Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 177/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 57 par 5 pkt 2, art. 77 par 1, art. 80 par 1, art. 138 par i 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] przyznającego O. L. (dalej: "Strona", "Skarżąca") płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 tj. w kwocie [...]zł.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że [...] r. do organu I instancji wpłynął wniosek Strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. W złożonym wniosku Strona zadeklarowała do płatności za realizację pakietu 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie w wariancie 7.3 Zachowanie lokalnych ras owiec (7.3.13 Owce rasy merynos polski w starym typie) zwierzęta w ilości 169 sztuk.

W okresie od 7 października do [...] r. w gospodarstwie Strony, Inspekcja Weterynaryjna (Powiatowy Lekarz Weterynarii w C.) przeprowadziła kontrolę w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ). Przedmiotem czynności kontrolnych była m.in. weryfikacja dokumentacji dotyczącej bydła przebywającego w siedzibach stad należących do Strony, w tym terminowości zgłoszeń zdarzeń mających miejsce w poszczególnych siedzibach, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. Nr 204, poz. 1281 ze zm.) – dalej: "u.i.r.z.". Czynność została udokumentowana raportem.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono (naruszenie BW 4.1.), że Strona, jako posiadacz bydła nie zgłaszała faktu urodzenia, padnięcia oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia.

Strona w zastrzeżeniach do wyniku kontroli wskazała, że data zgłoszenia zdarzenia jest niezgodna z posiadanymi przez nią dokumentami, tj. zgłoszeniem przekazanym za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. Inspekcja Weterynaryjna poinformowała Stronę o odmowie uwzględnienia zastrzeżeń zawartych w raporcie. Następnie, Strona pismem z dnia [...] r. złożyła do Inspekcji Weterynaryjnej dodatkowe wyjaśnienia. W odpowiedzi na ww. pismo udzielono Stronie informacji o braku możliwości weryfikacji wyniku kontroli oraz o przekazaniu pisma do organu I instancji celem służbowego wykorzystania.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości tj. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż na wielkość przyznanych płatności wpływ miały ustalenia przeprowadzonej kontroli wykonanej przez Inspekcję Weterynaryjną. Jak wynika z treści decyzji przyznane płatności pomniejszono o 3%.

W odwołaniu Strona wskazała, że nie ma podstaw do przyznania płatności w obniżonej wysokości. Jej zdaniem do zgłoszenia przedmiotowych zdarzeń doszło w terminie, tj. w dniu [...] r., poprzez nadanie go w tym dniu przesyłką pocztową za pośrednictwem Poczty Polskiej. Na tę okoliczność Strona przedstawiła kserokopię książki nadawczej. Wyjaśniała, że w toku postępowania ani podmiot kontrolujący ani organ I instancji nie wykazał, aby przesyłka zawierającą zgłoszenia została nadana w innym terminie. Ponadto, Strona zarzuciła, że organ I instancji nie odniósł się do pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., w którym przyznaje on, że nie miał możliwości weryfikacji zgłoszenia zdarzeń oraz dat wpływu zgłoszeń.

W toku postępowania odwoławczego, organ dopuścił w poczet dowodów kopię książki nadawczej wraz z wyjaśnieniami Strony w zakresie sposobu nadawania przez nią korespondencji.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał decyzji organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu, wskazał, że nie dopatrzył się w postępowaniu organu I instancji błędów lub naruszeń prawa, które skutkować powinny rewizją wydanej w sprawie decyzji. Wskazał także, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały ustalenia dokonane w czasie kontroli ustalenia, wynikające z raportu sporządzonego przez Inspekcję Weterynaryjną. Wskazując na raport podniósł, że stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania normy BW 4.1, tj.:

- w kontrolowanej siedzibie stada nr [...] w przypadku sztuk bydła o nr.: [...] nie dochowano 7-dniowego terminu na zgłoszenie faktu sprzedaży (data zdarzenia [...] r. - wpływ zgłoszenia [...] r.);

- w kontrolowanej siedzibie stada nr [...] w przypadku sztuki bydła nr [...] nie dochowano 7-dniowego terminu na zgłoszenie faktu narodzin (data zdarzenia [...] r. - wpływ zgłoszenia [...] r.) i padnięcia (data zdarzenia [...] r. - wpływ zgłoszenia [...] r.);

- w kontrolowanej siedzibie stada nr [...] w przypadku sztuki bydła o nr.: [...] nie dochowano 7-dniowego terminu na zgłoszenie faktu sprzedaży (data zdarzenia [...] r. - wpływ zgłoszenia [...] r.);

- dla sztuki bydła nr [...] nie dochowano 7 - dniowego terminu na zgłoszenie faktu urodzenia (data zdarzenia [...] r. - wpływ zgłoszenia [...] r.).

Zdaniem organu odwoławczego, naruszone zostały wymogi w obszarze zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt, co skutkuje nałożeniem na Stronę, jako producenta rolnego, stosowanych sankcji. Wskazał, iż Strona dokonała sprzedaży 25 sztuk bydła [...] r., wobec czego zgłoszenia tego faktu powinna dokonać w obowiązującym 7-dniowym terminie, a więc najpóźniej [...] r. podczas, gdy dokonała tego dopiero [...] r. Na powyższe wskazuje data wpływu dokumentów do organu I instancji (Biura Powiatowego ARiMR w C.). Podobna okoliczność miała miejsce w przypadku zgłoszenia urodzenia sztuki bydła nr [...], gdyż zwierzę urodziło się [...] r., a zgłoszenia dokonano [...] r. Okoliczność tę potwierdza, także data wpływu dokumentów do organu I instancji. W przypadku sztuki bydła nr [...] zdarzenie, które miało miejsce w roku 2007 zostało zgłoszone dopiero w dniu [...] r., na co wskazuje data wpływu dokumentów do siedziby organu I instancji.

Odnosząc się do okoliczności nadania przedmiotowych zgłoszeń listem zwykłym, organ odwoławczy podniósł, że potwierdzeniem wpływu ww. zgłoszeń jest pieczątka (prezentata) potwierdzająca wpływ tych dokumentów do siedziby organu I instancji w dniu [...] r. Na ww. pieczątce brak jest informacji, aby dokumenty wpłynęły pocztą. Ponadto brak jest koperty z pieczęcią, która miałaby poświadczać jej nadanie przesyłką pocztową w danym dniu. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, wskazuje na złożenie przez Stronę w ww. dacie dokumentów bezpośrednio w siedzibie organu I instancji, a więc z uchybieniem 7-dniowego terminu wynikającego z obowiązujących przepisów prawa. Ustosunkowując się do przedłożonego przez Stronę, dowodu nadania przesyłki pocztowej zawierającej przedmiotowe zgłoszenia, organ odwoławczy wskazał, że nie podważa on ustaleń organu I instancji w zakresie daty wpływu dokumentów do jego biura. Sama okoliczność wykazania w książce nadawczej przesyłki kierowanej do organu I instancji nie stanowi dowodu potwierdzającego jej nadanie, a co za tym idzie możliwości stosowania art. 57 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a.", przy braku również dowodów na tę okoliczność w postaci przesyłki listowej, w której posiadaniu byłby organ I instancji.

Organ odwoławczy odniósł się także do nieprawidłowości w siedzibie stada nr [...], wskazując brak zgłoszenia urodzenia i padnięcia sztuki nr [...] w roku 2007. Zgłoszenie zostało złożone bezpośrednio w siedzibie organu I instancji przez pracownika Strony, dopiero w roku 2014 (tj. [...] r.). Wyjaśnił także, iż bezzasadne jest twierdzenie Strony, iż w przekazywanych na wniosek Strony wykazach dana sztuka nie występowała, gdyż sztuka która nie została przez Stronę zgłoszona nie mogła w wykazie występować, tak samo na kolejnych wykazach z września, czy też października 2014 r. Zgłoszenie z dnia [...] r. spowodowało techniczne jej wykluczenie z siedziby, a sama sztuka "uzyskała status jako spójna". Organ nie zgodził się z twierdzeniem, że zgłoszenie urodzenia i śmierci sztuki z roku 2007 dopiero w roku 2014 spowodowało, że dana sztuka mogła być uwzględniona jedynie w wykazie sporządzonym na dzień [...] r., a nie w wykazach wcześniejszych czy też późniejszych. Organ wskazał, że o braku zgłoszenia urodzenia i padnięcia sztuki nr [...] we wcześniejszym okresie może świadczyć kopia zgłoszenia bydła do rejestru złożonego w dniu [...] r., w którym to zgłoszeniu wykazano sztuki od nr [...] (gdzie ostatnia liczba jest liczbą "techniczną") - tak więc kolejno urodzone sztuki otrzymywały numery [...] - przy czym nr [...]) nie został zgłoszony - prawdopodobnie w wyniku wczesnego padnięcia. Organ I instancji nie posiadał, więc zgłoszenia urodzenia oraz padnięcia we wcześniejszym okresie, a Strona jak sama wskazuje nie posiada dowodów zgłoszenia i jedynie zaświadcza o ich zgłoszeniu w terminie. Zdaniem organu I instancji przeświadczenie przy braku dowodów nie może zostać uwzględnione.

Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutu odwołania dotyczącego braku uwzględnienia pisma Inspekcji Weterynaryjnej z dnia [...] r. i wskazał, że pismo to wraz z załącznikami weszło w skład dowodów na podstawie, których wydane zostało rozstrzygnięcie organu I instancji.

W konsekwencji, wskazał, że stwierdzenie w siedzibach stada nr [...] tych samym nieprawidłowości względem tego samego obszaru niezgodności uznaje się za jeden przypadek niezgodności, zatem w sprawie przyjmuje się najwyższy procent obniżki ustalony dla niezgodności w danym obszarze, który wynosi 3%. Tym samym należna płatność rolnośrodowiskowa, po uwzględnieniu pomniejszenia w wysokości [...] zł (3%), wyniosła [...] zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 7 k.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności, które umożliwiłyby dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w poszanowaniu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony postępowania administracyjnego,

- art. 8 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy wyjaśnienia wszystkich wątpliwych okoliczności sprawy oraz rozstrzygnięcie tychże wątpliwości na niekorzyść Skarżącej, podczas gdy ważny interes społeczny nie stał na przeszkodzie rozstrzygnięcia wątpliwych okoliczności na jej korzyść,

- art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że Skarżąca uchybiła terminowi na zgłoszenie faktu urodzenia, padnięcia oraz przewozu bydła, podczas gdy nadał on przesyłki zawierające stosowne zgłoszenie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe,

- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niedopełnienie przez organ odwoławczy obowiązku zebrania i kompleksowego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego,

- art. 80 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów oraz ocenę występujących w sprawie okoliczności wyłącznie przez pryzmat subiektywnego uznania organu odwoławczego oraz wydania decyzji na podstawie domniemanej okoliczności faktycznej, nie mającej oparcia w zebranym materiale dowodowym, które to naruszenia doprowadziły do błędu w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, poprzez uznanie, że Skarżąca uchybiła terminowi do zgłoszenia faktu urodzenia, padnięcia, sprzedaży oraz przewozu bydła oraz że nie nadała ona [...] r. przesyłki pocztowej zawierającej stosowne zgłoszenia, podczas gdy zebrany materiał dowodowy, w szczególności przedstawiane przez Skarżącą dokumenty, w sposób jednoznaczny wskazują iż [...] r. Skarżąca za pośrednictwem poczty skierowała do organu I instancji zawiadomienie dotyczące zgłoszenia faktu przewozu, sprzedaży, urodzenia i śmierci bydła,

- art. 138 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas, gdy decyzja ta jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz oparta na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, powinna być uchylona,

- art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przez organ odwoławczy uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia, w tym zakresie co do istoty sprawy, podczas gdy zebrany materiał dowodowy oraz zarzuty przedstawione przez Stronę na etapie postępowania kontrolnego przed organem I instancji, uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz orzeczenie, co do istoty sprawy, tj.: o przyznaniu Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości,

- art. 71 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez jego zastosowanie i obniżenie przyznanej Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej, w sytuacji gdy nie zaistniała wynikająca z zaniedbań rolnika niezgodność, która mogłaby być podstawą do takiego obniżenia.

Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skargi z argumentacją jak w rozstrzygnięciu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Sz [...] uchylił zaskarżona decyzję i rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego.

Organ odwoławczy złożył od ww. wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wniósł o jego uchylenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu [...] r. wyrok o sygn. akt II GSK [...], w którym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądził od Skarżącej na rzecz organu odwoławczego kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

NSA nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji wskazując, że abstrahuje ono od zmodyfikowanych na gruncie spraw dotyczących przyznania dopłat rolniczych (w tym płatności rolnośrodowiskowej) zasad procedowania w porównaniu z regułami przewidzianymi w k.p.a. Po przywołaniu przepisów prawa regulujących zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych oraz odwołując się do poglądów orzecznictwa, zwrócił uwagę, że w procedurze tej odstąpiono od modelu przyjętego w k.p.a., zgodnie z którym obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie.

NSA zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, że termin dokonania zgłoszenia, zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., został zachowany.

Dalej NSA wyjaśnił, że stosownie do ww. przepisu termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Na Skarżącej spoczywał ciężar wykazania, że przesyłka została nadana w terminie. Skarżąca natomiast takiego przekonującego dowodu nie przedstawiła. Przedstawienie natomiast dowodu z dokumentu prywatnego (z prowadzonej przez siebie książki nadawczej), zawierającego jedynie adnotację pracownika Skarżącej w sytuacji, w której pismo ze zgłoszeniem wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] r., przy jednoczesnym braku koperty oraz śladu, że zgłoszenie nadesłano pocztą, nie mogło zostać uznane za wystarczające dla udowodnienia faktu jego złożenia w terminie. Zdaniem NSA, w tak ukształtowanej sytuacji procesowej słusznie podnosiła Skarżąca kasacyjne, że negatywnie trzeba ocenić zalecenia Sądu I instancji. Nie jest uzasadnione bowiem nakładanie na organ obowiązku sprawdzenia w oparciu o instrukcje lub zakresy obowiązków, czy dokument zawierający prezentatę z oznaczoną datą wpływu mógł zostać złożony w innym dniu, niż wskazuje prezentata (oraz znajdująca się w aktach administracyjnych książka kancelaryjna organu I instancji).

Ponadto brak podstaw do stwierdzenia, że ocena zebranego materiału dowodowego dokonana przez organ odwoławczy uchybiała treści art. 80 k.p.a., gdyż rozważania dotyczące spornego terminu zgłoszenia, w sposób przekonujący i logiczny wyjaśniają dlaczego, zgodnie ze zgromadzonymi dowodami, nie można było przyjąć stanowiska Skarżącej w zakresie zachowania ww. terminu.

Zdaniem NSA uzasadniony jest, także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez przyjęcie przez sąd I instancji, że decyzję wydano z naruszeniem art. 23 i 24 rozporządzenia nr 73/2009 i uznanie, że niedokonanie zgłoszenia zdarzenia, które miało miejsce w 2007 r. wpłynęło na ustalenie wysokości płatności należnej Skarżącej w 2014 r. W tym zakresie NSA podniósł, że z treści przepisów regulujących ustanawianie zmniejszeń lub wykluczeń w przypadku nieprzestrzegania przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności nie można wyinterpretować normy uprawniającej organ do pomniejszenia płatności na 2014 r., z powodu niewykonania obowiązku informacyjnego (urodzenia i padnięcia zwierzęcia) w 2007 r. W konsekwencji NSA stwierdził, że (odnośnie do zdarzenia z 2007 r.) sąd I instancji w związku z tym, że na wysokość zastosowanego procentu zmniejszenia płatności i tak nie miała wpływu ww. okoliczność, błędnie zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego.

Nadto NSA ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 63 ust. 4 lit. b rozporządzenia nr 1122/2009 również uznał, że jest on uzasadniony. Podkreślił, że miała rację Skarżąca kasacyjnie, że nie jest jasne jaką normę prawną wywodzi Sąd I instancji, wskazując na konieczność stosowania nie tylko wykładni językowej przepisów rozporządzenia nr 1122/2009. W tym zakresie NSA powołał wyrok z dnia 25 września 2015 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 1752/14.

Sąd, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu wyroku z dnia [...] r. przez NSA w s k a z a ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Na podstawie § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, iż badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest, iż stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu, co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

W niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1004/16, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 grudnia 2015 r. o sygn. I SA/Sz 1009/15 i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Rozpatrując zatem obecnie niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie związany jest wykładnią prawa i oceną stanu faktycznego dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku.

Przedmiotem ponownej kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy prawidłowo organy pomniejszyły przyznaną Skarżącej płatność na 2014 r., z uwagi na stwierdzone w toku kontroli przeprowadzonej w 2014 r. niezgodności dotyczące niezgłoszenia w terminie 7 dni zdarzeń polegających na sprzedaży, urodzeniu i padnięciu bydła w 2007 r. oraz 2014 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) – dalej: "u.w.r.o.w.", a także § 2, § 3, § 4 ust. 1 pkt 7, § 10 pkt 5, § 11 pkt 2, § 16, § 18 ust. 1 pkt 2, § 26, § 41 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Zważywszy, że podstawowym warunkiem prawidłowego zastosowania normy materialnoprawnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego ocena, a te podlegają kontroli Sądu poprzez odniesienie działań organu administracji do norm postępowania, regulujących obowiązki tego organu, co do ustalania i oceny stanu faktycznego sprawy, konieczne jest wyraźne zakreślenie wymogów stawianych organom w tym zakresie w przypadku postępowań o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że co do zasady, w sprawach z zakresu płatności rolnośrodowiskowej nie ma zastosowania art. 7 i 77 k.p.a., bowiem przepisy art. 21 ust. 1 u.w.r.o.w. regulują kwestie dowodowe samodzielnie, a uregulowania te stanowią lex specialis wobec powołanych uregulowań k.p.a. I tak, zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 21 ust. 1 u.w.r.o.w., wyraźnie zastrzeżono, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1), przy czym obowiązki organu w zakresie postępowania dowodowego określono następująco (ust. 2) organ: 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Ponadto, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).

Z powyższego wynika, że w tych szczególnych postępowaniach obowiązki organu w zakresie postępowania dowodowego zostały określone w sposób węższy, niż ma to miejsce na zasadach ogólnych k.p.a., bowiem nie obejmują wymogu samodzielnego poszukiwania i zebrania całego materiału dowodowego, ale ograniczają się do wszechstronnego rozpatrzenia dowodów dostarczonych przez samą stronę.

Uwzględniając powyższe, prawidłowość działań organów Sąd poddał ocenie pod kątem zastosowania się do wymogów wynikających z przywołanej regulacji u.w.r.o.w. tj. skontrolował, czy w świetle przepisów regulujących przyznawanie płatności rolnośrodowiskowej organy właściwie dokonały ustaleń w zakresie niezgodności, które stanowiły podstawę do obniżenia przedmiotowych płatności.

W tak określonych granicach kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów tego szczególnego postępowania, gdyż ciężarem dowodu obarczono podmiot, który z danego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w.).

Uwzględniając treść art. 21 ust. 2 pkt 1 u.w.r.o.w. nie ma wątpliwości co do tego, że wszystkie działania organów administracji publicznej prowadzących postępowania w sprawach kontrolowanych orzeczeń podlegają zasadzie praworządności, określonej w art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga to zgodności z prawem każdej czynności procesowej, także dokonywanej w toku działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. W postępowaniu administracyjnym, którego celem jest rozstrzygnięcie sprawy, istotne znaczenie ma ustalenie obowiązującej w sprawie normy prawa. Ma to związek z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. W literaturze przedmiotu podkreśla się wynikający z tej zasady nakaz adresowany do organów administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia określonej sprawy, aby stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego. Z tą zasadą związany jest przytoczony art. 21 ust. 2 pkt 2 u.w.r.o.w. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie, po przeprowadzaniu wszystkich koniecznych czynności procesowych, powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do standardu określonego w art. 107 § 3 k.p.a.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Skarżąca oparła swoje twierdzenie dotyczące dokonania terminowego zgłoszenia przedmiotowych zdarzeń o przedstawioną w toku postępowania kserokopię prowadzonej przez siebie książki nadawczej, w której wskazano na przesyłkę: adresat - "ARiMR Ch-no", data – "[...] r.", rodzaj przesyłki – "zwykły". Podczas, gdy zdaniem organu odwoławczego dokument ten nie był wystarczający jako dowód nadania przesyłki w dniu [...] r. Zwrócił on uwagę, iż ww. książka nadawcza prowadzona w była w celach kontrolnych dla Skarżącej i nie zawierała potwierdzenia nadania przesyłek ww. dniu. Ponadto organ podkreślił, że sama Skarżąca wyjaśniła, że potwierdzenia nadania przesyłek ma miejsce tylko w przypadkach innych listów niż – list zwykły. Tym samym organ odwoławczy uznał, że termin nie został zachowany, a dokument ten nie może dowodzić terminu dokonania zgłoszenia zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, opierając się również na rozstrzygnięciu NSA z dnia 5 grudnia 2017 r., podziela stanowisko organu odwoławczego. Stosownie bowiem do przywołanego powyżej przepisu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. - termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Nie ulega przy tym wątpliwości, że dla spełnienia się warunku zachowania terminu z ww. przepisu, nie ma obowiązku wysłania przesyłki listem poleconym, jednakże skorzystanie z takiego rodzaju przesyłki wywiera istotne na gruncie niniejszej sprawy skutki dowodowe.

Podkreślić należy, że w związku z kształtem postępowania w sprawach o przyznanie pomocy ze środków unijnych, to na Skarżącej, wnioskującej o pomoc spoczywał ciężar wykazania, że sporna przesyłka została nadana w terminie. Skarżąca takiego przekonującego dowodu nie przeprowadziła. Przedstawiona w sprawie książka nadawcza ma charakter dowodu z dokumentu prywatnego, w którym odnotowana została przez Skarżącą wysyłka do organu I instancji bliżej niezidentyfikowanej i nieopisanej przesyłki. Dowód ten należy zestawić z wyjaśnieniami organu, zgodnie z którymi przedmiotowe zgłoszenie wpłynęło do biura organu w dniu [...] r., brak jest koperty, a ponadto jakiegokolwiek potwierdzenia, iż pismo to nadesłane zostało pocztą.

Uwzględniając, tak ukształtowaną sytuację procesową, nie sposób uznać, że to na organie spoczywał obowiązek potwierdzenia, ewentualnie wykluczenia nadania przesyłki zawierającej zgłoszenie istotnych dla sprawy zdarzeń za pośrednictwem poczty, w dniu [...] r. Tym samym, brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ odwoławczy dokonał oceny zebranego w sprawie z uchybieniem art. 80 k.p.a., ponieważ rozważania dotyczące spornego terminu zgłoszenia, w sposób przekonujący i logiczny wyjaśniają dlaczego, zgodnie ze zgromadzonymi dowodami, nie można było przyjąć stanowiska Skarżącego. Ponadto, organ odwoławczy nie naruszył innych przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 k.p.a. Nie doszło do uchybienia w zakresie wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, co do terminu nadania przesyłki, bowiem organ odwoławczy prowadził przedmiotowe postępowanie dowodowe z uwzględnieniem zasad właściwych dla postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

W świetle powyższych rozważań Sądu niezasadny okazał się także zarzut skargi, tj. art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, wskazujący na naruszenie w rozpatrywanej sprawie przepisu prawa materialnego. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał podstawy stwierdzenia niezgodności oraz procent, o jaki pomniejszeniu ulega płatność. W niniejszej sprawie organ odwoławczy ustalił 3 procentowe zmniejszenie płatności względem niespełnienia przez Skarżącą normy BW 4.1., które wyniosło w siedzibie stada 003 łącznie 9 pkt (zasięg 5 + dotkliwość 1 + trwałość 3), w siedzibie stada 004 łącznie 7 pkt (zasięg 3 + dotkliwość 1 + trwałość 3) oraz w siedzibie stada 005 łącznie 9 pkt (zasięg 5 + dotkliwość 1 + trwałość 3).

Podkreślenia wymaga, iż decyzję lub postanowienie uchyla się, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego.

Mając uwadze powyższe rozważania i dokonując ponownej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do wniosku, iż zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 7, art. 8, 57 § 5 pkt 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.