Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2056/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A.B. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą S. A.B. (dalej: "Beneficjent", "Skarżąca" lub "Strona") jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej: "Organ odwoławczy" lub "Minister") z (...) 2018 r. znak: (...) utrzymująca w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z (...) 2018r., znak: (...) określającą Skarżącej zobowiązanie do zwrotu środków wypłaconych w ramach umowy o dofinansowanie z (...) 2013r. nr (...) (dalej: "umowa o dofinansowanie", "umowa") zawartej pomiędzy Bankiem Gospodarstwa Krajowego (dalej: "BGK") a Stroną, na realizację projektu pn. "(...) " w wysokości (...) zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu (...) 2013r. Skarżąca zawarła z Bankiem Gospodarstwa Krajowego umowę nr (...) , której przedmiotem było udzielenie dofinansowania w formie premii technologicznej będącej refundacją poniesionych wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem na realizację projektu "(...) ". Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z postanowieniami umowy oraz przepisami określonymi w ustawie z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r, poz. 1710, z późn. zm.). Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie celem projektu było (...). Przedmiotem inwestycji była budowa hali produkcyjnej oraz zakup urządzeń składających się z 3 sztuk środków trwałych tworzących linię technologiczną pozwalającą na praktyczne wdrożenie (...). Projekt był realizowany w okresie od (...) 2013r. do (...) 2014r.

W związku z realizacją projektu Stronie zostały wypłacone środki w łącznej wysokości (...) zł, na podstawie czterech wniosków o płatność.

Pismem z (...) 2017r. Naczelnik W.-M. Urzędu Celno - Skarbowego w O. poinformował BGK o toczących się wobec A.B. postępowaniach kontrolnych w zakresie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług.

Wynikiem przeprowadzonych postępowań było ujawnienie, że S. A.B. w sposób nieuprawniony uzyskał środki publiczne - dofinansowanie w formie bezzwrotnej premii technologicznej na spłatę części kredytu technologicznego na realizację Projektu.

Z informacji przekazanej przez Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w O. wynika, że Beneficjent dokonał zakupu robót budowlanych oraz maszyn na podstawie umowy z (...) 2013 r. od firmy E. Z.L. z siedzibą w R. ul. S. na kwotę (...)zł (brutto), podczas gdy mimo formalnego zarejestrowania ww. podmiotu gospodarczego, w rzeczywistości Z.L. nie prowadziła działalności gospodarczej, a zafakturowane prace wykonał jej zięć M.B. (brat męża A.B.).

W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, Urząd Kontroli Skarbowej w O. ujawnił, że na firmę E. Z.L. wystawiono faktury na maszyny wraz z ich montażem na kwoty netto: (...)PLN (suwnica), (...)PLN (tokarka) oraz (...)PLN (piła), które następnie zostały zakupione przez Beneficjenta, jako niezbędne do realizacji projektu, po cenach odpowiednio wyższych, tj.: (...)PLN, (...)PLN oraz (...)PLN. Narzucone przez E. Z.L. marże w wysokości średnio 19,58 % (odpowiednio 14,96 %, 10,32 %, 33,47 %) nie były niczym uzasadnione, z ewidencji podatkowej E.U nie wynika, że firma ta ponosiła dodatkowe wydatki związane z nabyciem maszyn lub remontem (były to maszyny nowe).

Wezwaniem do zwrotu środków z (...) 2018r. BGK zwrócił się do Strony w trybie art. 207 ust. 8 u.f.p. o zwrot środków dofinansowania w wysokości (...) zł wypłaconych w ramach projektu wraz z odsetkami. Wzywając Beneficjenta do zwrotu środków, BGK wskazał na nieprawidłową realizację postanowień Umowy o dofinansowanie poprzez naruszenie (...)umowy, tj. zakazu dokonywania zakupu towarów, usług lub robót budowlanych od podmiotów powiązanych osobowo lub kapitałowo. Beneficjent nie dokonał zwrotu środków w terminie wyznaczonym w wezwaniu.

W związku z powyższym postanowieniem z (...) 2018r. Minister Inwestycji i Rozwoju wszczął postępowanie administracyjne wobec Strony. Postępowanie prowadzone było w zakresie zrealizowania Projektu niezgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie.

Decyzją z (...) 2018r. Minister zobowiązał Stronę do zwrotu kwoty w wysokości (...) zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono wystąpienie okoliczności, które świadczą o naruszeniu warunków uczciwej konkurencji, co stanowi naruszenie (...)umowy. Organ I instancji podkreślił, że cel zasady konkurencyjności, który następuje poprzez wybór najlepszej oferty w warunkach uczciwej konkurencji, wolnego dostępu do zamówień finansowanych ze środków publicznych oraz równego traktowania potencjalnych wykonawców nie został osiągnięty w sprawie. Samo naruszenie zasady konkurencyjności polegające na przeprowadzeniu procedury wyboru wykonawcy niezgodnie z zapisami określonymi w umowie stanowiło przesłankę do stwierdzenia wystąpienia potencjalnej szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej.

Organ I instancji stwierdził, że działanie Beneficjenta polegające na przedkładaniu do refundacji faktur na zakup towarów oraz robót budowlanych od podmiotu powiązanego stanowiło naruszenie postanowień (...)umowy o dofinansowanie. Jednym z warunków uzyskania dofinansowania był zakaz dokonywania zakupu towarów, usług lub robót budowlanych objętych refundacją od podmiotów powiązanych kapitałowo bądź osobowo. Zdaniem organu I instancji powiązania osobowe nasuwają uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Skarżącej przy wyborze wykonawcy zamówienia. Beneficjent nie dołożył wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności, wybierając dostawcę, który był z nim powiązany osobowo.

Organ I instancji, stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie naruszone zostały zasady przestrzegania uczciwej konkurencji oraz bezstronności i obiektywności. Zdaniem Organu, Beneficjent nie spełnił obowiązku dotyczącego zachowania zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy, bowiem nie tylko zaniechał sprawdzenia, czy istnieje ewentualny konflikt interesów (rozumiany zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji jakiegokolwiek podmiotu objętego umową w związku z jej realizacją), ale także zaniechał podjęcia odpowiednich działań celem zapobieżenia takiemu konfliktowi.

Dokonane w sprawie ustalenia wskazały na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p..

Beneficjent nie spełnił obowiązku wynikającego z (...) umowy o dofinansowanie, tj. przekazania do Instytucji Wdrażającej kopii informacji pokontrolnych lub innych równoważnych dokumentów sporządzonych przez Instytucie uprawione do kontroli, jeżeli wyniki dotyczą Projektu oraz w trakcie trwania okresu trwałości projektu, co stanowiło naruszenie (...)umowy.

Organ I instancji wyjaśnił, że naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. jest równoznaczne z naruszeniem prawa wspólnotowego. Wynika to m.in. z art. 60 lit. b rozporządzenia 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, dalej: "rozporządzenie 1083/2006". Naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. jest równoznaczne z naruszeniem prawa wspólnotowego.

W dniu (...) 2018r. do Ministra wpłynął wniosek Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister zapoznał się z przekazaną dokumentacją w sprawie, rozpatrzył cały materiał dowodowy i na tej podstawie decyzją z (...) 2018 r. utrzymał w mocy decyzję z (...) 2018r.

Organ II instancji podtrzymał stanowisko przedstawione w decyzji z (...) 2018r., że postępowanie o udzielenie zamówienia zostało przeprowadzone w sposób nie zapewniający zachowania zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. W ocenie organu II instancji Beneficjent naruszył (...)w zw. z (...)pkt 4 umowy, co skutkowało koniecznością dochodzenia zwrotu wypłaconego Beneficjentowi dofinansowania w trybie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.,

Minister wskazał, że Skarżąca przeprowadzając procedurę wyboru wykonawcy niezgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie naruszyła zasadę konkurencyjności. Dysponując środkami publicznymi, nie zapewniła ich racjonalnego wydatkowania, ze względu na zaistniałe w sprawie powiązanie osobowe między Stroną, a M.B., który de facto prowadził działalność gospodarczą E. zamiast Z.L..

Postanowieniem z (...) 2018r. znak (...)Minister odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Strony oraz świadków J.B. i G.P. w szczególności na okoliczność wyboru wykonawcy do realizacji projektu, negocjacji z filmami M.B. G.P. oraz Usługi Ogólnobudowlane S. J. B. oraz współpracy z E. Z.L. oraz na okoliczność braku wiedzy o tym, że w przypadku firmy E. może dochodzić do firmanctwa Z.L.. Minister stwierdził, że z uwagi na jednoznaczne sformułowanie umowy, w szczególności (...)pkt 4 oraz treści dokumentów urzędowych zebranych w postępowaniu, dopuszczenie dowodu z przesłuchania Strony i świadków nie było konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem naruszeniem procedur było zawarcie umowy z podmiotem powiązanym i nie miała przy tym decydującego znaczenia okoliczność wyboru wykonawcy albo brak wiedzy, że w przypadku E. może dochodzić do firmanctwa Z.L.. Z powodów wskazanych powyżej, w ocenie Ministra, nie zasługiwał na uwzględnienie również wniosek Strony o przesłuchanie świadka G.G., wniosek o powołanie biegłego rzeczoznawcy majątkowego, oraz wniosek o włączenie do akt sprawy dowodu z opinii biegłego sądowego, sporządzonej w postępowaniu przygotowawczym związanym z realizacją projektu - prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w E..

Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z (...) 2018r., zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzuciła:

naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

art. 7, art. 77 w zw. z art. 75, art. 78, art. 86 w zw. z 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a. poprzez oparcie decyzji na wybranych dowodach z pominięciem pozostałego materiału dowodowego, poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności koniecznych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wynikający przede wszystkim z braku dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego, co spowodowane było m.in. nieuwzględnieniem żądania Strony dotyczącego przeprowadzenia dowodów na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy;

art. 76 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że kopia pisma Naczelnika W. M. Urzędu Celno-Skarbowego w O. z (...) 2017r., znak: (...) oraz wydruk wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 8 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 707/17 stanowią w niniejszym postępowaniu dokumenty urzędowe oraz nieprawidłowe rozszerzenie zakresu związania treścią tych dokumentów, w sytuacji, gdy istota związania wynikającego z mocy urzędowej dotyczy wyłącznie sentencji, a nie uzasadnienia, a także (jeżeli Organ przyjął moc urzędową powołanych dokumentów) pozbawienie Strony możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu;

art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, która oparta została na niekompletnym materiale dowodowym i błędnej ocenie materiału zebranego;

art. 8, art. 10 oraz art. 11 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej poprzez brak bezpośredniego przeprowadzenia postępowania dowodowego i nieumożliwienie Stronie wypowiedzenia się, co do dowodów źródłowych, a także poprzez brak wyjaśnienia na czym polegało naruszenie (...)umowy o dofinansowanie oraz wskazania na jakikolwiek związek przyczynowy pomiędzy rzekomym naruszeniem a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie Unii Europejskiej uzasadniającą orzeczenie o zwrocie środków dofinansowania.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego:

art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. poprzez zastosowanie wyżej wymienionych przepisów i zobowiązanie Strony do zwrotu środków, w sytuacji gdy w świetle okoliczności sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia wskazanej w tych przepisach przesłanki wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.;

art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego Rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 poprzez zobowiązanie Strony do zwrotu środków pomimo braku wystąpienia nieprawidłowości i nieuprawdopodobnienia spowodowania przez Beneficjenta szkody w ogólnym budżecie UE;

art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w art. 6 k.p.a. w zw. z art. 95 ust. 1 i 2 w zw. z art. 98 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez pominięcie w przyjętym stanie prawnym instytucji pełnomocnictwa udzielonego przez Z.L. oraz brak uwzględnienia skutków prawnych wynikających z ustanowienia pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień to, czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów i badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju utrzymująca w mocy własną decyzję nakładającą na Skarżącą obowiązek zwrotu kwoty (...) zł dofinansowania otrzymanego na realizację Projektu pn. "(...) " wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Organy orzekające w sprawie uznały, że spełniona została przesłanka wymieniona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 869), dalej "u.f.p.", tj. środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem funduszy europejskich były wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., za które w rozpoznawanej sprawie uznać należy postanowienie umowy.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Stosownie do art. 207 ust. 8 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których jest mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9 lub 11, wzywa do:

1) zwrotu środków lub

2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których jest mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Natomiast w art. w 207 ust. 9 u.f.p. znajdują się uregulowania, zgodnie z którymi po bezskutecznym upływie terminu, o którym jest mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i Projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. . W związku z powyższym, procedurami, o których jest mowa w art. 184 u.f.p. są m in. procedury określone w umowie o dofinansowanie.

Natomiast zgodnie z art. 206 ust. 1 u.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania Projektu określa umowa o dofinansowanie Projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...).

W związku z powyższymi przepisami, procedurami, o których mowa w art. 184 u.f.p. są m.in. procedury określone w umowie o dofinansowanie Projektu.

W rozpoznawanej sprawie jest to umowa zawarta (...) 2013r. nr (...) pomiędzy Bankiem Gospodarstwa Krajowego a Stroną na realizację projektu pn. "(...) ".

Zgodnie z (...)umowy o dofinansowanie "(...)".

Na podstawie (...)pkt 4 umowy o dofinansowanie "(...)".

Sąd podziela stanowisko organu rozpoznającego sprawę, że postępowanie o udzielenie zamówienia zostało przeprowadzone w sposób nie zapewniający zachowania zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co stanowi naruszenie (...)w zw. z (...)pkt 4 umowy. Ustalenia organu administracji pozwalają stwierdzić, że Beneficjent dokonał wyboru podmiotu, z którym był powiązany osobowo, nie podejmując przy tym żadnych starań w celu uniknięcia konfliktu interesów. Naruszenie zapisów umowy o dofinansowanie, a w rozpoznawanej sprawie (...)w zw. z (...)pkt 4 umowy o dofinansowanie skutkowało koniecznością dochodzenia zwrotu wypłaconego dofinansowania w trybie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., który stanowi o obowiązku dochodzenia zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w przypadku stwierdzenia wykorzystania tych środków z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184 u.f.p.

Sąd po przeprowadzeniu analizy akt sprawy stwierdza, że niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. oraz art. 2 pkt 7 Rozporządzenia 1083/2006. Przypomnieć należy, że w przypadku stwierdzenia wykorzystania środków europejskich z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184 u.f.p. organ ma obowiązek dochodzenia zwrotu środków na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Dla stwierdzenia nieprawidłowości wystarczające jest uznanie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Wystąpienie tej możliwości nie wymaga przedstawienia dowodów, że w danej chwili istniała korzystniejsza oferta. Wystarczy sama potencjalna możliwość przygotowania i złożenia takiej korzystniejszej oferty. Dlatego też wystarczające jest w tym zakresie ustalenie jedynie hipotetycznej możliwości powstania szkody w budżecie ogólnym UE (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 159/12 - wyrok dostępny w CBOS).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 pkt 7 Rozporządzenia 1083/2006 należy wskazać, że ustawodawca unijny w tym przepisie definiuje pojęcie nieprawidłowości, które zostało przytoczone powyżej, a także nakłada na Polskę szereg obowiązków, m in. w zakresie zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych. Powyższe oznacza, że deklaracja wydatków poświadczanych do Komisji Europejskiej jest pomniejszana o kwotę wydatków niekwalifikowalnych, zaś zakwestionowane wydatki są odzyskiwane od Beneficjenta. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie administracyjne nie dopuściły się naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. oraz art. 2 pkt 7 Rozporządzenia 1083/2006. Podkreślić należy, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji opisał, jaka były szkoda w budżecie Unii Europejskiej oraz dokonał oceny i wagi nieprawidłowości, o której mowa w art. 98 ust. 2 Rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) oraz art. 6 k.p.a. w zw. z art. 95 ust. 1 i 2 w zw. z art. 98 k.c. poprzez pominięcie w przyjętym stanie prawnym instytucji pełnomocnictwa udzielonego przez Z.L. oraz brak uwzględnienia skutków prawnych wynikających z ustanowienia pełnomocnika, należy wskazać, że jest on bezpodstawny. Organy administracji ustaliły, a Strona skutecznie tych ustaleń nie podważyła, że z pisma z (...) 2017r. oraz z prawomocnego wyroku z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 707/17 wynika, że Z.L. nie podejmowała żadnych czynności w sferze zainicjowania, a następnie prowadzenia działalności gospodarczej, a ponadto sama potwierdziła, że wszystkimi sprawami związanymi z prowadzeniem działalności zajmował się M.B., który tak naprawdę prowadził za nią działalność. Ponadto Z.L. nie wiedziała, czy jej firma zatrudniała pracowników, czy miała maszyny i urządzenia, czy dokonywała zakupu towarów i materiałów, nie znała kontrahentów i czego dotyczyły transakcje, nie wiedziała, jakie dokumenty były wystawiane w ramach działalności i kto nadzorował prace.

W ocenie Sądu, słusznie organy administracji uznały, że działalność gospodarczą pod firmą E. Z.L. prowadził de facto M.B., a więc podmiot powiązany osobowo z Beneficjentem. Stanowi to naruszenie (...)pkt 4 umowy skutkujące zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. koniecznością wydania decyzji określającej Beneficjentowi kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu.

Nie zasadne są zarzuty naruszenia przez organy administracji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 75, art. 78, art. 80, art. 86 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Organy w toku postępowania administracyjnego w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Po przeprowadzeniu analizy całokształtu materiału dowodowego zebranego w trakcie postępowania prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie oraz właściwie i wyczerpująco wyjaśniły stanowisko, w tym wszystkie przesłanki brane pod uwagę przy wydawaniu oraz uzasadnianiu zaskarżonej decyzji.

Oceniając zarzut nieuwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodów z przesłuchania Strony oraz świadków J.B., G.P., G.G. na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, jak również odmowy powołania biegłego rzeczoznawcy majątkowego w celu ustalenia rynkowej wartości usług i maszyn zakupionych w ramach realizacji projektu, jak również włączenia do akt sprawy i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego stwierdzić należy, że zarzut nie jest zasadny. Podkreślić należy, że to organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy w sprawie istnieją wątpliwości, które wymagają podjęcia kolejnych czynności procesowych i czy zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia i jeżeli stwierdzi, że sprawę może rozstrzygnąć na podstawie zebranego materiału dowodowego, to nie musi powoływać dodatkowych dowodów.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ zgromadził w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, który pozwolił na jej rozstrzygnięcie. Powiązania między Skarżącą a wykonawcą zostały stwierdzone nie tylko w piśmie Naczelnika W.-M. Urzędu Celno-Skarbowego w O. z (...) 2017r., jak również w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 8 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 707/17 oraz w uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Ol 262/18 oddalającego skargę A.B.na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z (...) 2018r. nr (...)w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od (...) r. oraz od (...)r.

Z wymienionych dokumentów bezsprzecznie wynika, że to M.B. faktycznie prowadził działalność gospodarczą pod firmą E. Z.L. i to on podejmował wszystkie istotne decyzje dotyczące tej firmy bez jakichkolwiek uzgodnień z Z.L.i bez jej akceptacji. Beneficjent - A.B. dokonując zakupu towarów i usług od E. Z.L., którą de facto prowadził M.B. - brat jej męża, naruszyła postanowienia (...)pkt 4 umowy o dofinansowanie, który zakazuje Beneficjentowi zawierania umów z podmiotem powiązanym z nim osobowo. Z uwagi zatem na jednoznaczne sformułowanie umowy o dofinansowanie, w szczególności (...)pkt 4 umowy oraz powołane dokumenty, słusznie uznał Organ odwoławczy, że dopuszczenie wnioskowanych przez Stronę dowodów nie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Stwierdzić również należy, że Strona miała zagwarantowaną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, o czym została pouczona. Skarżąca została także zawiadomiona o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z pismem z (...) 2017r. oraz z powołanym wyżej prawomocnym wyrokiem WSA w Bydgoszczy 8 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 707/17.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu nie sposób podzielić zasadności zarzutu naruszenia przez Organy administracji art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 75, art. 78, art. 80, art. 86 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadziły konieczne czynności wyjaśniające, odnosząc się przy tym do dokonanych na ich skutek ustaleń zgodnie z zasadami zawartymi w art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja organu II instancji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 76 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że kopia pisma Naczelnika W.-M. Urzędu Celno-Skarbowego w O. z (...) 2017r. oraz wydruk wyroku WSA w Bydgoszczy z 8 listopada 2017 r. o sygn. akt I SA/Bd 707/17 stanowią w niniejszym postępowaniu dokumenty urzędowe oraz nieprawidłowe rozszerzenie zakresu związania treścią tych dokumentów, w sytuacji, gdy istota związania wynikającego z mocy urzędowej dotyczy wyłącznie sentencji, a nie uzasadnienia, a także (jeśli Organ przyjął moc urzędową powołanych dokumentów) pozbawienie Strony możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu. Wskazać należy, że zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

W niniejszej sprawie w aktach sprawy znajduje się pismo Naczelnika W.-M. Urzędu Celno-Skarbowego w O. z (...) 2017r., którego oryginał wpłynął do Banku Gospodarstwa Krajowego, a więc podmiotu, który zawierał ze Skarżącą umowę o dofinansowanie. Z przedmiotowego pisma z (...) 2017r. wynika, iż urząd celno-skarbowy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego dokonał kluczowych w niniejszej sprawie ustaleń. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez Ministra wynika, że Z.L. zarejestrowała działalność gospodarczą (...) 2016r., na prośbę córki i zięcia M.B.. Rejestrację przeprowadzono w dniu skierowania przez Skarżącą zapytań ofertowych do firm w sprawie inwestycji. Działalność gospodarczą zarejestrowaną przez Z.L. faktycznie prowadził M.B., a pełnomocnictwo ogólne, którego zakres sam określił zostało sporządzone dla pozoru. Działanie Z.L. było świadome, ponieważ od początku wiedziała, że nie będzie prowadziła żadnej działalności gospodarczej. Strona nie przeprowadziła skutecznego przeciwdowodu na okoliczność ustaleń organu administracji, że Z.L. nie wiedziała nie tylko o prowadzonej na jej nazwisko działalności gospodarczej (uzyskiwanych przychodach i ponoszonych kosztach, o kontrahentach, rozliczeniach z kontrahentami), ale również o obrotach dokonywanych na rachunku bankowym założonym na jej nazwisko dla celów firmy E., ponieważ dostęp do tego rachunku posiadał M.B. i to on dokonywał wszystkich operacji. Z.L. nie wykonywała osobiście żadnych czynności związanych z prowadzeniem firmy E., a wszelkich uzgodnień z kontrahentami dokonywał M.B., z niektórymi już przed zarejestrowaniem firmy E.. M.B. podejmował też wszystkie istotne decyzje dotyczące firmy E. bez jakichkolwiek uzgodnień z Z.L.i bez jej akceptacji. Z.L. nie dokonywała czynności sprzedaży udokumentowanej fakturami wymienionymi przez firmę E., nie wystawiała, nie podpisywała faktur sygnowanych firmą E. i nic nie wiedziała na ich temat, a ewidencje podatkowe prowadziło biuro rachunkowe, którego współwłaścicielką była A.B.. Kontrola wykazała, że zafakturowane prace dotyczyły budowy hali i prace zafakturowane przez kontrahentów na firmę E. obejmowały również prace, które były prowadzone przed zarejestrowaniem firmy E.. Z.L. nie przedłożyła dokumentów potwierdzających, że zaangażowała w firmę własne środki finansowe. Nie sposób przy tym podzielić stanowiska Skarżącej, że kopia pisma z (...) 2016r. nie może być uznana za wiążącą w zakresie jej treści i stanowić co do zawartych tam twierdzeń, albowiem nie stanowi ona dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 k.p.a. Minister wskazał, że oryginał pisma znajduje się w BGK, który zawarł ze Skarżącą umowę o dofinansowanie, a następnie w związku z wystąpieniem nieprawidłowości wezwał Skarżącą do zwrotu dofinansowania. Zatem oryginał pisma znajduje się w aktach postępowania dotyczących zwrotu dofinansowania. Niemniej Sąd rozpoznający skargę w niniejszym składzie podziela ocenę prawną przyjęta w wyroku z 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2842/15, w którym NSA przyjął, że "kserokopia dokumentu urzędowego może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu. Różnica ich mocy dowodowej polega na tym, że kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że dokument taki musi być oceniony w świetle całego materiału dowodowego".

Istotnym jest, że treść pisma z (...) 2016r. koresponduje ze znajdującym się w aktach sprawy prawomocnym wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 8 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 707/17, w którego uzasadnieniu Sąd wskazuje m in.: "zgromadzony materiał dowodowy niewątpliwie stanowi o słuszności stanowiska organów, że działalność firmy E. Z.L. miała charakter pozorny, fasadowy, a faktyczną działalność gospodarczą pod szyldem tej firmy prowadził M.B. (...)". Mając powyższe na uwadze Minister słusznie oparł rozstrzygnięcie na wymienionych dokumentach, w tym na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez wojewódzki sąd administracyjny w powołanym wyroku. Omówione dokumenty potwierdzają, że Skarżąca przedłożyła do refundacji faktury wystawione przez E. Z.L., która faktycznie działalności gospodarczej nie prowadziła, a jedynie swoim nazwiskiem firmowała działalność gospodarczą prowadzoną przez brata męża A.B.- M.B..

Należy podkreślić, iż również z wyroku z 7 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Ol 262/18 wydanym w sprawie Skarżącej - A.B., WSA w Olsztynie podzielił ustalenia organów administracji i uznał, że faktury sprzedaży wystawione przez E. Z.L. nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży pomiędzy wystawcą a nabywcą, zatem nie mogą wywoływać skutków podatkowych i u wystawcy, i u odbiorcy, wobec czego w oparciu o art. 86 ust.1 i ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług Annie B. nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez E. Z. [...].

Sąd w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 262/18 zaznaczył, że z zasad logiki i doświadczenia wynika, że Z.L. nie mogła wykonać wyfakturowanych czynności na rzecz Skarżącej. Z.L. rozpoczynając działalność gospodarczą w (...)r. miała około (...) zł oszczędności, które przekazała córce A.. Co do zakresu wykonywanych usług przez jej firmę, zeznała że miał go ustalić pełnomocnik. Nie wie, dlaczego córka lub jej mąż nie zarejestrowali działalności na siebie. Z zeznań Z. [...] wynika, że nie korzystała z osiąganych przez E. przychodów, nie płaciła wynagrodzenia M. B., który obsługiwał bez jej udziału rachunki bankowe, nie wie nic na temat działalności E.U.

W dalszej części uzasadnienia WSA w Olsztynie stwierdził, że organ podatkowy miał wszelkie podstawy do tego, aby uznać, że Skarżąca przeprowadzała transakcje z Z.L.w taki sposób, że od samego początku, tj. od chwili zawarcia umowy wiedziała że Z.L. umowy nie wykona. Znała wcześniej Z.L., wiedziała lub powinna wiedzieć, że Z.L. (...) jest (...) i nie prowadzi działalności gospodarczej w branży budowlanej, za to działalność taką prowadzi M.B. ((...) Skarżącej i zięć Z.L.). Motywem działania Strony była chęć uzyskania dotacji, czyli jak słusznie zauważyła Skarżąca, korzyść niepodatkowa. Niemniej jednak, dążąc do uzyskania owej niepodatkowej korzyści, Skarżąca godziła się na przyjmowanie faktur od osoby, która dopuściła się nadużycia podatkowego, polegającego na wystawieniu faktur nie dokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy wystawcą i odbiorcą faktur, w celu firmowania cudzej działalności.

Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę o sygn. akt I SA/Ol 262/18, a z którym to stanowiskiem zgadza się skład orzekający w niniejszej sprawie, Skarżąca była świadoma tego, że w razie zlecenia budowy hali produkcyjnej i dostawy maszyn osobie spowinowaconej, nie otrzyma dotacji.

W ocenie Sądu, chybiony jest również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. polegający na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej poprzez brak bezpośredniego przeprowadzenia postępowania dowodowego i uniemożliwienie Stronie wypowiedzenia się co do dowodów źródłowych, a także poprzez brak wyjaśnienia, na czym polegało naruszenie (...)umowy o dofinansowanie oraz wskazania na jakikolwiek związek przyczynowy pomiędzy rzekomym naruszeniem a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie Unii Europejskiej uzasadniającą orzeczenie o zwrocie środków dofinansowania. Minister szczegółowo wskazał w treści zaskarżonej decyzji, że zgodnie z (...)umowy o dofinansowanie "(...)". Przeprowadzone jednak przez Skarżącą postępowanie o udzielenie zamówienia nie zapewniało zachowania zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co stanowiło naruszenie (...)w zw. z (...)pkt 4 umowy o dofinansowanie. Należy zaznaczyć, że Skarżąca wybrała podmiot, z którym była powiązany osobowo, nie podejmując przy tym żadnych starań w celu uniknięcia konfliktu interesów.

Zatem w ocenie Sądu stwierdzenie przez organy administracji, że Beneficjent naruszył (...)w zw. z (...)pkt 4 umowy o dofinansowanie jest uzasadnione w świetle ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym. Powyższe skutkowało koniecznością dochodzenia zwrotu wypłaconego dofinansowania w trybie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Mając na uwadze wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.