Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1162/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Powołane przepisy: article: art. 13, art. 60, art. 70 par. 1, art. 83
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa/spr/ Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004r. sprawy ze skargi F. H. -"D" w G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę.-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] , wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1, § 3 art. 19 § 1 i § 3, art. 20 § 1 i 2, art. 83 i art. 85 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1047), art. 13, art. 16, i art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, zmienionego Porozumieniem między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz.U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662 i z 1999 r., Nr 30, poz. 1084) Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. orzekł o otrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w S. z dnia [...], Nr [...], wydanej wobec "D" F. H. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dn. [...] na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci odzieży używanej i wymierzającej dla tego towaru należności celne z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej w wysokości 60%.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na podstawie wskazanego wyżej zgłoszenia celnego objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci odzieży używanej, wobec którego dla wymiaru należności celnych przyjęto obniżoną stawkę celną przewidzianą dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej na podstawie dołączonej do zgłoszenia deklaracji eksportera złożonej na fakturze. Faktura ta wraz deklaracją eksportera przekazana została przez polskie władze celne do weryfikacji władzom celnym państwa eksportera. Pismem z dnia [...] władze celne państwa eksportera poinformowały, iż przeprowadzona weryfikacja wykazała, że towary objęte deklaracją eksportera nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego, wobec czego wszczęte zostało z urzędu postępowanie celne, w wyniku którego wydana została przez Dyrektora Urzędu Celnego w S. decyzja uznająca zgłoszenia celne za nieprawidłowe i wymierzająca należności celne dla importowanych towarów z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej, od której to decyzji wniesione zostało odwołanie.

Wynika dalej z uzasadnienia decyzji, że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Prezes GUC w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii nieprawidłowości spornego zgłoszenia celnego. Wskazując przede wszystkim na regulacje art. 13 Kodeksu celnego, zgodnie z którym cła określane są na podstawie Taryfy celnej obejmującej obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów i że stawki te stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, organ odwoławczy wskazał również, iż obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy postanowień wstępnych Taryfy celnej oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia określonych warunków, a mianowicie warunku pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego, warunku udokumentowania takiego pochodzenia towaru prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz warunku bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Przytaczając dalej postanowienia art. 21 Protokołu 4 dotyczące wymogów, jakie spełniać winna deklaracja eksportera, organ odwoławczy przywołał również uregulowanie zawarte w jego art. 32, w myśl którego dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu, stwierdzając w konsekwencji, iż to właśnie w oparciu o postanowienia tej regulacji została przeprowadzona weryfikacja postimportowa w rozpatrywanej sprawie polegająca na sprawdzeniu deklaracji sporządzonej przez eksportera na przedłożonych przy odprawach celnych fakturach, która wykazała, iż towary będące przedmiotem importu nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego.

Wskazując dalej na postanowienia ustępu 5 Części A Postanowień wstępnych taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19. 12.1997 r., w myśl którego stawki celne obniżone wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polska z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o stre-fach wolnego handlu) stosuje się do niektórych towarów pochodzących m.in. z państw członkowskich Unii Europejskiej, organ odwoławczy podkreślił, iż o możli-wości zastosowania do importowanego towaru stawek celnych obniżonych przesą-dza rzeczywiste pochodzenie towaru z kraju, z którym Polskę wiążą umowa o strefie wolnego handlu, przy czym pochodzenie to wykazane winno być dowodem pochodzenia prawidłowym zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania o braku uzasadnionych podstaw do wszczęcia przez organy celne postępowania weryfikacyjnego i wadliwości prze-prowadzonej weryfikacji dowodów pochodzenia, organ odwoławczy wyjaśnił dalej w uzasadnieniu swej decyzji, że w myśl art. 83 Kodeksu celnego po zwolnieniu towarów organ celny z urzędu lub na wniosek zgłaszającego może dokonać kontroli zgłoszenia celnego. W celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym może on w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów, jeżeli zaś z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regu-lujące procedurę celną zastosowane zostały w oparciu o nieprawdziwe, niepra-widłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Odpierając zarzut wadliwości postępowania celnego, mającej - wedle odwołującej się strony - wynikać z braku "uzasadnionych wątpliwości" co do prawidłowości deklaracji celnej, organ odwoławczy zauważył dalej, iż ze względu na zadeklarowanie pochodzenia towaru z Unii Europejskiej organ celny dokonał wyryw-kowej weryfikacji zgłoszenia celnego w oparciu o art. 32 pkt 1 Protokołu 4 Układu Europejskiego, wedle którego weryfikacja taka nie musi być uzasadniana. Przepro-wadzana przez władze celne kraju eksportu weryfikacja jest jedyną przewidzianą przez Protokół 4 formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik jej jest roz-strzygający dla władz celnych kraju importu.

Wskazując dalej na fakt, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem importu był towar w postaci sortowanej odzieży używanej zaklasyfikowany do sekcji [...] Taryfy celnej, którego pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia,

organ odwoławczy podkreślił dalej w uzasadnieniu swej decyzji, iż zgodnie z pkt 10 Części A postanowień wstępnych Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporzą-dzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy, do towarów wskazanych m.in. w sekcji [...] Taryfy celnej, których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Zgodnie z pkt 2c załącznika nr 30 do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23.09.1997 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, dokumentami potwierdzającymi pochodzenie towarów mogą być: świadectwo pochodzenia, faktura, specyfikacja, dokument przewozowy, świadectwo jakości lub inny oficjalny dokument, w którym jest zapis o kraju pochodzenia towaru. Dokumenty te są niezbędne dla stosowania stawek celnych autonomicznych lub konwencyjnych, tymczasem odwołujący się importer, mimo wezwania go przez Urząd Celny w S. stosownym pismem, nie przedłożył odpowiedniego dokumentu w postaci świadectwa niepreferencyjnego pochodzenia towaru.

Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez pełnomocnika impor-terów do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w S. z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji skarżący zarzucają naruszenie przy ich wydaniu przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124, art. 187 § 1, oraz art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 13 § 1, § 3 pkt 2 i 4, § 4, art. 83 § 3, art. 85 § 1-3 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. N r 23, poz. 117 ze zm.), a także art. 5, art. 6, art. 16, art. 21, art. 24 i art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16.12.1991 r. (Dz.U. z 1994 r,. Nr 11, poz. 38 ze zm.). Przedstawiając szczegółowo okoliczności, w jakich doszło do wszczynania przez polskie organy celne postępowań weryfikacyjnych w zakresie klasyfikacji taryfowej odzieży używanej i podkreślając, że u ich podłoża leżała zmiana interpretacji przepisów prawa w tym przedmiocie dokonana przez Komisję Europejską, wskazująca na to, że noszenie odzieży może być traktowane wyłącznie jako tzw. czynność niewystarczającej obróbki bądź przetworzenia (czynność minimalna), wskutek czego nie można uznać odzieży używanej (noszonej) w danym kraju Unii Europejskiej za towar pochodzący z tego kraju, skarżący wywodzi, iż sama zmiana interpretacji przepisów nie może w żaden sposób stanowić podstawy do wysuwania wątpliwości w stosunku do importerów odzieży używanej, działających w dobrej wierze co do tego, że przedkładane świadectwa pochodzenia przywożonych towarów wystawione zostały w zgodzie z ówcześnie obowiązującymi przepisami i praktyką. Polemizując także ze stanowiskiem zaprezentowanym we wrześniu 1999 r. przez Komisję Europejską, jako pozostającym w zasadniczej sprzeczności z europejskim prawem o odpadach, skarżący wywodzi dalej, że sortowanie zebranej odzieży używanej, traktowanej na tym etapie jako odpad i wynikająca z niego przemiana odpadu w wyrób, traktowane jest jako czynność wystarczającej obróbki lub przetworzenia, uzasadniającej wystawienie świadectwa pochodzenia dla tego towaru. Zwracając dalej uwagę na regulacje zawarte w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, w szczególności na przewidziany w tym przepisie warunek przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia towarów w postaci istnienia uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub innych wymogów tego Protokołu, skarżący podnosi też w wywodach uzasadnienia skargi, że organ odwoławczy w ogóle nie wskazuje w swej decyzji na to, czy istniały jakiekolwiek wątpliwości co do rzetelności informacji, a to oznacza, że polskie organy celne nie zastosowały wymogów postępowania weryfikacyjnego, skoro swych wątpliwości nie przedstawiły we wniosku o przeprowadzenie weryfikacji.

Podkreślono dalej w uzasadnieniu skargi, że sporządzona przez eksportera na fakturze deklaracja o pochodzeniu towaru spełnia w rozpatrywanej sprawie wszystkie wymogi Protokołu 4 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, wobec czego nie może ona zostać uznana za doku-ment poświadczający nieprawdę, zaś sama zmiana interpretacji przepisów prawa europejskiego nie daje podstaw do zmiany stawek celnych po ponad dwóch latach od dnia dokonania odprawy celnej, w szczególności z tego powodu, że importując określony towar strona działała w dobrej wierze co do prawdziwości deklaracji pochodzenia. Zarzuca też skarżący, że jakkolwiek weryfikacja świadectw pocho-dzenia jest przy spełnieniu określonych przesłanek dopuszczalna, to winna się ona odbywać w ramach postępowania prowadzonego w kraju przed polskim organem celnym i zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, tymczasem w rozpatrywa-nej sprawie organ celny dokonywał weryfikacji faktury załączonej do zgłoszenia celnego bez wszczęcia jakiegokolwiek postępowania, które odbywałoby się z udzia-łem strony. Nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu weryfika-cyjnym organy celne naruszyły zatem postanowienia art. 123 § 1 Ordynacji poda-kowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Podnosi też skarżący, że w sytuacji, gdy strona działała w dobrej wierze co do prawdziwości danych wymaganych do zgło-szenia celnego, organy celne winny były zastosować normę przepisu art. 209 § 3 Kodeksu celnego, wedle którego za dłużników zobowiązanych do uiszczenia niedo-boru należności celnych mogą być uznane w takim przypadku wyłącznie te osoby, które dostarczyły nieprawdziwych danych i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły dowiedzieć się, że dane te są nieprawdziwe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie i polemizując z zawartą w skardze tezą o zmianie w krajach Unii Europejskiej inter-pretacji przepisów odnoszących się do ustalenia klasyfikacji taryfowej odzieży używanej, jako przyczynie przeprowadzonej weryfikacji deklaracji pochodzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administra-cyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakoń-czone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyj-nymi.

Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.

Stosownie do przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Obejmując Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (nomenklaturą towarową) stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz jednostki miar, taryfa celna obejmuje też obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z nie-którymi krajami lub grupami krajów oraz preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów (art. 13 § 2 Kodeksu celnego). Stawki celne obniżone i prefe-rencyjne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, przy czym zastosowanie tych stawek może nastąpić również retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi (art. 13 § 4 Kodeksu cel-nego).

Przepisy zawarte w części A ust. 5 pkt 1 postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 148, poz. 1047) obowiązującego w dniu złożenia zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jed-noczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Euro-pejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Określając w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art. 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodat-kowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.

Stosownie do przepisu art. 60 § 1 Kodeksu celnego, każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Do zgło-szenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest on zgłaszany (art. 64 § 1 i 2 Kod. cel.). Stosownie do postanowień art. 65 tegoż Kodeksu, organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 i jeżeli wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie wydana zostanie decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, a więc o kwocie wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowią-zania do uiszczenia należności celnych, odnoszącego się do towarów. Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celne-go zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą pro-cedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przez upływałem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Wynika z kolei z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Uznając po jego weryfikacji zgłosze-nie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2. Według postanowień art. 75 i art. 76 Kodeksu celnego, organ celny zwalnia towary, a więc umożliwia użycie towarów w celach określonych przez procedurę, do której zostały zgłoszone (np. dopuszczenia do obrotu), z chwilą dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego lub jego przyjęcia bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów wskazaną procedurą i o ile towary te nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, przy czym w przypadku, gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, towary, których zgłoszenie to dotyczy, zwolnione mogą zostać pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z przedstawionej wyżej regulacji wynika, że pod pojęciem "wery-fikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego a zwolnieniem towa-rów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są nie-zbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym; postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego prze-znaczenia celnego.

Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnie-niem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej, stanowiąc w art. 83, iż organ celny może to czynić zarówno z urzę-du, jak i na wniosek zgłaszającego. Kontrola ta ma na celu upewnienie się o prawi-dłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Dla osiągnięcia tego celu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również póź-niejszych operacji dotyczących tych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekom-pletne dane lub dokumenty, organ celny zobowiązany jest, biorąc pod uwagę te dane, podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością bezsporną, że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepi-sami art. 83 Kodeksu celnego. Dokonane przez organ celny w ramach tego postę-powania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgła-szającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu - na podstawie deklaracji eksportera na fakturze - pochodzenia towaru z krajów Unii Euro-pejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Jak wynika z akt sprawy, weryfikacji deklaracji eksportera na fakturze organy celne dokonały w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4, występując do władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tegoż Protokołu. Jest też w sprawie okolicznością w istocie przez skarżącego nie kwestionowaną, że przeprowadzona w tymże trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będące przedmiotem zgłoszenia celnego towary w pos-taci odzieży używanej nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Wbrew wywodom skargi, przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowo-dów pochodzenia towarów (produktów) jest, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy, jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla polskich organów celnych. Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stano-wiącymi ich integralną część załącznikami i protokółami, zgodnie z art. 87 Konsty-tucji Rzeczypospolitej Polskiej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach, stosownie do art. 91 ust. Konstytucji, pierw-szeństwo w stosowaniu przed ustawami, t.j. przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową, brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfi-kacji deklaracji celnej eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych zgłoszeniem celnym, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego. W świetle tak postrzeganego trybu stosowania w/w postanowień Protokołu 4, za pozbawione jakiegokolwiek merytorycznego znaczenia uznać należy wywody skargi sprowadzające się zarówno do kwestionowania rozumienia pojęcia "towarów pochodzących" przyjętego w odniesieniu do odzieży używanej przez władze celne krajów Unii Europejskiej, jak i do twierdzenia, iż podstawę postimpor-towej kontroli polskich organów celnych stanowiła zmiana interpretacji tego pojęcia przez te władze, dokonana już po przyjęciu zgłoszenia celnego.

Za chybione też uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organy celne przepisów postępowania celnego, w następstwie braku zapewnienia stronie udziału w tej części postępowania, w której przeprowadzana była kontrola prawidłowości zawartej na fakturze deklaracji eksportera w sprawie pochodzenia towaru.

Przewidziana art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego weryfikacja dowodu pochodzenia towaru dokonywana jest z udziałem organu celnego kraju eksportera, a więc organu, państwa obcego. Jest rzeczą oczywistą, że czynności sprawdzające tego organu wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w istocie bowiem wynik tych czynności, w postaci stwierdzenia przez organ celny kraju eksportera, iż określony towar nie ma statusu produktu pochodzącego w rozumieniu Protokołu 4, stanowi dopiero podstawę do wszczęcia tego postępowania, a zatem nieuprawnioną w zupełności jest teza, jaka legła u podstaw tego zarzutu, że przy czynnościach kontrolnych znajduje również zastosowanie zasada określona w art. 123 Ordynacji podatkowej, a więc zasada określająca obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego.

Chybionym w zupełności jest też podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy celne norm przepisu art. 209 § 3 Kodeksu celnego przez jego nie zastosowanie i brak przyjęcia, że wobec działania strony skarżącej w dobrej wierze co do prawdziwości deklaracji eksportera jest ona zwolniona z obowiązku uiszczenia niedoboru należności celnych. Wskazać tu należy, że z przepisu tego wynika przede wszystkim, że w przypadku długu celnego w przywozie dłużnikiem jest składający zgłoszenie celne, zaś w sytuacji gdy zgłoszenie celne złożone zostało przez przed-stawiciela pośredniego (agencję celną) dłużnikiem jest, obok tego przedstawiciela, również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Za dłużników zostają też uznane osoby, które dostarczyły nieprawdziwe dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć o nieprawdziwości tych danych, a w wyniku takiego zgłoszenia należ-ności celne nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna. Z przytoczonych norm nie wynika bynajmniej, że uznanie za dłużnika osoby dostarczającej nieprawdziwych danych stanowiących podstawę zgłoszenia celnego zwalnia z obowiązku pokrycia tego długu osobę zgłaszającą lub osobę, na rzecz której zgłoszenie celne zostało złożone przez przedstawiciela pośredniego (agencję celną), regulacja ta wskazuje natomiast, iż odpowiedzialność za ten sam dług celny w określonych warunkach ciążyć może na kilku osobach równocześnie i że stoso-wnie do art. 221 Kodeksu celnego odpowiedzialność ich jest solidarna.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postę-powaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 151, poz. 1270).