Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 541/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art .7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.145par 1pkt 1c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz / spr. / WSA Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2008 r. sprawy ze skargi [....] , [....] Sp. z o.o. w K. na decyzję Wojewody z dnia [....] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody na rzecz [....] , [....] Sp. z o.o. w K. kwotę 757 / siedemset pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...] r., znak:[...] działając na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o., od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia[...] r., znak:[...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym nr [...] wraz z obsługą komunikacyjną w osiedlu mieszkaniowym [...] przy ul. [...] i ul.[...], działki nr [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...] obręb [...] K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] r. inwestor -A., Sp. z o.o. z siedzibą w K., złożył wniosek o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji. Decyzją nr [...] z dnia [...] r., organ l instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym [...] wraz z obsługą komunikacyjną w osiedlu mieszkaniowym "[...], przy ul.[...] - na działkach nr [...], [...], [...] [...], [...]. [...], [...], obręb [...] K.. Decyzja ta po rozpatrzeniu odwołania została uchylona [....] 2005 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] 2006 r., znak: [...] organ l instancji rozpatrując ponownie sprawę, odmówił inwestorowi -A.. Sp. z o.o., zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Po rozpatrzeniu złożonego przez inwestora odwołania, decyzja ta została uchylona w dniu [...] 2006 r., przez organ odwoławczy. Uchylenie z przyczyn formalnych ww. decyzji, nastąpiło w wyniku stwierdzenia przez organ odwoławczy, uniemożliwienia inwestorowi uzupełnienia braków wskazanych postanowieniem na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w określonym nim terminie, co świadczyło o przedwczesności wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt: II SA/Kr 774/06 uchylona została ww. decyzja wojewody.

Odpowiadając na zarzuty odwołania organ odwoławczy stwierdził, że należy przyznać rację skarżącemu, iż w art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane mowa jest o sprawdzeniu kompletności projektu budowlanego i posiadaniu wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Rzeczywiście organ I instancji nie wykazał w ww. postanowieniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 jakiego rodzaju braki w projekcie budowlanym wymagają uzupełnienia.

Po przytoczeniu stanowiska WSA w K. wyrażonego we wskazanym wyżej wyroku, organ odwoławczy wskazał, że na projekcie zagospodarowania terenu nie zostały podane odległości zaprojektowanych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej i dlatego organ odwoławczy nie miał możliwości oceny czy zaprojektowane miejsca postojowe są usytuowane w odległościach zgodnych z wymaganiami określonymi 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz 690 z późniejszymi zm.). Projekt zagospodarowania terenu nie został uzupełniony o powyższe wymiary dot. odległości miejsc postojowych od granic działki.

Organ drugiej instancji podkreślił, że rozpatrując ponownie sprawę po uchyleniu decyzji Wojewody przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na organie spoczywa obowiązek uwzględnienia istniejącego stanu faktycznego i aktualnego stanu prawnego w ww. sprawie.

Wskazano, że w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego w związku podważeniem prawdziwości złożonego do wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tj. oświadczenia dotyczącego działki nr [...]) przez współwłaścicieli tej działki ujawnione zostały okoliczności świadczące o braku uprawnienia zawartego w deklaracji inwestora dotyczącego prawa dysponowania tą działką na cele budowlane. Brak stosownej zgody właścicieli działki nr [...] świadczy o nieprawidłowo złożonym oświadczeniu o posiadaniu przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością (dz. nr [...]) na cele budowlane, co wyklucza możliwość udzielenia pozwolenia na budowę w części dot. wykonania robót budowlanych objętych projektem budowlanym tj. zaprojektowanego wykonania drogi wjazdowej zapewniającej dojazd do terenu inwestycji.

Aby wyjaśnić kwestię prawidłowości złożonego oświadczenia organ l instancji zwrócił się postanowieniem z [...] r., (w związku z art. 77 i 123 K.p.a.) o uzupełnienie przez inwestora materiału dowodowego w ww. sprawie w terminie do trzech dni od daty jego doręczenia. Postanowienie to doręczone zostało pełnomocnikowi inwestora w dniu [...] r. Stwierdzono, iż w dniu [...] r. nastąpił upływ terminu, a kwestia powyższa nie została wyjaśniona w inny sposób niż wynikająca z informacji zgromadzonych w aktach sprawy.

W ocenie organu w tym stanie rzeczy nie wystarczało jedynie złożenie oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, gdyż ze zgromadzonych dowodów wynika, że inwestor nie ma uprawnień do wykonania na terenie działki nr [...] drogi dojazdowej do inwestycji. Z treści załączonych aktów notarialnych wynika bowiem, że działka nr[...] została sprzedana Spółce B Sp. z o.o. z ustanowieniem na tej działce służebności przejazdu i przechodu, prawie podłączenia się przez spółki: A Sp. z o.o., i C S.A. do układu sieciowo-drogowego, który zostanie zrealizowany w ramach inwestycji budowlanej realizowanej przez Spółkę Mieszkaniową B. Zatem z treści powyższego aktu notarialnego nie wynika, aby którakolwiek ze spółek wyżej wymienionych poza Spółką Mieszkaniową "B" posiadała prawo do wykonania drogi dojazdowej na terenie tej działki. Dlatego wydanie pozwolenia na budowę obejmującego działkę nr [...], w sytuacji gdy w rzeczywistości inwestor nie posiada prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane naruszyłoby przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Wskazano również, że po przeprowadzeniu analizy zgromadzonych akt sprawy nie znaleziono przesłanek do uchylenia decyzji organu l instancji o odmowie udzielenia inwestorowi - A. Sp. z o.o., pozwolenia na budowę ww. zamierzenia inwestycyjnego pn.: budynek wielorodzinny z garażem podziemnym oznaczony symbolem [...] wraz z obsługą komunikacyjną w osiedlu mieszkaniowym [...] - enklawa [...], przy ul.... -zainwestowanie kubaturowe na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...] - wjazd działki nr [...], [...] obręb [...]K., przy ul. ....

Skargę na powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak:[...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. reprezentowana przez radcę prawnego T. M. wnosząc o uchylenie tej decyzji w całości.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na budowę pomimo złożenia przez skarżącą oświadczenia o prawie dysponowania działką nr [...]na cele budowlane i spełnienia innych wymagań określonych w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane,

2) art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane - poprzez jego błędną interpretację i ustalenie, że służebności przejazdu i przechodu przez obciążoną działkę [...] oraz podłączenia się przez obciążoną działkę[...] do układu drogowego na działce[...] i następnych nie uprawniają skarżącej do wykonywania robót budowlanych niezbędnych do wykonania łącznika drogowego bez zgody każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej, a w konsekwencji naruszenie istoty służebności gruntowej oraz art. 287 Kodeksu cywilnego - poprzez niewłaściwe ustalenie zakresu służebności ciążącej na działce nr [...], tj. w sposób sprzeczny z celem ustanowienia służebności, zasadami współżycia społecznego oraz zwyczajami,

3) art. 75 § 2 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie dowodu z twierdzenia Spółki B Sp. z o.o. o zakresie ustanowionych na działce nr [...] służebności pomimo, iż twierdzenie to nie powinno w ogóle zostać uznane za dowód w sprawie wobec nie spełniania wymogów dotyczących przeprowadzenia dowodu z oświadczenia strony postępowania,

4) art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i ustalenie, że służebności ustanowione na działce nr [...] nie uprawniają skarżącej do dysponowania tą działką na cele budowlane,

5) art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału dowodowego - treścią aktu notarialnego zawierającego umowę sprzedaży m.in. w/w działki i oświadczenie o ustanowieniu służebności oraz treścią oświadczenia skarżącej złożonego w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane załączonego do wniosku o udzielnie pozwolenia na budowę i spełniającego wymagania art. 75 § 2 k.p.a.,

6) art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zawiadomienia skarżącej o zamiarze wydania decyzji w tym o zgromadzeniu materiału dowodowego, a tym samym uniemożliwienie skarżącej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz twierdzeń stron postępowania,

7) art. 81 k.p.a. - poprzez uznanie za udowodnione faktu, że służebność ustanowiona na działce nr [...] nie uprawnia skarżącej do prowadzenia na działce obciążonej robót budowlanych pomimo uniemożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu,

8) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy wiarygodności twierdzeniom skarżącej o przysługiwaniu jej prawa do dysponowania działką nr [...] na podstawie ustanowionych na tej działce służebności.

Strona skarżąca wniosła także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w treści uzasadnienia skargi oraz o zasądzenie od Urzędu Wojewódzkiego na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących stawek.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że odmowa udzielenia pozwolenia na budowę nastąpiła wobec uznania przez organ II instancji, iż ciążące na działce nr [...] służebności gruntowe nie uprawniają skarżącej do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane w zakresie wykonania łącznika drogowego łączącego projektowany przez skarżącą układ drogowy z układem drogowym istniejącym na działkach [...] i następnych.

Skarżąca twierdzi, że naruszenie art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego polega na jego niezastosowaniu. Z przepisu tego wynika, że organ administracji budowlanej nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę podmiotowi, który spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Pomimo tego przepisu organ II instancji całkowicie zaniechał przeanalizowania, czy skarżąca spełniła powyższe wymagania i rozstrzygnięcie swe oparł wyłącznie na twierdzeniu innej strony postępowania Spółki B - iż skarżącej nie przysługuje prawo do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane (twierdzeniu sprzecznym z treścią zebranego materiału dowodowego). Skarżąca podnosi, że wymagania określone w art, 32 ust. 4 Prawa budowlanego spełniła, w związku z czym decyzja organu l instancji winna zostać uchylona i skarżącej winna zostać wydana w II instancji decyzja udzielająca pozwolenia na budowę.

Na podstawie ustanowionych na działce nr [...] służebności skarżąca złożyła oświadczenia o prawie dysponowania tą działką na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, wykonania łącznika drogowego pomiędzy sieciami dróg " a dodatkowo - choć wymóg taki nie wynika z przepisów prawa -złożyła do akt sprawy kopię aktu notarialnego, w którym ustanowiono odpowiednią służebność. Tymczasem organ II instancji - pomijając treść 35 ust. 4 w związku z art. 32 ust. 4 i w związku z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji odmówił skarżącej udzielenia pozwolenia na budowę. Organ lI instancji naruszył przy tym treść art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, z którego wynika zakres kognicji organów budowlanych rozstrzygających kwestie udzielenia decyzji o pozwoleniu na budowę i wykroczył poza kompetencję tych organów określone przez ustawodawcę. Z treści przepisów Prawa budowlanego w zakresie tych kompetencji wynika bowiem, że brak jest podstaw do sprawdzania prawdziwości złożonego przez inwestora oświadczenia, o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, a w szczególności oceny znaczenia oświadczeń cywilnoprawnych będących podstawą uprawnienia do korzystania z nieruchomości na cele budowlane. Niezależnie od powyższego, gdyby jednak przyjąć, że badanie prawdziwości oświadczenia złożonego przez inwestora - pomimo, że nie zostało to określone w przepisach prawa - powinno być dokonywane przez organy budowlane, to stwierdzić należy, że organ II instancji zaniechał samodzielnego przeanalizowania na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych czy zgłoszony przez odwołujących się zarzut jest zasadny, chociaż wyjaśnienie takie było możliwe na podstawie samej analizy treści aktu notarialnego, w którym ustanowiono służebności i wyjaśnień skarżącej w postępowaniu odwoławczym (pismo [...] z dnia [...] 2005 roku).

W ocenie skarżącej organ odwoławczy dokonał również błędnej interpretacji zdefiniowanego w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane pojęcia "prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane" w zakresie ograniczonego prawa rzeczowego - służebności gruntowej. Polega ono na błędnym ustaleniu, iż: ustanowione na działce nr [...] służebność przejazdu i przechodu oraz służebność podłączenia się do układu drogowego zrealizowanego przez Spółkę B Sp. z o.o. na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie uprawnia skarżącej do wykonywania robót budowlanych i dysponowania działką obciążoną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane oraz na błędnym ustaleniu, że na wykonanie robót budowlanych koniecznych dla zrealizowania celu służebności (przejazdu, przechodu oraz wykonania robót budowlanych koniecznych do podłączenia projektowanego przez skarżącą układu drogowego do istniejącego układu drogowego wybudowanego przez Spółkę B. Sp. z o.o.) konieczne jest każdorazowe uzyskiwanie zgody każdoczesnych właścicieli działki obciążonej. Ustalenie to nastąpiło wskutek błędnego przyjęcia przez organ II instancji, że z treści tego przepisu wynika, iż konieczne jest by oświadczenie o ustanowieniu służebności aby stanowiło uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zawierało dosłowne zwroty z użyciem słów " uprawnia do ... wykonywania robót budowlanych, .. .dysponowania na cele budowlane" lub podobnych. Taka literalna interpretacja przepisu jest zdaniem skarżącej nieprawidłowa, a przepis ten powinien podlegać wykładni celowościowej. Tym samym przy analizie czy służebność przewiduje uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uwzględniać należy nie tylko literalne brzmienie oświadczenia o ustanowieniu służebności, lecz przede wszystkim cel gospodarczy ustanowionej służebności oraz zasady ustalania rzeczywistego zakresu służebności i sposobu jej wykonywania zawarte w art. 287 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z cytowanym przepisem prawa cywilnego zakres służebności i sposób jej wykonywania w braku innych danych oznacza się według zasad współżycia społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów. Przyjęta przez organ II instancji interpretacja narusza istotę instytucji organicznego prawa rzeczowego, jakim jest służebność gruntowa oraz jest sprzeczna z przepisami prawa cywilnego regulującego służebności gruntowe. Z istoty służebności wynika bowiem, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać z nieruchomości obciążonej bez konieczności uzyskiwania każdorazowej zgody właściciela nieruchomości obciążonej na korzystanie z nieruchomości w zakresie i w sposób wynikający z ustanowionej służebności, a więc w taki sposób, by umożliwić realizację gospodarczego celu służebności. Z uwagi na powyższe sposób wykonywania służebności obejmuje także korzystanie z nieruchomości obciążonej w każdy sposób, który jest konieczny do realizacji celu, w jakim służebność została ustanowiona.

W niniejszej sprawie istotne jest, że na działce nr [...] (i innych obecnie zabudowanych systemem drogowym) strony aktu sprzedaży z[...]2002 roku Rep. [...]nr [...] ustanowiły dwie służebności: nazwaną "służebnością przejazdu i przechodu" oraz służebność nazwaną "służebnością podłączenia się do układu sieciowo-drogowego". O Ile służebność przejazdu i przechodu wykonywana jest teoretycznie (choć sprzecznie z celem ustanowienia służebności oraz warunkami technicznymi i gospodarczymi) poprzez przejazd i przechód po naturalnej, nieutwardzonej powierzchni gruntu, to jedynym sposobem wykonywania służebności "podłączenia się" jest wykonanie na szlaku służebnym urządzenia budowlanego zapewniającego faktyczne podłączanie, a więc wykonania łączników drogowych i sieciowych, a więc obiektów, do których stosuje się przepisy Prawa budowlanego. Tylko takie znaczenie (zakres i sposób wykonywania) może mieć służebność nazwana "służebnością podłączenia się do układu sieciowo-drogowego". Dlatego też w związku z obciążającymi działkę nr [...] służebnościami brak obecnie konieczności uzyskiwania dodatkowych zgód każdorazowych właścicieli na wykonanie robót budowlanych na obciążonej działce polegających na wykonaniu łącznika drogowego.

W kwestii służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] strona skarżąca podniosła, że celem ustanowienia służebności przejazdu i przechodu jest zapewnienie dostępu do nieruchomości władnącej poprzez nieruchomość obciążoną i co szczególnie ważne dostępu faktycznego, a nie wyłącznie teoretycznego. Dostęp (przejazd/przechód) taki musi być odpowiedni, a więc umożliwiający dojazd każdego rodzaju pojazdów do nieruchomości władnącej, w tym samochodów osobowych (o ile umowa o ustanowieniu służebności nie zawiera ograniczeń w tym zakresie i nie wyłącza pewnych kategorii pojazdów z zakresu służebności). Z oczywistych i powszechnie znanych względów służebności ustanowione na terenach miejskich przewidzianych do zainwestowania w celu umożliwienia dojazdu do inwestycji budowlanych realizowane są poprzez dojazd samochodami osobowymi. Dojazd taki nie może odbywać się bez wybudowania odpowiedniej budowli drogowej (w okresach deszczowych - jesień, wiosna - bez wybudowania odpowiedniego obiektu drogowego nie jest możliwy nawet dojazd pojazdami ciężarowymi lub dostawczymi). Dlatego też prawo wybudowania na działce obciążonej obiektu drogowego jest nieodzownym elementem ustanowionej służebności, o czym strony aktu notarialnego, w którym ustanowiono służebność - jako profesjonaliści działający w branży deweloperskiej - doskonale wiedziały. Oczywistym jest przy tym, że zakresu i sposobu wykonywania służebności zgodnie z pierwotnym celem i zamiarem stron przy jej ustanawianiu nie może zmieniać późniejsza zmiana właściciela nieruchomości obciążonej lub zmiana woli właściciela nieruchomości obciążonej (mająca na celu zmianę pierwotnego sposobu wykonywania służebności). Do zmiany zakresu i sposobu wykonywania służebności konieczne jest dokonanie zmiany jej treści, na co wyrazić muszą zgodę zarówno właściciel nieruchomości obciążonej, jak i właściciel nieruchomości władnącej. W dzisiejszych warunkach cywilizacyjnych (technicznych i gospodarczych) służebnością niewymagającą budowy obiektu drogowego może być wyłącznie przejazd, przechód oraz ewentualnie przegon bydła na terenach rolnych, który jest ustanawiany wyłącznie w celu umożliwienia podarowania gruntem rolnym - przejazd taki dokonywany jest maszynami rolniczymi (traktory, kombajny), dlatego też odbywać się może bezpośrednio po naturalnej powierzchni gruntu, bez konieczności wykonywania budowli drogowych.

Służebność przejazdu i przechodu została ustanowiona na działce nr [...] w pkt [...] aktu notarialnego z [...]2002 roku Rep. [...] nr [...] w okolicznościach jednoznacznie wskazujących na cel jej ustanowienia. Jako jedna z kilku służebności została ona ustanowiona między profesjonalnymi deweloperami przy zawieraniu transakcji sprzedaży części nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową przez Spółki grupy deweloperskiej [...]. B Sp. z o.o. Pozostała niesprzedana część nieruchomości miała zostać zainwestowane we własnym zakresie przez Spółki Grupy [...], o czym strony aktu wiedziały, a co potwierdza szereg zapisów w akcie mających na celu zabezpieczenie możliwości prowadzenia inwestycji przez Spółki Grupy [...], pomimo że wskutek sprzedaży części nieruchomości SM B. położonej pomiędzy niesprzedana częścią nieruchomości, a drogami publicznymi nastąpiło "odcięcie" pozostałej przy Spółkach Grupy [...]. części nieruchomości od drogi publicznej i sieci mediów. Wobec kształtu transakcji wyłącznym celem ustanowienia służebności na działce nr [...] i innych było zapewnienie możliwości zainwestowania przez Spółki Grupy [...]. pozostałych nie sprzedanych przez nie nieruchomości.

Strona skarżąca podnosi, że interpretacja treści służebności została dokonana przez organ II instancji w całkowitym oderwaniu od wyżej opisanych okoliczności ustanowienia służebności i ich celu gospodarczego. Dlatego też interpretacja, według której uzyskiwanie każdorazowej zgody właścicieli nieruchomości władnących na dokonywanie czynności niezbędnych do realizacji celu służebności jest nieprawidłowa i narusza reguły zawarte w cytowanym powyżej przepisie prawa cywilnego. Doprowadziła ona do niewłaściwego i zawężającego ustalenia przez organ administracji II instancji zakresu i sposobu wykonywania służebności ciążących na działce nr [...] - w sposób sprzeczny z celem ustanowienia służebności, zasadami współżycia społecznego oraz zwyczajami. Na nieprawidłowość interpretacji wskazują też inne zasady i przepisy prawa cywilnego, z których wynika, że uprawniony do korzystania ze służebności obowiązany jest do utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności (art. 289 1 kc). Skoro przepis powyższy nakłada na uprawnionego do korzystania z nieruchomości co do zasady obowiązek wykonywania wszystkich czynności koniecznych do utrzymania w należytym stanie, to oczywistym jest, że do realizacji tego obowiązku konieczne jest także posiadanie przez właściciela nieruchomości władnącej uprawnienia do wykonywania na nieruchomości obciążonej niezbędnych robót mających na celu realizację powyższego obowiązku. Z istoty służebności wynika przy tym, że uprawnienie to realizowane może być bez konieczności uzyskiwania każdorazowej zgody na wykonywanie niezbędnych prac. Jednocześnie w przepisach prawa brak rozróżnienia stanu prawnego sytuacji, gdy w celu utrzymania urządzeń wykonywane są bieżące czynności utrzymania (nie podlegające przepisom Prawa budowlanego) i sytuacji, gdy w tym samym celu wykonywane są czynności podlegające przepisom Prawa budowlanego (np. remonty w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego), co wskazuje jednoznacznie, że sposób wykonywania służebności obejmuje także uprawnienie do dysponowania nieruchomością obciążoną na cele budowlane w zakresie pasa służebnego oraz w zakresie niezbędnym dla realizacji celu służebności.

Na istnienie uprawnienia po stronie właściciela nieruchomości władnącej do wykonywania robót budowlanych na nieruchomości obciążonej koniecznych do wykonania urządzenia umożliwiającego dojście i dojazd wskazuje także procedura cywilna ustanowienia drogi koniecznej w oparciu o art. 145 2 Kodeksu cywilnego. Orzeczenie sądu powszechnego ustanawiające drogę konieczną i ustalające jej przebieg powoduje powstanie po stronie uprawnionego prawa do wykonania prac niezbędnych do realizacji urządzenia niezbędnego do wykonywania służebności w obszarze szlaku służebnego bez konieczności uzyskiwania dodatkowych zgody właściciela nieruchomości obciążonej. Inna interpretacja zakresu uprawnień wynikających z orzeczenia sądu o ustanowieniu służebności drogi koniecznej prowadziłaby do całkowitej fikcyjności postępowania sądowego w sprawie ustanowienia służebności, skoro właściciel nieruchomości obciążonej mógłby w prosty sposób zniweczyć cel postępowania sądowego poprzez nie wyrażenie (lub wprost odmowę wyrażenia) zgody na przeprowadzenie robót budowlanych mających na celu wykonanie koniecznego dla realizacji przejazdu i przechodu urządzenia w pasie służebnym.

W kwestii służebności podłączenia się do układu sieciowo-drogowego ustanowionej na działce nr [...] strona skarżąca podnosi, że niezależnie od powyżej opisanej służebności przejazdu i przechodu w pkt [...] aktu notarialnego z[...]2002 roku Rep. [...] nr [...] została ustanowiona dodatkowa służebność określona przez strony aktu jako "służebność podłączenia się do układu sieciowo-drogowego, który zostanie zrealizowany w ramach inwestycji budowlanej realizowanej przez SM B. Sp. z o.o.". Do służebności tej odnoszą się także wszystkie podniesione powyżej zarzuty dotyczące niewłaściwej interpretacji przez organ II instancji zakresu i sposobu wykonywania służebności. Dodatkowo zaznaczono, że celem ustanowienia tej służebności było wykonanie wszelkich czynności faktycznych, w tym technicznych (także robót budowlanych) koniecznych do połączenia przyszłego układu sieci i dróg, jaki powstanie w ramach inwestycji spółek Grupy[...] do układu sieci i dróg wybudowanego przez SM B na gruntach zakupionych od Spółek Grupy A czyli układu zrealizowanego m.in. na działkach nr [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] .). Oczywistym jest przy tym, że bez wykonania łączącego oba układy drogowe (projektowany z istniejącym) fragmentu drogi na działce nr [...] potocznie zwanego w terminologii inwestycyjnej "łącznikiem drogowym" lub przebudowy istniejącego na działce nr [...] parkingu nie może zostać zrealizowany jakikolwiek cel gospodarczy służebności. Zakresu i sposobu wykonywania powyższej służebności nie sposób inaczej interpretować, gdyż każda odmienna interpretacja oznaczałaby w istocie, że służebność ustanowiona przez profesjonalnych deweloperów była pozorna, gdyż nie dawała faktycznie żadnego uprawnienia do korzystania z nieruchomości obciążonej.

W kwestii naruszenia art. 75 § 2 k.p.a. strona skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie swoje organ II instancji oparł na twierdzeniu SM B.. o zakresie ustanowionych na działce nr [...] służebności. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ II instancji rozpatrując ponownie sprawę wziął pod uwagę ujawnienie okoliczności świadczących o braku uprawnienia zawartego w deklaracji inwestora o prawie dysponowania działką na cele budowlane. Zdaniem organu II instancji okoliczność ta wynika z "podważenia prawdziwości złożonego do wniosku o pozwolenia na budowę, oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tj; oświadczenia dotyczącego działki nr [...]), przez współwłaścicieli tej działki" (s.... uzasadnienia). Z treści uzasadnienia można jedynie domyślać się, że ustalając powyższa okoliczność organ II instancji swoje ustalenie co do zakresu służebności ciążącej na działce nr [...] oparł wyłącznie na twierdzeniu pełnomocnika SM B. (w złożonym przez tą Spółkę [...]. roku odwołaniu od decyzji nr[...] z [...]roku), iż treść ustanowionych służebności nie obejmuje swym zakresem wykonywania robót budowlanych. Przeprowadzenie przez organ II instancji dowodu z twierdzenia w/w Spółki stanowiło naruszenia art. 75 § 2 k.p.a., gdyż twierdzenie to nie mogło stanowić dowodu wobec niespełnienia wymogów dotyczących przeprowadzenia dowodu z oświadczenia strony postępowania. Powyższe oświadczenie pełnomocnika SM B. (która jest podmiotem konkurującym ze skarżącą na rynku deweloperskim K.) było jedynym dowodem na podstawie którego organ II instancji oparł swe rozstrzygnięcie.

W kwestii naruszenia art. 80 k.p.a. strona skarżąca wskazuje, że ustalając stan prawny co do zakresu i sposobu wykonywania służebności na działce nr [...] (przez ustalenie, że służebność ustanowiona na tej działce nie uprawnia do dysponowania ta działką przez skarżącą na cele budowlane) organ II instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i orzekł w sposób sprzeczny z treścią materiału dowodowego. Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów nastąpiło poprzez to, że organ II instancji, pomimo, że swe rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na oświadczeniu pełnomocnika SM B. zaniechał oceny wiarygodności tego oświadczenia jako istotnego dowodu w sprawie. Oceny powyższego twierdzenia organ II instancji powinien dokonać ze szczególną wnikliwością, gdyż: 1) twierdzenia skarżącej w były całkowicie przeciwne (wykazywały, że służebność uprawnia do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane), 2) z wyjaśnień skarżącej w toku postępowania wynikało, że służebności ustanowione na działce [...] w akcie notarialnym, w którym m.in. skarżąca sprzedała działkę [...] obejmują swym zakresem prawo wykonywania robót budowlanych, 3) twierdzenie zostało zgłoszone nie przez samą stronę - jej organ, który uczestniczył w ustanawianiu służebności na działce nr [...] (a tym samym pełnomocnik nie mógł mieć pełnej wiedzy o rzeczywistym zamiarze organów spółek będących stronami aktu notarialnego przy ustanawianiu służebności w 2002 roku), 4) twierdzenia SM B. zawarte w odwołaniu od decyzji złożonym [...].2007 roku o zakresie ustanowionych służebności są sprzeczne z treścią oświadczenia o ustanowieniu służebności w akcie notarialnym Rep. [...] nr[...], 4) skarżąca oraz SM B. są podmiotami konkurującymi ze sobą w jednej branży, a rozpoczęcie budowy przez skarżącą budynku [...] jest niekorzystne dla SM B. ze względu na pojawienie się na rynku konkurencyjnej oferty na zdominowanym przez niego obszarze ([...]), dlatego też SM B. podjął szereg działań mających na celu uniemożliwienie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku [...] (odwołania, skarga do WSA) - to właśnie cel uniemożliwienia realizacji inwestycji konkurencyjnej powoduje podnoszenie przez SM B. o zakresie ustanowionych na działce nr [...] służebności, które są całkowicie sprzeczne z zamiarem i celem stron, jakie miały strony w chwili ustanawiania służebności, 5) przeprowadzenie inwestycji w rzeczywistości nie naruszy żadnego interesu prawnego SM B., a jedynym interesem tej Spółki jest interes faktyczny polegający na uniemożliwieniu prowadzenia przez skarżącą konkurencyjnej inwestycji.

Wszystkie powyższe okoliczności powinny w ocenie skarżącej wpłynąć na dokonanie przez organ II instancji szczególnie krytycznej oceny wiarygodności stanowiska zajętego przez SM B. w postępowaniu, czego jednak organ II instancji całkowicie zaniechał i bez przeprowadzenia oceny dowodu przyjął za własne twierdzenie strony postępowania zainteresowanej faktycznie uniemożliwieniem rozpoczęcia inwestycji budynku [...]. Jednocześnie organ II instancji całkowicie pominął stanowisko skarżącej co do zakresu służebności zawarte zarówno w oświadczeniu skarżącej złożonym w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, jak i zajmowane przez nią w toku postępowania. Na fakt pominięcia stanowiska i oświadczeń skarżącej - jako dowodów - wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z której wynika, że dowód w postaci oświadczenia skarżącej nie był w ogóle przedmiotem oceny organu II instancji.

W kwestii naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. strona skarżąca podniosła, że organ II instancji decyzję swą oparł na ustaleniach, które są sprzeczne z treścią zebranego materiału dowodowego. Ustalenie przez organ II instancji niewłaściwego zakresu służebności na działce nr [...] i sposobu jej wykonywania jest sprzeczne z treścią aktu notarialnego Rep.[...] nr [...]. Treść uzasadnienia wskazuje bowiem, że organ II instancji przyjął za własne twierdzenia SM B. zawarte w jej odwołaniu od decyzji (pismo złożone [...] r.) o zakresie służebności i zaniechał przy tym samodzielnej analizy treści aktu ustanowienia służebności. W ślad za SM B. organ II instancji przyjął, że służebności obciążające działkę nr [...] nie obejmują prawa wykonywania przez skarżącą robót budowlanych na działce [...] gdyż prawo do wykonania drogi dojazdowej na działce nr [...] posiadała wyłącznie SM B. (s. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Twierdzenie takie podniosła SM B. w uzasadnieniu swojego odwołania od decyzji z dnia [...]2006 r. złożonym [...].2007 r. (s....): "...treść ustanowionej służebności (...) uprawnia inwestora do (..) podłączenia się do układu sieciowo drogowego, który zostanie zrealizowany przez Spółkę Mieszkaniową B Sp. z o.o. m.in. na działce [...] Bezspornym jest, że na działce nr [...] nie został zrealizowany przez Spółkę Mieszkaniową B. Sp. z o.o. żaden układ sieciowo drogowy, a znaczną część jej obszaru zajmuje zieleń..." Powyższe twierdzenia SM B. o zakresie służebności, o tym jakoby na działce nr [...] miał być wykonywany przez SM B. układ drogowy oraz jakoby wyłącznie SM B. była uprawniona do robót budowlanych na działce nr [...] są nieprawdziwe, na co wskazuje ich sprzeczność z treścią aktu notarialnego Rep. [...] nr [...], w szczególności z treścią oświadczenia o ustanowieniu służebności. Z treści tego aktu jednoznacznie wynika, że: 1) przedmiotem sprzedaży aktem notarialnym była cześć nieruchomości gruntowej wraz ze sporządzonym dla sprzedawanej części projektem architektoniczno-budowlanym inwestycji budownictwa mieszkaniowego (ust. [...]), 2) SM B. zobowiązała się do wykonania zgodnie z w/w projektem układu drogowego na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (ust. [...] aktu) - ze zobowiązania tego wynika, że układ drogowy na działce nr [....] nie miał być nigdy wykonywany przez SM B., lecz przez uprawnione ze służebności Spółki Grupy [...]. - jako łącznik drogowy realizujący służebność w zakresie "podłączenia się do układu drogowego wykonanego przez SM B. - wynika to ze sprzedanego SM B. projektu budowlanego w zakresie zagospodarowania terenu min. dla działki [...] (w załączeniu), 3) SM B. w związku z planowanymi przez Spółki Grupy[...]. dalszymi inwestycjami na niesprzedanej części nieruchomości wyraziła już zgodę na nieodpłatne podłączenie się do układu sieciowo-d rogowego przez siebie zrealizowanego na działkach zakupionych aktem Rep. [...] nr [...] (ust. [...] aktu, s. ...); oświadczenie w tym zakresie wobec przepisów prawa cywilnego nie może być skutecznie cofnięte bez zgody Spółek Grupy[...].

, 4) dodatkowo w akcie zastrzeżono zapłatę przez SM B. kary umownej w kwocie [...] zł w przypadku faktycznego uniemożliwienia podłączenia się do dróg i sieci mediów (ust. [...]. s...aktu).

Wbrew twierdzeniom SM B. i ustaleniom organu II instancji oświadczenie o ustanowieniu służebności na działce nr [...] (pkt [...] aktu notarialnego, s. ...) nie zawiera określenia na jakich działkach miał zostać wybudowany przez SM B. układ sieciowo drogowy. W szczególności nie wynika z niego, że układ taki miał być wykonany na obciążonej służebnością działce nr [...]. W oświadczeniu tym nie zawarto żadnego zapisu, który wskazywałby działki, na których miał zostać wybudowany układ sieciowo drogowy, do którego podłączenie miałoby nastąpić na podstawie ustanowionej służebności. Było to działanie zbędne wobec zobowiązań SM B. zawartych w ust. [...] aktu notarialnego (s....). Jednocześnie wobec braku gwarancji wykonania całości tego układu przez SM B. w celu umożliwienia w takim wypadku budowy "łączników" na brakujących odcinkach służebność przejazdu i przechodu oraz służebnością podłączenia objęto nie tylko działkę nr [...], ale także inne działki, na których miał być wykonany przez SM B. układu drogowego. Taki był zamiar stron (umożliwienie przejścia, przechodu i podłączenia do faktycznie wykonanego układu sieciowo-d rogowego poprzez działki obciążone i wykonanie na nich odpowiednich budowli drogowych (łączników drogowych) na odcinkach brakujących pomiędzy układem wybudowanym przez Spółki A. , a układem wybudowanym przez SM B.), gdyż nieistotne było, na jakich działkach zostanie faktycznie zrealizowany układ sieciowo-d rogowy, byleby wykonanie łącznika drogowego i łączników sieci przez uprawnionego ze służebności na działkach obciążonych służebnością zapewniło "podłączenie" do tego faktycznie wykonanego układu sieciowo-d rogowego. Dlatego też w oświadczeniu o ustanowieniu służebności nie zawarto wyliczenia działek, na których miałby zostać wybudowany układ sieciowo- drogowy. Przy analizie treści oświadczenia oczywistym jest, że sformułowanie "... przez całe działki.... " nie jest wyliczeniem działek, na których miałby zostać wykonany układ sieciowo-drogowy, lecz wyliczeniem działek obciążonych i określeniem przebiegu szlaku służebnego (obciążającego całe powierzchnie działek) przez, które przebiegają ustanowione służebności przejazdu (ograniczone prawo rzeczowe przechodu i podłączenia się przez działki o nr...). Odmienna interpretacja jest nieprawidłowa, gdyż prowadziłaby do wniosku, że w akcie ustanowienia służebności nie oznaczono nieruchomości obciążonych służebnością (przy czym strony nigdy nie negowały istnienia służebności).

W ocenie skarżącej ustalenia dokonane przez organ II instancji są ponadto sprzeczne z innymi dowodami, a to: z treścią załączonego do wniosku o udzielnie pozwolenia na budowę oświadczenia skarżącej złożonego w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, które to oświadczenie jako złożone pod groźbą odpowiedzialności karnej spełnia wymagania art. 75 § 2 k.p.a. oraz z wyjaśnieniami skarżącej w toku postępowania.

Strona skarżąca twierdzi także, że organ II instancji nie zastosował art. 10 k.p.a. i zaniechał zawiadomienia skarżącej o zamiarze wydania decyzji oraz o zgromadzeniu materiału dowodowego. Tym samym uniemożliwiono skarżącej -przed wydaniem decyzji organu II instancji - wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów i twierdzeń stron postępowania, a w szczególności wypowiedzenie się co do twierdzeń SM B. o zakresie służebności na działce nr [...] oraz wyjaśnienie kwestii prawa dysponowania przez nią w/w działką na cele budowlane. Naruszenie to jest szczególnie istotne i wpływające na wynik sprawy, gdyż wydana przez organ II instancji decyzja nie jest decyzją o charakterze kasacyjnym.

Doszło również do naruszenia art. 81 k.p.a. wskutek uznania za udowodniony (w oparciu o twierdzenia SM B.) faktu, że służebność ustanowiona na działce nr [...] nie uprawnia skarżącej do prowadzenia na tej działce robót budowlanych niezbędnych do wykonania "łącznika układów drogowych" pomimo, że skarżącej uniemożliwiono wypowiedzenie się co do przeprowadzonego dowodu z oświadczenia SM B.. Nie uprzedzono też skarżącej o przeprowadzeniu tego dowodu, a skarżąca - wobec treści art. 75 § 2 - nie miała podstaw przypuszczać, że zostanie on w ogóle przeprowadzony.

Wreszcie podniesiono, że organ II instancji zaniechał sporządzenia uzasadnienia w zakresie określonym w art. 107 § 3 k.p.a. - uzasadnienie nie zawiera wskazania przyczyn, dla których organ II instancji uznał za niewiarygodne przedstawione przez skarżącą dowody wskazujące na posiadanie przez skarżącą prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane wynikające z ustanowionych służebności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko nawiązując dodatkowo do orzecznictwa sądowoadministracyjnego i wniósł oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Na gruncie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej konieczne jest w pierwszej kolejności podkreślenie, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem strony skarżącej z dnia [...]2005 r. (data wpływu:[...] r.) o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym nr [...]wraz z obsługa komunikacyjną w osiedlu mieszkaniowym [...] przy ul. ... i ul. ... na działkach nr [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] K.. Ustalenie to wynika z całokształt akt administracyjnych, a zwłaszcza z treści decyzji wydawanych w niniejszej sprawie, chociaż organ odwoławczy w ostatniej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niekonsekwentny wskazuje, iż inwestycja dotyczy działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], - wjazd działki nr [...], [...]obręb [...] K., przy ul ....j, podczas gdy w sentencji określono teren inwestycji jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] K. przy ul...., działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] K..

Zaskarżona decyzja z dnia [...] r. zapadła w konsekwencji wydanych w sprawie wcześniejszych decyzji (z dnia [...] [...] r., [...]2006r., [...] 2006 r.) oraz wyroku WSA w Krakowie z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt: lI SA/Kr 774/06. Istotne jest przy tym zwrócenie uwagi, że zaskarżona decyzja została wydana w stanie prawnym i faktycznym ukształtowanym również kolejnymi decyzjami wydanymi w sprawie, tj. decyzjami z dnia [...] r., [...]2007 r. i [...]2007 r. Okoliczności te mają istotne znaczenie dla oceny dopuszczalności podjęcia zaskarżoną decyzją merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Należy podkreślić, że decyzją z dnia [...] 2006 r., znak: [...] Wojewoda i uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2006 r., znak:[...] w sprawie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na organach administracji ciążył zatem obowiązek rozstrzygnięcia sprawy po wydaniu decyzji kasacyjnej. Z obowiązku tego nie zwalniała okoliczność zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji kasacyjnej z dnia [...]2006 r., znak:[...], gdyż skarga do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji (art. 61 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a w sprawie nie zapadło żadne orzeczenie o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji.

Organy administracji obowiązek powyższy wypełniały wydając kolejno decyzje z dnia [...] r., [...] r. i [...] r., przy czym decyzja z dnia [...]r., znak:[...] była decyzją rozstrzygająca sprawę co do istoty, albowiem decyzją tą Prezydent Miasta K. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Decyzja ta - jak wynika z akt sprawy - została wprawdzie wyeliminowana z obrotu decyzją Wojewody z dnia [...] r.,, znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] r., znak: [...], jednakże w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...] r. decyzja z dnia [...] r., znak: [...] pozostawała w obrocie, gdyż stwierdzająca jej nieważność decyzja Wojewody zapadła dopiero w dniu [...] r., tj. po dniu wydania zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy nie istniały podstawy do merytorycznego orzekania w sprawie, w której zapadła już merytoryczna decyzja pozostająca w obrocie prawnym, tj. decyzja z dnia [...] 2007 r., znak:[...]. Organ odwoławczy obowiązany do podejmowania rozstrzygnięć według stanu prawnego i faktycznego z dnia orzekania powinien był w tym stanie rzeczy poprzestać na uchyleniu decyzji z dnia [...] 2006 r., znak:[....], gdyż tylko w ten sposób możliwe było uniknięcie sytuacji, w której w obrocie postawałyby dwie decyzje rozstrzygające tę samą sprawę administracyjną, tj. decyzja z dnia [...] 2006 r., znak: [...] w sprawie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym nr [...] wraz z obsługą komunikacyjną w osiedlu mieszkaniowym [...]przy ul....., działki nr [...], [...],[...], [...], [...], [...],[...] obr. [...] K., oraz decyzja z dnia [...] 2007 r., znak: [...] orzekająca również o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W doktrynie podnosi się, że w sytuacji, gdy nie ma podstaw do umorzenia postępowania organ odwoławczy może jedynie uchylić decyzję, od której złożono odwołanie (zob. Z. Janowicz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1999, s. 365-366). Podstawy do umorzenia postępowania nie istnieją w sytuacji, gdy sprawa administracyjna nadal trwa.

Z akt sprawy nie wynika, czy w chwili orzekania przez organ odwoławczy decyzja z dnia [...]2007 r., znak: [...]była decyzją ostateczną. Nie ustalił tego również organ odwoławczy w zakresie prowadzonego przez siebie postępowania wyjaśniającego (w aktach administracyjnych znajduje się odwołanie od decyzji z dnia [...] ., nie ma natomiast żadnego rozstrzygnięcia zapadłego na skutek rozpoznania tego odwołania), czym naruszył zasady ogólne k.p.a. dotyczące wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.) W tej sytuacji, jak również wobec braku możliwości ustalenia, czy wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia "dotyczyło sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną", tj. czy istniała podstawa stwierdzenia nieważności decyzji, o jakiej stanowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co wskazuje dodatkowo, że uchybienie organu odwoławczego stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w zakresie kompetencji organu odwoławczego, należy stwierdzić, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem prowadzącego do pozbawionego podstaw wydania drugiego merytorycznego orzeczenia w tej samej sprawie administracyjnej. Dlatego, mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...]2008 r., znak: [...]. Rozstrzyganie w przedmiocie decyzji z dnia[...]2006 r., znak: [...] i złożonego od niej odwołania wymaga poczynania przez organ odwoławczy ustaleń w zakresie aktualnie istniejącego stanu faktycznego i prawnego, w tym - na skutek dalszego toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie - co do istnienia obecnie decyzji merytorycznie rozstrzygającej przedmiotową sprawę.

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu ze względów procesowych. Z tego też względu ocena zasadności podnoszonych w skardze zarzutów nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Ocena merytorycznych zarzutów skargi na gruncie niniejszej sprawy - w związku z całą sekwencją rozstrzygnięć, które zapadły również po wydaniu zaskarżonej decyzji - wiążąca na przyszłość organy administracji w stanie prawnym i faktycznym sprawy wymagającym dopiero wyjaśnienia miałaby charakter administrowania przez sąd administracyjny. W kwestii zarzutów procesowych stanowisko skarżącego zaprezentowane w skardze i szczegółowo uzasadnione należy uznać - w świetle dokumentacji zgromadzonej w aktach - za uzasadnione.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).