Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 255/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2, art. 21 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 28 ust. 4, art. 31 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 722
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
article: art. 7,  art. 8, art. 77 par. 1, art. 80 , art. 107 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody z dnia 16 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia zapisu o zameldowaniu na pobyt stały 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 15 września 2016 r. nr[...], 2) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P. S. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 września 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej zwanej: "k.p.a.") oraz art. 27 ust. 1 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 722 ze zm.), odmówił usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu J. W. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie J. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. wystąpili E. S. (także jako pełnomocnik D. L.), D. K. oraz I. i J. M. - współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu podali, że J. W. włamał się do lokalu oraz "bezprawnie" dokonał w nim zameldowania. Wyjaśnili, iż w mieszkaniu tym do śmierci mieszkał Z. K. (tj. do 30.10.2014 r.), a później we współwłasność, weszła jego córka D. L.; wymieniona lokal ten użytkuje. Pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. wnioskodawcy zmienili żądanie na anulowanie zameldowania J. W. na pobyt stały we wskazanym lokalu. Oświadczyli, że nigdy nie zamieszkiwał on w tym lokalu, nie posiada w nim swoich rzeczy, nie ma do niego kluczy oraz nie uiszcza opłat.

Organ dalej opisał przebieg postępowania oraz treść zeznań stron i wskazanych świadków. W dniu 21 grudnia 2015 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną.

Zebrany w sprawie materiał nie pozwolił na ocenę, czy J. W. w dniu 30 marca 2015 r., tj. w dacie dokonania zameldowania w przedmiotowym lokalu, faktycznie tam zamieszkał, dlatego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 30 marca 2016 r. orzeczono o odmowie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu wymienionego na pobyt stały w lokalu. Wojewoda decyzją z dnia 17 maja 2016 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność ustalenia, czy jeśli J. W. rzeczywiście zamieszkał w lokalu, to wykazał zamiar pobytu stałego pod tym adresem.

W związku z powyższym Prezydent Miasta przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, m.in. zebrał kolejne wyjaśnienia J. W.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że przedłożone przez wyżej wymienionego "zgłoszenie pobytu stałego", spełniało wymogi formalne. Na formularzu w rubryce przeznaczonej dla właściciela lokalu lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, widniał podpis J. W. i okazano dokument, z którego wynikało, iż jest on współwłaścicielem nieruchomości.

Wielokrotnie przesłuchiwany w sprawie J. W. podkreślał, że w lokalu zamieszkał około 15 marca 2015 r., dopiero potem zgłosił w nim zameldowanie na pobyt stały. Sposób oraz termin, w jakim wszedł w fizyczne posiadanie tego lokalu stanowi przedmiot sporu stron postępowania. J. W. zeznał, że w drzwiach do lokalu znajdował się klucz, a ponieważ z własnych obserwacji wywnioskował, iż lokalem tym nikt się nie interesuje, wszedł do niego i go zajął. Zamieszkiwał w nim do 24 kwietnia 2015 r., tj. do czasu aż został pozbawiony do niego dostępu. Z kolei wnioskodawcy podkreślali, że sytuacja taka nie mogła mieć miejsca, gdyż kluczami do lokalu dysponowała E. S. i tylko ona miała nieograniczony dostęp do mieszkania. Z racji sprawowania nad tym mieszkaniem opieki doglądała go prawie codziennie i nie jest możliwe, aby klucze mogła zostawić w drzwiach mieszkania. Ich zdaniem J. W. do lokalu tego dokonał włamania około 22 kwietnia 2015 r. i jeżeli w nim przebywał, to trwało to najwyżej dwa dni. Potwierdzeniem tego jest wydane przez Sąd Rejonowy w G. postanowienie z dnia 23 czerwca 2015 r. o udzieleniu zabezpieczenia, polegającego na nakazaniu J. W. usunięcie zamków z drzwi ww. lokalu i wydanie go spadkobiercom Z. K. Zdaniem organu dokument ten świadczy o tym, iż wymieniony miał w swojej dyspozycji lokal, jednakże nie odnosi się do dnia, w którym zgłosił w nim zameldowanie.

Przesłuchana D. L. oraz świadek wnioskodawców Z. S. zeznały, iż w lokalu tym były w dniu 8 lub 9 kwietnia 2015 r., weszły do niego bez żadnych przeszkód i nie stwierdziły w nim bytności osób trzecich. Świadek – A. K. w lokalu tym był wraz z E. S. w dniu 21 marca 2015 r. i także nie zauważyli, by w lokalu tym zamieszkiwał J. W. W sprzeczności z tymi zeznaniami pozostają zeznania świadka J. W., Z. L., który oświadczył, iż w przedmiotowym lokalu był 17 marca 2015 r. oraz w dniu 8 kwietnia 2015 r. Zastał tam J. W., z którym miał przeprowadzić rozmowę dotyczącą warunków przeprowadzania remontu tego mieszkania.

Na dowód tego, że J. W. w lokalu nigdy nie zamieszkiwał, mają świadczyć - według wnoszących - wykonane w dniu 21.03.2015 r. oraz 30.04.2015 r. i załączone do akt sprawy zdjęcia lokalu (J. W. również załączył zdjęcie na którym miałby być widoczny należący do niego koc, którym się przykrywał, podczas spędzania tam nocy). Datę sporządzenia tych zdjęć zakwestionował J. W. oświadczając, iż dostosowanie daty do urządzenia nie stanowi żadnego problemu. Organ meldunkowy nie jest w stanie stwierdzić z całą pewnością kiedy owe zdjęcia zastały zrobione oraz do kogo faktycznie należą przedstawione na nich rzeczy.

Wyjaśnienie wątpliwości co do tego, czy J. W. w dacie dokonywania zameldowania faktycznie zamieszkał w przedmiotowym lokalu wobec tak sprzecznych ze sobą stanowisk stron postępowania oraz świadków jest trudne, a wręcz niemożliwie. Kwestia zamiaru J. W., co do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu na pobyt stały, także rodzi wątpliwości, jednakże całokształt jego zachowania może wskazywać na to, że miał zamiar w lokalu tym urządzić ośrodek swoich interesów życiowych: zawarł umowę na dostarczenie energii elektrycznej do lokalu, regulował za lokal płatności, planował przeprowadzić w nim remont, zamierzał sprowadzić tu swoją rodzinę. W sposób dość logiczny wyjaśnił powody, dla których nie chce (nie może) mieszkać w swoim lokalu przy ul. [...] w G. oraz dlaczego nie mieszka z nim rodzina. Ponadto wyjaśnił dlaczego nie może zamieszkać w lokalu znajdującym się na parterze kamiennicy - to pomieszczenie o powierzchni 26,2 m2 nie pełniące funkcji lokalu mieszkaniowego. Podkreślił, że jako największy udziałowiec w kamiennicy nie jest dopuszczany do nieruchomości, a lokal nr [...] dawał mu najlepsze warunki ku temu, by mógł w nim zamieszkać z rodziną. Wnioskodawcy zarzucili J. W., że żadnemu z pozostałych współwłaścicieli nie zgłosił, iż sporny lokal zajął i w nim zamieszkuje, jednakże wymieniony jest zdania, iż nie miał takiego obowiązku, w sposób logiczny uzasadnił to wieloletnim konfliktem z pozostałymi współwłaścicielami kamiennicy.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu. Oba te elementy muszą występować łącznie. Anulowanie zameldowania ma zastosowanie w sytuacjach oczywistych, gdzie da się wykazać w sposób odpowiednio przekonujący, iż w dacie dokonywania czynności meldunkowej, nie zaistniały przesłanki do zameldowania na pobyt stały. Jeżeli nie będzie to możliwe - należy odmówić anulowania czynności meldunkowej.

Organ meldunkowy nie znalazł żadnego dowodu bezpośrednio wskazującego na fakt, że J. W. nie zamieszkał w dacie zameldowania w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania, dlatego wszelkie wątpliwości w sprawie należało uznać na jego korzyść.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyła E. S. zarzucając, że rozstrzygnięcie narusza art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 31 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przez błędne ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 16 stycznia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdził bezspornie twierdzeń wnioskodawców. Stanowiska stron były rozbieżne, jednak żaden ze współwłaścicieli nie mógł wskazać konkretnie, że w dniu 30 marca 2015 r. J. W. nie zamieszkał w lokalu z zamiarem pobytu stałego. Widzieli, że gdy weszli do lokalu po ujawnieniu "włamania" zauważyli ślady obecności innej osoby, prawdopodobnie wymienionego oraz widzieli jak wnosił on do spornego lokalu część rogówki. W dniu 28 marca 2015 r. podpisał on umowę na dostarczanie prądu do lokalu. Twierdził, że miał zamiar zamieszkiwania w tym lokalu na pobyt stały i zamierzał przeprowadzić w nim remont. Świadek, który nie jest związany żadnym interesem z przedmiotową nieruchomością i stronami postępowania potwierdził, że dwukrotnie odwiedził J. W. w tym lokalu i widział, że tam mieszka. Wymieniony zlecił mu przeprowadzenie remontu w lokalu nr [...]. Z uwagi na powyższe, organy meldunkowe, dały wiarę zeznaniu naocznego świadka Z. L., niezwiązanego więzami rodzinnymi ze stronami postępowania, potwierdzającym przebywanie J. W. w lokalu w okresie, w którym dokonał zameldowania oraz uznał, że ujawnione zajęcie spornego lokalu, wnoszenie do tego lokalu m.in. części rogówki, zauważone przez współwłaścicieli ślady przebywania wymienionego w lokalu, mogą świadczyć o tym, że miał on zamiar przebywania w lokalu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda zauważył, że Prezydent Miasta przeprowadził szereg czynności dowodowych przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego: przesłuchał strony i świadków postępowania, przeprowadził rozprawę administracyjną oraz gromadził dokumenty mające istotny wpływ na wynik sprawy, zatem podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wyjaśnienia sprawy. Postępowanie nie potwierdziło bezspornie niezamieszkania J. W. w przedmiotowym lokalu w dacie dokonania zameldowania. Konflikt, który istnieje pomiędzy J. W., a pozostałymi współwłaścicielami kamienicy uniemożliwia uzyskanie od nich obiektywnych opinii w kwestii zamieszkiwania wymienionego w tym lokalu. Niesporne jest, że wymieniony na przełomie marca i kwietnia 2015 r. miał w dyspozycji lokal nr [...]. Co prawda współwłaściciele kwestionowali jego zamieszkanie w dacie zameldowania, jednak w tym dniu nie byli w lokalu i nie mogli jednoznacznie potwierdzić, że wymienionego tam nie było. Zresztą klucze do tego lokalu posiadała wyłącznie E. S., zatem oprócz niej nikt do tego lokalu nie miał dostępu, a ona sama nie potwierdziła, aby w tym czasie wchodziła do lokalu. Współwłaściciele kamienicy zauważyli obecność wymienionego w lokalu dopiero około 24 kwietnia 2015 r. i podjęli działania zmierzające do usunięcia go z lokalu.

J. W. wielokrotnie powtarzał, że zajmując lokal miał zamiar stałego w nim zamieszkania, a ponieważ przebywał tam po dokonaniu swojego zameldowania, za wiarygodne uznano jego oświadczenia, że wiązał z lokalem swoją przyszłość. Organy meldunkowe nie mają uprawnień do kwestionowania zamiaru zamieszkania w tym lokalu na pobyt stały, skoro ustalono, że w nim przebywał przynajmniej do momentu usunięcia przez współwłaścicieli, podejmował działania zmierzające do jego wyremontowania, był widziany w tym lokalu. Wbrew twierdzeniom odwołującej, nie ma także podstaw do uznania za niewiarygodne zeznań Z. L. Rzeczywiście w kwestii załączonych do akt sprawy zdjęć lub płyty, których prawdziwość została zakwestionowana z uwagi na wątpliwy termin ich wykonania, organy meldunkowe nie mają uprawnień do badania ich autentyczności. W tej sytuacji nie mogły zostać one uznane za dowód na okoliczności niezamieszkiwania wymienionego w spornym lokalu, bowiem nie dało się ustalić, kiedy były wykonane i nagrane.

Organy orzekające musiały oprzeć się na dowodach przewidzianych przez kodeks postępowania administracyjnego: zeznaniach stron, zeznaniach świadków, rozprawie administracyjnej. Organ odwoławczy wystąpił do Komisariatu Policji w G. z prośbą o przesłanie kserokopii wyjaśnień wyżej wymienionego, które złożył w trakcie składania zawiadomienia o utrudnionym dostępie do nieruchomości. Jako informację zwrotną otrzymano wyrwany z kontekstu cytat "z uwagi , iż ja pod tym adresem nie mieszkałem, mam problem z sąsiadami, osobami, które pod tym adresem mieszkają". Organ odwoławczy nie mógł rozstrzygnąć, którego okresu dotyczyły te wyjaśnienia ani też którego lokalu, bowiem wymieniony jest także w posiadaniu lokalu nr [...] znajdującego się na parterze kamienicy.

W toku postępowania przed organem meldunkowym zarówno strony jak i świadkowie złożyli wyczerpujące zeznania na okoliczności będące przedmiotem postępowania, dlatego organ odwoławczy uznał, że ponowne przesłuchanie uczestników postępowania na tę okoliczność nie wniesie już nic nowego do sprawy; konieczne było oparcie się na materiale dowodowym zebranym w toku postępowania przed organem pierwszej instancji.

Co ważne postępowanie dotyczyło jedynie ustalenia okoliczności mających miejsce w dacie zameldowania J. W. w lokalu. Zatem okoliczności podnoszone przez inne strony postępowania dotyczące obecnego niezamieszkiwania wymienionego w spornym lokalu nie mogły być w tym postępowaniu rozstrzygane. W sytuacji, gdy osoba nie mieszka w miejscu pobytu stałego i opuściła je w sposób dobrowolny i trwały istnieje możliwość złożenia wniosku o jej wymeldowanie. Dopiero podczas prowadzenia postępowania o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego organ meldunkowy bada, czy osoba mieszka w lokalu i ustala, jaki charakter miało opuszczenie tego lokalu. W tym przypadku organ prowadzący sprawę ustala stan faktyczny na dzień wydania decyzji, a nie jak to ma miejsce w postępowaniu o usunięcie zapisu o zameldowaniu, na dzień zameldowania.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S. (współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...] w G.), wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 25 § 1, art. 27 § 1 oraz art. 31 § 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie tych przepisów i przyjęcie, że nie ma podstaw do usunięcia zapisu o zameldowaniu skarżącego na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G., podczas gdy analiza zgromadzonego w sprawie materiału wskazuje, że zapis ten powinien zostać usunięty;

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego w postaci zdjęć lokalu (pomimo tego, że okoliczność wykonania zdjęć oraz data ich wykonania została potwierdzona poprzez spójne i wiarygodne zeznania E. S. i A. K.), w konsekwencji czego nie oceniono w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie; jednocześnie zarzucił brak podjęcia wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, jakie ujawniły się w toku postępowania;

3) art. 107 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w tym brak wyjaśnienia faktów, które organ przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom, w tym dowodom z przesłuchania współwłaścicieli kamienicy przy ul. [...] odmówił wiarygodności, brak zwrócenia uwagi na sprzeczności występujące w zeznaniach J. W., podczas gdy takie niespójności zostały podkreślone przy ocenie zeznań pozostałych współwłaścicieli, jak również brak ujawnienia wszystkich istotnych i mających znaczenie okoliczności sprawy;

4) art. 7 k.p.a. przez niewyjaśnienie w dokładny sposób stanu faktycznego, albowiem pomimo tego, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza jakoby J. W. w dacie zameldowania przebywał w ww. lokalu z zamiarem przebywania tam na pobyt stały, to jest przebywania, które ma cechy zamiaru założenia tam ośrodka swoich interesów majątkowych i osobistych (okoliczność zawarcia w dniu 28 marca 2015 r. umowy z [...] przy bezsprzecznym fakcie braku zużycia prądu oraz innych dowodach wskazujących wprost na nie przebywanie w tym lokalu przez J. W.), to z nieznanych skarżącemu powodów, bez podania przyczyn takiego ustalenia organ przyjął, że J. W. nie tylko w tym lokalu w dacie zameldowania przebywał, ale również jego zamieszkanie nosiło cechy zamiaru pobytu stałego;

5) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w taki sposób, iż nie budzi ono zaufania skarżącego do władzy publicznej, albowiem pomimo tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza jakoby J. W. w dacie zameldowania przebywał w lokalu nr [...] z zamiarem przebywania tam na pobyt stały, to jest przebywania, które ma cechy zamiaru założenia tam ośrodka swoich interesów majątkowych i osobistych, to z nieznanych skarżącemu powodów, bez podania przyczyn takiego ustalenia, organ przyjął, że wymieniony nie tylko w tym lokalu w dacie zameldowania przebywał, ale również jego zamieszkanie nosiło cechy zamiaru pobytu stałego;

6) art. 80 k.p.a. poprzez niedokładną ocenę całokształtu materiału dowodowego, albowiem organ błędnie określił, jakie dowody są niezbędne do pełnego i prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy i jakie dowody są w tym celu potrzebne.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że twierdzenia organu odwoławczego są wadliwe, gdyż współwłaściciele przedmiotowej kamienicy zgodnie potwierdzili, iż J. W. włamał się do lokalu najwcześniej w dniu 22 lub 23 kwietnia 2015 r. Z analizy materiału dowodowego, w szczególności zeznań pozostałych współwłaścicieli kamienicy wynika jednoznacznie, że nie było takiej możliwości, aby wymieniony mieszkał w lokalu w dniu 30 marca 2015 r. Skoro istnieje zaostrzony konflikt pomiędzy nim a pozostałymi współwłaścicielami, to naturalnym byłoby, żeby współwłaściciele już wcześniej, to jest przed 24 kwietnia 2015 r. dokonali zgłoszenia faktu włamania do lokalu oraz wymiany zamków.

Wskazanie przez organ, że klucze do lokalu nr [...] posiadała wyłączenie E. S. w żaden sposób nie umniejsza znaczenia zeznań świadków, którzy podają, że w dacie 30 maca 2015 r. J. W. nie znajdował się w tym lokalu.

Organ pominął w swych ustaleniach, że od 28 marca 2015 r. do dnia 22 kwietnia 2015 r. pomimo zawartej umowy [...] nie odnotowała zużycia energii. Zawarcie umowy z dostawcą energii w żaden sposób nie potwierdza zaś, że w lokalu przebywa osoba, która zawarła przedmiotową umowę.

Organ całkowicie pominął i odmówił mocy dowodowej dla wyjaśnienia sporu informacji otrzymanej z Komisariatu Policji w G., którą Komisariat sporządził w odpowiedzi na wystąpienie organu odwoławczego. Z treści tej informacji wynika, że J. W. w trakcie składania zawiadomienia o utrudnionym dostępie do przedmiotowej nieruchomości zeznał, że "z uwagi, iż ja pod tym adresem nie mieszkałem, mam problem z sąsiadami, osobami, które pod tym adresem mieszkają". Skarżący wskazał, że skoro zawiadomienie dotyczyło utrudnionego dostępu do lokalu nr [...], to oczywistym jest, że okoliczność niezamieszkiwania w lokalu przez J. W. dotyczy również tego lokalu.

Ponadto nie można przyjąć, że Z. L., jako osoba która wykonywała w kamienicy przy ul. [...] prace na zlecenie J. W., jest całkowicie obiektywny i niezwiązany z żadną ze stron postępowania.

Niezrozumiałe jest pominięcie przez organy podnoszonych przez uczestników postępowania administracyjnego okoliczności, iż lokal nr [...] do dnia 25 kwietnia 2015 r. pozostawał w nienaruszonym stanie, a w lokalu znajdowały się meble oraz wszystkie rzeczy osobiste i pamiątki należące jedynie do Z. K. W lokalu nie było żadnych oznak, że J. W. tu spędzał noce, przyjmował gości, rodzinę, spożywał posiłków, które to zachowania wskazywałyby na to, iż lokal rzeczywiście był centrum jego spraw życiowych. Trudno uznać, że w lokalu bez wody i bez światła osoba może spełniać swoje podstawowe funkcje życiowe przy pomocy przyświecania sobie telefonem komórkowym. Takie przyjęcie jest sprzeczne z zasadami logiki oraz doświadczeniem życiowym. Idąc dalej zdrowy rozsądek, doświadczenie życiowe oraz dążenie do tego, aby do mieszkania nie dostały się osoby niepożądane nie pozwoliłyby E. S. - odpowiedzialnej za doglądanie lokalu - na pozostawianie kluczy w drzwiach lokalu. Pozostawienie kluczy w drzwiach w takim, widocznym miejscu, aby każdy mógł się do niego dostać bez problemów byłoby nie tylko bezcelowe, ale również nieracjonalne. Trudno zatem dać wiarę zeznaniom J. W.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia 25 maj 2017 r. J. W. wniósł o oddalenie skargi i dopuszczenie dowodu z wydruku Księgi wieczystej nr [...] na okoliczność, że przedmiotowa kamienica nie ma uwidocznionych lokali stanowiących przedmiot odrębnej własności oraz nie ma wpisu upoważniającego D. L. do korzystała na zasadzie wyłączności z lokalu nr [...].

W uzasadnieniu odniósł się do zarzutów skargi uznając argumentację skarżącego za wadliwą.

Na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu zgłoszony w piśmie pełnomocnika J. W. z dnia 25 maja 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga P. S. zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz.U. z 2016r., poz. 722 ze zm., dalej jako "ustawa").

Przede wszystkim podkreślić należy, że zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, w którym się jest zameldowanym. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy obowiązek meldunkowy polega między innymi na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Stosownie do dyspozycji art. 27 ust. 1 ustawy obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Z kolei z przepisu art. 28 ust. 4 ustawy wskazującego, że zameldowanie w danym lokalu na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu wynika, w sposób jednoznaczny, iż zameldowanie nie jest zależne od prawa do lokalu ani też od zgody właściciela lokalu na zameldowanie. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem.

Do usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu dojść powinno, gdy okaże się, że w dacie tej czynności osoba nie przebywała z zamiarem stałego lub czasowego pobytu w lokalu, w którym została zameldowana. Podstawę do wydania takiej decyzji stanowi art. 31 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym wątpliwości co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ten umożliwia organowi administracji decyzyjne usunięcie z ewidencji ludności wpisu o zameldowaniu wadliwego od początku, nie odpowiadającego stanowi faktycznemu.

Tym samym organy błędnie powołały się w podstawie prawnej wydanych przez siebie decyzji na art. 31 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ma o zastosowanie wówczas, gdy złożony wniosek o zameldowanie (wymeldowanie) budzi wątpliwości, co daje podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji w przedmiocie zameldowania ( wymeldowania).

Co do zasady organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Czynność materialno - techniczna zameldowania będzie prawidłowa i nie budząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu zameldowania z zamiarem stałego przebywania. Przez pojęcie "pobytu stałego" w myśl art. 25 ust. 1 ustawy należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego. Innymi słowy dla dokonania czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu jako miejscu stałego pobytu, ale też faktyczne zamieszkanie ( tak zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 listopada 2013 r., II SA/Go 825/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Zatem dla prawidłowego orzeczenia w przedmiotowej sprawie niezbędne było ustalenie nie tylko, czy J. W. przebywał w dniu dokonania zameldowania w przedmiotowym lokalu, lecz również czy lokal ten stał się jego centrum życiowym.

W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organów, okoliczności niezbędne do prawidłowego orzeczenia w przedmiocie usunięcia zapisu o zameldowaniu J. W. z przedmiotowego lokalu nie zostały bezspornie stwierdzone w postępowaniu dowodowym poprzedzającym podjęcie decyzji. Organy nie dokonały również w sposób prawidłowy oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wskazały przede wszystkim z jakich przyczyn jednym dowodom dały wiarę a innym nie, co słusznie zarzucono w skardze.

W szczególności, wbrew twierdzeniu organów, z przeprowadzonych czynności dowodowych nie wynika jasno, że w czasie dokonania zameldowania przebywanie J. W. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. miało cechy pobytu stałego. Dodać należy, że zadanie organów było utrudnione w uwagi na fakt, że, jak wynika z akt sprawy, skarżący w tym samym okresie przebywał na przemian w czterech lokalach tj. w przedmiotowym lokalu, jak również w lokalu położonym w G. przy ul. [...] nr [...], w domu położonym w G. przy ul. [...], którego jest współwłaścicielem oraz w M., gdzie zamieszkiwała jego żona wraz z córką.

Jak wskazały oba orzekające w sprawie organy istnieją dowody świadczące o zamieszkiwaniu skarżącego w przedmiotowym lokalu, jak również dowody przeciwne. Organy stanęły jednak na stanowisku, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można przyjąć, że skarżący w dacie zameldowania nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego tam przebywania.

Sąd wskazuje, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego winna uwzględniać całokształt okoliczności związanych z zamieszkiwaniem konkretnej osoby w danym miejscu, aby wykluczyć, że zamieszkiwanie to nosi cechy pozorności, ukierunkowanej wyłącznie na wywołanie zamierzonych skutków.

Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych sprawy należy zauważyć, że organy mając na uwadze trwający pomiędzy J. W., a pozostałymi współwłaścicielami budynku spór, dały de facto wiarę zeznaniom jednego świadka tj. Z. L., mając na uwadze, że nie jest on związany więzami rodzinnymi ze stronami postępowania ani żadnym interesem prawnym z nieruchomością i stronami. Należy jednak zauważyć, że idąc takim rozumowania organów, również Z. L. w niniejszej sprawie nie może być uznany za bezstronnego świadka. W okresie marca i kwietnia 2015 r. był on bowiem wykonawcą robót remontowych prowadzonych na zamówienie J. W.

Organy przytaczając argumenty wskazujące na fakt zamieszkiwania J. W. w lokalu wskazały na zawarcie przez niego umowy z [...], regulowanie płatności za lokal, planowanie w nim remontu. Należy zauważyć, że w istocie J. W. zawarł w dniu 8 kwietnia 2015 r. umowę z [...], jednak jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy rachunków za energię elektryczną w okresie, w którym, jak twierdził J. W., tam zamieszkiwał przez ok. 39 dni, nie stwierdzono zużycia prądu. Ww. tłumaczył to tym, że bał się używać instalacji elektrycznej znajdującej się w mieszkaniu, zatem spożywał tam wyłącznie zimne posiłki, zaś w porze nocnej przyświecał sobie telefonem komórkowym. Z kolei w piśmie z dnia 28 października 2015 r. J. W. twierdził, że w początkowym okresie zużywał energię elektryczną gotując wodę w czajniku. Podobnie, jeżeli chodzi o zużycie wody, J. W. raz twierdził, że nie korzystał w lokalu z wody, nie mył się bowiem się brzydził, zatem mył się w mieszkaniu przy ul. [...] w G., a innym razem, że używał wody w tym lokalu.

Zdaniem Sądu ww. wyjaśnienia skarżącego są niewiarygodne w świetle zasad doświadczenia życiowego i logiki. W istocie bowiem nieprawdopodobnym jest, by osoba zamieszkująca w lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania nie korzystała w niezbędnym zakresie z podstawowych mediów znajdujących się w lokalu. Zasadnie zatem w skardze zarzucono organom, że ww. okoliczności, istotne z punktu widzenia oceny charakteru pobytu J. W. w lokalu, nie zostały poddane ich ocenie.

Dodatkowo Sąd stwierdza, że J. W. w zależności od etapu niniejszej sprawy przedstawiał różne wersje stanu faktycznego, zwłaszcza jeżeli chodzi o sposób zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a także jak często przebywał w czterech ww. lokalach i który z nich stanowił jego centrum życiowe.

Niezgodności jakie występują w niniejszej sprawie winny być "usuwane" przez organy w drodze analizy dowodów i ich wiarygodności zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. W myśl tej zasady organy nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada ta nakłada też na organy obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z nich z osobna i we wzajemnym ich związku. W przypadku dowodów przeciwstawnych organy mogą zatem jednym z nich dać wiarę, a innym tej wiarygodności odmówić, co wymaga jednak uzasadnienia, czego w niniejszej sprawie zabrakło.

Idąc dalej Sąd zauważa, że organ drugiej instancji na etapie postępowania odwoławczego podjął inicjatywę uzupełnienia materiału dowodowego występując do Komisariatu Policji G. o przesłanie kserokopii wyjaśnień złożonych przez J. W. w związku dokonanym przez niego zawiadomieniem o utrudnionym dostępie do przedmiotowej nieruchomości. Organ w piśmie stwierdził, że okoliczności w nim opisane w złożonym zawiadomieniu mogą mieć zasadniczy wpływ na bieg sprawy i sposób jej rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na powyższe przesłano informację, która zawierała wyrwany z kontekstu cytat, z treści którego organ nie mógł wywnioskować, którego okresu, ani też którego lokalu w budynku przy ul. [...] dotyczyły złożone przez J. W. wyjaśnienia (telefonogram z dnia 18 listopada 2016r.).

Odnosząc się do powyższego Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 7 i 77 k.p.a. obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Z pisma organu wynika ze powyższa okoliczność wymagała wyjaśnienia, czego w końcu organ odwoławczy zaniechał. Tymczasem nie istniała żadna przeszkoda, by ponownie wystąpić do jednostki Policji o przesłanie kserokopii wyjaśnień. Sąd podziela stanowisko organu, że ww. kwestia ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy bowiem zauważyć, że w postanowieniu Sądu Rejonowego w G. Wydział VII Cywilny z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt [...] mowa jest o zajęciu lokalu przez J. W. w dniu 22 kwietnia 2015r. przy czym Sąd powołał się m.in. na pismo Komisariatu Policji G. z dnia 1 czerwca 2015 r. Nadto w aktach sprawy znajduje się notatka urzędowa sporządzona w dniu 19 sierpnia 2015 r. przez pracownika organu pierwszej instancji z rozmowy przeprowadzonej z pracownikiem ww. Komisariatu, z której wynika, że J. W. 30 marca 2015 r. zameldował się w przedmiotowym lokalu, ale w nim nie zamieszkał z uwagi na problem z sąsiadami kamienicy. Powyższe przeczy przyjętemu przez oba orzekające organy stanowiska odnośnie terminu zamieszkania J. W. w lokalu, z czego wynika, że należało tę okoliczność wyjaśnić.

W świetle powyższego nie zasługiwało na uwzględnienie stanowisko prezentowane w piśmie z dnia 25 maja 2017 r. przez pełnomocnika J. W.

Na zakończenie należy wskazać, że oddalając na rozprawie wniosek o dopuszczenie dowodu z wydruku Księgi wieczystej nr [...] na okoliczność, że przedmiotowa kamienica nie ma uwidocznionych lokali stanowiących przedmiot odrębnej własności oraz nie ma wpisu upoważniającego D. L. do korzystała na zasadzie wyłączności z lokalu nr [...], Sąd uznał, że przedłożony przez uczestnika dokument nie ma bezpośredniego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, a ponadto przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości związanych z oceną zgodności z prawem przedmiotu zaskarżenia. Sąd przy tym zauważa, że wskazane we wniosku okoliczności są bezsporne i nie były przez strony w toku postępowania kwestionowane.

Przedstawione fakty uzasadniają stwierdzenie, że decyzje organów obu instancji w tej sprawie podjęte zostały z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a., a uchybienia tym przepisom prowadziły do naruszenia prawa materialnego i miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Wobec uwzględnienia skargi w pkt II. wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a orzeczono o kosztach postępowania, obejmujących: wpis od skargi (200,00 zł), koszty zastępstwa procesowego (480,00 zł) zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. 2015, poz. 1804 ze zm.) i opłatę skarbową od pełnomocnictwa.

Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy o usunięciu zapisu o zameldowaniu J. W. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. organy wezmą pod uwagę powyższe stwierdzenia sądu oraz przeprowadzą prawidłowe postępowanie dowodowe w sprawie we wskazanym powyżej zakresie. Podjęta decyzja winna zawierać prawidłową ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy uwidocznioną w uzasadnieniu do decyzji.