Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 466/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji - zwolnienia ze służby uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny nr [...] z dnia [...]r. Komendanta Powiatowego Policji w W. i orzeka że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w W. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zwolnił ze służby z dniem 20 stycznia [...]r. [...] L. W. . Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 17 listopada [...] r. w W. funkcjonariusz będąc w stanie nietrzeźwym kierował samochodem marki "[...]", zjeżdżając z drogi i uderzając w przydrożne drzewo, czyli dopuścił się czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa określonego w art. 178a Kodeksu karnego. W ocenie Komendanta Powiatowego zebrane w sprawie materiały dowodowe, m.in. przesłuchania świadków, nie budzą żadnych wątpliwości i bezspornie świadczą o oczywistości popełnienia przez [...] L. W. przestępstwa, co w konsekwencji uniemożliwia jego pozostawania w służbie. Swoim postępowaniem funkcjonariusz dowiódł bowiem, że jest osobą nieodpowiedzialną, godząc w interes społeczny – polegający na podważeniu zaufania do Policji, instytucji powołanej do przestrzegania i egzekwowania prawa. Nadto wskazał, że wobec powyższego w przedmiotowej sprawie wyczerpane zostały przesłanki zwolnienia ze służby określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Odwołanie od tej decyzji wniósł L. W., który wyraził niezadowolenie z jej treści. Zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 41 ust. 2 pkt 8 i 41 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez błędną ich interpretację. W szczególności odwołujący zarzucił organowi pierwszej instancji, że wskutek nie uwzględnienia jego zwolnienia lekarskiego, nie zapewniono mu czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, jak również to, że nie został zapoznany ze zgromadzonym w postępowaniu materiałem dowodowym. Zdaniem odwołującego niedopuszczalne było rozpatrzenie sprawy w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8, podczas, gdy w dniu 19 listopada [...] r. złożył raport o zwolnienie ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Wyjaśnił, że w jego odczuciu organ powinien umorzyć postępowanie prowadzone w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, z powodu jego bezprzedmiotowości i zakończyć postępowanie w trybie zgłoszonym w raporcie, czyli na podstawie art. 41 ust. 3 Ustawy o Policji. Zakwestionował także nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

[...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ ten najpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w prawie. Organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną w decyzji organu pierwszej instancji i nie stwierdził uchybień w działaniach procesowych prowadzonych przez ten organ. Wyjaśnił, że odwołujący został powiadomiony o wszystkich czynnościach przeprowadzanych w sprawie i pomimo to nie skorzystał z możliwości osobistego uczestniczenia w sprawie. Przedłożone zwolnienie lekarskie, nie mogło, zdaniem organu odwoławczego, uniemożliwić czynne uczestniczenie w przebiegu sprawy. Dodał, że przeprowadzone postępowanie potwierdziło fakt popełnienia przez odwołującego się czynu o znamionach przestępstwa (co potwierdził dodatkowo fakt przedstawienia zarzutów przez Prokuraturę), a to uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. Dowodząc swoim postępowaniem, że jest osobą nieodpowiedzialną, sprzeniewierzając się przyjętym na siebie, jako funkcjonariuszu Policji, szczególnym zobowiązaniom, odwołujący utracił przymiot osoby o nieposzlakowanej opinii, co zgodnie z art. 25 ustawy o Policji jest warunkiem koniecznym do pełnienia służby w organach Policji. Dlatego też zwolnienie w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest w pełni uzasadniony.

Z decyzją taką nie zgodził się L. W., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucając naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz naruszenie przepisów procedury administracyjnej poprzez zaniechanie podpisania zaskarżonych decyzji zgodnie z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonych orzeczeń i nakazanie organom rozpatrzenie sprawy w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W motywach skargi wskazał, że z uwagi na złożenie w dniu 19 listopada [...]r. raportu o zwolnienie ze służby, winien być zwolniony w oparciu o wskazany powyżej przepis art. 41 ust. 3 cytowanej ustawy, który ma tu pierwszeństwo. Nadto skarżący zarzucił chaotyczność i niekonsekwencje postępowania organom Policji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionego zarzutu nie zastosowania w sprawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, organ odwoławczy wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w W. wyjaśnił stosownym pismem z dnia 9 grudnia [...] r., że wobec wcześniejszego wszczęcia postępowania w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, raport o zwolnienie zostanie rozpatrzony, gdy w zastosowanym trybie nie zostanie zwolniony w ciągu trzech miesięcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do postanowień art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję administracyjną uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Po myśli art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie. Natomiast według art. 41 ust. 3 tej ustawy policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wybór trybu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji należy do właściwego organu, przy czym wniosek o zwolnienie ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji powinien zostać uwzględniony, o ile w terminie tam wskazanym nie zapadłoby orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby lub nie przedstawiono by innej podstawy zwolnienia (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2003 r. sygn. akt II SA 1924/03, Lex 158431 ). W innym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że z przepisu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wynika, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do trzech miesięcy do daty złożenia wniosku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt II SA 1866/01, Lex 121908).

Przywołanie powyższych przepisów prawa jak również stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ w tym zakresie organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi.

Organ pierwszej instancji w dniu 18 listopada [...] r. uruchomił postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, wobec oczywistości popełnienia przestępstwa, które uniemożliw jego pozostawanie w służbie. W dniu 19 listopada [...] r. skarżący złożył do Komendanta Powiatowego Policji w W. raport o zwolnienie ze służby. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 9 grudnia [...] r. poinformował, że wskazany raport o zwolnienie ze służby nie będzie aktualnie rozpatrywany, ponieważ toczy się postępowanie o popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, a popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie. Organ pierwszej instancji postępowanie w sprawie zakończył decyzją z dnia [...]r.. Od decyzji tej zainteresowany L. W. złożył odwołanie. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z jego zarzutami, decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w pełni stanowisko organu pierwszej instancji. Oznacza to, że w dniu 19 lutego [...] r. postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego z policji w oparciu o postanowienia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie zostało zakończone (zostało spóźnione o dwa dni). Należy przypomnieć, że skarżący raportem, który wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 19 listopada [...] r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w W. o zwolnienie z policji w trybie art. 41 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy.

Natomiast, jak wspomniano już wcześniej zgodnie z treścią art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Zatem we wskazanym terminie – trzech miesięcy od daty zgłoszenia raportu - organ administracji może uwzględnić zgłoszony wniosek względnie zwolnić policjanta ze służby w oparciu o inną podstawę prawną, jeżeli wystąpią ku temu podstawy. Inaczej mówiąc organ administracji dysponuje zawitym terminem, w trakcie którego może rozwiązać stosunek służby z policjantem, powołując się na inną podstawę prawną, jednakże z chwilą upływu tego terminu, przysługująca organowi administracji możliwość wyboru trybu odpada i jest on zobligowany uwzględnić zgłoszony wniosek policjanta o zwolnienie ze służby. Należy także zauważyć, że upływ tego terminu wywołuje określone prawem skutki i organ administracji nie może tego terminu wydłużyć, jak również prowadzenie postępowania zmierzającego do zwolnienia policjanta ze służby w oparciu o inną podstawę prawną nie stanowi przesłanki umożliwiającej przerwanie biegu tego terminu czy też całkowite jego pominięcie. Odrębną kwestią jest to, czy organ administracji po wpłynięciu wniosku – raportu o zwolnienie - może w sposób prawnie skuteczny wypowiedzieć się w tym zakresie. Otóż istotą wskazanego wniosku jest uzewnętrznione oświadczenie woli policjanta, który stwierdza, że nie znajduje podstaw do dalszego pełnienia służby w Policji. A zatem organ administracji nie może wbrew woli osoby zgłaszającej wniosek utrzymywać zawiązany stosunek służbowy. Wskazany w tym przepisie termin stanowi jedynie instrument ochrony przysługujący organowi administracji, by nie był zaskakiwany składanymi oświadczeniami i miał możliwość dostosowania organizacji pracy do zmienionej sytuacji faktycznej. Organ ten może uwzględnić taki wniosek w każdym momencie tego trzymiesięcznego terminu, jednakże wybór takiego terminu będzie uzależniony od okoliczności faktycznych w jakich przyjdzie podejmować mu decyzję. Oznacza to, że organ administracji nie może odmówić uwzględnienia zgłoszonego wniosku, jeżeli we wskazanym terminie nie rozwiąże stosunku służbowego w innym trybie. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że organ pierwszej instancji pismem z dnia 9 grudnia [...] r. udzielił skarżącemu prawidłowej odpowiedzi. Poinformował, iż wobec wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia w trybie art. 41 ust. 2 pk 8 ustawy o Policji, złożony raport został rozpatrzony negatywnie, w przypadku zaś, gdy do dnia 19 lutego [...] r. nie zostanie zwolniony ze służbie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, wówczas nastąpi zwolnienie w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Skoro więc skarżący raport o zwolnienie złożył w dniu 19 listopada [...] r. to organy administracji zobligowane były w terminie do 19 lutego [...] r. zakończyć przedmiotowe postępowanie o zwolnienie skarżącego ze służby trybie powoływanego art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, względnie z tym dniem zwolnić skarżącego ze służby w oparciu o wskazany w raporcie art. 41 ust. 3 cytowanej ustawy.

Jeżeli zatem organy administracji zamierzały zwolnić skarżącego w oparciu o inną podstawę prawną niż przywołany w raporcie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zdecydowanie powinny zakończyć prowadzone postępowanie do 19 lutego [...] r. Skoro we wskazanym terminie organy administracji nie zakończyły własnego postępowania zmierzającego do zwolnienia skarżącego z Policji w oparciu o inną podstawę prawną, to winny to postępowanie umorzyć, a stosunek służbowy ze skarżącym rozwiązać we wskazanym w raporcie trybie art. 41 ust. 3 cytowanej ustawy. W tym stanie faktycznym podjęcie decyzji o zwolnieniu skarżącego z Policji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i w tym zakresie przyjdzie zgodzić się ze skarżącym. Tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesionej przez skarżącego, ponieważ organ administracji zastosował wadliwe przepisy do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, a tym samym dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji kierując się motywami niniejszego wyroku winien podjąć stosowną decyzję w sprawie.

Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy orzeczono jak w sentencji.