Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 946/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, 170
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 50-51
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia 09 marca 2016 r. Nr [...] nakazano A. i J. Z. doprowadzenie wykonywanego stawu na działkach numer ewidencyjny [...] i [...] w C. , gmina C. do stanu poprzedniego, tzn. stanu zgodnego ze złożonym w dniu [...] zgłoszeniem oraz pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 19.03.2007 r. poprzez:

1. usunięcie umocnienia skarp stawu oraz zasypanie stawu na działce nr ew. [...] i wyrównanie terenu działki do poziomu wcześniejszego istniejącego przed realizacją stawu zgodnie z rzędnymi naniesionymi na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji;

2. usunięcie instalacji umożliwiającej odprowadzenie wody z przedmiotowego stawu do rowu "L" tj. rury betonowej o średnicy 50 cm i długości 1,50 m oraz usunięcie studni betonowej przepływowej,

3. usunięcie wylotu tj. rury PCV odprowadzającej wodę z połaci dachowej budynku mieszkalnego do stawu,

4. wykonanie zgodnie z mapą załącznika nr 1 do niniejszej decyzji, na działce nr ewid.[...] ziemnego, nieprzepływowego stawu z zakresu melioracji wodnej szczegółowej o następujących parametrach: kształcie prostokątnym, o wymiarach długości równej 41,0 m i szerokości równej 20,0 m, o powierzchni w górnej powierzchni skarp równej 820,0 m˛, średniej głębokości wody równej 1,5 m, nachyleniu skarp równej 1:1,5, z rzędną dna stawu 70,10-69,95 m n.p.m., o pojemności wodnej stawu równej 1230 mł, objętości wykopu równej 1617mł, umocnionych skarpach-obsianych mieszanką traw na warstwie humusu powyżej rzędnej 71,60m n.p.m., o powierzchni dna i skarp równej 1691 m˛.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że 19.03.2007 r. Starosta [...] wydał decyzję znak: [...] o udzieleniu A. i J. Z. zam. ul. [...], [...], pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie ziemnego nieprzepływowego stawu z zakresu melioracji wodnej szczegółowej do regulacji stosunków wodnych w gruncie; położonego na działce nr ewid.[...] (obręb C. ) o parametrach wskazanych w tym rozstrzygnięciu. Decyzją z dnia 06.08.2007 r., znak: [...] [...] Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.

W dniu 23.05.2008 r. J. Z. dokonał skutecznego zgłoszenia budowy stawu ziemnego bezodpływowego w C. przy ul. [...] ( działka nr [...]) - Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszenia.

Postanowieniem z dnia 10.09.2010 r., znak: [...] Starosta [...] przekazał PINB dla powiatu poznańskiego informację o nieprzestrzeganiu przez A. i J. Z. ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy oraz zgłoszeniu zamiaru budowy. Wskazano między innymi, iż przedmiotowy staw obejmuje swoim zasięgiem oprócz działki o nr ewid,[...] (obręb C. ), również częściowo działkę o nr ewid,[...], co narusza warunki lokalizacji ustalone w decyzji Wójta Gminy C. o warunkach zabudowy z dnia 27.10.2006 r., oraz warunki decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, wydanej przez Starostę Poznańskiego w dniu 19.03.2007r.

PINB dla powiatu poznańskiego w dniu 18.02.2011 r. przeprowadził kontrolę nieruchomości (działek nr ewid.[...] i [...]) położonej w C. . Po przybyciu na miejsce kontroli stwierdzono m.in., że w miejscu wskazanym przez skarżących, krawędź rowu melioracyjnego obłożona była kształtownikami betonowymi umocowanymi w granicy i obsypanymi ziemią. Wg oświadczenia właściciela, betonowe elementy mają za zadanie ochraniać zakola rowu. Na wniosek sąsiadów usunięto kształtki betonowe i odkopano ziemię circa ok. 0,5 m - 0,7 m od cieku, gdzie jak się okazało stwierdzono pionowo osadzoną rurę PCV (krawędź wylotu ponad poziom cieku). Wg oświadczenia właściciela rura ta służyła do dopełnienia stawu, a obecnie nie jest wykorzystywana, o czym świadczy jej zasypanie i umieszczenie kształtek betonowych.

W dniu 18.12.2012 r. PINB dla powiatu poznańskiego wydal decyzję znak: [...], którą nakazał A. i J. Z. doprowadzenie wykonywanego stawu na działkach nr [...] w C. , do stanu poprzedniego, tzn. stanu zgodnego ze złożonym w dniu 23.05.2008 r. w Starostwie Powiatowym zgłoszeniem oraz pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 19.03.2007r.

Decyzja ta została w dniu 13.02.2014 r. uchylona przez WWINB w części określającej podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Organ II instancji orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w; pozostałym zakresie utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 20.08.2014 r., sygn. akt IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 13.02.2014 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 18.12.2012 r.

W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB dla powiatu poznańskiego pismem z dnia 11.12.2014 r., uzyskał informację, iż w starostwie nie znajdują się dokumenty, które potwierdziłyby fakt udzielenia A. i J. Z. pozwolenia wodnoprawnego, dotyczącego działek o nr ewid.[...] i [...], obręb C., jedyne wydane pozwolenie wodnoprawne na Ich rzecz przez Starostę Poznańskiego dotyczy wykonania stawu na działce nr [...], obręb C., z dnia 19.03.2007 r.

PINB wyjaśnił, że na wniosek A. i J. Z. prowadzone są obecnie dwa postępowania administracyjne: sprawa znak: [...], dotyczące wydania decyzji o legalizacji urządzeń wodnych, zlokalizowanych na działkach nr ewid.[...] i [...], obręb C., stawu ziemnego, rowu wraz z przepustem, służącego do odprowadzania nadmiaru wód ze stawu do rowu melioracji wodnej szczegółowej L i wylotu rurociągu o średnicy 160mm, służącego do odprowadzania wód opadowych i roztopowych z połaci dachu budynku mieszkalnego do stawu, a także wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - rurociągu o średnicy 200mm, wraz ze studnią, zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], obręb C., służącego do doprowadzenia do stawu wody z rowu melioracji wodnej szczegółowej L; sprawa znak: [...], dotycząca wydania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody znajdującej się w rowie melioracji wodnej szczegółowej L na uzupełnienie stawu (pokrycie strat spowodowanych parowaniem), wprowadzenie wód opadowych i roztopowych, pochodzących z połaci dachu budynku mieszkalnego, poprzez wylot o średnicy 160mm, do stawu, oraz odprowadzenie, do rowu melioracji wodnej szczegółowej L, nadmiaru wód ze stawu, znajdującego się na działkach o nr ewid.[...] i [...], obręb C., gmina C..

W dniu 25.03.2015 r. PINB dla powiatu poznańskiego wydał decyzję znak [...], którą nakazał inwestorom A. i J. Z. doprowadzenie wykonywanego stawu na działkach nr ew. [...] i [...] w C. , do stanu poprzedniego, tzn stanu zgodnego ze złożonym w dniu [...] zgłoszeniem oraz pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 19.03.2007 r. poprzez: wskazanie precyzyjnego zakresu robót, które należy wykonać.

W wyniku odwołania Inwestorów WWINB decyzją z dnia 25 maja 2015 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia wyjaśniając, że co do zasady organ I instancji wypełnił zalecenia WSA w Poznań zawarte w wyroku z dnia 20 sierpnia 2014 r., IV SA/Po 344/14. lecz sprawa wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego przekraczającego zakres postępowania przewidziany w art. 136 kpa.

Ponownie prowadząc postępowanie PINB dla powiatu poznańskiego przeprowadził w dniu 21 października 2015 r., kontrolę przedmiotowej inwestycji i ustalił, że otwór przykryty deskami został usunięty przez zasypanie go ziemią, wody opadowe z dachu odprowadzane są rurami PCV bezpośrednio do stawu powyżej lustra wody, urobek ziemi z wykopanego stawu został wywieziony z działki. Na długości rowu (na działkach [...] ) znajduje się przepust z rury betonowej Ř 100 cm i długości 4 m obsypany ziemią, przepust Ř 80 cm rury kanalizacyjnej i stary przepust. W okolicach stawu znajdują się obiekty naniesione na szkic sytuacyjny tj. studnie betonowe i rury PCV. W dniu 21.12.2015 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem stron.

Organ I instancji wskazał, że z oględzin przeprowadzonych przez PINB, protokołu rozprawy z dnia 21.12.2015 r., dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach przedmiotowej sprawy, oraz sporządzonego protokołu oględzin terenowych przez pracowników Starostwa Powiatowego w P. na potrzeby postępowania prowadzonego przez ten organ w dniu 02.06.2010 r., wynika jednoznacznie iż przedmiotowy staw ma charakter stawu przepływowego. Staw ten jest zasilany przez dopływ wody oraz jest możliwość odprowadzania z niego wody, przy czym ustaleń tych nie zmienia okresowe blokowanie przez inwestora odpływu wody. Dla zakwalifikowania niniejszego stawu jako przepływowego nie ma też znaczenia ewentualny brak specjalistycznych urządzeń do odprowadzania wody i osuszania stawu.

Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 37 pkt 2 oraz art. 31 ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo wodne, na użytkowanie wód znajdujących się w rowie polegające na poborze wód z rowu i odprowadzanie nadmiaru wód ze stawu do rowu, jak również na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do ziemi - stawu, wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne, organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest starosta.

Decyzją z dnia 08.10.2015 r., znak [...] Starosta [...] odmówił udzielenia na rzecz A. i J. Z., pozwolenia wodnoprawnego na:

użytkowanie wód znajdujących się w rowie melioracji wodnej szczegółowej L, polegające na poborze wód z rowu na uzupełnienie stawu (pokrycie strat spowodowanych parowaniem), znajdującego się na działkach o nr ewid.[...] i [...], obręb C., gmina C..

szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania wód opadowych i roztopowych pochodzących z połaci dachu budynku mieszkalnego, poprzez wylot o średnicy 160 mm, do stawu znajdującego się na działkach o nr ewid.[...] i [...].

użytkowanie wód znajdujących się w rowie melioracji wodnej szczegółowej L polegające na odprowadzaniu do rowu nadmiaru wód ze stawu, znajdującego się na działkach o nr ewid.[...] i [...].

Decyzja ta stała się ostateczna. W związku z powyższym w ocenie organu I instancji nie ulega wątpliwości, że staw zrealizowany na działce nr ewid.[...] i [...] nie może być wyposażony w techniczne możliwości uzupełniania w nim wody (poprzez instalacje doprowadzające) ani też w instalacje umożliwiające odprowadzenie do rowu "L" nadmiaru wody ze stawu. Z tego względu konieczne stało się nakazanie A. i J. Z. dokonanie rozbiórki zarówno wylotu odprowadzającego do stawu wodę z połaci dachowej budynku mieszkalnego jak i wylotów odprowadzających nadmiar wody ze stawu do rowu "L" o parametrach wskazanych w rozstrzygnięciu niniejszej decyzji. Pozostałe urządzenia zostały usunięte bądź zostaną usunięte w wykonaniu decyzji Starosty [...] z dnia 1.06.2015 r., znak [...]

PINB wskazał, że wcześniejszy poziom działki nr [...] określony został na podstawie mapy-planu zagospodarowania działki z zaznaczoną lokalizacją przedmiotowego stawu. Mapa ta znajduje się w aktach sprawy (karta 203), i została przesłana do tutejszego organu w dniu 23.05.2011 r. ze Starostwa Powiatowego wraz z kopią zgłoszenia zamiaru budowy stawu ziemnego bezodpływowego, jakiego inwestor dokonał w dniu 29.05.2008 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i J. Z. podnosząc, że są z niej niezadowoleni bowiem decyzja jest dla Nich krzywdząca i niesprawiedliwa. W ocenie Odwołujących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego po raz kolejny nie uzasadnił powodów przywrócenia stanu do stanu poprzedniego, w szczególności nie wskazał dlaczego w sprawie tej nie dążył do jego zalegalizowania w obecnym kształcie. Rozbiórka (bo tym zdaniem Odwołujących jest skarżona decyzja) części stawu jest rozstrzygnięciem najdalej i najtrwalej ingerującym w ich własność. A przecież działania prowadzone w oparciu o przepisy Prawa budowlanego powinny mieć charakter restytucyjny a nie represyjny.

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 sierpnia 2016 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WWINB zgodził się z organem I instancji, że podjął się przeprowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, bowiem Inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy dokonał zgłoszenia (bez sprzeciwu) budowy stawu, lecz odstąpił od jego warunków. Takie stanowisko zajął także WSA w Poznaniu, w wyroku zapadłym w nin. sprawie, z którego uzasadnienia wynika, iż "uwzględniając więc fakt, iż wybudowanym stawem objęto działkę nr [...], zasadnym jest stwierdzenie, iż inwestor działał w ramach dokonanego zgłoszenia jednak odstąpił od jego warunków, w związku z czym zasadnym jest przystąpienie do procedury z art. 51-51 P.b".

Organ odwoławczy podkreślił, że WSA w Poznaniu zwrócił uwagę, iż organy I i II instancji w ramach prowadzonego postępowania nie odnosząc się do podnoszonych przez Z. K. i R. G. dokumentów (w tym dokumentacji fotograficznej i pisma zawierającego rzędne terenu) wskazujących na podwyższenie wody, połączenia przedmiotowego stawu ze strumieniem płynącym w rowie melioracyjnym, podniesienia gruntu stanowiącego własność inwestorów naruszyły zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, oraz zasadę zupełności postępowania dowodowego zawartą w art. 77 § 1 Kpa, nakładające na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i na tej podstawie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ocena dowodowa danej okoliczności winna opierać się na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego (art. 80 Kpa). Ocena rozstrzygnięcia winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji (art. 107 § 3 Kpa).

WWINB, uwzględniając powyższe stwierdza, że organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie, przeprowadził w dniu 21.10.2015 r. kontrolę przedmiotowej inwestycji i ustalił, że "otwór przykryty deskami został usunięty przez zasypanie go ziemią; wody opadowe z dachu odprowadzane są rurami PCV bezpośrednio do stawu powyżej lustra wody; urobek ziemi z wykopanego stawu został wywieziony z działki; na długości rowu (na działkach [...]) znajduje się przepust z rury betonowej Ř 100cm i długości 4m, obsypany ziemią, przepust Ř 80cm z rury kanalizacyjnej i stary przepust; w okolicach stawu znajdują się obiekty naniesione na szkic sytuacyjny, tj. studnie betonowe i rury PCV". W związku z powyższymi ustaleniami, jak wskazał organ I instancji właściciel działki nr [...] w C. usunął przykryty deskami otwór.

W ocenie WWINB słusznie zauważył PINB, co także podnosili uczestnicy postępowania: R. G. i Z. K., że przedmiotowy staw ma charakter przepływowy, o czym świadczą jednoznacznie ustalenia, że staw ten jest zasilany przez dopływ wody oraz jest możliwość odprowadzania z niego wody. Przy czym jak słusznie podkreślił organ powiatowy, ustaleń tych nie zmienia czasowe blokowanie odpływu wody. Również właściwie podniesiono, iż dla zakwalifikowania przedmiotowego obiektu jako przepływowego nie ma znaczenia ewentualny brak specjalistycznych urządzeń do odprowadzania wody i osuszania stawu.

Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37 pkt 2 oraz art. 31 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 18.07.2001 r. - Prawo wodne (t.j. z 2016r., poz. 352), na użytkowanie wód znajdujących się w rowie polegające na poborze wód z rowu i odprowadzanie nadmiaru wód ze stawu do rowu, jak również na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do ziemi - stawu, wymagane jest pozwolenie wodno- prawne. Natomiast z art. 140 ust. 1 ww. ustawy, jak zasadnie wskazał PINB dla powiatu poznańskiego organem właściwym do wydania pozwolenia wodno- prawnego jest starosta.

WWINB podkreślił, że decyzją (ostateczną) z dnia 08.10.2015r., Starosta [...] odmówił udzielenia na rzecz A. i J. Z. pozwolenia wodno-prawnego na: użytkowanie wód znajdujących się w rowie melioracji wodnej szczegółowej L polegające na poborze wód z rowu na uzupełnienie stawu (pokrycie strat spowodowanych parowaniem), znajdującego się na działkach nr ewid.[...] [...], obręb C.; szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania wód opadowych i roztopowych, pochodzących z połaci dachu budynku mieszkalnego, poprzez wylot średnicy 160mm, do stawu znajdującego się na działkach o nr ewid.[...] [...], obręb C., gmina C.; użytkowanie wód znajdujących się w rowie melioracji wodnej szczegółowej L, polegające na odprowadzaniu do rowu nadmiaru wód ze stawu, znajdującego się na wskazanym terenie. Zatem przedmiotowego stawu nie można zalegalizować w obecnym kształcie. Konieczne jest zlikwidowanie jego części, umiejscowionej na działce nr [...]. Na działkę nr [...] nie zostało wydane pozwolenie wodnoprawne oraz warunki zabudowy.

Organ odwoławczy, uwzględniając rozważania WSA w Poznaniu, stwierdził, iż sformułowanie rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji wypełnia ww. zasady, tzn. wskazuje jakie roboty mają być wykonane w celu doprowadzenia wykonywanego stawu na działkach numer ewidencyjny [...] i [...] w C. do stanu poprzedniego, tzn. stanu zgodnego ze złożonym w dniu 23.05.2008 r. w Starostwie Powiatowym zgłoszeniem oraz pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 19.03.2007 r.

WWINB zgodził się z organem I instancji, iż przedmiotowy staw nie może być wyposażony w techniczne możliwości uzupełniania w nim wody (poprzez instalacje doprowadzające), ani też w instalacje umożliwiające odprowadzanie do rowu "L" nadmiaru wody ze stawu. Dlatego też konieczne stało się nakazanie A. i J. Z. dokonanie rozbiórki zarówno wylotu odprowadzającego do stawu wodę z połaci dachowej budynku mieszkalnego, jak i wylotów odprowadzających nadmiar wody ze stawu do rowu "L" o parametrach wskazanych w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji. Pozostałe urządzenia zostały usunięte, bądź zostaną usunięte w toku wykonywania decyzji Starosty [...] z dnia 01.06.2015r., znak: [...] VI.

Skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego wywiedli A. Z. i J. Z. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego : art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez:

1) wydanie na podstawie art. 51 ust, 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazu doprowadzenia wykonywanego stawu na działkach nr ew. [...] i [...] w C. , do stanu poprzedniego, tzn. stanu zgodnego ze złożonym w dniu 23.05.2008 r. w Starostwie Powiatowym zgłoszeniem oraz pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 19.03.2007r. poprzez wykonanie robót określonych w decyzji, podczas, gdy w istocie treść obowiązku z decyzji jest nakazem wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego),

2) nie podjęcia wszystkich niezbędnych działań w celu legalizacji robót budowlanych wykonanych niezgodnie ze zgłoszeniem, w tym - nie zobowiązanie inwestorów do uzyskania decyzji Starosty [...] o legalizacji urządzenia wodnego

3) wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazu doprowadzenia wykonywanego stawu na działkach numer ewidencyjny [...] i [...] w C. , do stanu poprzedniego, tzn. stanu zgodnego ze złożonym w dniu 23.05.2008 r. w Starostwie Powiatowym zgłoszeniem oraz pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 19.03.2007 r. poprzez wykonanie robót określonych w decyzji, ze względu na sprzeczność wykonanych robót z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu, podczas, gdy organ nie dokonał oceny zgodności inwestycji z tymi przepisami, lecz z decyzją Wójta Gminy C. z dnia 27 października 2006 r., znak: [...] [...], o ustaleniu warunków zabudowy dla stanu na działce nr [...], arkusz mapy [...], obręb C.,

Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucono ponadto naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 6, 7, 8, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i uznanie, że przedmiotowy obiekt jest sprzeczny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz jest stawem przepływowym, a także poprzez nie zobowiązanie inwestorów do uzyskania decyzji Starosty [...] o legalizacji urządzenia wodnego i nie zawieszenie postępowania w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest uzyskanie decyzji Starosty [...] o legalizacji urządzenia wodnego (art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016., 718 z późn. zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji zarówno w odniesieniu do zarzutów skargi jak i w zakresie wynikającym z art. 134 § 1 p.p.s.a. wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., nie jest też obarczona wadą nieważności postępowania.

Stanowiąca przedmiot skargi decyzja WINB oraz poprzedzająca ją decyzja PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 09 marca 2016 r. zostały wydane w wyniku uchylenia przez WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 344/14 decyzji WINB z dnia 13 lutego 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia 18 grudnia 2012 r.

Z tego względu w pierwszej kolejności odnieść się należy do przepisu art. 153 p.p.s.a. W brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. stanowi on, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji (vide: wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10, LEX nr 1081870). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie wiążący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekający ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane (vide: wyrok NSA z 27 września 2011 r., II OSK 1384/10, LEX nr 1151858). Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego.

W odniesieniu do okoliczności sprawy i zarzutów skargi należy mieć także na względzie treść przepisu art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z nim prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca prawomocnego wyroku w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem, jeżeli w kolejnym postępowaniu pojawia się dana kwestia nie może ona być już badana. Skoro związanie w rozumieniu art. 170 p.p.s.a. dotyczy kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się do sprawy, co do której zapadł już prawomocny wyrok. Przywołać też należy przepis art. 171 p.p.s.a. zgodnie z którym wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego, którą nałożono na Skarżących obowiązek doprowadzenia wykonanego stawu na dz. nr [...] w C. do stanu poprzedniego.

W wyroku WSA z dnia 20.08.2014 r. wskazano, że w przedmiotowej sprawie niespornym jest wykonanie stawu na działce o nr ewid.[...] oraz nr [...], a więc niezgodnie z wydaną decyzją o warunkach zabudowy, pozwoleniem wodnoprawnym i dokonanym przez inwestora zgłoszeniem, w którym jako teren inwestycji wskazano wyłącznie działkę nr [...]. Uwzględniając więc fakt, iż wybudowanym stawem objęto działkę nr [...], zasadnym jest stwierdzenie, iż inwestor działał w ramach dokonanego zgłoszenia jednak odstąpił od jego warunków, co wiązało się z przystąpieniem do procedury z art. 50-51 ustawy Prawo Budowlane. W ocenie Sądu wobec braku pozwolenia wodnoprawnego dla działki nr [...] na dzień wydawania zaskarżonych decyzji nie dało się doprowadzić wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Wskazanym wyrokiem Sąd przesądził zatem kwestię iż inwestor działał w ramach dokonanego zgłoszenia jednak odstąpił od jego warunków, co wiązało się z obowiązkiem organu przystąpienia do procedury z art. 50-51 ustawy Prawo Budowlane.

Powodem dla którego Sąd w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 344/14 uchylił zaskarżone decyzje było nieprecyzyjne określenie nałożonego obowiązku na stronę. W uchylonej [rzez Sąd decyzji organ wskazał, ze strona ma przywrócić staw do stanu poprzedniego tzn. zgodnego ze zgłoszeniem oraz pozwoleniem wodnoprawnym, nie wskazując w decyzji co rozumie pod tym pojęciem i jaki stan należy przywrócić, ewentualnie jakie konkretne roboty ma wykonać, aby przywrócić tenże stan. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane były zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, ustalając okoliczności istotne dla prawidłowego wydania orzeczenia bacząc, aby sentencja decyzji była sformułowana w sposób, który nie będzie powodował konieczności jej rekonstruowania na podstawie uzasadnienia, ewentualnie dokumentów znajdujących się w aktach.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, rozpoznając ponownie sprawę organy w pełni zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku sygn. akt IV SA/Po 344/14.

Organ I instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, inwentaryzację stawu, oględziny terenu, kontrolę na przedmiotowych działkach oraz rozprawę administracyjną. Przesłuchano w charakterze strony Z. K. i R. G.. W swojej decyzji PINB precyzyjnie określił roboty jakie mają być wykonane w celu doprowadzenia stawu do stanu poprzedniego, zgodnego ze złożonym w dniu 23 maja 2008 r. zgłoszeniem oraz pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 19.03.2007 r.

Ponadto organy ustaliły, iż decyzją (ostateczną) z dnia 08.10.2015r., znak: [...] Starosta [...] odmówił udzielenia Skarżącym pozwolenia wodno-prawnego na: użytkowanie wód znajdujących się w rowie melioracji wodnej szczegółowej L polegające na poborze wód z rowu na uzupełnienie stawu (pokrycie strat spowodowanych parowaniem), znajdującego się na działkach nr ewid.[...] i [...], obręb C., gmina C.; szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania wód opadowych i roztopowych, pochodzących z połaci dachu budynku mieszkalnego, poprzez wylot średnicy 160mm, do stawu znajdującego się na działkach o nr ewid.[...] i [...] obręb C., gmina C.; użytkowanie wód znajdujących się w rowie melioracji wodnej szczegółowej L, polegające na odprowadzaniu do rowu nadmiaru wód ze stawu, znajdującego się na wskazanym terenie. Zatem przedmiotowego stawu nie można zalegalizować w obecnym kształcie.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 pr.bud. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych z wyjątkiem ziemnych stawów hodowlanych, urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 2 pr.bud. wykonanie stawu z zakresu melioracji wodnej szczegółowej zwolnione jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, lecz wymaga zgłoszenia.

Treść art. 29 ust. 2 pkt 9 pr.bud. i określenie stawu jako urządzenia melioracji wodnej szczegółowej wskazuje bezpośrednio na możliwość podjęcia procedury legalizacyjnej, która jest uregulowana w art. 48 -49 i 50 – 51 pr.bud. Zgodnie z art. 50 ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1. Przepis art. 48 ust. 1 dotyczy budowy obiektu budowlanego, lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zaś przepis art. 49b ust. 1 odnosi się do budowy obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź budowanego pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W art. 50 ust. 1 pkt 1–4 prawodawca określa cechy robót budowlanych, w odniesieniu do których organ orzeka o wstrzymaniu. Ustawa wymienia prowadzenie robot budowlanych: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia; mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska; na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1; w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Zatem przepis art. 50 ust. 1 ma zastosowanie do robót budowlanych innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1, a które spełniają jedną z przesłanek wymienionych w ust. 1 pkt 1–4. w przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 jest mowa o budowie obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6), natomiast w art. 50 ust. 1 użyto pojęcia robót budowlanych (art. 3 pkt 7). Wybudowanie urządzenia bez pozwolenia albo zgłoszenia nie mieści się w pojęciu obiektu budowlanego lub jego części, w związku z czym powinno być rozpatrywane na podstawie art. 50 jako roboty budowlane inne niż określone w art. 48 i 49b (wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2002 r., II SA/Po 2421/00, LEX nr 656149).

W realiach niniejszej sprawy Skarżący uzyskali w dniu 19.03.2007 r. pozwolenie wodnoprawne na wykonanie ziemnego nieprzepływowego stawu z zakresu melioracji wodnej szczegółowej do regulacji stosunków wodnych w gruncie; położonego na działce nr ewid.[...] w C. . W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że przedmiotowy staw ma charakter stawu przepływowego. Staw ten jest zasilany przez dopływ wody oraz jest możliwość odprowadzania z niego wody, przy czym ustaleń tych nie zmienia okresowe blokowanie przez inwestora odpływu wody. Wybudowanym stawem objęto również działkę nr [...]. W związku z powyższym nie ma wątpliwości, iż Skarżący działając w ramach dokonanego zgłoszenia odstąpili od jego warunków, co obligowało organ do przystąpienia do procedury z art. 50-51 pr.bud.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego organ wydaje na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud., gdy wykaże, że nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych. Innymi słowy, nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3. Nakazy wymienione w treści art. 51 ust. 1 pkt 1 mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Przykładem takiej sytuacji mogą być roboty budowlane, które nie spełniają określonych warunków lub norm, a w toku postępowania administracyjnego ustalono, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób niż przez rozebranie wykonanego obiektu lub jego części (patrz LEX 2016 Komentarz aktualizowany do art.51 ustawy - Prawo budowlane A. Plucińska-Filipowicz).

W niniejszej sprawie organy wykazały, ze nie ma możliwości doprowadzenia stawu do stanu zgodnego z prawem. Starosta [...] decyzją z dnia 08.10.2015 r. odmówił Skarżącym udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na użytkowanie wód znajdujących się w rowie melioracji wodnej. Decyzja jest ostateczna i oznacza, że staw nie może być wyposażony w techniczne możliwości uzupełniania w nim wody ani tez instalacje umożliwiające odprowadzanie do rowu nadmiaru wody ze stawu.

Nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty skargi, a dotyczące naruszenia przepisów postepowania. Przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a kwestionowanej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku postępowania w sposób przekonujący wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienie wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi kierował się organ, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 Kpa zasady przekonywania.

Poza uznaniem podniesionych w skardze zarzutów za nieuzasadnione również sądowa kontrola z urzędu zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do uznania jej za wydaną z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymagało także to, że wydając skarżoną decyzję organ nie naruszył normy przepisu art. 153 p.p.s.a. Organy były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w uzasadnieniu wyroku uchylającego wcześniejsze decyzje i w pełni się do nich zastosowały. Przypomnieć należy, że zaskarżona wcześniej do Sądu decyzja WWINB i poprzedzającą ja decyzja PINB dla powiatu poznańskiego uchylona została tylko z jednego powodu. Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest nieprawidłowe, albowiem rozstrzygnięcie w sposób nieprecyzyjny określa jakie konkretne roboty Skarżący mają wykonać, aby przywrócić stan poprzedni stawu. Decyzja PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 09 marca 2016 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja WWINB z dnia 25 sierpnia 2016 r. spełniają dokładnie te wymogi.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w całości oddalił.