Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 880/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 25 ust. 1-4, art. 26, art, 244 ust. 11, art. 252, art. 47, art. 49, art. 93, art. 25 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 8, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 262
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej działając na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) dalej p.w.p. po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgłoszenia wynalazku pt. "[...]" oznaczonego numerem [...] z dnia [...] marca 2009 r. zgłoszonego do ochrony przez Z. P., na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego na decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie udzielenia patentu na w/w wynalazek postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. UP RP na podstawie art. 24, 26 oraz art. 49 ust. 1 p.w.p. odmówił Z. P. udzielenia patentu na wynalazek pt.: "[...]".

Organ uznał, że ze stanu techniki tj. niemieckiego zgłoszenia patentowego [...], amerykańskiego opisu patentowego [...] i japońskiego zgłoszenia patentowego [...] znany jest zestaw, charakteryzujący się tym, że pneumotachograf spirometru umieszczony jest korzystnie między komorą a ustnikiem lub maską.

Ze stanu techniki znany jest ponadto zestaw (np. z polskiego opisu patentowego [...]), charakteryzujący się tym, że posiada zastawkę wdechową.

Odwołując się do art. 26 p.w.p. organ zarzucił przedmiotowemu rozwiązaniu brak poziomu wynalazczego. Powołując art. 25 ust. 2 p.w.p. organ stanął na stanowisku, że przy analizie stanu techniki nie ma żadnych ograniczeń geograficznych, językowych czy czasowych. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że obcojęzyczny dokument nie może być uznany za dowód w sprawie. Organ wywodził przy tym, że uniwersalnym językiem technicznym jest rysunek, z niego nawet bez kompletnej znajomości języka oryginału można uzyskać wiele informacji dotyczących szczegółów konstrukcyjnych budowy danego urządzenia. Organ nadmienił też, że wiele baz komputerowych literatury patentowej posiada możliwość automatycznego tłumaczenia tekstów na język polski, co łącznie z rysunkami pozwala na dokładne ocenienie cech przedstawionego rozwiązania.

Organ podkreślił też, że chociaż w tytule występuje również sposób podawania aerozolu z pojemnika pod ciśnieniem to zastrzeżenia, a one przecież określają zakres ochrony z patentu na wynalazek, dotyczą jedynie urządzenia do podawania aerozolu z pojemnika pod ciśnieniem. Nie jest więc prawdą twierdzenie zgłaszającego jakoby w zastrzeżeniach zawarł "sposoby i wartości administracji leków pacjentom".

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący argumentował, że stanowisko, iż obcojęzyczny dokument może stanowić dowód w postępowaniu jest sprzeczne z orzecznictwem sądów administracyjnych. Podnosił, że komputerowe bazy danych oferujące możliwość tłumaczenia tekstów na inne języki mają jedynie charakter informacyjny.

Zgłaszający nie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu, że istotę opatentowanego rozwiązania można zrozumieć w oparciu o rysunek, bowiem wówczas nie byłyby potrzebne zastrzeżenia. Zgłaszający nie zgodził się również z powołaniem polskiego opisu patentowego nr [...] który jego zdaniem przedstawia zupełnie odmienny przedmiot rozwiązania.

Urząd Patentowy RP wydając opisaną na wstępie decyzję podtrzymał zarzut braku poziomu wynalazczego przedmiotowego rozwiązania.

Organ wyjaśnił, iż przyjęty w praktyce i orzecznictwie sposób uwzględniania stanu techniki polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów), gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter kilku rozwiązań cząstkowych i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie kilku dokumentów ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.

Kryteria określające jakie rozwiązania zalicza się do rozwiązań oczywistych to:

- rutynowe dostosowanie do danych warunków znanego już w tej samej bądź podobnej dziedzinie rozwiązania (drobne udoskonalenia, przeniesienie);

- zastąpienie w rozwiązaniu znanego już środka technicznego innym również znanym równoważnikiem;

- proste wykorzystanie znanej już ogólnie zasady dla osiągnięcia w świetle tej zasady celu (analogii);

- zwyczajne połączenie kilku znanych rozwiązań, bądź nawet rozwiązanie dokonane wprost przez skojarzenie kilku takich rozwiązań.

Urząd wskazał, że zgodnie z art. 24 i 26 p.w.p. patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki. Dodatkowo Urząd wskazał, że przez stan techniki rozumie się wszystko to co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

Urząd Patentowy stwierdził (w odniesieniu do zastrzeżeń zgłoszenia pierwotnego), iż zastrzeżenia nr 1, 2 są zastrzeżeniami niezależnymi, których części znamienne wraz z cechami ujętymi w części niezamiennej tego zastrzeżenia wyznaczają zakres przedmiotowy żądanej ochrony.

W zastrzeżeniu niezależnym nr 1, Zgłaszający wskazał - "Zestaw do podawania aerozolu z pojemnika pod ciśnieniem znamienny tym, że składa się z komory połączonej z pneumotachografem i ustnikiem spirometru."

Część znamienna zastrzeżenia niezależnego nr 1 wskazuje, że cechą wyróżniającą rozwiązanie [...] ze stanu techniki ma być to, że:

Komora jest połączoną z pneumotachografem i ustnikiem spirometru.

W zastrzeżeniu niezależnym nr 2, zgłaszający wskazał - "Zestaw do podawania aerozolu z pojemnika pod ciśnieniem znamienny tym, że składa się z komory połączonej z pneumotachografem i maską szczelnie przylegającą do powierzchni twarzy w sposób umożliwiający pomiar przepływającego powietrza przez jamę ustną i/lub nos.

Część znamienna zastrzeżenia niezależnego nr 2 wskazuje, że cechą wyróżniającą rozwiązanie [...] ze stanu techniki ma być to, że:

Komora połączona jest z pneumotachografem i maską.

Pozostałe wskazane w części znamiennej cechy należą do kategorii sposobu pomiaru przepływającego powietrza i nie są w pełni ujawnione.

Zastrzeżenia patentowe zależne 3-24 są uzupełnieniami i mogą być rozpatrywane łącznie z treścią zastrzeżeń od których są one zależne. Urząd Patentowy RP wskazał, że w przypadku gdy Zgłoszenie dotyczy wytworu zdeterminowanego przestrzennie (a do tej kategorii należy zgłoszenie wynalazku [...] Urząd oceniając zgłoszenie bierze pod uwagę cechy techniczne dotyczące jego struktury konstrukcyjnej i połączeniowej.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że cechy sposobu charakteryzujące wynalazek przybrały postać ogólnych bowiem w zastrzeżeniach niezależnych 1 i 2 zakres przedmiotowej ochrony jest bardzo szeroki. Organ stanął na stanowisku, że sformułowany zbyt szeroko i nieprecyzyjnie zakres żądanej ochrony doprowadził do postawienia zarzutu braku poziomu wynalazczego.

W ocenie organu zestaw zastrzegany tak szeroko i nieprecyzyjnie w zgłoszeniu [...] wynika z istniejącego stanu techniki opublikowanego przed datą zgłoszenia m.in. np. z niemieckiego zgłoszenia patentowego [...] znany jest zestaw charakteryzujący się tym, że składa się z komory połączonej z pneumotachografem i ustnikiem spirometru, a ustnik spirometru znajduje się korzystnie w osi długiej pneumotachografu spirometru. Znany jest również np. z amerykańskiego opisu patentowego [...] i japońskiego zgłoszenia patentowego [...] zestaw charakteryzujący się tym, że składa się z komory połączonej z pneumotachografem i maską szczelnie przylegającą do powierzchni twarzy w sposób umożliwiający pomiar przepływającego powietrza przez jamę ustną i/lub nos.

Z przywołanych powyżej dokumentów znany jest także zestaw charakteryzujący się tym, że pneumotachograf spirometru umieszczony jest korzystnie między komorą a ustnikiem lub maską.

Dodatkowo Urząd wskazał, że element taki jak zastawka wdechowa wskazywana przez Zgłaszającego w zastrzeżeniach zależnych 6-8 znana jest z polskiego opisu patentowego [...].

W związku z powyższymi ustaleniami Urząd podtrzymał swoje stanowisko, że wynalazek wg zgłoszenia [...] przy obecnym szeroko i nieprecyzyjnie wskazanym zakresie ochrony, wynika w sposób oczywisty dla znawcy, który znając najbliższy stan techniki, miałby możliwość w sposób zawodowy i rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania dostosowując przeciwstawione rozwiązania do danych warunków lub poprzez proste skojarzenie przeciwstawionych rozwiązań.

Zdaniem Urzędu Patentowego RP z przytoczonego stanu techniki oraz z dostosowania, można uzyskać zestaw jak w zgłoszeniu [...], czyli taki, w którym zestaw do podawania aerozolu z pojemnika pod ciśnieniem składa się z komory połączonej z pneumotachografem i maską szczelnie przylegającą do powierzchni twarzy w sposób umożliwiający pomiar przepływającego powietrza przez jamę ustną i/lub nos.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że w zastrz. niezależnych nr 1 i 2 nie podano żadnych nieoczywistych połączeń elementów konstrukcji na tle wskazanego stanu techniki.

Zdaniem Urzędu przedstawione w zgłoszeniu [...] rozwiązanie jest dostosowaniem istniejącego (wskazanego) stanu techniki przez znawcę posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny, jako jego wiedzę ogólną w celu uzyskania rozwiązania jak w zgłoszeniu.

Organ wywodził, że zakres ochrony został ujęty w zastrzeżeniach niezależnych dosyć nieprecyzyjne, poprzez scharakteryzowanie wynalazku połączeniami elementów znanymi ze stanu techniki.

Zgłaszający formułując tak ogólnie i nieprecyzyjnie zakres żądanej ochrony, ryzykował iż rozwiązanie, które przedstawia będzie wynikać w sposób oczywisty ze stanu techniki.

Następstwem takich nieprecyzyjnych bardzo szeroko rozumianych cech znamiennych zastrzeżenia, które bezpośrednio wynikają ze znanego stanu techniki jest odmowa udzielenia patentu na dane rozwiązanie.

Urząd poinformował także Zgłaszającego, że jeżeli Zgłaszający żąda tłumaczeń przeciwstawionych dokumentów to zgodnie z § 2 art. 262 k.p.a. organ może też żądać zaliczki na pokrycie takich kosztów w przypadku gdyby to organ, miał dokonać takiego tłumaczenia.

Skargę na opisaną wyżej decyzję wniósł Z. P., żądając jej uchylenia oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.

Zarzuty skargi obejmowały:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to przepisów:

a) art. 24 i art. 26 ustawy p.w.p. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że zgłoszone rozwiązanie nie wykazuje przesłanki poziomu wynalazczego, gdyż - zdaniem Urzędu - jest oczywiste dla znawcy, który miałby możliwość w sposób zawodowy i rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania dostosowując przeciwstawione rozwiązania do danych warunków lub poprzez proste skojarzenie,

b) art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jednol. Dz. U. z 2011 r. nr 43 poz. 224 z późn. zm.) poprzez przeprowadzanie dowodu z dokumentów sporządzonych w językach obcych, w tym w piśmie ideograficznym, bez przetłumaczenia ich na język polski,

2) naruszenie przepisów dotyczących postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów:

a) art. 6, 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego na skutek nieprzetłumaczenia na język polski dokumentów stanowiących dowody, co skutkuje również naruszeniem art. 10 k.p.a.,

b) art. 6, 7 i 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niekompletne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji w zakresie omówienia materiału dowodowego na skutek jego nieprzetłumaczenia, co skutkuje również naruszeniem art. 10 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwijając przytoczone wyżej zarzuty podnosił m.in., że przeciwstawione rozwiązanie według opisu [...] p.t. "[...]" dotyczy co prawda, jak wskazuje Urząd, zestawu składającego się z komory połączonej z pneumotachografem i ustnikiem spirometru, ale przeznaczone jest do całkowicie odmiennego celu i rozwiązuje całkowicie odmienny problem. Jest to urządzenie do pomiaru tlenku azotu w wydychanym powietrzu zapobiegające aspiracji powietrza z nosogardła, tak aby poddawać próbkowaniu jedynie powietrze wydychane z dolnych dróg oddechowych. Ponadto, zastosowanie filtru (12) wyklucza w tym urządzeniu funkcję podawania aerozolu. Odmienny cel wynalazku i problem do rozwiązania został przedstawiony w tekście opisu, którego Urząd nie przeanalizował.

Skarżący wywodził, że błędne jest twierdzenie organu jakoby na podstawie samego rysunku, stanowiącego uniwersalny język dla każdego technika, nawet bez kompletnej znajomości języka oryginału można byłoby uzyskać informacje dotyczące szczegółów. Nie szczegóły konstrukcyjne widoczne na rysunku rozstrzygają o poziomie wynalazczym danego zgłoszenia a przede wszystkim problem i jego rozwiązanie, co jest oceniane z punktu widzenia znawcy.

Dla znawcy czym innym jest pomiar zawartości tlenku azotu w wydychanym powietrzu a czym innym jest podawanie leku do wnętrza dróg oddechowych.

Skarżący podnosił też, że drugie przeciwstawione rozwiązanie przedstawione jest w opisie [...] p.t. [...]. Jest ono przeznaczone do badania siły mięśni układu oddechowego a więc zdolności pacjenta do samodzielnego oddychania. Wdychając powietrze pacjent pokonuje opór wynikający z blokowania strumienia powietrza przez balonik, który zamykając przepływ wyklucza pomiar przepływu. Odmienny cel wynalazku i problem do rozwiązania został przedstawiony w tekście opisu, którego Urząd nie przeanalizował.

Zdaniem skarżącego, sam fakt zestawienia komory połączonej z pneumotachografem i maską twarzową co według uzasadnienia Urzędu wynika z rysunku, nie przesądza o problemie i jego rozwiązaniu, co jest podstawą oceny poziomu wynalazczego.

Dla znawcy czym innym jest badanie siły mięśni układu oddechowego pacjenta a czym innym jest podawanie leku do wnętrza dróg oddechowych.

Odnosząc się do kolejnego przeciwstawienia tj. japońskiego opisy [...] skarżący podnosił, że w opisie tym ujawniono na rysunku komorę połączoną z pneumotachografem i maską przylegającą do twarzy. Zestaw taki nie przesądza jednak o celu i funkcji tego rozwiązania, które faktycznie przeznaczone jest do wspomagania oddechu pacjenta poprzez wytwarzanie stałego przepływu powietrza i pomiaru jaka jego ilość zostaje przyjęta przez drogi oddechowe pacjenta, przykładowo podczas snu. Odmienny cel wynalazku i problem do rozwiązania został przedstawiony w tekście opisu, którego Urząd nie przeanalizował.

Dla znawcy wspomaganie oddechu pacjenta to całkowicie odmienne zagadnienie niż podawanie leku do wnętrza dróg oddechowych w optymalnych warunkach eliminujących jego rozproszenie w jamie ustnej i w gardle.

Skarżący wskazał też, że Urząd przywołał również opis [...] p.t. [...]. Jednak, zdaniem skarżącego, cechy z zastrzeżeń patentowych zależnych nr 6 - 8, które na tej podstawie kwestionuje Urząd, należy zgodnie z art. 33 ust. 4 p.w.p. rozpatrywać łącznie z cechami zastrzeżeń niezależnych nr 1 i 2. Tak wyznaczony zakres przedmiotowy cech istotnych nie ma żadnego związku z przeciwstawionym opisem [...].

W oparciu o powyższe wywody skarżący podnosił, że Urząd podejmując decyzję odmowną nietrafnie oparł swoje rozumowanie na prostym zestawieniu rysunków z omawianych opisów zgłoszeniowych lub patentowych, pomijając całkowicie treść przeciwstawionych opisów. Właśnie z treści opisów wynika całkowicie odmienna dziedzina (przedmiot wynalazku) porównanych urządzeń, ich funkcje, cele, a w szczególności problemy postawione do rozwiązania i rozwiązanie techniczne problemów, czyli przestanki oceny poziomu wynalazczego.

Skarżący wskazywał, że Urząd pominął zawarte w zgłoszeniu wskazanie dziedziny zastosowania wynalazku. Jak wskazano w opisie zgłoszeniowym (str. 1 akapit 1) przedmiotem wynalazku jest urządzenie do podawania aerozoli z pojemników pod ciśnieniem. Jak wskazano również w części nieznamiennej zastrzeżeń patentowych 1 i 2 rozwiązanie dotyczy zestawu do podawania aerozolu z pojemnika pod ciśnieniem. Zatem jakiekolwiek inne rozwiązania dotyczące co prawda diagnostyki dróg oddechowych, ale nie dotyczące problematyki samego podawania leków, a więc procesu leczenia - nie mogą być przywoływane w celu wykazania braku poziomu wynalazczego.

Skarżący zarzucał też, że Urząd zignorował obowiązek konstytucyjny stosowania języka polskiego przy podejmowaniu czynności urzędowych. W ocenie skarżącego badanie treści dokumentu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia organu powinno być przeprowadzone w języku polskim, który jest językiem postępowania. Zatem czynność procesowa polegająca na przeprowadzeniu dowodu z dokumentu sporządzonego w języku obcym powinna być przeprowadzona w języku polskim, co skutkuje koniecznością przetłumaczenia tego dokumentu przez organ na język polski.

Skarżący podnosił, że Urząd nie przetłumaczył nawet tytułów przeciwstawianych rozwiązań, a właśnie fakt braku tłumaczenia przesądził o całkowicie błędnej interpretacji Urzędu w zakresie porównywania zgłoszonego rozwiązania i rozwiązań przeciwstawionych. Już z tłumaczenia samych tytułów i części określającej przedmiot wynalazku wynika, że rozwiązania te dotyczą całkowicie odmiennych celów i funkcji.

Zdaniem skarżącego, w przypadku, gdy organ stwierdził, że przedstawiona wersja opisu i zastrzeżeń patentowych jest sformułowana zbyt szeroko, powinien był jednoznacznie wezwać zgłaszającego do wprowadzenia określonych poprawek lub uzupełnień w dokumentacji (art. 46 p.w.p.). Pierwsze zawiadomienie Urzędu z dnia [...] września 2012 r. nie wskazuje w ogóle konkretnych zarzutów braku poziomu wynalazczego popartych wskazaniem odpowiednich fragmentów przeciwstawionych dokumentów i nie wskazuje konkretnych kwestionowanych zastrzeżeń patentowych, a ponadto nie zawiera jednoznacznego wezwania do przeredagowania dokumentacji zgłoszenia.

Ostatecznie skarżący zarzucał, że w wyniku nieprzetłumaczenia dowodów na język polski został pozbawiony możliwości pełnego czynnego udziału w postępowaniu, co narusza zasadę ogólną zawartą w art. 10 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem.

W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt: "[...]" zarzucając przedstawionemu rozwiązaniu brak poziomu wynalazczego.

Zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 - 4 p.w.p. wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Przepisy ust. 1-3 nie wyłączają możliwości udzielenia patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

Zatem zgłoszone rozwiązanie może być uznane za nieposiadające poziomu wynalazczego, jeżeli można przedstawić dowody określające stan techniki na datę zgłoszenia wynalazku, w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki. Nie można zatem uznać za wynalazek nadający się do opatentowania rozwiązania, które polega na wykorzystaniu znanych środków technicznych i daje efekt oczywisty, możliwy do przewidzenia.

Zdaniem Sądu w tym miejscu należy podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 244 ust. 11 oraz art. 252 p.w.p.).

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję nie sprostał wskazanym wyżej wymogom. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 8 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a przede wszystkim art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Pamiętać przy tym należy, iż w kompetencjach sądu administracyjnego nie leży czynienie jakichkolwiek ustaleń, czy też uzupełnianie uzasadnienia zaskarżonej decyzji własną oceną przedmiotu sprawy.

Urząd Patentowy RP odmawiając udzielenia patentu zgłoszonemu rozwiązaniu przeciwstawił niemieckie zgłoszenie patentowe [...], amerykański opis patentowy [...], japońskie zgłoszenie patentowe [...] oraz polski opis patentowy [...]. W oparciu o tak ustalony stan techniki organ stanął na stanowisku, że przedstawione rozwiązanie nie posiada poziomu wynalazczego.

Przy tym w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych zamieszczono jedynie sprawozdanie ze stanu techniki, w którym podano numery poszczególnych zgłoszeń i opisów.

Zgodnie z art. 47 p.w.p. Urząd Patentowy sporządza dla każdego zgłoszenia wynalazku podlegającego ogłoszeniu sprawozdanie o stanie techniki, obejmujące wykaz publikacji, które będą brane pod uwagę przy ocenie zgłoszonego wynalazku. Niezwłocznie po sporządzeniu sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, Urząd Patentowy przekazuje je zgłaszającemu.

Zgodnie z art. 49 p.w.p. jeżeli Urząd Patentowy stwierdzi, że wynalazek nie spełnia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, wydaje decyzję o odmowie jego udzielenia. Przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, Urząd Patentowy wyznacza zgłaszającemu termin do zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu. Dowody i materiały mogą wykraczać poza wykaz objęty sprawozdaniem o stanie techniki.

Zgodnie z art. 93 p.w.p. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymogi, jakim powinno odpowiadać zgłoszenie wynalazku, szczegółowy zakres i tryb rozpatrywania oraz badania zgłoszeń w Urzędzie Patentowym, uwzględniając w szczególności sposób i formę ogłoszenia o zgłoszeniu wynalazku, zakres, w jakim Urząd Patentowy może dokonywać poprawek w skrócie opisu, a także formę sporządzanego sprawozdania o stanie techniki i sposób oraz termin udostępniania go osobom trzecim. Określenie wymogów, jakim powinno odpowiadać zgłoszenie, nie może prowadzić do tworzenia nadmiernych, ponad potrzebę, utrudnień dla zgłaszającego.

§ 29 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz.U.2001.102.1119) stanowi, że niezwłocznie po sporządzeniu sprawozdania o stanie techniki Urząd Patentowy przesyła je zgłaszającemu. Podstawą sporządzenia sprawozdania jest dostępna w zbiorach Urzędu Patentowego literatura patentowa w językach: angielskim, niemieckim i francuskim oraz zgłoszenia i udzielone patenty polskie, a także każda inna, którą ekspert mógłby powołać. W przypadku analogów ekspert może wskazać jedno źródło w języku, który jest mu najlepiej znany. Ustęp 2 powołanego paragrafu wskazuje, że sprawozdanie o stanie techniki, o którym mowa w art. 47 ust. 1 ustawy, zawiera m.in:

1) symbol pozycji według międzynarodowej klasyfikacji patentowej, do której został zaklasyfikowany przedmiot zgłoszenia wynalazku, oraz zakres przedmiotowy poszukiwań według tej klasyfikacji,

2) dokumenty dostępne Urzędowi Patentowemu w chwili sporządzania sprawozdania, które mogą być brane pod uwagę przy ocenie spełnienia kryteriów udzielenia patentu na przedmiot zgłoszenia,

3) odniesienie dokumentów, o których mowa w pkt 2, do zastrzeżeń patentowych, których one dotyczą, ze wskazaniem, jeżeli jest to niezbędne, odpowiednich części powołanych dokumentów.

Zgodnie z § 31 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 17 września 2001 r. Przeprowadzając badania, wykorzystuje się w szczególności wszystkie materiały ujawnione w sprawozdaniu o stanie techniki, a także każdy inny materiał, który ma związek z wynalazkiem.

§ 32 ust. 1 pkt 3) tegoż rozporządzenia stanowi, że przeprowadzając badania, Urząd Patentowy uznaje zgłoszony wynalazek odpowiadający kryteriom nowości za rozwiązanie nieposiadające poziomu wynalazczego, jeżeli może wskazać dowody określające stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki.

W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP sporządził sprawozdanie o stanie techniki, a następnie pismem z dnia [...] września 2012 r. zawiadomił skarżącego, że zebrane dowody i materiały, dotyczące zgłoszenia mogą świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu. W zawiadomieniu tym organ odwołał się do powołanych w sprawozdaniu o stanie techniki opisów i zgłoszeń.

Organ odwołując się do treści wskazanych dokumentów nie zamieścił jednak w aktach kopii czy wydruków tych ich elementów (np. rysunków), które uznał za istotne w sprawie tj. podważające poziom wynalazczy zgłoszenia. Organ nie wskazał też z jakiej daty dokumenty te pochodzą.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2012 r. strona zakwestionowała możliwość przeciwstawienia zgłoszeniu dokumentów patentowych w językach obcych.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmawiającej udzielenia patentu organ stanął na stanowisku, że przy analizie stanu techniki nie ma żadnych ograniczeń geograficznych, językowych czy czasowych. Organ wskazał też, że uniwersalnym językiem dla każdego technika jest rysunek. Z niego nawet bez kompletnej znajomości języka oryginału, można uzyskać wiele informacji dotyczących szczegółów konstrukcyjnych budowy danego urządzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że nie jest prawdą, iż istotę opatentowanego rozwiązania można zrozumieć w oparciu o rysunek bowiem wówczas nie byłyby potrzebne zastrzeżenia.

W tym stanie w Urząd Patentowy RP w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. wezwał skarżącego do nadesłania uzupełniających wyjaśnień dotyczących zgłoszenia. W piśmie tym organ odniósł się do treści przeciwstawionych opisów i zgłoszeń, a także powołując się na art. 262 k.p.a. poinformował skarżącego, że jeżeli żąda tłumaczeń przeciwstawionych dokumentów to organ może żądać zaliczki na pokrycie kosztów. Tożsame stanowisko znalazło się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r.

Sąd podziela oparte na art. 25 ust. 2 p.w.p., stanowisko organu, że przy analizie stanu techniki nie ma żadnych ograniczeń geograficznych czy językowych. W sprawozdaniu o stanie techniki mogą zatem być powołane wszelkie dokumenty, które można uznać za stan techniki dla danego zgłoszenia.

Wskazać jednak należy, że sporządzenie sprawozdania o stanie techniki nie wyczerpuje badania zgłoszenia. Przeciwnie to w oparciu o to sprawozdanie przeprowadzane jest badanie właściwe, w którym dopuszczone mogą być też inne dowody.

Jednocześnie zauważyć należy, że jeżeli w toku postępowania dane dokumenty czy ich fragmenty zostały przez organ uznane za istotne w sprawie to obowiązkiem organu jest przetłumaczenie ich na język polski.

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Ta konstytucyjna zasada wprowadza obowiązek stosowania języka polskiego przy podejmowaniu czynności urzędowych przed wszystkimi organami państwa. Powtórzeniem konstytucyjnej zasady jest art. 4 ustawy o języku polskim (Dz. U. z 1999 r. Nr 90, poz. 999 ze zm.), a jej rozwinięciem unormowanie zawarte w art. 5 ust. 1 tej ustawy stanowiące, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim.

Zgodnie z art. 262 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które:

1) wynikły z winy strony;

2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.

Zatem ustawowym obowiązkiem organu jest każdorazowe rozważenie czy dana czynność w postaci tłumaczenia jest dokonywana w interesie lub na żądanie strony, czy też wynika z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie.

W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP powołując się na zagraniczne opisy patentowe zaniechał dokonania ich tłumaczeń mimo, że strona podnosiła brak możliwości ustosunkowania się do tych dokumentów. Jednocześnie organ nie zamieścił w aktach administracyjnych żadnych wydruków czy kopii rysunków, które uznał za istotne w sprawie, a które mogły by stanowić punkt odniesienia dla strony, a następnie przedmiot kontroli Sądu Administracyjnego. Sąd zauważa też, że organ nie odniósł się do zarzutu dotyczącego odmiennego przeznaczenia, celów i funkcji przeciwstawionych rozwiązań oraz podnoszonego przez skarżącego faktu, że przeciwstawione opisy rozwiązują całkowicie odmienny problem.

W konsekwencji organ dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przez niezgodne z prawem zgromadzenie dowodów dających podstawę do pełnej oceny przesłanek zdolności patentowej spornego wynalazku.

Rzeczą Urzędu Patentowego będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie i odniesienie się do twierdzeń i zarzutów strony z uwzględnieniem powyższych wskazań i procedury administracyjnej, którą Urząd jest związany w tym wynikającego z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.