Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1691/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 17, art. 157 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt. 5 i 7
journal: Dz.U. 2009 nr 31 poz 206
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.
journal: Dz.U. 1998 nr 106 poz 668
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa.
journal: Dz.U. 1961 nr 39 poz 198
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych.
article: art. 2 ust. 2 w brzmieniu nadanym nowelą z dn. 15.07.1961 r. (Dz. U. 32, poz. 161)
journal: Dz.U. 1957 nr 39 poz 174
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia del. WSA Maria Werpachowska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 8 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 569/09 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 569/09, po rozpoznaniu skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] oraz uchylił postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], a także zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącego M. B. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:

M. B. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2008 r. wystąpił do Wojewody Mazowieckiego o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy T. z dnia [...] października 1979 r., nr [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi R., gmina T., województwo mazowieckie, stanowiącego byłą własność M. B. We wniosku podniesiono, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa polegającego na wydaniu przedmiotowej decyzji przez Naczelnika Gminy T. w sytuacji, gdy zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 15 lipca 1961 r. (Dz.U. z 1961 r. Nr 32, poz. 161; zwanej dalej "ustawą o zmianie dekretu"), władnym do wydania przedmiotowej decyzji był właściwy miejscowo organ prezydium powiatowej rady narodowej, właściwy do spraw rolnych. Ponadto, jak podnosił wnioskodawca, w przedmiotowej decyzji nie wskazano, jaka nieruchomość zostaje przejęta, bowiem organ nie podał oznaczenia numerów ewidencyjnych przejmowanych działek, numerów ksiąg wieczystych czy też zbiorów dokumentów, co skutkowało naruszeniem art. 107 K.p.a. M. B. decyzji Naczelnika Gminy T. zarzucił również naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. polegające na przyjęciu, że gospodarstwo rolne będące jego własnością jest gospodarstwem rolnym opuszczonym w myśl § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 39, poz. 138).

Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał wniosek M. B. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie celem rozpoznania zgodnie z właściwością.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy T. z dnia [...] października 1979 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa bez odszkodowania.

Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, na wniosek M. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 -7 K.p.a. i art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie dekretu oraz w zw. z § 1 rozporządzenia w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...].

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2009 r. M. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 107 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie dekretu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. Ponadto na podstawie art. 135 P.p.s.a. uchylił postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], gdyż nieprawidłowo przekazywało sprawę Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie do rozpoznania

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się na następujące postanowienia: z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt I OW 39/08; z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OW 27/08; z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt I OW 8/06; z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt I OW 269/05; z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt I OW 226/05 i I OW 236/05 oraz z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt OW 98/04, w których prezentowany jest pogląd, że organem właściwym do weryfikacji ostatecznych decyzji wydanych na podstawie art. 2 ustawy o zmianie dekretu jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Podzielając pogląd prezentowany w powołanych wyżej postanowieniach, Sąd przyjął, że reforma administracyjna przeprowadzona w 1998 r. poprzez zmianę szeregu ustaw prawa materialnego, ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668) nie wskazała organu właściwego w sprawach dotyczących przejęcia nieruchomości w oparciu o ustawę o zmianie dekretu. Od dnia 27 maja 1990 r. sprawy dotyczące decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo przeszły do właściwości administracji rządowej, a od 1992 r. - Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (następnie Agencji Nieruchomości Rolnych), zatem organu wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed tą datą należy poszukiwać przez ustalenie organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który byłby właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji. Organem tym w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych jest Minister właściwy do Spraw Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wskazując na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było organem właściwym do rozpatrzenia niniejszej sprawy administracyjnej, bowiem kompetentny w tej sprawie był inny organ administracji publicznej – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zatem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, opierając ją na następujących podstawach kasacyjnych:

I. naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, poprzez błędne przyjęcie, że w ww. postępowaniu organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest Minister właściwy do Spraw Rolnictwa i Rozwoju Wsi a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie;

II. naruszenia prawa procesowego przez błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji w wyniku błędnego przyjęcia, że ostateczna decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kolegium zostały wydane z naruszeniem właściwości rzeczowej w sytuacji, gdy brak jest konkretnego przepisu prawa wskazującego na właściwość Ministra właściwego do Spraw Rozwoju Wsi. W sytuacji, gdy orzecznictwo sądów administracyjnych w tej kwestii w tego rodzaju sprawach nie jest jednolite, Sąd pierwszej instancji powinien był przyjąć stanowisko przeważające w orzecznictwie, uznając właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.

W konkluzji skargi kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, związanych z przyjęciem przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie przepisów o właściwości do wydania decyzji nadzorczej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy T. z dnia [...] października 1979 r., wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz.U. Nr 39, poz. 174) w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 15 lipca 1961 r. (Dz.U. Nr 32, poz. 161), a także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 39, poz. 198).

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 157 § 1 K.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Z kolei w art. 17 K.p.a. wskazane są kryteria określające organy wyższego stopnia w obowiązującym stanie prawnym. Wątpliwości – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – co do kompetencji organu do przeprowadzenia postępowania nadzorczego powstają, gdy decyzje zostały wydane w przeszłości przez organy, które w wyniku przeprowadzonych zmian strukturalnych zostały zniesione lub zreformowane, a dodatkowo w prawie materialnym przestały istnieć rodzaje spraw, których dotyczyły.

W doktrynie i orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji należy oceniać według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu weryfikowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem określa się organ wyższego stopnia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, CH Beck, Warszawa 1996, s. 732; wyrok SN z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt III RN 83/98, OSNAPiUS 1999, nr 9, poz. 293; wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1173/08; wyrok NSA z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 636/09; postanowienie NSA z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 28/09; postanowienie NSA z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt I OW 168/09).

Podlegająca weryfikacji w postępowaniu administracyjnym decyzja orzekająca o przejęciu na własność Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego, wydana została na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz.U. Nr 39, poz. 174 ze zm.) w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 15 lipca 1961 r. (Dz.U. Nr 32, poz. 161). Wskazany art. 2 ust. 2 stanowił, że o przejęciu gospodarstwa rolnego opuszczonego przez właściciela orzeka właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. Przepis ten utracił moc w dniu 1 lipca 1982 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11, poz. 79). Ustawa ta w art. 44 ust. 1 przewidywała przejęcie na własność Państwa gruntów rolnych odłogowanych na nieruchomościach opuszczonych przez właścicieli, w art. 39 ust. 4 - wydanie decyzji o pozbawieniu prawa użytkowania nieruchomości stanowiących własność Państwa lub nakazaniu zwrotu nieruchomości poprzedniemu właścicielowi, a w przypadku odmowy przejęcia gruntów przez właściciela grunty te mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania na podstawie art. 39 ust. 6 tej ustawy. Natomiast art. 45 ust. 1 powołanej ustawy upoważniał naczelnika gminy do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 39 ust. 6 i w art. 44 ust. 1.

Dokonując reformy administracji państwowej w 1990 r. w ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198 ze zm.; zwana dalej "ustawą kompetencyjną") sprawy określone w art. 39 ust. 4, a także w art. 45 ust. 1 (art. 39 ust. 6 i art. 44 ust. 1) ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały przekazane do organów gminy, jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 3 pkt 14 ustawy kompetencyjnej.

Przepisy art. 44 i art. 45 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały jednakże skreślone z dniem 1 stycznia 1992 r. ustawą z dnia 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 114, poz. 494). Z tym dniem przestała zatem istnieć kompetencja organów gminy do wydawania decyzji w tych sprawach. Ogólne domniemanie właściwości tych organów z art. 1 ustawy kompetencyjnej z 1990 r. nie mogło dotyczyć tych spraw. Po pierwsze, przestała bowiem istnieć w ogóle podstawa prawna do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach także przez organy administracji rządowej. Po drugie, oczywistym jest, że przejmowanie nieruchomości na własność Państwa nie było i nie jest zadaniem własnym gminy - właściwość organów gminy (jednostek samorządu terytorialnego) mogła i może obejmować takie sprawy, jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Skoro z dniem 1 stycznia 1992 r. zostały skreślone art. 44 i art. 45 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, to tym samym wygasło z tym dniem zlecenie organom gminy właściwości w tych sprawach, o jakim była mowa w art. 3 pkt 14 ustawy kompetencyjnej z 1990 r.

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych została uchylona przez ustawę z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78) z dniem 25 marca 1995 r. Ustawa ta nie zawierała nowych regulacji pozwalających na przymusowe, nieodpłatne (w drodze decyzji administracyjnej) przejmowanie gruntów rolnych na własność Państwa z powodu ich opuszczenia, degradacji itp. W reformie administracji publicznej przeprowadzonej w 1999 r. i 2000 r., w drodze ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126), ustawodawca nie uregulował kwestii właściwości organów w sprawach weryfikacji decyzji ostatecznych wydanych przed dniem 1 stycznia 1992 r. o przejęciu gruntów rolnych na własność Państwa na podstawie wymienionych wyżej ustaw z 1957 r. oraz 1982 r. i taki stan prawny w tym zakresie istnieje nadal.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie przyjął, powołując się w tej mierze na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reforma administracyjna kraju, przeprowadzona w 1998 r. poprzez zmianę szeregu ustaw prawa materialnego, ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668) nie wskazała organu właściwego w sprawach dotyczących przejęcia nieruchomości w oparciu o zmianę dekretu. Natomiast od dnia 27 maja 1990 r. sprawy dotyczące decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo przeszły do właściwości administracji rządowej, a od 1992 r. – Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (następnie Agencji Nieruchomości Rolnych). Zatem organu wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed tą datą należy poszukiwać przez ustalenie organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który byłby właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji wywiódł, że organem tym w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych jest Minister właściwy do Spraw Rolnictwa.

W świetle powyższych rozważań za błędny należy uznać pogląd, prezentowany w skardze kasacyjnej, że organem wyższego stopnia, właściwym do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 2 ustawy z 1957 r., jest samorządowe kolegium odwoławcze jako organ wyższego stopnia w stosunku do organu jednostki samorządu terytorialnego.

Powyższa kategoria spraw, dopóki istniały w prawie materialnym, należała do spraw z zakresu administracji rządowej. Ponadto art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym nie można interpretować, jak to czyni w skardze kasacyjnej organ, w oderwaniu od art. 7 i 8 tej ustawy. Kompetencji organów gminy w sprawach z zakresu administracji rządowej nie można domniemywać, gdyż według art. 8 ust. 1 i 2 powołanej ustawy gmina może wykonywać zdania z zakresu administracji rządowej na podstawie zlecenia ustawowego lub porozumień zawartych z organami administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie można więc przyjąć domniemania kompetencji gminy, a co zatem idzie - niewłaściwym jest wskazanie jako organu wyższego stopnia samorządowego kolegium odwoławczego. Również art. 163 Konstytucji RP nie uprawnia do przyjęcia właściwości samorządowego kolegium odwoławczego jako organu nadzoru w tej kategorii spraw.

Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, rozpoznając wniosek M. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy T. z dnia [...] października 1979 r., naruszyło przepisy o właściwości i zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji w swoim wyroku, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Prawidłowo więc jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który przewiduje stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a.

Należy jednak podnieść, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206) na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy do właściwości wojewody, jako organu administracji rządowej w województwie, należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nie uwzględnił powyższej zmiany przepisów, w szczególności postanowień art. 3 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy, że wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu K.p.a. W związku z powyższym powinien był udzielić organom stosownych wskazówek dotyczących ponownego rozpoznania sprawy.

W niniejszej sprawie właściwość organów administracji do weryfikacji decyzji wydanych przez ówczesne terenowe organy administracji państwowej należy oceniać po wejściu w życie powyższej ustawy obecnie w ten sposób, że zasadnicze znaczenie musi mieć to, czy ostateczna decyzja, w stosunku do której toczy się obecnie postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, została wydana przez organ "szczebla podstawowego" czy "wojewódzkiego", inaczej mówiąc - przez organ pierwszej czy drugiej instancji. Jeżeli weryfikowaną decyzję ostateczną wydał organ pierwszej instancji, organem właściwym do stwierdzenia jej nieważności będzie wojewoda. Natomiast, jeżeli decyzja będąca przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności została wydana przez organ drugiej instancji, organem właściwym do orzekania o nieważności będzie minister.

W rozpoznawanej sprawie decyzję z dnia [...] października 1979 r. wydał Naczelnik Gminy T., czyli organ pierwszej instancji, a zatem organem właściwym do weryfikacji tej decyzji w trybie stwierdzenia nieważności będzie wojewoda.

Wychodząc z tych założeń, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.