Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 912/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 330
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Elwira Sipak, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M.S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Departamentu [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2020r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. Nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie niewyrażenia zgody na sfinansowanie kursu języka angielskiego w wysokości 3 000 zł organizowanego w terminie od [...] listopada 2019 r. do [...] września 2020 r.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2019 r. M.S. wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. o pokrycie kosztów przekwalifikowania zawodowego - sfinansowanie kosztów kursu języka angielskiego w wysokości 3 000 zł, organizowanego w terminie od [...] listopada 2019 r. do [...] września 2020 r. Do wniosku skarżący dołączył oświadczenie o planowanym zamiarze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 2021 r. Dyrektor WBE w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nie wyraził zgody na sfinansowanie wnioskowanego przekwalifikowania zawodowego. Organ I instancji wskazał, że skarżącemu została już udzielona pomoc rekonwersyjna zgodnie z decyzją [...] z dnia [...] marca 2015 r. w wysokości 2 200 zł oraz zgodnie z decyzją [...] z dnia [...] października 2015 r. w wysokości 1 550 zł i tym samym skarżący wykorzystał w całości przysługujący mu natenczas limit finansowy, czyli 3 750 zł. Decyzje Dyrektora WBE w K. Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. i Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. zostały wydane po rozpatrzeniu wniosków skarżącego, do których skarżący dołączył o planowanym zamiarze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2016 r. i z dniem [...] sierpnia 2017 r.

Skarżący nie zgodził się z decyzją Dyrektora WBE w K. Nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. i w dniu [...] grudnia 2019 r. wniósł od niej odwołanie. Skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez sporządzanie uzasadnienia faktycznego i prawnego niewyjaśniającego przesłanek faktycznych i prawnych wydanego rozstrzygnięcia, co powoduje niemożność zastosowania się odwołującego do treści decyzji podjętej w sposób arbitralny oraz naruszenie art. 120 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez błędne przyjęcie, że wykorzystał on cały przysługujący mu limit środków finansowanych na przekwalifikowanie zawodowe. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jej zmianę i wyrażenie zgody na sfinansowanie wnioskowanego przekwalifikowania zawodowego.

Przedmiotowe odwołanie wpłynęło do Dyrektora Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej - jako do organu odwoławczego - w dniu 31 grudnia 2019 r. Dyrektor D[...] zwrócił się do skarżącego z prośbą o udzielenie informacji czy zwolnił się on z zawodowej służby wojskowej, zgodnie z treścią złożonych przez siebie oświadczeń o planowanym zamiarze zwolnienia ze służby, a jeśli nie to jakie były powody i przyczyny tego faktu oraz czy dokonał zwrotu kosztów przekwalifikowania zawodowego wypłaconego na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. i decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. W odpowiedzi skarżący poinformował, że nie zwolnił się z zawodowej służby wojskowej, ponieważ zdecydował się na kontynuowanie kariery żołnierza zawodowego oraz nie zwrócił kosztów przekwalifikowania zawodowego, gdyż nie widzi ku temu podstaw.

Po rozpatrzeniu całości materiałów sprawy, Dyrektor D[...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. Nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nie wyrażającą zgody [...] M.S. na sfinansowanie kursu języka angielskiego w wysokości 3 000 zł. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wskazał, że skoro skarżący w wyniku wydanych decyzji Dyrektora WBE w K. otrzymał prawo i skorzystał z pomocy rekonwersyjnej w maksymalnej wysokości, tym samym dalsza pomoc rekonwersyjna zainteresowanemu nie przysługuje. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że oświadczenie woli, w którym żołnierz określa termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ma ten skutek prawny, że jako żołnierz będzie mógł korzystać z pomocy na przekwalifikowanie zawodowe najdalej właśnie do tego terminu, niezależnie czy faktycznie zwolnienie w tym czasie nastąpiło. Nie ma więc podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w sytuacji upływu terminu planowanego zwolnienia ze służby określonego przez żołnierza w oświadczeniu, wówczas gdy żołnierz ten w tej służbie nadal pozostaje.

Skarżący z powyższą decyzją nie zgodził się i w dniu 3 kwietnia 2020 r. (data stempla pocztowego) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Dyrektora Departamentu [...], ze skargą na decyzję Nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r.

Skarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. art. 120 ust. 3 pkt 2, ust. 4 pkt 1, ust. 4a pkt 1, ust. 4b pkt 3 i ust. 4e ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie żołnierzy zawodowych, poprzez błędne przyjęcie, że odwołujący wykorzystał cały przysługujący mu limit objęcia pomocą rekonwersyjną i wydanie decyzji negatywnej. Skarżący podniósł, że złożył wniosek w 2019 r., a więc już w momencie gdy miało mu przysługiwać pokrycie kosztów przekwalifikowania w wysokości 300% limitu, przy czym limit to 75% najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego obowiązującego w dniu 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy w przekwalifikowaniu zawodowym. W ocenie skarżącego, nie wykorzystał on całego limitu przysługującego mu w ramach objęcia pomocą rekonwersyjną, a zatem organ winien wyrazić zgodę na sfinansowanie kosztów kursu języka angielskiego w ramach pomocy rekonwersyjnej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II w całości.

Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest artykuł 120 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726, z późn. zm.), który stanowi: Były żołnierz zawodowy, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo który pełnił zawodową służbę wojskową, co najmniej cztery lata, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 111 pkt 1 i 12-15, w okresie dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, może korzystać, na terenie kraju, z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.

Ustęp 2 tego artykułu w którym przewidziano pomoc dla byłych żołnierzy zwolnionych ze służby w następstwie innych przyczyn m.in. wskutek wypadku powstałego w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby pełnionej poza granicami państwa stanowi, że były żołnierz "korzysta z pomocy, o której mowa w ust. 1 bezterminowo".

W art. 120 ust. 4 ustawy określono, że w ramach pomocy, o której mowa w ust. 1 i 3 (ustęp ten odnosi się do żołnierzy będących w służbie) do wysokości limitów, mogą być pokrywane koszty:

1) przekwalifikowania zawodowego;

2) przejazdów z miejsca zamieszkania do ośrodka szkolenia, w którym następuje przekwalifikowanie zawodowe, lub do miejsca odbywania praktyki;

3) zakwaterowania w okresie przekwalifikowania zawodowego lub do miejsca odbywania praktyki zawodowej.

W dalszych przepisach tj. art. 120 ust. 4a-c ustanowiono limity do których pokrywane są koszty przekwalifikowania, przejazdów i zakwaterowania oraz warunki ich zwrotu.

W ustępie 7 zawarto delegację ustawową dla Ministra Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia trybu korzystania z uprawnień, o których mowa w ust. 1-6, trybu dokonywania zwrotu kosztów o których mowa w art. 4 oraz właściwości organów w sprawach przyznawania pomocy. Wskazano, że rozporządzenie winno zagwarantować odpowiednie przygotowanie uprawnionych do funkcjonowania na rynku pracy oraz prawidłowe wykorzystanie środków finansowych przeznaczanych na ten cel.

W § 6 rozporządzenia z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych określono:

1. Koszty przekwalifikowania zawodowego, o których mowa w art. 120 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zwanej dalej "ustawą", gdy to przekwalifikowanie jest rozumiane jako zmiana posiadanych przez uprawnionego kwalifikacji zawodowych na inne w celu wykonywania nowego zawodu, nabycia nowych kwalifikacji w ramach tego samego zawodu, uzyskania innych kwalifikacji zawodowych niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy, uzyskania certyfikatu, licencji, zdania egzaminu lub uzyskania wpisu na listę uprawnionych do wykonywania zawodu, pokrywa dyrektor WBE przez:

1) przekazanie należności na rachunek bankowy ośrodka szkolenia realizującego przekwalifikowanie zawodowe na podstawie oryginału faktury lub rachunku wystawionego przez tę instytucję;

2) wypłatę należności po przedstawieniu oryginału dokumentu potwierdzającego opłacenie kosztów przekwalifikowania zawodowego oraz zaświadczenia o ukończeniu przekwalifikowania zawodowego z wynikiem pozytywnym.

W § 7 wskazano:

1. Pomoc rekonwersyjna, o której mowa w art. 120 ust. 4 ustawy, jest udzielana uprawnionym na ich wniosek.

2. Wniosek zawiera:

1) stopień wojskowy, imię i nazwisko, numer PESEL, adres i numer telefonu kontaktowego uprawnionego;

2) pełną nazwę przekwalifikowania zawodowego;

3) nazwę ośrodka szkolenia, jego adres, NIP i REGON;

4) termin przekwalifikowania zawodowego;

5) koszt przekwalifikowania zawodowego;

6) przewidywane koszty przejazdów i zakwaterowania;

7) informacje dotyczące uzyskanej dotychczas pomocy rekonwersyjnej.

Uprawniony żołnierz zawodowy dołącza do wniosku, między innymi, dokument określający termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej albo oświadczenie żołnierza o planowanym zamiarze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (§ 7 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MON). Decyzję w sprawach, o których mowa w art. 120 ust. 4 ustawy wydaje dyrektor Wojewódzkiego Biura Emerytalnego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego, a odwołania rozpatruje dyrektor komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej do spraw pomocy rekonwersyjnej (§ 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia).

W przedmiotowej sprawie skarżący w przeszłości skorzystał już z pomocy rekonwersyjnej w zakresie przekwalifikowania zawodowego. Decyzjami Dyrektora WBE w K. Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. i Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. uzyskał dwukrotną pomoc rekonwersyjną. Pomoc została przyznana na przekwalifikowanie, które odbyło się w terminie - odpowiednio: od [...] marca 2015 r. do [...] lipca 2015 r. oraz w terminie od [...] października 2015 r. do [...] lutego 2016 r., a więc w ciągu 2 lat przed planowanym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej określonym w najwcześniejszym oświadczeniu przedłożonym Dyrektorowi WBE w K., w którym jako planowaną datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskazano [...] września 2016 r.

Skarżący nie zwolnił się z zawodowej służby wojskowej, ponieważ zdecydował się na kontynuowanie kariery żołnierza zawodowego w korpusie oficerskim oraz nie zwrócił otrzymanej pomocy rekonwersyjnej. Skarżący nie odwołał (wycofał) złożonych przez siebie oświadczeń o planowanym zwolnieniu ze służby wojskowej ani też nie wskazał na okoliczności świadczące o wadliwości tych oświadczeń.

Organ zasadnie przyjął zatem, iż fakt, że w obrocie prawnym istniało wcześniejsze, skutecznie złożone oświadczenie o planowanym zamiarze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej uzasadniał negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] listopada 2019 r. Oświadczenie woli, w którym żołnierz określa termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ma ten skutek prawny, że jako żołnierz będzie mógł korzystać z pomocy na przekwalifikowanie zawodowe najdalej do tego właśnie terminu, niezależnie od tego, czy faktycznie zwolnienie w tym czasie nastąpiło. W przypadku skarżącego datą tą był [...] września 2016 r. Niespornym jest, że w terminie 2 lat przed samodzielnie określoną przez skarżącego datą planowanego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, to jest [...] września 2016 r., otrzymał on i wykorzystał pomoc rekonwersyjną w wysokości całego przysługującego mu limitu.

Prawidłowo organ uznał, iż skarżący został już przekwalifikowany zawodowo w myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia MON i w konsekwencji - w jego przypadku osiągnięte zostały cele pomocy rekonwersyjnej. W ocenie Sądu oczywistym jest, iż odmienna wykładnia przepisów normujących pomoc rekonwersyjną prowadziłaby do korzystania przez żołnierzy z pomocy na przekwalifikowanie zawodowe w nieokreślonym czasie przed zwolnieniem ze służby, przekraczającym okres 2 lat określonym w art. 120 ust. 3 ustawy pragmatycznej, co byłoby sprzeczne z celem tego przepisu. Ustawa zakłada bowiem możliwość udzielenia bezzwrotnej pomocy żołnierzowi planującemu zakończenie zawodowej służby wojskowej określając ramy czasowe, w jakich ta pomoc może zostać udzielona. Swoiste "przesuwanie" tego terminu byłby sprzeczne z celem ustawy, jak też z wykładnią literalną.

Przy czym nie może być przesądzająca dla sprawy wysokość limitu, który przysługiwałby skarżącemu w przypadku aktualizacji uprawnienia do pomocy rekonwersyjnej w 2019 r. Kwestią zasadniczą jest fakt, iż skarżący złożył wymagane oświadczenie woli, określające termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Następnie w terminie 2 lat przed datą planowanego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, to jest [...] września 2016 r., otrzymał i wykorzystał pomoc rekonwesyjną w wysokości całego przysługującego mu limitu.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł, jak w sentencji.