Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 258/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 1 w zw. z art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu "A" Sp. z o. o. w W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej Spółki kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta B. decyzją z [...] r. nr [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pt. Budowa budynku magazynowo-produkcyjnego wraz z pomieszczeniami biurowymi i socjalnymi na działkach nr 1, 2, 3 oraz na części działek nr 4 i 5 w C. przy ul. [...].

Wniosek w tej sprawie złożyła firma "A." Sp. z o.o. (dalej: Spółka). W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że projektowana hala wykorzystywana będzie jako magazyn wysokiego składowania. W poszczególnych częściach hali może odbywać się proces bezemisyjnej produkcji lekkiej, jak np. montaż półwyrobów. Lokalizacja przedsięwzięcia pozostaje zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, według organu, analiza zakresu i skali oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazała, iż tak na etapie realizacji inwestycji, jak i w fazie eksploatacji nie będzie ona znacząco oddziaływała na środowisko.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium) decyzją z [...] r. nr [...] uchyliło powyższe rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. art. 138 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, iż uchylenie decyzji spowodowane jest uchybieniami proceduralnymi, bowiem organ I instancji nie rozpatrzył sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w oparciu o który organ I instancji wydał zaskarżona decyzję - nie spełniał wymogów formalnych określonych przepisem art. 74 ust. 1 pkt. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2081, dalej: ustawa). Do wniosku inicjującego postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z zacytowanym powyżej brzmieniem przepisu art. 74 ust. 1 pkt. 3a ustawy, należy dołączyć: mapę w skali zapewniającej czytelność przedstawionych danych z zaznaczonym przewidywanym terenem, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz z zaznaczonym przewidywanym obszarem, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wraz z zapisem mapy w formie elektronicznej. Tymczasem do wniosku strony z dnia [...] r., nie zostały załączone w/w dokumenty, stanowiące obligatoryjne jego elementy, jakie ustawodawca przewidział dla podmiotów ubiegających się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wprawdzie do wniosku strona dołączyła: mapę ewidencyjną, sporządzoną w skali 1: 2000 (stan na dzień [...] r.), jednakże dokument ten nie spełnia wymogów o których mowa w art. 74 ust. 3a ustawy. Nadto strona do przedmiotowego wniosku nie dołączyła także zapisu mapy w formie elektronicznej. Pomimo nieuzupełnienia braków formalnych podania organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie i wydał decyzję. Wobec tego zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w myśl przepisu art. 138 § 2 k.p.a., celem uzupełnienia wniosku, który zainicjował postępowanie w sprawie.

Na podstawie dokumentów przedłożonych przez podmiot ubiegający się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym wspomniana mapę, organ prowadzący postępowanie podejmuje czynności wyjaśniające na okoliczność ustalenia zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. To z kolei stanowi podstawę do ustalenia kręgu stron postępowania, co ze względu na wskazane uchybienie było nieprawidłowe. Potwierdza to rysunek dołączony do karty informacyjnej przedsięwzięcia, przedstawiający izolinie rozprzestrzeniania się dwutlenku azotu w powietrzu. Oddziaływanie tego zanieczyszczenia znacznie wykracza poza wskazany we wniosku zasięg oddziaływania inwestycji, obejmując m.in. nieruchomości o nr 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 i 14. Właściciele tych nieruchomości nie zostali uznani za strony.

Według organu odwoławczego, ponownie prowadząc postępowanie w sprawie organ I instancji powinien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku poprzez dołączenie mapy spełniającej wymagania art. 74 ust. 1 pkt. 3a ustawy, a następnie w oparciu m.in. o ten dokument zbadać zasięg oddziaływaj przedsięwzięcia, mając na względzie podane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia analizy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza. W kolejnym etapie, w oparciu o dokonane ustalenia na podstawie art. 28 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3a ustawy, określić krąg stron postępowania, co winno z znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Wskazując strony organ winien wskazać konkretne dane tych osób (m.in. jako właściciel nieruchomości oznaczonej jako działka nr), a w przypadku osób prawnych poprzez wskazanie nazwy danego podmiotu oraz jego siedziby. Nadto w uzasadnieniu decyzji organ winien wyraźnie wskazać jakim podmiotom w ramach prowadzonego postępowania przysługuje status strony oraz na jakiej podstawie.

W uzasadnieniu zwrócono także uwagę na uchybienie wobec art. 10 k.p.a. w związku z pominięciem pełnomocnika jednej ze stron postępowania.

Wreszcie, zdaniem Kolegium, materiał dowodowy sprawy nie został przez organ I instancji oceniony w sposób należyty. Wydając decyzję w przedmiocie braku stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, organ I instancji uzyskał opinie 3 organów współdziałających. Regionalny- Dyrektor Ochrony Środowiska w K. oraz Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie stwierdzili konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. przedstawił odrębne stanowisko w sprawie, dostrzegając konieczność przeprowadzenia takiej oceny. Według tego organu, uzasadnione jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze względu na skalę inwestycji, która stanowi nowe źródło oddziaływań na środowisko w postaci wytwarzania odpadów, emisji zanieczyszczeń do powietrza, pogorszenie klimatu akustycznego na terenie zabudowy mieszkaniowej, odległość od zabudowy mieszkaniowej ok. 70 m. Organ I instancji powinien był przeanalizować wszystkie te opinie we wzajemnej łączności i przedstawić swoje stanowisko w sprawie, czego nie uczynił z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W sprzeciwie z [...] r. strona (dalej: skarżąca), działając przez pełnomocników (prokurentów), wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na brak wystarczających podstaw do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., a w szczególności w kontekście nieuprawnionego przyjęcia przez organ, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Skarżąca zażądała uchylenia decyzji w całości oraz zasądzenia zwrotu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca wskazała na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt IISA/G1 181/17, wydany w podobnej sprawie, w którym Sąd w sposób jednoznaczny stwierdził brak podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Stanowisko to potwierdził NSA w wyroku oddalającym skargę z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt IIOSK 2456/17.

W dalszych częściach uzasadnienia odniosła się do poszczególnych argumentów podanych w kwestionowanej decyzji. W jej ocenie argumentacja nie jest trafna z następujących względów:

Po pierwsze - wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w oparciu o który organ I instancji wydał decyzję spełniał wymogu określonego w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy, dotyczącego obowiązku przedstawienia mapy w formie elektronicznej. Organ nie sprecyzował w żaden sposób z jakich powodów załączona mapa wymogu tego nie spełnia i dlaczego wyłącza to możliwość podjęcia decyzji merytorycznej. Nawet jeśli by tak było, to organ prowadzący postępowanie powinien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku. Ponadto, w istocie załączniki do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej wymienione w art. 74 ust. 1 pkt 3 i pkt 3a ustawy mają bardzo zbliżoną treść (poza zapisem mapy w formie elektronicznej). Chodzi o przedstawienie na odpowiedniej mapie w czytelny sposób terenu, na którym ma byt realizowane przedsięwzięcie oraz terenu (obszaru), na który będzie ono oddziaływać Nie można zatem wykluczyć, że dane te będzie można ustalić w dostateczny sposób już w oparciu o dokument, o jakim mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3 ustawy. Kolegium nie wskazuje, by brak mapy w formie elektronicznej uniemożliwiał przeprowadzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Ocena taka mogła być i była przeprowadzona na podstawie przedstawionych przez stronę dokumentów. Organ odwoławczy nie wskazuje także na to, że mapa przedłożona przez stronę jest nieczytelna, czy też nie zawiera danych z zaznaczonym przewidywanym terenem, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz z zaznaczonym przewidywanym obszarem, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

Po drugie – wbrew twierdzeniom Kolegium organ I instancji przeprowadził postępowania wyjaśniającego na okoliczność ustalenia zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, co znajduje swój wyraz w uzasadnieniu jego decyzji. Ustaleń dokonał na podstawie dowodów przedłożonych przez stronę postępowania, w tym karty informacyjnej przedsięwzięcia, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz mapy określającej teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie i obszar na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Jeśli przedkładane przez stronę dokumenty nie budzą wątpliwości organów administracji w kontekście zasad oceny dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a., mogą one stanowić podstawę dokonywania przez organ administracji ustaleń faktycznych w sprawie. Kolegium w żaden sposób nie zakwestionowało dowodów przedstawionych przez stronę, podobnie jak nie wskazało na żadne inne dowody, które powinny być przeprowadzone w sprawie. Z map przedłożonych przez stronę, obrazujących izolinie rozprzestrzeniania się dwutlenku azotu w powietrzu wynika, wynika, że oddziaływanie tego zanieczyszczenia znacznie wykracza poza wskazany we wniosku zasięg oddziaływania. Natomiast, z punktu widzenie rozstrzygnięcia o środowiskowych uwarunkowaniach planowanego przedsięwzięcia, w tym również w kontekście ustalenia stron postępowania, istotne jest nie każde oddziaływanie, lecz oddziaływanie niedozwolone, ponadnormatywne. Fakt objęcia w/w izoliniami obszaru przekraczającego teren inwestycji nie ma żadnego znaczenia, gdy oddziaływanie takie mieści się w przyjętych normach. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 7 czerwca 2017 r. (sygn. akt II SA/G1 181/17), opowiedział się za tym, aby zakaz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ujmować jako zakaz przekraczania standardów jakości środowiska, a więc przekraczania standardów emisyjnych wynikających z obowiązujących norm. W trakcie postępowania odwoławczego nie zostało w jakikolwiek sposób wykazane i uzasadnione stanowisko Kolegium, iż przyjęty z przez organ I instancji zasięg oddziaływania inwestycji na środowisko został ustalony nieprawidłowo i niezgodnie z treścią karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz z treścią raportu oddziaływania na środowisko.

Po trzecie - mimo podania przez organ I instancji wadliwej podstawy prawnej dotyczącej ustalania stron postępowania, krąg podmiotów będących stronami został ustalony prawidłowo. Wskazano na art. 28 k.p.a., podczas gdy w dacie orzekania obowiązywał już art. 74 ust. 3a ustawy (od 1 stycznia 2018 r.), określający krąg stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca zauważa, że przepis ten zasadniczo wpływa na ograniczenie zakresu podmiotów mających status strony. Zgodnie bowiem z poglądem dominującym w orzecznictwie przed 1 stycznia 2018 r. w celu ustalenia statusu strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej należało odwołać się do każdego oddziaływania na daną nieruchomość oznaczonego podmiotu przekracza określone normy. Z dniem 1 stycznia 2018 r. stroną postępowania o wydanie decyzji środowiskowej są m.in. podmioty, którym przysługuje prawo rzeczowe do działek, na które przedsięwzięcie oddziałuje w sposób ponadnormatywny, nie zaś w jakikolwiek sposób.

Po czwarte – skarżąca nie podzieliła poglądu o naruszeniu pra strony do czynnego udziału w postępowaniu w związku z pominięciem jej pełnomocnika. Jak zauważa, pełnomocnik "B." Sp. z o.o. wystąpił do organu I instancji o doręczenie decyzji Prezydenta Miasta B., jak również w sposób skuteczny wniósł odwołanie od ww. decyzji.

Po piąte – nie jest także uzasadniony zarzut jakoby organ I instancji nie nie dokonał należytej oceny materiału dowodowego obejmującego opinie organów współdziałających, a w szczególności opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Okoliczność ta w oczywisty sposób nie może stanowić podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.. Opinie organów współdziałających ze swej istoty mają charakter niewiążący, w z związku z czym organ nie jest zobowiązany do ich uwzględnienia. Prezydent Miasta B. w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w związku z czym opinię tą przeanalizował i wziął pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Kolegium w żaden sposób nie wskazało w jaki sposób takie, a nie inne działanie organu oddziałuje na treść rozstrzygnięcia, a w kontekście unormowania z art. 138 § 2 k.p.a. - na wadliwość postępowania wyjaśniającego w zakresie uzasadniającym wydanie decyzji kasatoryjnej.

W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sprzeciw jest uzasadniony.

W niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej określonej w art. 138 § 2 k.p.a. Na podstawie tego przepisu organ odwoławczy może uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Jednocześnie, co ma istotne znaczenie dla wykładania art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Analiza postanowień ww. przepisów procesowych prowadzi do wniosku, że uprawnienia kasatoryjne organu odwoławczego, wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. zostały ograniczone tylko do tych przypadków, w których organ ten korzystając ze środków wskazanych w art. 136 § 1 k.p.a. nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego co do wyjaśnienia "zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". W kwestii owego zakresu, jak należy przyjąć, chodzi o ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, a ściślej rzecz ujmując faktów, które dla sprawy mają charakter prawotwórczych.

Pytanie czy w przedmiotowej sprawie pojawiły się takie istotne okoliczności, niewyjaśnione przez organ I instancji i czy organ odwoławczy nie mógł ich wyjaśnić we własnym zakresie wymaga, w pierwszym rzędzie, prześledzenia podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji. To z przepisów prawa materialnego będzie wynikało jakie (które) okoliczności można zakwalifikować do tej grupy.

W myśl art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2081, dalej: ustawa), w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zatem stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko następuje w przypadku, w którym nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zatem nieprzeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko trzeba uznać za okoliczność przesądzającą o zaistnieniu podstawy do wydania decyzji stwierdzającej brak takiej potrzeby.

Sytuacje w których jest wymagana, a co za tym idzie i przypadki, kiedy nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa art. 63 ustawy. Generalnie wyróżnia on (przepis) dwie sytuacje: pierwsza, w ramach której przeprowadzenie oceny ma charakter obligatoryjny (ust. 3 art. 63 -obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza się obowiązkowo, jeżeli: 1) możliwość realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1, jest uzależniona od ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; 2) z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że realizacja przedsięwzięcia może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza); druga, gdzie obowiązek przeprowadzenia oceny jest fakultatywny, zależny od stanowiska organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ ten, po dokonaniu analizy w zakresie określonym w art. 63 ust. 1 pkt. 1-3, w drodze postanowienia stwierdza (art. 63 ust. 1) bądź nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2).

Pierwszy z tych przypadków nie odnosi się do przedmiotowej sprawy, bowiem żadna ze wskazanych w przepisie przesłanek uzasadniających obligatoryjne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie zachodzi. Pozostaje zatem do rozpatrzenia drugi z nich.

W myśl art. 63 ust. 1 ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi takiej potrzeby – ust. 2 art. 63), uwzględniając łącznie następujące kryteria:

1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie, b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi, d) emisji i występowania innych uciążliwości, e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu, f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie, g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji;

2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające: a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek, b) obszary wybrzeży i środowisko morskie, c) obszary górskie lub leśne, d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych, e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody, f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia, g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, h) gęstość zaludnienia, i) obszary przylegające do jezior, j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej, k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe;

3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z: a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania, d) prawdopodobieństwa oddziaływania, e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania, f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, g) możliwości ograniczenia oddziaływania.

Jak wynika z art. 64 ust. 1 ustawy, postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, organu inspekcji sanitarnej oraz organu administracji wodnej.

Na postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przysługuje zażalenie (art. 65 ust. 2 ustawy). Natomiast już przy niestwierdzeniu przez organ administracyjny takiej potrzeby – wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne ( ust. 3 tego przepisu). Uzasadnienia postanowienia powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy jego wydawaniu (art. 65 ust. 3). Brak możliwości odrębnego zaskarżenia tego aktu oznacza, że w tych sytuacjach, w których wydano postanowienie o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, kontrola prawidłowości jego wydania będzie mogła być dokonywana dopiero na etapie rozpoznawania odwołania od decyzji kończącej postępowanie.

Wobec tego kwestia oceny podstaw do uchylenia decyzji, od której wniesiono sprzeciw, sprowadza się w zasadniczej części do oceny prawidłowości postanowienia Prezydenta Miasta B. z [...] r., na mocy którego organ ten nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Zgodnie bowiem z przywołanym wyżej przepisem art. 84 ust. 1 ustawy, nieprzeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko skutkuje koniecznością stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienie stwierdzające brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wydane na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy, przesądza zatem o treści decyzji środowiskowej.

Nie zwalnia to jednak organu wydającego decyzję od obowiązku właściwego jej uzasadnienia. W przypadku, gdy odstąpiono od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych w przepisach k.p.a., powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Umożliwia to bowiem dokonanie oceny co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko ( wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2018 r. II SA/Bk 921/17, CBOSA).

Prezydent Miasta B. w decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z [...] r., po dokonaniu podobnej analizy jak we wcześniejszym postanowieniu z [...] r., uwzględniającej informacje o uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w zakresie wynikającym z art. 63 ust.1 ustawy, stwierdził że biorąc pod uwagę rodzaj i charakter inwestycji, jej usytuowanie oraz rodzaj i skalę oddziaływania na środowisko nie powinna ona znacząco oddziaływać na środowisko oraz zdrowie i życie ludzi.

Wobec tego uznać przyjdzie, że zaistniała okoliczność w postaci nieprzeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co stanowiło, w świetle art. 84 ust. 1 ustawy, wystarczającą podstawę do wydania decyzji z [...] r. Ponadto, nieprzeprowadzenie tej oceny znajduje uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Organ odwoławczy, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, kwestionuje pogląd organu I instancji o braku konieczności przeprowadzenia takiej oceny ze względu na niewyjaśnienie pewnych okoliczności, które dla tej kwestii mają istotne znaczenie. Jego zdaniem, nie został prawidłowo ustalony zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji oraz, co jest tego konsekwencją, krąg stron postępowania. Zaś źródłem tych uchybień jest nieprzedstawienie przez skarżącą, wbrew wymaganiom wynikającym z art. 74 ust. 1 pkt. 3a ustawy, mapy zapewniającej czytelność przedstawionych danych z zaznaczonym przewidywanym obszarem, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wraz z zapisem mapy w formie elektronicznej.

Rzeczywiście jest tak, co przyznaje skarżąca, że do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej nie załączono mapy w formie elektronicznej, natomiast przedstawiono mapę ewidencyjną, sporządzoną w skali 1:2000, zapewniającą czytelność danych z zaznaczonym obszarem oddziaływania inwestycji. W aktach sprawy znajduje się również mapa ewidencyjna w skali 1:1000 (stan na dzień [...] r.), obrazująca "Teren planowanego przedsięwzięcia" oraz "Zasięg potencjalnego negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia", stanowiąca załącznik do wniosku. Ponadto w "Karcie informacyjnej przedsięwzięcia" znajdujemy szereg map, na podstawie których ustalenia co do zasięgu oddziaływania inwestycji mogą być poczynione. Wobec tego to uchybienie formalne (brak mapy w wersji elektronicznej) nie miało wpływu na ustalenia dotyczące tak zasięgu oddziaływania inwestycji, jak i ustalenia stron postępowania.

Sąd nie podziela stanowiska Kolegium, zdaniem którego organ I instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania, w oparciu o nieobowiązujący stan prawny. Teza ta byłaby prawdziwa jedynie w sytuacji, w której nieprawidłowo ustalono by zasięg negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia i w konsekwencji tego odmówiono by przymiotu stron tym podmiotom, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (art. 74 ust. 3a ustawy). Brak jest argumentów uzasadniających tezę o nieprawidłowym ustaleniu zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Nie zmienia tej oceny informacje dotyczące emisji i rozprzestrzeniania się dwutlenku azotu, którego źródło będzie stanowić inwestycja, skoro odziaływanie to będzie mieściło się w ramach przyjętych norm (nie będzie to oddziaływanie ponadnormatywne). Pogląd taki, który w pełni podziela skład orzekający, wyraził tut. Sąd w wyroku z dnia 7 czerwca 2017 r., II SA/Gl 181/17, zaaprobowanym przez NSA wyrokiem z dnia 11 września 2018 r., II OSK 2456/17).

W kontekście tych rozważań staje się oczywiste, że nie było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. bowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy, konieczne do wydania decyzji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia zostały przez organ I instancji prawidłowo wyjaśnione.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając uchybienia regułom procedury administracyjnej określonym w art. 138 § 2 kpa, uwzględnił sprzeciw na podstawie art. 64 e w zw. z art. 151a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) i uchylił zaskarżoną decyzję.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania – zwrocie uiszczonej opłaty sądowej w wysokości 100 zł.