Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1686/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska Sędziowie: WSA Izabella Janson (spr.) WSA Michał Sowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Oddziału) z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] o ustaleniu K. S. kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w wysokości 75.000 zł z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

K. S. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. numer [...] Dyrektor [...] Oddziału przyznał K. S. pomoc finansową z tytułu ,,Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 75.000,00 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.

Decyzja została doręczona w dniu 27 maja 2011 r.

W dniu 20 września 2011 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Skarżącej o płatność w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom".

W dniu 14 marca 2012 r. została wypłacona pomoc na rachunek bankowy wskazany przez Skarżącą.

W dniu 26 lutego 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. do dnia 26 lipca 2014 r., informując, że za nieprzedłożenie tych dokumentów w terminie, zgodnie z § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. W sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2014 poz. 201 ze zm. (dalej rozporządzenie wykonawcze), przewidziano sankcję w formie zwrotu 15 % kwoty pomocy przyznanej w ramach działania.

Jednocześnie pouczono, że w przypadku niewywiązania się z zobowiązania do powiększenia gospodarstwa rolnego do powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. do dnia 27 maja 2014 r., zgodnie z § 20 ust. 3 ww. rozporządzenia zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy.

Skarżąca w dniu 18 grudnia 2014 r. złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR pismo informujące o zmianach w uprawach w stosunku do planowanych we wniosku o przyznanie pomocy, z uwagi na złą strukturę ziemi otrzymanej od ojca, wnosząc o udzielenie informacji jakie dokumenty i w jakich terminach należy złożyć w związku z realizacją działania. Przedłożyła też umowę sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości W. w gminie Ł., stanowiącej działki gruntu o nr [...] o powierzchni 2,53 ha, zawartą w dniu 10 września 2014 r. w formie aktu notarialnego Rep. A. Nr [...], a następnie w dniu 25 lutego 2015 r. umowę dzierżawy gruntów rolnych, zawartą w dniu 30 marca 2012 r. pomiędzy D. S. (wydzierżawiającym), a K. S. (dzierżawcą), dotyczącą nieruchomości położonej we wsi B. w gminie P. składającej się działek o nr ewidencyjnych [...].

Pismem z dnia 17 marca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał Skarżącą do usunięcia braków formalnych i złożenia wyjaśnień. Wskazał, iż przedłożony akt notarialny Rep. A. Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. nie może zostać uwzględniony przy wyliczeniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, gdyż dotyczy zakupu gruntów po terminie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, a więc po terminie na wypełnienie zobowiązania wynikającego z przepisów rozporządzenia wykonawczego. Organ I instancji wskazał, iż przy uwzględnieniu umowy dzierżawy z dnia 30 marca 2012 r. gruntów o powierzchni 2,2972 ha, w tym użytków rolnych 2,2772 ha, powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie wyniosła 9,9248 ha, a zatem Skarżąca nie spełnia warunku dotyczącego powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie nie mniejszej niż średnia powierzchni gruntów rolnych w kraju, tj. 10,15 ha.

Skarżąca ponownie została pouczona, iż w przypadku niedostarczenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy zgodnie z § 20 ust. 4 ww. rozporządzenia wykonawczego, przewidziano sankcję w formie zwrotu 3% kwoty pomocy przyznanej, natomiast w przypadku niewywiązania się ze zobowiązania do powiększenia gospodarstwa rolnego do powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy.

W dniu 31 marca 2015 r. Skarżąca złożyła prośbę o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w zakresie powierzchni zakupionych i dzierżawionych oraz rodzaju upraw, wraz ze zmianą wniosku o przyznanie pomocy i zmianą PRG.

W dniu 7 kwietnia 2015 r. złożyła pismo, w którym wyjaśniła, iż faktycznie źle policzyła powierzchnie działek w stosunku do ich użytku, jakie podała. Błąd, jak wskazała wyniknął z nieznajomości szczegółowych przepisów, dotyczących przeznaczenia i możliwości wykorzystania fragmentów poszczególnych działek. Po dokładnych przeliczeniach powierzchni przez specjalistkę z Wojewódzkiego Ośrodka Poradnictwa Rolniczego w B. h okazało się, że do powierzchni 10,15 ha użytków rolnych brakuje. Poinformowała też, iż w roku 2012 ojciec oddał jej w użytkowanie 0,32 ha na działkach [...] w P., ul. [...], ale wcześniej tej umowy nie dostarczyła z uwagi na niezgłaszanie działek do dopłat. Dodatkowo Skarżąca podniosła kwestię co do dopłat bezpośrednich za rok 2014 upraw o powierzchni ponad 11 ha, w tym działek o nr [...], o łącznej powierzchni zgłoszonej wynoszącej 1,93 ha. Wskazała, iż ww. działki są użytkowane na podstawie ustnej umowy, z uwagi na nierozwiązanie sprawy spadkowej przez rodzinę zmarłej właścicielki.

W załączeniu przedstawiła wypis z rejestru gruntów z dnia 17 sierpnia 2011 r. dotyczący działek o nr [...] (powierzchnia użytku – 0,20 ha) i [...] (powierzchnia użytku – 0,12 ha) oraz umowę użyczenia z dnia 30 marca 2012 r., zawartą między S. S., a K. S., dotycząca użytkowania przez Skarżącą działek o nr [...] o łącznej powierzchni 0,32 ha, z potwierdzeniem notarialnym w dniu [...] kwietnia 0215 r. (Rep. A. Nr [...]), że podpisy na umowie w dniu 2 kwietnia 2015 r. złożyli własnoręcznie S. S. i K. S.

W dniu 8 maja 2015 r. Skarżąca wniosła o uwzględnienie dodatkowo umowy dzierżawy z roku 2009 dotyczącej działki o powierzchni 0,4 ha, którą dzierżawi od J. i J. M. położonej we wsi B. w gminie P., wskazując, iż działki tej nie zgłaszała do dopłat i nie wykazała jej w użytkowanej powierzchni, będąc w przekonaniu, że powierzchnia użytków jest wystarczająca. W załączeniu przedstawiła umowę zawartą w dniu 17 września 2009 r. pomiędzy J. M. i J. M. (właścicielami), a K. S. i S. S., dotyczącą dzierżawy działki o nr [...] o powierzchni 0,4 ha na czas nieokreślony, poświadczoną notarialnie w dniu 17 września 2009 r. (Rep. A. nr [...]).

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie wyraził zgody na zmianę biznesplanu, wskazując, iż złożone: umowa użyczenia z dnia 30 marca 2012 r., zawarta między S. S., a K. S., dotycząca użytkowania przez Skarżącą działek o nr [...] o łącznej powierzchni 0,32 ha, wyjaśnienia dotyczące użytkowania na podstawie umowy ustnej działek o nr [...] o pow. 2,1925 ha oraz umowa dzierżawy działki o nr [...] o powierzchni 0,4 ha zawarta w dniu 17 września 2009 r., nie mogą potwierdzać spełnienia przez Skarżącą zobowiązania dotyczącego powiększenia użytków rolnych gospodarstwa do wymaganej powierzchni, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów w kraju, tj. 10,15 ha. Organ I instancji wskazał, iż ww. dokumenty nie spełniają warunków wynikających z § 3 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego, a w konsekwencji nie można uznać, iż spełniony został warunek wynikający z § 18 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia. Powyższe determinowało brak możliwości wyrażenia zgody na zmianę założeń biznesplanu we wnioskowanym zakresie, dotyczącym zmiany powierzchni użytków rolnych.

Decyzja ta została doręczona Stronie 9 czerwca 2015 r.

W dniu 24 czerwca 2015 r. Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji. W załączeniu przedłożyła wypełnione strony wniosku o przyznanie płatności obszarowych na rok 2014.

W dniu 7 września 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomił Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy decyzji z dnia [...] maja 2011 r.

W dniu 17 września 2015 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo, w którym Skarżąca złożyła m.in. prośbę o przyjęcie wyjaśnień złożonych w piśmie z dnia 23 czerwca 2015 r. i ponowne przeanalizowanie wszystkich okoliczności sprawy oraz argumentów przemawiających za zmianą założeń biznesplanu. Ponadto Skarżąca wniosła o udzielenie informacji o obowiązujących przepisach rozporządzenia wykonawczego oraz poinformowanie o sposobie rozpatrzenia pisma – odwołania z dnia 23 czerwca 2015 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ,,Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w wysokości 75.000,00 zł, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczone od dnia upływu 60 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Zgodnie z potwierdzeniem odbioru doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło w dniu 5 lutego 2016 r.

W wyniku wniesionego przez Skarżącą odwołania, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranej płatności, podzielając stanowisko organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2. krajowych, przeznaczonych na:

a. współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b. finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej następuje w drodze decyzji administracyjnej.

K. S. nie spełniła warunku wskazanego w przepisie § 18 ust. 1 pkt. 1 a rozporządzenia dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o którym mowa w § 2 ust. 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, do dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Tym samym organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wyrażone w decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., iż w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do zastosowania § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego nakazującego zwrot 100% kwoty pomocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] kwietnia 2016 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2016 r.

Decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania art. 127 i 128 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że nie złożyła odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. mimo, że skierowane przez nią pismo z dnia 23 czerwca 2015 r. stanowiło odwołanie od w/w decyzji i nierozpatrzenie tego odwołania w przewidzianym przez prawo trybie;

2. naruszenie przepisów postępowania art. 44 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie za doręczone pismo z dnia 16 kwietnia 2015 r., z uwagi na jego dwukrotne awizowanie w sytuacji, gdy nie otrzymała zawiadomień o pozostawieniu przesyłki, ponadto zaniechanie dokonania przez organ ustaleń, czy w/w przesyła była wysłana na prawidłowy adres;

3. naruszenie przepisu § 18 pkt 2 a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez bezpodstawne uznanie, że nie spełniła warunku osiągnięcia minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, tj. 10,15 ha mimo, że z analizy stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że warunek ten został spełniony;

4. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 35 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminu załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. odmawiającej zmiany założeń biznesplanu wskazał, iż decyzja ta doręczona została Skarżącej w dniu 9 czerwca 2015 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 czerwca 2015 r. Tymczasem Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji w dniu 24 czerwca 2015 r.

Pismem z dnia 19 maja 2017 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował Sąd, iż postanowienie. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy wyrażenia zgody na zmianę założeń biznes planu, nie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Rozpatrując sprawę w powyższych granicach należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan prawny w zakresie przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 został unormowany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 200, poz. 1433 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2014 r., poz. 201, dalej jako rozporządzenie wykonawcze), wydanym w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2016. 1387 ze zm.).

Zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19.

§ 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi, iż w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 a zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy.

Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 a rozporządzenia wykonawczego, beneficjent powinien spełnić warunek dotyczący minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju do dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy – w przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 1.

Stosownie do § 19 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego, Beneficjent powinien przedłożyć w Agencji dokument potwierdzający spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy – w przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 1.

A zatem wobec beneficjenta, który nie spełnił warunku w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, do dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy – w przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 1, należy zastosować sankcję w postaci zwrotu 100% kwoty wypłaconej pomocy.

Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego, pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem, jest przyznawana osobie fizycznej, która z zastrzeżeniem § 7, do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 55 [3] Kodeksu Cywilnego, zwanym dalej "gospodarstwem", jeżeli w wymaganym okresie powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie będzie nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju oraz nie większa niż 300 ha, gospodarstwo będzie prowadzone samodzielnie, budynki i budowle znajdujące się w gospodarstwie, wykorzystywane do produkcji rolnej, oraz użytki rolne w gospodarstwie wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej nie będą stanowiły przedmiotu współwłasności lub współposiadania, z wyjątkiem małżeńskiej wspólności majątkowej, w gospodarstwie będą spełnione określone odrębnymi przepisami wymagania w zakresie ochrony środowiska, higieny i warunków utrzymania zwierząt.

Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenie wykonawcze w przypadku, gdy średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju jest wyższa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, w którym jest położone gospodarstwo, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, minimalna powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa w okresie, o którym mowa w § 5 ust. 2, może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, z tym że nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, z którym jest położone to gospodarstwo.

W myśl § 3 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, przy ustalaniu powierzchni gospodarstwa bierze się pod uwagę średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych województwach oraz średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych województwach oraz średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju w danym roku przyjmuje się na podstawie informacji ogłaszanych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 311), o czym stanowi § 3 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego.

Stosownie do § 3 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego, przy ustalaniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, sumuje się powierzchnię użytków rolnych stanowiących przedmiot własności, użytkowania wieczystego, dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta na czas nieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, jednak nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy, dzierżawy od podmiotów innych niż wymienione w pkt 3, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta w formie aktu notarialnego albo ma datę pewną na okres co najmniej 10 lat.

Zgodnie z ogłoszeniem Prezesa ARiMR z dnia 17 września 2009 r. w sprawie wielkości średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych województwach oraz średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju w 2009 r., średnia wielkość powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie łódzkim w 2009 r. wynosiła 7,41 ha, natomiast średnia wielkość powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym kraju w 2009 r. wyniosła 10,15 ha.

Zgodnie z treścią decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Skarżąca zobowiązana była do osiągnięcia powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, tj. 10,15 ha oraz nie większej niż 300 ha, do dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz do dostarczenia dokumentu potwierdzającego spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni pożytków rolnych w gospodarstwie, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Decyzję o przyznaniu pomocy doręczono Skarżącej w dniu 27 maja 2011 r., a zatem termin na spełnienie warunku osiągnięcia powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, tj. 10,15 ha oraz nie większej niż 300 ha, upływał w dniu 27 maja 2014 r. Termin dostarczenia dokumentu potwierdzającego spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie upływał w dniu 26 lipca 2014 r.

Wraz z wnioskiem o płatność Skarżąca przedłożyła dokument w postaci umowy darowizny z 5 września 2011 r., zawartej pomiędzy Skarżącą, a S. S., zgodnie z którą Skarżąca otrzymała działki o nr [...], o łącznej powierzchni 8,0983 ha (w tym użytków rolnych – 7,6476 ha).

Mimo skierowania w dniu 26 lutego 2013 r. pisma informującego o terminach wypełnienia zobowiązań Skarżąca w wymaganym terminie, tj. do dnia 26 lipca 2014 r. nie przedłożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dokumentu potwierdzającego spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, tj. 10,15 ha.

Na podstawie przedłożonych dokumentów organ odwoławczy zasadnie ustalił, iż grunty stanowiące przedmiot umowy sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości W. w gminie Ł., tj. działki o nr ew. [...] o powierzchni 2,53 ha (2,50 użytków rolnych) nie mogą zostać uwzględnione przy wyliczeniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, z uwagi na fakt, iż zostały zakupione w dniu 10 września 2014 r., czyli po terminie wypełnienia zobowiązania określonego w § 18 ust. 1 pkt 1 a, który upłynął w dniu 27 maja 2014 r., natomiast grunty użytkowane przez Skarżącą na podstawie umowy użyczenia z dnia 30 marca 2012 r., tj. działki o nr 9/6 i 9/7 o łącznej powierzchni użytków rolnych 0,32 ha, nie mogą podlegać wliczeniu do powierzchni gospodarstwa, o której mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego, gdyż przedłożona umowa użyczenia nie spełnia warunku określonego w § 3 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, iż przy ustalaniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, sumuje się powierzchnię użytków rolnych stanowiących przedmiot własności, użytkowania wieczystego, dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta na czas nieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, jednak nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy, dzierżawy od podmiotów innych niż wymienione w pkt 3, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta w formie aktu notarialnego albo ma datę pewną na okres co najmniej 10 lat.

Przedstawiona umowa użyczenia nie mieściła się zatem w katalogu dokumentów niezbędnych przy wyliczeniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie. Dodatkowo, zgodnie z poświadczeniem notarialnym, osoby zawierające ww. umowę złożyły pod nią podpisy w obecności notariusza dopiero w dniu 2 kwietnia 2015 r., a więc po terminie wypełnienia zobowiązania określonego w § 18 ust. 1 pkt 1 a, tj. po dniu 27 maja 2014 r.

Grunty użytkowane przez Skarżącą na podstawie umowy ustnej, tj. działki o nr [...] o pow. 2,1925 ha, również nie mogły zostać uwzględnione przy wyliczeniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, z uwagi na fakt, iż Skarżąca nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego, iż stanowią one przedmiot posiadania, określony w § 3 ust. 5, rozporządzenia wykonawczego, ustna umowa zaś nie mieści się w katalogu dokumentów branych pod uwagę przy ustalaniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie.

Grunt dzierżawiony na podstawie umowy dzierżawy z dnia 17 września 2009 r., tj. działka o nr [...] o powierzchni 0,4 ha, również nie mogła zostać uwzględniona przy wyliczeniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, z uwagi na fakt, iż zgodnie z umową dzierżawy właścicielami działki są Skarżąca i S. S. (ojciec Skarżącej).

Tym samym nie został spełniony warunek wynikający z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego, wskazujący, iż użytki rolne w gospodarstwie wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej nie będą stanowiły przedmiotu współwłasności lub współposiadania, z wyjątkiem małżeńskiej wspólności majątkowej.

A zatem zasadnie organ przyjął, iż przy wyliczeniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, mogą zostać uwzględnione jedynie działki stanowiące przedmiot dzierżawy (na mocy umowy dzierżawy z dnia 30 marca 2012 r., działki nr 254, 561 i 562 o łącznej powierzchni 2,2972 ha) 2772 ha, co uwzględniając, pozostałą niesporną powierzchnią w gospodarstwie rolnym Skarżącej wynosi 9,9248 ha. Oznacza to, że do dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy nie została osiągnięta minimalna powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie, nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w kraju, tj. 10,15 ha. Zatem należy uznać, iż nie spełniony został przez Skarżąca warunek wynikający z § 18 ust. 1 pkt 1 a rozporządzenia wykonawczego.

Tym samym zatem nie został naruszony § 18 pkt 2 a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r.

Z akt sprawy wynika też, iż pismo Skarżącej z dnia 23 czerwca 2015 r. zostało nadane przesyłką pocztową w dniu 24 czerwca 2015 r. Prezes ARiMR rozpatrzył je jako odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., o niewyrażeniu zgody na zmianę założeń biznesplanu, w związku z czym w dniu [...] kwietnia 2016 r. wydał postanowienie nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Jak wynika z informacji pełnomocnika organu z dnia 19 maja 2017 r. postanowienie to nie zostało przez Skarżącą zaskarżone.

Odnosząc się zaś do naruszenia przepisu art. 44 k.p.a. poprzez uznanie za doręczone pisma z dnia 14 kwietnia 2015 r. dotyczące wniosku zapoznania si ę z aktami sprawy, należy uznać zarzut ten również za niezasadny. Organ wskazał, iż pismo z dnia 14 kwietnia 2015 r. stanowiące informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy zostało skierowane do Skarżącej w dniu 16 kwietnia 2015 r., listem poleconym za potwierdzeniem odbioru (nr przesyłki (00)459007734525721933), na adres wskazany przez Skarżącą jako adres do korespondencji, tj. ul. K... 12 m. 26, ..-.. Ł.. Przesyłka zawierająca ww. pismo została zwrócona do Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z adnotacją na kopercie ,,Zwrot nie podjęto w terminie", opatrzone datą 6 maja 2015 r. Z adnotacji na zwróconej przesyłce wynika, iż była awizowana przez pocztę po raz pierwszy 20 kwietnia 2015 r. i powtórnie 28 kwietnia 2015 r., o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, a następnie w dniu 6 maja 2015 r. zostało zwrócone nadawcy (k. 400 - 402 akt adm.).

Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. prawidłowo zatem zostało uznane za doręczoną w dniu 4 maja 2015 r., tj. z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 44 k.p.a.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w graniach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty są niezasadne.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.