują przepisy prawa na dzień wydania decyzji, chyba że przepisy przejściowe stanowią inaczej.

Z wyżej wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela przeciwnego poglądu, wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 627/1613.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że aby zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (zob. wyroki NSA z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; z 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09 – wyroki dostępne na stronie internetowej – orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Orzeczenie sądu pierwszej instancji nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (zob. wyroki NSA z 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09; z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13, CBOSA).

Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku sporządzone zostało w sposób umożliwiający zapoznanie się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, w sposób precyzyjny i jasny przedstawia stan faktyczny sprawy jak również zawiera wszystkie elementy wymienione w tym przepisie. Podkreślić należy, że polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez który nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (zob. wyrok NSA z 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13; wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1995/16, CBOSA).

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a powiązanych z naruszeniem art. 6. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie organ wyjaśnił sprawę do rozstrzygnięcia i poprawnie ją ocenił, a uczynił to w sposób nieuchybiający zasadom procedury administracyjnej. Rozpoznając skargę na czynność, Sąd administracyjny orzeka na podstawie art.146 § 1 i 2 p.p.s.a, a nie art. 145 p.p.s.a., jak wskazała skarżąca kasacyjnie. Ponadto uchylenie bądź stwierdzenie bezskuteczności czynności organu jest możliwe, gdy jest ona dotknięta naruszeniem prawa procesowego, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny sprawy oraz wyrażona na jego tle ocena prawna są prawidłowe i dlatego właściwie Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. W szczególności trzeba zważyć, iż ustalony stan faktyczny w sprawie znajduje odzwierciedlenie w zebranych dowodach, które zostały wskazane i omówione w zawiadomieniu z [...] marca 2020 r., a ocena ich wiarygodności nie nasuwa zastrzeżeń. Należy podkreślić, że ustalenie stanu faktycznego obejmuje tylko te fakty, które są istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, zwłaszcza przesłanek przepisu materialnoprawnego mającego w niej zastosowanie.

Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Przypomnieć bowiem należy, że z zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a., wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 740/18, Lex nr 3162620). Odmawiając skarżącej wydania karty parkingowej organ zasady tej nie naruszył.

Brak pouczenia skarżącej o możliwości zaskarżenia odmowy wydania karty parkingowej nie ma wpływu na wynik sprawy skoro skarżąca skorzystała z możliwości wniesienia skargi do sądu wojewódzkiego.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.