Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 385/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, a ponadto: - postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nr [...]; - postanowienie Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] nr [...]; - postanowienie Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej - organ odwoławczy), postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm. - dalej u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez pełnomocnika K. K. (dalej – strona, skarżąca, zobowiązana), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej - organ egzekucyjny) z dnia [...]r. nr [...], mocą którego uznano za niezasadne zarzuty w sprawie prowadzonego wobec K. K. postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] z dnia [...] r. wystawionych przez A S.A.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor [...] w B. A S.A. wydał w dniu [...] r. tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...], obejmujące nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2009 r. do stycznia 2014 r. w kwocie głównej [...] zł oraz należne odsetki za zwłokę. Na ich podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. prowadzi wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne, w toku którego zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] zajął wynagrodzenie za pracę skarżącej. Zawiadomienie to wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało doręczone stronie w dniu [...]r.

Pismem z dnia 21 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył zarzuty do wspomnianych wyżej tytułów wykonawczych z dnia [...] r. (uzupełnione pismem z dnia 26 maja 2014 r.), w których podniósł (nie przywołując żadnych przepisów art. 33 § 1 u.p.e.a.):

1) niewłaściwość trybu i organu do prowadzenia postępowania;

2) bezprzedmiotowość sprawy z powodu nie udowodnienia roszczenia w trybie administracyjnym poprzez wydanie decyzji lub trybie cywilnym poprzez wniesienie pozwu o zapłatę;

3) przedawnienie roszczenia po 3 latach;

4) brak doręczenia zobowiązanej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego;

5) brak możliwości wydania decyzji, z której wynikałaby konkretna zaległość, w konsekwencji bezprawność wszczęcia egzekucji;

6) nieposługiwanie się przez A S.A. dokumentami urzędowymi, a jedynie kserokopiami z faksymiliami- kserokopiami podpisów;

7) "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego" zostało opatrzone faksymilą I. F.;

8) A S.A. nie jest władna do wystawiania tytułów wykonawczych, a zobowiązanej nie doręczono tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego

Wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, ujętych w art. 6 - art. 10, art. 14, art. 67, art. 68, art. 77, art. 104, art. 107 i art. 109 k.p.a. pełnomocnik strony wniósł o:

1) umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na niedopuszczalność egzekucji i nieusunięcie wad formalnych, jakimi obarczone jest postępowanie administracyjne;

2) wystąpienie do wierzyciela o uzupełnienie braków formalnych postępowania pod rygorem umorzenia w całości postępowania,

3) wydanie z akt sprawy A S.A. uwierzytelnionych notarialnie odpisów dokumentów na adres mandanta.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów.

Pismem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela – A S.A. o zajęcie stanowiska w zakresie wniesionych zarzutów. Zawiadomiono jednocześnie B w K. o wstrzymaniu realizacji zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] A S.A. Dyrektor [...] w B. (dalej – D [...]) uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wierzyciel wyjaśnił, że rejestracja odbiorników RTV używanych pod adresem: B. ul. [...], przez zobowiązaną, zgłoszona została na jej imię i nazwisko, a po zgłoszeniu rejestracji została wydana książeczka opłat RTV o numerze [...], stanowiąca dowód zarejestrowania używanych odbiorników. Wierzyciel wskazał dalej, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane do zobowiązanej w dniu 10 września 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Ponadto do zobowiązanej, pomimo braku takiego obowiązku, zostało skierowane w 2013 r. upomnienie (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru). Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. akt K 24/08 wskazano, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej ciąży z mocy prawa, a więc w celu wyegzekwowania zaległych opłat nie trzeba wydawać decyzji ani postanowienia. Natomiast art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1204 z późn. zm. – dalej u.o.a.) stanowi podstawę do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, a tym samym stanowi podstawę do wystawiania tytułów wykonawczych. Ponadto podkreślono, że do opłat abonamentowych znajduje zastosowanie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), co znajduje akceptację w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 210/12). Wierzyciel przyznał, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta zostało opatrzone tzw. faksymile, jednak pozostaje to bez znaczenia dla sprawy, gdyż ma ono jedynie charakter informacyjny.

Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie z dnia [...]r., [...] (wierzyciel) postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] utrzymał je w mocy.

Po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych przez pełnomocnika zobowiązanej, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. oddalił zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej. W motywach wydanego rozstrzygnięcia podkreślono, że w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela wiąże organ egzekucyjny. Zgodnie zaś z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi.

W zażaleniu z dnia 30 listopada 2016 r. na postanowienie organu egzekucyjnego oddalającego zarzuty, pełnomocnik strony podniósł, iż A S.A. nie wyjaśniła dotąd wszystkich spornych kwestii i działa niezgodnie z prawem. Następnie pełnomocnik zobowiązanej zarzucił: pominięcie doręczenia elektronicznego przez system e-PUAP, do czego organ I instancji był zobowiązany; nierozpoznanie istoty sprawy poprzez pominiecie aspektu nieprawidłowego zawiadomienia strony o nadaniu numeru identyfikacyjnego abonenta; antydatowanie wymienionego dokumentu; przedawnienie roszczeń wierzyciela objętych tytułami wykonawczymi. Ponadto w zażaleniu ponownie wskazano, że A S.A. posługuje się w sprawie duplikatami dokumentów. Pokreślono, że brak jest dowodów potwierdzających zarejestrowanie przez skarżącą odbiornika, a także wskazano na nierespektowanie art. 7 k.p.a. przejawiające się niewyjaśnieniem okoliczności zaistniałych w sprawie, w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie. W zażaleniu podniesiono również naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj.: art. 6 - art. 9, art. 10 § 1-3, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 109 § 1. Ponadto zwrócono uwagę na uchybienie przepisom § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) poprzez nieudowodnienie nadania i odbioru indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. W obszernym uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik przedstawiając wykładnię zasad postępowania przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego, podważał prawidłowość wypowiedzi wierzyciela w zakresie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Konkludując, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi niższej instancji oraz o zawieszenie wszystkich czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne zastosowanie ma art. 34 § 1 u.p.e.a. zgodnie z którym, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpoznaje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W dalszej części postanowienia odwołano się twierdzeń zaprezentowanych w postanowieniach wierzyciela, które odmawiały zasadności podniesionym zarzutom. W końcowej części wyjaśniono, że na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. zawieszono postępowania do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...]r. organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej.

W skardze z dnia 8 lutego 2017 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zobowiązana zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów formalno-prawnych poprzez:

– podpisywanie tytułów wykonawczych przez osobę nieuprawnioną, które obejmują również należności przedawnione;

– zaistnienie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci bezczynności wierzyciela trwającej ponad rok;

– nieudokumentowanie przez wierzyciela faktu pierwotnej rejestracji odbiornika (co według wierzyciela nastąpiło styczniu 1998 r.), wobec tego brak jest podstaw do uznania skarżącej za abonenta RTV;

– posługiwanie się przez A S.A. kserokopiami z faksymilami, a tym samym dokumentami, które nie są dokumentami urzędowymi. Ponadto dokumenty te poświadczane są za zgodność przez pracowników A S.A., którzy nie mają do tego ustawowych kompetencji;

– przedstawienie w toku postępowania kserokopii "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego" opatrzonego faksymile, przez co nie można uznać go za dokument.

Ponadto skarżąca zarzuciła:

– naruszenie art. 6 - art. 9, art. 10 § 1-3, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 109 § 1 k.p.a.;

– naruszenie § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) poprzez niewykazanie doręczenia zobowiązanej "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego". Z tego powodu zasadnym jest, zdaniem skarżącej, iż po jej stronie nie powstał obowiązek regulowania opłaty abonamentowej;

– naruszenie art. 76a § 1 k.p.a. poprzez poświadczanie dokumentów za zgodność z oryginałem przez pracowników A S.A., którzy są do tego nieuprawnieni. Z tego względu nie można uznać za dokumenty pism, które nie są kopiami uwierzytelnionymi notarialnie;

– brak podstaw do wydania decyzji określającej wysokość zaległości z tytułu opłat abonamentowych powoduje, że w rzeczywistości egzekucja administracyjna nie może być prowadzona;

– brak podpisu na tytułach wykonawczych osoby upoważnionej do reprezentowania wierzyciela, co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego;

– przedawnienie zobowiązania wobec niewystąpienia przerwy biegu tego terminu wskutek braków formalnych dokumentów wierzyciela.

Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Poddane kontroli Sądu postanowienie narusza przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że tut. Sąd orzekał już w podobnym stanie faktycznym i prawnym w sprawie, w której w dniu 21 kwietnia 2017 r. wydano wyrok o sygn. akt I SA/Gl 1607/16. Ponieważ skład orzekający w całości podziela argumentację w nim zawartą, w dalszej części posłuży się nią dla uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności omówienia wymaga kwestia horyzontalnych granic orzekania Sądu w tej sprawie.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania). To oznacza, że sąd ma prawo i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, jeśli dany zarzut nie został podniesiony w skardze, ale jednocześnie musi mieć na uwadze, że skarżący może uczynić przedmiotem skargi określony akt nie tylko w całości, ale również w części. W razie zaskarżenia aktu administracyjnego tylko w części, określony w ten sposób w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza granice sprawy rozpoznawanej przez sąd – w których sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i powołaną w skardze podstawą prawną. Sąd nie może więc uczynić przedmiotem swojego rozpoznania decyzji albo postanowienia w części, w jakiej nie zostały one zaskarżone; w tym niezaskarżonym zakresie nie doszło bowiem w ogóle do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 346).

W dalszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia wertykalnych granic orzeczenia Sądu w tej sprawie.

Sąd stwierdza, że pomimo tego, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.

Zarysowany tu zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowień wierzyciela (w tej sprawie A S.A. Dyrektora [...]) daje się wyprowadzić z art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy występuje między nimi bezpośredni związek, czy wręcz zależność polegająca na tym, że wypowiedź wierzyciela stanowi nie tylko podstawę rozstrzygnięć organu egzekucyjnego i organu nadzoru, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu jest wiążąca dla drugich.

Zatem uwzględniając art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, ale i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz postanowień wierzyciela (D [...]), które stanowiły podstawę i niezbędny element postanowienia bezpośrednio objętego skargą.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 216/10, Lex nr 992340; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1140/13; wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 1274/14 (Lex nr 1643312); wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1321/16 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej CBOSA).

W tej sprawie uchylenie oprócz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i Naczelnika Urzędu Skarbowego, także postanowień wierzyciela było konieczne do końcowego załatwienia sprawy, właśnie z uwagi na art. 34 § 1 u.p.e.a. wyrażający związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela. W razie uchylenia tylko zaskarżonego postanowienia, względnie tyko postanowienia organu nadzoru i postanowienia organu egzekucyjnego, ten ostatni byłby pozbawiony instrumentów prawnych do weryfikacji błędnego rozstrzygnięcia wierzyciela.

Mając na uwadze zarysowany zakres kompetencji kontrolnych Sądu, można przejść do analizy instytucji zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz odnieść poczynione uwagi do realiów tej sprawy.

Przedmiotowy środek obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest środkiem sformalizowanym. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być tylko i wyłącznie:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

To oznacza, że zastrzeżenia mogące stanowić podstawę wnoszenia zarzutów zostały wyliczone enumeratywnie w zamkniętym katalogu przesłanek, przedstawionym w art. 33 § 1 u.p.e.a. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a., a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1285/12; z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 290/13; z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2594/13).

Należy też dostrzec, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 216/10, Lex nr 673537; wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1897/11, Lex nr 1124195; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Ol 603/11, Lex nr 1595265). Uznanie za dopuszczalne zmiany podstawy prawnej zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego po terminie do jego złożenia nie tylko powodowałoby obejście przepisów dotyczących terminu na dokonanie czynności procesowej, ale także przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy albo przez organ odwoławczy, albo przez sąd administracyjny (wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2267/10, Lex nr 1244198).

W dalszej perspektywie trzeba zauważyć, iż w związku z tym, że zarzuty stanowiące środek ochrony zobowiązanego są rozpatrywane przez organ egzekucyjny, a po wyczerpaniu toku instancji służy na nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w skardze tej strona może podnosić zarzuty wobec zaskarżonego postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny na skutek wniesionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale zawsze związany jest granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą sprawy innej, niż ta która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 2615/10, Lex nr 1410622).

Wreszcie Sąd wskazuje, na okoliczność, która ma szczególne znacznie na gruncie rozpatrywanej sprawy, że to na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, czyli na zobowiązanym, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. opiera zarzut (tak: NSA w wyrokach: z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1441/10, Lex nr 1424264; z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt II FSK 407/10, CBOSA; z dnia 14 września 2007 r. sygn. akt I OSK 522/07, Lex nr 374393).

Sformalizowanie środka ochrony w postaci zarzutów na postępowanie egzekucyjne sprowadza się i do tego, że jeżeli zobowiązany wskazał jednoznacznie podstawę prawną zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego w terminie do jego złożenia, to nawet jeżeli organ zauważyłby, że uzasadnienie zarzutu odpowiada innemu przypadkowi, wskazanemu w art. 33 u.p.e.a., nie jest uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 33 tejże ustawy (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2267/10, Lex nr 1244198; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1610/16, CBOSA).

Na gruncie tej sprawy pełnomocnik zobowiązanej w piśmie zawierającym zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w ogóle nie wskazał podstawy prawnej w postaci jednego z punktów art. 33 § 1 u.p.e.a.

O ile w odniesieniu do niektórych podniesionych w tym piśmie zastrzeżeń, można zidentyfikować – bez ryzyka błędnego odczytania intencji autora pisma – na której z podstaw spośród wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. opiera swoje żądanie (np. przedawnienie roszczenia, niewłaściwość organu do prowadzenia postępowania) o tyle w odniesieniu do większości, nie można tego powiedzieć. W obszernym piśmie pełnomocnik zobowiązanej przytoczył bardzo szeroki zestaw zastrzeżeń wobec prawidłowości prowadzonej egzekucji administracyjnej, zamieszczając w nim uwagi, np. co do bezprzedmiotowości sprawy, nie posługiwanie się przez wierzyciela dokumentami urzędowymi, naruszenie szeregu regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego, czy naruszenie Konstytucji RP.

Wierzyciel, pomimo tego, rozpoznał zarzuty pełnomocnika zobowiązanej, w oderwaniu od konkretnych podstaw wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a., starając się odnieść do poszczególnych zastrzeżeń, tak jak to czyni np. organ odwoławczy rozpoznający odwołanie. Stanowiło to błąd wierzyciela, ponieważ wobec takiej treści wniesionych zarzutów i braku ich kwalifikacji przez stronę, tj. ich przyporządkowania do konkretnych podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1 – 10 u.p.e.a., wierzyciel powinien dokładnie ustalić treść żądania strony zobowiązanej i tym samym zakres rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Dokonanie tejże kwalifikacji ma znaczenie dla prawidłowego załatwienia sprawy. Jak wskazano wyżej wyznacza granice rozpoznawanej sprawy, wpierw przez organy administracji publicznej, a w dalszej kolejności przez sąd. Jeżeli bowiem zobowiązany wskaże jednoznacznie podstawę prawną zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego, to nawet jeżeli organ zauważyłby, że uzasadnienie zarzutu odpowiada innemu przypadkowi, wskazanemu w art. 33 u.p.e.a., nie jest uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a.

W tej sprawie kwalifikacja zarzutu nabiera jeszcze innego, szczególnego, znaczenia, tj. z uwagi na treść art. 34 § 1 u.p.e.a. Tylko bowiem zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Ponadto, w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zatem brak kwalifikacji zarzutów przez zobowiązaną uniemożliwia wręcz ocenę, czy do ich rozpoznania wymagana jest wypowiedź wierzyciela, a jeśli tak, to czy jest na wiążąca dla organu egzekucyjnego. Przy czym, organ nie może samodzielnie dokonać przyporządkowania wskazanych w piśmie naruszeń prawa do podstaw wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Naraża się w ten sposób na ryzyko wadliwego odczytania intencji strony. Jeśli argumentacja strony pozwala na różne interpretacje, tj. w sposób oczywisty nie można użytych przez zobowiązanego argumentów, przyporządkować do jednej z postaw zarzutów, to organ powinien wezwać zobowiązanego do wskazania na której z okoliczności spośród wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. opiera swój zarzut (zarzuty), a nawet precyzyjniej, na której podstawie przewidzianej w danej jednostce redakcyjnej tego przepisu, jeśli (tak jak np. pkt 1) jest ich tam zawartych więcej niż jeden (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 864/16, Lex nr 2189582).

Stosowne regulacje procesowe dotyczące wyjaśniania wątpliwości określone są precyzyjnie w art. 64 § 2 k.p.a. lub w art. 50 § 1 k.p.a. Regulacje te na mocy art. 18 u.p.e.a. powinny być stosowane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że organ egzekucyjny (wobec konieczności wskazania przez zobowiązanego konkretnej podstawy zarzutu) nie może zastępować strony w formułowaniu zarzutu, lub modyfikować jej zarzut.

W ocenie Sądu, treść podania pełnomocnika skarżącej z dnia 21 maja 2014 r. w znacznej mierze nie jest jednoznaczna i może budzić uzasadnione wątpliwości, co do właściwej intencji autora tego dokumentu. Analiza prawna tego pisma procesowego wskazuje, iż możliwa jest kwalifikacja wywodów skarżącej przez pryzmat różnych zarzutów opisanych w poszczególnych punktach 33 § 1 u.p.e.a., a w niektórych przypadkach istnieją poważne wątpliwości, czy w ogóle taka kwalifikacja jest możliwa. Wierzyciel nie wzywając pełnomocnika zobowiązanej do wyjaśnienia tych wątpliwości naruszył art. 64 § 2 k.p.a w związku z art. 18 u.p.e.a. w sposób, który może mieć istotne znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego oraz Dyrektor Izby Skarbowej nie zakwestionowałli tego błędu, a zatem ich postanowienia są obarczone taką samą wadą.

Niezależnie od tego uchybienia, Sąd komplementarnie wskazuje, że przeprowadzone przez wszystkie organy postępowanie dowodowe również dotknięte jest wadami.

Przy czym, poniższe uwagi nabiorą pełnej aktualności dopiero po uzupełnieniu przez stronę skarżącą podania stanowiącego zarzuty, poprzez ich przyporządkowanie do podstaw wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a.

Zobowiązana kwestionuje, że dokonała rejestracji odbiornika RTV. W tej sytuacji to na organach ciąży obowiązek wykazania, że zobowiązana dokonała tej czynności, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Dopiero po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. To oznacza, że jeśli zobowiązana kwestionuje tę okoliczność, to wierzyciel lub organ egzekucyjny powinny załączyć do akt sprawy dokument potwierdzający przedmiotową rejestrację (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 709/14, CBOSA). Tymczasem w przedłożonych Sądowi aktach sprawy nie ma takiego dokumentu.

Po drugie, skarżąca wielokrotnie podnosi, że dokumenty którymi posługuje się wierzyciel nie są oryginalne, jak również, że podpisy na dokumentach to tzw. faksymile. Zważywszy więc na okoliczność, że tytuł wykonawczy powinien zawierać m.in. podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), zaś nie stanowi podpisu tzw. faksymile, czyli mechaniczne odbicie podpisu za pomocą kliszy czy pieczątki, chociażby stanowiło dokładne odtworzenie podpisu (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 459/10, Lex nr 643406) - to rzetelne ustosunkowanie się do tego zarzutu wymaga analizy (przynajmniej wglądu) do oryginałów tytułów wykonawczych. Tymczasem w aktach przedłożonych Sądowi znajdują się tylko kopie tytułów wykonawczych, co rozpoznanie tego zarzutu uniemożliwia.

Wskazane braki postępowania dowodowego naruszają regulacje art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Mają one istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, a zatem w przypadku uzupełnienia braków formalnych podania stanowiącego zarzuty i przystąpienia do merytorycznego rozpoznania sprawy zasadności zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne – postępowanie ponowne nie powinno być nimi obarczone.

Konkludując, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. należy wezwać pełnomocnika zobowiązanej do uzupełnienia podania stanowiącego zarzuty poprzez ich oparcie na konkretnych podstawach wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a.

W razie uzupełnienia braków, jeśli dokonana przez stronę zobowiązaną kwalifikacja będzie tego wymagać, akta sprawy należy uzupełnić o stosowne, wyżej przez Sąd wskazane dokumenty, które pozwolą na rzetelne rozpoznanie zarzutów.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 100 zł złożył się uiszczony wpis, ponieważ skarżąca działająca osobiście nie wykazała, aby inne wydatki niezbędne do celowego dochodzenia jej praw.