Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1163/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 83 f  ust 5  , 9 , 15 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 916
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 sierpnia 2022 r., znak: SKO.OŚ/4170/36/2022 w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r. znak: GKiS.6131.246.2022 Burmistrz D. wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia J. G. dotyczącego zamiaru usunięcia drzew rosnących na działce nr [...] położonej

w miejscowości D. T. obręb B..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 13 czerwca 2022 r. do organu wpłynęło zgłoszenie J. G. dotyczące zamiaru usunięcia drzew rosnących na działce nr [...] położonej w miejscowości D. T. obręb B..

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2022 r. wezwano zgłaszającą w trybie art. 83f ust. 9 ustawy o ochronie przyrody do uzupełnienia zgłoszenia w terminie 7 dni, poprzez podpisanie wniosku przez wszystkich współwłaścicieli działki, na której rosną drzewa przeznaczone do usunięcia, ewentualnie o przedłożenie pełnomocnictw do występowania w sprawie oraz o nadesłanie rysunku lub mapki określających usytuowanie drzewa na nieruchomości (dz[...]). Do dnia 29 czerwca 2022 r. nie uzupełniono braków zgłoszenia.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. G., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 83f ust. 9 w zw. z art. 83f ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez błędne zastosowanie i wezwanie wnioskodawczyni w trybie art. 83f ust. 9 ustawy do usunięcia braków zgłoszenia z dnia 13 czerwca 2022 r. w postaci "podpisów wszystkich współwłaścicieli działki na której rosną drzewa przeznaczone do usunięcia, ewentualnie o przedłożenie pełnomocnictw do występowania w sprawie", podczas gdy przepis art. 83f ust. 5 ustawy zawiera enumeratywne wyliczenie braków, do którego uzupełnienia organ jest upoważniony w trybie przepisu art. 83f ust. 9,a rzeczony katalog nie zawiera w sobie tak sformułowanych braków wniosku,

- art. 83f ust. 9 w zw. z art. 83f ust. 5 ustawy poprzez błędne zastosowanie i wezwanie wnioskodawczyni w trybie art. 83f ust. 9 ustawy do usunięcia braków zgłoszenia z dnia 13 czerwca 2022 r. bez wskazania rygoru ich nieuzupełnienia, skutkiem czego wezwanie było bezskuteczne;

- art. 83 ust. 3 ustawy poprzez niezastosowanie i nienadanie sprawie dalszego biegu, w sytuacji, w której fakt śmierć J. K. posiadającej w dniu swojej śmierci [...] udziałów w prawie własności jest znany organowi z urzędu, a wnioskodawczyni, będąc prawnie współwłaścicielką w zakresie [...] udziałów w prawie własności nieruchomości i będąc powołana do spadku po J. K., a przy tym pozostając w samoistnym posiadaniu całości nieruchomości od dnia śmierci J. K., inicjując postępowanie administracyjne wprost wskazuje na nieuregulowany stan prawny nieruchomości, co skutkuje zaistnieniem wyjątku od obowiązku uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, o którym mowa w art. 83 ust. 3 ustawy;

- art. 83f ust. 15 pkt 2 ustawy poprzez błędne zastosowanie w sytuacji, w której nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wyrażenia sprzeciwu - wezwanie

o uzupełnienie braków wniosku zostało skierowane bez nadania mu stosownego rygoru, a rzeczywiste braki zostały w całości uzupełnione przez wnioskodawczynię pismem złożonym w dniu 24 czerwca 2022 roku (data prezentaty), zatem sprawie należało nadać dalszy bieg z uwagi na brak obowiązku uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości (art. 83 ust. 3 ustawy).

Decyzją z dnia 12 sierpnia 2022 r. znak: SKO.OŚ/4170/36/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 83f ust. 8, ust.9 i ust.15 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r., poz. 916) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał treść przepisów art. 83 ust. 1, art. 83 f ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochrony przyrody oraz wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma art. 83f ust. 5 u.o.p. wskazujący minimalne wymogi zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa (imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte, oraz rysunek albo mapka określająca usytuowanie drzewa na nieruchomości); art. 83f ust. 9 u.o.p., w myśl którego w przypadku gdy zgłoszenie nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w ust. 5, właściwy organ, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie 7 dni - i wreszcie art. 83f ust. 15 pkt 2 u.o.p., który obliguje organ do wniesienia sprzeciwu w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9.

Dodał, że wymóg wskazania w zgłoszeniu "imienia i nazwiska wnioskodawcy" należy odczytywać i wykładać z uwzględnieniem dyspozycji art. 83f ust. 4 u.o.p. nakazującej identyfikować wnioskodawcę z właścicielem nieruchomości tudzież dyspozycji art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. statuującej generalną zasadę, w myśl której usunięcie drzewa może nastąpić po uzyskaniu zgody właściciela nieruchomości. Spełnienie wymogu wynikającego z art. 83f ust. 5 u.o.p. nie polega zatem na wskazaniu imienia i nazwiska kogokolwiek, kto aspiruje do roli wnioskodawcy, lecz na wskazaniu imienia i nazwiska osoby, która w świetle prawa materialnego może być wnioskodawcą - właściciela bądź wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Innymi słowy, chodzi tu nie tyle o osobę, która de facto dokonuje określonej czynności procesowej (składa podanie), ile o osobę mającą określoną kwalifikację materialnoprawną - zdolność do złożenia skutecznego w obliczu prawa materialnego wniosku (zgłoszenia) – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 225/20.

Zdaniem organu odwoławczego zasadne więc było wezwanie wnioskodawczyni o uzupełnienie wniosku poprzez złożenie go przez wszystkich - ujawnionych w rejestrze gruntów - współwłaścicieli, a podstawą takiego wezwania jest art. 83f ust. 9 ustawy. Jednocześnie organ zauważył, że w niniejszej sprawie problem dotyczy nie tyle dokonania zgłoszenia przez wszystkich współwłaścicieli, co niewykazania przez wnioskodawczynię, że pozostaje wyłączną właścicielką nieruchomości, na której rosną drzewa objęte wnioskiem. W rejestrze gruntów nadal bowiem figuruje poprzednia współwłaścicielka, która nie żyje, zaś wnioskodawczyni pozostaje jej wyłączną spadkobierczynią.

Organ wskazał, że w toku postępowania administracyjnego organ nie może samodzielnie rozstrzygnąć, kto jest spadkobiercą. Następstwo prawne w zakresie praw wchodzących w skład spadku po osobie zmarłej musi być wykazane według przepisów prawa cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z 16 stycznia 2002 r., sygn. l SA 1421/00, ONSA 2003/2/64). Pogląd ten został powielony w kolejnych orzeczeniach na przestrzeni 20 lat, przy czym występują poglądy przeciwne, z tym, że nie dotyczą one przypadków, gdy chodzi o ustalenie uprawnień do nieruchomości wynikających z praw rzeczowych. Wyrazem tych poglądów jest wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt: l OSK 438/21.

Zgodnie z art 1025 § 2 kodeksu cywilnego domniemywa się, że spadkobiercą jest osoba, która uzyskała sądowe stwierdzenie nabycia spadku albo notarialne poświadczenie dziedziczenia. Mimo że spadkobierca nabywa spadek

z chwilą śmierci spadkodawcy dopiero prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia wykazują jego uprawnienia. Brak takich dokumentów powoduje, że nie można prawidłowo ustalić kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu po śmierci strony, co uzasadnia zawieszenie postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 czerwca 2013 r., sygn. III SA/Łd 313/13).

Tak więc, pierwsze organ prawidłowo przyjął, że uzupełnienie braków

w zakresie wniosku powinno nastąpić w trybie art. 83f ust. 9 ustawy i może dotyczyć również zakresu złożenia wniosku przez uprawnione osoby, tj. przez wyłącznego właściciela lub wszystkich współwłaścicieli, a ponadto - zasadnie przyjął, że w sprawie w której prawo do złożenia wniosku wywodzone jest z prawa własności - konieczne jest przedstawienie dokumentów dotyczących następstwa prawnego oraz przysługującego prawa własności. Dokumentami tymi są: notarialne poświadczenie dziedziczenia albo postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.

Z kolei w wyroku WSA w Gliwicach w z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt: II SA/GI 1507/12 Sąd wskazał, że: "Ciężar wykazania swego tytułu do udziału

w postępowaniu ciąży na zainteresowanym, a obowiązek organu ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych nie rozciąga się na ustalanie przez organ administracji tytułu do nieruchomości. Wykazanie określonego tytułu do nieruchomości, prawa rzeczowego lub zarządu, ciąży na osobie powołującej się na taki tytuł i wywodzącej z niego określone uprawnienia procesowe".

Strona nie może więc oczekiwać, że to organ przeprowadzi za nią postępowanie spadkowe. W przypadku, gdy z tytułu prawa własności czerpać zamierza określone korzyści, to konieczne jest wskazanie, że jest wyłączną właścicielką w trybie, który określają przepisy prawa i na własny koszt. Uchybieniem jest niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi strony, jednak w realiach niniejszej sprawy, powyższe uchybienie nie spowodowało uszczerbku w uprawnieniach procesowych strony, który wniosła odwołanie samodzielnie i odwołanie to zostało rozpatrzone przez organ II instancji.

Na powyższą decyzję J. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

a) art. 7, 77 § 111 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu

i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,

w tym nieuwzględnienie dokumentacji przedłożonej na okoliczność nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości z uwagi na śmierć współwłaścicielki gruntu, J. K., przy jednoczesnym faktycznym samoistnym posiadaniu nieruchomości przez skarżącą;

b) art. 8, 11 i 107 § 3 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji

z uwagi na zawarcie w nim ogólnikowych stwierdzeń oraz przywołanie nieadekwatnych do sprawy orzeczeń sądów administracyjnych, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasady przekonywania - w szczególności nieodwołanie się do żadnego z podniesionych zarzutów, które poruszały m.in. kwestie:

- wadliwości oraz bezskuteczności (z uwagi na brak rygoru) wezwania dokonanego

w trybie art. 83f ust. 9 w zw. z art. 83f ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

- naruszenia art. 83 ust. 3 ww. ustawy poprzez niezastosowanie i nienadanie sprawie dalszego biegu mimo uzupełnienia braków formalnych wniosku w sposób, który umożliwiał dalsze procedowanie w sprawie, bowiem uzupełniając braki wnioskująca wskazała na nieuregulowany stan prawny nieruchomości przy jednoczesnym fakcie jej posiadania przez wnioskującą, co zwalniało ją z obowiązku przedłożenia pisemnej zgody formalnej współwłaścicielki nieruchomości, J. K., na wycinkę drzew;

c) art. 7 kpa, który nakazuje rozstrzyganie mające na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli, w sytuacji, w której organ bezzasadnie odmawia wszczęcia postępowania zainicjowanego celem uzyskania zgody na wycinkę drzew, które zagrażają życiu i zdrowiu ludzkiemu oraz mieniu;

d) art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zmian.), w składzie trzech sędziów, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W wyniku rozpatrzenia sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2022 r. poz. 916, dalej: u.o.p.). Regulacja dotycząca wydawania zezwoleń na usunięcie drzew znajduje się w przepisach art. 83-art. 83a przywołanej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 83f ust. 1 u.o.p. przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się m.in. do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3a). Zgodnie z art. 83f ust. 4 u.o.p., w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza: 1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego; 2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego; 3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew. Stosownie do art. 83f ust. 5 u.o.p., zgłoszenie, o którym mowa w ust. 4, zawiera imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte, oraz rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości.

Na podstawie art. 83f ust. 6 u.o.p. organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin w celu ustalenia, odpowiednio: 1) nazwy gatunku drzewa; 2) obwodu pnia ustalonego na wysokości 5 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo: a) posiada kilka pni - obwodu każdego z tych pni, b) nie posiada pnia - obwodu pnia poniżej korony drzewa. Z oględzin sporządza się protokół (ust. 7). Po dokonaniu oględzin organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (ust. 8).

Zgodnie z art. 83f ust. 9 u.o.p., w przypadku gdy zgłoszenie nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w ust. 5, właściwy organ, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie 7 dni. Stosownie do art. 83f ust. 10 u.o.p., nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 9, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 6. Za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji administracyjnej w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320) albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dzień wprowadzenia do systemu teleinformatycznego (ust. 11).

Z kolei zgodnie z art. 83f ust. 15 u.o.p. organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, wnosi sprzeciw: 1) jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie; 2) w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba wskazać w pierwszej kolejności, że stan faktyczny sprawy jest niesporny. Skarżąca J. G. dokonała zgłoszenia zamiaru wycięcia drzew: sześciu brzóz i jednej sosny, których obwody były większe bądź równe 70 cm z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obr. B.. We wniosku wskazano, że nieruchomość jest objęta księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w D. T. . W przedłożonym wraz z wnioskiem oświadczeniu o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością skarżąca wskazała, że jest właścicielem działki (2/8 udziału) oraz jako spadkobierca nieżyjącej matki J. K. (6/8 udziału). Do wniosku przedłożono również wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że współwłaścicielkami ww. działki są J. G. i J. K., zgodnie z podanymi wyżej udziałami.

Postanowieniem z 17 czerwca 2022 r. Burmistrz D. T. wezwał na podstawie art. 83f ust. 9 u.o.p. m.in. o podpisy wszystkich współwłaścicieli działki, na której rosną drzewa przeznaczone do usunięcia, ewentualnie o przedłożenie pełnomocnictw do występowania w tej sprawie. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła m.in. pismo z 21 czerwca 2022 r., w którym oświadczyła, że jest jedynym właścicielem działki nr [...] położonej w D. T. przy ul. [...] (obręb B.). Wraz z oświadczeniem przedłożyła m.in. testament J. K. sporządzony w formie aktu notarialnego, z którego wynika, że J. K. powołała do całości spadku swoją córkę J. z K. G..

W takim stanie faktycznym Burmistrz D. T. wydał wniósł sprzeciw, w drodze decyzji, wydanej w dniu 29 czerwca 2022 r., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 12 sierpnia 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie zasługuje na uchylenie, bowiem w okolicznościach sprawy istniały przesłanki do zakwestionowania zgłoszenia, a tym samym – wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.

W przedmiotowej sprawie, jak słusznie zauważyły organy, skarżąca nie wykazała się prawem własności nieruchomości, na której znajdują drzewa, a jedynie własnością udziału [...] w tej nieruchomości. Co do udziału [...] skarżąca nie wykazała, że nabyła spadek po J. K.. Należało przyjąć, że następstwo prawne w zakresie praw wchodzących w skład spadku po osobie zmarłej musi być wykazane według przepisów prawa cywilnego, aktem poświadczenia dziedziczenia bądź orzeczeniem sądu stwierdzającym nabycie spadku. Zgodnie bowiem z art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Stosownie do art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, konieczne było wniesienie przez organ sprzeciwu, na podstawie art. 83f ust. 15 pkt 1 u.o.p. (zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie), nie zaś – jak to przyjęły organy w przedmiotowej sprawie – na podstawie art. 83f ust. 15 pkt 2 u.o.p.

Brak możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 83f ust. 15 pkt 2 u.o.p. wynika z tego, że określa on skutki nieuzupełnienia braków zgłoszenia w terminie określonym w art. 83f ust. 9 u.o.p., przy czym owe braki są elementami wskazanymi w ust. 5, tj. imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte, oraz rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżąca, na wezwanie organu oświadczyła, że jest jedynym właścicielem działki, a zatem jedynym wnioskodawcą (k. 11 akt I inst.) oraz przedłożyła mapę określającą usytuowanie drzew na nieruchomości (k. 10 akt I inst.).

W ustalonym stanie faktycznym adekwatna była natomiast podstawa prawna sprzeciwu wskazana w art. 83f ust. 15 pkt 1 u.o.p., której zastosowanie wynika z istniejącej rozbieżności między wykazanym w wypisie z rejestru gruntów stanem prawnym nieruchomości a złożonym oświadczeniem skarżącej, która twierdziła, że jest jedynym właścicielem działki. Rozbieżności tej skarżąca nie usunęła, nie przedłożyła bowiem aktu poświadczającego dziedziczenie lub orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku. Rozbieżności tej nie mógł również wyjaśnić we własnym zakresie organ rozpatrujący zgłoszenie. Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów art. 83 f ust. 3a u.o.p., tryb zgłoszeniowy jest trybem uproszczonym względem trybu wydania zezwolenia na wycięcie drzew i stosuje się go w ograniczonym zakresie - do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych, usuwanych na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Przedstawione powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w doktrynie. Wskazuje się bowiem, że "brak ustalenia przez organ w toku postępowania posiadania przez wnioskodawcę prawa własności nieruchomości, z której zamierza się usunąć drzewo, stanowi obligatoryjną przesłankę wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 83f ust. 15 pkt 1 u.o.p. Brak posiadania prawa własności przez wnioskodawcę oznacza bowiem, że nie jest spełniona przesłanka wynikająca z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., a tym samym tak dokonane zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uprzedniego uzyskania zezwolenia" (K. Bandarzewski, "Postępowanie zgłoszeniowe w przypadku zamiaru usunięcia przez osobę fizyczną drzewa na cel niezwiązany z prowadzeniem działalności gospodarczej", Samorząd Terytorialny, 1-2/2022, s. 63).

W związku z powyższym należy zauważyć, że do opisanej w sprawie sytuacji może znaleźć zastosowanie art. 83 ust. 3 u.o.p., który odnosi się do zezwolenia na usunięcie drzewa. Dla wydania tego zezwolenia wymagane jest zasadniczo, po myśli art. 83 ust. 1 u.o.p., wykazanie się przez posiadacza nieruchomości zgodą właściciela nieruchomości. Zgoda ta, według przywołanego art. 83 ust. 3, nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędących podmiotem, o którym mowa w ust. 2. Pojęcie "nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym" nie zostało zdefiniowane w ustawie o ochronie przyrody. Definiuje je natomiast art. 113 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Zgodnie natomiast z art. 113 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe. Posiłkując się tą definicją, można przyjąć, jak to uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w przywołanym w skardze wyroku z 20 lutego 2020 r., II SA/Kr 1232/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), że i na tle art. 83 ust. 3 u.o.p. nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, to nieruchomość, której właściciel lub użytkownik wieczysty nie żyje i nie zostało przeprowadzone lub zakończone postępowanie spadkowe. W konsekwencji oznacza to, że właściciel spadkobierca nielegitymujący się dowodem potwierdzającym nabycie spadku nie może skorzystać z trybu zgłoszeniowego, może jednak wystąpić o zezwolenie na usunięcie drzew (tak również K. Bandarzewski, "Postępowanie...", s. 64).

Wszystko powyższe potwierdza, zdaniem Sądu, że skoro skarżąca wykazała własność udziału [...] w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb B., położonej w D. T. , ale nie wykazała, w zakresie udziału [...], że nabyła spadek po zmarłej J. K., należało przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zachodził przypadek "nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym", a zatem przypadek, w którym na usunięcie drzew należało uzyskać zezwolenie.

Podsumowując Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się żadnych istotnych uchybień przepisom postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy (vide: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a.), a jednocześnie stwierdza, że wskazane powyżej naruszenie prawa materialnego, polegające na wskazaniu przez organy błędnej podstawy prawnej wydania decyzji sprzeciwu, nie miało wpływu na wynik sprawy, wobec czego nie mogło stanowić podstawy uchylenia decyzji, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Z tych względów Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekając jak w sentencji.