Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 102/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48 ust 2 pkt 1 i 2, art. 50 i 51, art.10, art. 5 ust 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 146 par 2 w związku z art. 151 par 2, aet. 146 par 2, art. 145 par 1 pkt 4, art. 7, 8, 9 ,10 i 77 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia w wyniku wznowienia postępowania wydania decyzji z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej przy ul . [...] Decyzja ta została zmieniona decyzją z dnia [...] r. w zakresie zmiany trasy zewnętrznej instalacji gazowej w celu podłączenia ww. budynku.

Pismem z dnia [...] r. Z. i R. S. wystąpili do PINB o podjęcie działań w celu doprowadzenia budowy na działce nr [...] w S. do stanu zgodnego z planem zagospodarowania terenu. Skarpa znajdująca się przy ul. [...] w wyniku nawiezienia ziemi na działkę [...] , została przesunięta pod działkę nr [...] stanowiącą ich własność.

Wobec przyjętego zgłoszenia organ I instancji w dniu [...] r. przeprowadził oględziny tej nieruchomości, a następnie w postępowaniu wyjaśniającym ustalił, że inwestor prowadzi roboty wykończeniowe budynku mieszkalnego. Nawożąc masy ziemi podniesiono poziom terenu, co spowodowało w znacznym stopniu odstępstwo w stosunku do wydanego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego w tym projektu zagospodarowania terenu (teren miał być naturalny ze spadkiem ok. [...] cm w kierunku południowym). W związku z podniesieniem terenu wykształcona została skarpa w odległości ok. [...] cm od granicy z działką nr [...] Wykonany zakres robót wymagał zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonano szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną, którą dołączono do akt sprawy. Organ I instancji ustalając krąg stron postępowania uznał, iż A. J. - właściciel działki nr [...] , jest jedyną stroną tego postępowania.

W oparciu o dokonane ustalenia PINB postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia [...] r. numer [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 nakazał inwestorowi przedłożenie w terminie do dnia [...] r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Inwestor przedłożył projekt zamienny obejmujący zagospodarowanie działki nr [...] przy ul. [...] Organ I instancji sprawdzając przedłożony projekt stwierdził, że ukształtowanie terenu od strony wejścia i wjazdu na posesję (w obrębie granicy działek [...] nie jest zgodne ze stanem obecnym. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na A. J. obowiązek usunięcia tych nieprawidłowości. Inwestor przedłożył poprawiony projekt zamienny autorstwa architekta mgr inż. T. B. , w którym sporządzający między innymi wskazał roboty budowlane, które należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót, w tym związanych z podniesieniem poziomu terenu na działce nr [...] , do stanu zgodnego z prawem. W projekcie tym wskazano, że na istniejącym fundamencie w tylnej części działki o nr geod. [...] oraz od granicy działki o nr geod. [...] należy wykonać murek oporowy z kamienia łamanego. Murek oporowy należy zaizolować tj. wykonać izolację pionową i poziomą w celu uniknięcia przedostawania się wód opadowych przez murek. Murek oporowy należy wykonać ze spadkiem 9% w kierunku działki [...] tj. w kierunku domu jednorodzinnego. Woda opadowa z murku będzie spływała na teren działki [...] tj. od strony domu jednorodzinnego. Teren za murkiem oporowym od strony działki do granicy działki [...] będzie ukształtowany jako płaski. Wody opadowe nie będą przechodziły na teren działki sąsiedniej tj. działki [...]

PINB wypełniając dyspozycję art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził A. J. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolnostojącej wraz z zagospodarowaniem terenu nieruchomości i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Pismami z dnia [...] r. Z. i R. S. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją organu I instancji, wskazując, że w trakcie jego prowadzenia nie zostali uznani za stronę postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ wszczął postępowanie wznowieniowe, a następnie po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. umorzył to postępowanie uznając, że Państwu S. nie przysługuje w tym postępowaniu status strony. Od decyzji tej, odwołali się Państwo S.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia r [...] . uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wykazując, że R. i Z. S. w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 404/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. J. na powyższą decyzję WINB. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, miedzy innymi, że słusznie organ odwoławczy uznał, że posadowienie muru oporowego nawet o nieznacznej wysokości przy granicy nieruchomości sprawia, iż nieruchomość należąca do R. i Z. S. znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, w szczególności zaś budowli jaką jest mur oporowy. Konstrukcje oporowe, do których zaliczają się mury oporowe, mają za zadanie zabezpieczenie terenu przed osuwaniem się gruntu i to nawet wtedy, gdy stanowią element ogrodzenia. Mur oporowy odbiera poziomy napór gruntu. Wielkość obciążenia muru oporowego zależna jest od wysokości warstwy gruntu i od ciężaru materiałów i urządzeń zlokalizowanych na gruncie. Parcie gruntu na mur może spowodować jego przesunięcie, co w przypadku przesunięcia muru oporowego stojącego przy granicy nieruchomości wiązać się może z wtargnięciem w sferę uprawnień właścicielskich do gruntów sąsiednich. Nie ulega zatem wątpliwości, że właściciele nieruchomości sąsiedniej względem terenu inwestycji mają interes prawny w sprawie budowy muru oporowego, lokalizowanego wzdłuż granicy nieruchomości. Sąd podkreślił również w wyroku, że budowa muru oporowego, związana z podniesieniem rzędnej gruntu, może nie pozostawać bez wpływu na kierunek spływu wód opadowych. W ocenie Sądu, art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, z którego wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a także § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.), który zabrania dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości, stanowią wystarczającą podstawę do uznania Z. S. i R. S. za stronę postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego i udzielenia pozwolenia na budowę. Pozbawienie ich prawa udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę stanowiło przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Skoro więc, Z. S. i R. S. , którym przysługiwał status strony, wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją ostateczną, a organy administracji nie negują dochowania ustawowego terminu z art. 148 § 2 Kpa, słusznie organ odwoławczy uznał, że brak było przesłanek do umorzenia wznowionego postępowania, a istnieją podstawy do rozpatrzenia sprawy co do istoty.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego i ponownym rozpatrzeniu sprawy istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu dokonanych podczas budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej przy ul. [...] działając na podstawie art. 151 § 2 Kpa w związku z art. 146 § 2 Kpa stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdzająca A. J. projekt budowlany zamienny, budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolnostojącej wraz z zagospodarowaniem terenu na nieruchomości przy ul., [...] wydana została z naruszeniem prawa (art. 10 Kpa), jednakże odmówił jej uchylenia ze względu na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania wznowieniowego przez organ I instancji było wystąpienie przesłanki

z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa tj. nie branie przez stronę udziału w postępowaniu i skutków jakie niesie to za sobą na treść wydanej decyzji. Artykuł 10 Kpa stanowi, że organy administracji publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, jest to tzw. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Zasada ta przejawia się w licznych przepisach Kpa, nakładających obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, przyznających stronie prawo dostępu do akt sprawy, prawo zgłaszania dowodów, prawo strony do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji oraz prawo do zaskarżania całej decyzji. Naruszenie tej zasady powoduje obowiązek wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Po wznowieniu postępowania organ może na nowo ukształtować rozstrzygnięcie tj. wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, jak też decyzję na podstawie art. 151 § 2 Kpa w związku z art. 146 § 2 Kpa. Przesłanka wynikająca z art. 146 § 2 Kpa zakłada, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo zaistnienia tych wad, treść rozstrzygnięcia powinna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W takim przypadku nie uchyla się zaskarżonej decyzji, ale na podstawie art. 151 § 2 Kpa stwierdza się wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje się okoliczności z powodu których nie uchyla się tej decyzji. Okoliczności, o których mowa w tym przepisie zawarte są w art. 146 Kpa. Zgodnie z art. 146 § 2 Kpa, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie powyższych przepisów należy wykazać jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu oraz, że naruszenie te nie miało żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Zdaniem organu I instancji, przeprowadzone postępowanie było prawidłowe pod względem merytorycznym, a jedynym uchybieniem było nie uznanie Z. i R. S. za stronę w postępowaniu. Postępowanie zakończone zatwierdzeniem projektu zamiennego przeprowadzone zostało w wyniku dokonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu, będącego z punktu widzenia prawa, naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane. Niezależnie od powyższego, właścicielowi nieruchomości nadal przysługuje prawo zabudowy nieruchomości zgodnie z art. 4 ustawy Prawo budowlane - pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Rozwiązania zawarte w zatwierdzonym projekcie budowlanym zamiennym nie stały w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, dlatego brak jest podstaw do uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt.

Organ wskazał dalej, że zgłoszone pismem z dnia [...] r. przez Z. i R. S. uwagi w większości nie odnoszą się do przedmiotu tego postępowania oraz projektowanej ścianki oporowej. Natomiast w kwestii zarzutów strony dotyczących zalewania nieruchomości, utraty jej wartości oraz utraty prywatności, organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]

Skarpa utworzona wzdłuż granicy z działką nr [...] , według zatwierdzonego projektu zamiennego, zostanie zabezpieczona murkiem/ścianką oporową będącą jednocześnie zabezpieczeniem przed przedostawaniem się wód powierzchniowych oraz gruntowych mogących wypływać ze skarpy. Ponadto zabezpieczenie w postaci muru/ścianki oporowej zaprojektowane zostało w odległości [...] m od granicy z działką nr [...] , pozostawiając płaski pas terenu, ograniczony z jednej strony ścianką, z drugiej cokołem istniejącego ogrodzenia, powodując dodatkowe ograniczenie w swobodnym przepływie wód w kierunku działki [...] . Zmniejszenie wartości działki skarżących w związku z realizacją projektowanego przedsięwzięcia, zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, jest to z punktu widzenia prawa budowlanego okoliczność obojętna, gdyż żaden przepis prawa budowlanego nie uzależnia wydania pozwolenia na realizację budynku od tego, by budynek znajdujący się na sąsiedniej działce nie zmniejszył swej wartości. Ponadto przepisy nie obligują autora projektu bądź organu nadzoru budowlanego do uwzględniania przy sporządzaniu i zatwierdzaniu projektu, subiektywnych odczuć (poczucia ciągłej obserwacji) właścicieli sąsiednich nieruchomości.

Z. i R. S. w żaden sposób nie uzasadnili, że zagospodarowanie terenu działki nr [...] w sposób negatywny wpłynie na ewentualną dalszą zabudowę ich nieruchomości. Zgłoszone przez nich uwagi, poza wskazaniem sprzeczności z zapisem planu zagospodarowania przestrzennego (dotyczącego nakazu stosowania rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjnych łagodzących lub eliminujących negatywne skutki sąsiedztwa tras komunikacyjnych) oraz przepisami dotyczącymi lokalizowania budynków i działce, nie zasługują uwzględnienie, gdyż nie wskazują jakie przepisy prawa zostały naruszone w rozwiązaniach przyjętych w projekcie zamiennym.

W ocenie organu, w postępowaniu doszło do naruszenia art. 10 Kpa, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy prawa materialnego. W związku z tym nie można uznać, iż w badanym postępowaniu nie uznanie skarżącej za stronę miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Z tych względów brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...]

R. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej:

- obrazę art. 151 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie,

- obrazę art. 146 § 2 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie,

-niewyjaśnienie wbrew zaleceniom organu nadrzędnego zarzutów dotyczących zakłócenia stosunków wodnych z powodu podwyższenia działki nr [...] ,

- obrazę art. 10 § 1 Kpa poprzez nie zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w szczególności nie zawiadomienie o zebraniu materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Skarżący podniósł w odwołaniu, że od [...] r. interweniował

w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w związku z nawożeniem ziemi na działce nr [...] , co powodowało podwyższenie rzędnych sąsiedniej działki i w okresach opadów atmosferycznych zalewanie jego działki. Przez klika lat nie uzyskał nie tylko interwencji w tej sprawie, ale nawet nie zbadano, czy prowadzone przez sąsiada A. J. prace zgodne są z zasadami korzystania z sąsiednich gruntów, z zasadami prawa wodnego i prawa budowlanego. Postępowanie organu ograniczyło się jedynie do zalegalizowania tych działań, które A. J. podejmował samowolnie, tym samym do utrwalenia tych działań polegających na nieuprawnionym i nieuzasadnionym podniesieniu rzędnych działki. Wszelkie dalsze prace, które miały zabezpieczyć jego działkę przed ewentualnym zalewaniem przez wody opadowe, noszą charakter połowiczny i de facto stanowią legalizację takich działań, które nigdy nie powinny mieć miejsca. Bez wykonania specjalistycznych robót hydrotechnicznych w istocie nie ma możliwości usunięcia zalewania przez wody opadowe sąsiedniej działki, zaś takich prac hydrotechnicznych A. J. nie ma zamiaru wykonywać. Ponadto do projektu budowlanego zamiennego nie miał wglądu, ani możliwości odniesienia się, ponieważ w roku [...] nie traktowano go jako strony postępowania. Decyzji nie doręczono mu i nie miał możliwości jej zaskarżenia. Stanowisko organu, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej jest błędne zarówno formalnie jak i merytorycznie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

decyzją z dnia r [...] . Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia r. [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie uzasadnienia organ przytoczył zarzuty Z. i R. S. zgłoszone w piśmie z dnia [...] r. W piśmie tym skarżący podnieśli między innymi, że brak jest w aktach organu powiatowego ich pisma z dnia [...] r. oraz brak jest odpowiedzi na ich pismo z dnia [...] r. Zgłosili także zastrzeżenia do notatki sporządzonej przez organ I instancji w dniu [...] r. oraz do działań organu I instancji po przeprowadzeniu oględzin przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] r. Zdaniem skarżących, sąsiad łamiąc prawo ograniczył ich możliwości budowy drugiego domu. Pionowa ściana kolejno dosypywanej ziemi (już nawet nie skarpa) została ograniczona murem dochodzącym do [...] m w południowej części działki, jest oddalona od ich płotu o [...] m. Powstała budowla jest tarasem i powinna spełniać wymagania art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, a przedłożony projekt zamienny nie odpowiada stanowi obecnemu. Zamiast muru oporowego wyniesionego na wysokość około [...] cm inwestor wybudował mur z kamienia o wysokości [...] m.

W odniesieniu do opinii [...] na temat wpływu aktualnego zagospodarowania działki nr [...] na warunki wodne w pobliżu działki [...] skarżący stwierdzili, że została ona opracowana na podstawie wtórnika mapy sporządzonej na zlecenie inwestora, uwzględniającego nasypane zwały ziemi i na podstawie projektu zamiennego. Zdaniem strony, stwierdzenie, że górna krawędź muru oporowego wyniesiona została o [...] m w stosunku do przyległego fragmentu działki nr [...] poddaje w wątpliwość wizję przedmiotowego terenu przez A. oraz fakt zapoznania się z mapami terenu, źle podano numer ich działki. Dotyczy to również stwierdzenia wysokości muru i tego, że wcześniej w tym miejscu przebiegała skarpa. Stąd też błędnie wyciągnięte wnioski odnośnie spływającej po skarpie wody i pierwotnego ukształtowania terenu. Poza tym skarżący podkreślili, że woda sprzed muru ograniczającego nawiezioną ziemię nie jest nigdzie odprowadzana jak również, że inwestor nie dotrzymał warunków technicznych zjazdu do budynku poprzez zaniechanie ułożenia przepustu w istniejącym rowie, na terenie posesji (poza chodnikiem) oraz nawieziona ziemia na działce [...] pogarsza sytuację wodną ich działki.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że przed rozpatrzeniem odwołania A. J. przedłożył do akt opinię mgr M. O. (posiadającego uprawnienia geologiczne) na temat wpływu aktualnego zagospodarowania na warunki wodne w podłożu działki nr [...] przy ul. [...] w której między innymi zostało stwierdzone "nadbudowa zachodniej części działki nr [...] w taki sposób, że jej powierzchnia stanowi obecnie płaski taras, ograniczony od zachodu umocnionym murem oporowym o wysokości [...] m (wcześniej w tym miejscu przebiegała skarpa o analogicznej wysokości), nie mogła w żadnej mierze spowodować podniesienia zwierciadła wody gruntowej w podłożu sąsiedniej, usytuowanej poniżej na stoku, działki nr [...] . Całość zmian ukształtowania powierzchni działki nr [...] miała bowiem miejsce znacznie powyżej zwierciadła wody gruntowej, a podwyższenie terenu spowodować mogło co najwyżej krótkotrwałe zmniejszenie ilości wody infiltracyjnej wskutek wydłużenia drogi infiltracji, powinno więc skutkować niewielkim obniżeniem zwierciadła wody gruntowej. Urządzenie zachodniej części działki nr [...] jako płaskiego tarasu nawet przed budową muru oporowego powodowało zmniejszenie możliwości napływu wód opadowych na powierzchnię parceli sąsiedniej, ponieważ nawet podczas deszczy nawalnych woda nie spływa na południowy zachód po stoku (co mogło mieć miejsce przy pierwotnym ukształtowaniu terenu), lecz stagnowała na powierzchni tarasu, po czym wsiąkała w jego podłoże tj. w nasyp tarasu, a następnie w niżej ległe rodzime piaski drobne. Po wykonaniu muru oporowego całkowicie niemożliwy jest jakikolwiek powierzchniowy spływ wody na działkę nr [...] , ani też wysięki wody infiltracyjnej z podstawy skarpy. Wobec powyższego nie sposób uznać zmian ukształtowania powierzchni działki nr [...] za przyczynę zalania studzienki przyłącza wody na działce nr [...] tj. jedynego faktu, który mógłby świadczyć o zmianie stosunków wodnych. Ogólny bilans wody gruntowej w podłożu obu działek nie uległ bowiem żadnej zmianie, a możliwość napływu wody opadowej w trakcie deszczy nawalnych została całkowicie wyeliminowana wskutek budowy muru oporowego .

Organ II instancji uzasadnił dalej, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stanowiącą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną w art. 145 § 1 Kpa. Zgodnie z 145 § 1 pkt 4 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W postępowaniu wznowieniowym zasadą jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego.

Z akt sprawy wynika, że A. J. wykonując roboty budowlane na podstawie stosownego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego wolnostojącego wraz z urządzeniami, przy zagospodarowywaniu terenu nawiózł masy ziemi na działkę, co spowodowało podwyższenie rzędnych poziomu terenu wykazanych w projekcie zagospodarowania, będącym elementem dokumentacji zatwierdzonej decyzją. Z ustaleń organu wynika, że w związku z podniesieniem terenu, na działce nr [...] została wykształcona skarpa wzdłuż granicy z działką [...] . PINB stwierdzając istotne odstąpienie (o którym mowa w art. 36a ustawy Prawo budowlane) od zatwierdzonego projektu budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w trybie art. art. 50, 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nie uznając Państwa S. za stronę tego postępowania. Fakt nie uznania przez organ I instancji Państwa S. za stronę w tej sprawie stanowił przesłankę w świetle art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. do wznowienia postępowania. Sposób postępowania w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego reguluje pkt 3 art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji spełnił ten obowiązek. Zobowiązany wypełnił nałożony obowiązek i przedłożył projekt zamienny autorstwa mgr inż. arch. T. B. - posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, w którym zostało wskazane jakie roboty należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W ocenie organu odwoławczego rozwiązania zawarte w zatwierdzonym projekcie budowlanym zamiennym nie stoją w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno budowlanymi. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określa w § 28.1, że "działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizacją umożliwiającą odprowadzanie wód opadowych do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione ".

Z opracowania mgr inż. arch. T. B. wynika, że wody opadowe z działki nr [...] nie będą przechodziły na tereny działek sąsiednich, w tym działki nr [...] . Ponadto zabezpieczenie w postaci murku/ścianki oporowej odpowiednio zaizolowanej przed przenikaniem wody zostało zaprojektowane w odległości [...] m od granicy z działką nr [...] . Pozostawiony płaski pas terenu, ograniczony z jednej strony ścianką, z drugiej strony istniejącym ogrodzeniem, stanowi dodatkowe ograniczenie w swobodnym przepływie wód w kierunku działki nr [...]

Dalszą procedurę postępowania naprawczego określa art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Ponieważ roboty budowlane zostały zakończone, w świetle powyższego przepisu, organ I instancji zobowiązany był wydać decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i w decyzji tej nałożyć obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Zdaniem organu, z powyższego wynika, iż rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy jest prawidłowe, a jedynym uchybieniem było nie uznanie przez organ I instancji Państwa S. za stronę postępowania, co spowodowało pozbawienie ich przywileju czynnego udziału w postępowaniu (naruszenie art. 10 K.p.a.), które nie miało wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy.

Odnosząc się do pozostałych argumentów przedstawionych w odwołaniu organ wyjaśnił, iż projekt zamienny zagospodarowania działki nr [...] w treści graficznej zawiera murek oporowy od strony działki nr [...] jak również od strony działki [...] , zatem nie można uznać, że w treści przytoczonego na wstępie opracowania został pomylony nr działki skarżących. Uwagi na temat działań organu I instancji nie mają wpływu na wynik postępowania wznowieniowego.

R. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. zarzucając jej:

- obrazę przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przedłożone przez A. J. : projekt zamienny autorstwa architekta T. B. oraz opinia geologa M. O. są wystarczające dla stwierdzenia, iż wykonane przez właściciela działki nr [...] opracowania potwierdzają zgodność wykonanych prac budowlanych zarówno z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak i z przepisami techniczno – budowlanymi,

-obrazę przepisu § 6 ust. 2 uchwały Rady Miasta Szczecin nr IX/182/03 z dnia 22.09.2003 r. ze zmianą wynikającą z uchwały Rady Miasta Szczecina nr VIII/N/1248/10 z dnia 15 lipca 2010 r. poprzez niezastosowanie,

- brak zobowiązania do złożenia przez A. J. operatu wodno -prawnego, z którego wynikać będzie oddziaływanie na sąsiednie działki wykonanego przez niego podwyższenia terenu czy to w drodze bezpośredniego spływu na działkę skarżącego, czy też przez przesiąkanie w gruncie,

- wadliwość rozwiązania odprowadzania wody deszczowej przyjęta w projekcie zamiennym architekta T. B. , który przyjmuje, iż "wody opadowe nie będą przechodziły na teren działki sąsiedniej tj. działki [...] . Wody opadowe będą na działce nr [...] ."

-błąd w opinii geologicznej geologa M. O. , który nie wykonawszy badań co do charakteru gruntu, jego przesiąkania i przyczyn podnoszenia poziomu wód gruntowych na działce skarżącego stwierdził, iż "niemożliwy jest powierzchniowy spływ wody na działkę nr [...] , ani też wysięki wody infiltracyjnej z podstawy skarpy."

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przepis art. 48 prawa budowlanego ma na celu przeprowadzenie szczegółowej analizy wszystkich prac wykonywanych bez wymaganego zezwolenia tj. tzw. samowoli budowlanej, w celu rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego, czy wykonane bez pozwolenia prace mogą zostać zalegalizowane, czy też winien być wydany w stosunku do nich nakaz rozbiórki. Ewidentne jest w niniejszym postępowaniu, że przy braku kanalizacji deszczowej odprowadzanie wody z dachu budynku oraz z terenu posesji powoduje istotną ingerencję w stosunki wodne na działce będącej przedmiotem inwestycji, a także na działkach sąsiednich. Inwestor A. J. budując dom na terenie spadzistym miał świadomość, że odprowadzane z dachu budynku wody będą wzmagały nawodnienie jego działki, co będzie przekładało się na problem związany np. z zamakaniem fundamentów, z zalewaniem piwnic itp.

Zdaniem skarżącego, w celu uniknięcia powyższego problemu, a jednocześnie uchylenie się przed wykonaniem kosztownego operatu wodno

-prawnego i zastosowaniem rozwiązań związanych z odprowadzaniem i gromadzeniem wód z opadów atmosferycznych, inwestor A. J. zdecydował się na podniesienie terenu i wyrównanie go tak, aby stanowił jednolitą płaską przestrzeń.

W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego winny żądać uzupełnienia przez inwestora A. J. jego opracowań projektowych dotyczących terenu działki o te elementy, od których wykonania uchylił się, tj. operatu wodno

- prawnego, a w ślad za nim przedstawienia rozwiązań projektowych dot. odprowadzania i gromadzenia wody z opadów atmosferycznych. A. J. nie był wzywany do przedłożenia takich opracowań, zaś przedłożony przez niego projekt zamienny autorstwa T. B. i opinia geologa M. O. są wadliwe. Projekt zamienny przewiduje bowiem, że wody opadowe pozostaną na działce nr [...] i nie będą przechodzić na działki sąsiednie. Oczywistym jest, że tego typu rozwiązanie powinno opierać się na obliczeniach jakie mogą być największe ilości wód opadowych, czy w oparciu o badanie geologiczne oraz geofizyczne gruntu, będą się one utrzymywały na powierzchni działki nr [...] , czy też będą wsiąkały, w jakim czasie oraz czy w przypadku wsiąknięcia nastąpi podniesienie poziomu wód gruntowych, a jeżeli tak, to w jakim stopniu. Organy budowlane winny dostrzec powyższy problem i winny zobowiązać inwestora A. J. do precyzyjnego wyjaśnienia zawartego w projekcie zamiennym w jaki sposób wody opadowe będą rozchodziły się po działce i z działki nr [...] . Z opinii geologa M. O. nie wynika, czy i jakie przeprowadził on badania geologiczne i geofizyczne połączone z ustalonym poziomem wód gruntowych na terenie działek nr [...] toteż i ta opinia nie odpowiada na pytanie jaka jest przyczyna zalania studzienki przyłącza wody na działce o nr [...]

W ocenie skarżącego brak rozwiązania w odprowadzaniu wód opadowych powoduje, że opady te wsiąkając w działkę nr [...] i przelewając się częściowo na działki sąsiednie powoduje podniesienie poziomu wód gruntowych w całej okolicy, w następstwie czego jego działka jako położona niżej jest zalewana poprzez występujące wody gruntowe. Powyższe ustalenie powinno być wykonane przy pomocy operatu wodno-prawnego, od którego sporządzenia bez właściwego uzasadnienia zwolniony został inwestor budowlany na działce nr [...]

W efekcie powyższego postępowania organy nadzoru budowlanego nie uzyskały rozstrzygnięcia przewiadywanego w art. 48 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego tj. stwierdzenia, że wykonana przez A. J. samowola budowlana nie narusza przepisów techniczno - budowlanych.

Ponadto zgodnie z uchwałą nr IX/182/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 22.09.2003 r. - § 6 ust. 2 na terenie obejmującym działkę [...] obowiązują szczególne ustalenia ekologiczne, albowiem obszar znalazł się w tzw. ekologicznym systemie zieleni miejskiej. W związku z takim uregulowaniem na terenie działki nr [...] występuje "zakaz kształtowania zabudowy w sposób utrudniający swobodny przepływ mas powietrza i przecinający ciągłość korytarzy ekologicznych". W ewidentny sposób inwestor A. J. likwidując naturalne zbocze terenu i podnosząc rzędne swojej działki o wysokości [...] m naruszył istniejący korytarz ekologiczny zarówno w zakresie przepływu mas powietrznych, przepływu wody, ukształtowania i rodzaju ternu, siedlisk flory i fauny. Tym samym zaskarżona decyzja dotknięta jest błędem w zakresie stwierdzenia, że inwestycja wykonana w ramach samowoli przez A. J. zgodna jest planem zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. skarżący podtrzymał skargę. Uczestniczka postępowania Z. S. wskazała, że gdyby byli uznani za stronę postępowania o zatwierdzenie projektu zamiennego i otrzymaliby odpis tego projektu, to wówczas podnosiliby kwestie skarpy wnosząc o jej usunięcie, bowiem utrudniałoby to zagospodarowanie ich działki. Wówczas wystąpiło gwałtowne przesiąkanie wody na ich teren. Jak są opady to wówczas woda stoi, bo studzienka przesiąkowa nie jest wydolna. Kiedy tej skarpy nie było, studzienka była wydolna, odbierała wodę i wówczas woda nie stała na działce, teren był suchy. Zalecenia w pkt 3 projektu zamiennego odnosiły się tylko do jednego północnego narożnika, a nie odnosiły się do południowego, który jest pół metra niżej w kierunku którego następował spływ, a obecnie następuje w ich kierunku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a."

Skarga R. S. okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzją ją poprzedzająca, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z zarzutem skargi naruszenia art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, wyjaśnić należy, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ., nie było prowadzone w trybie tego przepisu, lecz prawidłowo na podstawie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, stosowanych w postępowaniach naprawczych wykonanych niezgodnie z prawem robót budowlanych.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., w której organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] . zatwierdzająca A. J. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolnostojącej wraz z zagospodarowaniem terenu na nieruchomości przy ul. [...] wydana została z naruszeniem prawa (art. 10 Kpa) i jednocześnie odmówił uchylenia tej decyzji ze względu na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowiły przepisy art. 146 § 2 Kpa w związku z art. 151 § 2 Kpa.

Przepis art. 151 Kpa, który w § 1 określa rodzaje decyzji kończących postępowanie wznowieniowe, w § 2 stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Zgodnie z art. 146 § 2 Kpa, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu wznowieniowym wszczętym na skutek wniosku Z. S. i R. S. opartym na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, według którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Kwestia, czy Z. S. i R. S. przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego

i udzielenia A. J. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolnostojącej wraz z zagospodarowaniem terenu nieruchomości przy ul. [...] została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 404/12 oddalającym skargę A. J. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

W orzeczeniu tym Sąd przesądził, że nieruchomość należąca do skarżącego i jego małżonki (uczestniczki niniejszego postępowania) znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji A. J. , w szczególności zaś budowli jaką jest mur oporowy, a więc przysługiwał im status strony w wymienionej sprawie budowlanej.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna, w sytuacji gdy po wydaniu tej decyzji ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.

To nadzwyczajne postępowanie składa się z dwóch etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. W drugim etapie, po przeprowadzeniu wstępnego zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wydaniu odpowiedniego postanowienia wszczynającego to nadzwyczajne postępowanie możliwe jest właściwe merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

Postępowanie to może, stosownie do treści art. 151 kpa zakończyć się wydaniem decyzji, w której organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa lub art. 145a kpa albo uchyla decyzję dotychczasową na podstawie art. 145 § 1 kpa lub art. 145a kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wskazać należy, iż nie w każdym jednak przypadku organ może po wznowieniu postępowania nawet przy istnieniu przesłanek z art. 145 § 1 kpa wzruszyć decyzję dotychczasową i rozstrzygnąć sprawę na nowo co do istoty. Ogranicza go bowiem w tym art. 151 § 2 kpa. Przywołany przepis wskazuje sposób działania organu w sytuacji, gdy wystąpiły w sprawie okoliczności wskazane w art. 146 kpa, które uniemożliwiają uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 151 § 2 kpa dotyczy tych przypadków, gdy w sprawie doszło jedynie do naruszenia prawa procesowego, które to naruszenie nie miało wpływu na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Rozstrzygnięcie wydane na tej podstawie może więc zapaść jedynie wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy, ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego, po rozważeniu wniosków stron przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż organ w uzasadnieniu decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 2 kpa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc organ stosując art. 146 § 2 kpa w zw. z art. 151 § 2 kpa musi wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej.

Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości, od początku, postępowania administracyjnego w celu ponownego zbadania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną podlegającą weryfikacji w trybie wznowienia postępowania.

Oczywistym jest, że ponowne postępowanie powinno być prowadzone

z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, a w tym przypadku i zasad wynikających z prawa budowlanego, organy winny ponownie dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem wszelkich zarzutów i wniosków stron, wnikliwie rozważyć wszelkie okoliczności sprawy i ocenić materiał dowodowy, a następnie dokonać subsumcji ustaleń faktycznych z normami prawa materialnego.

Postępowanie wznowieniowe winno przebiegać tak, jakby pierwotna decyzja jeszcze nie została wydana.

Zdaniem Sądu, istota sporu w tej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ nadzoru budowlanego, w świetle okoliczności sprawy i zarzutów strony, mógł jednoznacznie stwierdzić, że pomimo braku udziału jednej ze stron w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zakończonego decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego (decyzja z dnia 28 lipca 2011 r.), po wznowieniu tego postępowania, mogła zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wskazać należy, że według skarżącego, organy nadzoru budowlanego nie rozważyły w sposób wyczerpujący, w postępowaniu w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu dokonanych podczas budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej w Szczecinie przy ul. [...] , podnoszonej przez niego kwestii oddziaływania (wskutek podwyższenia terenu) inwestycji A. J. na jego nieruchomość tj. działkę nr [...] w zakresie spływu bądź przesiąkania wód opadowych. Organy nie dostrzegły problemu rozchodzenia się wód opadowych po działce inwestora nr [...] i z tej działki na działki sąsiednie. Nie zostało to w sposób wystarczający opracowane w projekcie zamiennym. Zdaniem strony, ustalenia w tym zakresie powinny były być dokonane w oparciu o operat wodnoprawny. Wobec uniemożliwienia mu udziału w postępowaniu legalizacyjnym robót A. J. organy orzekające w sprawie pominęły powyższy fakt, a także wnioski i zarzuty strony, przy rozstrzygnięciu tego postępowania.

Natomiast zdaniem organu, brak udziału Z. S. i R. S.

w postępowaniu zakończonym decyzją podlegająca weryfikacji na skutek wznowienia postępowania stanowi naruszenia przepisów procesowych (art. 10 Kpa), lecz naruszenie to nie miało wpływu na kształt rozstrzygnięcia sprawy budowlanej i nie mogła zapaść inna decyzja niż dotychczasowa.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w przedmiocie, jak w tej sprawie tj. istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu dokonanych przez podczas budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz

z urządzeniami infrastruktury technicznej z powołaniem się na art. 146 § 2 Kpa i art. 151 § 2 Kpa - nie może nastąpić przy jednostronnej tylko ocenie sprawy.

Jeżeli strona postępowania, a więc skarżący, bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu i w tym postępowaniu nie były rozważane jego interesy (co skarżący podnosi), to we wznowionym postępowaniu nie mógł być zastosowany art. 146 § 2 Kpa.

Podobny pogląd wyraził Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 1988 r. , sygn. akt. IV SA 540/88, Lex nr 10029, który to pogląd pozostaje aktualny do dziś, a Sąd w niniejszym składzie, w całości podziela to stanowisko Sądu.

Za takim stanowiskiem przemawiają konstytucyjne zasady równości stron, ochrony własności i obowiązku przestrzegania prawa przez organy oraz realizujące je zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 9 Kpa, 10 Kpa i art. 77 § 1 Kpa.

Zgodnie z tymi zasadami, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Ponadto organy administracji publicznej mają obowiązek prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kpa). Zobowiązane są też do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 Kpa).

Stosownie natomiast do art. 10 Kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Istotne znaczenie dla prawidłowego postępowania ma również art. 77 § 1 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Nawiązując do powyższych rozważań, z uwagi na charakter sprawy, której dotyczy wznowienie, wskazać należy również na wynikającą z przepisów prawa budowlanego zasadę poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2012 r., II OSK 1375/11, Lex Nr 1267498 orzekł, że dokonując kwalifikacji istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, uwzględnić trzeba zasadę poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Sąd podziela powyższy pogląd, w szczególności w tej sprawie, w sytuacji gdy skarżący uważa, że nie została rozstrzygnięta kwestia spływu wód opadowych na jego działkę oraz uregulowania stosunków wodnych na tym terenie. Norma z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego winna znaleźć zastosowanie od początku postępowania naprawczego w stosunku do inwestycji A. J.

Przypomnieć należy, że w powoływanym wyroku (sygn. akt II SA/Sz 404/12) Sąd zwrócił też uwagę, że budowa muru oporowego, związana z podniesieniem rzędnej gruntu, może nie pozostawać bez wpływu na kierunek spływu wód opadowych i wskazał na art. 29 ustawy - Prawo wodne, z którego wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a także § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który zabrania dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

Zdaniem składu orzekającego, wszystkie przedstawione powyżej aspekty sprawy, zwłaszcza w świetle stawianych przez stronę zarzutów, uzasadniają stwierdzenie, że wydane w trybie wznowienia decyzje organów obu instancji, naruszają zasady postępowania administracyjnego, a w konsekwencji art. 146 § 2 Kpa w związku z art. 151 § 2 Kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny uwzględnić powyższe rozważania Sądu, a postępowanie przeprowadzić z zachowaniem wszystkich omówionych powyżej zasad i dopiero rozstrzygnąć sprawę w trybie przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. W punkcie II orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.