Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 59/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.15 § 1 pkt 4 art, 58 § pkt 1 ,art 64 § 3, art 232 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Kołobrzeg o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Kołobrzeg a Burmistrzem Miasta Nowogard w przedmiocie wskazania organu właściwego do realizacji wypłat świadczeń dotyczących zasiłku pielęgnacyjnego za okres sierpień-listopad 2021 r. postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Prezydentowi Miasta Kołobrzeg ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Kołobrzeg wnioskiem z 11 maja 2022 r. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta Nowogard w przedmiocie wskazania organu właściwego do realizacji wypłat świadczeń dotyczących zasiłku pielęgnacyjnego za okres sierpień-listopad 2021 r.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że K.K. pismem z dnia 25 listopada 2021 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr 876-17/21 z dnia 3 września 2021 r. dotyczącą uchylenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W wyniku wznowienia postępowania, Prezydent Miasta Kołobrzeg decyzją z 13 grudnia 2021 r. uchylił decyzję z 3 września 2021 r. nr 876-17/21 w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny dla K.K. Z tego względu obecnie w obrocie prawnym pozostaje decyzja przyznająca zasiłek pielęgnacyjny.

Prezydent wyjaśnił, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kołobrzegu ostatnią wypłatę przedmiotowych świadczeń zrealizował w lipcu 2021 r. Natomiast od sierpnia 2021 r. nie jest on właściwy miejscowo do realizacji wypłat świadczenia, dlatego na podstawie art. 25 ust. 5 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych decyzję przekazano do dalszej realizacji do organu właściwego - Burmistrza Nowogard.

Natomiast Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowogardzie pismem z dnia 27 stycznia 2022 r. poinformował, że nie jest właściwy do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego K.K. za okres od sierpnia do listopada 2021 r. wskazując, że nowy organ właściwy rozpoczyna "dalszą realizację" po przekazaniu decyzji i akt sprawy, tj. od miesiąca grudnia 2021 r.

Jak wskazał Prezydent Miasta Kołobrzeg zgodnie z przepisem art. 25 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z chwilą zmiany miejsca zamieszkania przez uprawnionego do świadczeń rodzinnych utracił on swoją właściwość, zatem nie ma uprawnień do podejmowania żadnych rozstrzygnięć w sprawie, w tym do orzekania, czy też dochodzenia nienależnie pobranych świadczeń. Z treści art. 20 ust. 1 ww. ustawy wynika, że organ właściwy realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy do finansowania świadczeń rodzinnych mają zastosowanie przepisy o finansach publicznych.

Z uwagi na powyższe Prezydent stwierdził, że organem właściwym do wypłaty świadczeń za ww. okres będzie Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowogardzie.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Nowogardu wyjaśnił, iż realizację wypłat zasiłku pielęgnacyjnego podjął od miesiąca grudnia 2021 r. tj. od miesiąca otrzymania decyzji wraz z aktami sprawy.

Zdaniem Burmistrza art. 25 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615) wyraźnie wskazuje, że nowy organ właściwy rozpoczyna "dalszą realizację" po przekazaniu decyzji i akt sprawy. Przepis nie zawiera natomiast wskazania, że realizacja decyzji przez organ nowej właściwości następuje - od dnia zmiany miejsca zamieszkania osoby uprawnionej. Ponadto, gdyby rzeczywiście intencją ustawodawcy było przejecie realizacji decyzji od dnia faktycznej zmiany miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, wówczas racjonalny ustawodawca zawarłby również w ustawie zasady rozliczenia pomiędzy organami zasiłku wypłaconego przez organ dotychczasowy od dnia zmiany miejsca zamieszkania do dnia przekazania decyzji wraz z aktami. Tego typu norm ustawodawca nie przewidział, co dodatkowo potwierdza prawidłowość interpretacji, zgodnie, z którą momentem przejścia obowiązku realizacji decyzji w trybie art. 25 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest dzień doręczenia organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania decyzji wraz z aktami sprawy. Ponadto zgodnie z załączonymi aktami, od dnia zmiany miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, Prezydent Miasta Kołobrzegu prowadził nadal postępowania administracyjne i wydawał decyzje administracyjne w sprawie K.K.

Burmistrz podzielił stanowisko, iż przedmiotowa wypłata świadczeń za okres od sierpnia do listopada 2021 r. winna być potraktowana jako czynność techniczna, nie powinna być związana z właściwością organu i wypłacona przez pierwszy organ.

W związku z powyższym Burmistrz Nowogardu stwierdził, że nie jest właściwy do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego K.K. za okres sierpień-listopad 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, którą zajmują się dwa organy administracji publicznej (spór pozytywny), lub której organy administracji publicznej odmawiają przyjęcia do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, powołując się na brak podstaw do ustalenia swej właściwości (spór negatywny). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, dalej jako "u.ś.r.") zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym. Z kolei w myśl art. 25 ust. 5 u.ś.r. w przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenia rodzinne, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną decyzję wraz z aktami sprawy organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania w celu jej dalszej realizacji. Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania realizuje otrzymaną decyzję bez konieczności wydawania kolejnej decyzji oraz jest właściwy do jej uchylenia, zmiany oraz do ustalania i dochodzenia świadczeń nienależnie pobranych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stanowią inaczej, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w tej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Kołobrzeg a Burmistrzem Nowogardu w przedmiocie wskazania organu właściwego do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego za okres od sierpnia do listopada 2021 r.

Na podstawie art. 3 pkt 11 u.ś.r. organem właściwym w sprawach w niej regulowanych jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 20 ust. 1 u.ś.r. zadania w zakresie świadczeń rodzinnych są realizowane przez organ właściwy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 22c ust. 1 powołanej ustawy minister właściwy do spraw rodziny oraz wojewoda monitorują realizację świadczeń rodzinnych przez organy właściwe.

Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego K.K. wystąpił 11 września 2014 r. W tej sytuacji należało się odwołać art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428), zgodnie z którym w sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, złożonych przed dniem 1 stycznia 2019 r., organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Bez wątpienie pozostające w sporze organy mają siedziby w tym samym województwie tj. województwie zachodniopomorskim. Mając zatem na uwadze, że miasta, których organy pozostają w sporze wchodzą w skład jednego województwa, oraz sprawa, której dotyczy przedmiotowy spór, należy do świadczeń rodzinnych, stwierdzić trzeba, że właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest – zgodnie z treścią art. 23 ust. 2 ww. ustawy z 7 lipca 2017 r. – wspólne dla nich Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie.

Z tych powodów, w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia niniejszego sporu. W konsekwencji wniosek Prezydenta Miasta Kołobrzeg podlegał odrzuceniu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu wniosku. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a.