Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 681/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1, art. 145-150, art. 151, art. 183 par. 1 i par. 2, art. 204 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 9, art. 106 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10 par. 1, art. 11 pkt 2, 4, 5, art. 12 par. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec Henryk Wach Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Izby Notarialnej w Rz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 listopada 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1759/11 w sprawie ze skargi Rady Izby Notarialnej w Rz. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek uczestnika postępowania K. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 22 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę Rady Izby Notarialnej w Rz. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Rada Izby Notarialnej w Rz. w dniu [...] kwietnia 2011 r. podjęła, na podstawie art. 10 w związku z art. 35 pkt 1 ustawy – Prawo o notariacie (tekst jednolity z 2008 r. Dz. U. Nr 189, poz. 1158 ze zm., dalej: Prawo o notariacie), uchwałę Nr [...] negatywnie opiniującą wniosek K. S. (uczestnika postępowania) o powołanie na stanowisko notariusza.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2011 r. uwzględnił wniosek K. S. i powołał go na stanowisko notariusza oraz wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w Rz. Jednocześnie podkreślił, że uchwała Rady Izby Notarialnej nie ma charakteru wiążącego. Podstawą faktyczną były ustalenia organu, według których K. S. spełnił wszelkie ustawowe wymogi powołania na stanowisko notariusza. Mianowicie, ukończył wyższe studia prawnicze z wynikiem dostatecznym, uzyskując tytuł magistra prawa. Wpis na listę radców prawnych uzyskał w dniu [...] czerwca 2007 r., na mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rz. Zawód radcy prawnego wykonywał od dnia [...] lipca 2007 r. Nadto w aktach sprawy znajduje się opinia Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rz., z której wynika, iż nie toczyło się wobec K. S. postępowanie dyscyplinarne oraz nie było żadnych zarzutów co do sposobu wykonywania przez niego zawodu radcy prawnego. W zakresie proponowanej przez kandydata siedziby kancelarii notarialnej, organ stwierdził, iż utworzenie kolejnej kancelarii notarialnej w Rz. jest możliwie i celowe. Organ podał nadto, iż według danych statystycznych w 2010 roku, średnio 1 notariusz w Rz. sporządził w miesiącu 52,9 aktów notarialnych oraz dokonał 124,4 innych czynności notarialnych. Dla porównania, w tym samym okresie średnio 1 notariusz w W. sporządził 48,3 aktów notarialnych oraz dokonał 263,9 innych czynności notarialnych. Dane te wskazują jednoznacznie, iż w Rz. istnieje zapotrzebowanie na usługi notarialne.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2011 r. Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 10, 11 pkt 1–3 i 7, 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie. Organ stwierdził, że kandydat wykonując zawód radcy prawnego od 2007 r. do chwili obecnej spełnił przesłanki wymienione w art. 11 pkt 1–3, 7 oraz art. 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wyraził pogląd, iż w stosunku do osoby, która wykonywała inny zawód prawniczy, o którym mowa w art. 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie istnieje domniemanie, że daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Stwierdził, iż zgromadzone w sprawie dowody dotyczące postępowania kandydata w dotychczasowym życiu zawodowym potwierdzają, iż posiada on przymiot nieskazitelności charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Organ podtrzymał swoje poglądy także w odniesieniu do braku przeszkód lokalizacji kancelarii kandydata na terenie Rz.

Rada Izby Notarialnej w Rz. wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zdaniem Rady, fakt przeprowadzenia z kandydatem rozmowy, w trakcie której – w ocenie Rady – wykazał się on brakiem wiedzy dotyczącej organizacji i funkcjonowania kancelarii notarialnych – stanowi dowód niespełniania przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 ustaw z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę Rady Izby Notarialnej wskazując, że decyzje wydane przez Ministra Sprawiedliwości są prawidłowe pod względem zastosowania procedury administracyjnej, jak również odpowiadają normom prawa materialnego, regulującym kwestię wymogów koniecznych dla przejścia z zawodu radcy prawnego do zawodu notariusza, tj. normom określonym w art. 11 pkt 1–3, 7 oraz art. 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie.

Sąd I instancji powołując się na orzecznictwo sądowe zauważył, że ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań wnioskodawcy, o których nie sposób wywnioskować inaczej, niż z prezentowanej przez kandydata na notariusza postawy etycznej i moralnej, a także z dotychczasowego sposobu jego postępowania, zwłaszcza oceny wykonywania dotychczasowego zawodu prawniczego. Przesłanka rękojmi ma charakter uznaniowy, zaś Minister Sprawiedliwości jest uprawniony do jej oceny na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, tj. czy dany kandydat powyższą przesłankę spełnia. Nadto zasady powołania na stanowisko notariusza powinny być identyczne, jak w pozostałych zawodach prawniczych, gdyż muszą realizować ideę zapewnienia przepływu kadr z różnych zawodów prawniczych, bez hierarchizowania ich wzajemnej rangi i nie do przyjęcia jest założenie, że notariusz ma jakąś nadzwyczajną pozycję w stosunku do innych zawodów prawniczych, a głównie, że dotyczą go szczególne wymagania co do spełnienia przesłanki rękojmi wykonywania zawodu.

Sąd I instancji wskazał, że "rozmowa kwalifikacyjna" z kandydatem pochodzącym z innego zawodu prawniczego, który ubiega się o powołanie na stanowisko notariusza na podstawie art. 12 § 1 ust. 3 Prawa o notariacie, jest niecelowa w zakresie sprawdzenia jego wiadomości specjalistycznych. Osoba taka jest objęta domniemaniem, iż daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Ustawodawca uznał za wystarczające posiadanie kwalifikacji zawodowych przewidzianych w tym przepisie i nie wprowadził obowiązku poddania się dodatkowemu egzaminowi zawodowemu. Sąd uznał także za wszechstronnie wyjaśnioną kwestię lokalizacji kancelarii notarialnej w Rz., podzielając przy tym pogląd organu, iż kryteria nie mogą sprowadzać się do oceny przyszłej rentowności tego rodzaju placówki w danej lokalizacji.

Sąd podkreślił również, że organ bardzo wnikliwie zbadał rynek usług notarialnych w Rz. wskazując, iż w tym mieście istnieje zapotrzebowanie na tego rodzaju usługi. W tym kontekście Sąd uznał za chybiony zarzut naruszenia przez organ art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 7 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania w sprawie materiału dowodowego, istotnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Rada Izby Notarialnej w Rz., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w W. oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Rada zarzuciła:

I) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie, poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w której przyjęto, że K. S. spełnia przesłankę powołania na notariusza, jaką jest "dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu", jak również poprzez stwierdzenie, że przepis ten ustanawia domniemanie spełniania przesłanki przez osoby poprawnie wykonujące inny zawód prawniczy;

art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie, poprzez dopuszczenie do wykonywania "zawodu zaufania publicznego" osoby, co do której istnieją wątpliwości, że nie gwarantuje prawidłowości wykonywania tego zawodu.

II) naruszenie przepisów proceduralnych, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja naruszała, co podniesiono w skardze do WSA w W., art. 6, art. 7, art. 77 §1 oraz art. 107 § 3 oraz art. 9 k.p.a., a zatem powinna zostać uchylona na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Rada podniosła, że nie można przyjąć istnienia domniemania, że osoba dająca rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego lub adwokata daje także rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. W przypadku adwokatów i radców prawnych rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu winna być badana w świetle dotychczasowego zachowania kandydatów. W przypadku notariuszy ustawodawca zdecydował się natomiast na rozszerzenie konotacji tego pojęcia. W świetle bowiem art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie na rękojmię należytego wykonywania zawodu notariusza składać się powinny wszystkie okoliczności dotyczące zarówno zachowania kandydata, jak i jego umiejętności w zakresie wykonywania zawodu notariusza (a nie jedynie zawodu radcy prawnego czy adwokata), których istnienie bądź nieistnienie wpływać może na rzetelność podjętej następczo praktyki notarialnej. Rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu jest osobną przesłanką, którą ustawodawca wyraźnie oddzielił od innych.

Wniosek o powołanie notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii w przedmiotowej sprawie dotyczy obszaru właściwości Izby Notarialnej w Rz., a nie notariatu w skali ogólnopolskiej. Minister Sprawiedliwości winien więc, rozpatrując ów wniosek, przeanalizować rynek notarialny na terenie podlegającym właściwości Izby. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na przesłankach, które sam określa mianem "wskazówek", jednocześnie uchylając się od wskazania tych dowodów, którym przyznał znaczenie decydujące.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany granicami środka zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), której w tej sprawie nie stwierdzono.

Nie są trafne zarzuty sformułowane w punkcie I ppkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie oraz art. 17 ust. 1 Konstytucji RP.

Przepis art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie stanowi, że notariuszem może być powołany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Zważywszy na zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, kluczowe znaczenie ma rozumienie pojęcia "dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza" zawartego w art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie.

W tej kwestii w orzecznictwie sądowym prezentowany jest jednolity pogląd, który podziela także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie (por. wyroki NSA z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. II GSK 294/06 opubl. ONSAiWSA 2007/5/118; z dnia 21 lutego 2007 r., II GSK 302/06; z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. II GSK 84/10; z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. II GSK 610/10). Zgodnie z tym poglądem kryterium "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza" ma służyć zagwarantowaniu odpowiedniego poziomu moralnego i zawodowego członka tej korporacji. Jego spełnienie wymagane jest od kandydata na notariusza niezależnie od spełnienia przez niego pozostałych warunków dotyczących kwalifikacji zawodowych określonych w art. 11 pkt 4–5, z zastrzeżeniem art. 12 § 1 Prawa o notariacie. W orzecznictwie podkreślono, że na rękojmię składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej wykonywać zawód prawniczy. Jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2008 r. (sygn. akt II GSK 277/07 – baza orzeczeń nsa.gov.pl) i w wyroku z dnia 18 sierpnia 1994 r. (sygn. akt II SA 860/93, Wokanda 1995/3/28) odniesiono się do umiejętności zawodowych, jednakże jedynie do takich jakie kandydat prezentował wykonując dotychczasowy zawód. Wyraźniej do umiejętności prawniczych jako elementu rękojmi należytego wykonywania zawodu w przypadku przepływu pomiędzy poszczególnymi korporacjami odniósł się Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 (OTK-A 2006/4/45). Przyjął bowiem, że dopuszczalne są regulowane ustawowo dwa sposoby nabywania i weryfikacji wiedzy i umiejętności prawniczych, które postrzega jako elementy rękojmi prawidłowego wykonywania nowego zawodu. Jednym z nich jest odbywanie aplikacji i składanie egzaminów w ramach przygotowania do konkretnego zawodu. Drugim jest przepływ z innego zawodu. Jako modelowe uznał takie rozwiązanie, w którym ustawodawca dopuszczając przepływ kandydatów z innego zawodu określa czas i charakter wykonywania zawodów innych niż ten, do którego wykonywania aspiruje. Tego rodzaju rozwiązanie pozostaje w zgodzie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Zatem nie można w zasadach konstytucyjnych doszukiwać się przesłanek wykładni zmierzającej do uznania, że rękojmia wykonywania nowego zawodu prawniczego zawiera elementy wiedzy i umiejętności dalej idące niż należyte wykonywanie innego zawodu prawniczego przez określony przez ustawodawcę okres i dalej podstawy do dodatkowej weryfikacji wiedzy i umiejętności uwzględniających specyfikę nowego zawodu.

W art. 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie ustawodawca określił, odnoszące się do sfery wiedzy i umiejętności, wymogi dotyczące osób ubiegających się o powołanie na stanowisko notariusza wykonujących wcześniej zawody adwokata i radcy prawnego. Z przepisu tego wynika, że kandydaci powinni legitymować się uprawnieniami do wykonywania określonych zawodów i wykonywać te zawody przez okres co najmniej trzech lat. Tym samym przydatność do zawodu notariusza w zakresie wiedzy prawniczej i umiejętności kandydata wolą ustawodawcy badana jest na podstawie zdarzeń z okresu wykonywania poprzedniego zawodu. Do tego też okresu odnieść należy te elementy jako składające się na przesłankę "dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza", o jakiej mowa w art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie. Podzielić zatem należy pogląd prezentowany w orzecznictwie, do którego odwołał się także Sąd I instancji, iż "należy przyjąć, że w stosunku do osoby, która przez czas określony w art. 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie nienagannie wykonywała inny zawód prawniczy istnieje domniemanie, że osoba ta daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Ustawodawca uznał bowiem za wystarczające dla wykonywania zawodu notariusza posiadanie kwalifikacji zawodowych przewidzianych w tym przepisie i nie wprowadził obowiązku poddania się dodatkowemu egzaminowi zawodowemu. Obiektywnie sprawdzone umiejętności zawodowe w powiązaniu z nienagannym przebiegiem dotychczasowej pracy dają, zdaniem Sądu, wystarczające podstawy do przyjęcia, że dana osoba gwarantuje prawidłowe wykonywanie zawodu także w ramach innej korporacji prawniczej" (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 302/06, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Z wyżej przedstawionych powodów nie zasługują na akceptację przedstawione w skardze kasacyjnej wywody dotyczące specyfiki zawodu notariusza i czynności notarialnych. Okoliczności takich, w tym dotyczących pozycji notariusza jako osoby zaufania publicznego, ustawodawca był świadomy określając w miarę precyzyjnie sposób naboru do zawodu. Gdyby uznawał za celowe, by kandydaci poddawani byli dodatkowemu egzaminowi lub innej formie sprawdzania przydatności do zawodu, ustanowiłby odpowiednie regulacje.

Z tych zatem względów zarzut błędnej wykładni art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie oraz art. 17 ust. 1 Konstytucji RP nie był usprawiedliwiony.

Wbrew zarzutom kasatora, Minister Sprawiedliwości dokonał także oceny sposobu wykonywania przez kandydata zawodu radcy prawnego w oparciu o pozytywną opinię Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rz. oraz pozostałe zgromadzone w aktach sprawy materiały dowodowe. Minister Sprawiedliwości należycie zebrał i ocenił materiał dowodowy pozwalający na dokonanie niezbędnych ustaleń w zakresie wynikającym z art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie. W szczególności brak podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania wskazane w punkcie II petitum tej skargi kasacyjnej. Istota tego zarzutu sprowadza się do twierdzenia, że Minister Sprawiedliwości naruszył art. 75 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 107 § 3 oraz art. 9 k.p.a., gdyż pominął w procesie decyzyjnym wszystkie fakty stwierdzone przez Radę Izby Notarialnej w Rz. i odmówił mocy dowodowej opinii tej Rady. Natomiast Sąd I instancji przepisy postępowania naruszył, gdyż to wadliwe stanowisko organu zaakceptował. Zarzuty te są chybione. Jak już wyżej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, organ w sposób należyty, zgodny z zasadami dowodzenia zawartymi w KPA zebrał i ocenił materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Brak było podstaw ze strony Sądu I instancji do uznania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza art. 107 § 3 i 9 k.p.a., gdyż Minister Sprawiedliwości odniósł się do stanowiska Rady Izby Notarialnej w Rz. zarówno w kwestii oceny kandydata, jak i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostało obszerne stanowisko kwestionujące zaakceptowaną przez Sąd I instancji ocenę organu w kwestii związanej z wyznaczeniem kandydatowi na notariusza siedziby kancelarii w Rz.. Jednakże w tej obszernej argumentacji nie odwołano się do żadnych przepisów prawa materialnego bądź też prawa procesowego, które w ocenie autora skargi kasacyjnej miały zostać naruszone. Tym samym argumentację tę należało ocenić jedynie jako polemikę z oceną organu zaakceptowaną przez Sąd.

Zgodnie z art. 10 § 1 Prawa o notariacie, Minister Sprawiedliwości powołuje notariusza i wyznacza siedzibę jego kancelarii, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Opinia, o której mowa w tym przepisie jest wydawana w ramach współdziałania organów administracji publicznej. W myśl art. 106 § 1 k.p.a. współdziałanie organów administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od uprzedniego zajęcia stanowiska przez inny organ. Współdziałanie może polegać na wyrażeniu opinii lub zgody albo wyrażeniu stanowiska w innej formie, zaś zasięganie opinii jest najluźniejszą formą współdziałania. Organ zobowiązany do zasięgnięcia opinii nie jest prawnie związany stanowiskiem organu opiniującego (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 15 lutego 1999 r., OPK 14/08, ONSA 1999/3/80). W postępowaniach prowadzonych przez organy współdziałające, tj. Ministra Sprawiedliwości i Radę Izby Notarialnej w Rz. zachodzi tożsamość przedmiotowa, polegające na ustaleniu czy osoba ubiegająca się na stanowisko notariusza spełnia m.in. przesłanki, o których mowa w art. 11 Prawa o notariacie. Zadaniem rady izby notarialnej jest wyłącznie wydanie opinii pozytywnej lub negatywnej, która może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pozyskania argumentów przemawiających za pozytywną lub negatywną dla kandydata decyzją. Opinia stanowi zatem część materiału dowodowego w sprawie i podlega, na równi z innymi dowodami, swobodnej ocenie organu rozstrzygającego. Takiej też ocenie podlegała w tej sprawie. Zatem zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania uznać należało za chybione.

Ponieważ bezskuteczne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania, skutkiem czego nie zakwestionowano przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych, w konsekwencji za nietrafny należało uznać zarzut niewłaściwego zastosowania art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji).

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jako pozbawiony podstawy prawnej wniosek uczestnika postępowania K. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2 sentencji). Przepis art. 204 p.p.s.a. reguluje zasady zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej. Przepis ten należy stosować ściśle zgodnie z jego brzmieniem, gdyż dotyczy on obowiązków nakładanych na strony postępowania sądowoadministracyjnego. Z regulacji tej wynika, że w zależności od tego czyją skargę kasacyjną NSA oddalił, obowiązek zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego będzie ciążył albo na skarżącym na rzecz organu, jeśli skutecznie zaskarżył on wyrok WSA oddalający skargę (art. 151 p.p.s.a.) albo na organie na rzecz skarżącego, jeśli nieskutecznie został zaskarżony wyrok takiego sądu uwzględniający skargę (art. 145 - 150 p.p.s.a.). Zatem przepis art. 204 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy prawnej do zasądzenia od strony wnoszącej skargę kasacyjna na rzecz uczestnika postępowania niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego gdyż nie odnosi się on do tego rodzaju sytuacji. K. S. w tym postępowaniu był uczestnikiem postępowania w rozumieniu art. 33 § 1 p.p.s.a. Nie był natomiast skarżącym w rozumieniu art. 204 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przymiot skarżącego przysługiwał Radzie Izby Notarialnej w Rz.