Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1082/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 192 poz 1378
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
article: art. 138 par. 1 pkt 1 kpa, art. 77 par. 1 kpa, art. 7, art. 107 par. 3, art. 11 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi C. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat M. O. kwotę [...] ([...]) złotych, zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej "K.p.a.".), art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania C. C. od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza przez p.o. Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , przyznającej E. K. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. C. na okres od [...], w kwocie [..] zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W wyniku rozpoznania wniosku E. K. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna A. C., decyzją z dnia [...], organ I instancji przyznał E. K. prawo do wnioskowanego świadczenia na rzecz A. C., na okres od [...] w kwocie [...] zł. Z uwagi na uwzględnienie w całości żądania strony, na podstawie art. 107 § 4 K.p.a. organ odstąpił od uzasadnienia decyzji.

W dniu 5 września 2013 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo C. C. z dnia 3 września 2013 r. zatytułowane "Odwołanie od decyzji [...]".

Odwołujący się podniósł, że w dniu 24 sierpnia 2013 r. otrzymał od organu informację o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego E. K., która jego zdaniem nie jest uprawniona do przedmiotowego świadczenia. Wobec powyższego wniósł o wstrzymanie wypłat tego świadczenia oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z dokumentów urzędu skarbowego.

Nadto C. C. wyjaśnił, że przekazywał wymienionej tytułem alimentów kwoty niższe niż przyznane orzeczeniem sądu (ostatnio [...] zł miesięcznie) ponieważ część środków przeznaczał na żywność i leki dla siebie. Powołał się na trudną sytuację materialną (utratę prawa do renty) i pogarszający stan zdrowia (niepełnosprawność o stopniu lekkim). Nadto zakwestionował wysokość dochodu matki dziecka za [...] ustalonego przez organ pierwszej instancji, wskazując, że E. K. oprócz umowy o pracę uzyskiwała dochód z umów zlecenia.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, traktując pismo C. C. z dnia 3 września 2013 r. jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...], umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane przez C. C..

W ocenie Kolegium, odwołanie było niedopuszczalne, ponieważ odwołujący się nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wykazanie interesu prawnego w tego rodzaju postępowaniu, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, takiego uprawnienia nie daje dłużnikowi alimentacyjnemu. Jak zauważyło Kolegium, art. 27 ust. 7 powołanej wyżej ustawy, nakłada na organ obowiązek poinformowania dłużnika alimentacyjnego, o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co w powyższym przypadku organ właściwy wierzyciela uczynił i przesłał C. C. stosowną informację pismem z dnia 13 sierpnia 2013 r.

Powyższą decyzję C. C. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1430/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].

W ocenie Sądu przedmiotowa decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane przez C. C. w sprawie dotyczącej decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna jest wadliwa. Skarżący składając "odwołanie" od decyzji organu pierwszej instancji miał bowiem interes prawny jako dłużnik postępowania, aby uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w sprawie o przyznanie na rzecz jego syna świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz negować jego wynik. Natomiast, jak zaznaczył Sąd, otwarta pozostaje kwestia charakteru pisma złożonego przez C. C., a zakwalifikowanego przez organ jako "odwołanie". Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący nie został powiadomiony przez organ I instancji o toczącym się na wniosek E. K. postępowaniu a, o jego wyniku dowiedział się dopiero z pisma informacyjnego organu z dnia 13 sierpnia 2013 r., doręczonego mu w dniu 21 sierpnia 2013 r. Powyższe w ocenie Sądu nie pozwala na stwierdzenie, czy skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, zachował czternastodniowy termin do kwestionowania decyzji z dnia [...] r. Skuteczność doręczenia pisma skarżącemu w trybie art. 127 § 1 K.p.a. będzie zależała od ustalenia, czy dopełnił on czynności wniesienia odwołania w terminie przewidzianym dla E. K.. W świetle powyższego Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę, rzeczą organu będzie ustalenie daty doręczenia przedmiotowej decyzji wnioskodawczyni i skonfrontowanie jej z datą złożenia przez C. C. pisma z dnia 3 września 2013 r. zatytułowanego "odwołanie", a w dalszej kolejności, w zależności od poczynionych ustaleń, ocena żądania skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek do wniesienia odwołania, a w sytuacji, niezachowania terminu do wniesienia odwołania rozważenie dopuszczalności pisma w trybie nadzwyczajnego środka zaskarżenia w rozumieniu art. 145 K.p.a. i następne. W zależności od poczynionych w pierwszym etapie ustaleń, organ będzie mógł przystąpić do badania zasadności przyznania E. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zarzutów skarżącego w tym zakresie.

W następstwie powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] przyznającą E. K. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniego A. C. na okres od [...] w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium podało, że decyzja organu I instancji z dnia [...] po dwukrotnym awizowaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. i 5 września 2013 r. została doręczona w E. K. w trybie doręczenia zastępczego w dniu 11 września 2013 r. Odwołanie C. C. od przedmiotowej decyzji wpłynęło do organu w dniu 5 września 2013 r., zatem należy uznać, że zostało złożone w przewidzianym terminie. Odwołujący się ma interes prawny jako dłużnik alimentacyjny postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie na rzecz jego syna świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a zatem uznać go należy za stronę niniejszego postępowania. Na podstawie analizy dokumentów Urzędu Skarbowego w Sopocie i Kolegium ustaliło, że dochód na osobę w rodzinie E. K. w [...] wyniósł [...] zł, tym samym nie przekraczał kwoty [...] zł i uprawnia do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Opisaną decyzję C. C. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji, zarzucił jej pominięcie przedstawionych przez niego dowodów załączonych do odwołania, tj. wyciągu z konta E. K. oraz zaświadczenia o zarobkach świadczących o wyższych niż wykazywane przez nią dochodach; faktu otrzymywania przez E. K. na swoją rzecz alimentów od jej ojca Z. K. w wysokości [...]zł miesięcznie, co wynika z wyciągu jej konta bankowego, a który to dochód zataiła. Skarżący podkreślił, że w [..] syn mieszkał ze skarżącym, w związku z czym dochód uzyskiwany przez E. K. nie powinien być dzielony na dwie osoby. W jego ocenie za błędne należy też uznać ustalenie, że E. K. w [...] osiągała dochód na osobę w rodzinie w wysokości [...] zł.

Dodatkowo skarżący wniósł o zwrócenie się do Sądu Rejonowego

o informację, czy toczyła się w nim sprawa o alimenty z powództwa E. K. przeciwko Z. K., a w przypadku odpowiedzi pozytywnej przeprowadzenie dowodu z wydanego orzeczenia kończącego postępowanie.

Skarżący wskazał, że co miesiąc przekazywał tytułem alimentów połowę

z zasądzonej kwoty [...] zł z uwagi na swoje możliwości finansowe

i sytuację osobistą. Choruje on w związku z czym potrzebuje środków finansowych na zakup lekarstw oraz na pokrycie kosztów utrzymania mieszkania

i wyżywienie. Z MOPS otrzymuje zasiłek celowy oraz zasiłek pielęgnacyjny. Wpłat tytułem alimentów dokonuje w takiej wysokości w jakiej jest to możliwe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując przesłanek do uznania, że wydana decyzja jest niezgodna z prawem wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W piśmie z dnia 5 listopada 2015 r. stanowiącym odpowiedź na skargę E. K. wnosząc o oddalenie skargi podniosła, że przedkładając umowę za jeden miesiąc skarżący nie bierze pod uwagę faktu, że do wyliczenia dochodu bierze się pod uwagę przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym prawo do świadczeń, pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i składki zdrowotne, natomiast jej zarobki kształtowały się na różnym poziomie i wynosiły od [...] zł netto do [...] zł netto w zależności od liczby przepracowanych dni. Odnośnie zasądzonych przez Sąd Rejonowy na jej rzecz alimentów wskazała, że zgodnie z art. 2 pkt 4 i art. 10 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem nieopodatkowanym są jedynie alimenty na rzecz dzieci. Gołosłowne i bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest w ocenie E. K. twierdzenie skarżącego, że w [...] małoletni zamieszkiwał z nim.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to zarówno przepisami prawa procesowego, jak i przepisami prawa materialnego.

Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji przyznającą prawo do świadczeń alimentacyjnych na rzecz A. C. od dnia

[...] w kwocie [...] zł.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia

7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2015 r.,

poz. 859).

Kwestia dotycząca możliwości zaskarżenia przez C. C. decyzji przyznającej prawo do świadczeń alimentacyjnych na rzecz jego syna A. C. została przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r.

Stosując się do zaleceń tego Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało niezbędnych ustaleń, pozwalających na przyjęcie, że C. C. zachował czternastodniowy termin do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...], a następnie rozpoznało wspomniane odwołanie.

Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza , Kolegium podzieliło ustalenia tego organu odnośnie dochodu na osobę w rodzinie E. K. w [...] nie odnosząc się jednak do jakichkolwiek argumentów podnoszonych w odwołaniu wniesionym od tej decyzji przez C. C. oraz całkowicie pomijając przedstawione przez niego dowody.

Tym samym organ, naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji gdy mamy do czynienia z czytelnie i jednoznacznie postawionymi twierdzeniami odwołania należy oczekiwać od organu, który rozpoznając odwołanie wydaje w sprawie rozstrzygnięcie, że wyjaśni on sprawę w niezbędnym zakresie i rozpozna argumentację strony zamieszczoną w odwołaniu.

Jedną z podstawowych zasad postępowania, którą winien brać pod uwagę organ odwoławczy przy rozpoznawaniu sprawy, jest wynikająca z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r.,

poz. 267) zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z art. 138 K.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Kwintesencję zasady dwuinstancyjności oddaje, wielokrotnie przytaczane w orzecznictwie i doktrynie, stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95), zgodnie z którym: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone".

Z kolei w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 274/97) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być zawarte również w złożonym przez stronę odwołaniu, a obowiązkiem organu odwoławczego jest przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Co więcej organ odwoławczy nie może ograniczać się do rozpoznania sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpoznawania odwołania. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ ten rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie winien ustalić jej stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także - o ile to konieczne - rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 K.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie (NSA w wyroku z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/87).

Obowiązek ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania wynika również z art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Zadaniem uzasadnienia stanowiącego integralny składnik decyzji jest bowiem wyjaśnienie jej dyspozytywnej części jaką jest rozstrzygnięcie (tak NSA w wyroku z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 11 K.p.a.). Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów (istotnych dla rozpatrzenia sprawy) podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania - w tym również w odwołaniu. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a. Istotnym uchybieniem organu odwoławczego, które przesądziło o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia było, niepowołanie zarzutów odwołania oraz nie odniesienie się do nich w zaskarżonej decyzji. Kolegium w żadnym bowiem stopniu nie odniosło się do zarzutów odwołania. W szczególności, organ zupełnym milczeniem pominął podnoszoną na etapie postępowania odwoławczego, kwestię nieuwzględnienia przez organ I instancji okoliczności, że syn skarżącego w [...] nie przebywał z matką lecz zamieszkiwał ze skarżącym, w związku z czym zachodzą wątpliwości co do wskazanej przez E. K. we wniosku o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego liczbę osób wchodzących w skład rodziny jak również okoliczności uiszczania przez niego stosownych kwot tytułem świadczeń alimentacyjnych do rąk matki A. C. – E. K.. Argumentacja zawarta w decyzji organu II instancji dotyczy jedynie kwestii związanych z terminowością złożenia przez C. C. odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...]. Wskazane zarzuty odwołania nie doczekały się natomiast najmniejszego nawet komentarza. W żaden sposób organ nie odniósł się także do przedstawionych przez skarżącego dowodów – m.in. w postaci wyciągu z rachunku bankowego E. K., czy "paska wynagrodzeń".

Wobec powyższego uznać należało, że przez pominięcie powyższych okoliczności, organ odwoławczy rozstrzygnął w sprawie bez oceny i odniesienia się do złożonych na etapie postępowania odwoławczego twierdzeń. Zgodnie z wyrażoną

w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 K.p.a. stanowi,

że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Zatem w ocenie Sądu, Kolegium nie odnosząc się do argumentacji odwołania dopuściło się naruszenia wskazanych wcześniej norm procesowych i to

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zignorowanie przez organ odwoławczy – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – zarzutów odwołania prowadzi bezsprzecznie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, pozbawiając stronę w tym zakresie kontroli instancyjnej.

W tym miejscu podkreślić należy, że rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Z kontrolnej funkcji sądów administracyjnych oraz toczących się przed nimi postępowań, wynika zatem, że dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowią one kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie są uprawnione do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach podlegających ich ocenie. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej, nie skutkuje przejęciem sprawy administracyjnej w celu wydania końcowego rozstrzygnięcia. Funkcja sądu polega wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do podjęcia w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie praw i obowiązków, w tym również zmiany rozstrzygnięcia podjętego przez organ. W niniejszej sprawie Sąd nie mógł zatem odnieść się merytorycznie do zarzutów odwołania i dokonać za organ oceny przedłożonych dowodów.

Reasumując stwierdzić należy, że z uwagi przedstawione wyżej uchybienia organu odwoławczego, niezbędnym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organu odwoławczego będzie uwzględnienie powyższych uwag Sądu i usunięcie w toku postępowania instancyjnego wskazanych naruszeń prawa. Kolegium winno pamiętać o konieczności prowadzania postępowania odwoławczego zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 15 oraz art. 136 K.p.a. W szczególności, organ winien odnieść się do zawartych w odwołaniu zarzutów oraz przedstawionych dowodów. Dopiero uwzględniając wszystkie argumenty i twierdzenia podniesione w odwołaniu organ zdecyduje o podjęciu odpowiedniej decyzji na podstawie art. 138 K.p.a. motywując jednocześnie swoje stanowisko w przekonujący sposób w uzasadnieniu decyzji.