Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1869/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: artl. 31 ust. 1 pkt 1-4
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 77 par. 1, art. 75
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi I. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej I. S.A. z siedzibą w K. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego unieważnił patent nr [...] udzielony na rzecz I. S.A. z siedzibą w K., skarżącej w niniejszej sprawie, na wynalazek pt. Końcówka przewodu hydraulicznego".

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2012 r. do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego wpłynął wniosek G. S.A. z siedzibą w W. o unieważnienie w całości patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Końcówka przewodu hydraulicznego" udzielonego na rzecz I. S.A. z siedzibą w K.

Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał art. 24 p.w.p. podnosząc, że w dacie zgłoszenia, tj. [...] listopada 2005 r. sporny wynalazek nie spełniał warunku nowości i poziomu wynalazczego. Ostatecznie jednak ograniczył zarzuty jedynie do braku poziomu wynalczego.

Przedłożył do akt sprawy następujące dokumenty:

- amerykański opis patentowy [...], opublikowany [...].10.1983 r.;

- amerykański opis patentowy [...], opublikowany [...].12.1970 r.;

- francuski opis patentowy [...], opublikowany [...].07.1948 r.;

- australijski opis patentowy [...], opublikowany [...].05.1992 r.;

- amerykański opis patentowy [...], opublikowany [...].04.1987 r.;

- amerykański opis patentowy [...], opublikowany [...].03.1992 r.;

- amerykański opis patentowy [...], opublikowany [...].05.1993 r.;

- amerykański opis patentowy [...], opublikowany [...].05.1995 r.;

- amerykański opis patentowy [...], opublikowany [...].10.1999 r.;

- amerykańskie zgłoszenie patentowe [...], opublikowane [...].10.2003 r.;

- amerykańskie zgłoszenie patentowe [...], opublikowane [...].02.2004 r.;

- amerykańskie zgłoszenie patentowe [...], opublikowane [...].05.2004 r.;

- publikacja międzynarodowego zgłoszenia patentowego [...], opublikowana [...].12.1998 r.

Podniósł, iż analizując opis spornego wynalazku można wywnioskować, że jedyną nową cechą spornego rozwiązania, która wpływa na krok techniczny w stosunku do znanych rozwiązań są zagniecenia tulei mocującej wokół zakończenia przewodu hydraulicznego, które w znanym stanie techniki były równoległe do osi króćca węża, a w spornym rozwiązaniu są one prążkowane prostopadle do tejże osi. Każde z rozwiązań ujawnionych w załączonych do akt sprawy materiałach dowodowych posiada obwodowe zagniecenia na tulei zaciskowej pełniące tę samą funkcję jak w rozwiązaniu chronionym spornym patentem.

Swój interes prawny wnioskodawca uzasadnił otrzymaniem od uprawnionego wezwania z dnia [...].04.2011 r. do zaprzestania sprzedaży produktów chronionych spornym patentem oraz pisma z dnia [...].05.2009 r. wzywającego go do wycofania ze sprzedaży i zaprzestania oferowania tychże produktów, a także toczącym się z powództwa uprawnionego postępowaniem przed Sądem Okręgowym w W. (sygnatura akt [...]).

W odpowiedzi na wniosek, uprawniony, w piśmie z dnia [...].12.2012 r., wniósł o jego oddalenie, gdyż jego zdaniem materiał dowodowy jest niekompletny, a ponadto nie został przetłumaczony na język polski, jak wymaga tego konstytucja i ustawa o języku polskim. Z ostrożności procesowej (gdyby Urząd nie oddalił wniosku) zażądał wezwania wnioskodawcy do złożenia pełnych tekstów cytowanych opisów wraz z tłumaczeniem na język polski i wyznaczeniem uprawnionemu nowego terminu na ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów.

Wnioskodawca nadesłał tłumaczenie przysięgłe w/w materiałów dowodowych, tj. skrótów opisów patentowych (oraz całe tłumaczenie francuskiego opisu patentowego [...]).

W piśmie z dnia [...].03.2013 r. uprawniony stwierdził, że wnioskodawca nadesłał jedynie bardzo lakoniczne tłumaczenia streszczeń wszystkich materiałów dowodowych (za wyjątkiem opisu patentowego [...], który został przetłumaczony w całości), co uniemożliwia mu pełne zapoznanie się z przeciwstawionymi rozwiązaniami, a tym samym ustosunkowanie się do przedstawionych zarzutów. Wobec powyższego uprawniony wniósł o wykluczenie wszystkich w/w materiałów (poza francuskim opisem patentowym [...]) jako niespełniających wymogów ustawowych. Ponadto podniósł, że w związku z oddaleniem przez Sąd Okręgowy w W. powództwa w sprawie [...] wnioskodawca utracił interes prawny.

Zdaniem uprawnionego przetłumaczenie przez wnioskodawcę na język polski samych tylko skrótów opisów nie jest wystarczające, aby na ich podstawie zidentyfikować poszczególne elementy danego wynalazku. Ponadto rysunki powinny w sposób czytelny, w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowymi odtwarzać przedmiot wynalazku. W związku z tym samodzielne rysunki, nawet poparte skrótem opisu patentowego są niewystarczające do identyfikacji przedmiotu ochrony zarówno pod względem jego cech nowych jak i przeniesionych ze stanu techniki. W związku z powyższym stwierdził, że przedłożone przez wnioskodawcę materiały dowodowe, za wyjątkiem francuskiego opisu patentowego [...] gdzie dokonano pełnego tłumaczenia, nie umożliwiają zapoznania się z przeciwstawionymi rozwiązaniami, a co za tym idzie, ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów. W przypadku gdyby jego wniosek o oddalenie wniosku o unieważnienie patentu na sporny wynalazek nie został uwzględniony wniósł o unieważnienie patentu na sporny wynalazek jedynie w części przedkładając jednocześnie do akt sprawy propozycję nowych zastrzeżeń patentowych. W dalszej części swojego wywodu uprawniony stwierdził, że wnioskodawca uzasadniał swój interes prawny faktem wystosowania przez uprawnionego pism roszczeniowych, a w konsekwencji pozwu sądowego o zakazie naruszania prawa ze spornego patentu. Sąd oddalił jednak to powództwo i tym samym wnioskodawca utracił interes prawny.

W odpowiedzi wnioskodawca stwierdził, że skróty opisów patentowych mogą być dowodami w sprawie, wyraźnie bowiem wynika z nich, gdzie znajdują się obwodowe rowki i inne elementy zaciskowe na tulei. Jeżeli chodzi o interes prawny to nie można mówić o jego utracie gdyż postępowanie sądowe nadal się toczy, a zapadły wyrok nie jest prawomocny.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym na podstawie art. 24 i art. 26 ustawy Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami), oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy pwp unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt. "Końcówka przewodu hydraulicznego" (pkt 1) i przyznał G. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę w wysokości 2600 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie (pkt 2).

Wnioskodawca swój interes prawny uzasadnił otrzymaniem od uprawnionego wezwania z dnia [...].04.2011 r. do zaprzestania sprzedaży produktów chronionych spornym patentem oraz pisma z dnia [...].05.2009 r. wzywającego go do wycofania ze sprzedaży i zaprzestania oferowania tychże produktów, a także toczącym się przeciwko niemu z powództwa uprawnionego postępowaniem przed Sądem Okręgowym w W. (sygnatura akt [...]) i w tych okolicznościach, zdaniem Urzędu Patentowego ma on interes prawny w domaganiu się unieważnienia patentu na sporny wynalazek. Znalazł się on bowiem w sytuacji zagrożenia ograniczenia wolności swojej działalności gospodarczej. Jego interes prawny znajduje oparcie w art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Pomimo, że wolność działalności gospodarczej nie jest wolnością absolutną to w sytuacji, gdy podmiot uprawniony podejmuje środki prawne w postaci wytoczenia powództwa mogącego w poważny sposób utrudnić drugiej stronie prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnione jest przyjęcie, iż strona pozwana ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia patentu na sporny wynalazek. Na odmienną ocenę nie mogło wpłynąć złożone przez wnioskodawcę/pozwanego w toku postępowania sądowego oświadczenie, że nie produkował on kwestionowanych przewodów hydraulicznych, handlował nimi sprowadzając je z Chin, przy czym produkt ten od 2010 r. nie jest już jednak sprzedawany, a także to, że w sprawie tej zapadł już wyrok. Jak bowiem wskazał Sąd Okręgowy w W. w zapadłym w tej sprawie wyroku uprawniona/powódka nie zareagowała na złożone przez wnioskodawcę/pozwanego na pierwszym terminie rozprawy oświadczenie o zaniechaniu importu i oferowania kwestionowanych produktów podtrzymując w dalszym ciągu powództwo. Ponadto wyrok oddalający powództwo zapadły w w/w sprawie sądowej nie jest prawomocny. Tym samym wnioskodawca ma, zdaniem organu, prawo żądać ustalenia czy patent na sporny wynalazek został udzielony z zachowaniem ustawowych warunków.

W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca zarzucił spornemu rozwiązaniu brak poziomu wynalazczego, a więc brak jednej z trzech cech wynalazku, które muszą być łącznie spełnione, aby można było udzielić na taki wynalazek patentu.

Odnosząc się do zarzutu braku poziomu wynalazczego Urząd podniósł, że zgodnie z art. 26 ustawy p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty ze stanu techniki. Przez stan techniki zgodnie z art. 25 pkt. 2 ustawy p.w.p. uważa się wszystko, co przed datą pierwszeństwa zgłoszonego rozwiązania zostało udostępnione do wiadomości publicznej, w jakikolwiek sposób umożliwiający zapoznanie się z rozwiązaniem. Przy analizie stanu techniki nie ma, jak wynika z powyższego, żadnych ograniczeń geograficznych, językowych czy czasowych. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że obcojęzyczny dokument nie może być uznany za dowód w sprawie. Uniwersalnym językiem dla każdego technika jest rysunek. Z niego nawet bez kompletnej znajomości języka oryginału, można uzyskać wiele informacji dotyczących szczegółów konstrukcyjnych budowy danego urządzenia. Urząd Patentowy uznał zatem, że w przypadku tak prostej konstrukcji jak ta ze spornego wynalazku, przetłumaczone na język polski skróty opisów w połączeniu z zamieszczonymi w poszczególnych dokumentach rysunkami są dla każdego technika w pełni zrozumiałe.

Zakres przedmiotowy spornego wynalazku z patentu nr [...], jak podał Urząd, został określony w zastrzeżeniach patentowych następująco:

Zastrzeżenie niezależne (nr 1): "Końcówka przewodu hydraulicznego w postaci przelotowej kształtki, zawierającej co najmniej jeden króciec mocujący, na którym osadzony jest końcowy odcinek przewodu hydraulicznego, gdzie ten przewód hydrauliczny opasany jest oplotem metalowym, oraz na tym końcowym odcinku przewodu hydraulicznego osadzona jest metalowa tuleja zaciskowa z odciśniętymi śladami krawędzi zaciskarki, przy czym ta przelotowa kształtka zakończona jest z drugiej strony elementem armatury hydraulicznej, znamienna tym, że odciśnięte na metalowej tulei zaciskowej (5) ślady krawędzi zaciskarki przebiegają obwodowo wokół tej tulei zaciskowej (5).". Zastrzeżenie 2: "Końcówka przewodu hydraulicznego według zastrz. 1, znamienna tym, że króciec mocujący (2), na którym osadzony jest końcowy odcinek przewodu hydraulicznego (3) posiada u nasady zewnętrzny kołnierz (8) o większej średnicy niż średnica tego króćca mocującego (5).". Zastrzeżenie 3: "Końcówka przewodu hydraulicznego według zastrz. 2, znamienna tym, że metalowa tuleja zaciskowa (5) od strony zewnętrznego kołnierza (8) przelotowej kształtki (1) posiada kołnierz wewnętrzny (9) o mniejszej średnicy niż wynosi zewnętrzna średnica tej metalowej tulei zaciskowej (5).". Zastrzeżenie 4: "Końcówka przewodu hydraulicznego według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że metalowa tuleja zaciskowa (5) od strony krańca króćca mocującego (2) zakończona jest zaciśniętym pierścieniem (10).". Zastrzeżenie 5: "Końcówka przewodu hydraulicznego według zastrz. 1, znamienna tym, że odciśnięte na powierzchni metalowej tulei zaciskowej (5) ślady zaciskarki mają postać obwodowych rowków (6).". Zastrzeżenie 6: "Końcówka przewodu hydraulicznego według zastrz. 1, znamienna tym, że na powierzchni metalowej tulei zaciskowej (5) znajdują się co najmniej dwa obwodowe rowki (6).". Zastrzeżenie 7: "Końcówka przewodu hydraulicznego według zastrz. 1, znamienna tym, że króciec mocujący (2) zawiera natomiast na powierzchni zewnętrznej obwodowe rowki (11).". Zastrzeżenie 8: "Końcówka przewodu hydraulicznego według zastrz. 7, znamienna tym, że powierzchnia zewnętrzna króćca mocującego (2) ma kształt co najmniej dwóch pierścieni (12) w kształcie wycinków powierzchni stożkowej', pomiędzy którymi znajduje się obwodowy rowek (11) króćca mocującego (2).". Zastrzeżenie 9: "Końcówka przewodu hydraulicznego według zastrz. 8, znamienna tym, że każdy następny pierścień (12) o kształcie wycinka powierzchni stożkowej przylega swojej podstawą do poprzedniego pierścienia (12) od strony jego mniejszej średnicy, przy czym te pierścienie (12) o kształcie wycinka powierzchni stożkowej skierowane są podstawami do kołnierza kształtki przelotowej (1).".

Brak poziomu wynalazczego, o którym mowa w art. 26 ustawy p.w.p. oznacza, zdaniem Urzędu, że dla specjalisty rozwiązanie nie wykracza poza zwykły postęp, a jedynie wyraźnie i logicznie wynika ze stanu techniki i jest przez niego oczekiwane. Za specjalistę z danej dziedziny należy uważać przeciętnego praktyka dysponującego przeciętną, ogólnie dostępną wiedzą z danej dziedziny w danej dacie i mającą pełny dostęp do wszystkiego co tworzy stan techniki. Ma on również do swojej dyspozycji typowe środki i możliwości prowadzenia rutynowych prac i doświadczeń.

Kryteria określające jakie rozwiązania zalicza się do rozwiązań nie posiadających poziomu wynalazczego, a więc oczywistych to:

- rutynowe dostosowanie do danych warunków znanego już w tej samej, bądź w podobnej dziedzinie rozwiązania (drobne udoskonalenie, przeniesienie);

- zastąpienie w rozwiązaniu znanego już środka technicznego innym również znanym równoważnikiem;

- proste wykorzystanie znanej już ogólnie zasady dla osiągnięcia w świetle tej zasady celu (analogii);

- zwyczajne połączenie kilku znanych rozwiązań, bądź nawet rozwiązanie dokonane wprost przez skojarzenie kilku takich rozwiązań. Poziom wynalazczy rozważa się w świetle jednego lub większej liczby wcześniejszych dokumentów traktowanych łącznie. Sposób uwzględniania stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych, polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego przedmiotowemu rozwiązaniu lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter połączenia kilku rozwiązań cząstkowych i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do dokumentów.

Dokonując merytorycznej analizy przedstawionych przez wnioskodawcę materiałów Urząd Patentowy RP uznał, że w pełni dowodzą one braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania.

Problemem technicznym rozwiązywanym przez sporny wynalazek jest bowiem konstrukcja stosowana w przyłączach armatury hydraulicznej w instalacjach ciepłej i zimnej wody.

Za najbliższy stan techniki dla spornego wynalazku Urząd uznał rozwiązania ujawnione przede wszystkim we francuskim opisie patentowym [...], a także w australijskim opisie patentowym [...] i amerykańskim opisie patentowym [...].

Z francuskiego opisu patentowego [...] znana jest końcówka przewodu hydraulicznego w postaci przelotowej kształtki, zawierającej co najmniej jeden króciec mocujący, na którym osadzony jest końcowy odcinek przewodu hydraulicznego, a na tym końcowym odcinku przewodu osadzona jest metalowa tuleja zaciskowa z odciśniętymi śladami krawędzi zaciskarki, przy czym ta przelotowa kształtka zakończona jest z drugiej strony elementem armatury hydraulicznej, charakteryzująca się tym, że odciśnięte na metalowej tulei zaciskowej ślady krawędzi zaciskarki przebiegają obwodowo wokół tej tulei zaciskowej. Metalowa tuleja zaciskowa od strony zewnętrznego kołnierza przelotowej kształtki posiada kołnierz wewnętrzny o mniejszej średnicy niż wynosi zewnętrzna średnica tej metalowej tulei zaciskowej, a sama metalowa tuleja zaciskowa od strony krańca króćca mocującego zakończona jest zaciśniętym pierścieniem. Odciśnięte na powierzchni metalowej tulei zaciskowej ślady zaciskarki mają postać obwodowych rowków, a na powierzchni metalowej tulei zaciskowej znajdują się co najmniej dwa obwodowe rowki. Króciec mocujący zawiera natomiast na powierzchni zewnętrznej obwodowe rowki, a powierzchnia zewnętrzna króćca mocującego ma kształt co najmniej dwóch pierścieni w kształcie wycinków powierzchni stożkowej, pomiędzy którymi znajduje się obwodowy rowek króćca mocującego, zaś każdy następny pierścień o kształcie wycinka powierzchni stożkowej przylega swoją podstawą do poprzedniego pierścienia od strony jego mniejszej średnicy, przy czym te pierścienie o kształcie wycinka powierzchni stożkowej skierowane są podstawami do kołnierza kształtki przelotowej. Z australijskiego opisu patentowego [...] znana jest również końcówka przewodu hydraulicznego, charakteryzująca się tym, że króciec mocujący na którym osadzony jest końcowy odcinek przewodu hydraulicznego posiada u nasady zewnętrzny kołnierz o większej średnicy niż średnica tego króćca mocującego. Także z amerykańskiego opisu patentowego [...] znana jest końcówka przewodu hydraulicznego, gdzie ten przewód hydrauliczny opasany jest oplotem metalowym.

W świetle powyższego rozwiązanie techniczne wg patentu nr [...] nie jest, zdaniem Urzędu zaskakujące ani nieoczekiwane. Jest ono jedynie prostym wykorzystaniem znanych już wcześniej z przywołanych wyżej rozwiązań, cech technicznych końcówek hydraulicznych. Zatem przeciętny znawca z tej dziedziny techniki, wykorzystując w sposób standardowy dostępną wiedzę, bez dokonań twórczych, a jedynie w oparciu o wskazane wyżej dokumenty i swoją rutynę zawodową, może osiągnąć rezultat taki sam, jak w spornym wynalazku, który jest tylko prostą kompilacją znanych ze stanu techniki i stosowanych środków technicznych.

W tym stanie rzeczy Urząd uznał, iż brak jest jednej z trzech cech wynalazku tj. brak jest poziomu wynalazczego, które w świetle art. 24 pwp muszą być łącznie spełnione, aby można było udzielić patentu na ww. wynalazek.

W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 89 ust. 1 PWP, poprzez przyjęcie, iż po stronie uczestnika postępowania występuje interes prawny i art. 24 oraz art. 26 w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1-4 i 33 PWP poprzez pominięcie wykładni wspomnianych przepisów i ich nie zastosowanie w ocenie przedstawionych przez stronę przeciwną dowodów w postaci opisów wynalazków oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 27 Konstytucji RP dnia 2 kwietnia 1997 r. i art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim poprzez ich błędną wykładnię i nie spełnienie obowiązku prowadzenia wszelkich czynności procesowych w języku polskim; art. 6 KPA poprzez pominięcie wykładni przepisów Konstytucji RP dnia 2 kwietnia 1997 r., ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, oraz przepisów Ustawy Prawo Własności Przemysłowej; art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa poprzez nie podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wskutek uwzględnienia materiału dowodowego w języku obcym; art. 8 KPA poprzez pominięcie wykładni przepisów Konstytucji RP dnia 2 kwietnia 1997 r., ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, oraz przepisów Ustawy Prawo Własności Przemysłowej; art. 77 § 1 KPA poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie zebranie całego materiału dowodowego; art. 80 KPA poprzez ocenę materiału dowodowego mimo nie zebrania materiału dowodowego w całości; art. 81 KPA poprzez uniemożliwienie uprawnionemu wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów wskutek dopuszczenia dowodów w języku obcym; art. 107 § 3 KPA poprzez wydanie decyzji nie zawierającej pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem strony, skoro Uczestnik (wnioskodawca) postępowania w dacie złożenia wniosku o unieważnienie patentu już od dłuższego czasu nie wprowadzał do obrotu produktów wytworzonych według patentu, co sam oświadczył w toku ww. postępowania sądowego, to interes jego nie jest realny i nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach faktycznych.

Skarżąca podniosła nadto, iż zgodnie ze wskazanymi przez nią przepisami istota wynalazku jest określona w jego opisie, zaś zastrzeżenia patentowe służą do określenia zakresu ochrony. Z kolei skrót opisu ma za zadanie jedynie w bardzo ogólny sposób opisać przedmiot wynalazku, a zwłaszcza jego charakterystyczne cechy. Skrót opisu jest stosowany jedynie do celów publikacyjnych.

W związku z powyższym zapoznanie się jedynie ze skrótem opisu nie jest wystarczające do zapoznania się z przedmiotem wynalazku. Konieczny jest do tego opis wynalazku, zaś zastrzeżenia są konieczne do określenia zakresu ochrony. Zapoznanie się z opisem jest konieczne zwłaszcza w przypadku gdy przedmiot ochrony interesuje nas nie w zakresie jego ochrony, lecz w zakresie ujawnienia elementów, które niekoniecznie muszą w danym przypadku podlegać ochronie, lecz stanowią stan techniki.

Sam skrót opisu nie jest zatem, zdaniem strony, wystarczający aby na jego podstawie zidentyfikować poszczególne elementy danego wynalazku, zwłaszcza w przypadku, gdy nie występują w nim ich odnośniki cyfrowe do rysunku, a tak było w przypadku załączników nr 8/1, 8/2, 8/4, 8/5, 8/6, 8/7, 8/8, 8/9, 8/11, 8/12 do wniosku o unieważnienie patentu. Z kolei rysunki, powinny w sposób czytelny, w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowymi, odtwarzać przedmiot wynalazku, w związku z czym samodzielne rysunki, nawet poparte skrótem opisu są na gruncie polskiego prawa niewystarczające do identyfikacji przedmiotu ochrony zarówno pod względem jego cech nowych jak i przeniesionych ze stanu techniki.

Sam skrót czy też rysunek nie jest zatem wystarczający do pełnej i prawidłowej identyfikacji rozwiązania, a oparcie się zaś na samych skrótach czy też rysunkach i skrótach w określeniu stanu techniki jest niewystarczające do zdefiniowania tego stanu techniki. Z kolei bez zdefiniowania staniu techniki nie ma możliwości określenia poziomu wynalazczego rozwiązania.

Uczestnik postępowania jako materiał dowodowy przedstawił z jednym wyjątkiem, wyłącznie skróty opisów oraz rysunki. Ponieważ zasadniczy materiał porównawczy w postaci opisów został przedstawiony w języku obcym, Skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z nim.

Z uwagi na to, że nie zostały przedłożone tłumaczenia pełnych opisów patentów, na które powoływał się Uczestnik postępowania (wniosek w tym przedmiocie nie został uwzględniony), to na ich podstawie nie można było ocenić poziomu wynalazczego, co doprowadziło do pominięcia wykładni przepisów art. 24, 26, 31, 33 ustawy PWP i ich nie zastosowania w ocenie przedstawionych przez Uczestnika postępowania opisów patentowych.

Dopuszczając w postępowaniu dokumenty w języku obcym, organ administracji publicznej nie zebrał w sposób wyczerpujący niezbędnego do prawidłowego rozpatrzenia niniejszej sprawy materiału dowodowego. W związku z tym, organ nie miał możliwości należytego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, czym w sposób jednoznaczny naruszył regulację art. 77 § 1 KPA.

Kolejnym naruszeniem przepisów postępowania przez UPRP jest naruszenie art. 81 KPA poprzez uniemożliwienie uprawnionemu wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów wskutek dopuszczenia dowodów w języku obcym.

Analiza rysunków w oderwaniu od opisów patentowych jest niewystarczająca, aby należycie zidentyfikować przedmiot ochrony i konsekwentnie miejsca potencjalnych naruszeń. Brak przedstawienia tłumaczeń przeciwstawionych dokumentów patentowych na język polski uniemożliwił analizę przeciwstawionych rozwiązań, a przez to określenie stanu techniki wymaganego do oznaczenia poziomu wynalazczego rozwiązania. W związku z wymaganiami jakie ustawodawca postawił przed dokumentacją wynalazku w postaci jego opisu, który należy uznać za zasadniczy materiał ujawniający wynalazek, domniemywać należy, iż nieprzetłumaczone opisy patentowe stały się podstawą do zdefiniowania stanu techniki dotyczącego rozwiązania Skarżącej. Ze względu na nieprzetłumaczenie wspomnianych opisów, Skarżąca nie miała możliwości na zweryfikowanie określonego stanu techniki ani wypowiedzenie się w kwestii jego zgodności z opisami stanowiącymi jego podstawę.

Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa.

Tymczasem ze stanowiących materiał dowodowy 13-tu opisów patentowych przedstawionych przez wnioskodawcę, w uzasadnieniu decyzji znalazły swoje odbicie zaledwie 3 opisy, a mianowicie: [...],[...],[...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa jej uchylenie.

Sąd nie podzielił jednak przekonania skarżącej, iż wnioskodawca – uczestnik niniejszego postępowania nie legitymuje się interesem prawnym w żądaniu objętym przedmiotowym wnioskiem.

Nie budzi bowiem wątpliwości okoliczność, iż, jak podał uzasadniając swój interes prawny, został przez wnioskodawcę wezwany do zaprzestania sprzedaży produktów chronionych spornym patentem, ich oferowania oraz wycofania ze sprzedaży, a nadto uprawniony – skarżący wystąpił przeciwko niemu z pozwem w sprawie sygn. akt [...]) i taka sytuacja miała miejsce w dacie zgłoszenia wniosku o unieważnienie spornego patentu.

Zasadnie zatem Urząd Patentowy uznał, iż po stronie wnioskodawcy istnieje interes prawny w domaganiu się unieważnienia. W związku z zarzutami skargi w tym względzie podnieść przy tym należy, iż stanowisko stron jak i podejmowane przez nie czynności w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w ww. sprawie pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w szczególności nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych i oceny prawnej zaistniałego w sprawie stanu rzeczy. Odnotowaniu, co Urząd Patentowy uczynił podlega tylko fakt, iż w ww. sprawie zapadł wyrok oddalający powództwo – nieprawomocny, który jednak nie niweczy okoliczności, którymi skarżąca uzasadniała swój interes prawny.

W tym zatem zakresie zarzuty skargi są nieuzasadnione. W tej sytuacji Urząd Patentowy zasadnie z uwagi na treść zarzutu wdał się w ocenę spornego rozwiązania analizując jego poziom wynalazczy, tyle, że została ona dokonana w sposób procesowo wadliwy. Zarzuty skargi w tym zakresie są bowiem uzasadnione.

Urząd Patentowy za najbliższy stan techniki uznał rozwiązania ujawnione we francuskim opisie patentowym [...], australijskim opisie patentowym [...] i amerykańskim opisie patentowym [...] posługując się skrótami opisów przetłumaczonymi na język polski.

Pamiętać jednak należy, iż zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1-4 pwp zgłoszenie wynalazku powinno obejmować podanie, opis wynalazku ujawniający jego istotę, zastrzeżenie patentowe i skrót opisu zaś opis wynalazku, jak stanowi art. 33 pwp powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić, w szczególności winien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określać dziedzinę techniki, a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać szczegółowo przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur i rysunków i przykładem realizacji bądź stosowania wynalazku. Zastrzeżenia patentowe powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły przez podanie cech technicznych rozwiązania zastrzegany wynalazek i zakres żądanej ochrony (art. 31 ust. 1 pkt 3 pwp) zaś skrót opisu powinien zawierać zwięzłą i jasną informację określającą przedmiot i charakterystyczne cechy techniczne wynalazku wraz ze wskazaniem jego przeznaczenia, jeżeli nie wynika to z określenia samego przedmiotu.

Z powyższych przepisów wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż istota wynalazku jest określona w jego opisie, a do określenia zakresu ochrony służą zastrzeżenia patentowe, co oznacza, iż zapoznanie się z przedmiotem wynalazku wymaga zapoznania się z ww. częściami zgłoszenia i dokonania szczegółowej ich analizy. Rację ma przy tym skarżąca, iż uwzględnienie w tej analizie opisu jest konieczne zwłaszcza, gdy chodzi o zakres ujawnień elementów, które chociaż nie muszą w danym przypadku podlegać ochronie to stanowią stan techniki.

Nie można zatem uznać za wystarczający materiał dowodowy w rozpoznawanej sprawie, do dokonania oceny poziomu wynalazczego, jak to przyjął Urząd, jedynie skrótów opisów. Skarżąca zasadnie zarzuca, iż nie pozwalają one na identyfikację poszczególnych elementów wynalazku. Zwłaszcza, jak w tym przypadku brak w nich odnośników cyfrowych do rysunku (załączniki nr 8/1, 8/2, 8/4, 8/5, 8/6, 8/7, 8/8, 8/9, 8/11, 8/12 do wniosku). Nadto należy mieć również na uwadze, iż skoro rysunki powinny w sposób czytelny w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowymi odtwarzać przedmiot wynalazku to rysunki nawet poparte skrótem opisu nie mogą stanowić podstawy identyfikacji przedmiotu ochrony tak pod względem nowych cech, jak i tych przeniesionych ze stanu techniki.

W świetle powyższego przyjęcie za podstawę ustaleń służących zdefiniowaniu stanu techniki samych skrótów i rysunków jest wadliwe z punktu widzenia powołanych przepisów i skutkuje naruszeniem art. 77 § 1 kpa. Ograniczając ocenę materiału dowodowego do skrótów opisów i rysunków trzech przeciwstawionych rozwiązań Urząd Patentowy nie rozpatrzył zgromadzonego materiału zgodnie ze statuowaną w powołanym przepisie zasadą. Nadto wymaga przy tym podkreślenia, iż jedynie skróty opisu zostały przez wnioskodawcę przedstawione w języku polskim. Pozostałe złożone przez wnioskodawcę materiały złożono bez tłumaczenia na język polski mimo, iż, co dodatkowo należy podnieść domagała się tego w postępowaniu uprawniona – skarżąca w niniejszej sprawie.

Wprawdzie, jak stwierdził Urząd obcojęzyczny dokument stanowi dowód w sprawie w rozumieniu art. 75 kpa. Jednakże jego wykorzystanie, analiza i ocena wymaga uprzedniego przetłumaczenia na język polski, który zgodnie z art. 27 Konstytucji RP i art. 4 pkt 4, art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim jest językiem urzędowym.

Podkreślić przy tym należy, iż rygory procedury administracyjnej, jak i przepisy ustawy pwp wraz z wymogiem prowadzenia postępowania z zachowaniem języka urzędowego winny być przez organ stosowane niezależnie od tego, jak organ ocenia stopień skomplikowania sprawy, czy też konstrukcję będącą przedmiotem rozwiązania objętego patentem. Twierdzenie organu, iż objęta przedmiotowym rozwiązaniem konstrukcja jest "prosta" nie zwalnia Urzędu od oceny materiału dowodowego w sposób wynikający tak z ustawy prawa własności przemysłowej w szczególności z uwzględnieniem przepisów, o których wyżej mowa, jak i kodeksu administracyjnego z uwzględnieniem przy tym ustawy o języku polskim. Uproszczenia w tym zakresie prowadzą, jak w tym przypadku do wadliwości zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając, iż naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy orzekł, jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ppsa, w pkt 2 po myśli art. 152 ppsa zaś o kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 ppsa.