Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 979/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 184, art. 187 pkt 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 979/17

UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] – W.C., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

W dniu 22.12.2014 r. W.C. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano: "Zwracam się z uprzejmą prośbą o wydanie mi karty pobytu z uwagi na wiele przesłanek. Pierwszą z nich jest praca mojej żony w mojej firmie (od ponad 40 lat jesteśmy razem, ale nie wzięliśmy nigdy ślubu cywilnego). Oprócz tego mieszkam od ponad 20 lat w Polsce, co wskazuje na to, że spełniam warunek zasiedzenia ,a w [...] nie mam zupełnie nic. I na koniec mam córkę, która ma męża Polaka i dwójkę wnuków obywateli Polski. Wydalenie mnie i męża z Polski oznaczałoby nic innego jak skazanie mnie na niższy standard życia, a nawet na biedę, co jest niezgodne z prawami człowieka. ". Natomiast w części D pkt I ww. wniosku jako cel pobytu wskazano: "Praca żony, rodzina, dobytek, w Polsce mieszkam od ponad 20 lat". W dniu złożenia ww. wniosku W.C. przebywał na terytorium Polski nielegalnie.

Decyzją z dnia [...].11.2015 r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia panu W.C. wnioskowanego zezwolenia. Po rozpatrzeniu wniosku cudzoziemca i zbadaniu dostępnego materiału dowodowego oraz okoliczności sprawy Wojewoda [...] wskazał, iż pan W.C. nie pozostaje w chwili obecnej w związku małżeńskim z panią G.M., gdyż po uzyskaniu rozwodu cudzoziemcy nie zalegalizowali ponownie swojego związku. Ponadto, G.M. także przebywa na terytorium Polski nielegalnie. Odnosząc się do kwestii pobytu córki cudzoziemca - pani K.J., jej męża - pana R.J. oraz wnucząt na terytorium Polski, Wojewoda [...] podniósł, iż rodzina od kilku lat mieszka w [...] i nie ma planów powrotu do Polski. Ponadto, w ocenie organu I instancji, w przedmiotowej sprawie nie występuje sytuacja, w której miałoby dojść do przerwania wieloletniego, wspólnego zamieszkiwania całkowicie zależnych od siebie członków rodziny, w rezultacie czego cudzoziemiec zmuszony byłby do wyjazdu z Polski i pobytu poza jej granicami. Wojewoda [...] dodał, iż nie stwierdził on istnienia relacji, które mogą tworzyć faktyczne życie rodzinne, a zebrany materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że powoływanie się przez stronę na prowadzenie życia rodzinnego stanowi jedynie podstawę do zalegalizowania jego nielegalnego pobytu w Polsce. Ponadto, organ I instancji wskazał, iż W.C. i G.M. posiadają w Polsce firmę, którą prowadzi jedynie cudzoziemka, zaś ww. działalność nie znajduje się w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Od powyższego rozstrzygnięcia W.C. złożył odwołanie.

Po analizie materiału dowodowego stwierdził, iż cudzoziemiec wskazał, że w Polsce przebywa od dnia 09.04.1995 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz Krajowego zbioru rejestrów, ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców wynika, iż W.C. w dniu 23.09.2003 r. wystąpił do Wojewody [...] z pierwszym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ostatnim tytułem uprawniającym cudzoziemca do pobytu w naszym kraju było zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...].02.2012 r. Nr [...] w trybie tzw. "abolicji", tj. na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 191, poz. 1133), z terminem ważności do dnia 28.02.2014 r. W dniu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy będącego przedmiotem niniejszego postępowania aplikujący przebywał na terytorium RP nielegalnie i zamieszkuje w Polsce wraz z partnerką - obywatelką [...] - G.M., która w Polsce również przebywa nielegalnie. Organ odwoławczy przytoczył fragmenty zeznań wnioskodawcy i jego partnerki, a także informacje wynikające z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych. Przytoczył także treść przepisów tj. art. 98 ust. 1, art. 187 pkt 6 i art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.

Po dokonaniu szczegółowej analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody [...] w kwestii dot. braku podstaw do udzielenia W.C. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 187 pkt 6 powołanej ustawy o cudzoziemcach.

Organ wskazał, że art. 8 powołanej Konwencji nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Ww. regulacja nie może być interpretowana w sposób prowadzący do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania, jak również nie stanowi ona normy gwarancyjnej o charakterze generalnym zakazującej wydalenie cudzoziemca prowadzącego w kraju goszczącym życie rodzinne.

Ocenę kwestii niezbędności pobytu cudzoziemca na terytorium Polski powinno poprzedzać ustalenie, czy cudzoziemiec w ogóle prowadzi życie rodzinne w rozumieniu art. 8 Konwencji.

Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, prawo do życia rodzinnego należy z jednej strony rozumieć szeroko - obejmuje ono nie tylko związki sformalizowane prawnie, ale i konkubinaty (por. wyroki ETPCz: Marckx przeciwko Belgii - wyrok z dnia 13 czerwca 1979 r., skarga nr 6833/74, wyrok z dnia 20 czerwca 2002 r. Al.-Nashif i inni v. Bułgaria, nr 50963/99, wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r. II OSK 1407/10, niepubl.) oraz więzi biologiczne rodziców i ich dzieci, (np.: biologiczny ojciec nie uznał dziecka, ani też nie pozostawał z matką dziecka w związku małżeńskim por. wyroki ETPCz: wyrok z dnia 1 czerwca 2004 r., w sprawie Lebbink v. Holandia, nr 45582/99, § 37-42, wyrok NSA z dnia 30 listopada 2005 r. II OSK 1148/05, LEX nr 196754).

W każdym przypadku chodzi jednak co do zasady o więź rzeczywistą. Rozumienie pojęcie "życia rodzinnego" Trybunał ogranicza, co do zasady, do związków pomiędzy najbliższymi członkami rodziny np.: małżonkami (konkubentami), pomiędzy rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. Związki pomiędzy innymi członkami rodziny, niemieszczącymi się w wąskim rozumieniu tego terminu mogą być ocenione w kontekście życia rodzinnego, jeżeli zostaną wykazane dodatkowe elementy zależności pomiędzy innymi członkami rodziny (wyrok z dnia 15 maja 2012 skarga nr 16567/10 Nacic i inni p-ko Szwecji, wyrok z dnia 3 lipca 2012 r. skarga nr 52178/10, sprawa Samsonnikov p-ko Estonii, wyrok z dnia 12 stycznia 2010 r. w sprawie Khan A. W. p-ko Wielkiej Brytanii (nr 47486/06, par. 31 i 32.).

Organ wyjaśnił, że W.C. i G.M. nie pozostają obecnie w związku małżeńskim. Natomiast zgodnie z oświadczeniami ww. cudzoziemców, ich córka, K.J. wraz mężem i dziećmi zamieszkuje na terytorium [...].

W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż obecnie W.C. wraz z partnerką prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej życie rodzinne w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, zaś więzi między nimi są rzeczywiste i trwałe. Stwierdzenie powyższego nie może stanowić jednakże samodzielnej i samoistnej przesłanki stanowiącej o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 187 pkt 6 i ustawy o cudzoziemcach.

Organ prowadzący postępowanie zobligowany jest również do oceny aspektu niezbędności pobytu W.C. w naszym kraju w kontekście (w przypadku wyjazdu) wpływu na życie rodzinne ("jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., a cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie") oraz oceny, czy wydanie decyzji orzekającej o odmowie udzielenia wnioskowanego zezwolenia ingeruje w prawa rodziny pana W.C. chronione art. 8 Konwencji.

Organ podkreślił, iż intencją ustawodawcy nie było umożliwienie legalizacji pobytu w trybie art. 187 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach wszystkim cudzoziemcom, którzy prowadzą życie rodzinne i nie spełniają wymogów imigracyjnych, w tym przebywają w Polsce nielegalnie, ale tylko tym, dla których spełnienie tych wymogów jest praktycznie niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. Dlatego też przy rozpatrywaniu tego typu spraw uwzględnia się nie tylko aspekty dot. życia rodzinnego, ale również aspekty dot. legalności pobytu w Polsce (podstawa pobytu i jej trwałość; przyczyny nielegalnego pobytu; czy cudzoziemiec wjechał nielegalnie; czy podejmował próby uregulowania swojej sytuacji pobytowej; jak długo przebywał nielegalnie; czy naruszał inne przepisy; świadomość niepewnego statusu imigracyjnego) oraz aspekty dot. możliwości przeniesienia tego życia do kraju pochodzenia, czy też innego państwa.

Uwzględniając obowiązujące uregulowania prawne oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie rozpatrywanym w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy przy wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia W.C. zezwolenia na pobyt czasowy, uwzględnił więc następujące aspekty:

• stopnień społecznej integracji pana W.C. i jego rodziny;

• długość pobytu poszczególnych członków rodziny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

• posiadanie małoletnich, urodzonych na terytorium Polski dzieci (wiek, integrację ze środowiskiem);

• narodowość osób zainteresowanych, tj. W.C. o raz jego partnerki i dziecka;

• sytuację rodzinną W.C. oraz wszystkie związane z nią aspekty (długość trwania związku małżeńskiego, związki emocjonalne itd.);

• wagę oraz rodzaj problemów jakie może napotkać cudzoziemiec oraz jego rodzina, w przypadku wyjazdu i zamieszkania w kraju pochodzenia lub innym państwie (znajomość języka, wyznawana religia itd.);

• legalność pobytu W.C. i jego rodziny.

Kierując się powyższym, przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy organ odwoławczy dokonał oceny możliwości prowadzenia życia rodzinnego w kontekście legalności pobytu W.C. na terytorium Polski. Analizując historię pobytu W.C. w Polsce zauważył, iż cudzoziemiec pierwsze zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony uzyskał w dniu [...].01.2004 r., z terminem ważności do dnia 30.01.2005 r. Kolejne w dniu [...].08.2005 r., z terminem ważności do dnia 18.08.2006 r. Następnie w dniu [...].10.2006 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a decyzją z dnia [...].12.2006r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Mając na uwadze powyższe, organ wskazał, iż co prawda, cudzoziemiec poprzez wystąpienie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie szczególnym, podjął próbę uregulowania swojej sytuacji pobytowej, jednakże pomimo udzielonego zezwolenia i możliwości legalnego opuszczenia Polski na podstawie posiadanej karty pobytu oraz ważnego dokumentu podróży nie podjął dalszych kroków związanych z koniecznością wyjazdu i uzyskania stosownej wizy, celem zalegalizowania dalszego swojego pobytu w Polsce.

O kolejne zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony strona wystąpiła dopiero w dniu [...].01.2012 r. i w dniu [...].02.2012 r. Wojewoda [...] udzielił jej wnioskowanego zezwolenia, z terminem ważności do dnia 28.02.2014 r. W dniu 13.01.2014r. W.C. ponownie wystąpił z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu [...].05.2014 r. organ I instancji odmówił udzielenia stronie ww. zezwolenia, a w dniu [...].09.2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy ww. decyzję. Kolejny, przedmiotowy wniosek cudzoziemca złożony został do Wojewody [...] w dniu 22.12.2014 r.

Powyższe wskazuje, iż w okresie od dnia 18.12.2006 r. do dnia 02.01.2012 r. oraz od dnia 23.09.2014 r. do dnia 22.12.2014 r. cudzoziemiec przebywał w naszym kraju nielegalnie.

Ponadto, w dniu 03.12.2015 r. W.C. wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. W dniu [...].03.2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o odmowie nadania stronie statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej, zaś w dniu [...].12.2016 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy ww. decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz całokształt elementów występujących w niniejszej sprawie, organ II instancji uznał za uzasadnione stwierdzenie, iż nie leży w interesie Rzeczypospolitej Polskiej udzielanie zezwoleń na pobyt czasowy cudzoziemcom, którzy w sposób instrumentalny i lekceważący traktują obowiązujące w Polsce przepisy prawa w celu legalizacji swojego pobytu. W związku z powyższym, uzasadnione jest stwierdzenie, że nieuregulowana sytuacja pobytowa i brak woli jej uregulowania ze strony W.C. oraz jego świadomość w tym zakresie, mają negatywny wpływ na prowadzenie stabilnego życia rodzinnego w państwie przyjmującym. Co prawda, nielegalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie wyłącza automatycznie zastosowania ochrony z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., jednakże należy wskazać, iż Trybunał wielokrotnie wypowiadał się co do tego, iż art. 8 Konwencji nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny.

Odstąpienie od odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 187 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, gdy do powstania życia rodzinnego doszło podczas nielegalnego pobytu cudzoziemca będzie miało charakter wyjątkowy i będzie uzasadnione jedynie w najbardziej wyjątkowych okolicznościach, które przeważają na rzecz interesu indywidualnego kosztem interesu publicznego.

Zgodnie z obowiązującym orzecznictwem ingerencja w prawa chronione art. 8 Konwencji musi służyć ochronie określonych dóbr, a tym samym posiadać tzw. uprawniony, usprawiedliwiony cel. Powyższe dotyczy takich sytuacji, w których cudzoziemcy dopuszczają się zarówno relatywnie ciężkich przestępstw o charakterze czysto kryminalnym, jak również naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji orzekającej o odmowie udzielenia W.C. zezwolenia na pobyt czasowy nie stanowi ingerencji w życie rodzinne, gdyż partnerka cudzoziemca, G.M. również nie posiada uregulowanej sytuacji pobytowej i przebywa w naszym kraju nielegalnie, zaś córka cudzoziemca wraz z rodziną przebywa na stałe w [...].

W związku z powyższym organ stwierdził, iż w przypadku wyjazdu z Polski, nie dojdzie do rozdzielenia rodziny, w tym nieuzasadnionego rozdzielenia rodziców od dzieci, a tym samym nie zostanie naruszone prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Życie rodzinne nie zostanie w tym wypadku zerwane, a jedynie przeniesione do kraju pochodzenia, czy też innego państwa. Organ, odmawiając W.C. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie nakazuje zainteresowanemu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jedynie rozstrzyga kwestię możliwości udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy w obecnym stanie faktycznym. Tak więc wydanie i wykonanie powyższej decyzji nie stanowi ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne cudzoziemca skutkującej koniecznością zerwania związków rodzinnych z partnerką oraz córką. Organ zauważył, iż wydanie przedmiotowej decyzji nakłada co prawda na W.C. obowiązek opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ostateczna zostanie cudzoziemcowi doręczona, jednakże wykonanie ww. obowiązku nie wiąże się z żadnymi innymi negatywnymi konsekwencjami i nie uniemożliwia powrotu do Polski na podstawie stosownych wiz (art. 299 ust. 6 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach).

Analizując przedmiotową sprawę pod kątem "niezbędności" pobytu pana W.C. z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego (art. 187 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach) organ wyjaśnił, że ww. pojęcie przyjmuje inny wymiar, w przypadku, gdy mamy do czynienia z nieuregulowaną sytuacją pobytową dot. członków rodziny cudzoziemca. W takim przypadku zasadne jest wydanie analogicznych rozstrzygnięć wobec całej rodziny, przy jednoczesnym uwzględnieniu indywidualnej sytuacji każdego członka rodziny. Podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie, nie mamy do czynienia z sytuacją gdy dojdzie do rozdzielenia członków rodziny, ponieważ partnerka cudzoziemca również powinna opuścić terytorium Polski, uregulować swoją sytuację pobytową, a dopiero potem powrócić do Polski.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka z art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 187 pkt 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Stwierdzenie, iż wobec wnioskodawcy zachodzi ww. przesłanka obliguje organ rozpatrujący sprawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 100 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ("Udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy: (...)" podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. W ocenie organu, materiał dowodowy sprawy jest zebrany w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia kwestii udzielenia W.C. zezwolenia na pobyt czasowy, a w szczególności stwierdzenia, czy wobec strony zachodzą przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa proceduralnego, czy materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Organ, odmawiając udzielenia W.C. zezwolenia na pobyt czasowy nie nakazuje zainteresowanemu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tak więc wydanie i wykonanie powyższej decyzji nie stanowi ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne cudzoziemca skutkującej koniecznością zerwania związków rodzinnych z partnerką oraz córką i jej rodziną zamieszkujących na stałe w [...] .

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W.C.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie i skopiowanie decyzji organu I instancji, co doprowadziło do naruszenia art. 15 k.p.a., podczas gdy organ II instancji powinien ponownie rozpatrzyć sprawę i uzupełnić postępowanie dowodowe,

2. art. 7, 77, 80 oraz 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i dowolną interpretację materiału dowodowego oraz przez wydanie zaskarżonej decyzji, mimo niedokonania wszystkich czynności mających na celu zebranie całości materiału dowodowego w sprawie, podczas gdy organ powinien wyjaśnić wszystkie okoliczności i dokonać prawidłowej interpretacji materiału dowodowego,

3. art. 35 § 3 w zw. z art. 36 k.p.a. poprzez to, iż organ II Instancji nie wskazując przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy ponad rok bezpodstawnie przedłużył postępowanie.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2017 roku w całości.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że złożył wniosek do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na wiele przesłanek. Pierwszą z nich prowadzenie firmy. Oprócz tego wskazał, że mieszka od ponad 20 lat w Polsce, co wskazuje na to, że spełnia warunek na pobyt ze względów humanitarnych, a w [...] nie ma zupełnie nic. Ostatnim z powodów jest ten, że ma córkę, która ma męża Polaka i dwójkę wnuków obywateli Polski. Skarżący stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji nie zebrał całego materiału dowodowego, a także nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku ustalenia prawdy materialnej na podstawie całości materiału dowodowego w sprawie, jak również do precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2017r. narusza przepisy prawa procesowego.

W prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu. W ocenie sądu organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę na skutek wniesionego odwołania naruszył powyższą zasadę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ wbrew zasadzie wyrażonej w artykule 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a nie przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy i nie ustalił sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy istniejącego w dacie wydania decyzji, tym samym ocena o braku przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest przedwczesna.

W ocenie sądu organ analizując sytuację życiową skarżącego niedostatecznie wyjaśnił czy nie zachodzi wobec niego przesłanka określona w art. 187 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, niezbędności dalszego pobytu na terytorium Polski, wskazująca na konieczność udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na poszanowanie prawa do życia rodzinnego.

Stosownie do treści art. 187 w/w ustawy zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi m.in. jeżeli jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., a cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie (pkt 6).

Niewątpliwie wymieniona we wskazanym przepisie okoliczność ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że nie każda sytuacja związana z posiadaniem przez cudzoziemca członków rodziny na terytorium Polski stanowi usprawiedliwienie dla dalszego pobytu cudzoziemca na terytorium Polski i podstawę do zalegalizowania jego dotychczas nielegalnego pobytu.

W ocenie sądu dokonane przez organ niewystarczające ustalenia faktyczne związane z pobytem cudzoziemca na terytorium Polski i ich niewnikliwa, niekompletna analiza nie mogą stanowić podstawy do oceny czy odmowa udzielenia zgody na dalszy pobyt nie stanowi nadmiernej, a więc nieuzasadnionej ingerencji w prawo cudzoziemca do poszanowania jego praw w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż nie naruszy w sposób nieproporcjonalny prawa do życia rodzinnego.

Nie może być wątpliwości co do tego, że suwerenne państwo uprawnione jest do określenia warunków po spełnieniu których obywatele innego kraju mogą przebywać na jego terytorium.

Skarżący niewątpliwie w dacie wydania decyzji takiego warunku nie spełniał, gdyż nie posiadał dokumentu uprawniającego do legalnego pobytu na terytorium Polski lub obszaru Schengen. Skarżąca jest osobą dorosłą, przebywającą na terytorium Polski od 1995r., a więc ponad 20 lat, z bardzo krótkimi epizodami pobytu legalnego, posiadającą dorosłą już córkę, zamężną z obywatelem polskim. Prawidłowo ocenił organ odwoławczy, że skarżący pozostając w trwałym związku z partnerką (byłą żoną) od wielu lat prowadzi w Polsce życie rodzinne, a więzy między nimi są rzeczywiste.

Zdaniem skarżącego jego prawo do życia rodzinnego w Polsce wymaga poszanowania ze względu na wieloletni bo 20 letni pobyt, posiadanie firmy, pracę jego życiowej partnerki, dobytek w Polsce, a także więzy rodzinne z córką zamężną z obywatelem Polski i wnukami.

Organ odwoławczy słusznie ocenił, że samo prowadzenie życia rodzinnego w Polsce przez cudzoziemca przebywającego tutaj nielegalnie nie uprawnia jeszcze do oceny że jego dalszy pobyt tutaj jest niezbędny dla możliwości prowadzenia życia rodzinnego. Prawidłowo uznał, że konieczne jest istnienie innych jeszcze przesłanek uzasadniających niezbędność pobytu i dlatego konieczna jest pogłębiona analiza sytuacji życiowej cudzoziemca, by możliwa była ocena czy zachodzą wyjątkowe okoliczności przeważające za uwzględnieniem interesu cudzoziemca. Organ wskazał m.in. że ocenie powinien podlegać poza aspektem życia rodzinnego, także aspekt legalności pobytu (postawa, trwałość, przyczyny nielegalnego pobytu, próby uregulowania sytuacji pobytowej, okres nielegalnego pobytu), ale też aspekt dotyczący możliwości przeniesienia życia rodzinnego do kraju pochodzenia czy też innego państwa. Jak stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji uwzględniał więc takie okoliczności jak: stopień społecznej integracji cudzoziemca, długość pobytu członków rodziny na terytorium Polski, posiadanie małoletnich dzieci, narodowość, sytuację rodzinną (długość trwania związku, związki emocjonalne), wagę oraz rodzaj problemów jakie może napotkać cudzoziemiec oraz jego rodzina w przypadku wyjazdu, legalność pobytu. Jednak w uzasadnieniu decyzji brak jest rozważań dotyczących tak pogłębionej analizy dotyczącej sytuacji życiowej skarżącego. Organ skupił się jedynie na ocenie realnych więzów łączących skarżącego z jego życiową partnerką, historii jego pobytu w Polsce i nielegalności pobytu w okresach od 18.12.2006r. do 2.01.2012r. oraz od 23.09.2014r.do 22.12.2014r., a także nielegalności pobytu jego partnerki, zasadności analogicznych rozstrzygnięć wobec członków najbliższej rodziny znajdujących się w tej samej sytuacji co spowoduje, że życie rodzinne nie zostanie przerwane, a jedynie przeniesione do innego kraju, jak też okoliczności, że córka przebywa na stałe w [...].

Skarżący wskazując we wniosku kilka okoliczności które jego zdaniem świadczą o potrzebie dalszego pobytu w Polsce w istocie podniósł, że w Polsce od wielu lat umiejscowił centrum życiowe rodziny. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podkreślił, że postępowanie nie wykazało, by istniała przeszkoda do tego aby życie rodzinne cudzoziemca mogło być przeniesione poza terytorium Polski. Zdaniem organu wyrażonym dopiero w odpowiedzi na skargę powoływanie się skarżącego na umiejscowienie tutaj centrum życiowego jest zbyt daleko idące z uwagi na brak legalności pobytu jego partnerki i zobowiązanie jej do powrotu. Jednak stanowisko takie nie zostało wyrażone w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji i organ nie wskazywał, ani na istnienie decyzji o zobowiązaniu partnerki skarżącego do powrotu, ani na toczące się wobec skarżącego postepowanie o zobowiązaniu do powrotu. Wbrew założeniom organ nie poddał analizie tak istotnych okoliczności jak ponad dwudziestoletni pobyt skarżącego i jego partnerki na terytorium Polski zwłaszcza w kontekście wieku cudzoziemców (skarżący 72 lata, jego partnerka 67 lat), który wskazuje, że na terytorium Polski spędzili niemal połowę swojego dorosłego życia, ich sytuacji życiowej związanej także z finansowymi podstawami egzystencji rodziny, dobytkiem i realiami przeniesienia się osób u schyłku możliwości zarobkowych do innego kraju i budowania nowego centrum życiowego. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że oboje wyjechali z kraju pochodzenia jako dorośli ludzie, a więc nie można uznać, że ze względu na wiek i wieloletni pobyt utracili więzy rodzinne łączące ich z krajem pochodzenia.

Z materiału dowodowego wynika tymczasem, że w [...] nie mają praktycznie żadnej rodziny, cały dobytek znajduje się w Polsce, skarżący posiada tutaj udziały w spółce z o.o (zeznania skarżącego i jego partnerki). Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że cudzoziemiec prowadzi działalność gospodarczą, współfinansował budowę domu córki. Organ odwoławczy nie wyjaśnił tych kwestii, w tym poprzestał na ustaleniu dokonanym przez organ I instancji, że w CEIDG nie figuruje wpis działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Tymczasem z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący założył spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wpisaną do KRS pod numerem [...] "[...] sp. z o.o, której jest udziałowcem i prezesem. Spółka jest aktywnym podmiotem, bowiem z wpisów do KRS wynika, że składa sprawozdania finansowe.

Organ odwoławczy poprzestał także na stwierdzeniu nie znajdującym oparcia w materiale dowodowym, że córka skarżącego nie ma sprecyzowanego zamiaru powrotu do kraju. Tymczasem z zeznań partnerki skarżącego wynika, że córka przebywa tam z rodziną zarobkowo i zamierza wrócić do kraju, co więcej, że przysyła rodzicom pieniądze.

W ocenie sądu historia relacji między skarżącym, a jego córką nie została rzetelnie wyjaśniona.

Co do zasady życie rodzinne obejmuje niewątpliwie relacje między najbliższymi członkami rodziny, a więc małżonkami (konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, a także pomiędzy małoletnim rodzeństwem. Relacje zaś pomiędzy dorosłymi członkami rodziny, a więc dorosłymi dziećmi i ich rodzicami można oceniać jako stanowiące o prowadzeniu życia rodzinnego w kontekście wzajemnej zażyłości i stopnia zależności w codziennym życiu.

Nie zostało wyjaśnione czy istnieją relacje z córką świadczące nie tylko o więzach emocjonalnych, ale też o zależności funkcjonowania skarżącego w Polsce od jego córki, a tym samym o tym, że podmiotem prowadzonego przez niego w Polsce życia rodzinnego jest nie tylko matka jego córki, ale również córka i jej rodzina.

Niewyjaśnienie okoliczności pozwalających ocenić możliwość przeniesienia życia rodzinnego przez skarżącego do kraju pochodzenia czy też innego kraju, a związanych z okresem pobytu skarżącego, jego wiekiem i aktywnością zarobkową, źródłami utrzymania, posiadaniem dobytku w Polsce, zabezpieczeniem na przyszłość nie pozwala na ocenę czy brak zezwolenia na dalszy pobyt nie stanowiłby nadmiernej, nieuzasadnionej ingerencji w prawo do życia rodzinnego, w istocie niwecząc życie rodzinne.

To prawda, że cudzoziemiec przebywając w Polsce nielegalnie powinien liczyć się z możliwością przerwania w każdej chwili rozpoczętego w Polsce w warunkach tak wielkiej niepewności życia rodzinnego. Jednak prowadzenie życia rodzinnego prowadzonego tutaj w Polsce nie zostało przerwane przez ponad 20 lat, dlatego wskazane okoliczności związane z tym długoletnim pobytem powinny zostać ocenione pod kątem tego czy życie rodzinne nie stanowi już wartości trwale związanej z terytorium państwa goszczącego.

Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia zasad postępowania, za wyjątkiem naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania zasługiwały na uwzględnienie.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zarzut związany z naruszeniem zasady szybkości postępowania, bowiem skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uzupełni materiał dowodowy w zakresie okoliczności związanych z posiadaniem dobytku przez skarżącego w Polsce i w kraju pochodzenia, źródeł jego utrzymania, posiadania udziałów w spółce, relacji z córką i stopnia zależności, przewidywanego powrotu do Polski, a następnie dokona wszechstronnej jego oceny uwzględniając także pominięte okoliczności związane z pobytem w Polsce jak: wiek skarżącego, długość pobytu, stopień integracji, możliwość przeniesienia centrum życiowego.

Z uwagi na to, że dostrzeżone naruszenia przepisów postępowania wymagają uzupełnienia materiału dowodowego, następnie dokonania ponownej jego oceny, według zaleceń określonych szczegółowo powyżej, zagwarantowanie stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy (art. 15 K.p.a.), skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.