Wyrok NSA, sygn. akt SA 273/81
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1981-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 999
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz. 84
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe.
Teza: 1. Odmowa przydzielenia przez organ administracji państwowej opróżnionej części lokalu, zajmowanego przez więcej niż jednego najemcę, pozostałemu w tym lokalu współnajemcy zajmującemu część lokalu o powierzchni mniejszej od przysługującej mu według norm zaludnienia, stanowi naruszenie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/.

2. Najemcy części lokalu wymienionego w tezie 1, któremu została przyznana dodatkowa powierzchnia mieszkalna z uwagi na stan zdrowia, a realizacja tego uprawnienia w postaci osobnego pokoju jest możliwa ze względu na opróżnienie części lokalu, organ administracji państwowej nie może odmówić przydzielenia takiego osobnego pokoju, uzasadniając odmowę wielkością zajmowanej dotychczas przez najemcę części lokalu, nie przekraczającej jednak powierzchni wynikającej z norm zaludnienia.

TEZY

1. Odmowa przydzielenia przez organ administracji państwowej opróżnionej części lokalu, zajmowanego przez więcej niż jednego najemcę, pozostałemu w tym lokalu współnajemcy zajmującemu część lokalu o powierzchni mniejszej od przysługującej mu według norm zaludnienia, stanowi naruszenie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/.

2. Najemcy części lokalu wymienionego w tezie 1, któremu została przyznana dodatkowa powierzchnia mieszkalna z uwagi na stan zdrowia, a realizacja tego uprawnienia w postaci osobnego pokoju jest możliwa ze względu na opróżnienie części lokalu, organ administracji państwowej nie może odmówić przydzielenia takiego osobnego pokoju, uzasadniając odmowę wielkością zajmowanej dotychczas przez najemcę części lokalu, nie przekraczającej jednak powierzchni wynikającej z norm zaludnienia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Wandy G. na decyzję Wojewody Skierniewickiego z dnia 8 grudnia 1980 r. w przedmiocie odmowy przydzielenia opróżnionej części lokalu mieszkalnego i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz zgodnie z art. 208 Kpa zasądził od Wojewody Skierniewickiego zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 5 września 1980 r. przyznał Wandzie G. uprawnienia do dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia. Na tej podstawie została wydana przez Prezydenta Miasta S. decyzja z dnia 15 września 1980 r., nr PGT. IV-8174/58/80, mocą której Wanda i Zbigniew małżonkowie G. otrzymali przydział części lokalu nr 9 w domu nr 22 przy ul. S. w S. w postaci odrębnego pokoju o powierzchni 28 m2, pozostałego po zmarłej Sabinie K. Z wnioskiem o jego przydział wystąpiła także Irena M., jednakże wniosek ten nie został przez Prezydenta Miasta S. uwzględniony.

Na skutek odwołania Ireny M. inspektor Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w Skierniewicach, działając z upoważnienia Wojewody, uchylił decyzję z dnia 15 września 1980 r. i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, natomiast decyzję tegoż organu z dnia 6 października 1980 r. w przedmiocie odmowy przydziału spornej izby Irenie M. utrzymał w mocy. Decyzja organu II instancji, o której wyżej mowa, została wydana w dniu 8 grudnia 1980 r. pod nr GT. IV-81612/64/80 i jak wynika z jej uzasadnienia zarówno żądania małżonków G., jak i Ireny M. są bezzasadne, gdyż przyznanie którejś z tych osób pokoju zwolnionego po zmarłej Sabinie K. spowodowałoby u każdej z nich nadwyżkę powierzchni mieszkalnej. Wobec trudnej sytuacji mieszkaniowej kolidowałoby to z zasadami współżycia społecznego. Ponadto w omawianym uzasadnieniu zawarte zostało stwierdzenie o celowości przydzielenia zwolnionej izby osobie trzeciej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję Wanda G. domaga się jej uchylenia i kwestionuje jej zasadność merytoryczną, jak i ustalenia szczegółowe. Przede wszystkim zarzuca, że powierzchnia spornego lokalu nie wynosi 27,6 m2, lecz 17,22 m2. ze względu na bardzo poważne schorzenia jej samej, jak i męża umożliwienie zamieszkania im w odrębnych pokojach nie kłóciłoby się z zasadami współżycia społecznego, lecz byłoby z nimi zgodne. Ponadto skarżąca podniosła zarzut bezdusznego potraktowania jej przez organ odwoławczy w sytuacji, gdy jej stan zdrowia przemawiał za trafnością orzeczenia wydanego w I instancji, tym bardziej, że sporny pokój sama oddała dobrowolnie przed laty, kiedy ogólna sytuacja mieszkaniowa była o wiele trudniejsza.

Odpowiedź na skargę zawiera w zasadzie rekapitulację motywów orzeczenia II instancji, a ponadto stwierdzenie, że dodatkowa norma zaludnienia przysługująca Wandzie G. mieści się w powierzchni zajmowanego dotąd przez nią mieszkania. W tych warunkach przydzielenie jej drugiego pokoju spowodowałoby powstanie nadwyżki powierzchni mieszkalnej /którą należy mierzyć w metrach kwadratowych/, "co byłoby niezgodne z prowadzoną obecnie polityką mieszkaniową" ze względu na znaczne społeczne potrzeby mieszkaniowe.

Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Bezspornym jest, że małżonkowie G. mają prawo do dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na bardzo poważne schorzenia. Uprawnienie ich obojga sprowadza się do jednej normy dodatkowej. W całym lokalu nr 9 przy ul. S. 22 w S. zajmują oni część obejmującą jeden pokój z kuchnią, przy czym pokój ma pow. 22 m2. Drugi pokój o powierzchni 24 m2 z zaadaptowaną kuchnią zajmuje Irena M. Natomiast powierzchnia pokoju zajmowanego uprzednio przez Sabinę K. jest sporna, gdyż skarżąca twierdzi, że nie wynosi ona 28 m2, lecz nieco powyżej 17 m2. Ze znajdującego się w aktach sprawy szkicu odręcznego lokalu przy ul. S. 22, nie wiadomo zresztą przez kogo sporządzonego, nie można zorientować się, jaka jest istotnie powierzchnia tego pokoju: czy wynosi ona 27,60 m2, czy też 17,60 m2. Okoliczność ta nie została wyjaśniona w toku postępowania przed organem II instancji.

Z treści art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/ wynika, że jeżeli w lokalu zajmowanym przez więcej niż jednego najemcę zostanie opróżniona część tego lokalu, prawo do jej otrzymania przysługuje najemcy, który zajmuje powierzchnię mniejszą od przysługującej mu według norm zaludnienia. Według par. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego /Dz.U. nr 26 poz. 152/, norma powierzchni mieszkalnej przysługującej jednej osobie wynosi od 7 do 10 m2. Zgodnie z tym małżonkom G. przysługiwałaby powierzchnia mieszkalna od 14 do 20 m2. Ze względu na ich bezsporne uprawnienia do dodatkowej powierzchni mieszkalnej norma ta wzrosła do powierzchni od 21 m2 do 26 m2.

Jak z tego widać, dolna granica ich uprawnień mieści się w zajmowanej przez nich powierzchni mieszkalnej, ale górna wyraźnie ją przekracza. Stosownie do par. 9 ust. 1 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. dodatkową powierzchnię mieszkalną przyznaje się w postaci jednej normy, należy jednak dążyć, aby norma ta łącznie z przysługującą normą dodatkową stanowiła osobny pokój /par. 9 ust. 2/. Zaskarżona decyzja zapadła z obrazą tego przepisu, skoro istniały zarówno warunki do jego realizacji, jak i społeczna potrzeba jego zastosowania wynikająca z zamierzeń ustawodawcy, zwłaszcza jeżeli uwzględni się fakt niezwykle poważnych schorzeń obojga małżonków G. Podobny pogląd reprezentowany jest w literaturze prawniczej /por. A. Jaroszyński, Z. Kuczyńska: Prawo lokalowe z komentarzem, Warszawa 1978, str. 95/.

Mając na względzie omówione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa.