Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 466/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 56, 65 ust. 1  i 5, 6, art. 73  ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 4  pkt 5 i 18, art. 30 ust. 1 i 2b, art. 67, 78, 201  ust. 1 lit. a, ust. 2, 3, art. 214  ust. 1, art. 220 ust. 1, 221  ust. 1 i 4, 222 ust. 1 lit. a, art. 243  i 244
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skarg R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A w J na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 lutego 2016 r. nr [...] z dnia 18 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru skargi oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 18 lutego 2016 r.:

- nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...] określającą R. A. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Firma A – dalej zwany skarżącym – kwotę długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 28.912,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...];

- nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...] określającą R. A. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Firma A kwotę długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 13.652,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...].

Jako podstawa prawna decyzji wskazane zostały przepisy art. 73 ust. 1, art. 56, 65 ust. 1 i 5, 6, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t. jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.), art. 4 pkt 5 i 18, art. 30 ust. 1 i 2 b, art. 67, 78, 201 ust. 1 lit. a, ust. 2, 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, 221 ust. 1 i 4, art. 222 ust. 1 lit. a, art. 243 i 244 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm., Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 2 t. 4, str. 307), art. 142 ust. 1 lit. d, art. 151, 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z 11 października 1993 r. ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (t. jedn. Dz. U z 2014 r., poz. 1504).

Z kolei decyzjami z dnia 22 lutego 2016 r. :

- nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...] określającą R. A. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Firma A prawidłową kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 67.734,00 zł z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD OGL [...] z dnia [...] 2010 r., informując, że do zapłaty pozostaje kwota 59.365,00 zł wynikająca z różnicy pomiędzy kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określoną niniejszą decyzją, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym tj. w wysokości 8.369,00 zł;

- nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...] określającą R. A. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Firma A prawidłową kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 36.474,00 zł z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD OGL [...] z dnia [...] 2010 r., informując, że do zapłaty pozostaje kwota 28.031,00 zł wynikająca z różnicy pomiędzy kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określoną niniejszą decyzją, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym tj. w wysokości 8.443,00 zł.

Jako podstawa prawna decyzji wskazane zostały przepisy art. 13 § 1 pkt 1, 207 i 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. z 2015 r., poz. 613), art. 2 pkt 7, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2 i 6, art. 34 ust. 2, 3 i 4, art. 37 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Organy celne ustaliły następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu [...] i [...] grudnia 2010 r. Oddział Celny przyjął zgłoszenie celne SAD OGL [...], dokonane przez skarżącego, dotyczące między innymi objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru w pozycji:

- 1 SAD opisanego w polu 31 SAD, jako "SPODNIE DAMSKIE Z BAWEŁNY, TKANINA POZ. 1 NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA 733 BRAK Kontenery:[...]",

- 5 SAD opisanego w polu 31 SAD, jako "KURTKI DAMSKIE Z WŁÓKIEN CHEMICZNYCH, TKANINA POZ. 5 NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA 17 BRAK Kontenery: [...]",

- 5 SAD opisanego w polu 31 SAD, jako "KURTKI DAMSKIE Z WŁÓKIEN CHEMICZNYCH, TKANINA POZ. 5 NA FAKT. 3570 NAR (ilość sztuk), PA 145 BRAK Kontenery: [...]".

Towar został zgłoszony na podstawie faktur handlowych nr [...] i [...] z dnia 6 grudnia 2010 r., opiewających na kwoty 11.043,54 USD i 11.107,00 USD. Faktury zostały wystawione przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B Z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także faktury nr [...] z dnia 1 listopada 2010 r. i nr [...] z dnia 12 listopada 2010 r. wystawione przez w/w chiński podmiot na W z Ni, opiewające na kwoty 10.539,20 USD i 10.671,48 USD, zawierające w sobie koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H.

Przedstawiono również świadectwa pochodzenia nr: CN [...], CN [...], CN [...], CN [...] z dnia 3 grudnia 2010 r., CN [...], CN [...], CN [...], CN [...], CN [...] z dnia 6 grudnia 2010 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 2 listopada 2010 r., [...] z dnia 19 listopada 2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] i Nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z dnia 6 grudnia 2010 r. i [...] z dnia 6 grudnia 2010 r.

Towar został zwolniony do deklarowanej procedury w dniu [...] i [...] 2010 r. Nie przeprowadzono rewizji, zgłoszenie celne przyjęto bez weryfikacji.

Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził kontrolę (protokół kontroli z dnia 20 listopada 2014 r. nr [...]) w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów za okres od czasu od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. rozszerzonym w części dotyczącej okresu kontroli do przedziału czasu od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. w związku z poleceniem Prokuratury Okręgowej z dnia 19 października 2012 r. w sprawie nr [...] (p).

Po kontroli Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu [...] 2015 r. postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowań celnych zmierzających do weryfikacji ww. zgłoszeń celnych. W tym samym dniu wszczęte zostały postępowania podatkowe w sprawie towarów objętych tymi zgłoszeniami. W związku z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 5 maja 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie izb celnych i urzędów celnych oraz określającego ich siedziby, przekazano akta sprawy do Urzędu Celnego.

Postępowania zakończyły się wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego opisanych na wstępie ww. decyzji z dnia [...] 2015 r.

Wartość celna towarów została ustalona na podstawie art. 30 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego tj. metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych. Zmiany w zakresie wartości celnej towarów miały wpływ na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a tym samym na jego wysokość.

R. A. w odwołaniach od ww. decyzji dotyczących kwoty długu celnego podniósł zarzuty naruszenia przepisów:

1. art. 56 ustawy- Prawo celne w zw. z art. 221. ust. 3. i 4. rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz dowolnym przyjęciu, iż dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego bez wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego ww. dług celny miałby powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, iż ww. czyn stanowi przestępstwo, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego długu przez organ celnego,

2. art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 23 ust. 3. ustawy- Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2011r. SAD nr [...]) w oparciu wydruki z chińskiej administracji, dotyczące innych towarów objętych innymi zgłoszeniami celnymi, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym,

3. art. 30. ust. 2 lit b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, polegające na ustaleniu wartości celnej towarów objętych zgłoszeniem z dnia [...] i [...] 2010 r. w oparciu o wartość celną, a nie wartość transakcyjną towarów podobnych oraz przyjęcie, że towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2013 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.

W odwołaniach dotyczących kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu skarżący zarzucił naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą i nieostateczną, zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.

Rozpatrując odwołania, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż zgodnie z art. 29 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 181a RWKC, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1 mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organ celne powinny przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadomić daną osobę na piśmie, o ile o to się zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnić jej odpowiednią możliwość uzyskania odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz z uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie. Przepis art. 181a RWKC stanowi wyjątek od zasady, że wartość celna ustalana jest tzw. metodą wartości transakcyjnej i w oparciu o dokumenty związane ściśle z zakupem towaru.

W rozpatrywanych sprawach organ celny zakwestionował wartości transakcyjne podane przez skarżącego w ww. zgłoszeniach celnych, gdyż podjął uzasadnione wątpliwościami czy zadeklarowane przez skarżącego wartości celne stanowią faktycznie zapłacone sumy określone w art. 29 WKC.

Pierwsza z wątpliwości wynikała z dokonanych ustaleń wskazujących na powiązania osobowe polegające na tym, że skarżący kierował cypryjską spółką R, która była jedynym udziałowcem W, posiadając 1000 udziałów. W skład zarządu tej drugiej spółki wchodziła z kolei U. Z., będąca pracownikiem skarżącego. Skarżący w zgłoszeniach celnych oświadczył natomiast, że kupujący i sprzedający nie są ze sobą powiązani.

Uzasadnione wątpliwości, o których stanowi art. 181 a RWKC powstały też na gruncie przekazanych przez chińskie władze celne w ramach międzynarodowej pomocy prawnej danych, wskazujących na wielokrotne zaniżenie przez skarżącego wartości celnych importowanych towarów. Wyniki (skalę zaniżenia) przedstawiono tabelarycznie na stronie 7 i 8 decyzji pierwszoinstancyjnych.

Pozyskane zostały także informacje z EUROSTATU na temat średniej ceny jednostkowej towarów o kodzie CN 6204 62 39 (poz. 1 ww. zgłoszenia celnego z dnia [...] 2010 r.) sprowadzonych z Chin w okresie od października 2010 roku do kwietnia 2011 roku (zgłoszenie celne jest z dnia [...] 2010 r.) do państw członkowskich Unii Europejskiej. Średnia cena wahała się od 3,8 do 4,5 EUR/szt. (tj. ok. od 15,2 do 18 zł). Natomiast cena za sztukę towaru zgłoszonego przez stronę w rozpatrywanej sprawie kształtowała się na poziomie 0,30 USD (ok. 0,92 zł). Odnośnie towarów o kodzie CN 6202 93 00 (poz. 5 ww. zgłoszenia celnego z dnia [...] 2010 r.) organ celny ustalił, że średnia cena jednostkowa tych towarów sprowadzonych z Chin w okresie od września 2010 r. do marca 2011 r. do państw członkowskich wahała się od 7,4 do 11,9 EUR/szt. (ok. 29 do 47 zł). Natomiast cena za sztukę towaru zgłoszonego przez stronę w rozpatrywanej sprawie kształtowała się na poziomie 1,01 USD (3,07 zł).

Odnośnie zgłoszenia celnego z dnia [...] 2010 r. – średnia cena jednostkowa towarów o kodzie CN 6202 93 00 wahała się od 7,4 do 11,3 EUR/szt. (od 29 do 45 zł), natomiast cena za sztukę towaru zgłoszonego przez stronę kształtowała się na poziomie 0,31 USD (0,95 zł).

Organy celne zwróciły się do właściwych organów Chińskiej Republiki Ludowej z wnioskami o weryfikację faktur dołączonych do zgłoszeń celnych dokonywanych przez skarżącego. Wnioski do władz chińskich zostały przekazane w ramach współpracy celnej przewidzianej w Umowie między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. UE L 375 z dnia 23 grudnia 2004). Informacje pozyskane od władz chińskich posłużyły do ustalenia najbardziej wiarygodnych cen porównawczych. Analiza dotyczyła okoliczności importu spodni damskich oraz kurtek damskich z włókien chemicznych (tkanina), na podstawie otrzymanych od władz chińskich dokumentów w postaci deklaracji wywozowych.

Pierwsza z nich o numerze [...] dotyczyła zgłoszenia celnego SAD OGL [...] z dnia [...] 2011 r. Ilość sztuk 9274, waga netto 1396 kg, kod CN: 6204 62 00 29, transport: N (Chiny) do H (Niemcy), kontener 40 HC, faktura nr [...] z dnia 5 lutego 2011 r. wystawione przez B na W, z której wynika, że towar był drugiej jakości, faktura [...] z dnia 2 marca 2011 r. wystawiona przez cypryjską firme W na A R. A., cena pary spodni zadeklarowana przez zgłaszającego wynosiła 0,24 USD, deklaracja eksportowa : cena jednej pary spodni wynosiła 4,31 USD na warunkach FOB.

Natomiast w sprawie zadeklarowano 17.168 szt. spodni damskich (waga netto 6267 kg) o wartości 5.150,40 USD. W związku z faktem, że towar zgłoszono na warunkach CIF H, od wartości transakcyjnej odjęto średnią cenę frachtu morskiego, rozbitą proporcjonalnie do wagi netto towaru 1.542,81 USD. Otrzymana w ten sposób wartość 3.607,59 USD stanowi wartość towaru przy założeniu realizacji transakcji na warunkach FOB. Okoliczności importu są podobne lub jednakowe, co uprawniało organ do porównania danych otrzymanych od chińskich władz celnych do zadeklarowanej przez stronę wartości celnej. Łączna wartość towaru w USD na warunkach FOB, zgłoszenie celne [...] według deklaracji chińskiej 39.970,94 USD natomiast zadeklarowana przez importera wartość celna w zgłoszeniu celnym [...] dla towaru w poz. 1 na warunkach FOB wyniosła 3.607,59 USD.

Druga z nich o numerze [...] dotyczyła zgłoszenia celnego SAD OGL [...] z dnia [...] 2011 r., ilość sztuk 5400, waga netto 3918 kg, kod CN: 6202 93 00, transport: Port X (Chiny) do H (Niemcy), kontener 40 HC, faktura nr [...] z dnia 4 lutego 2011 r. wystawiona przez B na W, z której wynika, że towar był drugiej jakości, faktura [...] z dnia 2 marca 2011 r. wystawiona przez cypryjską firmę W na A R. A., cena kurtki damskiej zadeklarowana przez zgłaszającego wynosiła 0,86 USD, deklaracja eksportowa: cena jednej kurtki damskiej wynosiła 10,5 USD na warunkach FOB.

Natomiast w sprawie zadeklarowano 822 szt. kurtek damskich (waga netto 633 kg) o wartości 830,22 USD. W związku z faktem, że towar zgłoszono na warunkach CIF H, od wartości transakcyjnej odjęto średnią cenę frachtu morskiego, rozbitą proporcjonalnie do wagi netto towaru 155,83 USD. Otrzymana w ten sposób wartość 674,39 USD stanowi wartość towaru przy założeniu realizacji transakcji na warunkach FOB. Okoliczności importu są podobne lub jednakowe, co uprawniało organ do porównania danych otrzymanych od chińskich władz celnych do zadeklarowanej przez stronę wartości celnej. Łączna wartość towaru w USD na warunkach FOB, zgłoszenie celne [...] według deklaracji chińskiej 56.700,00 USD natomiast zadeklarowana przez importera wartość celna w zgłoszeniu celnym [...] dla towaru w poz. 5 na warunkach FOB wyniosła 674,34 USD.

Odnośnie zgłoszenia z dnia [...] 2010 r. – zadeklarowano 3.570 sztuk kurtek damskich (waga netto 3.105 kg) o wartości 1.106,70 USD. W związku z faktem, że towar zgłoszono na warunkach CIF H, od wartości transakcyjnej odjęto średnią cenę frachtu morskiego, rozbitą proporcjonalnie do wagi netto towaru 613,47 USD. Otrzymana w ten sposób wartość 493,23 USD stanowi wartość towaru przy założeniu realizacji transakcji na warunkach FOB. Okoliczności importu są podobne lub jednakowe, co uprawniało organ do porównania danych otrzymanych od chińskich władz celnych do zadeklarowanej przez stronę wartości celnej. Łączna wartość towaru w USD na warunkach FOB, zgłoszenie celne [...] według deklaracji chińskiej 56.700,00 USD natomiast zadeklarowana przez importera wartość celna w zgłoszeniu celnym [...] dla towaru w poz. 5 na warunkach FOB wyniosła 1.106,70 USD.

Towary objęte ww. zgłoszeniami były podobne w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d RWKC do zadeklarowanych w niniejszych sprawach przez skarżącego, gdyż również były sprzedane przez B w celu wywozu z Wspólnoty, wytworzone zostały w tym samym kraju, są tego samego rodzaju – kurtki, spodnie, posiadają ten sam skład surowcowy, są jednakowej jakości, renomy oraz są sprzedawane na tym samym poziomie handlu (te same podmioty uczestniczące w transakcjach kupna – sprzedaży).

Ostatecznie przyjęto dla towaru odznaczonego na fakturze jako poz. 1 zgłoszenia celnego : spodnie cenę 4,31 USD za sztukę na warunkach FOB, mnożąc ilość towaru (17.168 sztuk) razy cenę jednostkowa otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 73.994,08 USD. Dla towaru odznaczonego na fakturze jako poz. 5 przyjęto cenę kurtki 10,50 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (822 sztuk) razy cenę jednostkową otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 8.631,00 USD. Dla towaru odznaczonego na fakturze jako kurtki przyjęto cenę 10,5 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (3.570) razy cenę jednostkową otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk 37.485,00 USD.

Do tych kwot doliczono koszty transportu (odpowiednio 1542,81, 155,83, 613,47 USD ze względu na to, że kwoty wykazane w materiale porównawczym odzwierciedlają transakcje realizowane na warunkach dostawy FOB, a zakwestionowana wartość cena towaru obejmowała dostawę na warunkach CIF H. Prawnie należna kwota należności celnych dla poz. 1 zgłoszenia celnego z dnia [...] 2010 r. wynosi 27.876 zł, dla poz. 5 3.243 zł. Prawnie należna kwota należności celnych dla poz. 5 zgłoszenia celnego z dnia [...] 2010 r. wyniosła 14.060 zł. Zaksięgowano kwoty należności celnych podanych w zgłoszeniach. Organ zgodnie z art. 220 ust. 1 WKC dokonał w dniu 17 listopada 2015 r. retrospektywnego zaksięgowania kwoty należności celnych przywozowych w wysokości 28,912,00 zł i 13.652,00 zł tj. w dniu wydania decyzji pierwszej instancji, określił dłużnika, i powiadomił stronę o kwocie należności zgodnie z procedurą z art. 221 WKC, informując o terminie uiszczenia należnych kwot.

Ustosunkowując się do zarzutu przyjęcia wartości celnej ustalonej w oparciu o nieprawomocną decyzję organu celnego, organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą ustaleń (określania prawidłowej wartości celnej) były dokumenty otrzymane od chińskich władz celnych dotyczących zgłoszenia celnego z dnia [...] 2011 r., a kserokopie tych dokumentów włączono do materiału dowodowego w dniu 22 października 2015 r. Dane zawarte w chińskiej deklaracji wywozowej o nr [...] stanowiące podstawę wydania decyzji z dnia [...] 2013 r. odnosiły się do innego zgłoszenia celnego tj. z dnia [...] 2013 r.

Zapisy w świadectwie mają za zadanie identyfikację importowanego towaru, dla potrzeb udokumentowania niepreferencyjnego pochodzenia towaru i taką rolę pełni załączony do zgłoszenia dokument (Certificate of origin). Świadectwo nie jest dokumentem stanowiącym źródło informacji o wartości towaru. Wartość ta w analizowanym przypadku, podana została w oparciu o chińską deklarację wywozową. Brak podania informacji na świadectwie pochodzenia o wartości towaru, co do zasady, nie pozbawia go wartości dowodowej w zakresie niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Dla ustalenia wartości celnej dokument ten nie ma jednak znaczenia, gdyż jak zaznaczono na wstępnie jego rolą jest udokumentowanie niepreferencyjnego pochodzenia towarów a nie potwierdzenie wartości celnej.

W kwestii naruszenia art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC, organ dokonał interpretacji przepisów art. 221 ust. 3 i 4 WKC w oparciu o wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-62/06 oraz z 16 lipca 2009 r. w sprawach C-124/08 i C-125/08. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne: ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, ale stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. Kwalifikacji danego czynu organy celne dokonują we własnym zakresie. Dokonywana przez organy celne kwalifikacja danego czynu jako "czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" jest realizowana wyłącznie na użytek postępowania celnego zmierzającego do ustalenia prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych. Nie stanowi więc stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo. Dlatego też wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisu art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. W razie zaistnienia tej przesłanki organ celny może zawiadomić dłużnika o kwocie długu celnego, po upływie trzech lat, nie później jednak niż przed upływem lat pięciu (art. 221 ust. 4 WKC w związku z art. 56 Prawa celnego).

W dniu 20 września 2012 r., postanowieniem sygn. akt [...], prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej, po zapoznaniu się z materiałami w sprawie z zawiadomienia ABW, na podstawie art. 151a § 1 wz. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r., poz. 186, zwanej dalej – k.k.s.), wszczął śledztwo w sprawie: wprowadzenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r., funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd, co do rzeczywistej wartości importowanej – za pośrednictwem m.in. spółki W z Cypru - odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnych nie mniejszej niż 850 350 zł, tj. o przestępstwo z art. 87 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. oraz w sprawie narażenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r., Skarbu Państwa, na uszczuplenie podatku od towarów i usług tj. o przestępstwo z art. 56 § 1 k.k.s. i art. 76 § 1 k.k.s. i art. 55 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i a art. 6 § 2 k.k.s. Informację o tym zawarł również Naczelnik Urzędu Celnego w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu śledztwa Prokurator wyjaśnił, że w dniu 18 września 2012 r. do Wydziału Prokuratury Okręgowej wpłynęły materiały z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa wewnętrznego dotyczące nieprawidłowości w zakresie rozliczenia należności celnych dużej wartości przez skarżącego a polegające na zaniżeniu wartości importowanych z Chin towarów, które to działania miały wpływ również na określenie podatku Vat należnego Skarbowi Państwa.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie zachodzą przesłanki z art. 221 ust 4 WKC gdyż w sprawie istnieje wyraźny związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem polegającym na wprowadzeniu w błąd organu celnego oraz czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez zobowiązujące przepisy sankcją karną.

Natomiast w decyzjach dotyczących określenia kwoty podatku od towarów i usług organ odwoławczy powołał art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ustawy o podatku od towarów i usług oraz wskazał, że z datą doręczenia decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w sprawie długu celnego, za prawidłowe należy przyjąć elementy zgłoszenia celnego i za prawidłową należy przyjąć prawnie należną kwotę cła. Zgodnie z art. 29 ust. 13 i ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług zaistniały przesłanki do zmiany podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jako że kwota tego podatku obliczona i wykazana w zgłoszeniu celnym była nieprawidłowa. W konsekwencji, zgodnie z art. 33 ust. 2 o podatku od towarów i usług wydana została decyzja określająca podatek vat w prawidłowej wysokości wskazanej w zaskarżonych decyzjach.

W skargach na powyższe decyzje R. A. powtórzył zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 i 4 rozporządzenia ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 29 ust. 1 tego rozporządzenia w zw. z art. 23 ust. 3 Prawa celnego oraz art. 30 ust. 2 lit. b ww. rozporządzenia.

Ponadto wskazał na naruszenia :

- art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez wydanie niniejszej decyzji w oparciu o wadliwą, nieostateczną i zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r.,

- art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. Prawa celnego poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2010 r. przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej,

- art. 86. ust. 1. Prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej" otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru,

- art. 29. ust. 13., art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług, w zw. z art. 29. ust. 1., art. 30 - art. 32 WKC oraz art. 23. ust. 3 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie,

Z powyższych względów skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji i wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa, stosując kryterium legalności.

Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Sąd rozpatrując niniejszą sprawę nie stwierdził w wyniku przeprowadzonej kontroli, by wydane w niniejszych postępowaniach administracyjnych decyzje - dotknięte były wadami skutkującymi ich eliminacją z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu postępowania we wszystkich sprawach administracyjnych, jakie toczyły się przed organami celnymi, zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z: Ordynacji podatkowej, której przepisy art. 12 oraz działu IV w świetle postanowień art 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2015 r., poz. 858 ze zm.), stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach celnych, z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego, a także zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm., zwanej dalej ustawą o podatku od towarów i usług).

Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str.307, ze zm.., zwanego dalej "WKC") "... po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, po dokonaniu zwolnienia towarów organy mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone bezpośrednio jak i pośrednio, tj. wyłącznie z dokumentów posiadanych przez inne podmioty a dotyczące towarów, nie wyłączając rewizji towarów.

Organy celne w przypadku, gdy przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe dane, uprawnione są do przeprowadzenia postimportowej kontroli towarów.

Zgodnie z art. 67 WKC jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której są zgłaszane towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne.

Przepisy celne dotyczące wartości celnej zostały zawarte w art. 28 do 36 WKC.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC.

Jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, zgodnie z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE. L. z 1993 r. Nr 253.1 ze zm., zwanym dalej RWKC), nie muszą ustalać wartości celnej sprowadzanych towarów z zastosowaniem metody transakcyjnej. W art. 181a RWKC ustanowiono bowiem wyjątek od ogólnej zasady ustalania wartości celnej sprowadzanych towarów metodą transakcyjną, a więc w oparciu o dokumenty związane ściśle z dokonaną transakcją, czy też dokonanymi transakcjami – zakupu towaru. Organ celny ma uprawnienia do dokonania badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale również ich wiarygodność w zakresie podanej w nich ceny transakcyjnej. Realizację tego uprawnienia umożliwia właśnie regulacja zawarta w art. 78 WKC.

W sytuacji zatem, gdy dokumenty handlowe dołączone przez stronę do dokumentów celnych wskazują na zbyt niską cenę transakcyjną towarów, to organy celne są uprawnione do zakwestionowania wskazanych w tych dokumentach cen transakcyjnych. W tym celu zgodnie z postanowieniami art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej dopuszczają wszelkie dowody, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem.

Konsekwencją zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej towarów jest konieczność ustalenia wartości celnej towaru metodami zastępczyni. Stosownie bowiem do postanowień art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna towaru nie może być ustalona na podstawie art. 29 WKC, to ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ust. 2 art. 30, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego, to jest wtedy, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie konkretnej litery, a więc gdy mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem.

Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 2 lit. a) WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie metody transakcyjnej ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów identycznych. Metoda ta polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych do tych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary dla których jest ustalana wartość celna. Towary można uznać za identyczne, gdy zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie oraz są takimi samymi pod każdym względem, to jest pod względem: cech fizycznych, jakości, posiadanej renomy.

Jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie wartości transakcyjnej i wartości transakcyjnej towarów identycznych ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, jak stanowi art. 30 ust. 2 lit. b) WKC. Ta z kolei metoda polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Za podobne można uznać towary, które zostały wytworzone w tym samym kraju co towary podlegające wycenie oraz, nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im spełniać te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Przy ustalaniu podobieństwa powinno się wziąć pod uwagę jakość, znak handlowy i opinie o towarach.

Analiza wyżej przedstawionych regulacji Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz przepisów wykonawczych, pozwala zatem wyodrębnić w postimportowej kontroli towarów dwa zasadnicze etapy. Pierwszy – obejmujący badanie wiarygodności zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnych wartości celnej towaru (tj. czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru w rozumieniu art. 29 WKC). Drugi etap, to ustalenie wartości celnej towaru z wykorzystaniem metod zastępczych, określonych w WKC, gdy zadeklarowana cena nie może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru, zgodnie z art. 29 WKC.

Zdaniem Sądu orzekające organy trafnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do powzięcia przez organy celne uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana przez skarżącego wartość celna towaru w zgłoszeniach celnych: SAD OGL [...] i SAD [...] stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 29 WKC.

Podstawę tych wątpliwości stanowiły informacje przekazane przez Prokuraturę oraz Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Prokuratura powzięła informacje o powiązanych skarżącego z firmą widniejącą na fakturach przedstawionych organom celnym wbrew deklaracji, że powiązania takie nie istnieją, a to z kolei spowodowało wszczęcie procedury sprawdzającej na podstawie stosownych umów. Skarżący przedstawił bowiem do zgłoszeń celnych - w każdym z przypadków będących przedmiotem postępowania – faktury zakupu opisanych wyżej towarów od firmy cypryjskiej W z N (W) - celem stwierdzenia ceny nabytego towaru. Dołączył także faktury i umowy dotyczące zakupu tego towaru przez firmę W od chińskiej firmy B (B) - celem stwierdzenia pochodzenia towaru z Chin. Jednocześnie ze zgłoszeniami złożył deklaracje stwierdzające brak powiązań w rozumieniu art. 143 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 między sprzedającym a kupującą firmą A R. A. (przy czym jako sprzedającego nie wskazał cypryjskiej firmy W, od której zakupił towary, ale podmiot chiński – firmę B). Złożenie dwóch faktur zakupu i powzięcie przez organy celne informacji, że kierowana przez R. A. inna cypryjska spółka R była jedynym udziałowcem w spółce W (będąc właścicielem 1000 udziałów) i w okresie objętym kontrolą w skład zarządu spółki W wchodziła, pełniąc funkcję dyrektora, U. Z., która była jednocześnie pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy R. A. – oznacza zdaniem Sądu, że organy słusznie powzięły wątpliwości co do prawidłowości danych zawartych w powyższych zgłoszeniach celnych.

Również chińskie władze celne, w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, przekazały informacje i dokumenty z chińskiej ewidencji eksportowej, wskazujące na wielokrotne zaniżanie wartości celnej importowanych towarów przez firmę skarżącego (okoliczności te obrazuje zestawienie dokonane przez kontrolujących, zamieszczone przez organ I instancji w tabeli na str. 7 i 8 uzasadnienia decyzji).

W związku z tym organy celne pozyskały informacje z EUROSTATU odnośnie średniej ceny jednostkowej towarów o podanych w poz. 2 zgłoszenia celnego kodach CN 6202 93 00 i CN 6204 62 39, sprowadzonych z Chin w okresie od września 2010 r. do marca 2011 r., by określić średnią cenę dla towarów zakwalifikowanych do wskazanych kodów CN, zestawiając je z cenami towarów ze wszystkich krajów unijnych na podstawie kodu taryfy celnej, sprowadzonych z Chin w okresie zbliżonym do daty zgłoszenia celnego, porównując je jeszcze dodatkowo ze średnią ceną podaną w SAD przez skarżącego. Nadto, mając na względzie, że należy ustalić najbardziej wiarygodną, rzetelną cenę transakcyjną przedmiotowych towarów organy, w ramach współpracy celnej przewidzianej decyzją Rady z dnia 16 listopada 2004 r. w sprawie zawarcia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zwróciły się o weryfikację wskazanych przez nie faktur. Posiadając uzyskane w ramach tej współpracy dokumenty z chińskich deklaracji eksportowych, w ramach których znane były warunki dostawy przedmiotowych towarów, jako dostarczone na statek (Free On Board, w skrócie FOB), mając na względzie okoliczność, że w zgłoszeniu celnym wskazano, że towar był dostarczony w warunkach CIF(tj. Cost, Insurance, Freight – koszt, ubezpieczenie i fracht), organy ustaliły, zwracając się do firmy, która zgodnie z konosamentem Bill of Lading o wskazanym nr, dokonywała usługi transportu towaru drogą morską, średnią cenę frachtu z portów chińskich do Hamburga, jak to wskazano w konosamencie i w okresie kiedy był on sporządzany z uwzględnieniem wysokości kosztów transportu i sytuacji, kiedy warunki dostawy zostały określone. Pozwoliło to obliczyć organom wartość towaru przy realizacji transakcji na warunkach FOB, ustaloną w wyniku odjęcia od wartości towaru określonej w SAD przez firmę W z N, uprzednio uzyskanej średniej ceny frachtu morskiego. Powyższe dało podstawę do zakwestionowania wiarygodności w zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towarów i uznania, że podana przez skarżącego w zgłoszeniu celnym wartość celna towaru nie mogła stanowić ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, o której mowa w art. 29 WKC, gdyż podana wielkość w obliczu powyższego jest nieobiektywna.

Takie działania organów celnych Sąd uznał za wystarczające do podważenia wiarygodności zgłoszeń celnych, a dokonane wnioski w wyniku analizy pozyskanego materiału porównawczego za spójne i logiczne.

Poddane analizie materiały porównawcze oraz wskazane przez nie dokumenty były wystarczające i miarodajne do zakwestionawania wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru. Postanowienia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych wyraźnie stanowią, że celem jej zawarcia było dążenie do dokładnego ustalania wysokości ceł i innych podatków, w szczególności w celu właściwego stosowania przepisów dotyczących wartości celnej, pochodzenia i klasyfikacji taryfowej, by ograniczyć wszelkie działania sprzeczne z przepisami celnymi, które szkodzą interesom ekonomicznym, podatkowym i handlowym umawiających się Stron. Organy celne stron udzielają sobie wzajemnej pomocy, przekazując informacje służące właściwemu stosowaniu przepisów celnych, zapobieganiu naruszeniom, prowadzeniu dochodzeń oraz zwalczaniu wszelkich działań sprzecznych z przepisami celnymi, a pomoc ta dotyczy wszystkich organów administracyjnych Umawiających się Stron. Wyraźnie wynika z postanowień art. 11 ust. 2 ww. Umowy, że na żądanie organu wskazującego organ otrzymujący wniosek udziela informacji pozwalających stwierdzić - co należy z całą stanowczością podkreślić – prawdziwość dokumentów urzędowych okazanych przy zgłoszeniu towaru organom celnym wnioskującej strony, czy towary zostały prawidłowo wywiezione bądź odpowiednio wwiezione na terytorium jednej z Umawiających się Stron. Organ otrzymujący wniosek przekazuje na piśmie wyniki badania organowi wnioskującemu wraz z odpowiednimi dokumentami i uwierzytelnionymi kopiami.

W skargach skarżący stwierdza, że organy celne wadliwe nadały moc dokumentu urzędowego "wydrukom z ewidencji administracji chińskiej", otrzymanym od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy – jego zdaniem - dokumenty te stanowić mogą jedynie dowód tego, jakie kwoty eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym. Z kolei organy celne uznają tak otrzymane informacje za pełnoprawny dokument, albowiem informacje te zostały uzyskane w drodze procedury ustanowionej umową między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Zdaniem Sądu, rację mają organy celne, albowiem informacje o wartości transakcyjnej towarów podobnych - w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 30 ust. 2 lit. b RWKC - zostały uzyskane w drodze umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych z dnia 8 grudnia 2004 r. (Dz.U.UE.L.2004.375.20).

Podstawą weryfikacji tej wartości nie mogły być wbrew twierdzeniom skarżącego, wartości wskazane w świadectwie pochodzenia, jak i faktury, czy też inne wskazane przez niego dokumenty, co do których istnieje podejrzenie że są nieprawidłowe lub sfałszowane. Podkreślić należy, że świadectwo pochodzenia nie jest dokumentem (mimo, że także urzędowym) odzwierciedlającym wartość celną jako cenę faktycznie należną lub zapłaconą, jest jedynie dokumentem potwierdzającym pochodzenie towaru. Wobec powyższego nie było też konieczności prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność zawarcia przez skarżącego transakcji dotyczącej przedmiotowego towaru. Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 1802/02; niepubl., że: "Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna to nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów i w określonym przepisami celnymi trybie." Z tego też względu nie było konieczności poddawania analizie treści umowy (transakcji), zawartej przez skarżącego z chińskim sprzedawcą.

Skoro wartość celna wwiezionego do Wspólnoty przedmiotowego towaru nie mogła zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC wskutek zakwestionowania wiarygodności zgłoszenia celnego, to organy miały w pełni podstawy do odmowy zastosowania ustalenia jej metodą wartości transakcyjnej, zgodnie z postanowieniami art. 181a RWKC. W takim wypadku zasadnie organy przeszły do drugiego etapu – ustalania wartości celnej towaru, zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 WKC – stosując zasady określone tym przepisem.

Również i w tym etapie postępowania postimportowego orzekające organy w sposób przekonywujący wykazały, że nie mogły ustalić wartości celnej przedmiotowego towaru, w postaci spodni damskich i kurtek damskich, sprzedanego w celu wywozu do Wspólnoty, plasującej się na tym samym poziomie handlu – metodą zastępczą - wartości transakcyjnej towarów identycznych, gdyż mimo, że są to towary tego samego typu, posiadające ten sam skład surowcowy i są klasyfikowane w tej samej pozycji taryfy celnej, nie można było z całą stanowczością uznać ich za spełniające cechy towarów identycznych. Pozostało więc organom ustalenie wartości celnej towarów metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych, to znaczy takich, które zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie, nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadającymi podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi.

Także i w tym zakresie organy wykazały, że uzyskane dokumenty w postaci chińskich deklaracji eksportowych były wystarczającym materiałem porównawczym do ustalenia tą metodą wartości celnej przedmiotowych towarów, wobec postanowień wskazanej już umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych.

Za każdym razem, jak wykazał organ, brano pod uwagę towary sprzedane przez chińską firmę B w celu wywozu do Wspólnoty, pochodzące z Chin, tego samego rodzaju, posiadające ten sam skład surowcowy, taki sam opis towaru, ten sam kod CN, jednakową jakość i renomę, sprzedawane na tym samym poziomie handlu. Trafnie więc organy uznały, że powyższe wyszczególnienie bezsprzecznie dowodzi, że porównywane towary były towarami podobnymi w myśl art. 30 ust. 2 lit b) WKC. Także tutaj, skoro zakwestionowana wartość celna obejmowała dostawę bez frachtu, to przy jej obliczeniu uwzględniono średnią cenę frachtu morskiego, doliczając kwoty tego rodzaju transportu.

Zdaniem Sądu przedstawiony przez organy sposób wyliczenia wartości celnej metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych nie budzi w świetle odpowiednich w tym zakresie regulacji WKC wątpliwości.

Nie mogły zatem zostać uznane za wiarygodne dokumenty w postaci deklaracji celnych, zgłoszonych przez skarżącego, gdyż wskazane w nich ceny towarów, jak się okazało, nie odzwierciedlały faktycznej ceny ich zakupu.

Nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Postępowanie weryfikacyjne jest postępowaniem specyficznym i rację mają organy celne wskazując, że biorą w nim udział jedynie organy celne państwa importującego i eksportującego. Wynik tej weryfikacji może być pozytywny bądź negatywny. Postępowanie to nie kończy się więc wydaniem decyzji, rozstrzygającej istotę sprawy, czy też w inny sposób kończącej postępowanie. Nie jest to więc "klasyczne postępowanie celne", w którym obowiązkiem organów byłoby zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym jego stadium. Podnoszenie zatem zarzutu w tym względzie jest całkowicie pozbawione racji. Natomiast w postępowaniu, zakończonym kontrolowanymi decyzjami w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, czy podatku od towarów i usług z tytułu importu, skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Pełnomocnik skarżącego, ani sam skarżący, nie zgłosili żadnych wniosków dowodowych na okoliczność, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena transakcyjna towarów jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną mimo, że organ powiadomił pełnomocnika skarżącego o możliwości ustosunkowania się do zebranych dowodów. Ograniczono się jedynie do twierdzeń, że skarżący udokumentował, dołączonymi do zgłoszeń celnych dokumentami, iż wskazana w nich cena, jest ceną faktycznie zapłaconą i zgodną z zadeklarowaną.

Wbrew zarzutom skargi, organy zebrały materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do wydania decyzji i materiał ten potwierdza zasadność tych rozstrzygnięć. Ocena tego materiału mieści się w granicach swobodnej oceny i nie jest oceną dowolną, jak zarzuca skarżący.

Wszystkie dokumenty sporządzone w językach obcych, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego.

Zgodnie z przepisem art. 65 ust. 5 Prawa celnego organ celny pobiera odsetki, w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba, że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Odsetki pobierane są od niezaksięgowanej i niepobranej na podstawie zgłoszenia celnego kwoty należności wynikającej z długu celnego, od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tej kwocie.

Wobec powyższego, zasadne jest stanowisko organów, że w sytuacji, gdy dłużnik nie udowodnił, iż podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, zasadnym było naliczenie przedmiotowych odsetek.

Należy zatem uznać, że decyzje określające kwoty należności wynikających z długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towarów objętych wszystkimi, przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi, obliczone od ustalonych przez organy celne wartości celnych towarów - są zgodne z prawem.

Miedzy skarżącym a organami celnymi sporna jest także kwestia wydania decyzji ustalającej kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającej zaksięgowaniu retrospektywnemu po upływie trzech lat od powstania długu celnego, do czego – zdaniem strony skarżącej organy nie miały prawa.

Sąd podziela stanowisko organów celnych co do uprawnienia wszczęcia niniejszego postępowania po upływie trzech lat od powstania długu celnego, w związku z treścią art. 221 ust. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. (Dz.UE.L.1992.302.1) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC). Przepis ten stanowi, że: jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3." Jednocześnie z przepisu art. 56 zdanie pierwsze ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 z późn. zm.) wynika, że: "W przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego."

Należy zaznaczyć, że organy otrzymały postanowienie o wszczęciu śledztwa Prokuratury Okręgowej z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt [...] (k. 69 akt administracyjnych) - po zawiadomieniu ABW dotyczącym "nieprawidłowości w zakresie rozliczania należności celnych dużej wartości przez A R. A., a polegających na zaniżaniu wartości importowanych z Chin ubrań tekstylnych w ilościach hurtowych, za pośrednictwem firmantów – spółek W z Cypru i D z Belgii, które to działanie miało wpływ również na określenie podatku VAT należnego Skarbowi Państwa". Postanowieniem tym wszczęto śledztwo w sprawie: 1. wprowadzenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd co do rzeczywistej wartości importowanej – za pośrednictwem miedzy innymi spółek W z Cypru i D z Belgii – z Chin odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnej, w kwocie nie mniejszej niż 850.350 zł, to jest o przestępstwo z art. 87 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks; 2. narażenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. w S Skarbu Państwa – Urząd Skarbowy – na uszczuplenie podatku VAT w kwocie co najmniej 1.825.420 zł, poprzez podanie w deklaracjach VAT nieprawdy co do zakresu rzeczywiście osiąganych dochodów podlegających przeniesieniu na następne okresy rozliczeniowe i zaliczeniu na poczet bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych oraz poprzez posługiwanie się firmą W z Cypru i D z Belgii i tym samym zatajenie rzeczywistych rozmiarów prowadzonej działalności, to jest o przestępstwo z art. 56 § 1 kks, art. 76 § 1 kks i art. 55 § 1 kks w zw. z art. 7 § 1 kks i art. 6 § 2 kks.

Istotne w tym względzie jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie I GSK 738/13 (opubl. LEX nr 1517948): "Z brzmienia i systematyki art. 221 WKC można wywieść, że dłużnik może zostać powiadomiony o kwocie należności celnych po upływie trzyletniego terminu, w wypadku, gdy wskutek danego czynu organy celne pierwotnie nie mogły określić dokładnej wysokości kwot należności celnych podlegających, zgodnie z prawem, zapłacie, włączając w to sytuację, w której wskazany dłużnik nie był sprawcą tego czynu. Zgodnie z tym przepisem o należnościach podlegających zapłacie można powiadomić nie tylko dłużnika, który jest sprawcą czynu podlegającego ściganiu" i w sprawie I GSK 739/13 (opubl. LEX nr 1517949): "Odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC ma zastosowanie wówczas, gdy organy celne stwierdzają, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty prawnej należności wobec danego towaru opłat celnych był czyn podlegający postępowaniu sądowemu, a więc podlegający penalizacji w sprawach karnych. Kwalifikacja danego czynu dokonywana jest jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu lub poboru niewystarczających należności celnych".

W tych okolicznościach za prawidłowe należy uznać decyzje, wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi. Zmiana wartości celnej oraz kwoty długu celnego, dokonane decyzjami wydanymi w tym zakresie, obligowały bowiem organy celne do prawidłowego określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Treść decyzji podatkowej jest ściśle związana z treścią decyzji celnej. Zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054) podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Podniesione zarzuty wobec organów, które wydały decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu, koncentrują się na zarzutach dotyczących postepowania celnego i w związku z tym, jako nieuzasadnione, nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w sentencji wyroku.