Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 966/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1, par. 3 i  par. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 26 sierpnia 2021r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Warszawie (dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), w wyniku rozpatrzenia zażalenia J. B. (dalej: "skarżący", "zobowiązany") utrzymał

w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny") z 28 maja 2021 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...]. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia DIAS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 735; dalej: "kpa") oraz art. 18 w zw. z art. 56 § 1, § 3 i § 4 ustawy

z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U.

z 2020r., poz. 1427 ze zm.; dalej: "upea").

Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego, na podstawie wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: "KRUS") tytułów wykonawczych z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...].

Organ egzekucyjny wskazał, iż na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] prowadzona jest egzekucja wyłącznie kosztów egzekucyjnych, na pozostałych tytułach do wyegzekwowania pozostają należności wierzyciela i koszty egzekucyjne.

Organ egzekucyjny wskazał, iż prowadząc postępowanie egzekucyjne w ww. sprawach w dniu 25.11.2020 r. zastosował środki egzekucyjne:

zajęciem nr [...] zawiadomił Bank [...] S.A. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych, doręczonym Bankowi w dniu 25.11.2020 r.,

zajęciem nr [...] zawiadomił Bank [...] w P. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych, doręczonym Bankowi w dniu 25.11.2020 r.

Zobowiązany odebrał ww. zawiadomienia w dniu 11.12.2020 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wskazał, iż kolejno w dniach 02.12.2020 r., 07.12.2020 r., 21.12.2020 r., 19.01.2021 r., 22.01.2021 r., 15.02.2021 r., 17.02.2021 r., 7.04.2021 r., 30.04.2021 r., 07.05.2021 r. i 19.05.2021 r. dokonywał aktualizacji zawiadomień o zajęciach z dnia 25.11.2020 r.

Pismem z 14 grudnia 2020r., które wpłynęło do organu egzekucyjnego

22 grudnia 2020r., zatytułowanym "skarga", skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej czynności w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego

i umorzenie postępowania egzekucyjnego lub uchylenie w całości zaskarżonej czynności z dnia 25.11.2020r w sprawie nr [...]

i w sprawie nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przysądzenie dłużnikowi od wierzyciela zwrotów kosztów postępowania egzekucyjnego według norm przypisanych oraz zabezpieczenie skargi

i zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego w sprawie nr [...] i nr [...], aż do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach.

Organ egzekucyjny wskazał, iż niniejszym postanowieniem rozstrzyga wyłącznie w zakresie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Pozostałe kwestie poruszane w piśmie z dnia

14 grudnia 2020 r. zostaną rozpatrzone w odrębnych rozstrzygnięciach.

Organ egzekucyjny przywołał następnie art. 56 § 1, § 3 i § 4 upea. Wskazał, iż art. 56 § 1 upea w sposób enumeratywny i wyczerpujący wylicza okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeśli zachodzi którakolwiek ze wskazanych w tym przepisie przesłanek organ ma obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W razie zaś ich braku nie może zawiesić postępowania. Wskazał,

iż w świetle informacji udzielonych przez KRUS zobowiązany nie złożył wniosku

o rozłożenie spłaty należności na raty. Wierzyciel nie wystąpił z wnioskiem

o zawieszenie postępowania egzekucyjnego bez podawania przyczyny na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 upea. Nie dopatrując się zatem podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...].

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wystąpił o jego uchylenie

i zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 29 sierpnia 2011 r. o numerach od [...] do [...] lub uchylenie postanowienia

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując na brak możliwości uiszczenia zarówno kosztów egzekucyjnych, jaki zaległej należności z uwagi na tragiczną sytuację materialną i brak środków do życia.

Powołanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem

z 26 sierpnia 2021 r., DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego

z 28 maja 2021r. (znak [...]).

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego, na podstawie wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego tytułów wykonawczych

z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...], obejmujących zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne rolników za lata 2002 – 2010 na łączną kwotę 7.188,20 zł należności głównej plus odsetki.

W celu realizacji dochodzonych należności organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych na podstawie zawiadomień:

z dnia 14.09.2011 r. nr [...] o zajęciu rachunku bankowego

w Banku [...] G., doręczonym zobowiązanemu wraz z ww. odpisami tytułów wykonawczych w dniu 30.09.2011 r., odebranym przez bank w dniu 16.09.2011 r.- nieskuteczne;

z dnia 25.11.2020 r. [...] o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] S.A., doręczonego zobowiązanemu w dniu 11.12.2020 r., zaś odebranego przez Bank w dniu 25.11.2020 r. – zbieg egzekucji;

z dnia 25.11.2020 r. nr [...] o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] w P., doręczonego zobowiązanemu

w dniu 11.12.2020 r., zaś Bankowi w dniu 26.11.2020 r. – brak środków.

Kolejno przy pismach z dnia 02.12.2020 r., 07.12.2020 r., 21.12.2020 r., 19.01.2021 r., 22.01.2021 r., 15.02.2021 r., 17.02.2021 r. Naczelnik US dokonywał aktualizacji zawiadomień o zajęciach z dnia 25.11.2020 r.

Pismem z 14 grudnia 2020r., które wpłynęło do organu egzekucyjnego

22 grudnia 2020r., zatytułowanym "Skarga", skarżący wniósł o "uchylenie w całości zaskarżonej czynności w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego

i umorzenie postępowania egzekucyjnego [...] i nr [...] lub uchylenie w całości zaskarżonej czynności z dnia 25.11.2020r w sprawie nr [...] i w sprawie nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania", "przysądzenie dłużnikowi od wierzyciela zwrotów kosztów postępowania egzekucyjnego według norm przypisanych" oraz "zabezpieczenie skargi i zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego w sprawie nr [...] i nr [...], aż do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach". W uzasadnieniu tego pisma skarżący wskazał, że wnosi skargę na czynności Naczelnika US z dnia 25.11.2020 r. w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w sprawach o nr [...] i nr [...] z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne powinno być w całości umorzone, ponieważ należność w kwocie 14.458,54 zł objęta tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] wystawionymi w dniu 29 sierpnia 2011 r. przez KRUS wygasła wskutek przedawnienia. Skarżący podniósł przy tym, że zastosowany został zbyt uciążliwy środek egzekucyjny w obecnie trudnym czasie, tj. w okresie pandemii koronawirusa COVID-19. Ponadto, skarżący zakwestionował kwotę zadłużenia twierdząc, że jest stanowczo zawyżona i sprzeczna z dowodami wpłat pieniędzy na poczet długu u wierzyciela, a pieniądze przekazane przez Bank [...]

w P. na konto organu egzekucyjnego pochodzą z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, które nie podlegają egzekucji i powinny zostać zwrócone.

W dalszej części skarżący przedstawił okoliczności zdrowotne i materialne, które

w związku z pandemią koronawirusa COVID-19, pogorszyły się, co może skutkować likwidacją gospodarstwa rolnego, które jest jedynym źródłem utrzymania.

Następnie, 23 grudnia 2020 r. wpłynęło do Naczelnika US "Oświadczenie"

z 21 grudnia 2020 r., w którym skarżący oznajmił, że pieniądze przekazane na konto Naczelnika US przez Bank [...] w P. 4 grudnia 2020 r. w łącznej kwocie 908,73 zł wypłacone przez ARiMR pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich, które nie podlegają egzekucji i powinny zostać zwrócone na rachunek bankowy prowadzony przez B[...] w P.

Naczelnik US przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego ww. Bank wyjaśnił, że prowadzi dla skarżącego rachunek bieżący rolników indywidualnych, gdzie środki wpływające na rachunek dłużnika pochodzą wyłącznie z ARiMR i wypłaty środków z przedmiotowego rachunku dokonywane były w kasie Banku, a środki przekazane na poczet zajęcia 4 grudnia 2020 r. pochodziły z ARiMR.

W kolejnym piśmie z 11 stycznia 2021 r., które zawierało podobną treść jak

w oświadczenie z 21 grudnia 2020 r., skarżący dołączył wyciągi z rachunku bankowego w Banku [...] w P. za okres od 01.10.2020 r. do 31.12.2020 r. oraz prawomocne postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym

w K. z 11.01.2019 r., sygn. akt [...].

Postanowieniem z 22 stycznia 2021 r. Naczelnik US oddalił skargę na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 25 listopada 2020 r. o nr [...] i [...].

Natomiast pismem z 22 stycznia 2021 r. poinformował skarżącego, że przekazane na poczet realizacji zajęcia nr [...]

w dniu 04.12.2020 r. kwoty 305,42 zł i 603,31 zł (łącznie 908,73 zł) zostaną zwrócone na konto B[...] w P., zgodnie z wnioskiem, a w wyniku uzyskanych od wierzycieli aktualnych stanów należności podlegających egzekucji, dokonano aktualizacji należności wierzyciela - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. oraz wierzyciela - Gminy G. Stosowne aktualizacje wymienionych zajęć są natomiast przesyłane na bieżąco.

Ustalono również, że Naczelnik US zwrócił skarżącemu kwotę w wysokości 908,73 zł, tytułem zwrotu kwoty niepodlegającej egzekucji przekazanej przez bank.

W wyniku wniesionego zażalenia na ww. rozstrzygnięcie, DIAS postanowieniem z 26 marca 2021 r. uchylił zaskarżone postanowienie z 22 stycznia 2021 r. w całości

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem rozpatrzenia skargi z 14 grudnia 2020 r. na podstawie właściwych przepisów prawa oraz rozpatrzenia pisma strony

z 14 grudnia 2020 r. również jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie obowiązującego do dnia 29.07.2020 r. art. 59 § 1 pkt 2 upea, zwracając uwagę, że w przedmiotowym piśmie skarżący wniósł także o "zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego w sprawie nr [...]

i nr [...] aż do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach".

Następnie, Naczelnik US wystąpił do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w K. o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku skarżącego o zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego do czasu dobrowolnego spłacenia długu w ratach.

W odpowiedzi na powyższe KRUS poinformował organ egzekucyjny, że skarżący nie składał wniosku o rozłożenie zadłużenia na raty, w związku z czym tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...] nie uległy zawieszeniu.

W dniu 28 maja 2021 r. Naczelnik US wydał m.in. postanowienie znak:

[...] w przedmiocie oddalenia skargi na dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy i oddalenia skargi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej;

- [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o numerach [...].

W tym samym dniu, to jest dnia 28 maja 2021 r. Naczelnik US wydał również postanowienie znak [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych KRUS z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...]. W uzasadnieniu organ egzekucyjny powołał się na treść art. 56 upea wskazując, że do wierzyciela nie wpłynął wniosek strony o rozłożenie zaległości na raty, a sam wierzyciel nie wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 upea. Oznacza to, że w sprawie wystąpiła przesłanka do odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wyjaśnił również, że skarżący podniósł wyłącznie wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wobec czego egzekucja kosztów egzekucyjnych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], w których pozostały do wyegzekwowania wyłącznie koszty egzekucyjne pozostaje poza przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia.

Po przeanalizowaniu akt zgromadzonych w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu, na czas określony biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu, na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi

o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz, co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. Podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowi przepis art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji.

Zauważył również, że od dnia 30.07.2020 r. treść poszczególnych przepisów upea, w tym art. 56, uległa zmianie w związku z treścią ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070). Według jednak art. 13 ust. 1 wspomnianej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, z późn. zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przypomniał następnie, że w piśmie z 14 grudnia 2020 r. skarżący zawarł m.in. wniosek o zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego w sprawie nr [...] i nr [...] aż do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach, zwracając przy tym uwagę na pogorszenie się stanu zdrowia i sytuacji materialnej, w związku z pandemią koronawirusa COVID-19.

Zdaniem Dyrektora DIAS, skierowane do Naczelnika US żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego dotyczyło postępowania prowadzonego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych w zawiadomieniach o zajęciach

z 25 listopada 2020 r. o nr [...] i [...]. Z uwagi na to, że wskazane w tych zajęciach tytuły wykonawcze zostały przekazane organowi egzekucyjnemu do realizacji przez różnych wierzycieli, to Naczelnik US zobligowany był do wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, osobno dla każdego z nich.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest zatem postanowienie Naczelnika US

z 28 maja 2021 r. (znak [...]) odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych

z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...], wystawionych przez KRUS Placówka Terenowa w K.

Zawieszenie postępowania, o którym mowa w art. 56 § 1 upea, następuje

"z urzędu" i ulega zawieszeniu wskutek wystąpienia opisanych w nim zdarzeń. Dyrektor IAS wskazał zatem, że treść art. 56 § 1 upea nie przewiduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego zarówno na wniosek zobowiązanego, jak i ze względu na przywołaną przez stronę okoliczność. Przyjmuje się, że wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania, które stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. Taki wniosek może być więc dla organu egzekucyjnego jedynie źródłem informacji o wystąpieniu okoliczności dającej podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 upea. Organ egzekucyjny przeprowadza postępowanie wyjaśniające i w przypadku stwierdzenia jednej z podstaw do zawieszenia postępowania wydaje postanowienie

o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że w związku z wnioskiem skarżącego organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie rozłożenia na raty spłaty dochodzonych należności pieniężnych. Wierzyciel (KRUS) nie potwierdził jednak wpływu wniosku strony o rozłożenie zaległości na raty, jak również nie wskazał na wystąpienie innych przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 upea. Zatem Dyrektor podzielił stanowisko tego organu, że w sprawie tej należało odmówić zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Przepis art. 56 § 1 upea nie zostawia bowiem żadnej swobody co do zawieszenia postępowania, nakazując zawiesić postępowanie, gdy zajdzie którakolwiek

z wymienionych w nim okoliczności i nie pozwalając go zawiesić w żadnym innym - przypadku. Wśród przyczyn zawieszenia nie zostały wymienione okoliczności wskazane przez zobowiązanego - to znaczy nie wymieniono wśród nich dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach albo ważnego interesu podatnika, czyli np. stanu zdrowia dłużnika, czy też innych okoliczności życiowych uniemożliwiających realizowanie obowiązków. Wobec tego Naczelnik US, w ocenie DIAS nie mógł uwzględnić powyższych okoliczności przy rozpatrywaniu wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podniesione natomiast przez skarżącego kwestie związane z sytuacją zdrowotną

i materialną mogą być przedmiotem rozważań w postępowaniu w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, wymienionych w treści ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, dalej: "Op"). Przy czym istotne jest, że zarówno przepisy Op, jak również upea, dotyczące sfery przymusowego dochodzenia zobowiązań publicznoprawnych, w jakimkolwiek przepisie nie zawierają nakazu, aby z chwilą złożenia wniosku o ulgę w spłacie zobowiązania, organ administracji wstrzymywał się lub zawieszał proces egzekwowania zaległości podatkowych. Racjonalnie postępujący ustawodawca rozwiązania takiego nie zawarł wprost w żadnej normie ww. ustaw, gdyż przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nadużywania tej instytucji przez zainteresowanych oraz ogólnego chaosu w dochodzeniu zobowiązań (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10.10.2017 r., sygn. akt I SA/Wr 696/17). Potwierdzenie takiego poglądu wynika nadto z orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym z wyroków: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku z 22.01.2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1226/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 22.02.2018 r., sygn. akt I SA/Sz 652/17 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.02.2017 r., sygn. akt II FSK 66/15, które argumentują, że samo złożenie wniosku o rozłożenie na raty spłat należności pieniężnej nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 upea. Dopiero bowiem prawomocne, pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie rozłożenia należności na raty wywrze skutek w postaci konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że toczące się postępowanie z wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie ma wpływu na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na to, że inny jest zakres merytoryczny tych postępowań (zob. wyroki: WSA w Gdańsku z 27.02.2019 r., sygn. akt I SA/Gd 937/18; WSA w Rzeszowie z 23.09.2014 r., sygn. akt I SA/Rz 593/14 oraz NSA z 14.06.2000 r., sygn. akt I SA/Gd 1052/98).

Art. 56 § 1 upea wylicza w sposób enumeratywny przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą kwestię. Organ egzekucyjny regulacją tą związany nie ma kompetencji do zawieszenia postępowania

z przyczyn innych niż tam wymienione. Jeśli zatem zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, wówczas organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony w przypadku niewystąpienia żadnej z ustawowych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny postępowania zawiesić nie może (por. wyrok WSA w Białymstoku z 21.11.2018 r., sygn. akt I SA/Bk 594/18).

W ocenie Dyrektora IAS, biorąc pod uwagę treść art. 56 § 1 upea uznać należy, że wniosek skarżącego o zawieszenie w niniejszej sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie. Skoro bowiem

w niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w pkt 1-5 art. 56 § 1 upea nie wystąpiła i jak wynika z akt sprawy wierzyciel nie potwierdził wpływu wniosku strony

o rozłożenie zaległości na raty, jak również nie wystąpił z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego, to Naczelnik US słusznie odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych

o numerach od [...] do [...].

Jednocześnie organ odwoławczy przyjął, że wbrew ocenie organu egzekucyjnego zawartej w zaskarżonym postanowieniu, w ramach postępowania egzekucyjnego mieszczą się powstałe w wyniku postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 29.08.2011 r. nr [...] pozostałe do wyegzekwowania koszty egzekucyjne. W związku z tym, Naczelnik US zobligowany jest do zbadania przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-5 upea, w kontekście zawartego w piśmie z 14.12.2020 r. wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 29.08.2011 r.

nr [...], a następnie do wydania stosownego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.

Pozostałe zarzuty zażalenia organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione. Dodał jednocześnie, że kwestia przedawnienia obowiązku nie mogła być przedmiotem analizy w postępowaniu wszczętym wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, bowiem sprawa przedawnienia obowiązku była rozpoznawana przez Naczelnika US

w związku z zawartym w piśmie z 14.12.2020 r. wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W dniu 28.05.2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wydał postanowienie znak [...] w jego przedmiocie, w którym stwierdził, że wystawione przez KRUS tytuły wykonawcze nie przedawniły się.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która ma charakter opisowy skarżący, występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia

i zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych KRUS o nr od [...] do [...] z 29 sierpnia 2011r. lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania uznał, że rozstrzygnięcie to jest nietrafne, krzywdzące i nie sposób się z nim zgodzić. Powtórzył argumentację zawartą we wniesionym wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego akcentując swoją "tragiczną sytuację materialną" z powodu której pozostaje bez środków do życia oraz powołał się na swoją trudną sytuację zdrowotną

i rodzinną. Dodał, że w przypadku kontynuacji egzekucji będzie zmuszony zlikwidować prowadzone gospodarstwo rolne, które stanowi jego jedyne źródło utrzymania.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte

w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329; dalej "ppsa"), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sprawowana jest

na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować

z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie

z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w związku z pismem strony z 14 grudnia 2020r. skierowanym do organu egzekucyjnego, w którym skarżący zawarł między innymi wniosek

o zawieszenie prowadzonego wobec jego majątku postępowania egzekucyjnego, które Naczelnik US wszczął na podstawie wystawionych przez KRUS tytułów wykonawczych z 29 sierpnia 2011r. o numerach [...], obejmujących zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne rolników za lata 2001-2010, wskazując na ich przedawnienie.

Organ egzekucyjny rozpoznał wniosek skarżącego odnośnie tytułów wykonawczych o numerach [...]. Ten sam zakres rozpoznania sprawy objęło zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora IAS i w konsekwencji także postępowanie sądowo-administracyjne. Trafnie przy tym organ odwoławczy wskazał, iż organ egzekucyjny winien zbadać przesłanki zawieszenia postępowania także w odniesieniu do wniosku

o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 sierpnia 2011 r. nr [...] i wydać stosowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie.

Z uwagi na powyższe sporem w sprawie objęta jest prawidłowość odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okresy

od 4 kwartału 2002 r. do 4 kwartału 2004 r., 3 i 4 kwartał 2005 r., 1 kwartał 2006 r.,

3 kwartał 2006 r., 4 kwartał 2006 r., od 2 kwartału 2007 r. do 4 kwartału 2007 r.,

od 2 kwartału 2008 r. do 1 kwartału 2009 r., od października 2009 r. do grudnia 2010 r.

Skarżący wniósł o zawieszenie prowadzonego wobec jego majątku postępowania egzekucyjnego do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach.

Przeprowadzone przez organ egzekucyjny postępowanie wyjaśniające wykazało, że do wierzyciela nie wpłynął wniosek skarżącego o rozłożenie zadłużenia na raty

i tytuły wykonawcze, o których mowa w postanowieniu nie uległy zawieszeniu. Wierzyciel również nie wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 upea. Stąd organy orzekające w sprawie zgodnie przyjęły, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w treści art. 56 § 1 upea. Stwierdziły przy tym, że przepis art. 56 § 1 upea nie zostawia żadnej swobody co do zawieszenia postępowania, nakazując zawiesić postępowanie, gdy zajdzie którakolwiek

z wymienionych w nim okoliczności i nie pozwalając go zawiesić w żadnym innym przypadku. Wśród przyczyn zawieszenia nie zostały wymienione okoliczności wskazane przez zobowiązanego, to znaczy nie wymieniono wśród nich dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach albo ważnego interesu podatnika, czyli np. stanu zdrowia dłużnika, czy też innych okoliczności życiowych uniemożliwiających realizowanie obowiązków.

Spór między stronami dotyczy zatem oceny, czy w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiły podstawy do zawieszenia na wniosek skarżącego postępowania egzekucyjnego, na podstawie treści art. 56 upea.

W tym miejscu wskazania wymaga, że instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 56 upea. Zgodnie z § 1 ww. przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych

w ustawach.

W doktrynie i w orzecznictwie wskazuje się, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego możliwe jest tylko w przypadkach wymienionych w art. 56 § 1 pkt 1- pkt 5 upea, a organ egzekucyjny związany jest zakresem przesłanek warunkujących zawieszenie, jak słusznie zresztą zauważyły organy obu instancji. Brak jest zatem podstawy prawnej do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn innych niż wymienione w tych przepisach. Jeśli zatem zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, wówczas organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania.

Z drugiej zaś strony, w przypadku niewystąpienia żadnej z ustawowych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny postępowania zawiesić nie może (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z 21 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 594/18; dostępny w internetowej bazie informacji o sprawach pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl).

Z treści omawianego przepisu wynika również, że nie przewiduje on zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego (dłużnika). Wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi zatem oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania, które stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. Jednocześnie wskazać trzeba, że ocena czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie

z 20 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 544/174).

Wobec powyższego stwierdzić należy, że rozpoznając wniosek skarżącego organy obu instancji zasadnie dokonały oceny, czy wskazane w nim okoliczności mieszczą się w katalogu przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 upea, a także czy którakolwiek z przyczyn obligujących organ do zawieszenia postępowania w stanie faktycznym sprawy wystąpiła. Zdaniem Sądu, ocena organów w tym zakresie jest prawidłowa.

Wbrew stanowisku skarżącego organy zasadnie stwierdziły zatem, że wśród przyczyn zawieszenia nie zostały wymienione okoliczności na które powołuje się skarżący. W szczególności przepisy art. 56 upea nie przewidują zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu dobrowolnej spłaty zadłużenia na raty, ani też

z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Nie mogą zaś być zatem skutecznie podnoszone w ramach przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego co do których ustawodawca nie pozostawia żadnej swobody organom egzekucyjnym.

Tym samym wskazane przez skarżącego okoliczności nie zostały wymienione ani w art. 56 § 1 pkt 1 - pkt 4 upea, ani nie stanowią innego przypadku przewidzianego w ustawie (art. 56 § 1 pkt 5 upea). W art. 56 § 1 pkt 5 upea nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania; upea odwołuje się tu bowiem do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to jednak takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem, tylko inne ustawy mogą określać inne, niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1 - pkt 4 upea, podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze przywołaną wykładnię art. 56 § 1 upea, wskazać należy, że organy w sprawie prawidłowo uznały, że wniosek skarżącego nie wymienia żadnej

z podstaw prawnych wymienionych w art. 56 § 1 upea, dających podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem Sądu, z akt sprawy nie wynika również, aby wystąpiła którakolwiek

z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w powołanym wyżej przepisie ustawy egzekucyjnej.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia

w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem. Wskazywane przez skarżącego okoliczności pozostają bowiem bez wpływu na zasadność wniosku

o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Okoliczności te mogą być wzięte pod uwagę w ramach postępowania zainicjowanego ewentualnym wnioskiem

o zastosowanie ulgi płatniczej.

Z tego też względu Sąd, działając na podstawie przepisów art. 119 pkt 3 oraz art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.