Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 784/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi G. G. i M. G. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego A. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] A. G., działając jako przedstawiciel małoletnich dzieci: G. G. i M.a G., wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że spadkodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności. Dzieci jako małoletni spadkobiercy nie posiadają majątku. Nieruchomość nie może zostać zlicytowana. Mogą być sprzedane jedynie udziały, gdyż ½ nieruchomości należy do K. M. niezobowiązanej do spłaty. Dzieci obecnie są w wieku 9 lat (M.) i 6 lat (G.), pozostają w trudnej sytuacji materialnej.

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia ww. należności. Wnioskiem z dnia [...] przedstawicielka małoletnich wystąpiła o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu A. G., przedstawiając stan majątkowy i sytuację rodzinną małoletnich, podniosła, że nie jest możliwa spłata należności wynikająca z zabezpieczenia hipotecznego, gdyż dzieci posiadają w niej jedynie udziały. Ponadto w drodze pisma z dnia [...] przedstawicielka małoletnich wyjaśniła, że wnosi o umorzenie powyższych należności na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – z uwagi na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności.

Decyzją z dnia [...], wydaną po rozpoznaniu powyższego wniosku, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt I SA/Łd 584/09), wydanym w wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez A. G. jako przedstawicielkę ustawową M. i G. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił ww. decyzję z dnia [...].

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzję tę A. G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 599/10, uchylił decyzję z dnia [...] o utrzymaniu mocy decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu wyroku Sąd przyjął, że organ nie wykonał zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 listopada 2009 r. Sąd podkreślił przy tym, że organ posłużył się kwestionariuszem rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 24 lutego 2010 r. przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. Dowód ten, oprócz dochodu rodziny zobowiązanych, nie wprowadza w zasadzie żadnych nowych danych w stosunku do tych, na które wskazywała uchylona wcześniejsza decyzja ZUS z dnia [...]. Z kwestionariusza wynika jedynie, że wychowywaniem dzieci zajmuje się A. G., która od 15 lat jest pod stałą opieką lekarska, mąż prowadzi działalność gospodarczą. Łączny dochód w rodzinie wynosi 1 300,00 zł (wcześniej dochód wynosił 1 500,00 zł).

Decyzją z dnia [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu ww. składek. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosując się do zaleceń Sądu zawartych w wyrokach z dnia 3 listopada 2009 r. i 13 sierpnia 2010 r., ponownie dokonał oceny sytuacji majątkowej i skutków, jakie obowiązek zapłaty należności rodzi dla zobowiązanych oraz ich rodziny. Na tę okoliczność skierował do przedstawicielki małoletnich pismo wzywające do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej według załączonego druku oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających zasadność umorzenia i obrazujących kondycję finansową oraz możliwości płatnicze (w tym wykazujące stałe obciążenia rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym). W dniu [...] wpłynęło do Zakładu oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej i dokumenty, tj. kserokopia przekazu pocztowego na kwotę 1 630,29 zł (dotycząca pobieranego świadczenia za 01/2011 r.), kserokopia dowodu wpłaty przez K. M. faktury na kwotę 216,94 zł na rzecz K. Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej, kserokopia dowodu wpłaty na kwotę 555,17 zł na rzecz "A" Obrót S.A. W powyższym oświadczeniu jako członków rodziny (tj. osoby wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym, osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające ze zobowiązanym w faktycznym związku) A. G. wskazała Z. P. (ciotkę) z dochodem w wysokości 1 630,00 zł, K. M. (babcię), która w obecnej chwili nie osiąga żadnego dochodu. Ponadto w dodatkowych informacjach mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie przedstawicielka podała, że ojciec dzieci: M. i G. zarabia na ich utrzymanie. Ona natomiast jest osobą bezrobotną, na utrzymaniu domowników, ze względu na stan zdrowia nie podjęła pracy. Mąż nie łoży na jej utrzymanie.

Jednocześnie organ podkreślił, że przedstawicielka nie wskazała stałych wydatków związanych z utrzymaniem oraz dochodów G. G.

W związku z tym faktem pismem z dnia [...] ponownie wezwał A. G. do złożenia oświadczenia o średnim dochodzie przypadającym na każdego członka rodziny (popartym stosownymi dokumentami). W ocenie organu w przesłanym materiale dowodowym brak było bowiem informacji o źródle i wysokości dochodu G. G. oraz zaświadczenia o statusie przedstawicielki jako osoby bezrobotnej. Ponadto według informacji z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. Ewidencja Gruntów – K. z dnia [...] wynika, że M. G. oraz G. G. figurują jako współwłaściciele po 1/8 części działek położonych w obrębie F. oznaczonych nr [...] i nr [...]. Tymczasem w złożonym oświadczeniu stwierdzono, że małoletni nie posiadają nieruchomości. W związku z powyższym organ wzywał A. G. do przedłożenia aktu notarialnego sprzedaży w/w działek bądź złożenia stosownych wyjaśnień, pouczając przy tym, że dokumenty powinny być oryginałami lub posiadać urzędowe potwierdzenie za zgodność z oryginałem.

Następnie organ wskazał, że w odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia [...] A. G. poinformowała, że pomyłkowo nie wpisano, iż dzieci G. i M. G. figurują jako współwłaściciele po 1/8 części działek położonych w F. 27, oznaczonych nr [...] i nr [...]. G. G. nie łoży na wspólne utrzymanie, poza ponoszeniem wydatków związanych z zakupem dla dzieci ubrań, leków i obiadów w szkole. Ona zaś nie jest zarejestrowana jako bezrobotna ze względów zdrowotnych. Renty również nie otrzymuje. Wyniki badań posiada na dyskietce, w związku z tym nie może ich przesłać.

Mając na względzie powyższe ustalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że decyzją nr [...] z dnia [...] orzekł o odpowiedzialności M. G. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] orzekł o odpowiedzialności G. G. jako spadkobierców, którzy nabyli spadek po zmarłym S. M. za zobowiązania zmarłego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. A. G. jako przedstawiciel ustawowy małoletnich odwołała się od wydanych decyzji. Postanowieniem z dnia 24.09.2008 r., sygn. akt IX U 1051/08, Sąd Okręgowy w Łodzi z uwagi na cofnięcie odwołania umorzył postępowanie. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych podjął postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu ww. składek.

Dokonując przy tym ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, Zakład wskazał, że małoletni figurują w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. - Ewidencja Gruntów w K. jako współwłaściciele po 1/8 części działek położonych w obrębie F., gm. K., oznaczonych numerami [...] o powierzchni 0,0535 ha oraz [...] o powierzchni 0,1843 ha. Sprzedaż działki w trybie egzekucji niewątpliwie spowoduje uszczuplenie mienia małoletnich. Niemniej będą mieli prawo do lokalu zamiennego.

W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że z uwagi na brak możliwości umorzenia przedmiotowych należności w oparciu o kryterium całkowitej nieściągalności, zbadał istnienie przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 ww. rozporządzenia, czyli przeprowadził ocenę, czy wykazano, że rodzina nie jest w stanie opłacić należności z tytułu zaległych składek ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla rodziny przez pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Podkreślił przy tym, że na podstawie powyższego ewentualnym umorzeniem można objąć wyłącznie składki ż tytułu indywidualnego ubezpieczenia S. M.

Organ wyjaśnił także, że gospodarując funduszami ubezpieczeń społecznych, aby zastosować ten nadzwyczajny środek, jakim jest umorzenie zadłużenia, musi mieć przedstawione niepodważalne dowody, że jest on uzasadniony. Analiza sytuacji rodziny wnioskodawczyni wykazała, że rodzina dysponuje dochodem w postaci emerytury ciotki w kwocie 1 630,00 zł. Nie udokumentowano dochodów pozostałych członków rodziny, pomimo wysłanych wezwań. Ograniczono się jedynie do stwierdzenia, że ojciec dzieci łoży na ich utrzymanie bez wskazania źródła dochodu. Wnioskodawczyni pozostaje bez pracy, nie jest jednak zarejestrowana w Urzędzie Pracy, co może świadczyć raczej o braku chęci aktywizacji zawodowej, a co za tym idzie, podjęcia zatrudnienia.

Odnosząc się przy tym do przedstawionej sytuacji zdrowotnej rodziny organ stwierdził, że nie przedłożono dokumentacji medycznej potwierdzającej stan zdrowia członków rodziny, w tym także dokumentów stwierdzających całkowitą niezdolność do pracy oraz zaświadczeń o konieczności sprawowania bezpośredniej opieki nad chorymi członkami rodziny, co uniemożliwiłoby podjęcie zatrudnienia przez A. G. Natomiast wydatki zostały udokumentowane kserokopiami dokumentów (bez potwierdzenia wpłaty) na kwotę 772,11 zł. Organ uznał przy tym, że w sposób nieuzasadniony w dochodach rodziny wnioskodawczyni pomija dochód męża, w tym środki, które przekazuje on na utrzymanie dzieci.

W konkluzji organ stwierdził, że nie neguje trudnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni i jej rodziny. Podkreślił przy tym jednak, że aktualnie nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, a więc decyzja o odmowie umorzenia składek nie wpływa na pogorszenie sytuacji majątkowej. Ponadto nie można wykluczyć, iż w przyszłości sytuacja majątkowa ulegnie poprawie, gdyż np. w lipcu K. M. osiągnie wiek emerytalny, a wnioskodawczyni może uzyskać dochód związany z podjęciem pracy albo uzyskaniem świadczeń rentowych, o które zamierza się ubiegać. Dodać należy także, iż spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją A. G., jako przedstawicielka ustawowa G. G. i M. G., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając organowi niewłaściwe rozpatrzenie stanu majątku spadkowego oraz sytuacji rodzinnej i finansowej małoletnich dzieci. Z tych względów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że małoletni M. G. i małoletnia G. G. są spadkobiercami ustawowymi z dobrodziejstwem inwentarza po 1/8 części po zmarłym dłużniku ZUS-u S. M. Majątek spadkowy oraz zobowiązania zmarłego sprowadzają się do udziału w ½ części w zabudowanej nieruchomości położonej w F. 27. Pozostały udział w ½ części nieruchomości należy do K. M. Za życia S. M. toczyła się egzekucja komornicza z tej nieruchomości, ale postępowanie zostało umorzone. O przedmiotowych długach przedstawicielka ustawowa małoletnich dowiedziała się dopiero po sporządzeniu spisu inwentarza.

A. G. podkreśliła przy tym, że sytuacja finansowa i rodzinna małoletnich przemawia za umorzeniem zaległości ich nieżyjącego dziadka S. M. Dzieci nie mają żadnego majątku poza spadkowym. Są na całkowitym utrzymaniu swoich rodziców. Matka dzieci jest bezrobotna bez prawa do zasiłku i nie osiąga żadnych dochodów. Miała poważną operację kolana i przez cały czas leczy się. Ojciec dzieci uzyskuje dochody w kwocie 1300 zł miesięcznie i za tę kwotę utrzymuje całą 4-osobową rodzinę. W budynku znajdującym się na terenie przedmiotowej nieruchomości zamieszkują małoletnie dzieci wraz z rodzicami, babka K. M., wuj Z. M. oraz ciotka Z. P. Dla wszystkich tych osób jest to jedynie miejsce zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 525/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w istocie spór, jaki wiodą strony, sprowadza się głównie do oceny zachowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dwóch zasadniczych elementów, tj. realizacji zaleceń i wskazań zawartych w poprzednich wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 584/09 i I SA/Łd 599/10) wydanych w tej sprawie na tle obowiązku wynikającego z art. 153 p.p.s.a. oraz zachowania granic uznania administracyjnego w ramach art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Sąd wskazał, że wykonanie tych wskazań Sądu nastąpiło z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ bowiem nie podjął wszelkich możliwych działań koniecznych do wyjaśnienia niniejszej sprawy zgodnie z zaleceniami Sądu i w konsekwencji bezpodstawnie uznał, iż sytuacja rodzinna i majątkowa zobowiązanych nie uprawnia ich do uzyskania ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu ww. składek. W wyroku z dnia 13 sierpnia 2010 r. Sąd zakwestionował pogląd, że egzekwowanie zaległych należności przez sprzedaż jednej z działek, nawet niekoniecznie tej, na której zamieszkują małoletni, nie jest sprzeczne z ich interesem, jak i interesem publicznym, bowiem sprzedaż działki w trybie egzekucji spowoduje uszczuplenie mienia małoletnich, a co za tym idzie niewątpliwie narusza ich interes. Oczywiście pogląd ten został wyrażony przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności rozpatrywanej sprawy, a więc przy uwzględnieniu, że zobowiązanymi są małoletni i, że jedynym ich majątkiem są udziały w nabytej w drodze spadkobrania nieruchomości.

Ponadto Sąd stwierdził, że kwestia wykonania zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 sierpnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Łd 599/10) nasuwa wiele uwag krytycznych. Przede wszystkim organ prowadzący postępowanie swoimi ustaleniami objął sytuację matki i najbliższej rodziny zobowiązanych (ciotki, babci), a przecież osoby te nie są zobowiązanymi w tej sprawie. Wprawdzie organ ten miał dokonać szczegółowej oceny sytuacji majątkowej rodziny zobowiązanych, mając przy tym na względzie fakt zmniejszenia ich miesięcznego dochodu, niemniej jednak wynikiem tej oceny miało być ustalenie skutków, jakie może spowodować dla zobowiązanych oraz ich rodziny wyegzekwowanie przedmiotowych należności. Kwestie tychże skutków organ pominął milczeniem, swoje rozważania zaś sprowadził do wskazania ewentualnych okoliczności decydujących w przyszłości o poprawie sytuacji majątkowej matki i babci zobowiązanych. Tymczasem zadaniem organu w tej sprawie było wyjaśnienie, dlaczego pod uwagę brał przede wszystkim sytuację tychże osób i dlaczego przyjął, że sytuacja tych osób, nie będących przecież zobowiązanymi w niniejszej sprawie, przesądza o odmowie umorzenia należności ciążących na małoletnich dzieciach spadkodawcy, a nadto jaki ma wpływ na ocenę skutków wyegzekwowania przedmiotowych należności. Niewątpliwie ustalenia te powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ich brak zaś skutkuje naruszeniem art. 7 i art. 77 oraz art. 107 § 1 k.p.a.

Sąd podkreślił, że gdy ciążące na małoletnich należności nie zostaną umorzone, to egzekucja zostanie skierowana do ich majątku (udziałów w prawie własności nieruchomości, w której obecnie zamieszkują). Wartość całej nieruchomości zamieszkiwanej przez nich, wspólnie z innymi osobami, wynosi ok. 166 000 zł (jak wynika z treści uzasadnienia decyzji nr [...] i decyzji nr [...] o przeniesieniu na małoletnich odpowiedzialności za zadłużenie S. M.), zatem wartość udziału obojga małoletnich (po 1/4 części spadku, a więc po 1/8 części całej nieruchomości) w prawie własności tej nieruchomości wynosi łącznie ok. 4 .000 zł. W tej sytuacji konieczne jest rozważenie kwestii racjonalności przesłanek warunkujących wszczęcie i skuteczne przeprowadzenie egzekucji z udziałów we własności tej nieruchomości. Należy ocenić prawdopodobieństwo osiągnięcia pożądanego przez organ wyniku tychże działań. Może bowiem się okazać, że problemem w sprawie będzie znalezienie podmiotu zainteresowanego nabyciem mniejszościowego udziału w powyższej nieruchomości, zwłaszcza jeśli pod uwagę weźmie się fakt, iż nieruchomość ta będzie nadal zamieszkana przez zobowiązanych i pozostałych członków ich rodziny, w tym współwłaścicieli w 3/4 części. W tym zakresie rozważenia wymaga także wskazany w skardze fakt, iż za życia S. M. (spadkodawcy) toczyła się egzekucja z tej nieruchomości i postępowanie to zostało umorzone w drodze postanowienia z dnia [...]. Dodatkowo należy mieć na uwadze okoliczność, że egzekucja z nieruchomości, w tym egzekucja z udziału na nieruchomości, wiąże się zwykle z koniecznością poniesienia większych wydatków, niż na inny rodzaj egzekucji. Należy zatem rozważyć, czy istnieje szansa na wyegzekwowanie składek po pokryciu kosztów egzekucji. Ocena w tym aspekcie musi być dokonana w związku z treścią art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. i dotyczy zarówno składek finansowanych przez S. M. za pracowników, jak i płaconych przez niego na własne ubezpieczenie. Ponadto, w odniesieniu do składek na ubezpieczenia samego S. M. należy rozważyć istnienie przesłanek określonych w § 3 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej ale uwzględniając przede wszystkim fakt, że to małoletni – G. G. i M. G. są zobowiązanymi do zapłaty składek i nie mają oni żadnego innego majątku niż udziały w nieruchomości, ani też nie są obecnie w stanie jeszcze długo osiągać jakiekolwiek dochodów (mają odpowiednio 9 i 11 lat).

Ponadto Sąd stwierdził, że organ nie sprecyzował, która kwotowo określona część składek mogłaby stanowić przedmiot umorzenia w trybie art. 28 ust. 1, 2 i 3 u.s.u.s., a do jakiej części tych składek zastosowanie powinny znaleźć także przepisy ww. rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Ma to znaczenie, skoro częściowo różne są przesłanki umorzenia składek finansowanych przez płatnika na własne ubezpieczenie i na ubezpieczenia pracowników. Jest to dodatkowy argument przemawiający za tym, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że matka - przedstawiciel ustawowy małoletnich G. lat 10 i M. lat 12, jest osobą niepracującą. Z uwagi na sytuację jaka w chwili obecnej panuje na rynku pracy i ze względu na swój stan zdrowia (choroba układu kostnego), nie może znaleźć zatrudnienia. Matka małoletnich podała, że miała przeprowadzoną jedną operację i czeka na wyznaczenie terminu drugiej, natomiast nie dostarczyła dokumentów, ponieważ ma je na dyskietce. Od męża otrzymuje dla dzieci środki na zakup leków, ubrań i obiadów szkolnych, oraz że finansowo pomaga im ciotka, która z nimi mieszka. Zgodnie z "Oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej" wszystkie zamieszkałe w nieruchomości F. 27 osoby prowadzą razem gospodarstwo domowe i ponoszą wspólne wydatki z tytułu miesięcznych opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości, nie wskazała żadnej kwoty. Ponadto matka małoletnich podała, że ponosi koszty związane z leczeniem w wysokości 100,00 zł, lecz nie dostarczyła żadnych dokumentów potwierdzających swój oraz swoich dzieci stan zdrowia i wysokość wydawanych kwot. Zgodnie z kwestionariuszem M-GOPS w K. z dnia [...] matka małoletnich często była hospitalizowana, a więc otrzymywała karty leczenia szpitalnego, a z uwagi na pozostawanie od wielu lat pod stałą opieką lekarską mogła otrzymać zaświadczenie lekarskie dotyczące aktualnego stanu zdrowia. Takiej dokumentacji jednak nie dostarczyła. Nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a więc może pracować. Organ wskazał, że matka małoletnich w czasie podawania danych do ww. kwestionariusza poinformowała, że została wyrejestrowana z PUP ze względu na fakt nie przyjęcia oferowanej pracy. Z czego wynika, że nie jest zainteresowana jej podjęciem i uzyskiwaniem dochodów.

ZUS stwierdził, że na sytuację materialną dzieci mają wpływ dochody uzyskiwane przez ich rodziców i brak działań w tym zakresie nie jest przesłanką do umorzenia. Ojciec dzieci partycypuje w kosztach ich utrzymania wykupując leki, obiady w szkole i ubrania. Nie zostały wskazane wysokości tych kwot ani żadna dokumentacja w tej sprawie. Ponadto dzieci są współwłaścicielami po 1/8 części działek położonych w obrębie F. Zdaniem Zakładu ze względu na fakt, że matka nie dostarczyła wymaganych dokumentów i informacji oraz nie podjęła oferowanego zatrudnienia, to nie udowodniła, że wystąpiły w niniejszej sprawie przesłanki umorzenia zadłużenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Z dostarczonych informacji wynika, że razem z dziećmi prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami - tj. matką ciotką i bratem. Babka małoletnich otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 955,70 zł netto, ciotka - świadczenie w kwocie 1 679,91 zł netto, natomiast brat otrzymuje świadczenie stałe z M-GOPS w K. w wysokości 444 zł miesięcznie. Zgodnie z danymi wygenerowanymi z systemu KEP PESEL G. G. jest zameldowany pod adresem K., ul. "A" 13. Natomiast zgodnie z raportami wygenerowanymi z systemu KSI jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. W ocenie Zakładu zatem dzieci mają zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe. Na przedstawionych dokumentach dotyczących ponoszonych wydatków (opłata za dostawę wody, opłata za dostawę gazu dołączone do pisma z 13.03.2012 r.) figuruje nazwisko babci dzieci, zatem to ona ponosi przynajmniej część kosztów związanych z utrzymaniem. Również w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym (załącznik do pisma z 13.03.2012 r.) wskazano, że wraz z matką ciotką i bratem wspólnie ponoszą opłaty.

Ponadto organ wskazał, że wpis hipoteki do KW nieruchomości zamieszkiwanej przez wyżej wymienionych (z dnia 08.11.2002 r.) został dokonany także na udziale żony dłużnika pierwotnego (do wniosku dołączono wówczas postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika – K. M.). Należy zatem stwierdzić, iż spłata przedmiotowego zobowiązania leży również w interesie babci dzieci oraz pozostałego spadkobiercy (wuj dzieci) posiadającego udział w nieruchomości. Zgodnie z pismem M-GOPS w K. z dnia [...] matka małoletnich nie korzysta z pomocy ośrodka.

Zakład wskazał, że zawsze, bez względu na wielkość majątku - nieruchomości, sprzedaż części powoduje jego uszczuplenie co narusza interes właściciela. Natomiast fakt przyjęcia spadku obliguje do wywiązania się z zobowiązań i po sprzedaży części nieruchomości dłużnicy będą posiadali środki na częściową spłatę zadłużenia. Zakład analizując sytuację materialną najbliższej rodziny G. i M. G. brał pod uwagę wszystkie osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe i partycypujące w kosztach utrzymania ze wzglądu na taką informację uzyskaną od ich matki. Również dostarczone dokumenty dotyczące opłacanych świadczeń są wystawione na nazwisko K. M., a więc nie powinny być pominięte.

Organ wskazał, że zgodnie z operatem szacunkowym z dnia [...] kwota oszacowana zabudowanej nieruchomości wynosiła 166.600,00 zł. Ewentualna sprzedaż jednej działki z pewnością pokryłaby część zadłużenia. ZUS podkreślił, że w decyzjach z dnia [...] wskazano, że wnuki zmarłego ponoszą solidarną odpowiedzialność z pozostałym spadkobiercą za długi spadkowe S. M. z tytułu nieopłaconych składek.

Zakład wyjaśnił, że odmówił umorzenia należności: na podstawie art. 28 ust. 3 w związku z art. 30 powołanej wyżej ustawy w zakresie umorzenia nieopłaconych składek na: ubezpieczenia społeczne w części finansowanej - przez płatnika za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001 r. w wysokości 19168,03 zł, ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez płatnika za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001 r. w wysokości 1195,07 zł, Fundusz Pracy i FGŚP za okres 11.1999-01.2000,03.2000-06.2001, 12.2001r. w wysokości 2357,93 zł, odsetek za zwłokę od całości zadłużenia (naliczonych na dzień 02.10.2008r.) na:

ubezpieczenia społeczne za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001r. w wysokości 43 029,00 zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001r. w wysokości 8 690,00 zł, Fundusz Pracy i FGŚP za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001r. w wysokości 2797,00 zł; na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w części dotyczącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadząca działalność gospodarczą na: ubezpieczenia społeczne za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001r. w wysokości 4343,60 zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001r. w wysokości 1195,07 zł, Fundusz Pracy za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001r. w wysokości 317,96 zł, odsetek za zwłokę (naliczonych na dzień 02.10.2008r.) na: ubezpieczenia społeczne za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001r. w wysokości 5170,00 zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres 11.1999-01.2000, 03.2000-06.2001, 12.2001r. w wysokości 1425,00 zł, Fundusz Pracy za okres 11.1999-01.2000,03.2000-06.2001, 12.2001 r. w wysokości 363,00 zł.

Zakład wskazał, że instytucja umorzenia jest instytucją wyjątkową, a decyzja o umorzeniu należności z tytułu składek jest decyzją uznaniową. W konsekwencji przeprowadzonej analizy sytuacji pełnomocnika zobowiązanych organ stwierdził, że nie widzi możliwości umorzenia przedmiotowych należności w oparciu o art.28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 powołanego wcześniej rozporządzenia. Rozpatrując wniosek o umorzenie Zakład bierze pod uwagę nie tylko interes osoby zobowiązanej, ale również funduszu ubezpieczeń społecznych. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczone, Zakład zobligowany jest do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Zobowiązuje go do tego szczególny zakres świadczonych usług i odpowiedzialność za środki wpływające do budżetu państwa. A zatem rozpatrując wniosek o umorzenie Zakład biorąc pod uwagę interes dłużnika konfrontuje go z interesem ogólnospołecznym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przedstawiciel ustawowy małoletnich skarżących zarzucił naruszenie: art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niedokładne, mało wnikliwe i ogólne wyjaśnienie sytuacji materialnej i życiowej skarżących oraz ich rodziny; art. 11 k.p.a. poprzez brak umorzenia zobowiązania, pozbawienia skarżących i rodzinę możliwości zaspokojenia swych niezbędnych potrzeb życiowych; art. 153 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania się do wskazań WSA w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r. i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy; § 3 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie umorzenia należności, mimo zaistnienia przesłanek z tego przepisu.

Przedstawiciel ustawowy małoletnich skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2102.270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia).

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem ponownej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...]. Powyższa decyzja wydana została po uchyleniu poprzedniej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 525/11. Stosownie do art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

W myśl art. 28 ust. 1 powołanej ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (28 ust. 2).

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (28 ust. 3).

W tym miejscu wskazać należy, że decyzja w przedmiocie umorzenia opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Podkreśla się jednak zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale nie dowolny, i winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako k.p.a. Uzasadnienie zaś decyzji odpowiadać powinno warunkom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność a Sąd mógł ocenić, że wszelkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów.

Sąd dokonując oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego i wyprowadzonych z niego konsekwencji prawnych stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał dogłębnej oceny prawnej ustalonego stanu fatycznego, a więc nie wykonał tym samym zalecenia WSA zawartego w wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 525/11.

W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że nie zachodzi ustawowa przesłanka w postaci całkowitej nieściągalności, i tym samym brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu składek w myśl art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie jest także oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto Zakład wskazał, że małoletni – G. G. i M. G. są współwłaścicielami w 1/8 części działek położonych w obrębie F., gm. K., oznaczonych numerami [...] o powierzchni 0,0535 ha i 189/2 o powierzchni 0,1843 ha – jest to nieruchomość zabudowana, zamieszkana przez matkę małoletnich skarżących oraz babcię, a także brata i ciotkę matki małoletnich. Na podstawie powyższego organ uznał, że żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 nie została spełniona, a więc nie ma możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

W ocenie Sądu, powyższa argumentacja organu nie jest wystarczająca. ZUS nie wyjaśnił bowiem w sposób dostateczny wszystkich okoliczności sprawy. Zgodnie z zaleceniami Sądu, w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ miał nie tylko wyjaśnić kwestie własności nieruchomości skarżącego, ale także był związany oceną Sądu, że egzekwowanie zaległych należności przez sprzedaż jednej z działek, nawet niekoniecznie tej na której zamieszkują małoletni, jest sprzeczne z ich interesem, jak i interesem publicznym, bowiem sprzedaż działki w trybie egzekucji spowoduje uszczuplenie mienia małoletnich, co niewątpliwie narusza ich interes. Sąd wyraził ten pogląd przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności sprawy, a więc przy uwzględnieniu, że zobowiązanymi są małoletni, oraz że jedynym ich majątkiem są udziały w nabytej w drodze spadkobrania nieruchomości. Zatem dobro małoletnich powinno mieć nadrzędne znaczenie.

Tymczasem Zakład ponownie stwierdza, że sprzedaż jednej z działek pokryłaby część zadłużenia nie biorąc pod uwagę dobra małoletnich dzieci, oraz że uszczuplenie majątku narusza ich interes. Stwierdzenie Zakładu, że sprzedaż części majątku, bez względu na jego wielkość, zawsze powoduje jego uszczuplenie nie uwzględnia konkretnych okoliczności sprawy, nie uwzględnia, że zobowiązanymi są małoletni.

Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Szczegółowe zasady umorzenia, o których mowa wyżej określił w drodze rozporządzenia Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne). Z mocy § 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest on w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zgodnie zaś z pkt 3 § 3 umorzenie może nastąpić z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Okoliczności wymienione § 3 powołanego rozporządzenia nie mają charakteru katalogu zamkniętego, o czym świadczy użyte w nim sformułowanie "w szczególności". Nie muszą występować łącznie i dają możliwość organowi uwzględnienia jeszcze innych ważnych przyczyn trudnej sytuacji zobowiązanego.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że matka skarżących nie pracuje. Jak wynika z wyjaśnień matki skarżących nie mogła załączyć do akt zwolnienia lekarskiego, bo jako osoba niezatrudniona nie mogła go otrzymać.

W ocenie Sądu, nie zasługuje na aprobatę stanowisko Zakładu, że skoro matka małoletnich została wyrejestrowana jako osoba bezrobotna, to nie jest zainteresowana podjęciem pracy i uzyskiwaniem dochodów. Już sam fakt, że matka małoletnich była zarejestrowana jako osoba bezrobotna świadczy, że jest zainteresowana pracą. Z faktu, że bezrobotna w czasie rejestracji nie otrzymała propozycji pracy Zakład nie może wywodzić niekorzystnych dla niej skutków. Tym bardziej, że chodzi o matkę małoletnich dzieci i nie każda praca może być przez nią podjęta ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dziećmi. Przyjęcie stanowiska organu za prawidłowe prowadziłoby do absurdu.

Ponadto w ocenie Sądu nieuprawnione jest stanowisko organu, że na babci małoletnich oraz na wuju i ciotce matki ciąży obowiązek utrzymania małoletnich. To, że ww. osoby pomagają matce małoletnich w ich utrzymaniu i wychowaniu, nie oznacza, że mają taki obowiązek. Zupełnie niezrozumiałe jest więc uznanie, że świadczenia emerytalne babki, ciotki, zasiłek z opieki wuja stanowią dochód gospodarstwa domowego małoletnich. Trudno przyjąć, że ciotka w wieku około 79 lat ma obowiązek utrzymywać małoletnich skarżących i ich matkę. W sytuacji, gdy już sam wiek ciotki wskazuje, że jest to osoba, która sama wymaga opieki, a jej stan zdrowia wymaga ponoszenia znacznych wydatków na leczenie. To, że osoby te wspólnie zamieszkują i pokrywają wydatki związane z ponoszeniem bieżących opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości, nie oznacza, że mają obowiązek utrzymania matki i jej małoletnich dzieci. Dochody babki, ciotki, wuja nie mogą więc być podstawą do ustalenia sytuacji finansowej małoletnich skarżących. W ocenie Sądu, powyższa okoliczność nie może mieć decydującego znaczenia w sprawie. Pomoc ww. najbliższych nie oznacza, że dzieci mają zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe.

Dokonana zatem przez organ analiza sytuacji finansowej małoletnich skarżących, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie daje podstawy do przyjęcia, że nie wypełnia ona dyspozycji § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Nie budzi bowiem wątpliwości, że miesięczny dochód rodzinny zobowiązanych, tj. dochód ojca małoletnich zamieszkującego osobno – 1300 zł (kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego – k. 68 akt administracyjnych), po odliczeniu wydatków, pozwala przyjąć, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby małoletnich możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż ZUS nie przeprowadził szczegółowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego ww. okoliczności. Przede wszystkim nie wykazał, że istnieje realna możliwość spłaty zadłużenia przez małoletnich skarżących. A zatem doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organ dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego. Nie można takiej ocenie przypisać znamion swobodnej oceny dokonanej na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80. k.p.a.).

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.

b.a.