Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 773/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1, art. 106 par. 3, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 12 ust. 2, par. 60 ust. 1 i 2, part. 51 ust. 1, par. 13 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 35 ust. 1,
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz G. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 12 czerwca 2020 r., znak: IR.I.7840.2.1.2020, Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania G. M., na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Starosty J. ego z 17 grudnia 2019 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. i B. Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w miejscowości [...] , gm. M. .

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w dniu 14 października 2019 r. do Starosty J. ego wpłynął wniosek inwestorów o pozwolenie na budowę na ww. zakres inwestycji. Do wniosku dołączono:

- oświadczenie inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany wraz z zaświadczeniami i oświadczeniami projektantów.

Następnie Starosta J. decyzją z 17 grudnia 2019 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a odwołanie od tej decyzji złożyła G. M. .

W toku postępowania odwoławczego organ pismem z dnia 24 lutego 2020 r. wezwał inwestorów do wyjaśnienia treści projektu budowlanego tj.:

1. wykazania, że nie narusza on przepisów § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczących czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajdujących się w budynku na działce sąsiedniej nr [...] w związku z zaprojektowaniem ściany oddzielenia p. poż. przy granicy z tą działką;

2. uzupełnienia projektu architektoniczno-budowlanego o analizę ciągów kominowych zawierającą zwymiarowanie odległości zaprojektowanej przeszkody (zasłony) tj. ściany oddzielenia p. poż. przy granicy, od istniejących przewodów kominowych w budynku na działce nr [...] , tj. graficznego przedstawienia spełnienia wymogu odległości od 3 m do 10 m od tej przeszkody;

3. wykazania, że zaprojektowany budynek nie koliduje z istniejącym przyłączem elektrycznym do budynku na działce nr [...] , tj. że projekt budowlany zapewnia poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane).

Przy piśmie z dnia 11 marca 2020 r. inwestorzy przedłożyli wyjaśnienia projektanta oraz analizę nasłonecznienia i zacieniania budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] .

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał, że przedmiotem postępowania przed organem odwoławczym jest pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego o wymiarach 9,00 m x 8,50 m oraz wysokości 7,46 m do kalenicy, na działce nr [...] . Budynek zaprojektowano na działce o szerokości 12,70 m, ze ścianą oddzielenia przeciwpożarowego o maksymalnej wysokości 7,[...] m, która usytuowana jest bezpośrednio przy granicy z działką odwołującej nr [...] .

Wskazując na treść art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ odwoławczy wyjaśnił, że działka nr ewid. [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 17.RM – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy M. , zatwierdzony uchwałą nr 6/50/07 Rady Miejskiej w M. u z dnia 27 czerwca 2007 r.

Wojewoda podzielił ocenę organu I instancji, że projekt budowlany jest zgodny z warunkami oraz szczegółowymi zasadami zagospodarowania terenu i jego zabudowy, określonymi w ww. planie, w szczególności dotyczącymi:

- powierzchni zabudowy, która nie może przekraczać 40% powierzchni działki (§ 11 ust. 11 pkt b planu; w projekcie warunek jest spełniony i wynosi 17,17%;

- powierzchni biologicznie czynnej wynoszącej min. 30% powierzchni działki (§ 11 ust. 10 pkt b planu); w projekcie warunek jest spełniony i wynosi 73,5%;

- wysokości nowo budowanych budynków mieszkalnych: do 2 kondygnacji naziemnych (§ 11 ust. 4 planu); w projekcie warunek spełniony: zaprojektowano budynek 2 kondygnacyjny o wysokości 8,37 m;

- geometrii dachu głównej bryły budynku - dachy dwuspadowe, czterospadowe lub wielospadowe, strome z możliwością zastosowania naczółków i przyczółków oraz poszerzonych okapów o kącie nachylenia połaci dachowych 35° do 45° (§ 11 ust. 5 planu); w projekcie warunek spełniony i wynosi 35° - dach dwuspadowy.

Inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Wypełniając dyspozycję przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ odwoławczy sprawdził zgodność projektu budowlanego z pozostałymi wymogami planu miejscowego oraz z przepisami techniczno - budowlanymi, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Organ ustalił, że obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działkę inwestora oraz działkę nr [...] - w związku z jej charakterem, usytuowaniem, wymiarami i specyfiką. Przywołał treść § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz § 19 ust. 6 planu miejscowego, zgodnie z którym dopuszcza się lokalizację budynków, odbudowę, nadbudowę i rozbudowę istniejących budynków przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3,0 m, a nie mniejszej niż 1,5 m w sytuacji istniejących działek węższych niż określone w ustaleniach ogólnych (tj. 18,0 m zgodnie z § 11 ust. 10 pkt a), nie posiadających realnej możliwości ich poszerzenia, niezależnie od terminu realizacji zabudowy na działce sąsiadującej, pod warunkiem nie ograniczania możliwości zabudowy w granicach działek sąsiadujących.

Stwierdził, że projektowany budynek na działce nr [...] o szerokości 12,70 m nie posiadającej realnej możliwości jej poszerzenia, usytuowany od strony zachodniej bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...] , spełnia wymogi § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia; zaprojektowano go ze ścianą docieploną styropianem niepalnym, nierozprzestrzeniającym ognia, o klasie odporności ogniowej min. E I 60 i z ogniomurem wystającym ponad krawędź połaci dachowej o 0,30 m.

Ponadto, po przeanalizowaniu projektowanego zakresu inwestycji w stosunku do stron świata i istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich oraz uwzględniając położenie głównej kalenicy dachu budynku jednorodzinnego, organ odwoławczy stwierdził na podstawie analizy dostępu światła (§ 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) i słońca (§ 60 tego rozporządzenia) do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku sąsiednim, oczywisty brak naruszenia prawa w tym zakresie.

Projekt zagospodarowania spełnia także wymóg § 29 ww. rozporządzenia: odprowadzenie wód opadowych zaprojektowano - wg opisu do projektu zagospodarowania - powierzchniowo na własną działkę.

Organ podniósł, że jak wykazano wyżej, inwestycja nie spowoduje wprowadzenia ograniczeń w sposobie zagospodarowania działek sąsiednich.

Wojewoda ocenił następnie, że projekt budowlany odpowiada wymogom rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego i zawiera wszystkie elementy przewidziane przepisami tego rozporządzenia Jest kompletny, posiada niezbędne opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz został sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego.

Inwestorzy spełnili więc wszystkie wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda wyjaśnił, że:

- w obecnym stanie prawnym lokalizowanie budynku na działce regulują przepisy § 12 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w badanym przypadku są to przepisy § 12 ust. 2 tego rozporządzenia;

- możliwość usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią wynika z zapisów z § 19 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. . Zapisy tego planu są wiążące dla organu wydającego pozwolenie na budowę i organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają wpływu na treść tych ustaleń;

- zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 17 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Odwołujący mógł zapobiegać w stosownym czasie i przy użyciu przysługujących środków niekorzystnym ustaleniom tego planu na etapie jego uchwalania;

- przepisy Prawa budowlanego nie wymagają posiadania zgody właściciela działki sąsiedniej na budowę budynku w granicy z sąsiednią działką budowlaną;

- każda forma architektoniczna i sposób jej dostosowania do otaczającego krajobrazu zaproponowana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i zgodna z parametrami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a zaakceptowana przez inwestora, jest możliwa do realizacji. Subiektywne odczucia właściciela działki sąsiedniej i sugestie dotyczące budynku - zaprojektowanie w przeciwległej granicy z działką sąsiednią - nie mogą być przyczyną uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę;

- z opracowania przedłożonego przez projektanta na etapie postępowania odwoławczego jednoznacznie wynika, że zaprojektowany budynek od strony działki nr [...] , spełnia wymóg art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zakresie poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich;

- organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają uprawień do kwestionowania rozwiązań zaproponowanych przez projektantów;

- jeżeli strona odwołująca nie przedłożyła innych dokumentów, z których wynikałoby, że opracowanie to zostało wykonane niewłaściwie, to brak jest podstaw do zakwestionowania ww. opracowań wykonanych przez osoby ze stosownymi uprawnieniami;

- brak jest podstaw, by nadmiernie i w sposób nieuzasadniony ograniczać inwestorowi prawo własności nieruchomości oraz uniemożliwiać mu racjonalną zabudowę działki w sytuacji, gdy obowiązujące na tym terenie prawo miejscowe (miejscowy plan zagospodarowania), umożliwia budowę bezpośrednio przy granicy działki;

- w sytuacji, gdy na czas prowadzenia prac budowlanych przy budynku i udokumentowanym braku zgody właścicieli nieruchomości sąsiedniej inwestor będzie mógł ubiegać się o wydanie przez właściwy organ decyzji umożliwiającej wejście na teren nieruchomości sąsiedniej w trybie art. 47 Prawa budowlanego;

- w myśl art. 6 pkt 2 ppkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich – z zatwierdzonego projektu budowlanego nie wynika, że naruszone zostały takie interesy;

- przyszłe i niepewne zamierzenia inwestycyjne odwołującej się strony – w tym budowa przyłącza energetycznego przebiegającego nad działką inwestorów, nie mogą być przyczyną odmowy pozwolenia na budowę;

- analiza art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że nie dopuszcza on jakiejkolwiek uznaniowości organu w kwestii udzielenia pozwolenia na budowę, dlatego też, skoro w sprawie nie zostały naruszone obowiązujące przepisy prawa, organ nie ma podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę planowanej inwestycji.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze G. M. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 12 czerwca 2020 r. w całości, zarzucając organowi niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego, skutkiem czego uznano, iż należy zatwierdzić projekt budowlany i wydać pozwolenie na budowę. Zarzuciła również wadliwość decyzji w stopniu uniemożliwiającym jej dalszy byt, oraz że oparta została na budzących wątpliwości dokumentach, które w żaden sposób nie zostały sprawdzone.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że żaden z zarzutów przedstawionych w treści odwołania nie został należycie rozpatrzony. Wszelkie uwagi zostały zbagatelizowane, niektóre pozostawione w zasadzie bez merytorycznego rozpatrzenia. W istocie rzeczy analiza przedstawionego uzasadnienia decyzji wskazuje na jednoznaczne zainteresowanie utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji przy jednoczesnym pokrzywdzeniu osoby skarżącej.

Kluczowe i wręcz jawnie widoczne zdają się być naruszenia zasad związane z wysokością kominów oraz możliwością korzystania (inwestycji) z nieruchomości skarżącej w przyszłości. Organ w żaden sposób nie zbadał tychże aspektów, wręcz jednoznacznie określono (szczególnie w drugim zagadnieniu), że zamierzenie inwestycyjne podlega ochronie nawet, jeżeli jego konsekwencją jest pokrzywdzenie uprawnień właścicielskich. Kwestią oczywistą jest, zupełnie pozostawiony bez rozpoznania, fakt obniżenia wartości nieruchomości skarżącej, która to w określonym zakresie zostanie pozbawiona możliwości prowadzenia rozbudowy własnego gospodarstwa, wydzielenia działki gruntu celem zbycia etc. Inwestorzy nie zostali zobowiązani do ewentualnego naprawienia szkody wywołanej ich działaniem. Z całą pewnością nie można zgodzić się z aprobatą zamierzenia inwestycyjnego, jeżeli skutkuje ono tak znacznymi implikacjami dla osób postronnych.

W ocenie skarżącej trudno zaakceptować dokonywanie "przez w teorii bezstronny Organ ocen i podejmowanie dywagacji". Wyłącznie w tych kategoriach należy traktować wszelkie twierdzenia dotyczące - przyszłych i niepewnych zamierzeń inwestycyjnych odwołującej się strony - w tym budowa drugiego przyłącza energetycznego przebiegającego nad działką inwestorów nie mogą być przyczyną odmowy wydania pozwolenia na budowę.

W powyższym zakresie skarżąca wskazała na dwa aspekty: zamierzenie przyszłe, ale jak najbardziej pewne - najbliżsi skarżącej jednoznacznie określili się co do chęci rozbudowy posiadanych zabudowań. Inna rzecz, że nie jest rolą organu podejmowanie tak zindywidualizowanych ocen, które w istocie rzeczy powinny być dla sprawy bez znaczenia. Istota zagadnienia sprowadza się do obiektywnego zmniejszenia wartości walorów i wartości nieruchomości skarżącej.

Druga kwestia to brak dokładności organu. Mianowicie słup energetyczny jest zlokalizowany w granicy działek, więc nie ma mowy o przebiegu linii nad działką inwestorów, lecz jedynie bardzo blisko wzdłuż granicy. Według planów przyłącze elektryczne ma być w przyszłości ustalone analogicznie jak przyłącze do budynku gospodarczego na działce nr [...] - na marginesie przez kilkadziesiąt lat było tak umiejscowione. Skarżąca nie może zaakceptować obciążania jej wyższymi kosztami związanymi z koniecznością realizacji instalacji podziemnej. Z całą pewnością naruszone są zasady dobrego sąsiedztwa. Planowana inwestycja nie powinna negatywnie oddziaływać na istniejące gospodarstwa domowe.

Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że budynek projektowany spełnia wymóg poszanowania interesów osób trzecich.

Wojewoda Świętokrzyski dokonując sprawdzenia poprawności projektu z obowiązującymi przepisami uwzględnił opinię projektanta (załącznik nr 2 do pisma z dnia 11 marca 2020 r.), iż projektowany budynek nie będzie zakłócał ciągów kominowych w istniejącym budynku na działce [...] , lecz nie zbadał wpływu istniejącego budynku na ciągi kominowe w projektowanym budynku na działce [...] . Z tego samego załącznika wynika, iż zaprojektowany komin o wysokości ok. 7,59 m umiejscowiony ok. 1 metr od granicy (czyli ok 4,7m od zachodniej ściany istniejącego budynku), nie spełnia wymogów normy, tj. znajduje się poniżej płaszczyzny poprowadzonej pod kątem 12° w dół od poziomu wysokości istniejącego budynku na działce [...] . Znamiennym jest, zdaniem skarżącej, że przedstawione zastrzeżenie dotyczyło komina inwestycji projektowanej, zaś odpowiedź dotyczyła ciągu kominowego skarżącej. Z całą pewnością okoliczność ta nie została wyjaśniona. W konsekwencji przyjąć należy, iż istnieje uzasadnione podejrzenie niezgodności projektu budowlanego z wymogami obowiązującej normy PN-89/B-1045 (w zakresie opisanym powyżej).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Niniejsza sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Przepis ten zezwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID – 19, na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

O skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie powołanego wyżej przepisu oraz o możliwości przedstawienia pisemnego stanowiska w sprawie przed terminem posiedzenia niejawnego, strony zostały zawiadomione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Z uwagi na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wyjaśnienia również wymaga, że sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i nie przeprowadza postępowania dowodowego. Może jedynie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd nie dostrzegł konieczności ani potrzeby przeprowadzania takich dowodów i swoje rozstrzygnięcie oparł na analizie dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych.

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się takich naruszeń przepisów postępowania przez orzekające w sprawie organy, które powodowałyby konieczność uchylenia podjętych przez nie decyzji.

Okolicznością bezsporną jest, że budynek jednorodzinny na działce nr [...] w Z., gmina M. , zaprojektowano w granicy z działką nr [...] należącą do G. M. oraz, że odległość jej budynku mieszkalnego od tej granicy (a tym samym od ściany zaprojektowanego obiektu) wynosi 3,9 m.

Kwestią pierwszoplanową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy obowiązujące przepisy zezwalają na umiejscowienie budynku mieszkalnego w granicy z działką sąsiednią. Co do zasady, możliwość taką przewiduje § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia zaskarżonej decyzji, opublikowanym w Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), zwanego dalej rozporządzeniem lub rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z tym przepisem, sytuowanie na działce budowlanej budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 m od tej granicy lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy M. (Dz.Urz. Woj.Święt. z 2007 r. Nr 154, poz. 2218; zm.: Święt. z 2009 r. Nr 16, poz. 206.,), dla terenu zabudowy zagrodowej, oznaczonego na rysunku planu symbolem RM, na którym położone są obie działki (konkretnie 17RM), dopuszcza lokalizację budynków przy granicy lub w odległości mniejszej niż 3 m, a nie mniejszej niż 1,5 m w sytuacji istniejących działek węższych niż określone w ustaleniach ogólnych, nie posiadających realnej możliwości ich poszerzenia, niezależnie od terminu realizacji zabudowy na działce sąsiadującej, pod warunkiem nie ograniczania możliwości zabudowy w granicach działek sąsiadujących (§ 19 ust. 6 planu).

Stwierdzenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest jedną z głównych przesłanek zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.).

Organ odwoławczy w sposób prawidłowy przytoczył treść § 19 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla gminy M. (przy czym błędnie ustalił, że działka nr [...] i nr [...] znajduje na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), jednak analizę, czy ów przepis ma zastosowanie w stanie faktycznym sprawy ograniczył wyłącznie do jego pierwszej części, pomijając milczeniem ocenę tego, czy projektowana zabudowa ograniczy możliwości zabudowy w granicach działki nr [...] .

Wedle ustaleń organu, działka inwestorów spełnia pierwszy warunek lokalizacji budynku w granicy, gdyż jest węższa niż określona w ustaleniach ogólnych i nie posiada realnej możliwości poszerzenia. Ogólne ustalenia, do jakich nawiązuje § 19 ust. 6 zawarte zostały w § 11 pkt 11 lit. a tiret pierwsze planu, przewidując dla zabudowy wolnostojącej, działki nie węższe niż 18,00 m (organ wadliwie powołał w tym zakresie § 11 pkt 10 lit.a planu). Analizy wymagała jednak druga, równie istotna przesłanka określona w planie miejscowym, a mianowicie nie ograniczania możliwości zabudowy w granicach działki sąsiadującej, w tym przypadku należącej do skarżącej. Z treści § 19 ust. 6 planu wynika bowiem wyraźnie, że dla dopuszczenia sytuowania budynku w granicy na terenie RM, oba warunki muszą być spełnione łącznie i to niezależnie od terminu realizacji zabudowy na działce sąsiedniej. W tym konkretnym przypadku oznacza to, że właściciel działki nr [...] nie musi wykazywać, czy planuje w przyszłości ją zabudować czy też nie, gdyż ze względu na treść przywołanego przepisu planu miejscowego, zbadaniu z urzędu podlega okoliczność, czy usytuowanie budynku projektowanego na działce nr [...] w granicy z działką nr [...] , ograniczy zabudowę tej ostatniej działki w jej granicach. Takie rozumienie § 19 ust. 6 planu wynika z jego literalnego brzmienia, wedle którego prawodawca gminny dopuścił zabudowę w granicy, przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie, niezależnie od terminu realizacji zabudowy na działce sąsiadującej.

Oba orzekające w sprawie organy dostrzegły wprawdzie treść § 19 ust. 6 planu, jednak nie zbadały, czy ma on zastosowanie w stanie sprawy. Organ I instancji nie odniósł się w ogóle do tej kwestii stwierdzając jedynie, że "planowana inwestycja nie ograniczy ani nie zmieni sposobu użytkowania budynków na działkach sąsiednich oraz nie będzie powodowała nadmiernego hałasu, emisji spalin, wibracji i promieniowania". Z kolei w zaskarżonej decyzji Wojewoda uznał, że "przedmiotowa inwestycja nie spowoduje wprowadzenia ograniczeń w sposobie zagospodarowania działek sąsiednich". Tymczasem treść § 19 ust. 6 planu miejscowego nie uzależnia dopuszczenia zabudowy w granicy z działką sąsiednią od ograniczenia czy zmiany sposobu użytkowania budynków na działkach sąsiednich lub wprowadzenia ograniczeń w sposobie ich zagospodarowania, ale od nie ograniczania możliwości zabudowy w granicach działki sąsiadującej. Do tej okoliczności organy nie odniosły się w żaden sposób, mimo, że konieczność zbadania tej kwestii wynikała z postanowień obowiązującego planu miejscowego, zaś w załączonym do wniosku projekcie budowlanym projektant zamieścił stwierdzenie, że planowany budynek "będzie oddziaływał na działkę sąsiednią o nr ewid. działki nr [...] z uwagi na usytuowanie budynku w granicy działki po stronie zachodniej, co spowoduje ograniczenie w zabudowie działek sąsiednich" (str. 16 - część opisowa do projektu zagospodarowania działki budowlanej).

Już to zaniechanie przez organy wyjaśnienia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, stanowiące naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. [...] k.p.a., powoduje konieczność uchylenia przez Sąd obu zapadłych decyzji.

Orzekając w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku na działce nr [...] , organy administracji dopuściły się także innych, równie znaczących uchybień przepisom prawa.

Jak wynika z dołączonego do wniosku projektu budowlanego, budynek zaplanowany przez inwestorów zaprojektowany został w ten sposób, że jego ściana południowa nie znajduje się w jednej linii z budynkiem mieszkalnym na działce skarżącej, ale została wysunięta w stronę drogi, do której przylegają obie nieruchomości. Organ I instancji nie dostrzegł tej okoliczności, mimo że ze zrozumiałych powodów, z uwagi na niewielką odległość od siebie obu obiektów, mogła ona wpływać na prawidłowe naświetlenie pomieszczeń znajdujących się w budynku na działce nr [...] . Potrzebę wyjaśnienia tej kwestii zauważył natomiast Wojewoda Świętokrzyski i w toku postępowania odwoławczego zobowiązał inwestora do wykazania, że projektowany budynek nie narusza § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Jak wynika z pisma skierowanego do R. Z. i B. Z. z 24 lutego 2020 r., organ odwoławczy nakazał złożenie analizy nasłonecznienia sporządzonej w dniach równonocy wiosennej i jesiennej, zgodnie z powołanym wyżej przepisem. Konieczność złożenia takiej analizy organ przypisał zaprojektowanej ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, a nie przesunięciu linii zabudowy budynku na działce nr [...] w kierunku południowym w stosunku do usytuowania budynku na działce nr [...] . Część tekstowa analizy złożonej w następstwie tego zobowiązania, opracowanej przez projektanta, wskazuje na to, że pomimo częściowego zacienienia budynku na działce sąsiedniej, znajdujące się w nim pomieszczenia posiadają nasłonecznienie zgodne z § 60 rozporządzenia, tj. "minimum 3 godziny w dniach 21 marca oraz 21 września w godzinach 7.00 – 17.00. W przypadku mieszkań wielopokojowych nasłonecznienie zapewnione jest min. do jednego pomieszczenia."

Wniosku zaprezentowanego przez projektanta i – jak należy przyjąć – zaakceptowanego przez organ odwoławczy, nie sposób jednak w żaden sposób zweryfikować, gdyż nie wiadomo, czy złożona " graficzna analiza nasłonecznienia" została sporządzona zgodnie z wymogami, przewidzianymi dla tego typu opracowania.

Stosownie do § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 700-1700 (ust. 1).

W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2).

Przywołany wyżej przepis nie jest jednak jedyną regulacją rozporządzenia dotyczącą spełnienia wymogu prawidłowego naświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, który musi być spełniony zawsze wtedy, gdy realizowany jest nowy obiekt mogący swoimi gabarytami, czy usytuowaniem przesłaniać budynki istniejące (mieszkalne lub przeznaczone na pobyt ludzi) i ograniczyć znajdującym się w nich pomieszczeniom dostęp do światła słonecznego.

Przy analizie dotyczącej wpływu zaprojektowanego obiektu na inne budynki w zakresie ich prawidłowego nasłonecznienia, nie sposób bowiem pominąć norm zawartych w § 57 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Z kolei w § 13 ust. 1 i 2 przewidziane zostały zasady, wedle których opracowuje się analizę nasłonecznienia, zwaną też "linijką słońca". Wedle tych regulacji, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60 (ust. 1).

Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2).

Wszystkie powołane wyżej przepisy są wyrazem realizacji jednej z podstawowych zasad obowiązujących przy użytkowaniu, projektowaniu i budowie obiektów budowlanych, a mianowicie wyrażonej w art. 5 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę jest zbadanie, czy projektowany obiekt nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy).

Analiza nasłonecznienia dla budynku przesłanianego nowym obiektem winna być zatem opracowana wedle regulacji zawartych w § 13 i bezpośrednio do nich się odwoływać. Z analizy musi więc wynikać nie tylko to, że projektant znał i zastosował przy jej sporządzeniu powołane przepisy, ale także czytelnie obrazować, w jaki sposób w badanym przypadku autor tego dokumentu posłużył się metodyką pomiaru nasłonecznienia, przewidzianą w § 13 rozporządzenia. Opracowanie to powinno poddawać się weryfikacji pod kątem prawidłowego zastosowania przywołanych przepisów rozporządzenia i co za tym idzie być przejrzyste i zrozumiałe zarówno dla organu administracji, który orzeka w danej sprawie, jak i dla stron postępowania administracyjnego, a w konsekwencji także dla sądu.

Utrzymując w mocy decyzję Starosty J. ego z dnia 17 grudnia 2019 r., Wojewoda Świętokrzyski podkreślił, że po przeanalizowaniu projektowanego zakresu inwestycji w stosunku do stron świata i istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich oraz uwzględniając położenie głównej kalenicy dachu budynku jednorodzinnego, a także "na podstawie analizy dostępu światła (§ 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) i słońca (§ 60 tego rozporządzenia) do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku sąsiednim", stwierdza "oczywisty brak naruszenia prawa w tym zakresie".

Tymczasem złożona do akt "Analiza nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach na działkach sąsiednich" jedynie na str. 1 wymienia § 13 (wśród innych przepisów), bez powołania jego treści i w odniesieniu nie tyle do nasłonecznienia, lecz do zlokalizowania projektowanego budynku na działce nr [...] w granicy z działką nr [...] . Nie wiadomo wedle jakich kryteriów i jakiej metodyki została sporządzona graficzna analiza nasłonecznienia. Przedstawia ona szereg rysunków graficznych obrazujących dostęp światła słonecznego do budynku na działce nr [...] w godzinach 7.00 do 17.00 w dniach 21 marca i 21 września, ale z uwagi na brak odniesienia do § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia i niewyjaśnienie sposobu naniesienia zmian w zacienieniu tego budynku, wnioski projektanta nie poddają się jakiejkolwiek weryfikacji. Nie wiadomo także, jakie pomieszczenia znajdują się w budynku na działce nr [...] i czy stanowią jedno mieszkanie. O ile więc samo zamierzenie procesowe organu odwoławczego mające na celu zobowiązanie inwestorów do przedstawienia analizy nasłonecznienia uznać należy za prawidłowe, to zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko, że przepisy rozporządzenia nie zostały w tym zakresie naruszone i to w sposób "oczywisty", było przedwczesne, skoro nie można ocenić, czy analizę opracowano w zgodzie z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Podkreślić należy, że w piśmie z dnia 28 kwietnia 2020 r., strona skarżąca złożyła pismo, w którym podała w wątpliwość rzetelność złożonego opracowania, m.in. przez "brak punktów odniesienia metrycznego", do czego Wojewoda nie odniósł się w zaskarżonej decyzji, naruszając dodatkowo art. 107 § 3 k.p.a.

W aktualnym stanie prawnym odpowiedzialność za rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym spoczywa wyłącznie na projektancie, który ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności (art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Obowiązek ten nie dotyczy projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe (art. 20 ust. 3 pkt 2 ustawy). W każdym przypadku, projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4). Oświadczenie projektanta nie uwalnia jednak organów administracji architektoniczno-budowlanej od obowiązku przeprowadzenia kontroli projektu w ramach zakreślonych art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i w razie stwierdzenia naruszeń, od wezwania inwestora do usunięcia zaistniałych nieprawidłowości na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.

Analiza wpływu usytuowania projektowanego budynku na nasłonecznienie budynku na działce sąsiedniej nie była przedmiotem złożonego projektu budowlanego. Nie podlegała również obowiązkowemu sprawdzeniu, o jakim mowa w art. 20 ust. 2 ustawy. Analiza została złożona w ramach wyjaśnienia wątpliwości co do przyjętych w projekcie rozwiązań, powstałych - nie tak jak przyjął organ - w związku z zaprojektowaną ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, ale wobec wysunięcia południowej ściany projektowanego budynku poza linię zabudowy budynku na działce sąsiedniej. Skoro inwestor złożył dodatkową dokumentację w toku postępowania odwoławczego, to organ winien ocenić, czy uwzględnia ona obowiązujące przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a zwłaszcza treść § 13 ust. 1 i 2. Bez takiej oceny (bo trudno za taką uznać zacytowanego wyżej stwierdzenia o "oczywistym braku naruszenia prawa w tym zakresie", niepoprzedzonego głębszą analizą) nie można zaakceptować stanowiska, że przewidziane w rozporządzeniu warunki w zakresie nasłonecznienia sąsiedniego budynku zostały zachowane.

Sąd dopatrzył się także naruszeń przepisów postępowania odnośnie do kwestii zbadania spełnienia w projekcie budowlanym wymogów określonych w § 142 ust. 1 i 2 rozporządzenia, dotyczących wyprowadzania ciągów kominowych. Organ odwoławczy przywołał ten przepis w zobowiązaniu inwestorów do uzupełnienia projektu budowlanego o "analizę ciągów kominowych zawierającą zwymiarowanie odległości zaprojektowanej przeszkody (zasłony) tj. ściany oddzielenia p.poż przy granicy, od istniejących przewodów kominowych w budynku na działce nr [...] tj. przedstawienie graficzne spełnienia wymogu odległości od 3 m do 10 m od tej przeszkody". Odległości te wynikają z Polskiej Normy PN-89/B-10425 (tytuł: Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły – Wymagania techniczne i badania przy odbiorze), na którą organ powołał się w tym zobowiązaniu (pismo skierowane do inwestorów z dnia 24 lutego 2020 r.). Obowiązek zaprojektowania przewodów (kanałów) kominowych w budynku, w tym dymowych i spalinowych, w sposób spełniających wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów, wynika z treści § 140 ust. 1 rozporządzenia. Zobowiązanie nałożone na inwestorów przez organ odwoławczy zostało wykonane (złożony został odpowiedni rysunek uzupełniający zawierający analizę ciągów kominowych – w odniesieniu do budynku na działce nr [...] ), jednak w piśmie z 28 kwietnia 2020 r., odnoszącym się do wyjaśnień projektanta złożonych w toku postępowania odwoławczego, G. M. podniosła, że według zapisów przywołanej wyżej Polskiej Normy, do których nawiązał Wojewoda w zobowiązaniu, projektowany komin jest "za niski, jego wylot jest o ok. 0,7 m poniżej płaszczyzny przeprowadzonej pod kątem 12o w dół od krawędzi dachu istniejącego budynku". Wprawdzie wcześniej zarzut taki nie został sformułowany (argumenty strony dotyczyły przede wszystkim wpływu szkodliwych immisji z komina, który zaprojektowano – jak wskazano w odwołaniu – 1 metr od granicy z działką nr [...] ), jednak skoro organ odwoławczy uzupełniał postępowanie dowodowe z powołaniem się na konkretne zapisy Polskiej Normy, to winien odnieść się nie tylko do kwestii spornych wskazanych w odwołaniu, ale także do tych, na które strona zwróciła uwagę po uzupełnieniu postępowania dowodowego. Słusznie podnosi skarżąca w treści skargi, że do nowego zarzutu dotyczącego wadliwego zaprojektowania zbyt niskiego komina, bez uwzględnienia wymagań Polskiej Normy, organ w ogóle się nie ustosunkował. W ocenie Sądu, naruszenie w tym zakresie art. 107 § 3 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nierozpoznanie i niezauważenie tego zarzutu przez organ odwoławczy spowodowało bowiem brak rozważenia możliwości zobowiązania projektanta do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących zachowania wymogów, o jakich mowa w § 140 ust. 1 w zw. z § 142 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z tymi przepisami, przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu (ust. 1). Wymaganie to uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych (ust. 2).

Zapisy Polskiej Normy PN-89/B-10425, na którą powołał się organ odwoławczy w piśmie skierowanym do inwestorów z dnia 24 lutego 2020 r., przewidują - dla prawidłowego działania przewodów - konieczność zachowania określonych odległości przy usytuowaniu komina obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę). Niezależnie od innych wymogów, w takim przypadku wyloty kominów powinny się znajdować:

a) ponad płaszczyzną wyprowadzoną pod kątem 12o w dół od poziomu najwyższej przeszkody (zasłony) dla kominów znajdujących się w odległości od 3 do 10 m od tej przeszkody przy dachach stromych,

b) co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości 1,5 do 3 m od przeszkody,

c) co najmniej o 0,3 m wyżej od górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5 m od tej przeszkody.

Prawidłowe usytuowania komina, uwzględniające powyższe zapisy zostało przedstawione w Polskiej Normie na rysunku 4c.

Naniesiony w projekcie budowlanym komin budynku na działce nr [...] , znajduje się w bliskiej odległości (nieprzekraczającej 3 m, jak można odczytać z rysunków znajdujących się w projekcie):

- od ogniomuru wystającego ponad krawędź połaci dachowej o 0,3 m (projekt budowlany – str. 8) oraz

- od wyższego budynku skarżącej, znajdującego się w odległości 3,9 m od granicy z działką nr [...] (budynek projektowany ma wysokość 7,78 m, zaś budynek na działce nr [...] ok. 9,8 m – wedle rysunku uzupełniającego projektanta złożonego w postępowaniu odwoławczym).

Sposób usytuowania komina w projekcie budowlanym istotnie może budzić wątpliwości co do zgodności zachowania przedstawionych wyżej wymogów Polskiej Normy, co podniosła G. M. w piśmie z 28 kwietnia 2020 r. Komin w projektowanym obiekcie wzniesiony jest na wysokość 7, 25 m. Jeśli przyjąć logiczne założenie, że przeszkodą, o jakiej mowa wyżej, jest ogniomur czy sam budynek na działce nr [...] , to stronie mogło nasunąć się uzasadnione pytanie, czy komin został zaprojektowany w sposób uwzględniający Polską Normę, którą Wojewoda Świętokrzyski powołał w piśmie z 24 lutego 2020 r. Do organu administracji należała ocena, na ile zastrzeżenia zgłaszane w tym zakresie przez skarżącą mają uzasadnioną podstawę, i w razie potrzeby zobowiązanie projektanta do złożenia wyjaśnień, ewentualnie do poprawy projektu budowlanego.

Odpowiedzialność za prawidłowość sporządzonego projektu, jaka spoczywa na projektancie, nie oznacza, że organ, w razie stwierdzenia wątpliwości co do zgodności zastosowanych rozwiązań z przepisami, może zaniechać ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy chodzi o rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo ludzi, a do takich należy bez wątpienia zapewnienie w budynku mieszkalnym ciągów kominowych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Projektant ma obowiązek wyjaśnienia jakichkolwiek wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań (art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy). Brak objęcia rozpatrywanego zarzutu rozstrzygnięciem organu odwoławczego uniemożliwia Sądowi zaprezentowanie kategorycznej oceny w tym zakresie, natomiast nie ulega wątpliwości, że zastrzeżenia zgłoszone przez stronę mogą mieć uzasadnione podstawy i powinny być przedmiotem wypowiedzi organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak już podkreślono, zarzut dotyczący wadliwego usytuowania komina w projektowanym budynku z uwagi na niezgodność z Polską Normą pojawił się dopiero po uzupełnieniu postępowania dowodowego przez Wojewodę Świętokrzyskiego i pozostając w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a. organ odwoławczy zobowiązany był odnieść się do niego. Podkreślenia wymaga, że właściwie motywując decyzję organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy i okoliczności podnoszonych przez stronę (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Op 522/19, LEX nr 3027795).

W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się również należycie do podnoszonego przez G. M. zarzutu dotyczącego uniemożliwienia jej w przyszłości skorzystania z przyłącza elektrycznego z wykorzystaniem słupa od strony wschodniej jej budynku, do planowanej zabudowy w głębi działki. W piśmie z dnia 28 października 2019 r. strona wyjaśniła, że projektowany budynek w granicy uniemożliwia takie rozwiązanie. Z dokumentacji zdjęciowej znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że słup ten znajduje się od strony ulicy, w linii stanowiącej przedłużenie granicy między działką nr [...] i [...] . Skarżącej chodzi więc o to, że w przypadku przyszłej zabudowy w głębi jej działki, poprowadzenie przyłącza powietrznego z tego słupa, najkrótszą drogą, nie byłoby możliwe z uwagi na kontakt z budynkiem na działce nr [...] . Skorzystanie z przyłącza podziemnego wiązałoby się, w jej ocenie, z większymi kosztami.

Powyższej argumentacji organ I instancji nie ocenił merytorycznie, zaś Wojewoda Świętokrzyski w ramach uzupełnienia postępowania dowodowego w piśmie z dnia 24 lutego 2020 r. zobowiązał inwestora do wykazania, że "zaprojektowany budynek nie koliduje z istniejącym przyłączem elektrycznym do budynku na działce nr [...] , tj. że przedmiotowy projekt budowlany zapewnia poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (...)". W odpowiedzi na to zobowiązanie projektant wyjaśnił, że przyłącze elektryczne do istniejącego budynku na działce nr [...] pozostanie niezmienione, gdyż jest poprowadzone nie ze słupa posadowionego pomiędzy tą działką a działką nr [...] , a ze słupa znajdującego się między działkami nr [...] i 79/4 (pismo z 11 marca 2020 r.). Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego kwestii przyłącza organ stwierdził natomiast, że "przyszłe i nie pewne zamierzenia inwestycyjne odwołującej się strony – w tym budowa przyłącza energetycznego przebiegającego nad działką inwestorów (?) nie mogą być przyczyną odmowy pozwolenia na budowę" (pisownia oryginalna).

W omawianym zarzucie nie chodziło jednak o kolizję przyłącza z budynkiem istniejącym na działce G. M. , lecz o niemożność przeprowadzenia go do przyszłej zabudowy ze słupa znajdującego się w granicy działek nr [...] i [...] . Niezależnie od tego, że organ odwoławczy wadliwie zrozumiał stanowisko skarżącej i w konsekwencji nie odniósł się do niego merytorycznie, należy podkreślić, że podnoszona w tym zakresie argumentacja strony powinna być przedmiotem oceny organów w ramach spełnienia wymogów określonych w § 19 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbadania, czy podnoszone okoliczności mogą być uznane jako ograniczenie możliwości zabudowy w granicach działek sąsiadujących. Ponieważ żaden z organów nie wyjaśnił w sposób prawidłowy spełnienia przesłanek określonych tym przepisem planu, merytoryczne odniesienie się przez Sąd do trafności zarzutów związanych z przyłączem energetycznym do przyszłej zabudowy na działce nr [...] , uznać należy za przedwczesne. Organy winny okoliczność tę ocenić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Nie ma natomiast racji skarżąca podnosząc, że organ powinien wyjaśnić kwestię związaną z obniżeniem wartości jej nieruchomości, czy niemożnością wydzielenia działki gruntu celem zbycia, gdyż są to okoliczności niemające prawnego znaczenia dla możliwości zabudowy działki nr [...] w granicy. Ograniczenia dla inwestorów przewidziane zostały w § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz w § 19 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. i nie można ich interpretować rozszerzająco, obejmując wymogi nieprzewidziane przepisami prawa. Nie jest także zasadny zarzut, że inwestorzy nie zostali zobowiązani do ewentualnego naprawienia szkody wywołanej ich działaniem, gdyż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, organy administracji architektoniczno-budowlanej stosują przepisy prawa budowlanego, które nie przewidują możliwości orzekania w przedmiocie odszkodowania. Postępowanie administracyjne, w którym organ rozstrzyga i ocenia zgodność z prawem złożonego przez inwestora projektu budowlanego powinno być natomiast prowadzone w taki sposób, aby uwzględniać występujące w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, uzasadnione interesy osób trzecich. Jeżeli na skutek realizacji obiektu budowlanego dochodzi do wyrządzenia konkretnej szkody, właściwym do rozpoznania takiego sporu jest sąd powszechny.

Mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., gdyż organy administracji dopuściły się naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1, art. [...] i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje oparcie w art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji będzie miał na uwadze przedstawione wyżej stanowisko prawne i wyeliminuje dotychczasowe naruszenia prawa. Ustali w pierwszej kolejności, przy uwzględnieniu przedstawionych przez Sąd kryteriów, czy usytuowanie projektowanego budynku w granicy działek nr [...] i [...] jest zgodne z postanowieniami § 19 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. . W razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, wezwie inwestorów do doprowadzenia złożonej analizy nasłonecznienia i zacieniania budynku znajdującego się na działce nr [...] do zgodności z § 13 ust. 1 i 2 w zw. z § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Dokona także oceny zarzutu strony dotyczącego zaprojektowania komina w budynku na działce nr [...] w sposób spełniający wymagania określone w Polskich Normach i w razie potrzeby zobowiąże projektanta do złożenia stosownych wyjaśnień lub wezwie inwestorów do uzupełnienia projektu budowlanego. Wydając rozstrzygnięcie w sprawie będzie organ pamiętał o obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy (art. 107 § 3 k.p.a.).