Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 842/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej

SENTENCJA

Dnia 16 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Długosz - Śłusarczyk Sędziowie NSA Jan Zając Asesor WSA Anna Znamiec (spr.) Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2004r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 11 marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...]).


UZASADNIENIE

W dniu [...].1999 r. S. H. Spółka z o. o. z siedzibą w S. złożyła deklarację podatkową w podatku od towarów i usług za luty 1999 r. wykazując podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł do zwrotu. Urząd Skarbowy w M. w dniu [...].1999 r. wydał decyzję Nr [...], w której określił S. H. Spółce z o. o. z siedzibą w S. kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty 1999 r. w wysokości [...] zł, zaległość podatkową w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł jak również ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł. Spółka nie odebrała decyzji - adnotacja poczty: spółka wyprowadziła się do Warszawy -adres nieznany. Następnie Urząd Skarbowy w M. trzykrotnie wysyłał do Spółki upomnienia w dniach [...].1999 r., [...].1999 r., [...].2000 r. Korespondencja nie była podejmowana (adnotacja poczty: adresat wyprowadził się, lub adresat nieobecny). Postanowieniem z dnia [...].2001 r. Nr [...] Urząd Skarbowy w M. wszczął postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na S. K. za zobowiązania podatkowe S. H. Spółka z o. o. w S. w podatku od towarów i usług za luty 1999 r. w związku z niewykonaniem zobowiązania przez Spółkę.

W dniu [...].2001 Urząd Skarbowy w M. wydal decyzję Nr [...] o odpowiedzialności członka zarządu S. H. Spółka z o. o. -S. K. jako osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług ustalonej decyzją z dnia [...].1999 r. w łącznej kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę. Urząd Skarbowy w M. podał jako podstawę prawną decyzji przepis art. 116 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), który stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. W związku z brakiem możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowych od spółki przeniesienie odpowiedzialności na S. K. w ocenie Urzędu Skarbowego w M. jest uzasadnione. Od powyższej decyzji S. K. wniósł odwołanie do Izby Skarbowej. Odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji. S. K. podnosi, że Spółka nie miała zaległości podatkowych, gdyż nie prowadziła sprzedaży, nie prowadziła działalności i dlatego została zwolniona z obowiązku składania deklaracji podatkowych, a nawet gdyby przyjąć, że zaległości podatkowe istniały, to organ podatkowy powinien egzekwować należności od spółki, a takiej próby nie podjęto. Organ podatkowy zawarł w decyzji twierdzenie o braku możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowych od spółki pomimo, ze egzekucji nie prowadzono. Podatnik wskazuje, że spółka posiadała majątek w postaci linii technologicznej o wartości [...] zł.

Decyzją z dnia 11.03.2002 r. Nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego l instancji. Izba Skarbowa podnosi, że egzekucja przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna ze względu na brak możliwości ustalenia miejsca przechowywania jakiegokolwiek majątku Spółki. Jedyne znane miejsce wykonywania działalności gospodarczej było w S., w toku postępowania ustalono, że Spółka nie prowadziła tam działalności.

Na powyższą decyzję Izby Skarbowej S. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarżący podnosi, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nieważną decyzję określającą zobowiązanie podatkowe Spółki, gdyż ustalone tą decyzją zobowiązanie nie istnieje. Skarżący podnosi, że Izba Skarbowa naruszyła przepis art. 123 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż Izba Skarbowa nie umożliwiła skarżącemu wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu, iż strona nie brała udziału w postępowaniu Izba Skarbowa wyjaśniła, że skarżący otrzymał postanowienie o wszczęciu postępowania, zawiadomienie o wyznaczonym terminie do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Ponadto Izba Skarbowa podaje, że decyzja Urzędu Skarbowego w M. w sprawie określenia Spółce zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 1999 r. znajduje się w obrocie prawnym i nie została stwierdzona jej nieważność.

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Organy podatkowe zarówno l jak i II instancji nie wyjaśniły wszystkich aspektów odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe S. H. Spółki z o.o. naruszając tym samym dyspozycję przepisu art. 116 par. 2 ustawy 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością zgodnie z przepisem art. 116 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy jest obowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przekształciło się w zaległość podatkową Spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich uzależniona jest od spełnienia określonych wymogów ogólnych wskazanych w przepisach art. 107-109 ustawy Ordynacja podatkowa, a krąg podmiotów, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych jest wskazany w art. 110 -117 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis art. 116 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa wskazuje, kto odpowiada za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Uwolnienie się od odpowiedzialności przez członka zarządu, następuje gdy członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 107 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Skarżący był członkiem zarządu S. H. Spółka z o. o. w S. w okresie od dnia [...].1997 r.

Orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej musi być poprzedzone ostateczną decyzją określającą wysokość zaległości podatkowej. Decyzja taka została wydana przez Urząd Skarbowy w M. w dniu [...].1999 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 1999 r.

W ocenie Sądu organy podatkowe naruszyły przepis art. 116 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, przyjmując, że zostały spełnione przesłanki o orzeczeniu o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe S. H. Spółki z o. o. w S.. Bezspornym jest, ze skarżący był członkiem zarządu Spółki w czasie gdy powstały zobowiązania podatkowe Spółki, które to zobowiązania nie zostały przez Spółkę wykonane. Przyjąć zatem należy, że skarżący był adresatem przepisu art. 116 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Niemniej jednak, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniała druga z przesłanek wymienionych w przepisie art. 116 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, a mianowicie nie stwierdzono bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce. W aktach sprawy znajdują się kopie upomnień kierowanych do S. H. Spółka z o. o. w S., z zastrzeżeniem, że w razie nie wpłacenia należności w zakreślonym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Stwierdzenie organów podatkowych, iż egzekucja przeciwko Spółce jest bezskuteczna jest w ocenie Sądu stwierdzeniem zbyt daleko idącym, skoro w niniejszej sprawie nie zostało nawet wszczęte postępowanie egzekucyjne. Skierowanie do dłużnika upomnienia nie stanowi wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jest to czynność warunkująca wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Na mocy przepisu art. 15 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161 z późn. zm.) egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Ponadto podczas prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie został naruszony przepis art. 200 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa albowiem skarżącemu nie został wyznaczony 7 - dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).