Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 521/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4a
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania M. S. ("Skarżący", "Podatnik") od decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2017 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2017 r., uchyliło decyzję Prezydenta w całości oraz ustaliło Skarżącemu i B. S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w kwocie 432 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO wynika, że decyzją z [...] marca 2017 r. Prezydent ustalił Skarżącemu i B. S. wysokość podatku od nieruchomości za 2017 r. należnego za ww. nieruchomość, tj. za lokai mieszkalny o powierzchni użytkowej 30 m2, grunt pozostały o powierzchni 10, 49 m2 i 18, 20 m2, części wspólne budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 1, 26 m2 i 2, 18 m2, budynki pozostałe (udział w garażu wielostanowiskowym) o powierzchni użytkowej 52, 02 m2. Wysokość podatku Organ I instancji ustalił w oparciu o stawki podatku uchwalone przez Radę [...] W. w uchwale z dnia 20 października 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2017 rok (Dz. Urz. Woj. Maz., poz. 9662).

W odwołaniu Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji o doprowadzenie do zgodności opodatkowania z tym, co użytkuje i w jaki sposób użytkuje swoją nieruchomość. Podatnik wskazał, że jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 30 m2, komórki lokatorskiej o powierzchni 2, 5 m2 oraz miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym o powierzchni około 12 m2. Skarżący podniósł, iż rozumie, że do mieszkania przypisany jest jakiś grunt i części wspólne wynikające z faktu, że jest korytarz, schody i szyb windy. Jednak wyjaśnił, że nie ma żadnego "budynku pozostałego", a szczególnie o powierzchni ponad 52 m2. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Skarżący wniósł o opodatkowanie przynależnego do mieszkania garażu według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych. Ponadto podniósł, że w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono faktu, iż garaż i komórka lokatorska w wielu miejscach mają mniejszą wysokość, niż 2, 2 m, co wynika z konstrukcji budynku.

W uzasadnieniu wymienionej na wstępie, zaskarżonej decyzji SKO stwierdzono, że umową z 10 listopada 2006 r. Skarżący wraz z B. S. nabył na zasadach wspólności ustawowej:

- samodzielny lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni użytkowej 30 m2 wraz z udziałem wynoszącym 300/132831 części w nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt działki ewidencyjnej nr 49/3 z obrębu 4-10-04 o ogólnej pow. 4645m2 oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali ("budynkowa" księga wieczysta Kw nr [...]). Udział w gruncie związany z w/w lokalem odpowiada powierzchni 10, 49 m1 (300/132831 cz. x 4645m2);

- udział wynoszący 2/85 części w stanowiącym odrębną nieruchomość lokalu użytkowym nr 11, tj. w garażu wielostanowiskowym (Kw nr [...]) o ogólnej pow. użytkowej 2211 m2, usytuowanym na I kondygnacji nadziemnej budynku wielomieszkaniowego przy ul. [...]. Powyższy udział 2/85 cz. odpowiada powierzchni użytkowej 52, 02 m2 (2/85 cz. x 2211 m2).

W ocenie SKKO z przedmiotowym garażem związany jest udział wynoszący 22110/132831 części w nieruchomości wspólnej, a więc w gruncie i w częściach wspólnych budynku. Udział w gruncie związany z całym garażem odpowiada powierzchni 773, 17 m2 (22110/132831 cz. x 4645m2). Skoro udział małżonków S. w garażu wynosi 2/85 części, to udział w gruncie odpowiada powierzchni 18,19 m2 (2/85 cz. x 773,17 m2). Z umowy wynika, że M. i B. S., w ramach przynależnego im udziału w garażu wielostanowiskowym, będą wyłącznie korzystać z jednego miejsca parkingowego, oznaczonego nr 150, oraz jednego miejsca dla jednośladów oznaczonego nr J-7, wraz z komunikacją.

Mając na uwadze, że powierzchnia użytkowa części wspólnych budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, nie została w stanie faktycznym niniejszej sprawy wykazana za pomocą żadnych środków dowodowych, Organ odwoławczy, orzekając na korzyść podatnika, przyjął do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2017 r. jedynie lokal mieszkalny i udział w garażu wielostanowiskowym oraz związany z nimi udział w prawie do gruntu działki ew. nr 49/3. SKO podało, że dla opodatkowania części wspólnych budynku niezbędnym jest, aby powierzchnia przyjęta przez organ do wymiaru podatku miała swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym.

Organ odwoławczy stwierdził, że wysokość zobowiązania podatkowego małżonków S. w 2017 r. winna wynosić 432 zł, według następującego rachunku: lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 30 m2 x 0,74 zł. = 22, 20 zł, grunt pozostały o łącznej powierzchni 28, 68 m2 (10, 49 m2 + 18, 19 m2) x 0, 46 = 13, 19 zł, budynki pozostałe (udział w garażu) o powierzchni użytkowej 52, 02 m2 x 7, 62 zł = 396, 39 zł. Ponadto Organ II instancji, odnosząc się do zarzutów odwołania, stwierdził, że w sposób prawidłowy zostały zastosowane stawki podatku, w tym stawka właściwa dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażu, stanowiącym odrębną nieruchomość. Organ powołał się na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, i stwierdził, że garaż w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]opisany jest w ewidencji budynków jako lokal o funkcji niemieszkalnej. Ponadto w księdze wieczystej wskazano, iż jest to lokal niemieszkalny - garaż, znajdujący się na pierwszej kondygnacji budynku, stanowiący odrębną nieruchomość.

Organ II instancji powołał się na art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 1a ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm., dalej "ustawa" lub "u.p.o.l.") oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), a także § 63 ust. 1 pkt 15 lit. a) i c), § 70 ust. 1 pkt 7 i 8, § 63 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Według SKO powyższe przepisy, a nadto art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, są tożsame z treścią art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Oznacza to, iż powierzchnia użytkowa budynku lub lokalu, jaka została ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględnia już jego ewentualną wysokość mniejszą, niż 2, 20 m. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe. Udział taki zasadniczo nie odpowiada (w przeliczeniu na metry kwadratowe) powierzchni konkretnego miejsca postojowego użytkowanego przez stronę w tymże garażu. Powierzchnia garażu wynikająca z przedmiotowego udziału w ramach przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest zawsze większa niż samego miejsca postojowego (obejmuje również np. ciągi komunikacyjne w garażu). Stąd też rzeczony udział w lokalu garażowym musi być zawsze pojmowany w sposób abstrakcyjny. Okoliczność zaś, że podatnicy mają prawo do wyłącznego korzystania z określonego z góry miejsca postojowego, w ramach wspomnianego podziału do korzystania z garażu jako przedmiotu współwłasności, nie zwalania z obowiązku ponoszenia ciężaru podatku od nieruchomości z tytułu samego faktu bycia współwłaścicielem lokalu garażowego, rozumianego w sposób abstrakcyjny. W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest to udział wynoszący 2/85 części w garażu o ogólnej powierzchni użytkowej 2211 m2.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i prawidłowe naliczenie lub ewentualne cofnięcie do organu I instancji. Zdaniem Skarżącego w zaskarżonej decyzji Organ w żaden sposób nie odniósł się do zastrzeżeń Skarżącego, tj. skąd się wzięły pozycje "grunt pozostały", i to o dwóch powierzchniach. Skarżący powtórzył, że ma tylko udział w nieruchomości gruntowej przeznaczonej na cele mieszkaniowe, czyli o innej stawce. Udział 2/85 dotyczy garażu o powierzchni 2211 m2,. Sformułował pytanie, czy od tej powierzchni odliczono korytarze i części przeznaczone na komórki lokatorskie w nim usytuowane. Zauważył, że stanowisk parkingowych w garażu jest ponad 150. Nie zgodził się, że może mieć 2/85 powierzchni całkowitej. Zauważył, że ktoś, kto ma 2 miejsca garażowe, ma taki sam udział, jak Skarżący, który ma 1 miejsce i komórkę lokatorską o powierzchni 2, 5 m2 (nazwaną "pomieszczeniem na jednoślad"). Stwierdził, że jest to inne miejsce, niż dla samochodu. Skarżący wskazał na wadliwe pomiary powierzchni garażu oraz fakt, że w wielu miejscach wysokość garażu jest niższa, niż 2, 20 m.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że SKO nie wyjaśniło, dlaczego opodatkowano 2 udziały Skarżącego w tzw. gruntach pozostałych. Na str. 2, a następnie str. 3 zaskarżonej decyzji, wskazano, że w dniu 10 listopada 2006 r. Skarżący i Uczestniczka nabyli samodzielny lokal mieszkalny o pow. 30 m², z którym związany jest udział w nieruchomości wspólnej, tj. w gruncie o pow. 4645 m² oraz częściach budynku nie służących wyłącznie do użytku poszczególnych właścicieli. Jak wynika ze skargi, Skarżący nie kwestionuje faktu, że jest współwłaścicielem udziału w gruncie, która odpowiada 10, 49 m² jego powierzchni (300/132831 x 4645 m² = 10, 49 m²). Z aktu notarialnego z 10 listopada 2006 r., a nadto z księgi wieczystej, wynika jednak i to, że Skarżący nabył także udział w garażu oraz związany z nim udział w gruncie. Udział w gruncie związany z garażem wynosi 773, 17 m². Skarżący nabył 2/85 części w tym gruncie, zatem udział Skarżącego wynosi 18, 19 m² (2/85 x 773, 17 m² = 18,19 m²).

Należy podkreślić, że w dniu 10 listopada 2006 r. Skarżący nabył dwie odrębne rzeczy w rozumieniu prawa rzeczowego – lokal mieszkalny wraz z udziałem w gruncie oraz udział w odrębnym lokalu niemieszkalnym – także wraz z udziałem w gruncie. W decyzji Prezydenta te dwie rzeczy wskazano w osobnych pozycjach tabeli na str. 2, natomiast w decyzji SKO ujęto je pod jedną pozycją na str. 3 i wskazano sumę ww. powierzchni, tj. 26, 68 m².

Trafnie też wyjaśniono Skarżącemu na str. 5 decyzji SKO, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe, które na zasadzie umowy ad usum przypadło Skarżącemu do używania. Mimo więc, że Skarżący korzysta z jednego miejsca postojowego, to jego udział w nieruchomości lokalowej – garażu – jest określony już w akcie notarialnym i księdze wieczystej. Stąd zapewne wynikło przekonanie Skarżącego o niesprawiedliwym podziale ciężaru podatkowego pomiędzy poszczególnych współwłaścicieli garażu (współwłaściciel posiadający prawo do używania jednego miejsca parkingowego może płacić podatek niewiele niższy, niż ten, który ma prawo do dwóch takich miejsc), ale wynika to z przyjętej pomiędzy współwłaścicielami zasady faktycznego korzystania z garażu. Prawo podatkowe, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie uwzględnia rozstrzygnięć umownych pomiędzy współwłaścicielami, w tym tego, który z nich może korzystać z określonego miejsca nieruchomości wspólnej, a także z ilu takich miejsc może korzystać. Jedyna odrębność opodatkowania garażowej nieruchomości lokalowej dotyczy nieobowiązywania zasady odpowiedzialności solidarnej współwłaściciela za zobowiązanie podatkowe innych współwłaścicieli (art. 3 ust. 4a ustawy). Nadal obowiązuje jednak zasada, że każdy współwłaściciel ponosi ciężar podatkowy odpowiadające jego prawnemu udziałowi w takiej nieruchomości. Tak więc Skarżący posiada udziały w gruncie z dwóch tytułów – raz jako właściciel lokalu mieszkalnego, a drugi raz jako współwłaściciel garażu wielostanowiskowego. Ten fakt został uwzględniony w wydanych decyzjach.

Trafnie ponadto wskazano Skarżącemu, że powierzchnia garażu wynikająca z udziału współwłaściciela jest zawsze większa, niż powierzchnia samego miejsca postojowego, gdyż obejmuje również ciągi komunikacyjne w garażu, które służą faktycznie wszystkim współwłaścicielom.

Potwierdzić należy, że kwestia stawki podatkowej dla opodatkowania wielostanowiskowych lokali garażowych była przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę o sygn. II FPS 4/11. NSA uznał, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) upol, a zatem jak dla budynków pozostałych, a nie mieszkalnych. Sąd Wojewódzki podziela stanowisko zaprezentowane w tej uchwale, pomijając fakt, że dla Sądu było ono wiążące. Przy czym Skarżący myli się twierdząc, że prawne wyodrębnienie lokalu garażowego, w tym założenie odrębnej księgi wieczystej, nie ma znaczenia, skoro garaż wraz z resztą budynku jest jednolitą całością. Otóż nawet jeśli w sensie architektonicznym bryła budynku, w którym usytuowany jest lokal mieszkalny i garażowy Skarżącego, stanowi jedną całość, to w sensie prawnym wyodrębnienie garażu jako odrębnej rzeczy ma zasadnicze znaczenie. Sprawia ono, że mamy do czynienia z dwoma rzeczami o różnych funkcjach, z czym wiążą się różne stawki podatku od nieruchomości.

Z aktu notarialnego z 10 listopada 2006 r. wynika, że w ramach przynależnego Skarżącemu i Uczestniczce udziału w lokalu użytkowym – garażu wielostanowiskowym, zostali oni uprawnieni do korzystania z jednego miejsca parkingowego oraz "...jednego miejsca dla jednośladów oznaczonego numerem J-7...". Ta sama więc zasada co do miejsca parkingowego dotyczy tego właśnie miejsca dla jednośladów. Nie ma przy tym znaczenia, jak to miejsce zostało nazwane i oznaczone w akcie notarialnym. Jest ono częścią garażu przypadającą Skarżącemu według podziału dokonanego ad usum, i nie ma wpływu na prawny udział Skarżącego w garażu. Udział ten wynosi - powtórzmy - 18, 19 m².

W skardze wiele miejsca poświecono kwestii prawidłowości pomiarów powierzchni garażu, w tym zwłaszcza nieuwzględnienia, że wysokość garażu nie przekracza wartości 2, 2 m. Należy więc przypomnieć, że stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy, powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1, 40 m do 2, 20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1, 40 m, powierzchnię tę pomija się. Z przepisu tego wynika więc, że wysokość pomieszczenia mierzy się "w świetle", co oznacza, że pomiar powinien być dokonywany od podłogi do najniższego elementu konstrukcyjnego stropu. Elementy techniczne danej kondygnacji, takie np., jak rury, kable, instalacje elektryczne, wodne, przeciwpożarowe, nie są konstrukcyjnymi częściami budynku. Niezależnie od tego należy jednak zaakcentować znaczenie dla sprawy art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Przepis ten ustanawia zasadę związania organu podatkowego danymi widniejącymi w ewidencji gruntów i budynków. W decyzji SKO prawidłowo wyjaśniono Skarżącemu, że z przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika sposób dokonywania pomiarów powierzchni pomieszczeń dla potrzeb ewidencji. Otóż w § 63 ust. 3 tego rozporządzenia wskazano, że pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1234 i 1496). Z kolei, zgodnie z tymi przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów..., powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2, 20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1, 40 m, lecz mniejszej od 2, 20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1, 40 m pomija się całkowicie. Te zasady odpowiadają więc zasadom określonym w art. 4 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, mając na uwadze te przepisy ustawy, wskazanego rozporządzenia oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dane, które ujęte zostały w znajdujących się w aktach sprawy wypisach z ewidencji gruntów i budynków, były dla Organów wiążące, pomijając fakt, że dane te należy uznać za faktycznie prawidłowe. Jeśli Skarżący kwestionuje ich prawidłowość, powinien najpierw w odrębnym postępowaniu administracyjnym doprowadzić do zmiany danych w ewidencji.

Ponieważ SKO zmniejszyło wysokość zobowiązania Skarżącego uznając, że Prezydent nie udokumentował powierzchni części wspólnych budynku i garażu, a przez to nie jest znany udział Skarżącego w tych powierzchniach, to Sąd, mając na uwadze zakaz pogarszania sytuacji osoby skarżącej decyzję (art. 134 § 2 Ppsa), nie zakwestionował tego poglądu SKO, który jest korzystny dla Skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Ppsa, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.