Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 800/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1319/20 w sprawie ze skargi E.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 listopada 2020 r. VII SA/Wa 1319/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. (zwanej dalej "Skarżącą") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Pismem z dnia 26 sierpnia 2019 r. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi - J. L. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, c.o., c.w.u., gazu, energii elektrycznej wraz z przyłączem policznikowym energii elektrycznej i doziemną instalacją gazową, na działce nr ewid. [...], obr. [...] położonej przy ul. S. w [...].

Zawiadomieniem z dnia 16 października 2019 r. Wojewoda [...] poinformował o wszczęciu postępowania na wniosek E. S.. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r.

Na skutek odwołania Skarżącej, zaskarżoną w tej sprawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2020 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Skarżąca nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r., gdyż nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Organ dodał nadto, że fakt obciążenia nieruchomości Skarżącej służebności gruntową nie jest wystarczającym warunkiem do uznania Skarżącej za stronę postępowania, gdyż realizacja inwestycji pozostaje bez wpływu na treść ustanowionego prawa.

Skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2020 r. wniosła Skarżąca, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Decyzji tej zarzucono naruszenie: art. 5 ustawy Prawo budowlane, § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Pismem z dnia 13 listopada 2020 r. pełnomocnik Skarżącej przedstawił dodatkową argumentację. W ocenie Skarżącej jej interes prawny wynika z naruszeń prawa w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, w tym art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Działka nr [...] nie ma prawa zwiększyć czterokrotnie uciążliwości na działce nr [...], gdyż nie istnieje prawomocna decyzja o warunkach zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uznając ją za zgodną z prawem.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zagadnieniem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia jest posiadanie przez Skarżącą statusu strony w postępowaniu dotyczący decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. Interes prawny Skarżąca wywodzi z faktu, że jest właścicielką działki sąsiadującej z działką inwestycyjną, a dojazd do tej działki inwestycyjnej ma odbywać się służebnością gruntową m.in. po działce Skarżącej (nr [...]).

Wskazując na przepisy art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, art. 3 pkt 20 tej ustawy oraz art. 28 k.p.a. Sąd wyjaśnił, że jego zdaniem Skarżąca nie dysponuje przymiotem strony w niniejszym postępowaniu. Zdaniem Sądu, bliskie sąsiedztwo nie przesądza o przymiocie strony. Obszar oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane nie obejmuje swym zakresem działki Skarżącej. Inwestycja nie niesie ze sobą jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu i korzystaniu z jej nieruchomości, w tym ograniczeń z przesłanianiem obiektów. Źródłem interesu prawnego nie mogą być również przywoływane przez Skarżącą immisje (zwiększony ruch pojazdów i związany z tym hałas). Także i samo uczestniczenie w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy dla danej inwestycji nie przesądza o przymiocie strony.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Skarżąca, zaskarżając go w całości. Pełnomocnik Skarżącej na podstawie art. 173 § 1, art. 175 § 1 i art. 174 p.p.s.a. zarzucił wyrokowi Sądu pierwszej instancji "naruszenie przepisów wskazanych w uzasadnieniu do niniejszej skargi, w sposób w uzasadnieniu podkreślony". Dalej podniesiono, że "Skarżąca podtrzymuje wszystkie zarzuty i wnioski faktyczne i prawne zawarte w postępowaniu administracyjnym oraz sądowo-administracyjnym.".

Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonych wcześniej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Nadto Skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozprawy (pismo z dnia 25 marca 2021 r.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Skarżącej wskazał na obrazę art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., a także art. 6 w zw. z art. 158 § 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Jego zdaniem Skarżącą w sposób nieuprawniony pozbawiono przymiotu strony w tym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Niemniej jednak na wstępie należy mocno zaakcentować, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym pismem procesowym, z tego powodu ustawodawca przewidział przymus sporządzenia takiej skargi przez kwalifikowanego pełnomocnika: adwokata lub radcę prawnego. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej.

Podstawy wniesienia skargi kasacyjnej określono w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Zarzut naruszenia prawa materialnego, może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. II GSK 717/12; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. I GSK 934/12). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno nawiązywać do postawionych zarzutów, a w przypadku zarzutów dotyczących przepisów postępowania, także wykazywać wpływ naruszenia na wynik sprawy, bowiem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymaga wykazania istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy, a nie istotnego wpływu przepisów na wynik sprawy.

Z punktu widzenia skuteczności stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów podkreślenia wymaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Bowiem ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować podstaw skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r. II OSK 909/14). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto (zob. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r. II GSK 1253/13). Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania podstaw kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r. II FSK 3171/12; por. też wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r. II OSK 1426/11). Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi odwoławczemu ocenę jej zasadności.

Wymóg formalny skargi kasacyjnej przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia wynika z treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak już podano, przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie przepisów, które zostały w ocenie składającego skargę kasacyjną naruszone i w jaki sposób (przez jakie działanie bądź zaniechanie sądu) przepis ten został naruszony. Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych to odrębna część skargi kasacyjnej, stanowiąca rozwinięcie zarzutu i przedstawienie argumentacji uzasadniającej zarzuty naruszenia przepisów prawa.

W petitum rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie sformułowano żadnego zarzutu konkretyzującego naruszenie określonej normy prawa materialnego, jak i procesowego, natomiast wskazano jedynie na przepisy art. 173 § 1, art. 175 § 1 i art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., które dotyczą ogólnie podstawy wniesienia skargi kasacyjnej, podmiotu sporządzającego kasację i samej skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest, stosownie do art. 173 p.p.s.a., środkiem prawnym służącym do skontrolowania prawidłowości rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Z tej przyczyny zarzuty w niej podniesione, aby były skuteczne, muszą dotyczyć czynności sądu podjętych w toku postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego stanowiącym przedmiot skargi kasacyjnej orzeczeniem. Natomiast wskazane wyżej przepisy odnoszące się do skargi kasacyjnej nie pozwalają na dokonanie takiej oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku.

Również w motywach skargi kasacyjnej nie sprecyzowano jakiego naruszenia dokonano przed Sądem pierwszej instancji w zakresie prawa materialnego i w jakiej formie do tego doszło czy poprzez błędną wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie, poza jednym wyjątkiem, albowiem na str. 7 uzasadnienia kasacji stwierdzono, że w sposób nieuprawniony zastosowano art. 105 § 1 k.p.a. Nie wskazano także jakim przepisom prawa procesowego uchybił Sąd pierwszej instancji, albowiem w całym uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przywołano ani jednego przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w oparciu o którą procedowano w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w różnym kontekście wskazano na naruszenie przepisów k.p.a. stosowanych w postępowaniu administracyjnym, lecz nie powiązano ich z odpowiednimi, zdaniem Skarżącej naruszonymi, normami p.p.s.a. Niemniej jednak wbrew stwierdzeniu zawartemu w petitum skargi kasacyjnej naruszone przepisy, których dotyczy wniesiony środek odwoławczy, nie zostały "w uzasadnieniu podkreślone" w sposób jednoznaczny i precyzyjny, co niezmiernie utrudnia rozpoznanie wniesionej kasacji. Jak wynika z utrwalonego stanowiska w orzecznictwie NSA - Sąd ten nie jest nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny. Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu – patrz: wyrok z 10 października 2017 r. II FSK 2425/15.

Lektura uzasadnienia wniesionej kasacji nie pozwala na wyodrębnienie precyzyjnie skonkretyzowanych zarzutów, w sposób opisany wyżej, wobec zaskarżonego wyroku. Narracja uzasadnienia skargi kasacyjnej dotyczy w istocie trzech spraw, a to ustalenia warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy ul. S. w [...], pozwolenia na budowę ww. inwestycji oraz postępowania nieważnościowego w odniesieniu do tej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Natomiast przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania nieważnościowego w odniesieniu do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi - J. L. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z wewnętrznymi instalacjami na działce nr ewid. [...], obr. [...] położonej przy ul. S. w [...]. Wszczęte na wniosek Skarżącej postępowanie nieważnościowe wobec ww. decyzji o pozwoleniu na budowę w konsekwencji zostało umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawczyni w tym postępowaniu nadzwyczajnym. Generalnie oceniając przymiot strony Skarżącej na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uznano, że obszar odziaływania planowanej inwestycji zamyka się wyłącznie na obszarze przeznaczonym do zainwestowania na działce nr [...], i że inwestycja ta nie niesie w sobie jakichkolwiek ograniczeń w możliwości zagospodarowania i korzystania z działki należącej do Skarżącej. Wykazano nadto, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przyjęto też, iż fakt obciążenia nieruchomości wnioskodawczyni służebnością gruntową przejazdu, przechodu i przegonu o szerokości 3,5 m nie jest wystarczającym warunkiem do uznania za stronę postępowania. Stanowisko to podzielił Sąd pierwszej instancji, zaś w motywach zaskarżonego wyroku wyraźnie zauważył, iż zagadnieniem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest posiadanie przez Skarżącą statusu strony w myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stanowiącego przepis szczególny w stosunku do art. 28 k.p.a. Oceny tej dokonano więc mając na uwadze treść art. 3 pkt 20 powołanej wyżej ustawy i zaaprobowano stanowisko organów o umorzeniu postępowania nieważnościowego uruchomionego przez podmiot niemający przymiotu strony.

Zatem w takich okolicznościach rozpoznawanej sprawy podstawowe znaczenie dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia ma kwestia prawidłowego zastosowania art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, iż zarzut taki stosownie do dyspozycji art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie został we wniesionym środku odwoławczym sformułowany w odniesieniu do postępowania nieważnościowego. Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano dwukrotnie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, lecz nie można uznać, iż stanowi to sformułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego stosowanie do dyspozycji art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Na stronie 8 uzasadnienia kasacji stwierdzono, w odniesieniu do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] o pozwoleniu na budowę, że ustalenie stron tego postępowania: cytat "nie odbyło się w oparciu o art. 28 k.p.a. jak również nie odbyło się w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - w ogóle czynność ta nie została wykonana"- koniec cytatu. Tak więc nie jest to zarzut wobec przedmiotowego postępowania nieważnościowego. Z kolei na stronie 10 uzasadnienia kasacji przywołano wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2019 r. II SA/Rz 794/19, którym wyeliminowano z obrotu prawnego wydaną na rzecz inwestorki ostateczną decyzję SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o ustaleniu warunków zabudowy do spornej inwestycji. W tym zaś kontekście podniesiono: cytat "w sytuacji gdy Państwo Polskie wprowadza ograniczenia w kwestii uznania skarżącej za stronę w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w trakcie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, to na barkach organów administracji państwowej spoczywa dopilnowanie, aby ustalenia zawarte w decyzji ustalającej warunki zabudowy zostały uwzględnione i żeby były to warunki wzajemnie wiążące strony postępowania poprzedzającego, a więc ważne" – koniec cytatu. Przywołane wyżej motywy skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stanowią prawidłowo sformułowanego zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, pozwalającego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu poczynić rozważania nad stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, iż Skarżąca nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym, co jak wyżej zaznaczono wyprowadzono właśnie z zastosowania ww. przepisów. Zatem skoro nie przedstawiono w odniesieniu do stanowiska Sądu pierwszej instancji o braku przymiotu strony Skarżącej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym wymaganych zarzutów, to podkreślić należy, iż NSA nie mógł poddać go weryfikacji, a w konsekwencji stanowisko to nie zostało skutecznie podważone wniesioną skargą kasacyjną. Dlatego też w takich okolicznościach rozpoznawanej sprawy, brak skutecznego podważania odpowiednimi zarzutami, obrazy prawa materialnego czy też, o czym wyżej wspominano, naruszenia prawa procesowego, poglądu Sądu pierwszej instancji o braku przymiotu strony Skarżącej w postępowaniu nieważnościowym, prowadzi do zaaprobowania stanowiska organów administracji o umorzeniu postępowania nieważnościowego w trybie art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez nieuprawnione zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. (strona 7 uzasadnienia skargi kasacyjnej) nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezprzedmiotowość postępowania o jakiej stanowi art. 105 § 1 k.p.a. może wynikać z braku istnienia przesłanki podmiotowej lub przesłanki przedmiotowej w prowadzeniu postępowania W szczególności w przypadku braku przesłanki podmiotowej występuje sytuacja braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia. Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym, które kończy postępowanie bez merytorycznego załatwienia sprawy, a w rozpoznawanym przypadku nastąpiło to ze względu na nieistnienie sprawy administracyjnej w ujęciu podmiotowym. To spowodowało zaś, że w takim przypadku nie było podstaw materialnoprawnych do władczej ingerencji organu, a więc dokonania stwierdzenia czy też odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Z tych powodów zarzuty skargi kasacyjnej zamieszczone w jej uzasadnieniu, a dotyczące naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Aby móc wykazywać w postępowaniu administracyjnym błędy decyzji o pozwoleniu na budowę najpierw należy wykazać, że jest się stroną postępowania, a dopiero potem można podnosić zarzuty w stosunku do wydanej decyzji. Wykazywanie, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa nie skutkuje uznaniem osoby wykazującej te naruszenia za stronę postępowania.

Zauważyć należy także, że wydając przedmiotowe pozwolenie na budowę w dniu [...] sierpnia 2019 r. w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o ustaleniu warunków zabudowy do spornej inwestycji. To, że wyeliminowano ją następnie z obrotu prawnego nieprawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2019 r. II SA/Rz 794/19 nie stanowi wskazywanej w skardze kasacyjnej nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie stanowi to równocześnie przywoływanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej naruszenia art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten został w skardze kasacyjnej błędnie powołany, bowiem z uzasadnienia kasacji wynika, że autor tego środka odwoławczego miał na myśli przepis art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, z którego wynika, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Natomiast, przywoływany przez Skarżącą w motywach skargi kasacyjnej fakt bycia stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie miał wpływu na ocenę legitymacji procesowej w realiach tego postępowania. To, iż Skarżąca była stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie oznacza, że automatycznie winna być stroną postępowania o pozwolenie na budowę, czy też postępowania nieważnościowego dotyczącego pozwolenia na budowę. Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji w motywach zaskarżonego wyroku, że ustalanie obszaru oddziaływania inwestycji w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest tożsame z ustalaniem obszaru oddziaływania w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Przymiot strony tego postępowania (o pozwolenie na budowę) wolą ustawodawcy został określony w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który to przepis nie dotyczy postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wykładać ściśle nie zaś rozszerzająco. W związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zagospodarowania innej nieruchomości. Należy zwrócić uwagę, że aktualnie ustawodawca jeszcze bardziej zawęził definicję strony takiego postępowania. Ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 r., poz. 471) art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane otrzymał nowe brzmienie. Obecnie przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć tylko taki teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, które to przepisy wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Natomiast w tej sprawie, co już wyżej wykazano, organy orzekające na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane dokonały oceny, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę nie niesie w sobie jakichkolwiek ograniczeń w możliwości zagospodarowania i korzystania z działki należącej do Skarżącej.

Przedstawione rozważania pozwalają uznać wskazane w motywach skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa za nieusprawiedliwione. Tym samym brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskami złożonego środka odwoławczego.

Z tych powodów orzeczono o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia.