Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1132/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 8,9,10,108
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku przydatności wody do spożycia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) dalej: "K.p.a.", art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.Dz.U.z2017r. poz. 1261), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę A., utrzymał w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. znak: [...] w sprawie stwierdzenia braku przydatności wody do spożycia z wodociągu T.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył ustalenia faktyczne sprawy wskazując, iż w dniu 16 maja 2017 r. w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. (dalej: "PSSE") przyjęto zgłoszenie interwencyjne mieszkańca miejscowości [...] dotyczące jakości zdrowotnej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, potwierdzone "Protokołem przyjęcia" sporządzonym przez pracownika Stacji. Zgodnie z przyjętą informacją, z kranu w mieszkaniu zgłaszającego od 3 dni płynęła woda mętna, brudna, o żółtej barwie, bez zapachu.

W następstwie przyjęcia interwencji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. (dalej: "PPIS") powziął informację, że miejscowość T., położona w granicach powiatu ś. , została podłączona do wodociągu T. w listopadzie 2016 r., przy czym zarządzające tym wodociągiem Spółka A. nie poinformowały PPIS o pracach związanych ze zmianą obszaru zaopatrywania wodociągu T. . Nadto organ uzyskał informację, że od dnia [...] r. mieszkańcy T. skarżą się na słabe ciśnienie wody. Powzięcie ww. informacji dokumentują dwie adnotacje urzędowe z dnia 16 maja 2017 r. sporządzone przez pracownika PSSE z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej

z pracownikiem Spółki.

Mając na uwadze, że miejscowość T. położona jest w gm. P. Z. na terenie powiatu ś. dla zachowania właściwości miejscowej organów, PPIS w oparciu o przepis art. 65 K.p.a. pismem z dnia 16 maja 2017 r. przekazał sprawę Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Ś. Nad to pismem z dnia 17 maja 2017 r. organ wystąpił do Spółki A. (dalej: "RWiK" lub "Skarżący" o zgłaszanie wszelkich awarii wodociągów oraz każdej zmiany na sieci wodociągowej, zgodnie z kompetencjami i właściwością miejscową.

W dniu 18 maja 2017 r. upoważniony przez PPIS próbkobiorca pobrał próbki wody z punktów: kran czerpalny w Stacji Uzdatniania Wody wodociągu T. , kran czerpalny w lokalizacji [...] oraz kran czerpalny w lokalizacji [...] co potwierdzono zapisami w Protokole Nr [...] pobrania próbki wody w ramach nadzoru sanitarnego. Nadto kontrola związana z pobieraniem próbek została udokumentowana protokołem kontroli Nr [...] z dnia [...]., zgodnie

z którym wskazano przyczynę odstąpienia od zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli, tj. zgłoszenie interwencyjne z dnia 16 maja 2017 r. oraz powołano przepis art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1829 z późn. zm.), zgodnie z którym zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego.

Obecny podczas kontroli przedstawiciel RWIK pokwitował odbiór upoważnienia do przeprowadzenia czynności kontrolnych, zgodne z wymaganiem art. 79a ust. 1 i 6 przywołanej ustawy lecz odmówił podpisania protokołu kontroli.

Z uwagi na fakt, że miejscowość T. położona jest w granicach powiatu ś. , tego samego dnia próbkobiorca Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Ś. dokonał poboru próbki wody do badań z punktu czerpalnego z lokalizacji [...].

Zgodnie ze sprawozdaniami z badań w próbkach wody pobranych w dniu 18 maja 2017 r. z obszaru powiatu b. stwierdzono w nich obecność mikroorganizmów, tj.:

- zgodnie ze Sprawozdaniem z dnia [...] r. Nr [...], - kran w Stacji Uzdatniania Wody wodociągu T. - stwierdzono liczbę bakterii grupy coli

w ilości < 4 jtk/100 ml;

- zgodnie ze Sprawozdaniem z dnia [...] r. Nr [...] A/17, kran w Stacji Uzdatniania Wody wodociągu T. - stwierdzono ogólną liczbę mikroorganizmów tworzących kolonie w 22±2°C po 72 h w ilości 13 jtk/100 ml wody;

- zgodnie ze Sprawozdaniem z dnia [...] r. Nr [...], kran w kuchni [...] - stwierdzono ogólną liczbę mikroorganizmów tworzących kolonie w 22±2°C po 72 h w ilości powyżej 300 jtk/ 1 ml wody;

- zgodnie ze Sprawozdaniem z dnia [...] r. Nr [...], kran w kuchni [...] - stwierdzono ogólną liczbę mikroorganizmów tworzących kolonie w 22±2°Cpo 72 h w ilości powyżej 300 jtk/ 1 ml wody.

W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

w B. w dniu [...] r. działając na podstawie:

- art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 2, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r.

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej;

- art. 5 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków;

- § 3 ust. 1 i 2, § 4 ust. 3, pkt 1 oraz § 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi;

- art. 104 ustawy K.p.a.

wydał decyzję znak: [...], w której stwierdził brak przydatności wody do spożycia z wodociągu T. , nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Jednocześnie PPIS nakazał RWiK, jako zarządzającemu wodociągiem

w T. :

- doprowadzić jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, dostarczanej

z wodociągu T. , w zakresie parametrów mikrobiologicznych (bakterie grupy coli oraz ogólna liczba mikroorganizmów tworzących kolonie w 1 ml w 22±2oC po 72 h) do wymagań Załącznika Nr 3 część A do rozporządzenia MZ z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. z 2015 r., poz. 1989) nie później niż do dnia 29 maja 2017 roku;

- powiadomić odbiorców wody o braku przydatności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, pochodzącej z wodociągu T. w sposób powszechnie przyjęty oraz umieścić tę informację na stronie internetowej;

- zapewnić odbiorcom wody z wodociągu T. zastępcze źródła wody o jakości odpowiadającej wodzie przeznaczonej do spożycia oraz powiadomić odbiorców o punktach jej poboru;

- podjąć skuteczne działania naprawcze mające na celu doprowadzenie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi pochodzącej z wodociągu T. do wymagań w zakresie parametrów mikrobiologicznych - bakterie grupy coli oraz ogólna liczba mikroorganizmów tworzących kolonie w 1 ml w 22±2°C po 72 h;

- powiadomić Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.

o zakończeniu działań naprawczych.

W uzasadnieniu tej decyzji PPIS stwierdził, że jednoczesne odnotowanie obecności bakterii grupy coli w próbce wody pobranej ze stacji uzdatniania wody zlokalizowanej w T. oraz nagły i znaczny wzrost ilości mikroorganizmów oznaczanych w 22°C, w porównaniu z zazwyczaj odnotowywanym poziomem zanieczyszczenia, wskazuje na nieprawidłowe zmiany tego wskaźnika i stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi. Z tego powodu woda pochodząca z wodociągu T. nie jest przydatna do spożycia przez ludzi, dlatego decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności z mocy ustawy.

Powyższa decyzja została doręczona RWiK w dniu jej wydania, tj. w dniu [...] r.

Pismem z dnia 24 maja 2017 r. RWiK poinformowały organ o podjętych działaniach naprawczych, tj. dezynfekcji na stacji uzdatniania wody, a następnie o płukaniu sieci wodociągowej w miejscowościach S. i O., poborze próbek wody do badań kontrolnych potwierdzających skuteczność zastosowanych działań oraz poinformowaniu mieszkańców i zapewnieniu wody przydatnej do spożycia zgodnie z nakazami ww. decyzji.

W dniu 25 maja 2017 r. RWiK złożyły odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosły o jej uchylenie w całości lub stwierdzenie jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, w tym i przepisów o właściwości miejscowej przez organ I instancji, podnosząc następujące zarzuty:

- błędną kwalifikację obecności bakterii grupy coli w ilości mniejszej niż 4 jtk w 100 ml wody oraz obecności tzw. parametru wskaźnikowego tj. mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22°C na poziomie powyżej 300 jtk w 100 ml wody jako zdarzenie stwarzające bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzi,

w konsekwencji zastosowanie przepisu art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, z mocy którego decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu, co w konsekwencji ograniczyło prawa strony gwarantowane przepisem art. 10 ustawy K.p.a. czyli pozbawiło RWiK czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwiło wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów,

- naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 K.p.a.) i zasady informowania stron wyrażonej w art. 9 K.p.a. oraz naruszenie przepisów o właściwości miejscowej, tj. przepisu art. 19 K.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołania Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. (dalej: "ZPWIS") wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy wyżej opisaną decyzję wydaną przez PPIS, wskazując, iż działania organu I instancji w przedmiotowej sprawie podjęte zostały zgodnie z jego ustawowymi kompetencjami, ponieważ w myśl przepisu art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1261) dalej: "ustawa o PIS", Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami m. in. higieny środowiska - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości

i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących m. in. higieny środowiska, a zwłaszcza wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, powietrza w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, gleby, wód i innych elementów środowiska w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach.

Uszczegółowienie tej roli Inspekcji następuje w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

(t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 139 z późn. zm.), który stanowi, że nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na zasadach określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Państwowa Inspekcja Sanitarna w celu realizacji powierzonych jej zadań ustawowych wyposażona została przez ustawodawcę między innymi w kompetencję wyrażoną w art. 27 ust. 2 ustawy o PIS, do nakładania w drodze decyzji obowiązku podjęcia działań w przypadku, gdy naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Wymagania w zakresie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi,

w tym wymagania mikrobiologiczne, określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia

13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, dalej: "rozporządzenie" lub "rozporządzenie w sprawie jakości wody..." stanowiąc w § 3 ust. 1, że woda jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, wszelkich substancji w stężeniach stanowiących potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz nie ma agresywnych właściwości korozyjnych i spełnia m.in. podstawowe wymagania mikrobiologiczne określone w Załączniku nr 1 do rozporządzenia. Sposób postępowania w przypadku stwierdzenia, że jakość wody nie spełnia wymagań rozporządzenia określają przepisy § 17 i § 18 ww. rozporządzenia. Z treści tych przepisów wynika, że w przypadku braku spełnienia zarówno tzw. podstawowych wymagań mikrobiologicznych określonych w Załączniku nr 1 oraz tzw. dodatkowych wymagań mikrobiologicznych określonych w części A Załącznika nr 3 do rozporządzenia, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny stwierdza brak przydatności wody do spożycia. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydając decyzje w sprawach jakości zdrowotnej wody zobligowane są działać właściwie pod względem merytorycznym jak i prawnym. Przepisy rozporządzenia w sprawie jakości wody (...) w § 18 stanowią o możliwości stwierdzenia tzw. warunkowej przydatności wody przeznaczonej do spożycia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przekroczenie wartości dopuszczalnych dla danego parametru, z wyłączeniem parametrów mikrobiologicznych określonych w zał. nr 1 oraz części A zał. nr 3 do rozporządzenia, nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i jest możliwe do usunięcia w terminie 30 dni, właściwy państwowy powiatowy lub państwowy graniczny inspektor sanitarny stwierdza warunkową przydatność wody przeznaczonej do spożycia określając dopuszczalne wartości parametryczne.

Z powyższego wynika, że priorytetem jakości wody przeznaczonej do spożycia jest jej jakość mikrobiologiczna, a wszelkie nieprawidłowości i odchylenia od ustalonych wartości normatywnych w tym zakresie winny aktywizować organy inspekcji sanitarnej do podejmowania szybkich i adekwatnych działań zapobiegających zagrożeniu dla zdrowia i życia odbiorców wody.

Zarzut niemożności stwierdzenia przez uprawniony organ braku przydatności wody przeznaczonej do spożycia w oparciu o przepisy określające tzw. dodatkowe wymagania mikrobiologiczne zawarte w części A Załącznika nr 3 do rozporządzenia

w sprawie jakości wody (...) należy zatem uznać za bezzasadny.

Zgodnie z treścią załącznika nr 3 Cześć A do rozporządzenia, w którym wskazano dodatkowe wymagania mikrobiologiczne, jakim powinna odpowiadać woda przeznaczona do spożycia, najwyższa dopuszczalna wartość parametru w próbce wody przy objętości próbki 100 ml dla bakterii grupy coli wynosi 0, przy czym dopuszcza się pojedyncze bakterie wykrywane sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5% próbek w ciągu roku. Natomiast w przypadku ogólnej liczby mikroorganizmów w 22°C najwyższa dopuszczalna wartość parametru w próbce wody powinna być określona jako "bez nieprawidłowych zmian".

Dalej organ odwoławczy wskazuje, że bakterie grupy coli są wskaźnikiem mikrobiologicznego zanieczyszczenia wody. Do bakterii grupy coli zalicza się bakterie z rodzaju Escherichia, Citrobacter, Enterobacter, Klebsiella. Zgodnie z "Wytycznymi dotyczącymi jakości wody do picia" Izby Gospodarczej Wodociągów Polskich wyd. IV Bydgoszcz 2014 str. 338 bakterie grupy coli (z wyjątkiem E. coli) występują w ściekach, jak i wodach naturalnych. Niektóre z tych bakterii są wydalane z kałem ludzi i zwierząt. Zgodnie z zapisami w Polskiej Normie PN-EN ISO 9308-1 "Jakość wody. Oznaczanie ilościowe Escherichia coli i bakterii grupy coli. Część 1: Metoda filtracji membranowej do badania wód o malej ilości mikroflory towarzyszącej", wyniki badań wody na obecność bakterii z grupy coli mogą być trudne do interpretacji, ponieważ niektóre bakterie z tej grupy żyją w glebie i naturalnych wodach powierzchniowych i nie zawsze występują

w jelitach. Zatem obecność bakterii z grupy coli, chociaż nie jest dowodem na zanieczyszczenie kałowe wody, to może wskazywać na błędy w uzdatnianiu, przechowywaniu lub dystrybucji wody. Ich obecność świadczy, że istnieją źródła i drogi ich przenikania, które trzeba wyeliminować, aby zapobiec ewentualnemu zanieczyszczeniu fekaliami. Bakterie grupy coli odznaczają się zdolnością przetrwania i namnażania w systemach dystrybucji wody, szczególnie w warunkach obecności biofilmu, gdyż są to między innymi drobnoustroje zdolne do przeżycia i namnażania w wodzie.

Natomiast mikroorganizmy oznaczane w temperaturze 22°C obejmują na ogół te, które stanowią naturalną część mikroflory wody (zazwyczaj nie patogenne dla człowieka). W niektórych przypadkach mogą one zawierać również organizmy pochodzące z innych źródeł zanieczyszczeń (np. z biofilmu).

Odnotowanie nieprawidłowej zmiany we wskaźniku ogólnej liczby mikroorganizmów (przy jednoczesnym nie stwierdzeniu wskaźników kałowego zanieczyszczenia wody) jest sygnałem mogącym wskazywać na:

- obniżenie skuteczności procesów filtracji i dezynfekcji

- zwiększenie poziomu bakterii w miejscach o zwiększonym potencjale zanieczyszczeń

- zaburzenie biostabilności wewnętrznych systemów instalacyjnych

Ogólna liczba mikroorganizmów oznaczona w temperaturze 22°C, wskazuje pośrednio na ilość substancji pokarmowych dostępnych dla organizmów występujących w wodzie oraz na występowanie innych substancji obcych/zanieczyszczeń (np. zanieczyszczeń pochodzących z gleby, biofilmu), które uzyskały dostęp do wody.

Wymagania dotyczące sformułowania "bez nieprawidłowych zmian", zgodnie

z zaleceniami Unii Europejskiej, wiążą się z koniecznością ustalenia na drodze systematycznie prowadzonych badań wody) "normalnego stanu" wody. Ocena taka wydawana być powinna na podstawie długookresowych danych historycznych. Określenie "normalnego stanu" wody pochodzącej z danego ujęcia ma na celu reagowanie na pojawiające się ewentualne różnice, które będą klasyfikowane jako stan odbiegający od normalnego oraz informowanie odbiorców wody o zaistniałych odchyleniach od normy. Mogą one zarówno wskazywać na zmiany jakości wody ujmowanej, jak i na nieprawidłowości w procesie uzdatniania wody. W przypadku parametrów mikrobiologicznych pod pojęciem nieprawidłowych zmian należy rozumieć zmiany o charakterze rzędu wielkości w odniesieniu do tzw. stanu normalnego, w porównaniu do wcześniej uzyskanych wyników minimum z okresu 1 roku, a najlepiej - 3 lat)

W niniejszej sprawie materiał do oceny stanowiły wyniki badania próbek wody pobranych w dniu 18 maja 2017 r. w strefie zaopatrzenia wodociągu T. , a więc zarówno z obszaru kontroli jakości zdrowotnej wody prowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. tj.:

- badanie wykonane w kierunku obecności: mikroorganizmów oznaczanych

w temperaturze 22°C, bakterii grupy coli, bakterii Escherichia coli, enterokoków kałowych (sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] r. wraz

z uzupełnieniem Nr [...] A/17 z dnia [...] r.) w próbce pobranej na stacji uzdatniania wody (SUW),

- badanie wykonane w kierunku obecności: mikroorganizmów oznaczanych

w temperaturze 22°C, bakterii grupy coli, bakterii Escherichia coli, enterokoków kałowych (sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] r. w próbce pobranej na sieci wewnętrznej w kranie czerpalnym u odbiorcy [...]),

- badanie wykonane w kierunku obecności: mikroorganizmów oznaczanych

w temperaturze 22°C, bakterii grupy coli, bakterii Escherichia coli, enterokoków kałowych (sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] r. w próbce pobranej na sieci wewnętrznej w kranie czerpalnym u odbiorcy [...]

- badanie wykonane w kierunku obecności: bakterii grupy coli, bakterii Escherichia coli (sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] r. w próbce pobranej na sieci wewnętrznej w kranie czerpalnym u odbiorcy [...])

Mając na uwadze, że wg sprawozdań z ww. badań próbek wody pobranych w dniu18 maja 2017 r. w próbce pobranej na SUW (sprawozdanie Nr [...] z dnia [...] r.) stwierdzono liczbę bakterii grupy coli w ilości mniejszej niż 4 jtk w 100 ml wody, przy braku ich obecności w pozostałych punktach poboru tj. punktach czerpalnych u odbiorców - można było ten przypadek zakwalifikować jako zbliżony do przypadku pojedynczych bakterii wykrywanych sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5% w ciągu roku. 1 zdyskwalifikowany wynik na sumę wszystkich uzyskanych wyników w całej strefie zaopatrzenia tj. 14 w ciągu roku licząc od lutego 2016 r. do dnia orzeczenia przez organ I instancji, stanowi ponad 7 % próbek. Analiza wyników z lat 2015 - 2017 wykazała, że bakterie grupy coli nie były wykrywane w strefie zaopatrzenia wodociągu.

Jednocześnie, zgodnie z ww. sprawozdaniami z badań próbek pobranych tego samego dnia, tj. 18.05.2017 r. stwierdzano obecność mikroorganizmów oznaczanych

w temperaturze 22 °C w próbkach wody pobranych z przedmiotowego wodociągu

w dwóch niezależnych punktach czerpalnych u odbiorców, na co wskazuje:

- Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] r., gdzie liczba mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22°C wynosiła powyżej 300 jtk

w 100 ml wody (punkt czerpalny zlokalizowany w kuchni w miejscowości [...])

- Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] r., gdzie liczba mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22°C wynosiła powyżej 300 jkt

w 100 ml wody (punkt czerpalny zlokalizowany w kuchni w miejscowości [...]

Analiza danych historycznych z łat 2015 - 2017 w odniesieniu do mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22°C pozwala stwierdzić, że uzyskane w dwóch niezależnych punktach czerpalnych u odbiorców wyniki powyżej 300 jkt w 100 ml wody wskazywały na nieprawidłowe zmiany w odniesieniu do stanu normalnego wody w porównaniu do wcześniej uzyskanych wyników z okresu 2 i pół roku w strefie zaopatrzenia wodociągu. Zapisy we wszystkich 5 sprawozdaniach z badań przeprowadzonych w kierunku obecności mikroorganizmów oznaczanych

w temperaturze 22°C w strefie zaopatrzenia wodociągu potwierdzają, że mikroorganizmy te występowały w ilości do 5 jkt na SUW i w ilości do 15 jkt w pozostałej części strefy. Zgodnie z uzupełnieniem sprawozdania z badań Nr [...] z dnia [...] r. (sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...]) w badanej próbce pobranej na SUW stwierdzono obecność mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22°C w ilości 13 jtk, co odpowiadało w odniesieniu do danych historycznych stanowi normalnemu wody produkowanej przez wodociąg T. .

Organ odwoławczy, za pośrednictwem danych posiadanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś., uzupełniająco ustalił, że mieszkańcy miejscowości T. z dniem [...] r. są zaopatrywani w wodę przeznaczoną do spożycia poprzez Stację Podnoszenia Ciśnienia siecią wodociągową z O. - zasilaną SUW T. , a hydrofornia T. została całkowicie wyłączona z eksploatacji. W oparciu o dane z Systemu Monitoringu Jakości Wody Przeznaczonej do Spożycia prowadzonego przez PPIS w formie elektronicznej organ odwoławczy ustalił, że pobór próbek wody do badań w miejscowości T. w 2017 r. miał miejsce w dniu [...] r. i był związany z interwencją, która stała się przyczyną wydania zaskarżonej decyzji oraz w dniu [...] r., a więc już po przeprowadzeniu przez RWiK działań naprawczych. Ocenie w postępowaniu odwoławczym podlegała więc cała strefa zaopatrzenia wodociągu T. .

Mając powyższe na uwadze [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy uzyskane wyniki badań próbek wody pobranych w dniu [...] r. w strefie zaopatrzenia wodociągu, przy tak dobranym rozkładzie punktów poboru wody realizowanym zgodnie z przyjętą praktyka, mogły świadczyć o utracie stabilności wody ujmowanej (w odniesieniu do pojawienia się w niej bakterii grupy coli) i zaburzeniu biostabilności systemu dystrybucji jak i wewnętrznych systemów instalacyjnych (w odniesieniu do nagłego i znacznego wzrostu mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22°C). Sposób uzdatniania wody ujmowanej ogranicza się do procesów napowietrzania i filtracji, bez prowadzania procesu tzw. stałej dezynfekcji chemicznej (chlorowania z wykorzystaniem podchlorynu sodu). Dlatego niezbędnym było wprowadzenie działań naprawczych, zgodnie ze stosowaną technologią uzdatniania wody. W konsekwencji zarzut zastosowania przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności w zaskarżonej decyzji, który dla strony skutkuje ograniczeniem jej praw, zdaniem ZPWIS należy uznać za niezasadny.

Ustosunkowując się do zarzutu braku przeprowadzenia oceny jakości zdrowotnej wody w całym obszarze zaopatrzenia w wodę produkowaną przez wodociąg T. organ odwoławczy wskazuje, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 16 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, urządzenia wodociągowe oznaczają ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody.

Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody (...) precyzują w § 4 ust. 3 pkt 1, że punktem, w którym woda musi spełniać wymagania w zakresie jakości m.in. mikrobiologicznej, o których mowa w § 3, jest - w przypadku wody pobieranej z urządzeń i instalacji wodociągowych - punkt czerpalny w terenie lub w zabudowaniach i obiektach z zaworów używanych zwykle do pobierania wody. Z kolei przepis § 9 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia mówi, że miejsca pobierania próbek wody, równomiernie rozmieszczone na całym obszarze zaopatrzenia w wodę, są zlokalizowane w urządzeniach wodociągowych:

a) ujęciach wody,

b) miejscach, w których woda jest wprowadzana do sieci,

c) sieci wodociągowej,

d) punktach czerpalnych, znajdujących się w urządzeniach wodociągowych, zainstalowanych na stałe, używanych do pobierania wody przez odbiorcę usług - zlokalizowanych najbliżej przed wodomierzem głównym lub przyłączem wodociągowym.

[...] Państwowy' Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S., po przeprowadzeniu analizy dokumentacji sprawy stwierdził, że tzw. stałe punkty poboru wody w całej strefie zaopatrzenia w wodę przez wodociąg T. , poza punktami zlokalizowanymi na stacjach uzdatniania wody, są punktami zlokalizowanymi na wewnętrznej instalacji wodociągowej w nieruchomościach odbiorców usług. W tak zlokalizowanych stałych punktach prowadzona jest zarówno kontrola urzędowa realizowana przez organ I instancji jak i kontrola wewnętrzna realizowana przez RWiK. Podobnie lokalizowane są tzw. jednorazowe punkty wyznaczane na potrzeby załatwiania m.in. zgłoszeń interwencyjnych związanych z jakością zdrowotną wody.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu, jeżeli umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej, odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych

z urządzeniem pomiarowym włącznie. Z powyższych przepisów nie wynika,

że przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne odpowiada jedynie za jakość wody na konkretnym odcinku sieci wodociągowej, tj. do punktu przed wodomierzem głównym, czyli do miejsca, gdzie kończy się sieć wodociągowa będąca we władaniu przedsiębiorstwa, a zaczyna wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług. W art. 5 ust. 2 ww. ustawy mowa jest o odpowiedzialności odbiorcy usług za odpowiedni stan techniczny instalacji, nie zaś za jakość dostarczanej wody. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy wyraźnie bowiem stanowi, że za jakość dostarczanej wody odpowiada przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne. (wyrok NSA sygn. II OSK 512/14 z dnia 2.10.2014 r.)

Ponadto do czasu wydania przez organ I instancji zaskarżonej decyzji przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne nie przedstawiło żadnych dowodów na poparcie twierdzenia, że przyczyna zanieczyszczenia nie leży po jego stronie, a po stronie właściciela wewnętrznej instalacji wodociągowej. Ostatnie wyniki z kontroli wewnętrznej poparte wynikami badania w zakresie m.in. obecności mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22°C i bakterii grupy coli udokumentowanego sprawozdaniem z dnia [...] Nr [...] przeprowadzonym przez

[...] organ otrzymał w dniu [...] r., a więc w okresie poprzedzającym zdarzenie.

W tej sytuacji nie można było uznać, że odpowiedzialność za zanieczyszczenie wody ponosi inny podmiot niż przedsiębiorstwo wodociągowe.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 7, art. 8

i art. 9 K.p.a. ZPWIS stwierdza, iż zgodnie z § 5 pkt c rozporządzenia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody (...), ocena przydatności wody przeprowadzana przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne w ramach kontroli wewnętrznej, o której mowa w art. 5 ust. 1a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, obejmuje prowadzenie badań jakości wody każdorazowo po wystąpieniu okoliczności mogących spowodować zmianę jakości wody, szczególnie jej pogorszenie. Taką informację, przekazaną telefonicznie przez pracownika PSSE w B. uzyskał RWiK zarówno w dniu [...] r. w odniesieniu do bakterii grupy coli jak i w dniu [...] r. w odniesieniu do mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22 °C.

Po uzyskaniu informacji o pogorszeniu jakości wody do spożycia RWiK rzeczywiście podjęły i prowadziły działania naprawcze i informacyjne dla społeczeństwa oraz prowadziły dodatkowe badania wody, jednakże szczegółowo poinformowały o tym organ I instancji dopiero po wydaniu i doręczeniu zaskarżonej decyzji - pismem z dnia [...] r. W dacie wydania zaskarżonej decyzji organ I instancji nie miał informacji o rodzaju podjętych przez RWiK działań naprawczych. Organ, za pośrednictwem adnotacji urzędowej sporządzonej przez pracownika podległej mu PSSE, dysponował jedynie wiedzą że RWiK przystąpi do działań naprawczych. Decyzje o braku przydatności obowiązują do momentu uzyskania wyników badań wody potwierdzających skuteczność podjętych działań naprawczych, a więc potwierdzających odpowiednią jakość zdrowotną wody.

Ustosunkowując się do zarzutu braku wykazania przez organ I instancji jakie zagrożenie stanowiła zaistniała sytuacja ZPWIS wyjaśnił, iż adresatem tej decyzji była strona, która z uwagi na charakter działalności dysponuje wiedzą fachową w zakresie zagrożeń dla zdrowia ludzi, jakie stwarzają obecne w wodzie do spożycia bakterie grupy coli oraz ogólna liczba mikroorganizmów oznaczona w temperaturze 22 °C w ilości wskazującej na tzw. "nieprawidłowe zmiany". Zatem wymagania w zakresie jakości wody do spożycia oraz zagrożenia wynikające z braku spełnienia tych wymagań powinny być znane producentowi wody.

Ustosunkowując się do zarzutu nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poprzez powołanie się na art. 27 ust. 2 ustawy

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ odwoławczy wskazał, na regulację prawną zawartą z § 17 ust. 4 rozporządzenia MZ w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia braku przydatności właściwy państwowy powiatowy nakazuje unieruchomienie wodociągu lub innego urządzenia zaopatrującego ludność w wodę oraz podjęcie działań naprawczych przez podmiot wraz z określeniem terminu ich realizacji. W przypadku stwierdzenia braku przydatności wody do spożycia przez ludzi wydanie nakazu unieruchomienia wodociągu lub innego urządzenia zaopatrującego ludność w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi wymaga przeprowadzenia analizy każdego jednostkowego przypadku, uwzględniając z jednej strony zapewnienie możliwości przeprowadzenia działań naprawczych (np. płukania wodociągu w celu usunięcia mikroorganizmów), z drugiej zaś zagwarantowania, iż wszyscy konsumenci zaopatrywani przez dany wodociąg zostaną skutecznie poinformowani o braku przydatności wody do spożycia oraz zostanie im zapewniona woda przeznaczona do spożycia właściwej jakości. Adresatem zaskarżonej decyzji była strona, która z uwagi na charakter prowadzonej działalności dysponuje wiedzą fachową w zakresie funkcjonowania i eksploatacji urządzeń wodociągowych, a obowiązki nałożone na stronę zostały sformułowane w sposób jasny, jednoznaczny i nie budzący wątpliwości co do rodzaju działań jakie winny być przez stronę podjęte. W niniejszej sprawie organ I instancji działał w oparciu o przepis art. 27 ust. 2 ustawy

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym decyzja wydana na tej podstawie podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa. Natomiast w przypadku powołania się na przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do czego zmierza skarżący, organ I instancji zobligowany byłby do nałożenia rygoru natychmiastowej wykonalności poprzez zastosowanie przepisu art. 108 § 1 K.p.a.

W ocenie ZPWIS w dniu wydania decyzji istniała podstawa prawna, która dawała organowi I instancji uprawnienie i obowiązek do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Dlatego zarzut w tym zakresie uznano za niezasadny.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ I instancji jego właściwości miejscowej wskazano, że właściwość miejscową organu administracji ustala się zgodnie z regułami, które normują przepisy art. 21 K.p.a. Zgodnie z przepisem art. 21 § 1 pkt 1 w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia, przy czym jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 21 § 2 K.p.a. jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania.

W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że Spółka A., jest podmiotem odpowiedzialnym za jakość zdrowotną wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi produkowaną przez wodociąg T. , który zaopatruje w wodę do spożycia mieszkańców powiatu b. jak i ś. , przy czym stacja uzdatniania wody wodociągu w T. produkująca wodę przeznaczoną do spożycia jak i znacząco większa część sieci dystrybucyjnej znajduje się na terenie powiatu b. (poza siecią dystrybucyjną zasilającą w wodę mieszkańców miejscowości T. gm. P. Z. w pow. ś. ). Nadto kwestionowane pod względem mikrobiologicznym próbki wody zostały pobrane na stacji uzdatniania wodociągu T. zlokalizowanej w położonej na terenie powiatu b. gminie T..

W sytuacjach kryzysowych bądź potencjalnie kryzysowych, ze względu na możliwość szybkiej migracji skażenia ze studni stanowiących ujęcie zlokalizowane na terenach powiatu b. do sieci dystrybucyjnej zasilającej miejscowość T. w gm. P. Z. w powiecie ś. koniecznym było powiadomienie o możliwości skażenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś., co PPIS uczynił przekazując skierowane do niego zgłoszenie interwencyjne. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. podjął działania na swoim terenie pobierając do badań laboratoryjnych próbki wody, co do których - po uzyskaniu wyników nie stwierdził przekroczeń oznaczanych parametrów. Mając powyższe na uwadze, decyzję w sprawie wydał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., który poinformował o tym Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. kierując do niego wydane przez siebie rozstrzygnięcie w odpisie.

Nie zgadzając sią z powyższą decyzją Spółka A. zaskarżyło ją skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie art. 27 ust 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 108 K.p.a. poprzez przyjęcie bakterii wskaźnikowych znajdujących się w załączniku Nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia

13 listopada 2015r w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 r.,poz.1989) jako bakterii stwarzających zagrożenie życia i zdrowia, oraz braku wykazania w uzasadnieniu decyzji jakiego rodzaju bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi spowodowało lub mogło spowodować przekroczenie parametrów wskaźnikowych w liczbie wskazanej w sprawozdaniu

2) naruszenie art.10 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym przy jednoczesnym dwukrotnym wezwaniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. do wyjaśnień i uzupełnienia przesłanego materiału dowodowego

3) naruszenie kolejnych przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art. 7, 8 i 9 K.p.a. poprzez:

. niewłaściwe szacowanie ryzyka zdrowotnego konsumentów - Nie każde przekroczenie wymaga działań interwencyjnych. Nawet 2 kolonie E.coli nie oznaczają że wystąpiło zagrożenie dla zdrowia. Konieczna jest analiza ryzyka - zidentyfikowanie zagrożeń a zwłaszcza przyczyny oraz oszacowanie ryzyka wystąpienia zagrożenia i jego wpływu na zdrowie konsumentów,

z uwzględnieniem wielkości przekroczenia - patrz def. wody - "...jest wolna od wszelkich mikroorganizmów i pasożytów oraz wszelkich substancji, które

w ilościach lub stężeniach stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego",

. niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność jakości wody w całym obszarze zaopatrzenia,

. brak ustosunkowania się do Komunikatu PPIS w B. z dnia 24 maja

2017 r. stwierdzającego przydatność wody do spożycia po przegotowaniu,

a będącego jednocześnie sprzecznym z wydaną w dniu [...] r decyzją stwierdzającą brak przydatności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz obligującej zaopatrzyć mieszkańców w wodę ze źródła zastępczego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

. uchylenie w całości decyzji Z. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r znak: [...] oraz decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] znak:[...]

. zasądzenie od na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Uzasadniając podniesione w skardze zrzuty skarżąca wskazała, iż organ II instancji rozpatrując sprawę zgodnie z § 17 i § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi słusznie stwierdził, że przy braku spełnienia zarówno podstawowych jak i dodatkowych wymagań mikrobiologicznych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdza brak przydatności wody do spożycia.

Jednak w przypadku stwierdzenia przekroczeń jedynie parametrów wskaźnikowych nie będących bakteriami chorobotwórczymi a zatem nie stanowiących zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi nie dało to organowi prawa nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Organ ten w momencie podjęcia decyzji dysponował wynikami :

. sprawozdania z badania mikrobiologicznego [...] z dnia [...] r. oraz sprawozdanie z badania fizyko - chemicznego nr [...] z dnia [...] r. wykonane na zlecenie PPIS w Ś. na podstawie których PPIS stwierdził, że jakość wody odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. (Dz. U. poz. 1989) o czym powiadomił PPIS w B.,

. sprawozdania z badania nr [...], nr [...] z dnia [...]

. sprawozdanie z badania nr [...] z dnia [...] r.,

w których to sprawozdaniach nie stwierdzono bakterii chorobotwórczych (Escherichia coli, Enterokoki kałowe) nie stwierdzono również przekroczeń w zakresie parametrów fizyczno- chemicznych, które mogły być odbierane przez konsumentów jako woda brudna tj. żelazo, mangan. Na trzy pobrane punkty do badań pewne zmiany w zakresie ogólnej liczby mikroorganizmów w 22°C stwierdzono w punkcie, [...] - kuchnia i [...] - kuchnia oraz pojedyncze kolonie bakterii z grupy coli w SUW T. . Zgodnie z § 3. rozporządzenia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. poz. 1989) woda jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, wszelkich substancji w stężeniach stanowiących potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz nie wskazuje agresywnych właściwości korozyjnych i spełnia:

1) podstawowe wymagania mikrobiologiczne określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

2) podstawowe wymagania chemiczne określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Podwyższona zatem zawartość parametru wskaźnikowego jakim jest ogólna liczba mikroorganizmów w 22°C jak również niepewny wynik bakterii grupy coli <4 (przy braku stwierdzenia bakterii chorobotwórczych Escherichia coli i Enterokoki kałowe nie stanowił zagrożenia dla zdrowia konsumentów i nie zwalniał organu z podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 i 9 K.p.a.) czyli wezwania Spółki A. do określenia przyczyn zaistniałej sytuacji, jak również wykazania jakości wody w powyższym zakresie w pozostałych punktach sieci umieszczonych w harmonogramie poboru wody zatwierdzonym przez PPIS w B..

Jakość wody w pozostałych punktach jak również powtórne badanie w punktach w których po raz pierwszy stwierdzono pewne rozbieżności w stosunku do dotychczas otrzymywanych wyników, pozwoliłyby na obiektywną ocenę sytuacji jak również ocenę jakości wody w całym obszarze zaopatrzenia do czego obliguje § 9 rozporządzenia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. (Dz. U. poz. 1989) zgodnie z którym miejsca pobierania próbek wody są równomiernie rozmieszczone na całym obszarze zaopatrzenia w wodę.

Ustawodawca w załączniku nr 3 cytowanego rozporządzenia dopuszcza pojedyncze bakterie grupy coli wykrywane sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5 % próbek w ciągu roku oraz nie określił dopuszczalnej liczby mikroorganizmów w 22°C a jedynie wskazał iż winna być bez nieprawidłowych zmian.

Organ II instancji w uzasadnieniu sam wskazał, iż powyższy przypadek zakwalifikować można było jako przypadek zbliżony do przypadku pojedynczych bakterii wykrywanych sporadycznie nie w kolejnych próbkach, jednak zdyskwalifikował je odnosząc się do zwykłych matematycznych obliczeń uzyskując 7% (1 zdyskwalifikowany wynik na sumę 14).

Organ II instancji w celu dokonania swych obliczeń wezwał pismem z dnia

24 czerwca 2017r oraz pismem z dnia 5 lipca 2017r PPIS w B. do przekazania wyników badań z lat 2015-2017 jak również precyzyjnego określenia lokalizacji wszystkich punktów uzyskując liczbę badań 14. Zbierając w trakcie postępowania materiał dowodowy organ II instancji nie powiadomił strony skarżącej o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, przez co uniemożliwił przedstawienie kolejnych wyników badań wykonywanych na sieci, których to uwzględnienie wykazałoby spełnienie określonych w przepisie 5% prób a tym samym naruszył art.10 K.p.a.

Organ II instancji naruszył również:

. art. 27 ust 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

(Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 z późn. zm.) oraz art.108 K.p.a., gdyż w uzasadnieniu decyzji nie wykazał jakie bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi spowodowało lub mogło spowodować przekroczenie parametrów wskaźnikowych

w liczbie wskazanej w sprawozdaniu.

. art. 8.1 K.p.a. nie odnosząc się do :

- Komunikatu PPIS w B. z dnia [...] r wydanego dzień po decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności w którym to komunikacie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. stwierdza przydatność wody do picia po przegotowaniu, a zatem odmiennie do decyzji tym samym przyznając się do błędnego oszacowania ryzyka

- zapisu umieszczonego na str. 7 pisma z dnia 1 czerwca 2017 r. przekazującego odwołanie, iż PPIS dysponował informacją od przedstawicieli zakładów przetwórstwa spożywczego, że produkcja w zakładach nie została wstrzymana - tym samym nie widział zagrożenia z korzystania z wody co do której stwierdził brak przydatności i nakazał dostarczyć wodę z źródła zastępczego, co było w przypadku tych zakładów niemożliwe.

- zapisu umieszczonego na str. 7 pisma z dnia 1 czerwca 2017 r. przekazującego odwołanie, iż nie posiada planów graficznych zaopatrzenia w wodę, co wskazuje, iż zatwierdzając harmonogram kontroli wewnętrznej przedsiębiorstwu wodociągowemu nie dysponował wiedzą czy wyznaczone punkty odzwierciedlają cały obszar zaopatrzenia.

Zdaniem Skarżącej, analizując uzasadnienie decyzji organu odwoławczego odnieść można wrażenie, że w trakcie postępowania odwoławczego uzupełniano materiał jedynie w celu podtrzymania decyzji z naruszeniem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art.8 K.p.a.)

Wszczęcie na podstawie omawianych na wstępie sprawozdań postępowania administracyjnego przez PPIS w B. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia w normalnym trybie administracyjnym umożliwiłoby podjąć szybkie działania bez ponoszenia kosztów związanych z dostarczeniem wody ze źródła zastępczego ([...] zł) i przedstawić organowi nadzorującemu wyniki potwierdzające spełnienie wymagań jakości wody w całym obszarze zaopatrzenia, co przyczyniłoby się w ostateczności do wydania decyzji stwierdzającej przydatność wody do spożycia. Bez użycia trybu natychmiastowej wykonalności ( czego konieczności zastosowania zarówno organ I jaki II instancji nie wykazał) załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. przez organy administracji publicznej powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Ważnym elementem w prowadzonych postępowaniach jest również fakt, iż organ winien kierować się nie tylko literą prawa, ale również logiką i doświadczeniem życiowym, co zdecydowanie wpływa na budowanie zaufania do organów administracji publicznej.

Odpowiadając na skargę Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Skarżąca odniosła się do treści odpowiedzi na skargę pismem z dnia 2 listopada 2017 r. w którym podtrzymuje i rozwija argumentację zawartą w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany z zarzutami i wnioskami skargi.

Sądowa kontrola dokonana w niniejszej sprawie według ww. kryteriów nie dała podstaw do uwzględnienia skargi.

Zasadniczy zarzut skargi odnosi się do naruszenia przez organ inspekcji sanitarnej I instancji art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 108 K.p.a., przez wydanie przez PPIS w B. decyzji stwierdzającej brak przydatności wody do spożycia oraz związanych z tym nakazów oraz nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co uniemożliwiło stronie skarżącej – przedsiębiorstwu wodociągowemu - pełny udział w postępowaniu i wykazanie niezasadności wydania decyzji stwierdzającej brak przydatności wody do spożycia i bezpodstawności związanych z tą decyzją zaleceń.

W ocenie Sądu, powyższe zarzuty nie mogą stanowić podstawy do wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wymagania w zakresie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, w tym wymagania mikrobiologiczne jak

i sposób postępowania w przypadku stwierdzenia, że jakość wody nie spełnia tych wymagań, określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, dalej "rozporządzenie", które stanowi implementację do prawa polskiego Dyrektywy Rady 98/83/WE w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W rozpatrywanej sprawie, wszczętej – jak wynika z akt sprawy – w związku ze zgłoszeniem skargi na jakość wody przeznaczonej do spożycia, wyniki badań potwierdziły zanieczyszczenie mikrobiologiczne bakteriami grupy coli i mikroorganizmami oznaczanymi w temperaturze 22°C, a więc wyróżnikami zaliczanymi do tzw. dodatkowych wymagań mikrobiologicznych, które zostały określone w części A Załącznika, nr 3 do rozporządzenia. W dyrektywie wyróżniki te określane są jako tzw. parametry wskaźnikowe (zał. 1 część C). Wyniki badań wykluczyły zanieczyszczenie wyróżnikami mikrobiologicznymi (tj. bakteriami typu kałowego: Escherichia coli), zaliczanymi do tzw. podstawowych wymagań mikrobiologicznych, które zostały określone w Załączniku nr 1 do rozporządzenia (parametry mikrobiologiczne

w dyrektywie - zał. 1 część A). Przepisy § 17 i § 18 rozporządzenia stanowią

że w przypadku braku spełnienia zarówno tzw. podstawowych wymagań mikrobiologicznych określonych w Załączniku nr 1 oraz tzw. dodatkowych wymagań mikrobiologicznych określonych w części A Załącznika nr 3 do rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny stwierdza brak przydatności wody do spożycia. § 18 przepisu rozporządzenia stanowi o możliwości stwierdzenia

tzw. warunkowej przydatności wody przeznaczonej do spożycia, jeżeli przekroczenie wartości dopuszczalnych dla danego parametru, z wyłączeniem parametrów mikrobiologicznych określonych w zał. nr 1 oraz części A zał. nr 3 do rozporządzenia, nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i jest możliwe do usunięcia w terminie 30 dni. W takiej sytuacji właściwy państwowy powiatowy lub stwierdza warunkową j przydatność wody przeznaczonej do spożycia określając dopuszczalne wartości parametryczne.

Zgodnie z Załącznikiem I, Część C Dyrektywy Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, bakterie grupy coli oraz mikroorganizmy oznaczane w temperaturze 22 °C stanowią tzw. parametry wskaźnikowe jakości wody do spożycia. W myśl art. 8 w ust. 6 ww. Dyrektywy, w przypadku niezgodności z wartościami parametrycznymi lub specyfikacjami przedstawionymi w załączniku I Część C, Państwa Członkowskie rozważają, czy ta niezgodność stwarza ryzyko dla zdrowia ludzkiego. W przypadku, gdy jest to niezbędne dla ochrony zdrowia ludzkiego, podejmują one czynności zaradcze w celu przywrócenia jakości wody.

Mając na uwadze powyższe regulacje oraz wagę zagadnienia bezpieczeństwa sanitarnego i zdrowotnego wody przeznaczonej do spożycia w ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. postąpił niezgodnie z ww. przepisami.

W skarżonej decyzji organ sanitarny I instancji w oparciu o ustalenia postępowania stwierdził, że uzyskane wyniki badań próbek wody pobranych w strefie zaopatrzenia wodociągu, którego operatorem jest Skarżąca, wskazywały na utratę wymaganej jakości wody na co wskazywało pojawienie się w niej bakterii grupy coli oraz nagły i znaczny wzrost mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22°C). Okoliczność ta niewątpliwie stwarzała określone zagrożenie dla zdrowia osób, używających tej wody.

Obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada

2015 r. w sprawne jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi nie nakładają na organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej obowiązku bardziej szczegółowego uzasadnienia w odniesieniu do konkretnej wielkości stwierdzonych zanieczyszczeń, aniżeli wynika to (w odniesieniu do bakterii grupy coli i mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22°C) z treści załącznika nr 3 Cześć A do rozporządzenia MZ, w którym wskazano dodatkowe wymagania mikrobiologiczne, jakim powinna odpowiadać woda przeznaczona do spożycia. Wynika z nich, iż najwyższa dopuszczalna wartość parametru w próbce wody przy objętości próbki 100 ml dla bakterii grupy coli wynosi 0, przy czym dopuszcza się pojedyncze bakterie wykrywane sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5% próbek w ciągu roku. Natomiast w przypadku ogólnej liczby mikroorganizmów

w 22°C najwyższa dopuszczalna wartość parametru w próbce wody powinna być określona jako "bez nieprawidłowych zmian".

W tym przypadku ocena ryzyka dotyczyła potwierdzonego wynikami zanieczyszczenia mikrobiologicznego bakteriami grupy coli jak i mikroorganizmami oznaczanymi w temperaturze 22 °C, z uwzględnieniem lokalizacji punktów poboru wody.

Jak wynika z akt postępowania rozpatrywany w niniejszej sprawie przypadek zanieczyszczenia wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi bakteriami grupy coli, wprawdzie był pojedynczy, ale przekraczał wymagane ww. przepisem 5 % na sumę wszystkich uzyskanych wyników w całej strefie zaopatrzenia, tj. 14 w ciągu roku (licząc od lutego 2016 r. do dnia orzeczenia przez organ I instancji - co stanowi ponad 7 %). Zaistniała więc formalnoprawna podstawa do uruchomienia procedury zapobiegającej skutkom wykrytej nieprawidłowości w zakresie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

W takiej bowiem sytuacji stwierdzenie obecności bakterii grupy coli poprzedzające wydanie decyzji organu I instancji nie mogło być potraktowanie jako przypadek, w którym występowanie tych bakterii w wodzie do spożycia jest dopuszczalne.

Również w odniesieniu do mikroorganizmów oznaczanych w temperaturze 22o C, zauważyć należy, iż Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. dokonując analizy danych historycznych z lat 2015 - 2017 ustalił, że uzyskane w dwóch niezależnych punktach czerpalnych u odbiorców- wyniki powyżej 300 jkt w 100 ml wody bezsprzecznie wskazywały na nieprawidłowe zmiany w odniesieniu do stanu normalnego wody w porównaniu do wcześniej uzyskanych wyników z okresu 2 i pół roku w strefie zaopatrzenia wodociągu.

W niniejszej sprawie zanieczyszczenie mikrobiologiczne wody zostało stwierdzone jednocześnie zarówno w punkcie poboru zlokalizowanym na Stacji Uzdatniania Wody (bakterie grupy coli w ilości poniżej 4 jtk) jak i w punktach czerpalnych u odbiorców (mikroorganizmy oznaczane w temp. 22 °C w ilości powyżej 300 jtk). Oceny w zakresie ryzyka zdrowotnego jak i oceny jakości wody winny być dokonane nie w sposób wybiórczy ale w sposób kompleksowy, w odniesieniu do wszystkich oznaczanych parametrów, biorąc pod uwagę wszystkie zaistniałe w sprawie okoliczności.

Mając na uwadze powyższe należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżonego organu, iż zaistniała podstawa prawna, która dawała organowi I instancji uprawnienie

i obowiązek wydania decyzji stwierdzającej brak przydatności wody do spożycia, a także do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w odniesieniu do bakterii wskaźnikowych mimo, że w badanych próbkach nie stwierdzono bakterii typu kałowego: Waga zagadnienia bezpieczeństwa sanitarnego (zdrowia publicznego) za co organy inspekcji sanitarnej ponoszą ustawową odpowiedzialność, pozwala przyjąć, iż zarzut skargi w tym zakresie należy uznać za niezasadny.

Należy też zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, iż oceny w zakresie ryzyka zdrowotnego jak i oceny jakości wody należy dokonywać w sposób kompleksowy biorąc pod uwagę wszystkie zaistniałe okoliczności w sprawie. W tym przypadku ocena ryzyka dotyczyła potwierdzonego wynikami zanieczyszczenia mikrobiologicznego bakteriami grupy coli jak i mikroorganizmami oznaczanymi w temperaturze 22°C,

Mając powyższe na uwadze, zarzut niewłaściwego oszacowania ryzyka zdrowotnego konsumentów w odniesieniu do obecności bakterii grupy coli oraz niewłaściwe przeprowadzonego postępowania dowodowego na okoliczność jakości zdrowotnej wody w całej strefie zaopatrzenia wodociągu, a w konsekwencji i zarzut naruszenia zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w przepisie art. 7

(zasady prawdy obiektywnej), należy uznać za niezasadny. W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały ustaleń zgodnych z rzeczywistym, stanem rzeczy, w oparciu

o dokumentację znaną bądź wytworzoną przez skarżącą Spółkę.

Należy też mieć na uwadze, iż w postępowaniu odwoławczym Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. oceniał stan faktyczny i prawny jaki istniał w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, w tym również odniósł się do stosowanej praktyki lokalizacji poboru próbek wody. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek zgłoszenia organowi I instancji oraz stwierdzenia, w wyniku przeprowadzonych badań wskazanego wyżej zanieczyszczenia wody. Przedmiotem postępowania był zatem zaistniały fakt zanieczyszczenia mikrobiologicznego wody i związane z tym oszacowanie ryzyka zdrowotnego konsumentów wody. Treść podjętego przez organy sanitarne rozstrzygnięcia, znajduje oparcie w powołanych w zaskarżonej decyzji przepisach oraz wynikach postępowania i przeprowadzonych przez powołany do tego organ sanitarny ocenach co do zaistniałych zagrożeń.

Przypomnieć też należy, iż zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zobowiązane jest do przeprowadzania oceny przydatności wody w ramach wewnętrznej kontroli jakości wody (art. 5 ust. 1a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Przywołana kontrola wewnętrzna obejmuje obowiązek prowadzenia szeregu działań, które pozwalają przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu na bieżąco oceniać jakość produkowanej i dostarczanej wody do spożycia przez ludzi, w tym m. in. wyznaczanie w uzgodnieniu z właściwym państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym i wykonanie stałych a także dodatkowych punktów czerpalnych służących do pobierania próbek wody oraz prowadzenie badań jakości wody każdorazowo po wystąpieniu okoliczności mogących spowodować zmianę jakości wody, szczególnie jej pogorszenie, co wiąże się z zarządzeniem przez operatora wodociągu ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego wody i związanej z tym odpowiedzialnością.

W związku z tym, oraz podnoszonym przez stronę skarżącą zrzutem, iż wskutek nadania skarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie miała ona możliwości pełnego udziału w postępowaniu i wykazania braku zagrożenia dla

życia i zdrowia użytkowników przedmiotowego wodociągu, a co za tym idzie zasadności wydania skarżonej decyzji, wskazać należy, iż Sąd podziela ocenę Z. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego

w S., iż w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności, które nie byłyby stronie znane, o których stronę należałoby dodatkowo informować i umożliwiać zapoznanie się, ze względu na ich wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony w prowadzonym postępowaniu.

Poza tym zauważyć należy, iż sprawa dotyczy momentu i problemu epizodycznego, który w wyniku podjętych przez organ sanitarny I instancji jak i operatora przedmiotowego wodociągu, działań uległ rozwiązaniu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, iż eliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego byłoby bezprzedmiotowe, a podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przez organy obu instancji zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w przepisach art. 8 art. 9 i art. 10 K.p.a. są niezasadne.

W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw i winna być oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.