Postanowienie NSA, sygn. akt I OPP 32/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania i przyznano od Skarbu Państwa odpowiednią sumę pieniężną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 2 i 4, art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1143/12 ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. stwierdzić przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie; 2. przyznać skarżącemu J. J. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sumę pieniężną w wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych.


UZASADNIENIE

Skarżący J. J. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie bezczynność i naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz kwestionując prawidłowość zapadłych w sprawie rozstrzygnięć.

Z akt sprawy wynika, że skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez organ w dniu 21 lipca 2010 r. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 773/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. W dniu 21 stycznia 2011 r. skarżący otrzymał odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 24 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego, k-38 akt sądowych) skarżący wystąpił z wnioskiem, złożonym na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2011 r. umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, celem sporządzenia skargi kasacyjnej. W dniu 11 lutego 2011 r. (data stempla pocztowego) J. J. wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r. WSA w Krakowie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego. W dniu 1 kwietnia 2011 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie. Postanowieniem z dnia 6 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 316/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. J. W dniu 1 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 8 grudnia 2011 r. WSA w Krakowie przedstawił akta sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem rozpoznania skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2357/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odroczył rozprawę w dniu 7 listopada 2012 r. i zobowiązał pełnomocnika organu – w terminie 14 dni – do wyjaśnienia czy decyzja Wójta Gminy G. z dnia 12 lipca 2010 r. stała się ostateczna czy zostało od dniej wniesione odwołanie. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1143/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. J. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprostował oczywistą omyłkę pisarską w wyroku z dnia 14 grudnia 2012 r. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 lutego 2013 r. W dniu 28 lutego 2013 (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga kasacyjna J. J. od wyroku z dnia 14 grudnia 2012 r. Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2013 r. akta sprawy zostały przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem rozpoznania skargi kasacyjnej.

W dniu 10 kwietnia 2013 r. skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem jej rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedmiotowej sprawie prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone.

Na wstępie należy wskazać, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08, Lex 493700).

Postępowanie w tej sprawie prowadzone było przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przez ponad 2 lata, licząc od daty wpływu skargi do Sądu, a więc dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności i wydania kończącego postępowanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie można także pominąć, że jest to sprawa z zakresu pomocy społecznej dotycząca zasiłku celowego, co dodatkowo przemawiało za jej szybkim rozpoznaniem. Postępowanie to zostało nadmiernie rozciągnięte w czasie i w nieuzasadniony sposób przedłużyło się. Zasada szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania oraz wynikający z niej obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie może kolidować z zasadą rzetelnego rozpatrywania wszelkich aspektów sprawy, w tym w szczególności składanych w toku postępowania pism procesowych. Na czas trwania postępowania w tej sprawie zasadnicze znaczenie miały liczne wnioski składane przez skarżącego co stanowi jedną z przyczyn długotrwałego rozpoznawania sprawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 2.000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, Sąd miał na uwadze z jednej strony: czas oczekiwania skarżącego na rozpoznanie sprawy, rodzaj sprawy w której nastąpiła przewlekłość, jej znaczenie dla skarżącego, a z drugiej strony: przyczynienie się skarżącego do przedłużenia postępowania oraz fakt iż aktualnie sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy kasacyjnej.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. orzekł jak w sentencji postanowienia.