Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 82/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

SENTENCJA

Dnia 21 marca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Będzino o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Będzino a Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Szczecinie w przedmiocie wskazania organu właściwego do przeprowadzenia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: wskazać Wójta Gminy Będzino jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2016 r. Wójt Gminy Będzino zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Szczecinie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy tym organem a Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Szczecinie w sprawie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa zespołu elektrowni wiatrowych o nazwie Farma Wiatrowa Strzepowo 2" na żądanie [...] (inwestor).

W uzasadnieniu Wójt Gminy Będzino wskazał, że w dniu 13 lipca 2016 r. wpłynął do Urzędu Gminy wniosek inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Dalej podniesiono, że zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961, dalej Uew) tylko sprawy wszczęte i niezakończone dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych są prowadzone przez organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Po tym terminie właściwym do prowadzenia postępowań o wydanie decyzji środowiskowych w sprawie elektrowni wiatrowych jest RDOŚ. Ponadto organ gminy poinformował, że przedmiotowe postępowanie nie zostało ‒ w jego ocenie – wszczęte do czasu wejścia w życie Uew, ponieważ wniosek inwestora był niekompletny i nie odpowiadał wymogom art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353, dalej Uioś).

Wójt Gminy Będzino wskazuje, że inwestor we wniosku nie określił liczby stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dlatego też nie miał zastosowania art. 74 ust. 1a Uioś, zgodnie z którym: "Jeżeli liczba stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny na środowisko, kopię mapy, o której mowa w ust. 1 pkt 3, kopię załącznika graficznego, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, oraz wypis z rejestru, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, przedkłada się wraz z raportem o oddziaływaniu na środowisko". Brak wymaganych załączników określonych art. 74 ust. 1 ww. ustawy powoduje, że wniosek jest niekompletny.

Nadto wnioskodawca rozpatrzenia sporu kompetencyjnego poinformował, że w dniu 15 lipca 2016 r. do tegoż organu wpłynął wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Wójt Gminy Będzino stanął na stanowisku, że nie jest właściwy w sprawie.

Postanowieniem z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt II SO/Sz 10/16 WSA w Szczecinie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

RDOŚ w Szczecinie przekazał do Naczelnego Sądu Administracyjnego zawiadomienie z dnia 27 lipca 2016 r. o przekazaniu wniosku inwestora wraz z dołączoną dokumentacją, dotyczącą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla powołanego na wstępie przedsięwzięcia oraz wniosku z dnia 15 lipca 2016 r. w sprawie zawieszenia postępowania do Wójta Gminy Będzino, jako do organu właściwego do załatwienia sprawy wg właściwości.

RDOŚ wskazał, że przepisy Uew weszły w życie z dniem 16 lipca 2016 r., natomiast inwestor złożył przedmiotowy wniosek w dniu 13 lipca 2016 r. i to ta data wg tegoż organu jest datą wszczęcia postępowania. Wyeksponowano, że regułę tę wprowadzają przepisy art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2106 r., poz. 23 ze zm., dalej K.p.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej Ppsa), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Sądem właściwym do rozpatrzenia sporu kompetencyjnego jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 15 § 1 pkt 4 Ppsa). Jednak, o sporze w rozumieniu powyższych przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że inwestor wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu elektrowni wiatrowych o nazwie Farma Wiatrowa Strzepowo 2". Stwierdzić należy, że Uew weszła w życie z dniem 16 lipca 2016 r., natomiast inwestor przedłożył w siedzibie Urzędu Gminy Będzino przedmiotowy wniosek w dniu 13 lipca 2016 r. Natomiast w dniu 15 lipca 2016 r. inwestor przedłożył wniosek o zawieszenie postępowania.

Argumenty Wójta Gminy Będzino, że przedmiotowe postępowanie nie zostało wszczęte do czasu wejścia w życie niniejszej ustawy, ponieważ wniosek był niekompletny i nie odpowiadał wymogom art. 74 ust. 1 Uioś są niezasadne. Wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.). Zatem skutek w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nie czyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 57/15, [w:] orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom formalnym, to organ właściwy do rozpoznania sprawy powinien wezwać wnoszącego do usunięcia braków formalnych (ze wskazaniem, na czym one polegają) w terminie 7 dni, z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Ustawodawca nie określa szczególnych wymagań dla podania wszczynającego postępowanie administracyjne w omawianej kategorii spraw, wskazuje natomiast, jakie dokumenty i informacje powinny zostać do niego dołączone. W związku z tym w praktyce może pojawić się wątpliwość, czy instytucja wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku będzie znajdowała zastosowanie tylko wówczas, gdy sam wniosek jest niekompletny, czy też również wtedy, gdy występują braki w załącznikach do wniosku. Rozstrzygając taki problem, w orzecznictwie przyjęto, że "Jeżeli wniosek w przedmiocie uzyskania decyzji co do środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie czyni zadość wymaganiom formalnym, w tym jeżeli do takiego wniosku nie zostaną dołączone dokumenty wymienione w art. 74 ust. 1 Uioś, stanowiące załącznik do wniosku lub nie spełniają one stawianych przed nimi wymagań formalnych – to organ właściwy do rozpoznania sprawy powinien wezwać wnoszącego do usunięcia braków formalnych ze wskazaniem na czym one polegają w terminie 7 dni, z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W takiej sytuacji powinien znajdować zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a., natomiast przedwczesne byłoby wydawanie decyzji negatywnej, czy umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe" (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r., VIII SA/Wa 235/10, LEX nr 760231). Dlatego też jeżeli nie zostaną do wniosku dołączone dokumenty wymienione w art. 74 ust. 1 Uioś lub nie będą one spełniać określonych wymagań formalnych, to również mogą one zostać uzupełnione w trybie art. 64 § 2 K.p.a. (por. Krzysztof Gruszecki, Komentarz do art. 74 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el 2013, teza 1).

Planowana inwestycja, polegająca na budowie 4 elektrowni wiatrowych o wysokości do 210 m, wraz z niezbędną infrastrukturą, zlokalizowana w Gminie Będzino na działce ewid. nr [...] obręb Strzepowo wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 Uioś w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71, dalej rozp. RM z 2010).

O właściwości organu decydują przepisy art. 75 Uioś. W stanie prawnym obowiązującym na dzień złożenia przedmiotowego wniosku (tj. 13 lipca 2016 r.) w większości wypadków organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla farmy wiatrowej będzie wójt gminy (ewentualnie burmistrz lub prezydent miasta), na terenie której zaplanowano realizację przedsięwzięcia (art. 75 ust. 1 pkt 4 Uioś). Jedynie w przypadku farmy wiatrowej realizowanej w części na terenie zamkniętym dla całego przedsięwzięcia decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje RDOŚ, co jednak nie występuje w niniejszej sprawie.

Oznacza to, że właściwość Wójta Gminy Będzino w niniejszej sprawie wynika z art. 75 ust. 1 pkt 4 Uioś w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b) rozp. RM z 2010.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 Ppsa, wskazał Wójta Gminy Będzino jako organ właściwy do rozpoznania sprawy objętej wnioskiem inwestora.