Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1038/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 104 par. 2, art. 138 par.  2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Referent stażysta Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi O. K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ulicy A wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku właściciela J. P., Prezydent Miasta Ł. zatwierdził podział nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9 (C - A), uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], oznaczonej jako działka nr 81/13, na działki nr: 81/16 - 81/31, 81/33 - 81/36, zgodnie z mapą zaewidencjonowaną w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. w dniu 19 kwietnia 1995 r. nr [...], która stanowi załącznik do decyzji.

Wnioskiem z dnia 13 stycznia 2010 r. J. P. wystąpił o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za grunty wydzielone pod drogę, tj. za działki: nr 81/35, nr 81/36, nr 81/33.

Na mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., wydanego na podstawie art. 26 § 2 i § 3 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wobec spełnienia ustawowych przesłanek wynikających z treści przepisu art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., skutkujących wyłączeniem z mocy prawa Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wyznaczony został do rozpatrzenia sprawy o ustalenia i wypłacenia odszkodowania za ww. działki.

Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 129 ust. 5, art. 130, art. 132 ust. 1 i 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział wynoszący 13/18 części we współwłasności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9, oznaczonej jako działka nr 81/33 o pow. 0,3785 ha, w wysokości 320.870,94 zł, umorzeniu postępowania w pozostałej części udziału we współwłasności nieruchomości oraz o odmowie ustalenia odszkodowania za działki: nr 199, nr 200.

Na skutek odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Prezydenta Miasta Ł., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, bowiem główna kwestia zasadności ustalenia odszkodowania za działkę nr 18/33 wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zawiesił z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania za działkę nr 81/33 "do czasu rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta Ł. sprawy ujawnienia Gminy Miasto Ł. jako właściciela przedmiotowej nieruchomości".

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Prezydenta Miasta Ł. na powyższe postanowienie, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie, podając, że wpis w księdze wieczystej nie jest warunkiem, od którego uzależnione jest rozstrzygnięcie sprawy odszkodowania i wydanie decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] Starosta Z., ponownie zawiesił z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania za działki: nr 81/33, nr 199, nr 200, "do czasu rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta Ł. sprawy ujawnienia Gminy Miasto Ł. jako właściciela przedmiotowej nieruchomości", a postanowieniem z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie w części dotyczącej działki nr 81/33, z racji ujawnienia Gminy Miasta Ł. w księdze wieczystej jako współwłaściciela działki.

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 98 ust. 3, art. 129 ust. 5, art. 130, art. 132 ust. 1 i 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), Starosta Z., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział wynoszący 13/18 części we współwłasności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9, oznaczonej jako działka nr 81/33 o pow. 0,3785 ha, w wysokości 345.664,94 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku podziału zatwierdzonego decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r. powstały działki przeznaczone pod ulice, z których działka nr 81/33 przeznaczona została pod nowo projektowaną drogę (obecnie ul. B a działki 81/34, 81/35 i 81/36 pod poszerzenie ulic: A i C. W dacie wydawania decyzji o podziale obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego zespołu miejskiego [...] zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] marca 1977 r. oraz Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] stycznia 1991 r., a przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenach o wiodącej funkcji mieszkalnictwa. W dniu 28 maja 2013 r. do księgi wieczystej jako właściciela działki nr 81/33 do wysokości udziału wynoszącego 13/18 części we współwłasności, wpisano Gminę Miasto Ł.

Od decyzji Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, odwołanie złożył Prezydent Miasta Ł., podważając prawidłowość operatu szacunkowego będącego podstawą ustalenia wysokości odszkodowania.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że działka nr 81/13 wchodziła w skład gospodarstwa rolnego położonego w Ł. przy ul. A 9, uregulowanego w księdze wieczystej, w której w Dziale II jako współwłaściciel gospodarstwa wpisany był między innymi J. P.. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. [...] Wydziału Cywilnego z dnia 18 lipca 1994 r. zniesiono współwłasność gospodarstwa rolnego i przedmiotową działkę nr 81/13 przyznano na wyłączną własność J. P.. Na mocy decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 1995r. wydzielono z działki nr 81/13, działkę nr 81/33. Umowami sprzedaży zawartymi w 1998 r. J. P. zbył na rzecz osób fizycznych udziały we współwłasności działki nr 81/33, a w dniu 13 lipca 1999 r. założono dla tej nieruchomości księgę wieczystą, w której w dziale II jako współwłaściciele nieruchomości wpisani byli: J. P. i inne osoby fizyczne, jako nabywcy udziałów we współwłasności gruntu. Kolejnymi umowami sprzedaży dokonywany był obrót cywilnoprawny udziałami we współwłasności nieruchomości pomiędzy osobami fizycznymi, ujawnionymi obecnie w księdze wieczystej. Wg stanu na dzień złożenia wniosku o odszkodowanie, tj. z dnia 13 stycznia 2010 r., J. P. był współwłaścicielem działki nr 81/33 w udziale wynoszącym 13/18, pozostała część stanowiąca 5/18 części przypada na rzecz innych osób fizycznych. Starosta [...], wydając orzeczenie o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania za działkę nr 81/33 orzekł, w ocenie organu II instancji nieprawidłowo, co do wysokości udziału wynoszącego 13/18 przypadającego zgodnie z zapisami księgi wieczystej na rzecz J. P.. Organ stwierdził, że przy ustalaniu i wypłacie odszkodowania należy uwzględnić stan istniejący na dzień wydania decyzji o podziale, nie zaś jak uczynił to organ I instancji – stan późniejszy, przykładowo na dzień złożenia wniosku o odszkodowanie. Jeżeli bowiem nastąpiło przejście działki nr 81/33 na własność podmiotu publicznoprawnego, to nie może budzić wątpliwości, że fakt ten dotyczył działki w całości nie zaś wyłącznie co do wysokości udziałów wynoszących 13/18 i nastąpił z dniem, w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna. Wówczas odszkodowanie należne byłoby na rzecz dotychczasowego właściciela za całą powierzchnię działki. Stan taki oznaczałby również, że umowy sprzedaży udziałów w tej działce zawarte po tym dniu pomiędzy osobami fizycznymi są niezgodne z prawem. Nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym byłoby bowiem gdyby działka jako droga stała się własnością Gminy Miasto Ł. jedynie w części, w pozostałej zaś części pozostawałaby we współwłasności osób fizycznych. Stwierdza się wobec powyższego, że decyzja jest cząstkowa, a ponadto niezgodna z wnioskiem dotyczącym przecież działki nr 81/33 w całości, co powoduje, że zachodzi obawa naruszenia przepisu art. 104 § 2 k.p.a. Zdaniem organu niezbędnym było ustalenie przez organ w postępowaniu wyjaśniającym, czy faktycznie nastąpiło przejście prawa własności działki nr 81/33 na rzecz Gminy Miasto Ł.. Zauważył, że organ nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu swojej decyzji, a skoncentrował się jedynie na wpisie własności Gminy Miasta Ł. do księgi wieczystej dokonanym w dniu 28 maja 2013 r. Przejście prawa własności gruntu na rzecz jednostki samorządu terytorialnego w omawianym przypadku następuje natomiast na podstawie decyzji podziałowej z mocy samego prawa, wpis w księdze wieczystej ma charakter jedynie następczy i posiłkowy, nie może stanowić dla organu wyłącznego udokumentowaniu nabycia gruntu prze Gminę. Wpisy danych w zakresie stanu prawnego nieruchomości mają znaczenie ujawniające, ale same nie tworzą prawa, ani nie sanują jego braku. Gdyby wszak okazało się, że nabycie własności gruntu na podstawie decyzji podziałowej jednak nie nastąpiło, wówczas wpis w księdze wieczystej byłby niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Podział nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9, oznaczonej jako działka nr 81/13, nastąpił na wniosek właściciela gruntu - J. P.. Warunek ten jest konieczny, ale nie jest wystarczający, by grunt wydzielony pod ulicę, czyli działka nr 81/33, przeszedł na własność podmiotu publicznoprawnego, czego konsekwencją byłby aktualnie wynikający z art. 129 ust. 5 u.g.n. obowiązek ustalenia i wpłaty odszkodowania. Od dnia 1 stycznia 1995 r. stało się oczywiste, że przy podziale nieruchomości gmina przejmowała na własność z mocy prawa te działki gruntu wydzielone w ramach podziału nieruchomości, które przeznaczone zostały pod budowę ulic w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Pozostałe działki gruntu, nawet jeśli w projekcie podziału nieruchomości określone zostały jako obsługa komunikacyjna nowo wydzielanych działek przeznaczonych do zabudowy, to jednak nie podlegały przejęciu na własność gminy z mocy art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jeżeli nie były przeznaczone na ulice jako cel publiczny w planie zagospodarowania przestrzennego. W świetle powyższego, zdaniem Wojewody, koniecznym była, pominięta przez organ I instancji, analiza zapisów obowiązującego wg stanu na dzień wydania decyzji o podziale, planu zagospodarowania przestrzennego. Wstępnie należy odnieść się do, znajdującej się w aktach sprawy dotyczącej podziału przedmiotowej nieruchomości, decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 1992 r., którą zatwierdzono plan zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Ł. przy ul. A 9 - z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne w granicach oznaczonych na mapie geodezyjnej. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 1992 r., zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...] marca 1977 r. i uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia 16 stycznia 1991 r. nieruchomość położona w Ł. przy ul. A wchodziła w skład terenów przeznaczonych na cele zieleni, a w opracowywanym projekcie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego m. Ł. na przedmiotowym terenie przewidywano realizację budownictwa mieszkaniowego. W decyzji podano też, że podjecie realizacji nowej zabudowy na przedmiotowej działce może nastąpić po geodezyjnym wytyczeniu na gruncie nowego podziału, w tym również projektowanych linii rozgraniczających ulic. W podstawie prawnej decyzji powołano się nadto na art. 6 ustawy o planowaniu przestrzennym, stanowiący, że działalność wpływająca na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów może być podjęta tylko wówczas, gdy jest zgodna z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego, w uzasadnieniu zaś przytoczono przepis art. 35 ust. 2 ww. ustawy, mówiący, że na obszarach, dla których plan miejscowy ustala inne przeznaczenie mogą być realizowane obiekty niezbędne do prawidłowego wykorzystania gruntów, które mogą być adaptowane do przyszłego, zgodnego z planem miejscowym, użytkowania. W ocenie organu II instancji, w świetle powyższych zapisów, decyzja z dnia [...] sierpnia 1992 r. nie stanowi dokumentu o charakterze planistycznym. Fakt ten potwierdza powołanie się w decyzji na przepisy ustawy o planowaniu przestrzennym w korelacji z pozostającym w fazie projektu ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego, jako uzasadniającym możliwość realizacji na spornym terenie inwestycji budowlanej. Decyzja, o której mowa, wydana na podstawie prawa budowlanego zatwierdza w istocie plan realizacyjny obiektu budowlanego i traktowana mogła być jako promesa do wydania pozwolenia na budowę. Nie jest natomiast dokumentem określającym przeznaczenie terenu w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu przestrzennym, w szczególności, nie stanowi, miejscowego planu szczegółowego, którego zasady sporządzenia i formę uregulowano w przepisach rozdziału 5 ustawy o planowaniu przestrzennym, ani też decyzji o lokalizacji inwestycji, o której mowa w art. 36 i nast. Ustawy o planowaniu przestrzennym. Decyzja stanowiła zatem zatwierdzenie planu zagospodarowania działki, ale nie zatwierdzenie planu zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu ustawy o planowaniu przestrzennym, tylko zagospodarowania działki w znaczeniu budowlanym, umożliwiała jedynie podjęcie czynności związanych z wykorzystaniem terenu na konkretną inwestycję budowlaną, zanim takie przeznaczenie terenu zostanie określone w planie zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 2 ustawy o planowaniu przestrzennym), będącego na dzień wydania decyzji jeszcze w fazie projektu. Ponadto, godzi się odnotować, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 1995 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, pismem z dnia 16 września 1994 r. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Ł. wystąpił do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa UM[...] o informację z planu zagospodarowania. W odpowiedzi przedstawiono stanowisko, że nieruchomość znajduje się na terenach mieszkaniowych zabudowy jednorodzinnej o nieskończonym procesie realizacji, nie powoływano się zatem na decyzję z dnia [...] sierpnia 1992 r., ale na ustalenia wynikające już faktycznie z obowiązującego wówczas planu zagospodarowania, jako dokumentu mającego w istocie decydujące znaczenie w sprawie podziału nieruchomości. W piśmie tym podniesiono, że uzbrojenie terenu w potrzebne sieci drogi obciąża wyłącznie inwestorów. W ocenie organu II instancji, by móc ustalić, czy ulica była przewidziana na spornym terenie, należy odwołać się do obowiązującego w dniu wydania decyzji o podziale planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Ł. z 1993 r. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] czerwca 1993 r., jak potwierdza Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł. w piśmie z dnia 16 marca 2012 r., sporna nieruchomość leżała na terenach mieszkaniowych zabudowy jednorodzinnej o nieskończonym procesie realizacji oznaczonych symbolem M.Z3.6. Co ważne, stwierdza się, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że w planie nie przewidziano linii rozgraniczających ulicy powstałej w wyniku podziału nieruchomości, stanowiącej działkę nr 81/33, a to oznacza, że skoro plan nie uwzględniał przebiegu ulicy, to sporna działka nr 81/33 na mocy decyzji podziałowej nie stała się własnością Gminy Miasta Ł.. Nie można jednak w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie stwierdzić, że plan obowiązywał wg stanu na dzień wydania decyzji podziałowej, ani też czy nie wydano dla przedmiotowego terenu miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania. Zdaniem Wojewody zagadnienia te powinny być uzupełnione w ponownym postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Wobec powyższych uwag organ II instancji odstąpił od oceny przyjętego za dowód w sprawie operatu szacunkowego z dnia 18 września 2013r., jako dokumentu nie mającego aktualnie znaczenia w sprawie. Zwrócił jednak uwagę na sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem organu I instancji, a założeniami przyjętymi przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie z dnia 18 września 2013 r. Biegła wskazała bowiem, że według stanu na dzień wydania decyzji podziałowej sporna nieruchomość przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe, a przecież warunkiem przejścia gruntu na rzecz jednostki samorządu terytorialnego było przeznaczenie działki w planie pod drogę. Gdyby okazało się, że teren w dokumentach planistycznych posiadał przeznaczenie drogowe wówczas biegła winna oszacować wartość gruntu w oparciu o transakcje nieruchomościami drogowymi, jeżeli natomiast plan nie przewidywał ustalenia ulicy wówczas nie zachodzi potrzeba oszacowania wartości nieruchomości, bo grunt nie przeszedł na własność jednostki samorządu terytorialnego, a odszkodowania nie jest należne. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że decyzja została wydana w sprawie z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, 80, 104 § 2 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ nie tylko nie zgromadził materiału dowodowego wystarczającego na ocenę przeznaczenia działki wg stanu na dzień wydania decyzji podziałowej, ani oceny takiej nie dokonał, ale też nie wydał orzeczenia co do całości działki nr 81/33, a uchybienie to nie może być konwalidowane na etapie postępowania drugoinstancyjnego poprzez wydanie orzeczenia merytoryczno-reformacyjnego, ale kwalifikuje się jedynie do orzeczenia o charakterze kasacyjnym. Decyzja traktująca o pozostałych udziałach wynoszących 5/18 byłaby podjęta bowiem wyłącznie przez organ II instancji, a zatem z pominięciem kodeksowej zasady dwuinstancyjności.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł J. P.. Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości poprzez poddanie w wątpliwość, czy w stanie faktycznym sprawy zachodzą przesłanki do ustalenia odszkodowania; naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy polegającej na poddaniu w wątpliwość, czy dokonany podział był zgodny z planem miejscowym podczas gdy decyzja o podziale została wydana i stała się ostateczna. Wobec postawionych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji z dnia [...] i ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w wysokości 345.664,94 zł za udział wynoszący 13/18 części we współwłasności nieruchomości, przyznanie odszkodowania na rzecz J. P. i zobowiązanie Gminy - Prezydenta Miasta Ł. do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od daty, kiedy decyzja z dnia [...] Starosty [...] wydana w niniejszej sprawie stanie się ostateczna.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do merytorycznego rozpoznania.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach art. 145 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z dnia [...] nr [...] Wojewody [...], którą uchylił decyzję Starosty [...] o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Sprawa dotyczy części wniosku skarżącego o wypłatę odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości 81/33 i 81/35, 81/36 – to jest 13/18 części z nieruchomości oznaczonej jako działka nr 81/33.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że zaistniały w sprawie przesłanki pozwalające na ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Podstawę prawną decyzji podziałowej stanowił art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania decyzji (Dz. U. z 1991r., Nr 30, poz. 127), w myśl którego podział nieruchomości mógł nastąpić, jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o podziale z dnia [...] kwietnia 1995r. ani załącznik do decyzji o podziale nieruchomości skarżącego nie przewidywały przeznaczenia działki nr 81/33 pod drogę publiczną/ulicę.

Ponadto, godzi się odnotować, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 1995 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, pismem z dnia 16 września 1994 r. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Ł. wystąpił do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa UM[...] o informację z planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi przedstawiono stanowisko, że nieruchomość znajduje się na terenach mieszkaniowych zabudowy jednorodzinnej o nieskończonym procesie realizacji, nie powoływano się zatem na decyzję z dnia [...] sierpnia 1992 r., ale na ustalenia wynikające już faktycznie z obowiązującego wówczas planu zagospodarowania, jako dokumentu mającego w istocie decydujące znaczenie w sprawie podziału nieruchomości. W piśmie tym też podniesiono, że uzbrojenie terenu w potrzebne sieci dróg obciąża wyłącznie inwestorów. Wyrażone więc stanowisko przed zatwierdzeniem podziału, w piśmie opiniującym koncepcję budowy zespołu domów jednorodzinnych przy ul. A 9 w Ł., przez Urząd Miasta Ł. wyraźnie podkreślało, że miasto nie przewiduje w najbliższych latach inwestowania m.in. w drogi i dlatego uzbrojenie terenu w potrzebne sieci i drogi będzie obciążać wyłącznie inwestorów. Tak więc aby móc ustalić, czy ulica była przewidziana na spornym terenie, należy odwołać się do obowiązującego w dniu wydania decyzji o podziale planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Ł. z 1993 r. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] czerwca 1993 r., jak potwierdza Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł. w piśmie z dnia 16 marca 2012 r., sporna nieruchomość leżała na terenach mieszkaniowych zabudowy jednorodzinnej o nieskończonym procesie realizacji oznaczonych symbolem M.Z3.6. Co ważne, stwierdza się, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że w planie nie przewidziano linii rozgraniczających ulicy powstałej w wyniku podziału nieruchomości, stanowiącej działkę nr 81/33, a to oznacza, że skoro plan nie uwzględniał przebiegu ulicy, to sporna działka nr 81/33 na mocy decyzji podziałowej nie mogła stać się własnością Gminy Miasta Ł.

Nie można jednak w ocenie Sądu w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie stwierdzić, jakie zapisy planu obowiązywały wg stanu na dzień wydania decyzji podziałowej, ani też czy nie wydano dla przedmiotowego terenu miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania, nie ustalone wiec jakie było przeznaczenie nieruchomości skarżącego w planie zagospodarowania obowiązującym w 1993 r. Wątpliwości te powinny być uzupełnione w ponownym postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji.

Należy również zwrócić uwagę, że skarżący już w roku 1997 na co powołuje się w swym piśmie z dnia 17 marca 2008 r. żądał wykupienia przez miasto m.in. działki nr 81/33, ale już po zatwierdzeniu podziału działki (1995 rok) dokonał sprzedaży udziałów w nieruchomości w wysokości 5/18, co świadczy o tym, że władał działką tak jak właściciel i był wpisany w księdze wieczystej, a dopiero w 2013 r. Gmina Ł. została ujawniona w księdze wieczystej jako właściciel 13/18 części nieruchomości nr 81/33;

Wyjaśnienia zatem wymaga, jak słusznie zauważył Wojewoda [...], czy rzeczywiście na skutek podziału nieruchomości doszło do przejścia części nieruchomości na własność gminy.

Należy również zwrócić uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy na sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem organu I instancji, a założeniami przyjętymi przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie z dnia 18 września 2013 r. Biegła wskazała bowiem, że według stanu na dzień wydania decyzji podziałowej sporna nieruchomość przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe, a przecież warunkiem przejścia gruntu na rzecz jednostki samorządu terytorialnego było przeznaczenie działki w planie pod drogę. Gdyby okazało się, że teren w dokumentach planistycznych posiadał przeznaczenie drogowe wówczas biegła winna oszacować wartość gruntu w oparciu o transakcje nieruchomościami drogowymi, jeżeli natomiast plan nie przewidywał ustalenia ulicy wówczas nie zachodziłaby w ogóle potrzeba oszacowania wartości nieruchomości, bo grunt nie przeszedłby na własność jednostki samorządu terytorialnego, a więc odszkodowania nie jest należne. W tym zakresie Sąd również w pełni podziela wywody organu II instancji. Również zasadne są twierdzenia Wojewody, który wskazał, że decyzja została wydana w sprawie z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, 80 , 104 § 2 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ I instancji nie tylko nie zgromadził materiału dowodowego wystarczającego na ocenę przeznaczenia działki wg stanu na dzień wydania decyzji podziałowej, ani oceny takiej nie dokonał, ale też nie wydał orzeczenia co do całości działki nr 81/33. Uchybienie tego rodzaju nie może być konwalidowane na etapie postępowania drugoinstancyjnego poprzez wydanie orzeczenia merytorycznego - reformacyjnego i musi skutkować decyzją kasacyjną. Decyzja traktująca o pozostałych udziałach wynoszących 5/18 byłaby podjęta bowiem wyłącznie przez organ II instancji, a zatem z pominięciem kodeksowej zasady dwuinstancyjności.

Pominięcie pozostałych współwłaścicieli co do udziału 5/18 w działce nr 81/33 stanowi również istotne naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu i czyni wręcz niemożliwym wydanie decyzji o przyznaniu i wypłacie odszkodowania w ten właśnie sposób. Skoro cała działka została według twierdzeń organu I instancji przejęta pod drogę publiczną i to na tych podstawach prawnych, na które powołuje się Starosta [...], to w sprawie nie zostało również ustalone co tak naprawdę dzieje się z pozostałymi 5/18 udziału w działce, skoro z zapisów w księdze wieczystej wynika, że Gmina Ł. nie jest ich właścicielem. Nie wiemy wtedy tak naprawdę, bo tego organ nie ustalał, który fragment działki nr 81/33 odpowiada udziałowi 13/18, gdzie on się fizycznie znajduje, za które to udziały organ przyznał odszkodowane.

Mając powyższe na względnie, Sąd uznał działanie organu odwoławczego w niniejszej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się też naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt. 1 wyroku o oddaleniu skargi.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku z mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - § 18 ust. pkt 1 lit. c ( t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 461 ).

LS