Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 127/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 114, art. 124, art. 124b, art. 140
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 77, art. 80, art. 107, art. 136, art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt III SA/Kr 127 /10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek ( spr. ) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Ł. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2009 r. , nr : [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata P. K. Kancelaria Adwokacka w K., koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku Ł. N. dotyczącego zwrotu zatrzymanego prawa jazdy i przywrócenia cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B:

1. odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy,

2. odmówił przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B cofniętego decyzją Starosty z dnia [...] 2008 r. do czasu dostarczenia orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z zastrzeżeniem art. 114 ust. 1 pkt 2 a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 140 ust. 2 w związku z art. 140 ust. 1 pkt 1a - ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu 3.10.2008 r. Ł. N. zostało wydane przez Komendanta Miejskiego Policji skierowanie na badanie lekarskie znak [...] oraz skierowanie na badanie psychologiczne znak [...].

W dniu 29.10.2008 r. wpłynęło do urzędu orzeczenie psychologiczne (badanie odwoławcze) nr [...] wydane w dniu 27.10.2008 r. przez Pracownię Psychologiczną, w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

W związku z powyższym w dniu [...] 2009 r. decyzją znak [...] Starosta cofnął Ł. N. uprawnienie do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B, z uwagi na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

W dniu 24.08.2009 r. wpłynęło orzeczenie psychologiczne nr [...] wydane w dniu 5.08.2009 r. przez [...] Pracownia Psychologii Pracy o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Natomiast Ł. N. przedstawił kolejne orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 21.08.2009 r. wydane przez Pracownię Badań Psychologicznych o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Zgodnie z § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy "w przypadku wydania orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych, o których mowa w ust. 1, ponowne badanie może nastąpić po upływie roku".

Wobec powyższego organ wystąpił do Marszałka Województwa, który prowadzi nadzór nad wykonywaniem badań psychologicznych o zajęcie stanowiska w sprawie. W piśmie Urzędu Marszałkowskiego Województwa wskazano, iż orzeczenie nr [...] z dnia 5.09.2009 r. o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych jest ostateczne.

Warunkiem odzyskania cofniętego uprawnienia jest przedstawienie orzeczenia o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W związku z zaistniałą sytuacją brak jest możliwości zastosowania art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Ł. N. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił, że poddanie się przez skarżącego badaniom przed upływem określonego ustawowo terminu wynikał z braku wiedzy. Skarżący zwrócił się, więc z prośbą o wydanie skierowania na badanie psychologiczne, ponieważ od poprzedniego badania upłynął już rok.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt: [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji wskazało m.in. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu decyzji podniosło, że skarżący przedłożył w Kolegium orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 9 grudnia 2009r., stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z wnioskiem o dołączenie do akt sprawy.

W sprawie u Ł. N. istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdami mechanicznymi. Wynika to z orzeczeń psychologicznych: nr [...] z dnia 16 października 2008r. wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy, orzeczenia psychologicznego nr [...] wydanego przez Ośrodek Ruchu Drogowego - Pracownia Psychologiczna oraz orzeczenia [...] Sp.z.o.o NZOZ Centrum Medyczne z dnia 5 sierpnia 2009r. Na podstawie dwóch pierwszych orzeczeń decyzją z dnia [...] 2008r. orzeczono o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Trzecie z orzeczeń wydane w dniu 5 sierpnia 2009r. świadczy o tym, iż nie ustała przyczyna, dla której cofnięto uprawnienia, bowiem istnieją nadal przeciwwskazania psychologiczne do kierowania pojazdami mechanicznymi.

Kolegium przywołując treść art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazało, że skoro przyczyna, dla której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami nie ustała, zasadnym była odmowa przywrócenia Ł. N. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B oraz odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Dlatego też zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z przepisami prawa.

Ponadto ani orzeczenie Ośrodka Ruchu Drogowego - Pracownia Badań Psychologicznych z dnia 21 sierpnia 2009r., ani orzeczenie wydane przez ten sam Ośrodek z dnia 9 grudnia 2009r., nr [...] stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami nie mogą być brane pod uwagę w sprawie.

Przywołując treść § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...) Kolegium stwierdziło, że skoro ostatnie orzeczenie psychologiczne stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami wydane zostało przez [...] Sp. z.o.o NZOZ Centrum Medyczne w dniu 5 sierpnia 2009r. i jest ono ostateczne, to ponowne badanie może nastąpić dopiero po upływie roku od chwili wydania tego orzeczenia, a więc nie wcześniej niż 5 sierpnia 2010r. Stanowisko takie zaprezentował Marszałek Województwa.

Kolegium wskazało też, że w przypadku skarżącego nie jest wymagane ponowne skierowanie na badania psychologiczne, ponieważ zgodnie z § 2 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...) - osoby, o których mowa w art. 124 ust.1 pkt 1 i 6 oraz ust. 2 zgłaszają się na badania bez skierowania.

Ł. N. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wniósł o uchylenie decyzji.

Decyzji zarzucił na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa nieważność. Podniósł, że Starosta Powiatowy decyzją z dnia [...] 2009 r., sygn. [...] orzekł przywrócenie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, zaś w dniu [...] 2009 r. Starosta Powiatowy, wydal decyzję, w której orzeczono przywrócenie skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B. Tym samym sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. W konsekwencji wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Z ostrożności procesowej zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa przez:

I. obrazę przepisów materialnych, a to:

a) błędne zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 1 a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w sytuacji, w której skarżący w dniu wydania decyzji dysponował orzeczeniami psychologicznymi właściwych i kwalifikowanych podmiotów potwierdzających brak istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem;

II. obrazę przepisów postępowania, a to:

a) zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 kpa przez zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 1a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w sytuacji, w której brak było przesłanki do implementacji jego normy w ustalonym stanie faktycznym,

b) zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, bowiem nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego, zaś poczynione ustalenia przez organy charakteryzują się niespójnością i wybiórczością bez dogłębnego zapoznania się z meritum sprawy, w szczególności uznania, iż dysponowanie przez skarżącego dokumentacją potwierdzającą brak istnienia przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych na chwilę wydania rozstrzygnięcia nie jest podstawą do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy,

c) zasady zaufania wyrażonej w art. 8 kpa, bowiem skarżącego nie poinformowano o konieczności zgłoszenia się na badanie bez uprzedniego skierowania,

d) art. 77 kpa, bowiem organy nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło w do błędnych ustaleń stanu faktycznego, w szczególności uznania, iż przedłożone dokumenty nie stanowią podstawy do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy jak również przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, nie odnosząc się do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

W piśmie procesowym skarżący podniósł zarzut, że decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne nr [...] z dnia 3 października 2008 r. wydana została z naruszeniem § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...), albowiem została wydana po upływie 33 dni od daty prowadzenia przez skarżącego pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Z akt postępowania administracyjnego przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę wynika następująca kolejność zaistniałych zdarzeń.

Prokuratura Rejonowa pismem z dnia 29 września 2008 r. przesłała do Starostwa Powiatowego dowód rzeczowy w postaci prawa jazdy Ł. N. wraz z prawomocnym postanowieniem o jego zatrzymaniu. Prokurator Prokuratury Rejonowej postanowieniem z dnia 2 września 2008r. sygn. akt [...] zatrzymał prawo jazdy nr [...] wydane przez Starostę należące do Ł. N. i wskazał, że jest on podejrzany o prowadzenie samochodu osobowego po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości tj. czyn z art. 178a §1 kodeksu karnego.

Komendant Miejski Policji w dniu 3 października 2008r. skierował Ł. N. na badania:

1) psychologiczne nr [...], znak: [...],

2) lekarskie nr [...], znak: [...]

- z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Ośrodek Medycyny Pracy wydał w dniu 16 października 2008 r.:

- na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym orzeczenie psychologiczne nr [...] stwierdzające u Ł. N. istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

- na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy Prawo o ruchu drogowym orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające u Ł. N. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Ł. N. odwołał się od powyższych orzeczeń.

Ośrodek Ruchu Drogowego Pracownia Psychologiczna w ramach badania odwoławczego wydał w dniu 27 października 2008r., orzeczenie psychologiczne nr [...] w którym stwierdził u Ł. N. istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi.

Starosta pismem z dnia 6 listopada 2008r. sygn. [...] zawiadomił Ł. N. zgodnie z art. 61 §4 kpa o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 a ustawy Prawo o ruchu drogowym, wobec wpływu orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 16 października 2008r

Decyzją z [...] 2008r. znak [...] Starosta na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 a ustawy Prawo o ruchu drogowym cofnął Ł. N. uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B do czasu ustania przyczyny cofnięcia z powołaniem się na orzeczenie psychologiczne z dnia 16 października 2008 r. nr [...].

W dniu 30.04.2009 r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia 17 kwietnia 2009r. nr [...] stwierdzające istnienie u Ł. N. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B w wyniku badań lekarskich w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Starosta pismem z dnia 5 maja 2009r. wszczął z urzędu postępowanie sygn. [...], na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sprawie cofnięcia Ł. N. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B w związku z wpływem orzeczenia z dnia 17 kwietnia 2009r. nr [...] z A.

Decyzją z [...] 2009r. sygn. [...] Starosta cofnął Ł. N. uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B. na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym z powołaniem się na orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia 17 kwietnia 2009r. nr [...]. stwierdzające istnienie u Ł. N. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B.

[...] Sp.z.o.o Pracownia Psychologii Pracy orzeczeniem z dnia 5 sierpnia 2009r. nr [...] w wyniku badania przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdził u Ł. N. istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. [...] Sp z.o.o NZOZ Centrum Medyczne pismem z dnia 14.09.2009 r. stwierdziło, że orzeczenie z dnia 5 sierpnia 2009r. jest ostateczne, ponieważ skarżący nie wniósł odwołania.

Ośrodek Ruchu Drogowego - Pracownia Badań Psychologicznych orzeczeniem z dnia 21 sierpnia 2009r. nr [...] w wyniku badania przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdził brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami u Ł. N.

Ośrodek Medycyny Pracy, orzeczeniem lekarskim z dnia 18 września 2009r. nr [...] w wyniku badania przeprowadzonego na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B u Ł. N.

W dniu 23 września 2009r. wpłynął do Starostwa Powiatowego wniosek skarżącego o zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy kat. B i przywrócenie cofniętego uprawnienia.

Decyzją z dnia [...] 2009r. sygn. [...] Starosta przywrócił Ł. N. uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B. na podstawie art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu organ wskazał na wpłynięcie orzeczenia lekarskiego [...] z 18 września 2009r. stwierdzającego u Ł. N. brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu 12.10.2009 r. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji.

Pismem z 12 października 2009r. Dyrektor Departamentu Transportu i Komunikacji urzędu Marszałkowskiego Województwa stwierdził, że w sprawie wydano orzeczenie [...] z 5 sierpnia 2009r. o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych z powodu negatywnych wyników badań testowych. Następnie wydano orzeczenie nr [...] z 21 sierpnia 2009r. o braku przeciwwskazań psychologicznych, ale Ł. N. przystępując do badań, podał w wywiadzie, że nie był badany (badanie po raz pierwszy). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że orzeczenie nr [...] jest ostateczne.

Decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...] Starosta odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B Ł. N., do czasu dostarczenia orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z zastrzeżeniem art. 114 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stwierdził, że orzeczenie nr [...] jest ostateczne.

Ł. N. odwołał się od powyższej decyzji organu I instancji. Odwołanie wpłynęło 10 listopada 2009r.

Centrum Medyczne SP ZOZ Pracownia Psychologiczna orzeczeniem z dnia 13 listopada 2009r. nr [...] w wyniku badania przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdziło istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami u Ł. N.

Ośrodek Ruchu Drogowego - Pracownia Badań Psychologicznych orzeczeniem z dnia 9 grudnia 2009r. nr [...] w wyniku badania przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdził brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami u Ł. N.

Decyzją z dnia 10 grudnia 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję I instancji. Ł. N. wniósł skargę na powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008r. sygn. akt [...] uznał Ł. N. za winnego występku z art. 178a kk i orzekł między innymi środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 6 marca 2009r. sygn. akt [...], zmienił zaskarżony wyrok w postaci skrócenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów do jednego roku.

Sąd Rejonowy pismem z dnia 8.04.2009 r. przesłał do Starostwa Powiatowego odpis prawomocnego wyroku z dnia 10 grudnia 2008r. sygn. akt [...]. Wskazał, że początkiem środka karnego winna być data 31.08.2008 r.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2009r. Starosta zawiadomił skarżącego i SR o wykonywaniu środka karnego z prawomocnego wyroku z dnia 10 grudnia 2008r. sygn. akt [...], w okresie 31 sierpnia 2008 - 31 sierpnia 2009r.

Starosta zawiadomieniem z dnia 15 kwietnia 2009r. wszczął z urzędu postępowanie sygn. [...], na podstawie art. 182 §2 Kodeksu karnego wykonawczego, w sprawie cofnięcia Ł. N. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z orzeczonym środkiem karnym.

Decyzją z [...] 2009r. [...] Starosta cofnął Ł. N. uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 182 §2 Kodeksu karnego wykonawczego.

Decyzją z [...] 2009r. sygn. [...] Starosta przywrócił Ł. N. uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu organ wskazał na upłynięcie z dniem 31.08.2009r. okresu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 3.09.2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjno-prawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego.

Wydane w sprawie decyzje oparte zostały na regulacji zawartej są w treści ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005r., nr 108, poz. 908) zwanej dalej p.r.d.

Stosownie do treści art. 140. 1. p.r.d.: Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie:

1) stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem;

1a) stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego, wydanego po przeprowadzeniu badania psychologicznego w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 i 3, istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem;

Decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem przypadku określonego w ust. 1 pkt 3, wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie (art. 140 ust. 2 p.r.d.). Treść tego przepisu wskazuje, więc jednoznacznie, że w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym uprawniony organ zobowiązany jest do ustalenia czy ustały przyczyny, które spowodowały jego cofnięcie wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 140 ust. 1 p.r.d.

Starostę prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie o zwrot prawa jazdy i przywrócenie cofniętego uprawnienia obowiązują wszystkie reguły postępowania administracyjnego. W szczególności mają tu zastosowanie przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które zobowiązują organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej kpa, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 kpa). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 §3 kpa).

Decyzją z [...] 2008r. znak [...] Starosta na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym cofnął Ł. N. uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B do czasu ustania przyczyny cofnięcia z powołaniem się na orzeczenie psychologiczne z dnia 16 października 2008 r. nr [...] wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy, stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia i w dniu 27.10.2008 r. wydane zostało orzeczenie psychologiczne (badanie odwoławcze) nr [...] przez Ośrodek Ruchu Drogowego Pracownia Psychologiczna, w którym również stwierdzono istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Z uwagi na podniesiony w skardze zarzut nieważności decyzji należy wskazać, że decyzją z [...] 2009r. sygn. [...] Starosta cofnął Ł. N. uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B. na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym z powołaniem się na orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia 17 kwietnia 2009r. nr [...] stwierdzające istnienie u Ł. N. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B w wyniku badań lekarskich w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Decyzją z dnia [...] 2009r. sygn. [...] Starosta przywrócił Ł. N. uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu organ wskazał na upłynięcie z dniem 31.08.2009r. okresu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Powyższa decyzja wydana została w związku z tym, że decyzją z [...] 2009r. [...] Starosta cofnął Ł. N. uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 182 §2 Kodeksu karnego wykonawczego.

W dniu 23 września 2009r. wpłynął do organu wniosek skarżącego o zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy kat. B i przywrócenie cofniętego uprawnienia.

Decyzją z dnia [...] 2009r. sygn. [...] Starosta przywrócił Ł. N. uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B. na podstawie art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu organ wskazał na wpłynięcie 21 września 2009r. orzeczenia lekarskiego [...] z 18 września 2009r. wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B u Ł. N.

Decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...] Starosta na podstawie art. 140 ust. 2 w związku z art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. a - Prawo o ruchu drogowym odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B Ł. N., do czasu dostarczenia orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z zastrzeżeniem art. 114 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stwierdził, że orzeczenie nr [...] jest ostateczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn.: [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję na którą skarżący wniósł skargę.

To wskazuje, że bezzasadny był zarzut skargi, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej jedynie, co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. W postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. O tożsamości sprawy stanowi charakter i zakres praw nabytych z decyzji (lub brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków. Zgodnie, bowiem z treścią art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Decyzje Starosty z dnia [...] 2009 r. sygn. [...] oraz z dnia [...] 2009r. sygn. [...] dotyczyły innego przedmiotu rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej aniżeli zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu I Instancji - Starosty z dnia [...] 2009 r., sygn. [...]. Decyzje te skierowane były wprawdzie do tego samego podmiotu, ale odmienne były podstawy prawne i faktyczne tych decyzji a tym samym odmienne było to, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

W tym miejscu należy odnieść się do podniesionego przez skarżącego zarzutu, że decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne nr [...] z dnia 3 października 2008 r. wydana została z naruszeniem § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...), albowiem została wydana po upływie 33 dni od daty prowadzenia przez skarżącego pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Zarzut ten nie mógł przynieść zamierzonego skutku albowiem przedmiotowe skierowanie pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Na marginesie jedynie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 12/09 stwierdził, że "Termin do wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.) jest terminem instrukcyjnym."

Skarga jednakże zasługuje na uwzględnienie, ale nie w pełnym uwzględnieniu podnoszonych w niej zarzutów.

Na wstępie należy podnieść, że błędne było stanowisko organu I instancji, że decyzją z [...] 2008r. znak [...] Starosta cofnął Ł. N. uprawnienie do kierowania pojazdami w związku z orzeczeniem psychologicznym (badanie odwoławcze) nr [...] wydanym w dniu 27.10.2008 r. przez Ośrodek Ruchu Drogowego Pracownia Psychologiczna.

Błędne też było stanowisko Kolegium zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na podstawie tych orzeczeń (z dnia 16 października 2008 r. nr [...] wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy, nr [...] wydanego w dniu 27.10.2008 r. przez Ośrodek Ruchu Drogowego Pracownia Psychologiczna), decyzją z dnia [...] 2008r. orzeczono o cofnięciu Ł. N. uprawnień do kierowania pojazdami.

Decyzja Starosty z dnia [...] 2008r. znak [...] rozstrzygała o cofnięciu skarżącemu uprawnień do czasu ustania przyczyny cofnięcia z powołaniem się na orzeczenie psychologiczne z dnia 16 października 2008 r. nr [...], bez odniesienia się do orzeczenia odwoławczego nr [...] wydanego w dniu 27.10.2008 r. Decyzja ta pozostaje poza granicami sprawy poddanej kontroli Sądu na skutek wniesionej skargi, jednakże jak już wskazano powyżej, ta decyzja musi stanowić punkt odniesienia tej kontroli z uwagi na treść art.140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z treścią § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005 r., nr 69, poz. 622) "w przypadku wydania orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych, o których mowa w ust. 1, ponowne badanie może nastąpić po upływie roku".

Zgodnie z kolei z treścią § 8. 1 rozporządzenia: uprawniony psycholog na podstawie wyników badania wydaje orzeczenie psychologiczne, zwane dalej "orzeczeniem", stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań psychologicznych do: 1) kierowania pojazdem; 2) wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Osoby, o których mowa w art. 124 ust. 1 pkt 1 i 6 oraz ust. 2 ustawy oraz art. 39m ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zgłaszają się na badanie bez skierowania (§ 2 pkt 9 tego rozporządzenia). Przepis ten dotyczy, więc zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

W sprawie u skarżącego stwierdzono przeciwwskazania psychologiczne do kierowania pojazdami. Wynika to z orzeczeń psychologicznych: nr [...] z dnia 16 października 2008r., orzeczenia psychologicznego (odwoławczego) z dnia 27 października 2008 r. nr [...] oraz orzeczenia z dnia 5 sierpnia 2009 r. nr [...].

Rozpoznając wniosek skarżącego o zwrot prawa jazdy i przywrócenie cofniętego uprawnienia organ winien odnosić się z uwagi na treść art.140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, do treści decyzji Starosty z dnia [...] 2008r. znak [...] kształtującej stosunek administracyjno-prawny przez oparcie tego rozstrzygnięcia na treści orzeczenia psychologicznego z dnia 16 października 2008 r. nr [...] wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy.

W tej sytuacji w sprawie termin określony w § 8 ust. 7 rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...) należy odnieść do dnia 16 października 2008r. Tym samym termin ponownego badania mógł mieć miejsce po dniu 16 października 2009 r.

Niewątpliwie, więc orzeczenie z dnia 5 sierpnia 2009 r. nr [...] wydane przed dniem 16 października 2009 r. o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami nie mogło zostać uwzględnione przez organ przy ustalaniu czy ustały przyczyny cofnięcia uprawnień, pomimo tego, że orzeczenie to jak wynika z jego treści zostało wydane w trybie art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W toku postępowania przed organem I instancji skarżący przedstawił kolejne orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 21 sierpnia 2009 r. wydane przez Ośrodek Ruchu Drogowego Pracownia Badań Psychologicznych o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Orzeczenie to jak wynika z jego treści zostało wydane w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 ustawy: Badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega:

1) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz osoba ubiegająca się o pozwolenie do kierowania tramwajem;

2) kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli:

a) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu, (...).

Orzeczenie to zostało, więc wydane nie w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym a zatem nie na potrzeby postępowania w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Dlatego również i to orzeczenie i badanie przeprowadzone ponadto przed dniem 16 października 2009 r. nie mogły stanowić podstawy do ustalenia, że ustały przyczyny cofnięcia uprawnień.

W sprawie Starosta przed wydaniem decyzji wystąpił do Marszałka Województwa o zajęcie stanowiska wobec sprzecznej treści orzeczeń psychologicznych nr [...] z dnia 5.08.2009 r. oraz nr [...] z dnia 21.08.2009 r. Organy obu instancji powołały się na to stanowisko.

Niewątpliwie Marszałek Województwa, zgodnie z art. 124b ust. 2 pkt 1c ustawy Prawo o ruchu drogowym w ramach sprawowanego nadzoru prowadzi kontrolę w zakresie wydawanych orzeczeń lekarskich. Nadzór ten nie uprawnia jednakże do wskazywania organowi prowadzącemu postępowanie administracyjne w przedmiocie przywrócenia uprawnień do prowadzenia pojazdów, które z orzeczeń organ ma uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Rozstrzygnięcie, które z orzeczeń winno stanowić podstawę wydanego rozstrzygnięcia należało do obowiązków organu po wszechstronnej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...] Starosta odmówił zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, do czasu dostarczenia orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z zastrzeżeniem art. 114 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jak wynika z powyższych rozważań decyzja powyższa była prawidłowa w zakresie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami, w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego przez organ I instancji i obowiązującego stanu prawnego pomimo błędnego uzasadnienia.

Należy jednak zauważyć, że zgodnie z treścią art. 114. 1. ustawy Prawo o ruchu drogowym: Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega:

1) osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty:

a) w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji,

b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1;

2) osoba ubiegająca się o:

a) przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji,

b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok.

4. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.

Decyzja organu I instancji w sentencji zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie:

- odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B Ł. N.,

- do czasu dostarczenia orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami,

- z zastrzeżeniem art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Faktycznie, więc organ w sentencji tej decyzji określił dwa obowiązki warunkujące wydanie decyzji pozytywnej. Jest to sprzeczne z treścią art. 140 ust. 2. p.r.d. jak i z treścią art. 114 p.r.d. Jeżeli osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym nie spełnia ustawowych przesłanek, organ wydając decyzję odmowną nie rozstrzyga w sentencji decyzji o warunkach jakie winny być spełnione dla wydania decyzji pozytywnej. Do tych warunków winien odnieść się w uzasadnieniu decyzji. W przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym brak jest podstawy prawnej do określania przez organ w sentencji decyzji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami obowiązku dostarczenia orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami jak i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Należy zauważyć, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera uzasadnienia rozstrzygnięcia w zakresie zastrzeżenia wynikającego z art. 114 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kolegium, jako organ odwoławczy nie dostrzegło tej wady jak również nie uzasadniło przyczyn, dla którego takie rozstrzygnięcie uznało za słuszne utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.

Dlatego też z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie powyżej wskazanym, została wydana decyzja z dnia [...] 2009r. znak: [...] Starosty a w konsekwencji wadliwa była także zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn.: [...] - utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja Kolegium została ponadto wydana z naruszeniem także innych przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2). Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego, jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Nie ulega, więc, wątpliwości, że organ odwoławczy ma prawo do dokonania weryfikacji decyzji organu I instancji przez odmienną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, po jego ewentualnym uzupełnieniu w trybie art. 136 kpa, który stanowi, że: Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Ocenie organu odwoławczego podlega całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie przed organem l instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany i przeanalizowany przez ten organ. Organ odwoławczy w ramach swoich uprawnień może materiał ten ocenić inaczej niż organ l instancji, co więcej organ odwoławczy może z urzędu lub na żądanie strony przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy obowiązany jest uwzględniać stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji przez organ I instancji jednakże z uwzględnieniem zmienionego stanu faktycznego i prawnego, jeżeli miało to miejsce.

W sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję w dniu 10 grudnia 2009 r. nie mogło, więc pominąć tego, że Ośrodek Ruchu Drogowego - Pracownia Badań Psychologicznych orzeczeniem z dnia 9 grudnia 2009r. nr [...] stwierdził brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami u Ł. N., które to orzeczenie skarżący przedłożył przed organem odwoławczym. Orzeczenie to zostało wydane w trybie art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym i niewątpliwie zostało wydane po upływie rocznego terminu wynikającego z § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...) w odniesieniu do orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 16 października 2008r. wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy.

Błędne jest, więc stanowisko Kolegium, że skoro ostatnie orzeczenie psychologiczne stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami wydane zostało w dniu 5 sierpnia 2009r. i jest ono ostateczne, to ponowne badanie może nastąpić dopiero po upływie roku od chwili wydania tego orzeczenia, a więc nie wcześniej niż 5 sierpnia 2010r.

Wydanie orzeczenia, sporządzonego we właściwej formie przez uprawnioną jednostkę (uprawnionego psychologa) i w zakresie jej działania w trybie art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ale w wyniku badania przeprowadzonego przed upływem rocznego terminu określonego w § 8 ust. 7 rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...) uprawnia organ do odmowy zwrotu prawa jazdy i przywrócenia cofniętego uprawnienia. Nie uprawnia jednakże do przyjęcia, iż nastąpiła zmiana początku biegu tego terminu w odniesieniu do tak wadliwie przeprowadzonego badania z pominięciem badania, które stanowiło podstawę decyzji rozstrzygającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.

Wadliwym jest odnoszenie terminu określonego w § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...) do badań przeprowadzonych przez stronę wnioskującą o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami w szczególności wykonanych z inicjatywy strony przez upływem tego terminu, jak również do innych badań niż te, które stanowiły podstawę decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień. Poddanie się takim badaniom nie wymaga skierowania a strona wykonując takie badania naraża się na odmowę przywrócenia uprawnień nawet w sytuacji, gdy badanie to stwierdzi brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Jak już wskazano Ośrodek Ruchu Drogowego - Pracownia Badań Psychologicznych orzeczeniem z dnia 9 grudnia 2009r. nr [...] wydanym w trybie art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy prawo o ruchu drogowym stwierdził brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami u Ł. N. Orzeczenie to zostało wydane po upływie roku od orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 16 października 2008r. wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy, które to orzeczenie stanowiło podstawę decyzji Starosty z dnia [...] 2009 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia Ł. N. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi a więc po upływie terminu, o którym mowa w § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...).

W konsekwencji obowiązywania zasady dwuinstancyjności ustalenia faktyczne ma dokonywać zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy. Do jej zachowania nie wystarczy, bowiem wydanie w sprawie dwóch rozstrzygnięć organów administracji publicznej różnych stopni. Organ odwoławczy rozstrzyga sprawę merytorycznie, a zatem ma prawo i obowiązek prowadzić własne postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. Dlatego też Kolegium wydało wadliwą decyzję.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec złożenia przez adwokata-pełnomocnika skarżącego wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, o kosztach tych orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.

Należy podkreślić, że wyrok niniejszy nie przesądza treści decyzji, jakie zapadną po ponownym prowadzeniu postępowania.