Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 383/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś Asesor sądowy Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2004r. sprawy ze skargi Spółki "A" W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej; o d d a l a s k a r g ę /-/ L. Drewniak-Żaba /-/ W. Zygmont /-/ B. Koś EW


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] o nr [...]do 3517/99 od [...] po rozpoznaniu odwołań Spółki "A" . od 23 decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...]r. o nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji, którymi zgłoszony towar (wyprodukowany w Holandii) zaliczono do kodu PCN 1901 90 99 9 ze stawką 30% minimum 0,24 EUR/1kg, uznając za nieprawidłową przyjętą w zgłoszeniu klasyfikację PCN 2106 90 98 0.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że w wyniku kontroli u importera stwierdzono, że sprowadzony towar, wyprodukowany przez holenderską firmę "B", zawiera w swoim składzie chude mleko w proszku (18%). Powyższy towar winien być zatem klasyfikowany do kodu PCN 1901 90 99 0, obciążonego autonomiczną stawką celną 30% , co skutkowało obniżeniem kwot wynikających z długu celnego. Spółka na poparcie swego stanowiska przedstawiła holenderską WIT z dnia 23. 05.1997r., w której dla spornego towaru wskazano kod 2106 90 98.

Dyrektor Urzędu Celnego 23 decyzjami uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił kwoty wynikające z długu celnego, klasyfikując sprowadzony przez spółkę towar o nazwie "Non Dairy Creamer 23 H" wg. kodu PCN 1901-90-99-0, ze stawką autonomiczną 30%, minimum 0,24 EUR/kg.

W odwołaniach od każdej decyzji Spółka "A" podnosiła, iż towar może być klasyfikowany zarówno do działu 19, jak i 21 i przedmiotem badań winien być zatem skład surowcowy produktu, a nie jego przeznaczenie.

W trakcie postępowania odwoławczego skorzystano m.in. z opinii biegłych: wydanej przez Ośrodek Klasyfikacji Produktu SC - D. Ż., A.Ż., Jednostka autorska SWW-PKWiU oraz wydanej przez J. G. z Instytutu [...], który stwierdził, że frakcja mleczna (składnik spornego towaru) jest produktem mlecznym określonym w technologii jako mleko odtłuszczone.

Ustosunkowując się do zebranego w sprawie materiału, Prezes GUC wskazał, że dla ustalenia , czy dany towar jest produktem na bazie mleka czy nie, decydujące znaczenie ma fakt, z którego produktu przedmiotowy preparat wywodzi swe zasadnicze właściwości. Producent towaru w oświadczeniu z 24.01.2000r., określił ten towar jako śmietanka w proszku, natomiast spółka w odwołaniu oświadczyła, iż jest półproduktem przeznaczonym do produkcji kawy "Mokate Cappuccino". Uprawniało to do stwierdzenia, że towar zasadnicze właściwości wywodzi z mleka i dlatego uzasadnione jest klasyfikowanie tego produktu, jako zabielacza na bazie mleka, do pozycji 1901.

Ustosunkowując się do opinii D.Ż. i A. Ż. z dnia 5.02.2000r. i wyjaśnień producenta z 21.01.2000r. ("frakcja mleczna") - Prezes GUC podał, że przesłał owe opinie do Instytutu Mleczarstwa z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wchodząca w skład towaru tzw. frakcję mleczną można uznać za mleko. Prof. J. G. z Instytutu [...] w swej opinii z 1.03.2000r. stwierdził, że składnik importowanego produktu określony przez producenta jako frakcja mleczna jest produktem mlecznym, określonym w technologii jako mleko odtłuszczone.

Prezes GUC nie uwzględnił wniosku strony z 10.03.2000r. o ponowne przeprowadzenie dowodu, gdyż celem wystąpienia do Instytutu [...] była analiza treści dokumentów, a do tej sytuacji nie odnosi się treść art. 190 O.p.

W kwestii holenderskiej WIT wydanej na podstawie Kodeksu celnego UE Prezes GUC wyjaśnił, iż wiąże ( pod pewnymi warunkami) jedynie administracje celne wszystkich państw członkowskich Wspólnoty. W lipcu 1998r., przedstawiciel UE potwierdził, że Polska nie jest zobowiązana do stosowania wiążącej informacji taryfowej UE, jak również UE nie jest zobowiązana do stosowania rozstrzygnięć klasyfikacyjnych wydawanych przez administrację celną Polski, a różnice będą rozstrzygane w sposób przewidziany w Konwencji.

W skardze Spółki "A" wniosła o uchylenie powyższych decyzji organów celnych obu instancji.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, z uzasadnieniem jak w swej zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13.09.2002r. sygn. akt 1329/00 uchylił zaskarżone decyzje z następującym uzasadnieniem: Prezes GUC ustosunkowując się do przedłożonej przez spółkę holenderskiej WIT stwierdził m.in., że różnice klasyfikacyjne wg. ustaleń Podkomitetu ds. Współpracy Celnej i Podatków Pośrednich Polska- Unia Europejska z lipca 1998r. mają być rozstrzygane w sposób przewidziany Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów. Tymczasem, mimo takiego stwierdzenia, nie podjął w tym kierunku działań. Ponadto Spółka w postępowaniu przed Sądem do pisma procesowego z dnia 8.08.2001r. dołączyła protokół z dnia 10.12.2001r. z posiedzenia Komitetu d/s Kodeksu Celnego Sekcji Taryf i Nomenklatury Statystycznej w Brukseli, z którego wynika, że Komitet potwierdził klasyfikację "zabielacza do kawy" z zawartością 18 % odtłuszczonego mleka w proszku do pozycji 2106 . Nadto przy piśmie procesowym z dnia 9.09.2002r. skarżąca Spółka przedłożyła decyzję z dnia 29.05. 2002r. Nr 0571E1 Komitetu d/s Systemu Zharmonizowanego, utworzonego w ramach Światowej Organizacji Celnej, w której Komitet zadecydował o zaliczeniu spornego towaru do pozycji 2106, podpozycji 210690, przez zastosowanie ogólnych reguł interpretacji 1 i 6. Bez dokładnego ustalenia trybu wydania tej ostatniej decyzji, rozważenia jej wpływu na stanowisko zajęte w spornej sprawie przez organy celne i wyważenia w świetle ujawnionych dokumentów argumentacji każdej ze stron nie można przyjąć, aby rozpatrywana sprawa celna została dostatecznie wyjaśniona do stanowczego rozstrzygnięcia.

Dyrektor Izby Celnej , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...]wydaną na podstawie: art. 233 § 1 pkt 2 lit.a, art. 23 O.p., art. 85 § 1, art. 262 Kodeksu Celnego , § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej i rozporządzenia M.F. z dnia 20.11.1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania - utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy dokonał oceny uzyskanej interpretacji CSH (skr. fr.) i jej znaczenia dla rozstrzygnięcia. W zakresie przyczyn z powodu których zastosował do spornego towaru kod PCN 1901 90 99 9, organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację własną jak i organu I instancji.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zwrot kosztów postępowania. Spółka zarzuciła decyzjom naruszenie art. 30 ustawy z dnia 11.05.1995r. o NSA, rozporządzenia R.M. z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, art. 222 § 4 Kodeksu Celnego oraz § 1 ust. 3, § 2 ust. 1-3 i ust. 5 rozporządzenia M.F. z dnia 20.11.1997r. w sprawie określania wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz. U. nr. 143, poz. 958 ze zm. ), art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 190, art. 191, art. 197 oraz art. 210 § 4 O.p. W uzasadnieniu skargi Spółka stwierdziła, że przede wszystkim organ odwoławczy zaniechał działań zmierzających do wyjaśnienia w trybie konwencyjnym rozbieżności klasyfikacyjnych spornego towaru, a w pozostałej części, przytoczyła argumenty którymi motywowała wnoszone w toku postępowania środki odwoławcze i pierwszą skargę do sądu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę jako bezzasadną.

Powody.

Organy celne należycie ustaliły skład surowcowy towaru w układzie: syrop glukozowy, tłuszcz roślinny, mleko, kazeiniany, stabilizator i jego przeznaczenie. Skoro zaś skład surowcowy i chemiczny towaru został rozpoznany, a przeznaczenie jako zabielacza do kawy nie było sporne, to pozostało do wykonania przypisanie towarowi kodu PCN. Badania laboratoryjne z 1999r. przeprowadzone z wykorzystaniem chromatografii cieczowej (HPLC) oraz detektora refraktometrycznego i detektora UV-VIS pozwoliły na ustalenie, że towar zawiera w swoim składzie surowcowym m. in. białko posiadające charakter białka mlecznego, glukozę oraz cukier mleczny - laktozę (k. 114 akt adm.), zaś prof. dr hab. J. G. z Instytutu [...] stwierdził, że składnik towaru określany jako "frakcja mleczna" jest po prostu przetworem mlecznym, określonym w technologii jako mleko odtłuszczone ( k. 162 akt adm.). Spółka uważała jednak, iż organ odwoławczy powinien był przeprowadzić dowód z opinii biegłego specjalisty z zakresu przemysłu mleczarskiego na okoliczność, jaki charakter miały pochodne mleka użyte do produkcji zabielacza, i czy można je traktować jako mleko. Wobec zgromadzonego materiału dowodowego odmowne stanowisko organu celnego w tej materii było prawidłowym wnioskiem, dla rozstrzygnięcia przeprowadzenie wnioskowanych badań specjalistycznych jest uzasadnione i celowe. Według sądu brak było podstaw do przeprowadzania dowodu z dodatkowej opinii biegłego, bowiem nie biegły, a wyłącznie Prezes GUC uprawniony jest do określenia, w formie decyzji, kodu PCN towaru, co też był uczynił zgodnie z przysługującymi mu kompetencjami. Nie wymaga szerszego uzasadnienia twierdzenie, że nie można się dopatrzyć w ogóle przydatności do rozstrzygnięcia opinii wydanej przez Spółkę zajmującą się w ramach działalności gospodarczej problematyką klasyfikacji towarów na potrzeby statystyki ( SWW-PKWiU). Ponadto o tym, że "stan towaru" został przez organy celne ustalony bezbłędnie i ostatecznie, świadczy zgodność tych ustaleń z danymi zawartymi w orzeczeniu interpretacyjnym CSH (por. orzeczenie nr NCO571F1 na liście dokumentów opublikowanych w dniu 1.10. 2001r. w formacie elektronicznym na stronie internetowej WCO).

Prezes GUC nie był związany okazaną przez Spółkę holenderską WIT z dnia 23.05.1997r., w której dla tego towaru wskazano kod PCN 2106 90 98, ani rozstrzygnięciem z dnia 22.01.2001r. podjętym na 239 posiedzeniu Komitetu ds. Kodeksu Celnego Sekcji Taryf i Nomenklatury Statystycznej Unii Europejskiej wskazującym na klasyfikację spornego zabielacza do pozycji 2106. Nie musiał więc w tej sprawie stosować do opinii organów celnych holenderskich z dwóch powodów. Po pierwsze w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można mieć zastrzeżeń co do tego, że holenderska WIT nie znalazła uznania polskich władz celnych. WIT zagraniczna podlegała ocenie polskiej administracji celnej, która dokonuje jej w oparciu zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy i przepisy obowiązującego w Polsce prawa. Po wtóre dokument ten nie może być wiążący tylko dlatego, że wydany został przez administrację kraju członkowskiego UE. Stosujemy polskie, bardzo precyzyjne przepisy, oparte na ogólnych regułach interpretacji nomenklatury scalonej (wierne tłumaczenie europejskiej) i uzgodnione z europejskimi wyjaśnienia do niej. Natomiast stosowanie zasad unijnej taryfikacji obowiązywać będzie wówczas, gdy nastąpi akcesja Polski do UE. Ze strony UE pochodzi adekwatne wyjaśnienie - trafnie powoływane przez polskie organy celne - udzielone podczas obrad Podkomitetu ds. Współpracy Celnej i Podatków Pośrednich Polska - UE, a mianowicie że Polska nie jest zobowiązana do stosowania wiążącej informacji taryfowej UE, jak również UE nie jest zobowiązana do stosowania rozstrzygnięć klasyfikacyjnych wydawanych przez administrację celną Polski, a różnice interpretacyjne będą rozstrzygane w sposób przewidziany w Konwencji.

Nie jest zasadny zarzut, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył przepis art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w wyroku wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Sąd wyrokiem z dnia 13.09.2002r., uchylił decyzję II instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodziło o wdrożenie postępowania konwencyjnego w celu uzyskania interpretacji Komitetu ds. Systemu Zharmonizowanego w przedmiocie klasyfikacji towarowej i wzięcie go pod uwagę przy wydawaniu ponownej decyzji. Organ odwoławczy uzyskał stanowisko WCO: Polska uległa w postępowaniu konwencyjnym o określenie kodu PCN spornego towaru. Komitet Systemu Zharmonizowanego WCO na 29 sesji (CSH/29) przyjął orzeczenie opatrzone datą 10. 04.2002r. NCO571F1 w sprawie klasyfikacji pochodzących od mleka zabielaczy do kawy, zatwierdzając dla spornego towaru kod PCN 210690. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy wyjaśnił dlaczego nie mogło ono mieć dobroczynnego -jak oczekiwała Spółka - wpływu na orzeczenie w osądzanej sprawie.

Dodać należy, że w Kodeksie celnym mamy wyłączenia prawa wewnętrznego przez postanowienia umowy międzynarodowej (art. 2 § 2), a w takim przypadku nie ma wątpliwości, że powinny być bezpośrednio stosowane postanowienia umów i konwencji międzynarodowych ratyfikowanych przez Polskę i to od daty ich wejścia w życie na podstawie stosownych publikowanych oświadczeń krajowych. Sytuacja nie już taka jasna w kwestii trybu uznania mocy wiążącej dla polskich organów celnych aktów wykładni (interpretacji) postanowień umowy międzynarodowej, zgodnych z jej treścią i dokonywanych przez WCO. Sąd (skład orzekający) stoi na stanowisku, że trybem właściwym do uznania mocy wiążącej dla polskich organów celnych aktów wykładni (interpretacji) postanowień umowy międzynarodowej, zgodnych z jej treścią i dokonywanych przez uprawniony organ WCO, jest implementacja rozumiana jako proces którego następstwem jest ich przeniesienie do prawa krajowego, w wyniku czego polskie organy celne stosują nie interpretacje ale już normy ustaw lub innych aktów prawa krajowego. Organy polskiej administracji celnej nie są uprawnione do stosowania wykładni (interpretacji) WCO w trybie sprawowanego przez nie orzecznictwa administracyjnego, a więc powinny je przestrzegać nie po udzieleniu, ale dopiero po ich włączeniu do krajowego porządku prawnego. W dniu 24.04.2003r., w Dz.U. nr 70, poz. 645 ogłoszono rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3.04.2003r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Wyjaśnień do taryfy celnej, odnoszące się do tomu V tychże Wyjaśnień. Akt prawny wszedł w życie z dniem 9.05.2003r. i z tym dniem uzyskała moc obowiązującą interpretacja przyjęta na 29 sesji HSC w zakresie klasyfikacji taryfowej zabielacza do kawy o handlowej nazwie handlowej "Non Dary Creamer 23H".

Brak podstaw do uznania za zasadny zarzut naruszenia przez organy celne art. 222 § 4 Kodeksu Celnego oraz § 1 ust. 3, § 2 ust. 1-3 i ust. 5 rozporządzenia M.F. z dnia 20.11.1997r. w sprawie określania wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania. W rozpatrywanych sprawach za prawidłowe zgłoszenie towaru wraz ze wszystkimi stosownymi dokumentami i prawidłowo wypełnionym zgłoszeniem celnym odpowiadała Spółka. Wskazanie w SAD błędnego na gruncie polskiego porządku prawnego kodu PCN jest wynikiem świadomego działania strony. W okresie obejmującym daty odpraw celnych - odprawy celne miały miejsce w październiku i listopadzie 1998r.- zgodnie z opinią klasyfikacyjną Prezesa GUC nr 1 do działu 19, zawartą w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej (tom V, str. 2289) stanowiących załącznik do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17.09. 1997r. (załącznik do M.P. Nr 76, poz. 715 -uchylenie z dniem: 24.09. 1999r.), preparaty zabielające (lub spieniające) do kawy na bazie mleka klasyfikuje się do kodu PCN 1901 90 99 9, pozostałe - do podpozycji 2106 90. Organy celne były konsekwentne: w dniu 27.05.1999 dla polskiego importera sprowadzającego taki towar od tego samego co Spółka producenta - Mleczarni "B", Prezes GUC wydał WIT nr[...] , klasyfikując zabielacz do kawy do kodu PCN 1901 90 999. O treści tej opinii ani o stosowanym orzecznictwie polskich organów celnych Spółka nie mogła nie wiedzieć ani jej nie znać. Spółka była wówczas w posiadaniu wydanej na jej rzecz holenderskiej WIT z dnia 23. 05.1997r., w której dla tego towaru wskazano kod 2106 90 98. Spółka wiedziała więc o istnieniu zasadniczej rozbieżności interpretacyjnej pomiędzy polskimi i zagranicznymi organami celnymi w odniesieniu do spornego towaru. Organ może odstąpić od poboru odsetek wyrównawczych tylko w przypadku gdy dłużnik udowodni, iż podanie nieprawidłowych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, lecz Spółka nie wykazała takich okoliczności.

W świetle opisanych powyżej faktów, sąd ocenia jako niezasadny zarzut skumulowanego naruszenia przez organy celne następujących przepisów Ordynacji podatkowej: art. 122 (zasada prawdy obiektywnej), art. 123 (zasada czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania), art.180 § 1 (pojęcie i rodzaje dowodów), art. 187 § 1 (obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 190 (prawo udziału strony w postępowaniu dowodowym), art. 191 ( zasada swobodnej oceny dowodów), art. 197(powołanie biegłego) oraz art. 210 § 4 (składniki decyzji).

Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm. ) orzekł o oddaleniu skargi.

/-/ L. Drewniak - Żaba /-/ W. Zygmont /-/ B. Koś