Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1950/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.13g ust.1, ust.1b pkt 2, art.40c
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 721/12 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] maja 2011 roku zatrzymano do kontroli pojazd marki S. o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] poruszający się po drodze należącej do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi do 8 ton. Pojazdem tym przewożone było drewno zakupione w Nadleśnictwie P. W wyniku powyższej kontroli wskazano następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na podwójnej osi napędowej 24,06 t. - przekroczenie nacisku dopuszczalnego o 9,56 t.

- nacisk na I pojedynczą oś przyczepy 10,83 t. - przekroczenie nacisku dopuszczalnego o 2,83 t.

- nacisk na II pojedynczą oś przyczepy 11,37 t. - przekroczenie nacisku dopuszczalnego o 3,37 t.

- całkowita masa zespołu pojazdów 52,83 t. - przekroczenie nacisku dopuszczalnego o 10,83 t.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] września 2011 r. M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Z dokumentu WZ nr [...] wynika, że załadowca wydawał towar podając jego ilość w metrach sześciennych. Pojazd po załadunku nie był ważony. Tego typu metoda załadunku nie daje pewności co do masy faktycznie załadowanego towaru, gdyż wszelkie szacunkowe obliczenie masy daje dość duży margines błędu. Przekroczenie zaś dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu skutkowało przekroczeniem dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu. Załadowca przyjmując szacunkową metodę obliczenia masy ładunku miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia, a to według art. 13g ust.1b pkt 2 ustawyz dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz.115 ze zm.) przesądza o jego odpowiedzialności jako załadowcy towaru.

Zdaniem organu, klauzula "loco las", na którą powołuje się strona oznacza jedynie, że sprzedający wydaje towar przewoźnikowi podstawionemu przez kupującego, w wyznaczonym miejscu. Nie wyklucza jednak, że sprzedający pełni rolę jednocześnie załadowcy wydawanego przez siebie towaru. Według oceny organu zapis umowy, z którego wynika, że załadunek surowca odbywa się środkami kupującego na jego koszt i ryzyko nie wyłącza regulacji art. 47 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz.U. z 2000 r. nr 50 poz. 601 ze zm.) wobec sprzedającego, gdyż jest on nadal traktowany jako osoba uprawniona przez nadawcę do wykonywania wszelkich czynności związanych z przewozem. Według art. 43 Prawa przewozowego jeżeli umowa lub przepisy szczególne nie stanowią inaczej czynności ładunkowe należą odpowiednio do obowiązków nadawcy lub odbiorcy. Organ uznał, że skoro ustawodawca w przepisie art. 13 g ust. 1 b ustawy o drogach publicznych wprowadził możliwość nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia na załadowcę, to uznać należy, że jego obowiązki nie kończą się na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na teren w celu załadunku towaru i rzeczą załadowcy jest podjęcie działań mających na celu przeciwdziałanie nieprawidłowościom skutkującym naruszeniem powołanego przepisu tj. w tym przypadku załadunkiem towaru w sposób powodujący przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Nadleśnictwo złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego z uwzględnieniem zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę, uchylił decyzje organów obydwu instancji.

Sąd I instancji wskazał, iż organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 oraz art. 75, art. 76, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) dalej "k.p.a." w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia ze strony organów polegały na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy i poczynieniu błędnych ustaleń w oparciu o niepełny materiał dowodowy, przez co doszło do naruszenia prawa materialnego tj. art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych przez przyjęcie, że skarżący jest załadowcą drewna oraz że miał wpływ lub godził się na powstanie naruszeń.

Strony nie łączyła umowa przewozu. Nieuzasadnione jest więc wyprowadzanie wniosku, że na Nadleśnictwie spoczywały obowiązki załadowcy. Tym samym Główny Inspektor Transportu Drogowego błędnie przyjął, że podstawę odpowiedzialności skarżącego stanowią przepisy Prawa przewozowego. Natomiast bezsporne jest, że strony łączyła umowa sprzedaży. Rozważania organu, który łączy obowiązek sprzedawcy związany z wydaniem rzeczy kupującemu z czynnościami załadowcy mają jednak charakter czysto teoretyczny ponieważ organ w trakcie postępowania administracyjnego nie dysponował umową sprzedaży drewna, a więc nie mógł wnikliwie zanalizować stosunku prawnego łączącego strony. Zgodnie z art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 ze zm.) dalej "k.c.", strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swojego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się naturze stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Sprzedawca może przyjąć na siebie obowiązki załadowcy jeśli będzie to wynikało z umowy łączącej stronę. Jednakże tej kwestii nie wyjaśnił organ, gdyż przedmiotem jego badania nie była konkretna umowa sprzedaży, łącząca strony. Ponadto Sąd wskazał, iż należało ustalić, w jakich jednostkach ustalono ilość sprzedanego drewna i jakie obowiązywały w tej kwestii regulacje prawne. Ma to istotne znaczenie dla określenia obowiązku sprzedającego zważenia drewna przed jego wydaniem kupującemu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) dalej "p.p.s.a.", w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 75, art. 76, art. 77 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż organy w niniejszej sprawie niedostatecznie wyjaśniły sprawę w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a w konsekwencji nieprawidłowo przyjęły, iż strona odpowiada na podstawie przepisów Prawa przewozowego, gdyż strony nie wiązała umowa przewozu, pomimo że organy administracyjne zarówno w treści swoich decyzji jak i odpowiedzi na skargę stronę uznały za załadowcę, a nie nadawcę, tym samym nie ma żadnego znaczenia ewentualne zawarcie umowy przewozu;

2. prawa materialnego tj.:

a. poprzez niezastosowanie art.13g ust.1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych pomimo że z materiału dowodowego wynika, że strona była załadowcą drewna i miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszeń prawa;

b. poprzez niezastosowanie art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1, a także art. 32 ust.1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2011 r.,nr 12,poz. 59 ze zm.) jak również § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 lutego 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzorów urządzeń do cechowania drewna i zasad ich stosowania oraz dokumentu i wzoru dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna (Dz.U. z 1998 r., nr 36, poz.201 ze zm.) pomimo, że z przepisów tych wynika, że nadleśniczy samodzielnie prowadzi gospodarkę leśną, a zatem również sprzedaż drzewa i ma on obowiązek wydać drzewo o odpowiedniej masie, średnicy, długości, tym samym odpowiada za jego poprawny załadunek.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie, podkreślił iż załadowanie pojazdu przedmiotowym towarem nie mogło odbyć się bez ścisłego nadzoru Nadleśniczego, lub wskazanego przez niego pracownika Nadleśnictwa, który to nadzór obejmował zarówno ilość surowca jak i jego rodzaj. Tym samym odpowiada on za załadunek drzewa o określonych parametrach i określonej masie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Nadleśnictwo P. wniosło oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a., terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.

Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., a mianowicie na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 13g ust. lb pkt 2 oraz art. 13g ust. 1 i art. 40c ustawy o drogach publicznych oraz przepisów załącznika do tej ustawy oraz przez niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1, a także art. 32 ust.1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, jak również § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 lutego 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzorów urządzeń do cechowania drewna i zasad ich stosowania oraz dokumentu i wzoru dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna, a także na podstawie naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 75, art. 76, art. 77 k.p.a.

Istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie, w której przedmiot kontroli Sądu I instancji stanowiła decyzja o nałożeniu kary pieniężnej na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. z tytułu przejazdu pojazdem nienormatywnym, tj. przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t., bez wymaganego zezwolenia, dotyczy tego, czy istotnie, jak przyjął to Główny Inspektor Transportu Drogowego, w sytuacji, gdy podstawę wymierzenia tej kary pieniężnej stanowił art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, istniały dostatecznie ustalone i wyjaśnione podstawy faktyczne, aby uznać, że adresat zaskarżonej decyzji był podmiotem, który miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W tej mierze, Sąd I instancji stwierdził bowiem, że wymóg ten nie został spełniony, co skutkowało zakwestionowaniem prawidłowości przeprowadzonych w sprawie przez organy administracji ustaleń faktycznych i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Z kolei, Główny Inspektor Transportu Drogowego argumentował, że wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonym wyroku, decyzje organu nie były obarczone wadą deficytu odnośnie do faktycznych podstaw ich wydania, co w konsekwencji, ani nie uzasadniało zarzutu podjęcia ich z naruszeniem przepisów postępowania, ani też nie podważało prawidłowości zastosowania przez organy w rozpoznawanej sprawie przepisów art. 13g ust. 1b pkt 2 oraz art. 13g ust. 1 i art. 40c ustawy o drogach publicznych.

Uwzględniając przedstawioną istotę sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie, zarzuty skargi kasacyjnej można i należy rozpoznać łącznie zwłaszcza, że umożliwia to również ich komplementarny charakter.

Według Naczelnego Sądy Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej, wbrew oczekiwaniom jej autora, nie mogą być uznane za usprawiedliwione. Nie podważają one zasadności i trafności stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana decyzja o nałożeniu kary pieniężnej wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Natomiast z treści pkt 2 ust. 1b art. 13 przywołanej ustawy wynika, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Z przywołanego przepisu wynika, że kreowana na jego gruncie odpowiedzialność wymienionych w nim podmiotów, nie ma charakteru bezwzględnego. Z tego mianowicie powodu, że może być ona egzekwowana a kara pieniężna nałożona, tylko i wyłącznie o tyle, o ile "okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot - o którym mowa w tym przepisie - miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego". Konsekwencją wskazanego zastrzeżenia, gdy chodzi o przesłanki stosowania wymienionego przepisu i nałożenia na jego podstawie kary pieniężnej, jest istnienie wskazanych w nim dowodów oraz nie budzących wątpliwości okoliczności załadunku, a ponadto ich jednoznaczność odnośnie do wykazania na ich podstawie istnienia wpływu lub godzenia się nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku na powstanie naruszeń.

Uwzględniając treść przywołanej regulacji przyjąć należy, że z logiki przyjętych na jej gruncie rozwiązań prawnych wynika, iż samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do nałożenia kary pieniężnej na wymienione w nim podmioty, albowiem organ administracji musi jednoznacznie wykazać w toku postępowania administracyjnego istnienie określonej nim przesłanki, tj. że okoliczności sprawy i dowody w niej zgromadzone jednoznacznie wskazują na wpływ lub zgodę nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu. Tezę, że to z ustalonych przez organ okoliczności faktycznych konkretnej sprawy administracyjnej w sposób jednoznaczny ma wynikać, iż nadawca, załadowca lub spedytor poprzez swoje działanie lub też zaniechanie doprowadził do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu, w oczywisty sposób wspiera argument operowania przez prawodawcę, na gruncie omawianej regulacji, nieostrymi pojęciami "godzenia się" oraz "wpływu", jako przesłanek warunkujących przypisanie określonym w niej podmiotom odpowiedzialności za określone nią naruszenia, a w konsekwencji nałożenia za nie kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 406/10; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 329/11). Przy tym, wpływ lub też godzenie się na naruszenie norm dotyczących obciążenia pojazdu, musi być oceniane przez pryzmat konkretnego naruszenia w ściśle określonych warunkach, jak i tego w jaki sposób do niego doszło oraz jakiemu podmiotowi, poza wykonującym przewóz, stawiany jest w tym zakresie zarzut. Przy tym, w sytuacji, gdy omawiany wpływ na powstanie danego naruszenia musi mieć jednocześnie charakter realny i bezpośredni, to oznacza to, że nie może być on prostą konsekwencją czynności składających się na szeroko rozumiany proces transportu towarów (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1375/11).

Z punktu widzenia przedstawionych uwag za oczywiste uznać należy więc, że w sprawach, przedmiotem których jest nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia określonego przepisami prawa, zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy zachodzą prawem przewidziane przesłanki jej wymierzenia. W sytuacji, gdy to normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, za oczywiste uznać należy, że to one właśnie wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia. Realizacja wskazanego wymogu przez organ orzekający w sprawie o nałożenie kary pieniężnej na podstawie określonej w art. 13g ust.1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, stanowi tym samym podstawowe kryterium oceny zgodności z prawem decyzji o wymierzeniu tej kary.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie w okolicznościach rozpatrywanej sprawy uznał, że organy administracji publicznej nie sprostały wskazanemu powyżej wymogowi. Stan faktyczny, na którym się oparły – a prawidłowość którego, gdy chodzi o jego zupełność oraz ocenę podważył Sąd I instancji - nie uzasadnia bowiem w dostatecznym stopniu tego, aby na jego podstawie można było formułować jednoznaczną tezę, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P., było podmiotem, o którym mowa w przywołanym powyżej przepisie, a ponadto, aby miało ono wpływ albo godziło się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego polegające na przekroczeniu dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t. bez wymaganego zezwolenia, co rezultacie uzasadniałoby przypisanie temu podmiotowi odpowiedzialności za wymieniony delikt administracyjny, a w konsekwencji ukaranie karą pieniężną w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku słusznie w tym względzie zwrócono uwagę na to, że wskazana teza organów administracji nie znajduje dostatecznego potwierdzenia w przeprowadzonych przez nie ustaleniach faktycznych, które zdeterminowane być powinny, gdy chodzi o ich kierunek, treścią art.13g ust.1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych i określonych tym przepisem przesłanek odpowiedzialności, do wykazania istnienia których – tj. odnośnie do istnienia wpływu lub godzenia się adresata decyzji na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego, a także tego, czy jest on istotnie jednym z podmiotów wymienionych w przywołanym przepisie - organy te były zobowiązane. W rozpatrywanej sprawie słusznie przyjęto, że deficyt ustaleń faktycznych w zakresie odnoszącym się do wskazanych przesłanek warunkujących dopuszczalność przypisania odpowiedzialności za naruszenie i nałożenia kary pieniężnej, nie mógł pozostawać bez wpływu na ocenę o niezgodności z prawem kontrolowanej decyzji, jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organy administracji publicznej, w istocie rzeczy zupełnie bowiem pominęły wyjaśnienia strony oraz dowód z treści umowy sprzedaży drewna, co w szczególności odnieść należy do postanowień jej § 4 oraz § 5, które odwołując się do umownej klauzuli loco las, określały obowiązki kupującego w zakresie odnoszącym się do załadunku surowca drzewnego, który odbierany miał być przez kupującego zgodnie z ustalonym harmonogramem przygotowania i odbioru (§ 9 umowy). Wydaje się nie budzić żadnych wątpliwości, że potrzeba pogłębionej analizy i następnie oceny tych dowodów, w tym rzecz jasna w relacji również do innych dowodów, a także okoliczności sprawy, była konieczna. Zwłaszcza z punktu widzenia potrzeby udzielenia odpowiedzi na pytanie odnośnie do istnienia/nieistnienia określonych przepisem art.13g ust.1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych przesłanek odpowiedzialności za naruszenie warunków wykonywania przewozu drogowego, tj. innymi słowy, po pierwsze, czy Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. było/nie było nadawcą, załadowcą lub spedytorem ładunku, a po drugie - w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie - czy miało wpływ lub godziło się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego i na czym konkretnie miałoby to polegać, co przykładowo można byłoby odnieść do zagadnienia dotyczącego wyboru trasy przejazdu.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, odpowiedzi na te podstawowe w rozpoznawanej sprawie pytania próżno poszukiwać w wyjaśnieniu faktycznej podstawy decyzji nakładającej karę pieniężną na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. Ten element rozstrzygnięcia kontrolowanego przez Sąd I instancji został bowiem, nie tyle wykazany konkretnymi i jednoznacznymi dowodami oraz okolicznościami sprawy, co zastąpiony apriorycznym założeniem o ziszczeniu się po stronie adresata decyzji przesłanek odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 13g ust.1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Zbudowane zostało ono w oparciu o analizę przepisów prawa, w tym między innymi przepisów ustawy Kodeks cywilny oraz ustawy Prawo przewozowe, i tworzoną w oparciu o jej rezultat (misterną i wielopiętrową) konstrukcję, która według organów administracji miała uzasadniać tezę o spełnieniu określonych w przywołanym przepisie przesłanek nałożenia na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. kary pieniężnej.

Uwzględniając wszystkie przedstawione powyżej argumenty, słusznie w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji podważył dopuszczalność oraz zasadność stosowania przez organ administracji publicznej tego rodzaju zabiegu dla kreowania odpowiedzialności i nakładania kary pieniężnej, o której mowa w art. 13g ust.1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych.

Tym samym, brak jest jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw, aby uznać, że Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 75, art. 76, art. 77 k.p.a. poprzez niezasadne przypisanie organom administracji naruszenia wskazanych przepisów postępowania, które określają prawne wymogi ustalania faktów. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, stan faktyczny rozpatrywanej sprawy daleki był od jednoznaczności jego ustaleń w zakresie odnoszącym się do wykazania istnienia okoliczności oraz dowodów, mających wpływ na ocenę ziszczenia się przesłanek warunkujących odpowiedzialność i nałożenia kary pieniężnej za naruszenie warunków wykonywania przewozu pojazdem nienormatywnym. Wobec tego, nie ma również podstaw, aby za usprawiedliwiony uznać zarzut naruszenia przepisów art. 13g ust. 1b pkt 2 oraz art. 13g ust. 1 i art. 40c ustawy o drogach publicznych oraz przepisów załącznika do tej ustawy przez odmowę ich zastosowania. W sytuacji bowiem, gdy Sąd I instancji podważył prawidłowość przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, a tym samym faktyczne podstawy wydania kontrolowanej decyzji, to oczywiste jest, że nie mógł jednocześnie w efektywny sposób skontrolować prawidłowości procesu wykładni i stosowania przez organ administracji przepisów prawa materialnego, w oparciu o które, wobec adresata decyzji, ustalone zostały konsekwencje prawne tych wadliwie - według Sądu - ustalonych faktów.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma również żadnych usprawiedliwionych podstaw, aby uznać, że Sąd I instancji kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej naruszył przepisy art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1, art. 32 ust.1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 35 ust. 1 ustawy o lasach oraz § 1 i § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzorów urządzeń do cechowania drewna i zasad ich stosowania oraz dokumentu i wzoru dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna, co zdaniem autora skargi kasacyjnej miało polegać na ich niezastosowaniu. W tej mierze, nie sposób nie ustrzec się refleksji, że wskazany zarzut oraz argumentacja, która legła u jego podstaw wprost nawiązują do tego elementu logiki działania organu administracji w rozpoznawanej sprawie, który ukierunkowany jest, nie tyle na potrzebę wyjaśnienia faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i tym samym wykazania istnienia prawnych przesłanek odpowiedzialności i nałożenia kary, o której mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, co na budowaniu wskazanej powyżej konstrukcji prawnej, która miałaby uzasadniać tezę o potrzebie i zasadności nałożenia tej kary pieniężnej. Zabieg tego rodzaju, zwłaszcza gdy podkreślić stawiane organowi administracji na gruncie przywołanego przepisu wymogi prawne odnośnie do dopuszczalności jego stosowania i nakładania kary pieniężnej, o której w nim mowa, nie może być uznany za zasadny. Tym bardziej, że to art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, określa podmiotowe i przedmiotowe znamiona deliktu administracyjnego, o którym w nim mowa, a nie wskazane przepisy ustawy o lasach, czy też rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzorów urządzeń do cechowania drewna i zasad ich stosowania oraz dokumentu i wzoru dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna, których przedmiot regulacji pozostaje bez jakiegokolwiek związku z omawianą kwestią. Przepisy te, nie mogły więc stanowić adekwatnego wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, który Sąd I instancji zobowiązany był uwzględniać.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

13