Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 488/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 25 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...]. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia[...]. roku nr [...].


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]r., działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 - 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 963;) odmówił X umorzenia należności z tytułu składek, odsetek za zwłokę i kosztów upomnienia w łącznej kwocie [...] zł w tym :

- składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...]

- składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...]

- składek na Fundusz Pracy za okres [...]

W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że wnioskodawca wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek.

Na podstawie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające umorzenie wskazanych należności.

Wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł, m. in., że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją

z dnia[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, utrzymał w mocy decyzję z dnia[...] r.

Organ wskazał na brak podstaw do umorzenia należności z tytułu składek. Dokonał analizy sytuacji osobistej, zdrowotnej i majątkowej zobowiązanego i na tej podstawie uznał, że wniosek strony o umorzenie nie zasługiwał na uwzględnienie.

X wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Poznaniu.

Skarżący powołał się na swoją aktualną trudną sytuację osobistą i majątkową oraz na zły stan zdrowia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie.

Jak wynika natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Innymi słowy, sąd obowiązany jest dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...]r., którą odmówiono skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek odsetek za zwłokę

i kosztów upomnienia w łącznej kwocie [...] zł w tym - składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...]r.- składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...]- składek na Fundusz Pracy za okres [...]r.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 121 z późn. zm.); dalej: u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Do składek na ubezpieczenie zdrowotne

w zakresie, m.in., stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 u.s.u.s.).

Stosownie do art. 28 ust. 3 u. s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa

w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone

w wydanym na podstawie art. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w świetle wskazanych wyżej przepisów, w pierwszej kolejności, należy odnieść się do kwestii istnienia należności z tytułu składek, objętych wnioskiem skarżącego o umorzenie,

z uwagi na ewentualne ich przedawnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości z tytułu składek organ administracyjny może rozważać taką możliwość jedynie odnośnie składek istniejących, wymagalnych, a więc takich, które nie uległy przedawnieniu z powodu upływu odpowiednich terminów ustawowych. Wygaśnięcie należności sprawia, że nie mogą być one skutecznie dochodzone przez podmiot uprawniony.

Podlegająca kontroli Sądu decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek za okres od [...] r. do [...]r.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 i ust.4 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji

i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989r. Nr 25, poz. 137, ze zm.) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników (oraz osób prowadzących działalność gospodarczą) ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stawała się wymagalna. Bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Składek nie można było jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat. Przy czym w orzecznictwie wskazywano, że przez "czynność zmierzającą do ściągnięcia należności" należało rozumieć, m.in., wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ (zob. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r. , sygn. akt II GSK 1102/08 - LEX nr 552737), bądź sprawdzenie przez poborcę stanu majątkowego dłużnika na podstawie tytułów wykonawczych i sporządzenie z tej czynności protokołu w obecności dłużnika (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2008 r., sygn. akt I UK 392/07 – publ. OSNP 2009/21-22/296).

Od 1 stycznia 1999 r. kwestię przedawnienia ustawodawca uregulował w art. 24 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 963;) zwanej dalej u.s.u.s. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia,

o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty

i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Stosownie natomiast do art. 24 ust. 6 u.s.u.s. bieg przedawnienia terminów określonych w ust. 4 i 5 ulegał zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.

Od 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonano zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia,

w którym stały się wymagalne. Ustawa zmieniająca nie zawierała wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych odnośnie do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. – 5 lat, przed dniem wejścia

w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r.(data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu (zob. uchwały SN: z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II UZP 5/08, Lex nr 396253, oraz z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I UZP 4/08, Lex nr 396249; ponadto zob. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1102/08, Lex nr 552737).

Do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie

i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (tak: NSA w wyroku z dnia 30 września 2009 r., II GSK 72/09, Lex nr 597062 oraz SN w wyroku

z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt. II UK 313/10 – publ. OSNP 2012/9-10/126).

Mocą powołanej ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. został także zmieniony art. 24 ust. 5, który otrzymał brzmienie: "nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia." Dodano także do art. 24 ust. 5a-5d.

Przepis art. 24 ust. 5b – z dniem 1 lipca 2004 r. – uległ dalszej nowelizacji na podstawie art. 10 pkt 10 lit. b. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 121, poz. 1264). Na podstawie tej samej nowelizacji po ust. 5d do art. 24 dodano także ust. 5e.

Z kolei w oparciu o art. 1 pkt 1 lit. b-c ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 138, poz. 808), po ust. 5e omawianego przepisu dodano ust. 5f, zaś ust. 6 otrzymał nowe brzmienie.

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od dnia 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r.

o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia,

z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (zob. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353)

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie poczynił w zaskarżonej decyzji, jak również

w decyzji ją poprzedzającej, żadnej (chociażby minimalnej) analizy w zakresie ewentualnego przedawnienia przedmiotowych składek za najwcześniejszy okres od [...] r. oraz w zakresie możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji dotyczącej tych należności.

Organ stwierdził jedynie, że w sprawie toczy się postępowanie egzekucyjne ze świadczenia emerytalnego, ale nie podano, od kiedy toczy się to postępowanie i jakich konkretnie należności (za jakie okresy składkowe ) ono dotyczy.

W aktach administracyjnych sprawy jest informacja o zabezpieczeniach na majątku dłużnika – k. 17. Wynika z niej, że na nieruchomości o KW nr [...]dokonano dwukrotnego wpisu hipoteki w dniu [...]

i [...] r., a pierwszy wpis hipoteki dotyczył należności za okres[...] . Nie wiadomo przy tym, czy chodzi również o należności stanowiące przedmiot niniejszego postępowania ( obejmujący zaległe składki za okres od [...]r. ).

Z kolei z informacji o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym ( k. 20 ) wynika, że [...] r. wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec należności za okres [...]. Zostało ono umorzone [...] r. ze względu na bezskuteczność. Postepowanie w tym zakresie wszczęto ponownie [...] r. i zostało ono umorzone [...] r. Nie jest jednak rolą Sądu analizowanie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, skoro organ, w żaden sposób, nie odniósł się do nich w zaskarżonych decyzjach. W ocenie Sądu, w uzasadnieniach decyzji organ winien wskazać jednoznacznie, jakie konkretne zdarzenia prawne spowodowały ewentualne zawieszenie biegu terminu przedawnienia spornych roszczeń. Tylko bowiem po stwierdzeniu, że nie doszło do przedawnienia przedmiotowych należności organ mógł rozpatrywać merytorycznie wniosek strony skarżącej o umorzenie tych należności.

Ponadto, wątpliwości Sądu budzi także ocena organu, co faktycznej możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, dotyczącej tych należności, z uwagi na to, że

z informacji o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wynika, że każde wszczęte postępowanie egzekucyjne zostaje umorzone z uwagi na bezskuteczność. Organ tymczasem stwierdził jedynie, że fakt, iż toczy się postępowanie egzekucyjne z zajętego świadczenia emerytalnego wskazuje, że nie zostały wyczerpane wszystkie możliwości odzyskania przez Zakład należności w dłuższym okresie.

W ocenie Sądu jednakże, okoliczność, że każde kolejne postępowanie egzekucyjne zostaje umorzone z uwagi na bezskuteczność, przy nie ulegającej od dłuższego czasu zmianie sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, z uwzględnieniem w szczególności wieku skarżącego, wysokości pobieranej emerytury, jak i wysokości zadłużenia, winna również być wzięta przez organ pod uwagę i poddana szczegółowej analizie. Na marginesie zaś należy już tylko dodać, że żaden przepis ww. ustawy nie stanowi o tym, że nawet istnienie hipoteki zabezpieczającej należności z tytułu składek, w szczególności, w przypadku braku podejmowania przez organ czynności egzekucyjnych, w każdej sytuacji stanowi podstawę odmowy umorzenia zaległości.

Dalej Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził również brak podstaw do zakwalifikowania sytuacji skarżącego, jako stanu wskazanego w art. 28 ust 3a u.s.u.s. oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Nie ulega wątpliwości, że aby uznać, że nie zachodzą w danym przypadku przesłanki wskazane w art. 28 ust 3 a u.s.u.s. należy dokonać szczegółowych ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji osobistej i materialnej osoby zobowiązanej, na podstawie których dokonuje się oceny, czy w istocie sytuacja materialna i życiowa pozwala i w jakim zakresie na zapłatę należności.

Organ wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia stałych wydatków związanych z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych, kosztów związanych z leczeniem oraz innych. Ponadto, że skarżący nie wskazał na zły stan zdrowia oraz nie przedłożył orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wskazującego na przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy i osiągania z tego tytułu dochodów. Osiąga dochód z tytułu świadczenia emerytalnego, zatem uzyskuje środki pozwalające na spłatę zadłużenia chociażby

w systemie ratalnym. Zdaniem organu, skarżący nie wykazał zatem, że opłacenie należności tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W ocenie Sądu , również w zakresie wynikającym z brzmienia wskazanych wyżej przepisów, organ nie dokonał właściwej i rzetelnej oceny okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Przede wszystkim, co należy podkreślić, ocena istnienia lub nie okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości z tytułu składek powinna być dokonana według stanu z chwili rozstrzygania. Jak wynika z ustaleń organu, X ma [...] lata. Pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto, natomiast netto świadczenie do wypłaty, po dokonaniu potrąceń z tytułu egzekucji sądowej wynosi[...] zł. Prowadzi sam gospodarstwo domowe. Wysokość zadłużenia wobec Zakładu z tytułu zaległych składek i odsetek wynosi [...] zł. Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiejkolwiek informacji, czy w postępowaniu egzekucyjnym organ w istocie uzyskał jakąkolwiek kwotę.

Przede wszystkim zaś, organ dokonując analizy sytuacji materialnej , w tym faktycznie uzyskiwane dochody i niezbędne wydatki, które niezależnie od braku ich udokumentowania skarżący niewątpliwie ponosi, i osobistej, w szczególności wieku skarżącego, nie uwzględnił wysokości zadłużenia, jakie skarżący posiada względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tj. [...] zł., tak aby ocenić realną, nie zaś potencjalną, możliwość dokonania przez skarżącego spłaty zadłużenia.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że ewentualne znaczenie wskazanych wyżej okoliczności, w szczególności dla oceny słusznego interesu strony, o którym mowa w art. 7 k.p.a., było kwestią, która wymagała szczególnie wnikliwej i rzetelnej analizy organu orzekającego. Nie jest zaś wystarczające samo powołanie się na publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Gdyby uznać taką argumentację za wystarczającą, to w zasadzie w każdej sytuacji, niezależnie od okoliczności faktycznych sprawy, organ mógłby odmówić umorzenia należności składkowych.

Reasumując, wskazane wyżej braki w uzasadnieniach obu decyzji uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli i oceny przedmiotowej sprawy w świetle wskazanych wyżej przepisów dotyczących należności z tytułu składek.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni poczynione wyżej rozważania

i ocenę, które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania.

W szczególności, organ ustali, czy w przypadku zaległości skarżącego nie doszło do przedawnienia części zaległych składek, jak również, czy w istocie i z jakim skutkiem prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu i następnie oceni tę okoliczność w świetle materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie. Ponadto, dla oceny realnej możliwości zapłaty przez skarżącego zaległych składek wraz

z odsetkami, dokona ponownie wnikliwej analizy faktycznej sytuacji materialnej

i osobistej skarżącego, uwzględniając wysokość zadłużenia.

W świetle powyższego Sąd, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych naruszył przepisy procesowe - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż nie uwzględnił i nie ocenił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, czym przekroczył granice uznania administracyjnego, które to naruszenie niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.