Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 28/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 art. 1 ust. 1 art. 6 art. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 58 ust. 1 pkt 1 art. 60 ust. 7
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] do rozpoznania punktu 3 zdanie trzecie oraz punktu 7 wniosku A. C. z dnia [...] listopada 2021 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania punktu 2 i 5 wniosku A. C. z dnia [...] listopada 2021 r.; 3. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w puncie 1 i 2 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] na rzecz skarżącej A. C. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] (dalej "Dyrektor Szkoły") w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z [...] listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżąca wniosła o:

1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze i nakazanie organowi rozpoznanie wniosku;

2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w dniu [...] listopada 2021 r. złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym wniosła o:

"1. Całą dokumentację, posiadaną (zgromadzoną i wytworzoną) w związku z konfliktem, który rozpoczął się od rozmowy mam z wychowawczynią K. S. w październiku, na której sygnalizowano Wychowawczyni wątpliwości i trudności, mające miejsce na lekcjach j. polskiego i matematyki, prowadzonych przez panie: B. G. i K. Z. (w tym: notatki ze spotkań, e-maile, pisma, informacje o odbytych w tej sprawie spotkaniach z rodzicami, nauczycielkami itp.).

2. Czy w ciągu ostatnich 3 lat kierowane były (pisemnie lub ustnie) skargi, wnioski, problematyczne kwestie lub uwagi od dzieci lub rodziców, dotyczące pań: Z. i G.? Jeżeli tak, to proszę o kopie pism, notatek ze spotkań, skarg/wniosków wraz z odpowiedziami i informacją o sposobie załatwienia sprawy.

3. Czy prawdą jest, że jeszcze w październiku (około [...].10) nauczycielki odmówiły spotkania się z rodzicami w celu wyjaśnienia konfliktu? Jakie dyrekcja podjęła wówczas działania w celu rozwiązania konfliktu? Jakie działania wobec nauczycielek podjęła Dyrekcja w związku z obowiązkiem pełnienia nadzoru pedagogicznego, o którym mowa w art. 68 Prawa oświatowego?

4. Jakie działania podjęła Dyrekcja w celu zdiagnozowania tej sytuacji problemowej w szkole? Jakie poczyniła ustalenia co do zdiagnozowania błędów lub zniekształceń w komunikacji, które z wyrażenia informacji zwrotnej, doprowadziły do konfliktu? Czy Dyrekcja zdiagnozowała problemy w reagowaniu przez nauczycieli na informację zwrotną i moment, w którym wyrażenie uwag przez rodzica eskalowało do wylania frustracji podczas lekcji z dziećmi? Czy wylewanie frustracji przez nauczycieli na dzieci jest rekomendowanym przez Dyrekcję sposobem budowania kontaktu przez nauczycieli z rodzicem i dziećmi? Czy Dyrekcja ustaliła, dlaczego nauczycielki podjęły reakcję (wyrzuciły frustrację, co również wynika z e-maila nauczycielki do rodziców) podczas lekcji z dziećmi, zamiast porozmawiania z rodzicami o problemie? (...)

5. Czy szkoła w ciągu ostatnich 5 lat organizowała dla nauczycieli lub delegowała nauczycieli na warsztaty lub szkolenia, związane z rozwiązywaniem konfliktów, komunikacją bez przemocy, przyjmowaniem informacji zwrotnej, rozwijające z zakresu kompetencji nauczycielskich: oceniania, nauczania, kompetencji pedagogicznych lub innych? Jeśli tak, to proszę wskazać tytuł i treści, dat szkoleń, kto uczestniczył, osoba/firma prowadząca, liczba godzin szkolenia/warsztatu oraz materiały z tego szkolenia. (...)

6. Czy dyrekcja zna treść emaila wysłanego przez rodzica do Rady Rodziców w październiku, dotyczącego tej sytuacji? Jakie działania podjęła w celu wyjaśnienia sytuacji tam opisanych? Czy Dyrekcja zna odpowiedź p. G. na w/w emaila rodzica? Czy Dyrekcja podjęła działania nadzorcze, udzieliła upomnienia lub skorzystała z innej formy interwencji w związku z wysłaniem tego e-maila przez p. G.?

7. Czy, po powzięciu informacji o incydencie w klasie, o którym mowa w e-mailu rodzica (o doprowadzeniu do zaszczucia jednej z uczennic) dyrekcja wypełniła obowiązek wskazany w art. 75 Karty Nauczyciela?"

Skarżąca podniosła, że organ w dniu [...] grudnia 2021 r. poinformował ją, iż odpowie na wniosek w późniejszym terminie, powołując się na konieczność konsultacji z prawnikiem. Dalej skarżąca stwierdziła, że organ w żaden sposób nie określił daty w jakiej zamierza rozpoznać wniosek, co stanowi naruszenie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz że organ nie udostępnił wnioskowanej przez skarżącą informacji publicznej.

Zdaniem skarżącej nie ulega wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, bowiem jest informacją o sposobie funkcjonowania organu i środkach publicznych otrzymanych przez organ, ani też że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że wątpliwości budzi cel udzielenia w trybie informacji publicznej dokumentów dotyczących konkretnego konfliktu. Konflikt został wyjaśniony i zakończony w placówce. Zdaniem organu skarżąca wykorzystuje działalność w stowarzyszeniu [...] do uzyskania informacji w celach prywatnych.

Organu stwierdził, że sposób formułowania pytań przez skarżącą wskazuje na brak bezstronności, formułowanie z góry przyjętych tez mających charakter oceny, krzywdzący i stronniczy pozostaje w jawnej sprzeczności z postanowieniami Kodeksu Etyki Stowarzyszenia [...]. W ocenie organu za takie należy uznać sformułowania, w których skarżąca, domagając się udzielenia dostępu do informacji publicznych, z góry suponuje, że:

• nauczycielki "wylewały frustrację" na dzieci;

• dyrekcja przyzwalała na "wylewanie frustracji" na dzieci;

• szkoła nie realizuje obowiązków wynikających z Karty Nauczyciela i ustawy o Systemie Oświaty oraz ustawy Prawo Oświatowe;

• nauczyciele nie posiadają wymaganych kompetencji do zajmowania się dziećmi;

• na konkretne osoby z kadry nauczycielskie wpływały skargi, wnioski dotyczące problematycznych kwestii;

• w szkole istniał nierozwiązany/niewyjaśniony konflikt.

Organ wskazał, że na tego typu pytania zawierające wysoce krzywdzące oceny i tezę udzielający dostępu do informacji publicznej nie ma możliwości udzielenia jakiejkolwiek obiektywnej odpowiedzi, gdyż zachodziłaby konieczność prezentowania ocen, a nie sprawozdania o faktach. Organ wyjaśnił, że na pozostałe pytania odpowiedzi zostały udzielone.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2022 r. stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/22, Sąd dopuścił [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Szkoły jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Podmiotem reprezentującym szkołę jest jej dyrektor (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, z późn. zm.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 248/12 (publ. orzeczenie.nsa.gov.pl), dyrektor szkoły publicznej jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej jako organ władzy publicznej, bowiem realizuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki.

Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiot prawa dostępu do informacji publicznej, jakim jest informacja publiczna określona w art. 61 ust. 1 Konstytucji jako "informacja o działalności" podmiotów określonych w tym przepisie, a w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jako "każda informacja o sprawach publicznych", jest kategorią prawną podlegającą wykładni. Zarówno Konstytucja, jak i u.d.i.p. wiążą pojęcie informacji publicznej z aktywnością podmiotów wskazanych w tych aktach prawnych, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Wynika to z faktu, że zarówno działalność podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji, jak i sprawa, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wtedy mogą być kwalifikowane jako informacja publiczna, gdy spełniają kryterium "publiczności". W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "publiczności" służące m.in. tak podstawowym celom jako definiowanie administracji publicznej, czy kategorii interesu publicznego, jest wiązane z działalnością państwa jako przejętego przez nie zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach (zob. J. Boć, Pojęcie administracji, w: J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2004, s. 16; J. Supernat, Pojęcie administracji publicznej – "państwowe", "powszechnie pojemne i ponadczasowe" oraz "pozapaństwowe, w: J. Korczak (red.): Układ administracji publicznej, Warszawa 2020, s. 114). Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi (por. wyrok NSA z 26 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4568/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tło złożonego przez skarżącą wniosku o udostępnienie informacji publicznej w niniejszej sprawie stanowi konflikt, jaki miał miejsce w Szkole. Stronami tego konfliktu byli nauczyciele oraz rodzice uczniów. Sama informacja o przebiegu tego konfliktu i wyrażanych w jego toku stanowiskach stron konfliktu, w ocenie Sądu, nie jest informacją publiczną. Nie ma ona bowiem charakteru publicznego, a odnosi się do konkretnych osób i ich wzajemnych relacji. Informacją publiczną będą natomiast te aspekty sprawy, które dotyczą działań Dyrektora Szkoły jako podmiotu realizującego zadania publiczne przewidziane w przepisach prawa, czy też kwestii dysponowania majątkiem publicznym.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony w niniejszej sprawie jest bardzo rozbudowany. Składa się on z 7 punktów, a ponadto niektóre z nich dodatkowo składają się z kilku zdań. Zasadne wydaje się zatem aby osobno omówić każde z pytań.

W punkcie 1 skarżąca wnioskowała o:

"Całą dokumentację, posiadaną (zgromadzoną i wytworzoną) w związku z konfliktem, który rozpoczął się od rozmowy mam z wychowawczynią K. S. w październiku, na której sygnalizowano Wychowawczyni wątpliwości i trudności, mające miejsce na lekcjach j. polskiego i matematyki, prowadzonych przez panie: B. G. i K. Z. (w tym: notatki ze spotkań, e-maile, pisma, informacje o odbytych w tej sprawie spotkaniach z rodzicami, nauczycielkami itp.)".

Tak sformułowany wniosek nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Dla określenia, czy tak złożony wniosek może być zrealizowany w oparciu o przepisy u.d.i.p. pomocne będzie orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie udostępnienia w trybie u.d.i.p. akt postępowania administracyjnego. W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, NSA stwierdził, że akta spraw są jako całość zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Akta są więc pewnym przedmiotem, którego dotyczą przepisy szczególne odnoszące się zarówno do jego tworzenia, rejestrowania, przechowywania, jak i udostępniania. Żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania przygotowawczego, nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Należy przy tym uwzględnić, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich.

W orzecznictwie podkreśla się dodatkowo, że zaaprobowanie odmiennego poglądu w praktyce powodowałoby niemożność prawidłowego załatwienia wniosku o udostępnienie akt w sposób wymagany przez ustawę. Różnorodność informacji zawartych w aktach wymagałyby bowiem każdorazowo od podmiotu dysponującego aktami ich szczegółowej analizy, a następnie "wyodrębnienia" tych z nich, które mają charakter publiczny, od tych które takiego charakteru nie mają, przy czym chodzi o "wyodrębnienie" informacji, a nie ich nośników czyli dokumentów. Informacje niemające charakteru publicznych jako niepodpadające pod tryb objęty ustawą wymagałyby odmowy udostępnienia w formie pisma. Te publiczne z kolei, w zależności od ich rodzaju, wymagałyby bądź udostępnienia w formie czynności materialnotechnicznej, bądź wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia w przypadkach określonych w art. 5 u.d.i.p., a najczęściej obu tych form działania. Uznanie, że w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej można wnioskować o dostęp do całości akt, czy o sporządzenie kopii wszystkich dokumentów zawartych w aktach, czy tylko kopii dokumentów z akt "zawierających" informację publiczną bez sprecyzowania o jaką informację w istocie chodzi (poza wskazaniem że publiczną) każdorazowo nakładałoby na organ konieczność nie tylko analizy całości akt, ale również konieczność jednoczesnego podjęcia wielu różnych rozstrzygnięć dostosowanych odpowiednio do poszczególnych informacji, co nie wydaje się ani prawidłowe, ani też z praktycznego punktu widzenia możliwe. Przedmiotem regulacji ustawy jest informacja publiczna pojmowana jako pewna wiedza, wiadomość, fakt, rzeczywistość. Zatem wniosek złożony w trybie tej ustawy musi wskazywać o jaką informację tak naprawdę chodzi i co ma być jej przedmiotem (por. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., I OSK 2289/12 oraz z 25 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 1188/21).

Skarżąca w ramach tego punktu domagała się udostępnienia zbioru danych, a takie żądanie, w myśl powołanej wyżej uchwały, nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej Żądała ona bowiem "całej dokumentacji, posiadanej (zgromadzonej i wytworzonej) w związku z konfliktem". Tak sformułowany wniosek mógł zatem obejmować zarówno dokumenty urzędowe jak i prywatne. Różnorodność żądanych w ten sposób informacji wymagałyby zatem szczegółowej analizy tego zbioru, a następnie "wyodrębnienia" tych informacji, które mają charakter publiczny, od tych które takiego charakteru nie mają.

Skarga zarzucająca organowi bezczynność w zakresie punku 1 wniosku jest zatem niezasadna.

Punkt 2 wniosku skarżącej dotyczył: "Czy w ciągu ostatnich 3 lat kierowane były (pisemnie lub ustnie) skargi, wnioski, problematyczne kwestie lub uwagi od dzieci lub rodziców, dotyczące pań: Z. i G.? Jeżeli tak, to proszę o kopie pism, notatek ze spotkań, skarg/wniosków wraz z odpowiedziami i informacją o sposobie załatwienia sprawy."

Zdaniem Sądu w tym zakresie wniosek dotyczył informacji publicznej. Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy Prawo oświatowe Dyrektor Szkoły kieruje działalnością szkoły lub placówki oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Zgodnie zaś z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Informacja o skargach składanych na nauczycieli jest informacją publiczną, co, zdaniem Sądu, wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e) u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania.

W tym zakresie organ odpowiedział skarżącej, co nastąpiło za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] grudnia 2021 r. Odpowiedź ta udzielona jednak została po terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Wniosek skarżąca złożyła w dniu [...] listopada 2021 r. Termin załatwienia wniosku upływał zatem z dniem [...] grudnia 2021 r. W tym zakresie Sąd uznał zatem, że organ dopuścił się bezczynności.

W punkcie 3 skarżąca wnosiła o: "Czy prawdą jest, że jeszcze w październiku (około [...].10) nauczycielki odmówiły spotkania się z rodzicami w celu wyjaśnienia konfliktu? Jakie dyrekcja podjęła wówczas działania w celu rozwiązania konfliktu? Jakie działania wobec nauczycielek podjęła Dyrekcja w związku z obowiązkiem pełnienia nadzoru pedagogicznego, o którym mowa w art. 68 Prawa oświatowego?"

Informacja żądana przez skarżącą w pierwszych dwóch zdaniach tego punktu, zdaniem Sądu, niema waloru informacji publicznej. Pytanie o konkretna sytuację, związaną z konfliktem, będącą jego elementem, dotyczy stricte postępowania osób w zaangażowanych w ten konflikt. Nie jest to informacją o sprawach publicznych ale o sprawach osób zaangażowanych w konflikt. Nie jest również informacją publiczną informacja o działania podjętych przez Dyrektora Szkoły w odniesieniu do tej konkretnej sytuacji.

Informacji publicznej dotyczyło natomiast trzecie zdanie z tego punktu. Zgodnie bowiem z art. 60 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe dyrektor szkoły lub placówki oraz inni nauczyciele zajmujący stanowiska kierownicze, z zastrzeżeniem art. 62 ust. 2, sprawują nadzór pedagogiczny w stosunku do nauczycieli zatrudnionych w tych szkołach i placówkach, a w szkołach i placówkach prowadzących kształcenie zawodowe oraz u pracodawców, u których jest organizowana praktyczna nauka zawodu, także w stosunku do instruktorów praktycznej nauki zawodu. Ponadto zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 2 tej ustawy dyrektor szkoły lub placówki w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny, z zastrzeżeniem art. 62 ust. 2.

Wniosek skarżącej w zakresie zdania trzeciego punktu 3 wniosku dotyczył działań podejmowanych w ramach ustawowych kompetencji organu, jakim jest dyrektor szkoły. Tego rodzaju informacja dotyczy zatem spraw publicznych.

Reasumując tę część wywodów stwierdzić należy, że skarga w zakresie punktu 3 wniosku zdanie pierwsze i drugie jest niezasadna. Skarga zasługiwała natomiast na uwzględnienie w zakresie punktu 3 zdanie trzecie wniosku. Podnieść bowiem należy, że stosownie do treści art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

Z nadesłanych przez organ akt sprawy nie wynika aby w zakresie punktu 3 zdanie trzecie wniosku organ udzielił skarżącej odpowiedzi. Z odpowiedzi na skargę również nie wynika tego rodzaju okoliczność. W tej sytuacji konieczne zatem było zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej w tym zakresie.

Punkt 4 wniosku skarżącej sformułowany był w następujący sposób: "Jakie działania podjęła Dyrekcja w celu zdiagnozowania tej sytuacji problemowej w szkole? Jakie poczyniła ustalenia co do zdiagnozowania błędów lub zniekształceń w komunikacji, które z wyrażenia informacji zwrotnej, doprowadziły do konfliktu? Czy Dyrekcja zdiagnozowała problemy w reagowaniu przez nauczycieli na informację zwrotną i moment, w którym wyrażenie uwag przez rodzica eskalowało do wylania frustracji podczas lekcji z dziećmi? Czy wylewanie frustracji przez nauczycieli na dzieci jest rekomendowanym przez Dyrekcję sposobem budowania kontaktu przez nauczycieli z rodzicem i dziećmi? Czy Dyrekcja ustaliła, dlaczego nauczycielki podjęły reakcję (wyrzuciły frustrację, co również wynika z e-maila nauczycielki do rodziców) podczas lekcji z dziećmi, zamiast porozmawiania z rodzicami o problemie?"

Tak postawione pytanie nie dotyczy informacji publicznej. Pytania to mają charakter polemiczny. Zawierają ocenę skarżącej zaistniałej sytuacji i domagają się ustosunkowania do takiej oceny. Nie jest to zatem pytanie o fakty, ale o ich interpretację dokonaną przez skarżącą.

Skarga w tym zakresie jest zatem niezasadna i podlega oddaleniu.

Kolejny punkt wniosku - nr 5 – zawierał następujące pytanie: "Czy szkoła w ciągu ostatnich 5 lat organizowała dla nauczycieli lub delegowała nauczycieli na warsztaty lub szkolenia, związane z rozwiązywaniem konfliktów, komunikacją bez przemocy, przyjmowaniem informacji zwrotnej, rozwijające z zakresu kompetencji nauczycielskich: oceniania, nauczania, kompetencji pedagogicznych lub innych? Jeśli tak, to proszę wskazać tytuł i treści, dat szkoleń, kto uczestniczył, osoba/firma prowadząca, liczba godzin szkolenia/warsztatu oraz materiały z tego szkolenia."

Żądana w oparciu o to pytanie informacja jest informacją publiczną. Pytanie to dotyczy kwestii związanych z dysponowaniem majątkiem publicznym jak również odnosi się do działalności organu jako kierującego działalnością szkoły.

Organ odpowiedział skarżącej na to pytanie za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] grudnia 2021 r. Odpowiedź ta udzielona została zatem po terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tak jak bowiem podniesiono już wyżej termin załatwienia wniosku upływał w dniu [...] grudnia 2021 r. W tym zakresie Sąd uznał zatem, że organ dopuścił się bezczynności.

Punkt 6 wniosku zawierał pytanie: "Czy dyrekcja zna treść emaila wysłanego przez rodzica do Rady Rodziców w październiku, dotyczącego tej sytuacji? Jakie działania podjęła w celu wyjaśnienia sytuacji tam opisanych? Czy Dyrekcja zna odpowiedź p. G. na w/w emaila rodzica? Czy Dyrekcja podjęła działania nadzorcze, udzieliła upomnienia lub skorzystała z innej formy interwencji w związku z wysłaniem tego e-maila przez p. G.?"

Przede wszystkim należy zauważyć, że pytanie to jest nieprecyzyjne. Nie wskazuje ono jednoznacznie o jaką wiadomość w nim chodzi, z jakiej daty i czego konkretnie dotyczącą. Ponadto pytanie o stan wiedzy nie można uznać za mieszczące się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej określonym w art. 1 i art. 6 u.d.i.p. Nie dotyczy ono bowiem sfery faktów, lecz posiadanej przez organ wiedzy. W tej sytuacja skarga w zakresie rozpatrzenia tego punktu wniosku jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Ostatnie z pytań (nr 7) brzmiało: "Czy, po powzięciu informacji o incydencie w klasie, o którym mowa w e-mailu rodzica (o doprowadzeniu do zaszczucia jednej z uczennic) dyrekcja wypełniła obowiązek wskazany w art. 75 Karty Nauczyciela?"

Pytanie to, podobnie jak pytanie zawarte w zdaniu trzecim punktu 3 wniosku dotyczy wykonywania ustawowych kompetencji przez Dyrektora Szkoły. Zgodnie bowiem z art. 75 ust. 2a zdanie drugie ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762, z późn. zm.) o podejrzeniu popełnienia przez nauczyciela czynu naruszającego prawa i dobro dziecka dyrektor szkoły, a w przypadku podejrzenia popełnienia takiego czynu przez dyrektora szkoły - organ prowadzący szkołę, zawiadamia rzecznika dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 83, nie później niż w terminie 14 dni od dnia powzięcia wiadomości o podejrzeniu popełnienia takiego czynu, chyba że okoliczności bezspornie wskazują, że nie doszło do popełnienia takiego czynu. Dotyczy ono zatem działań podejmowanych przez Dyrektora Szkoły w sferze publicznej i odnosi się do faktów z tej sfery.

Ani z nadesłanych przez organ akt sprawy, ani też z odpowiedzi na skargę nie wynika aby w zakresie punktu 7 wniosku organ udzielił skarżącej odpowiedzi. W tej sytuacji konieczne zatem było zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej w tym zakresie.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Na gruncie takiego ujęcia normatywnego bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji "milczenia" organu wobec wniosku strony, tj. wówczas, gdy we wskazanym terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie udostępnienia informacji, a także wówczas, gdy podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym dwumiesięcznym terminie.

W niniejszej sprawie organ pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. poinformował skarżącą, że odpowiedź na jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostanie udzielona "po konsultacjach z prawnikiem". Należy jednak zauważyć, że w piśmie tym Dyrektor Szkoły wbrew treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie poinformował skarżącej o terminie, w jakim udostępni informację. Podane przy tym uzasadnienie przyczyn opóźnienia jest bardzo lakoniczne i w istocie nie wyjaśnia, dlaczego informacja publiczna nie mogła być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ nie wyjaśnił bowiem dlaczego konieczne są w tym przypadku "konsultacje z prawnikiem" i dlaczego udostępnienie informacji publicznej może nastąpić dopiero po ich przeprowadzeniu (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Lex, komentarz do art. 13 u.d.i.p. oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 471/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dlatego też Sąd stwierdził, że w zakresie punktu 2 i pkt 5 wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2021 r. organ dopuścił się bezczynności.

W zakresie punktu 3 zdanie trzecie oraz punktu 7 wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2021 r. organ zobowiązany będzie załatwić wniosek skarżącej zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, udzielając żądanych informacji albo ich odmawiając w formie decyzji administracyjnej, a w przypadku wątpliwości co do zakresu żądania wniosku, zwrócić się wcześniej do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie. Organ rozpoznając wniosek powinien jednocześnie rozważyć, czy żądane informacje stanowią informację prostą, czy przetworzoną, a zatem, czy zachodzi potrzeba wykazania przez wnioskodawcę, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu (tj. w zakresie punktu 2, 3 zdanie trzecie, 5 i 7 wniosku skarżącej) nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, cbosa). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).

Podnieść należy, że Dyrektor Szkoły nie jest typowym organem administracji wyposażonym w urząd do jego obsługi. Ponadto wniosek skarżącej był wyjątkowo złożony i dotyczył zarówno informacji, które stanowiły informację publiczną jak i informacji takiego charakteru nieposiadających. Rozpoznanie wniosku wymagało zatem dużego nakładu pracy. Nieudostępnienie wnioskowanych informacji wynikało zaś z odmiennej interpretacji przepisów u.d.i.p. Zdaniem organu poza informacjami udostępnionymi skarżącej pozostała część wniosku dotyczyła bowiem informacji niebędących informacją publiczną.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podstawę rozstrzygnięcia wskazaną w pkt 3 wyroku stanowił natomiast art. 149 § 1a p.p.s.a. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. w pkt 4 wyroku Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 5 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1800). Na wysokość zasądzonych kosztów (580 zł) składa się wpis stały od skargi w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości w wysokości 480 zł.