Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 953/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33, 124, 180, 181, 210 § 1 pkt 6 ,  210 § 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. - "I.-B." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 866/08 w sprawie ze skargi R. K. - "I.-B." na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia[...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. K. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we .kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę R. K. prowadzącego przedsiębiorstwo "I.- B." w K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 3 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w podatku akcyzowym za okres od lutego do grudnia 2005 r. oraz za okres od stycznia do grudnia 2006 r.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W toku postępowania kontrolnego, prowadzonego na podstawie upoważnienia z dnia 23 października o nr [...] organ ustalił, że skarżący w okresie od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. zakupił 362 210,00 litrów oleju opałowego z przeznaczeniem na cele grzewcze; dokonał sprzedaży 24 000,00 litrów oleju opałowego, dokumentując transakcje dwoma fakturami VAT, które nie zawierały oświadczenia o jego przeznaczeniu; nie posiadał jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej fakt posiadania urządzeń grzewczych zużywających olej opałowy na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a także nie potrafił w sposób jednoznaczny wyjaśnić rozchodowanie pozostałej ilości zakupionego oleju opałowego, to jest 338 110,00 litrów. Wobec powyższego organ wyliczył zobowiązanie w podatku akcyzowym, w przybliżeniu na kwotę 754 543,00 zł (wraz z odsetkami). Ponadto organ stwierdził, iż skarżący posiadał (na dzień 9 listopada 2007 r.) zaległość podatkową w łącznej kwocie 772 991,49 zł. W świetle powyższych okoliczności organ podatkowy pierwszej instancji, w obawie, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie zaspokojone przez skarżącego, dokonał zabezpieczenia na majątku podatnika.

Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie podzielił stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu organ dodatkowo podniósł, iż prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, potwierdza także fakt prowadzenia przez Komornika Sądowego czynności egzekucyjnych, w ramach których został sprzedany samochód osobowy marki Mercedes Benz [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. rozpoznając skargę stwierdził, że w wyniku wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa.

Według Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy miał prawo nabrać przekonanie, że skarżący nie wywiązuje się z ciążących na nim zobowiązań, a także powziąć obawę o ich niewykonaniu w przyszłości. Organ podatkowy stwierdził bowiem, że obok istniejącej już zaległości podatkowej pojawiła się potencjalna możliwość powstania nowej zaległości w podatku akcyzowym. Ponadto w stosunku do skarżącego była prowadzona egzekucja sądowa. Wskazane okoliczności stanowią więc, na podstawie art. 33 § 2, 3 i 4 Ordynacji podatkowej, wystarczającą, zdaniem Sądu, przesłankę do dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za wskazany powyżej okres rozliczeniowy.

Sąd I instancji podkreślił, iż istotą postępowania było ustalenie czy faktycznie zachodzą przesłanki do zabezpieczenia zobowiązania w podatku akcyzowym przed wydaniem decyzji wymiarowej, a więc innymi słowy czy istnieje realna obawa, iż nie zostanie ono w przyszłości wykonane przez zobowiązanego. W postępowaniu zabezpieczającym organ nie jest bowiem zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia lub też nie obowiązku podatkowego oraz jego rozmiarów. To czy faktycznie organ zasadnie uznał, że paliwo zakupione przez skarżącego nie jest olejem opałowym przeznaczonym na cele grzewcze stanowi przedmiot odrębnego postępowania wymiarowego. Natomiast w tej sprawie wystarczające jest to, że organ wszczął postępowanie kontrolne, w trakcie którego powziął wątpliwość w kwestii wywiązania się skarżącego z ciążących na nim obowiązków podatkowych. Wskazane przez organ okoliczności w tym względzie, zdaniem Sądu, należy uznać za wystarczające. Podobnie jak dokonane przez organ wyliczenie kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym - za podstawę wyliczenia organ przyjął wielkość zakupionego paliwa oraz stawkę podatku

R. K.wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zarzucił

1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

-art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1, 2, 3 i 4 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię przyjmującą, iż brak jest podstaw do pełnego zastosowania przepisów prawa podatkowego zawartych w Dziale IV Ordynacji podatkowej i prowadzenia postępowania dowodowego przez organ administracji zgodnie ze zgłaszanymi przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego wnioskami dowodowymi, w sytuacji, w której w sprawie zastosowanie miały przepisy art. 180 i n. Ordynacji podatkowej regulujące postępowanie dowodowe.

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art.180 w zw. z art. 181 oraz art. 33 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne przyjęcie, iż organy podatkowe w sposób dostateczny wykazały istnienie przesłanek pozytywnych zastosowania zabezpieczenia, tj. że istnieje w przedmiotowej sprawie obawa niewykonania zobowiązania podatkowego lub przypuszczenie, że może zostać niewykonane,

- art. 145 § 1 pkt1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne przyjęcie, iż organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach w sposób dostateczny wykazały przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach enumeratywnie wymienionych w przepisie § 2. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania, zatem zakres kognicji Sądu będą wyznaczać zarzuty podniesione w ramach podstaw skargi kasacyjnej.

Skarżący oparł skargę kasacyjną na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego oraz na zarzutach naruszenia przepisów postępowania. Wymienione rodzaje zarzutów odnoszą się w istocie do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej a konkretnie do zastosowania art. 33 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe w sprawie, a którego zasadność i prawidłowość kwestionuje skarżący. Skarżący zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt lit. a i c p.p.s.a. stwierdził, że utrzymując w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 3 marca 2008 r. nie wykazał w sposób dostateczny przesłanek zastosowania zabezpieczenia należności z tytułu podatku akcyzowego, o której mowa w art. 33 Ordynacji podatkowej, czym naruszył art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są błędne. W myśl art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika (...) jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zabezpieczenia, o którym mowa w § 1 przepisu, można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji: ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej zwrot podatku (art. 33 § 2). W przypadku, o którym mowa w § 2 przepisu organ podatkowy na podstawie posiadanych danych określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W rozpoznawanej sprawie w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego organ podatkowy stwierdził, że skarżący w okresie od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. zakupił 362 210,00 litrów oleju opałowego z przeznaczeniem na cele grzewcze; dokonał sprzedaży 24 000,00 litrów oleju opałowego, dokumentując transakcje dwoma fakturami VAT, które nie zawierały oświadczenia o jego przeznaczeniu i w oparciu o te okoliczności w decyzji wydanej w I instancji określił wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym. Organ podatkowy stwierdził, że skarżący posiadał już zaległość podatkową w kwocie 772 991,49 złotych na dzień 9 listopada 2007 r. Ta okoliczność była podstawą do dokonania zabezpieczenia kwoty podatku akcyzowego obliczonego przez organ wraz z odsetkami. Organy podatkowe posiadając informację o zaległości podatkowej o znacznej wysokości przybliżonej do kwoty wyliczonego podatku akcyzowego miały usprawiedliwione obawy, że należność ta nie zostanie zaspokojona i dokonały stosownego zabezpieczenia wykonania tego zobowiązania w drodze decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu decyzji o zabezpieczeniu organ I instancji a następnie organ II instancji podały przesłanki, jakimi kierowały się przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia. Nie można zatem zarzucić organom podatkowym naruszenia art. 124 Ordynacji podatkowej. Podobnie chybiony jest zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne o którym mowa w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy i wyjaśnienie faktów (okoliczności), które doprowadziły organ do zastosowania zabezpieczenia wykonania zobowiązania w podatku akcyzowym w majątku skarżącego. W związku z tym zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu II instancji tj. wydanej z naruszeniem wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej należy uznać za nieusprawiedliwione.

Przechodząc do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji przypomnieć należy, iż do wykonania zabezpieczenia majątkowego wykonania zobowiązania podatkowego w majątku dłużnika legitymuje organy podatkowe przepis art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten określa przesłanki do podjęcia tego rodzaju czynności przez organ podatkowy m.in. w sytuacji gdy zachodzi "uzasadniona obawa, że nie zostanie ono zaspokojone". Wystarczy zatem, że organ powziął uzasadnioną obawę, że należny podatek nie zostanie zapłacony. Przepis art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej nie wymienia wyczerpująco okoliczności, które pozwalałyby przyjąć, w jakim przypadku ta obawa jest uzasadniona. Zwrot "w szczególności" oznacza tylko przykładowe sytuacje prowadzące organ podatkowy do takiego uznania. Oznacza to, że organ podatkowy bada w każdej sprawie, czy zachodzi uzasadniona obawa niezapłacenia podatku przez podatnika w oparciu o indywidualne okoliczności zachodzące w konkretnej sprawie i wtedy decyduje o dokonaniu zabezpieczenia. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż powzięcie wątpliwości przez organ co do wypłacalności podatnika nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, o jakim mowa w art. 180 i n. Ordynacji podatkowej, jeżeli jest ona uzasadniona informacjami jakie posiada z urzędu organ na temat danego podatnika, np. zaleganie z innymi zobowiązaniami podatkowymi lub innymi należnościami publicznoprawnymi. Taki przypadek miał miejsce w rozpoznawanej sprawie. Należy więc stwierdzić, że wykładnia art. 33 Ordynacji podatkowej została przeprowadzona przez Sąd I instancji w sposób prawidłowy i wobec tego zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. jest nieuzasadniony.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.