Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 482/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skarg Z. B. i M. L.-S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i wykonania określonych robót budowlanych 1. w sprawie ze skargi M. L.-S. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. w sprawie ze skargi Z. B. umarza postępowanie, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej M. L.-S. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek mieszkalny przy ulicy [...] w G., w zabudowie bliźniaczej, w którym znajdują się dwa lokale mieszkalne - na parterze i na piętrze, na działce o numerze ewidencyjnym 1 (pierwotnie numer 2), która to działka oddana została przez Prezydenta Miasta G. w wieczyste użytkowanie M. P. i M. B., a dwa samodzielne lokale mieszkalne zostały sprzedane - na parterze – M. B., a na piętrze – M. P., jako odrębne własności, z zastrzeżeniem, że wszelkie części wspólne budynku i inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią przedmiot współwłasności z udziałem 50/100.

Po wykupieniu lokali obydwie współwłaścicielki podjęły decyzje o rozbudowie obiektu w miejscu istniejących pomieszczeń gospodarczych, a w dniu [...] roku obie złożyły pisemne oświadczenia, iż wyrażają zgodę na rozbudowanie mieszkania przez sąsiadkę bez roszczenia z tego tytułu pretensji.

Właścicielka nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] M. P. w dniu [...] roku uzyskała decyzję nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Na podstawie tego pozwolenia w latach [...]-[...] zrealizowane zostały roboty budowlane (sposobem gospodarczym), pod nadzorem kierownika budowy. Od [...] roku, po śmierci M. P., współwłaścicielami nieruchomości zostali M. L. – S. i M. P.

M. L.-S. dnia [...] r. wystąpiła o "zalegalizowanie rozbudowy", przesyłając inwentaryzację powykonawczą z naniesionymi zmianami, które powstały w trakcie realizacji robót budowlanych. Prezydent Miasta G. prowadził postępowanie w spawie odstąpienia od projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku, i w wyniku kilkakrotnego rozpatrywania sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] roku, na podstawie art. 40 starego Prawa budowlanego zobowiązał M. L.-S. do likwidacji murków na wjeździe, wykonania w piwnicy ścianki działkowej, wykonania na parterze przedsionka między garażem a klatką schodową, zamurowania okna w łazience na piętrze oraz zmiany spadku dachu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] roku. Z kolei ta decyzja została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 1999 r. sygn. II SA/Ka 346/97. W uzasadnieniu sąd wskazał, że:"nie podlega wątpliwości fakt, iż kwestionowane w sprawie roboty budowlane wykonane zostały przed dniem [...] roku, czyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Zgodnie z art. 103 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl tego ostatniego przepisu, art. 48 nowej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Tak więc, w takiej sytuacji, tylko w przypadku obiektów zbudowanych w warunkach samowoli budowlanej winny być stosowane przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku.

Decyzją z dnia [...] roku nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa Budowlanego PINB dla Miasta G. nałożył na M. L. – S. i M. P. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wskazania niezbędnych do wykonania czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. [...]WINB decyzją z dnia [...] roku, znak: [...] uchylił tę decyzję i nakazał M. L.-S. i M. P. sporządzenie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego przebudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wynikających robót oraz, w razie potrzeby, wskazanie niezbędnych do wykonania czynności lub robót budowalnych mających na celu doprowadzenie spornej przebudowy i rozbudowy do stanu zgodnego z prawem.

Wyrokiem z dnia 31 marca 2014 roku, sygn. akt II SA/G1 518/13 tutejszy Sąd uchylił powyższą decyzję organu odwoławczego. W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 2 października 2015 roku, sygn. akt II OSK 2393/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyroku WSA w Gliwicach i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB dla miasta G. numer [...] z dnia [...] roku, wskazując, iż: "W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w tej sprawie, pozostała w dalszym ciągu wiążąca ocena prawna wyrażona w wyroku NSA z dnia 25 listopada 1999 r. dotycząca tego, że mają tu zastosowanie przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego z 1994 r., a nie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

Pozostało również wiążące z wyroku NSA z 1999 r. wskazanie, że roboty budowlane mające doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, powinny umożliwić Z. B. dokonanie symetrycznej dobudowy i rozbudowy jego części budynku o ile jest to zgodne z aktualnie obowiązującym planem miejscowym, a w przypadku braku planu z decyzją o warunkach zabudowy.

Natomiast przed wydaniem kolejnej decyzji organ nadzoru budowlanego I instancji, powinien dokonać oględzin obiektu budowlanego i na tej podstawie określić kwalifikację prawną w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego, a w szczególności czy ma miejsce istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 36a Pr. bud., co trafnie podnosi się w pkt 2 skargi kasacyjnej.

W dniu [...] roku organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny, podczas których wykonał inwentaryzację robót budowlanych przedmiotowego budynku, szkice sytuacyjne oraz dokumentację zdjęciową.

W piśmie z dnia [...] roku Prezydent Miasta G. wskazał, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta G. przyjętego uchwałą numer [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] roku, działka numer 1 w G. położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 25M - tereny mieszkaniowe o średniej intensywności zabudowy - istniejące, dla których przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i jednorodzinna. Przedmiotowa działka położona jest w strefie B6 - pośredniej ochrony konserwatorskiej, a budynek na niej położony jest obiektem chronionym prawem miejscowym.

Pismem z dnia [...] roku Zarząd Dróg Miejskich w G. wskazał, że parametry zjazdu do garażu przy ul. [...] nie są zgodne z § 79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie z dnia [...] roku.

W kolejnym piśmie z dnia [...] roku Prezydent Miasta G. wskazał, że w celu doprowadzenia do stanu, w którym możliwe jest stwierdzenie zgodności inwestycji przy ul. [...] w G. z planem miejscowym w części odnoszącej się do zasad ochrony konserwatorskiej należałoby podnieść dach od strony ulicy do wysokości kalenicy dachu budynku historycznego, zachowując jednocześnie jego łamaną formę, tak by kalenica rozbudowy była na jednym poziomie z kalenicą budynku historycznego oraz rozebrać spad dachu od strony podwórka i domurować ściankę kolankową do wysokości całego budynku, zamurowując jednocześnie okno w łazience. Konieczne jest także zamurowanie dwóch innych okien w mieszkaniu numer 2 w ścianie szczytowej budynku historycznego. Projekt budynku nie obejmował przebudowy istniejącego budynku historycznego.

Decyzją numer [...] z dnia [...] roku PINB dla Miasta G. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazał M. L.-S. i M. P. przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, w terminie do [...] roku, budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G. oraz, wykonanie określonych robót budowlanych celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.

W ustawowo przewidzianym terminie odwołanie złożyli adresaci decyzji reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc, że organ pierwszej instancji nie określił jakie odstępstwa od projektu są istotne oraz nie zakwalifikował odstępstw do konkretnych rodzajów istotnych odstępstw wymienionych w Prawie budowlanym.. W sprawie bezpodstawnie przyjęto, że nie było zgody na budowę pochylni, zastosowano aktualne warunki techniczne, podczas gdy roboty budowlane zostały zakończone w całości oraz nie przeprowadzono postępowania celem ustalenia zamiaru budowlanego M. B.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz nakazał M. L.-S. i M. P, w terminie do [...] roku, przedłożenie projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G., oraz, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wykonanie następujących robót budowlanych:

- podniesienie dachu części rozbudowanej budynku, od strony ulicy [...], do wysokości dachu budynku pierwotnego, w ten sposób aby połać dachu budynku pierwotnego i części stanowiącej rozbudowę były na takim samym poziomie (połać dachu części rozbudowanej budynku musi stanowić przedłużenie połaci dachu budynku rozbudowanego czyli pierwotnego),

- rozebranie spadu dachu od strony przeciwległej do ulicy [...] (podwórka) i domurowanie ścianki kolankowej do wysokości kalenicy budynku pierwotnego,

- zamurowanie okna z łazienki lokalu numer 2 w ścianie od strony podwórza zamurowanie lub zamianę na pustaki szklane okien w ścianie szczytowej, w tym okienka piwnicznego,

- rozbiórkę pochylni, będącej częścią zjazdu z drogi publicznej, usytuowanej w pasie drogowym ulicy [...],

- odłączenie od przewodu kominowego kotła centralnego ogrzewania na paliwo stałe, zasilającego lokal mieszkalny numer 2, zainstalowanego z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego w pomieszczeniu piwnicznym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] przy ul. [...] w G., oraz zamurowanie otworu powstałego w przewodzie kominowym po odłączeniu kotła (wlotu, do którego aktualnie jest podłączony przedmiotowy kocioł c.o.),

- rozebranie schodów do piwnicy,

- rozbiórkę komina, przylegającego do łazienki lokalu numer 2, w części ponad dachem.

Jak wskazał organ w prawie budowlanym wyróżniamy zarówno istotne, jak i nieistotne odstępstwa od projektu budowlanego. Skutki prawne powodujące po stronie organów podjęcie kroków legalizacyjnych wobec inwestycji budowlanej powoduje wyłącznie istotne odstąpienie od projektu budowlanego, z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W trakcie budowy inwestor wykonał następujące odstępstwa od projektu budowlanego:

- w ścianie od strony przybudówki w pomieszczeniu łazienki na piętrze budynku wykonał okno,

- zmienił konstrukcję dachu oraz podwyższył od strony ulicy [...] ściankę kolankową, co stanowi odstępstwo istotne,

- wykonał piwnicę, i wydzielił w piwnicy kotłownię, co stanowi odstępstwo istotne,

- wjazd do garażu wykonał od strony frontowej na ulicę [...], zamiast od strony bocznej budynku, co stanowi odstępstwo istotne,

- rozbudował komin wewnętrzny,

- wykonał otwór w stropie nad piwnicą i schody wewnętrzne.

Powyższe zmiany nie były przewidziane w projekcie budowlanym, w tym w projekcie

zagospodarowania terenu, a tym samym ich realizacja stanowiła odstępstwo od projektu budowlanego. Na skutek wykonania powyższych zmian doszło do zmiany parametrów technicznych budynku, jego wysokości oraz zmian w zakresie projektu zagospodarowania terenu i sposobu użytkowania budynku.

Organ odwoławczy zbadał także zgodność obiektu z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego i uznał, że celem dostosowania inwestycji do przepisów planistycznych i uznał, że należy w sprawie zastosować wytyczne zawarte w piśmie z dnia [...] roku Prezydenta Miasta G. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta G., przyjętego uchwałą numer [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] roku, działka numer 1 w G. położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 25M - tereny mieszkaniowe o średniej intensywności zabudowy - istniejące, dla których przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i jednorodzinna. Przedmiotowa działka położona jest w strefie B6 - pośredniej ochrony konserwatorskiej, a budynek na niej położony jest obiektem chronionym prawem miejscowym. Z powyższego pisma wynika, że aby spełnić wymogi ochrony konserwatorskiej, należy w przedmiotowej inwestycji podnieść dach od strony ulicy do wysokości kalenicy dachu budynku historycznego czyli pierwotnego, zachowując jednocześnie jego łamaną formę, tak by kalenica rozbudowy była na jednym poziomie z kalenicą budynku historycznego oraz rozebrać spad dachu od strony podwórka i domurować ściankę kolankową do wysokości całego budynku, zamurowując jednocześnie okno w łazience. Wykonanie wskazanych wyżej robot umożliwi właścicielowi lokalu numer 1 zaprojektowanie bliźniaczej nadbudowy, przy czym projektowana konstrukcja dachu winna zachować istniejący spadek dachu, jego łamaną formę oraz wysokość. Z tego powodu konieczna jest rozbiórka komina w części ponad dachem, którego ewentualna odbudowa powinna być objęta projektem zamiennym. Organ odwoławczy stoi jednak na stanowisku, iż w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe wydanie nakazu zamurowania dwóch innych okien w mieszkaniu numer 2 w ścianie szczytowej budynku historycznego, ponieważ okna te istniały przed wydaniem pozwolenia na przedmiotową rozbudowę. Projekt budynku nie obejmował przebudowy istniejącego budynku historycznego. W związku z powyższym, przywrócenie do stanu pierwotnego gabarytów okien w części historycznej budynku, nie jest przedmiotem postępowania dotyczącego istotnego odstąpienia od projektu rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że według ogólnej zasady, budynki należy sytuować w odległości 4 metrów od granicy ścianą z oknami i drzwiami. W przedmiotowej sprawie, jak zostało wykazane, na skutek wykonania dodatkowych otworów, doszło do naruszenia odległości ściany wschodniej budynku od granicy (wymagane 4 metry), co oznacza sprzeczność zrealizowanej inwestycji z warunkami technicznymi. Celem spełnienia wymogów § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych, okna w ścianie wschodniej należy zamurować.

Odnośnie nakazu rozbiórki podjazdu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 79 rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 roku Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie zjazd indywidualny powinien m.in. mieć szerokość nie mniejszą niż 4,5 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,0 m i nie większej niż szerokość jezdni na drodze, przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi wyokrąglone łukiem kołowym o promieniu nie mniejszym niż 3 m, lub skosem 1 : 1, jeżeli jest to zjazd z ulicy oraz na długości nie mniejszej niż 5,0 m od krawędzi korony drogi pochylenie podłużne nie większe niż 5%. Przedmiotowy zjazd z drogi publicznej - ulicy [...] powyższych norm nie spełnia. Ponadto zgodnie z § 70 w związku z § 103 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 roku maksymalne nachylenie pochylni związanych z budynkiem nie może przekraczać w garażach indywidualnych 25 % nachylenia. Tymczasem nachylenie przedmiotowej pochylni wynosi 31 %.

Uzasadniając nakaz odłączenia pieca centralnego ogrzewania oraz zamurowania wylotu komina [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż według § 97 warunków technicznych wysokość pomieszczenia technicznego i gospodarczego nie powinna być mniejsza niż 2 metry. W badanym budynku pomieszczenie piwnicy, w której wydzielono kotłownię, ma wysokość 1,84 metra. W związku z powyższym, na obecnym etapie postępowania, funkcjonowanie kotłowni w pomieszczeniu poniżej 2 metrów wysokości jest niezgodne z prawem, dlatego też zobowiązani muszą odłączyć kocioł od przewodu kominowego i zamurować powstały otwór w przewodzie kominowym. Zdaniem organu odwoławczego na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe wydanie nakazu obniżenia podłogi pomieszczenia, celem doprowadzenia jego wysokości do stanu zgodnego z warunkami technicznymi" ponieważ takie rozwiązanie lub ewentualne przeniesienie kotła do innego pomieszczenia, lub względnie likwidacja kotłowni w ogóle, powinno zostać uwzględnione w projekcie budowlanym zamiennym wedle woli inwestora.

W przypadku nakazu rozbiórki schodów organ odwoławczy przytoczył § 68 ust. 1 warunków technicznych. zgodnie z którym we wszystkich budynkach niezależnie od ich przeznaczenia schody do kondygnacji podziemnej powinny mieć minimalną szerokość użytkową biegu oraz spocznika 80 cm, i minimalną wysokość stopni 20 cm. Tymczasem szerokość biegu schodowego do piwnicy wynosi 50 cm. Takie rozwiązanie nie jest zgodne z prawem, dlatego słusznie organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę powyższego biegu schodowego. Jednakże nakaz wykonania nowego biegu schodowego, zdaniem organu odwoławczego, ma charakter inwestycyjny, i z przyczyn przytoczonych w powyższym akapicie, nie zasługuje na utrzymanie w mocy.

Skargę na tę decyzję złożyli niezależnie od siebie M. L.-S. i Z. B.

M. L. –S. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w swej skardze zarzuciła organowi odwoławczemu:

- naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nałożenie na strony obowiązku, o którym mowa w pkt. 2 zaskarżonej decyzji, mimo, że odstępstwa, których dotyczą, nie mają charakteru istotnych, jak również poprzez nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu okna łazienki i rozbiórce schodów do piwnicy mimo uznania, że odstępstwa te nie mają charakteru istotnych, bezpodstawne powiązanie obowiązków rozbiórki komina i zamurowania okna w łazience,

- naruszenie art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nakazanie zamurowania komina i odłączenia pieca centralnego ogrzewania,

- naruszenie art. 80 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 140 tej ustawy poprzez nie wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy,

- niepodjęcie wszystkich wymaganych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy.

W konsekwencji skarżąca domaga się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Z. B., również reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił zaś organowi odwoławczemu:

- naruszenie przepisów prawa budowlanego, a to m.in. art. 51 ust. lpkt.3 prawa budowlanego polegające na niewystarczającym i niedokładnym sformułowaniu nakazów dotyczących treści projektu zamiennego budowlanego, do którego przedłożenia została zobowiązana inwestorka, polegające na pominięciu nakazów dotyczących okien usytuowanych w części historycznej budynku, pominięcie nakazu dotyczącego likwidacji studzienki doświetlającej (murku) i zmianę nakazu przebudowy komina przylegającego do łazienki lokalu nr 2 na nakaz jego rozebrania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,

- naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art.7,8,77 i 80 kpa polegające na braku wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego co zaskutkowało wydaniem decyzji niepełnej i nie uwzględniającej wszystkich aspektów sprawy, w szczególności nie nakładającej na Inwestorów obowiązków niezbędnych do doprowadzenia do zgodności rozbudowy z projektem budowlanym oraz do umożliwienia Z. B. bliźniaczej rozbudowy części przez niego użytkowanej.

W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w ten sposób, że w treści punktu drugiego poprzez nakazanie wykonania następujących robót budowlanych:

- zamurowanie 3 okien w ścianie budynku historycznego od strony przybudówki Z. B., przynależnych do lokalu nr 2,

- likwidacja studzienki doświetlającej (murku) w całości,

- przebudowa komina, przylegającego do łazienki lokalu nr 2, w części ponad dachem z jednoczesnym nakazem natychmiastowego jego zabezpieczenia do czasu wykonania tych robót.

Odpowiadając na skargi organ administracji wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia [...] r. Z. B. wycofał swoją skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian".

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznaje, że przynajmniej część zarzutów skargi jest zasadna.

Pierwsza wątpliwość dotyczy zobowiązania skarżącej do rozbiórki komina. Organ odwoławczy uzasadnia to koniecznością zachowania charakteru. zabudowy. Jednakże w dalszej części uzasadnienia wynika, iż przedmiotowy komin może zostać wybudowany ponownie, w nowym procesie inwestycyjnym. W ocenie składu orzekającego argumentacja organu II instancji jest zupełnie nieprzekonująca. Sprawą bezsporną, co wynika z akt administracyjnych, stan techniczny komina może powodować zagrożenie. Nie wynika z nich jednak, iż tego elementu budynku nie można poddać robotom budowlanym dzięki którym zostaną osiągnięte dwa cele. Pierwszy i podstawowy to doprowadzenie budynku w tym zakresie do stanu zgodności z prawem (a temu właśnie służy postępowanie prowadzone w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Dlatego organ odwoławczy powinien rozważyć (jak uczynił to organ pierwszej instancji) zobowiązanie skarżącej do nakazania remontu (z ewentualną przebudową) przedmiotowego komina w taki sposób, aby nie stanowił on zagrożenia katastrofą budowlaną a jednocześnie odpowiadał wymogom ładu architektonicznego. Sąd nie przesądza tu dalszego postępowania organu nadzoru budowlanego i podjętego ponownie rozstrzygnięcia w tym zakresie, jednakże ewentualny nakaz rozbiórki winien zostać w sposób przekonujący uzasadniony.

W ocenie składu orzekającego niekonsekwentny jest tok rozumowania organu II instancji w przedmiocie nakazania rozbiórki schodów do piwnicy. Z całokształtu materiału zebranego w postępowaniu administracyjnym wynika, że ten element budynku zostanie zachowany. Schody tam prowadzące, i to nie ulega wątpliwości, nie odpowiadają jednak warunkom technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednakże nakaz rozbiórki w tym zakresie doprowadzi do sytuacji, gdy część budynku będzie niezdatna do użytkowania. Piwnica i wiodące do niej schody stanowią integralną część obiektu budowlanego i należy dążyć do tego, aby cały budynek zachował swą funkcjonalność. Dlatego też, w ocenie składu orzekającego należy rozważyć nakazanie inwestorom wykonania robót budowlanych, które doprowadzą schody do stanu zgodnego z prawem, bądź też dokonanie takich zmian w ramach przygotowywanego projektu budowlanego zamiennego.

Skład orzekający uznaje, iż nakazy związane z częściową rozbiórką połaci dachu i wymurowaniem ścianki kolankowej zostały w decyzji określone w sposób niejasny. Winny one być tak sprecyzowane aby przygotowanie zgodnie z prawem projektu budowlanego zamiennego nie budziło żadnych wątpliwości.

Bezsporne jest w sprawie, iż pomieszczenia piwniczne nie odpowiadają warunkom technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie umieszczenia tam kotłowni. Stąd organ II instancji orzekł nakaz odłączenia od przewodu kominowego kotła centralnego ogrzewania na paliwo stałe, zasilającego lokal mieszkalny numer 2, zainstalowanego z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego w pomieszczeniu piwnicznym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] przy ul. [...] w G., oraz zamurowanie otworu powstałego w przewodzie kominowym po odłączeniu kotła (wlotu, do którego aktualnie jest podłączony przedmiotowy kocioł c.o.). W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyznał, że istnieje możliwość dostosowania tego pomieszczenia do wymagań przewidzianych prawem, co miało by polegać na obniżeniu podłogi pomieszczenia o kilkanaście centymetrów.

Również w tym przypadku (jak w odniesieniu do nakazu rozbiórki komina) skład orzekający uznaje, iż organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć nakazanie (warunkowe) dokonanie robót, które doprowadzą pomieszczenie piwniczne do warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zawarcie konieczności wykonania takich robót w projekcie budowlanym zamiennym). W takim przypadku wykonanie tych robót będzie zależało od woli inwestorów. Realizacja nakazu spowoduje, iż pomieszczenie kotłowni będzie mogło być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem (oczywiście po spełnieniu innych wymagań przewidzianych prawem, np. w zakresie wentylacji). Brak realizacji robót przez inwestorów będzie zaś wiązał się z koniecznością odłączenia pieca centralnego ogrzewania oraz zamurowaniem wylotu komina w piwnicy.

Co do zasady Sąd akceptuje nakazy związane z wjazdem do garażu oraz koniecznością rozebrania pochylni będącej częścią zjazdu z drogi publicznej, usytuowanej w pasie drogowym ulicy [...]. W tym przypadku nie jest bowiem możliwe dokonanie robót, które doprowadzą wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem. Niezależnie od tego organ powinien objąć swym rozstrzygnięciem murek (studzienkę doświetlającą). W sytuacji, gdy można doprowadzić tę część budynku do stanu zgodnego z prawem, należy wydać nakaz wykonania określonych robót budowlanych. W przeciwnym razie konieczne będzie wydanie nakazu rozbiórki.

Powyższe okoliczności powodują, iż należało uchylić zaskarżoną decyzję, przy czym przyczyną orzeczenia kasatoryjnego był art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.