Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 72/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 i 2, art 181, 187, 188, 191, 216
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 5 § 1 i 2
journal: Dz.U. 1991 nr 118 poz 512
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo  upadłościowe - tekst jedn.
article: art. 133 § 1, art. 106 § 3, art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] 11 stycznia 2007r. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...]r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki.

Sąd na podstawie akt sprawy ustalił następujący stan faktyczny.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego decyzją z [...]r. nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu "[...]" sp. z o.o. (obecnie w likwidacji) z siedzibą, za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej wysokości 108.938,23 zł wraz z odsetkami kwocie 81.966,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 8.360,15 zł.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący 10 sierpnia 2006r. wniósł odwołanie, w którym zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił organowi podatkowemu naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego, a w szczególności art. 116, 187, 188, 216 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( zwanej dalej Ordynacją podatkową) poprzez niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za powstałe zaległości podatkowe. Skarżący zakwestionował prawidłowość zebrania przez organ podatkowy materiału dowodowego wywodząc, że przeprowadzony w toku kontroli podatkowej dowód z zeznań świadka, nie mógł stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym. Nadto w ocenie skarżącego organ podatkowy winien ponownie przeprowadzić dowód na okoliczność stanu zadłużenia "[...]" sp. z o.o., a nie przyjmować w tym zakresie oświadczenia prokurenta spółki o stanie jej zadłużenia, złożonego 1 lipca 2003r. przed Sądem Rejonowym (sygn. akt. VU 34/03) i wywodzić z niego skutków prawnych. Skarżący zarzucił także nieprzeprowadzenie zawnioskowanych przez skarżącego dowodów, w tym po raz drugi dowodu z akt postępowania upadłościowego, co w ocenie skarżącego miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W następstwie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...]r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ podatkowy nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa zarzucanych przez skarżącego. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że przeprowadzone postępowanie potwierdziło zasadność zastosowania w stosunku do skarżącego dyspozycji normy prawnej określonej w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jej treścią skarżący winien odpowiadać za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które powstały podczas pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu tejże spółki, solidarnie i całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazałaby się bezskuteczna, chyba że wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Zakres i kategorie należności, za które odpowiedzialność ponosi osoba trzecia (m.in. członek zarządu ) wymienione zostały w art. 107 § 1 i § 2 pkt 1 - 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym osoba trzecia odpowiada za zaległości podatkowe całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem, jak również za podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, nie zwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek i za koszty postępowania egzekucyjnego.

W sprawie będącej przedmiotem odwołania zaległości podatkowe, za które odpowiada skarżący, powstały w związku brakiem zapłaty zadeklarowanych przez "[...]" sp. z o.o. w zeznaniach VAT-7 podatków od towarów i usług za: marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2001r. oraz styczeń i luty 2002r. Wysokość natomiast zobowiązań została określona przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w decyzjach, które zostały doręczone adresatowi i są ostateczne, gdyż spółka nie zakwestionowała dokonanych przez organ podatkowy ustaleń.

Organ podniósł, że ze zgromadzonego materiału w sprawie w szczególności treści uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "[...]" sp. z o.o. z [...] lipca 2000r., postanowienia Sądu Rejonowego z [...]r. (sygn. akt. H 681/2000), postanowienia z [...]r. (nr [...]) oraz z niekwestionowanych ustaleń organu I instancji wynika, że skarżący od [...] lipca 2000r. do dnia [...] lipca 2005r. był członkiem zarządu "[...]" sp. z o.o. z siedzibą. Oznacza to, że skarżący pełnił tę funkcję zarówno w czasie, w którym powstało przedmiotowe zobowiązanie podatkowe spółki jak i w okresie gdy przekształciło się ono w zaległość podatkową.

W ocenie organu podatkowego bezspornie wykazana została także druga z przesłanek odpowiedzialności skarżącego, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a której wykazanie spoczywało na organach podatkowych, a mianowicie nieskuteczność egzekucji z majątku spółki. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że wskutek nie dopełnienia przez "[...]" sp. z o.o. obowiązku zapłaty w ustawowo przewidzianym terminie podatku od towarów i usług wynikającego ze złożonych deklaracji VAT-7 za wskazane powyżej miesiące, organ egzekucyjny wszczął na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne. W toku dokonanych czynności egzekucyjnych, co prawda, stan zaległości spółki uległ zmniejszeniu (o kwotę 10.657,97 zł za miesiąc marzec 2001r. oraz o kwotę 9.343,80 zł za miesiąc maj 2001r.), jednakże dalsze prowadzenie postępowania nie przyniosło żadnych rezultatów. Organ egzekucyjny ustalił, że rachunki bankowe spółki prowadzone przez [...] Polska S.A. w dniu [...] września 2003r. zostały zamknięte z powodu braku obrotów, a spółka zgodnie z oświadczeniem odebranym od jej prokurenta nie posiadała żadnych nieruchomości, jedynie dzierżawiła pomieszczenia socjalno-biurowe wraz z halą produkcyjną. Ruchomości zostały zlicytowane w drodze egzekucji administracyjnej, spółka nie posiadała środków transportu, akcji, obligacji, weksli, wierzytelności, praw własności przemysłowej, praw autorskich oraz innego majątku znajdującego się we władaniu osób trzecich. Brak majątku stał się także podstawą oddalenia przez Sąd Rejonowy wniosku "[...]" sp. z o.o. o ogłoszenie upadłości spółki. Powyższe okoliczności jak również ustalenia przedstawione przez organ I instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu w ocenie organu podatkowego nie powinny pozostawiać wątpliwości co do bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki, które to postępowanie zostało przez organ egzekucyjny ostatecznie umorzone postanowieniem z [...] listopada 2006r.

Odnosząc się do przesłanek egzoneracyjnych organ podatkowy oceniając całość zgromadzonego w sprawie materiału uznał, że skarżący nie wykazał w sposób obiektywny ich istnienia tj. ani braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, ani majątku, z którego organ podatkowy mógłby się zaspokoić.

Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynikało, że pismem z 4 marca 1999r. pracownicy "[...]" sp. z o.o. wystąpili do Sądu Rejonowego z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki z uwagi na jej niewypłacalność. Wniosek został jednak przez sąd odrzucony na skutek nieuiszczenia przez wierzyciela zaliczki na koszty postępowania (postanowienie z 5 maja 1999r. sygn. akt. V-U-12/99).

Następnie [...] marca 2002r. nadzwyczajne zgromadzenie wspólników "[...]" sp. z o.o. podjęło uchwałę o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Jednakże wniosek wszczynający postępowanie został zwrócony wnioskodawcy z powodu braków formalnych. Ostatecznie wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony w roku 2003 z uwagi na brak majątku spółki wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

Organ podatkowy podkreślił, że zgłoszenie wniosku w chwili, gdy majątek spółki nie wystarcza nawet na koszy postępowania upadłościowego - co miało miejsce w niniejszej sprawie -nie wyczerpuje cech zachowania przez zarząd spółki czasu właściwego. Z materiału dowodowego, w ocenie organu podatkowego, jednoznacznie wynika, że skarżący skutecznie nie złożył stosownego wniosku i nie doprowadził do wszczęcia właściwego postępowania, a także nie dowiódł braku winy w tym względzie.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego naruszenia przepisów dotyczących wyczerpującego zebrania materiału dowodowego organ odwoławczy podniósł, że nie znajduje prawnego uzasadnienia dla zarzutu braku przeprowadzenia dodatkowego dowodu dotyczącego okoliczności złożenia przez prokurenta oświadczenia o zadłużeniu Spółki, które na 1 lipca 2003r. wynosiło 511 tyś. zł. Organ podkreślił, że powyższe zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego czyli dokumentem urzędowym, sporządzonym w przewidzianej prawem formie i przez powołany do tego organ władzy publicznej. Stanowiącym zatem, w myśl art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ponadto Strona na żadnym etapie prowadzonego postępowania podatkowego nie przedstawiła przeciwdowodów, stanowiących podstawę do nieuznania przez organ odwoławczy zakwestionowanej przez Stronę okoliczności.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że postanowieniem z 11 października 2006r. przychylił się on do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości "[...]" sp. z o.o., skarżący jednak nie stawił się w wyznaczonym terminie, jak również nie skorzystał z przysługującego prawa do zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę zarzucając naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego, w szczególności art. 116, 187, 188, 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz.U, NR 137, póz. 926 z póżn. zm.) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego. Skarżący zawnioskował także o ponowne przeprowadzenie w sposób rzetelny dowodu z akt postępowania upadłościowego Sądu Rejonowego (sygn. akt. VU-12/99 i VU-34/03) oraz dopuszczenia dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki "[...]" sp. z o.o. ( w likwidacji).

Przedstawiając powyższe żądania skarżący wskazał na naruszenie przez organy podatkowe obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego i wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o analizę materiału dowodowego, znajdującego się w Wydziale Gospodarczym w Sądzie Rejonowym bez przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego. Nadto skarżący cytując treść art. 181 Ordynacji podatkowej wywodził, iż zeznanie świadka złożone w toku kontroli podatkowej nie może stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym. W związku z powyższym powoływanie się organu podatkowego na okoliczność złożenia przez prokurenta spółki na posiedzeniu jawnym Sądu Rejonowego w [...] lipca 2003r. oświadczenia o zadłużeniu spółki, które wyniosło 511 tyś. zł (w sprawie o sygn. akt. V-U 34/03) nie może być dowodem w postępowaniu podatkowym, bowiem taki dowód musi być ponowiony przez organ podatkowy, czego organ nie uczynił w prowadzonym postępowaniu.

Ponadto, zdaniem skarżącego, organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego z akt upadłościowych spółki Sądu Rejonowego (sygn. akt. V-U-12/99 i V-U-34/03), pomimo pisma skarżącego z [...] czerwca 2006r., w którym wnosił o ponowne przeprowadzenie dowodu we wskazanym zakresie, dla wykazania okoliczności uwalniających zarząd od odpowiedzialności podatkowej.

W ocenie skarżącego w przedmiotowej sytuacji organ podatkowy naruszył także procesowy obowiązek wydania postanowienia w kwestii ustosunkowania się do żądania przeprowadzenia wskazanego dowodu. Tym samym, jak wywodził skarżący, organ naruszył przepis art. 188 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innymi dowodami.

W konkluzji przedmiotowej skargi skarżący wskazał na konieczność powołania biegłego, który udzieliłby odpowiedzi na pytania, czy złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło we właściwym czasie, a zatem czy istniały obiektywne przyczyny natury rachunkowo-księgowej, bowiem rozstrzygająca w sprawie okoliczność sprowadza się do ustaleń w tym właśnie zakresie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację wcześniej zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Ponadto zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W zakresie tak oznaczonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się podnoszonych przez skarżącego uchybień Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie naruszenia art. art. 116, 187, 188, 216 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w chwili powstania zaległości podatkowej.

Spór w przedmiotowej sprawie zasadniczo sprowadzał się do oceny prawidłowości dokonania przez organ podatkowy subsumcji art. 116 Ordynacji podatkowej, który określa warunki po spełnieniu jakich, możliwym jest pociągnięcie do odpowiedzialności osób trzecich - w tym przypadku członka zarządu - za zobowiązania spółki kapitałowej.

Przepis ten, mający kluczowe znaczenie dla przeniesienia odpowiedzialności, w brzmieniu znajdującym zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, przewidywał, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Z § 2 cytowanego przepisu wynikało natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, iż skarżący, na którego przeniesiona została odpowiedzialność za zaległości spółki, w czasie, w którym powstało to zobowiązanie, był prezesem zarządu tej spółki. Ponadto wdrożone przeciwko spółce postępowanie egzekucyjne stało się nieskuteczne.

W tym stanie rzeczy uznać należy, iż zaistniały przesłanki do przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zaległości spółki. Wnikliwej analizie należało jedynie poddać przesłanki umożliwiające wyłączenie odpowiedzialności skarżącego. Zgodnie z brzmieniem art. 116 Ordynacji podatkowej, bowiem odpowiedzialność członka zarządu spółki mogłaby zostać wyłączona gdyby wykazał on, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość spółki. Ów wątek ma nader istotne znaczenie dla oceny rozstrzygnięcia dokonanego przez organ podatkowy w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy, w stosunku do skarżącej spółki kilkukrotnie wszczynane były postępowania upadłościowe, inicjowane tak przez wierzycieli jak i członków zarządu spółki.

Bezspornie jednak dwa pierwsze wnioski kończyły się już na etapie ich wstępnej weryfikacji, nie prowadząc do przeprowadzenia właściwego postępowania. Nie ulega zaś wątpliwości, że samo złożenie wniosku upadłościowego nie może być postrzegane jako skuteczne wystąpienie przesłanki wyłączenia odpowiedzialności. Zgodnie bowiem z art. 130 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r.43 poz. 296 ze zm.) pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Ostatni zaś wniosek, jakkolwiek skutecznie wniesiony, został przez Sąd oddalony z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

Podstawową przesłankę warunkującą zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności stanowiło złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Zgodnie z treścią art. 5 § 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.)- które obowiązywało do 1 października 2003r.- podmiot gospodarczy jest zobowiązany, nie później niż w ciągu 2 tygodni od zaprzestania płacenia długów, a reprezentant spółki w tym samym czasie - od ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów - zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości. Z akt sprawy wynika, że już na koniec roku 2001 spółka nie była w stanie płacić swoich zobowiązań, gdyż wartość jej majątku (90.598,60 zł) była niższa od zobowiązań (506.776,11 zł). Co więcej w chwili wnoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnik nie dysponował środkami wystarczającymi na przeprowadzenie postępowania upadłościowego, co znalazło odzwierciedlenie w ustaleniach dokonanych w tym zakresie przez sąd powszechny. W świetle powyższego organ prawidłowo ustalił, że spółka złożyła wniosek o upadłość z opóźnieniem.

Podstawą powyższego wnioskowania jednakże - wbrew twierdzeniom skarżącego – nie był kwestionowany protokół przesłuchania prokurenta spółki przed Sądem Rejonowym na rozprawie w dniu [...] lipca 2003r., ale przede wszystkim dowody z dokumentów finansowych spółki za okres 2000-2001, jak i ustalenia poczynione w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Posiłkowo zaś nie bez znaczenia pozostawały ustalenia poczynione przez sąd powszechny w postępowaniu upadłościowym jak i postępowaniu prowadzonym przez Sąd Rejonowy zakończonym prawomocnym postanowieniem z dnia [...] września 2003r. w sprawie sygn. akt V UP-ZD 7/03.

W tak ustalonym stanie faktycznym w ocenie Sądu organ podatkowy właściwie zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Należy przypomnieć, że katalog dowodów z art. 181 Ordynacji podatkowej nie jest zamknięty, użyte sformułowanie "mogą być" nakazuje twierdzić, że dowody wymienione w tym przepisie są podane przykładowo (tak wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2006r. LEX 204451). Dowodem w postępowaniu podatkowym jest wszystko co nie jest sprzeczne z prawem a może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Aby zatem ocenić jakikolwiek dowód, nie tylko dowód z zeznań świadka, najpierw organ prowadzący postępowanie musi go uzyskać. Nie można więc z góry zakładać, że potencjalny dowód jest niewiarygodny (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2006r. III SA/Wa 1837/05 LEX nr 7971).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie było przeciwwskazań do przyjęcia za dowód postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2003r. w sprawie sygn. akt V U 34/03. W treści tego postanowienia znajduje się zapis tego, co zaszło w trakcie rozprawy [...] lipca 2003r. przed Sądem w szczególności oświadczenia prokurenta "[...]" sp. z o.o. o stanie zadłużenia spółki, które wynosiło 511 tysięcy złotych w chwili złożenia wniosku. Tym bardziej, że organ dopuścił na żądanie skarżącego dodatkowo dowód z przesłuchania strony na powyższą okoliczność, z którego to prawa skarżący nie skorzystał.

Sąd podkreśla także, że skarżący - jeśli chodzi o ocenę, czy wystąpiły okoliczności zwalniające, które mogłyby wpłynąć na odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, wbrew prezentowanemu stanowisku - nie wykazał, że we właściwym czasie zgłosił upadłość spółki. "Właściwy czas" do wszczęcia postępowania upadłościowego, który uwolniłyby od przeniesienia zobowiązania podatkowego, to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli. Za taki czas nie może być uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na zaspokojenie wierzycieli ( tak wyrok WSA w Warszawie z 30 kwietnia 2004r. III SA 3215/052 Lex nr 150841).

Nie powinno budzić sporu między stronami ustalenie faktyczne, że w chwili wydania decyzji za zaległości podatkowe, za które odpowiada skarżący - powstałe w związku brakiem zapłaty zadeklarowanych przez "[...]" sp. z o.o. w zeznaniach VAT-7 podatków od towarów i usług za: marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2001r. oraz styczeń i luty 2002r. r.- spółka nie była już w stanie spłacić zaległości podatkowych. Prowadzona egzekucja w stosunku do spółki okazała się bezskuteczna, spółka nie dysponowała żadnym majątkiem umożliwiającym zaspokojenie wierzytelności, a sprawozdania finansowe wykazywały znaczną nadwyżkę pasywów nad aktywami spółki. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że pierwsza próba zainicjowania postępowania w przedmiocie upadłości miała miejsce już w 1999r., co przemawia za złą kondycją finansową spółki już w tym okresie. Kolejna próba podjęta została w roku 2002, potwierdzając tym samym utrzymującą się tendencję zachwiania płynności finansowej spółki. Ostateczne zgłoszenie stosownego wniosku nastąpiło z opóźnieniem, bo dopiero w 2003r.

W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo przyjęły w swoich decyzjach, że w warunkach dokonanej subsumcji, skarżący nie złożył wniosku o upadłość we właściwym czasie. Przepis art. 116 Ordynacji podatkowej bowiem, regulujący tę kwestię nie uzależnia eskulpacji od sposobu rozstrzygnięcia przez Sąd wniosku co do zasadności, ale od podjęcia działań w tym zakresie, w terminie ustalonym przez ustawodawcę (wyrok NSA z 13 lutego 2002r. I SA/Sz 1856/00 LEX 83697).

Konstatując Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo nie dopatrzyły się konieczności ponownego badania akt postępowania upadłościowego. W tym miejscu wymaga także podkreślenia, że skarżący nawet nie określił jaka okoliczność miałaby być przedmiotem ich ponownej weryfikacji.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zamieszczona w skardze sugestia skarżącego o zasadności przeprowadzenia opinii biegłego w zakresie określenia momentu, w którym powstał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość. Z brzmienia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za cudze zobowiązania podatkowe członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spoczywa na tym członku. Zatem to skarżący winien okoliczność tę udowodnić, gdyż to on zamierzał z tego faktu wywieść korzystne dla siebie następstwa (tak wyrok WSA we Wrocławiu z 24 sierpnia 2004r., I SA/Wr 3285/02, LEX 258585). Co więcej zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, zasadą jest orzekanie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Sąd może wyjątkowo w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiej konieczności. Wskazać należy również, że brak jest prawnej możliwości przeprowadzenia innego aniżeli wymienionego w art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu. Z tego też względu brak prawnych podstaw do uwzględnienia wniosku złożonego w skardze o przeprowadzenie postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie strony i świadków. Z tych też względów, zdaniem Sądu, zaskarżonej decyzji nie można zarzucić, że została wydana z naruszeniem przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

|Asesor WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |

|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Jacek Niedzielski |Krystyna Skowrońska-Pastuszko |