Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1103/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 sut. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 7, art. 8 ust. 1-3, art. 10, art. 11
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 11 ust. 2, art. 23 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda . Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi H. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1103/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.); art. 7, art. 8 ust. 1-3, art. 10, art. 11 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L z 2011 r. nr 25); art. 19 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE L 2009 r. nr 30); art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz. UE L z 2013 r. nr 347); art. 11 ust. 1-2, art. 12, art. 14, art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE L z 2009 r. nr 316); art. 43 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofywania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L z 2014 r. nr 181); art. 1, art. 20 ust. 1-2, art. 21, art. 24 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 173) – dalej:ustawa ONW; § 2,§ 3, § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. nr 40 poz. 329) – dalej: rozporządzenie ONW; § 2, § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie działań, w ramach których wnioski o przyznanie pomocy lub o płatność mogą być składane za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wymagań jakie powinien spełniać ten formularz, oraz warunków i trybu składania wniosków za pomocą tego formularza (Dz.U. z 2011 r. Nr 55 poz. 288) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania H.F. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 2 maja 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2014, w tym jednolitej płatności obszarowej. Wniosek został złożony za pośrednictwem strony internetowej Agencji.

W dniu 30 czerwca 2014 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków złożonego wniosku poprzez określenie powierzchni gruntów rolnych ogółem na działce ewidencyjnej nr 333, określenie powierzchni gruntów rolnych nie zgłoszonych do programów pomocowych na działce ewidencyjnej nr 333, złożenie załączników graficznych dla działek ewidencyjnych nr 333, 332, 322, 13/2, 341.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona, w dniu 8 lipca 2014 r. dokonała korekty złożonego wniosku oraz złożyła brakujące załączniki graficzne.

Następnie postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił wszczęcia postępowania przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwagi na upływ terminu do złożenia wniosku.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony skarżącej postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż oceny kwestii materialnoprawnych stanowiących podstawę rozpoznania wniosku organ winien dokonać w toku wszczętego postępowania, a nie w uzasadnieniu postanowienia o charakterze formalnym.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. odmówił przyznania H.F. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014. Uzasadniając organ wskazał, że złożenie przedmiotowego wniosku nastąpiło z uchybieniem terminów określonych przepisami prawa, co skutkowało odmową przyznania płatności.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem H.F. wniósł odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w którym zarzucił:

- naruszenie zasady legalizmu określonej w art. 6 K.p.a., poprzez bezprawne uznanie, że złożony przez skarżącego w dniu 2 maja 2015 r. wniosek w formie elektronicznej, w tym załączniki graficzne, na których znalazły się zadeklarowane działki ewidencyjne, został złożony bezskutecznie;

- art. 18 ust. 2 i ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie, że złożony w formie elektronicznej wniosek został złożony z uchybieniem terminu;

- art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez wezwanie skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku, po upływie 25 dni kalendarzowych od dnia 15 maja, tj. od daty ostatniego dnia terminu przewidzianego do składania wniosków o przyznanie płatności;

- art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nieudzielenie skarżącemu niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych , mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego w zakresie przyznania wnioskowanej płatności;

- art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez uniemożliwienie dokonania poprawek mających związek z dokumentami uzupełniającymi do wniosku wniesionego w terminie określonym w art. 23 ust. 1 powołanego rozporządzenia, jak również nieuwzględnienie uzupełnienia tej dokumentacji w zakreślonym terminie, tj. w dniu 8 lipca 2014 r., wskutek wykonania wezwania organu z dnia 30 czerwca 2014 r.;

- art. 61a § 1 K.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie;

- art. 64 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie skutków prawnych wynikających z zastosowania się przez stronę do wezwania organu i usunięcia braków w wyznaczonym terminie, jak również zainicjowanie tego trybu w dniu 30 czerwca 2014 r., tj. po upływie terminu do złożenia kompletnego wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, a tym samym pozbawienie strony możliwości skutecznego usunięcia braków wniosku , złożonego w formie elektronicznej w dniu 2 maja 2014 r.;

- art. 64 § 2 K.p.a. poprzez zastosowanie rygoru określonego w powołanym przepisie w sytuacji usunięcia braków wniosku, w terminie zakreślonym przez organ administracji;

- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadą zaufania do organów władzy publicznej.

Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...].

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej regulują przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Powołując przepis art. 7, art. 8 ust. 1-3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 organ odwoławczy wskazał na odpowiednie zastosowanie przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Dalej powołując się na rozporządzenie ONW z dnia 11 marca 2009 r. organ odwoławczy wskazał, że stosownie do § 2 rozporządzenia płatność przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009:

- jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. , lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha, a nie więcej niż 300 ha;

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności , zwany dalej "numerem identyfikacyjnym",

- przestrzega wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z art. 50 a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

W myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW wniosek o przyznanie płatności składa się co roku do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Do wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik dołącza materiał geograficzny, o którym mowa w art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 (§ 5 ust. 3a pkt 1 rozporządzenia ONW).

Z treści art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wynika, że płatności są przyznawane na wniosek rolnika.

Wniosek o przyznanie płatności obszarowych (...) składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2 powołanej ustawy).

Termin, o którym mowa w art. 18 ust. 2 nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3 ustawy).

Dalej organ odwoławczy wskazał, że ostateczny termin składania wniosków określa przepis art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w myśl którego z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony był rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1% za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13 , jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie się odnosiło do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

Powyższe regulacje mają także zastosowanie do obligatoryjnych dokumentów, które należy dołączyć do wniosku, w tym do załączników graficznych.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż jak wynika z treści art. 24 ustawy ONW wnioski o przyznanie składa się na formularzach opracowanych przez Agencję, przesyłanych wnioskodawcom lub udostępnionych na stronie internetowej Agencji. Złożenie wniosku o przyznanie płatności może nastąpić poprzez jego bezpośrednie złożenie w siedzibie właściwego oddziału Agencji bądź za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji. Szczegółowe wymagania jakie powinny spełniać wnioski składane za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji określają przepisy podwykonawcze - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie działań, w ramach których wnioski o przyznanie pomocy lub o płatność mogą być składane za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wymagań jakie powinien spełniać ten formularz, oraz warunków i trybu składania wniosków za pomocą tego formularza. Z treści powołanych przepisów wynika, że za pojęciem wniosku o przyznanie płatności nie należy rozumieć samego formularza wniosku, a formularz wraz z obowiązkowymi załącznikami, w tym załącznikami graficznymi, które stanowią integralną część wniosku. Tym samym kompletny wniosek, w rozumieniu art. 12 Komisji (WE) nr 1122/2009, składa się z wypełnionego formularza wniosku wraz z wypełnionymi załącznikami graficznymi.

W przedmiotowej sprawie, skarżący do złożonego w dniu 2 maja 2014 r. wniosku o przyznanie płatności ( w terminie określonym w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego), wniesionego w trybie art. 24 ust. 2 ustawy ONW za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji, nie załączył wymaganych załączników graficznych oraz nie wpisał powierzchni gruntów rolnych ogółem i powierzchni niezgłoszonej do programów pomocowych na działce ewidencyjnej nr 333. Powyższe braki strona uzupełniła dopiero w dniu 8 lipca 2014 r. , w wyniku wezwania organu z dnia 30 czerwca 2014 r. Tym samym uznać należało, że kompletny wniosek o przyznanie płatności ONW został złożony dopiero w dniu 8 lipca 2014 r., a więc po upływie ostatecznego terminu przewidzianego do jego wniesienia, który upłynął w dniu 9 czerwca 2014 r. Powyższe skutkowało odmową przyznania wnioskowanej płatności.

Odnosząc się do zarzutów odwołania skarżącego, który podnosił, iż złożony w dniu 2 maja 2014 r. wniosek był kompletny, a powstałe braki wniosku wynikały z błędnego działania systemu organ odwoławczy wskazał, że znajdująca się w aktach sprawy papierowa wersja wniosku skarżącego jest wiernym odzwierciedleniem wniosku złożonego przez stronę w dniu 2 maja 2014 r. za pomocą strony internetowej Agencji. W sekcji VI wniosku, w polu nr 18 stanowiącym o liczbie załączników widnieje zapis "0", natomiast w sekcji VII wniosku kolumny 10 i 11, w wierszu działki ewidencyjnej nr 333 pozostają puste. Powyższe potwierdza, że złożony przez skarżącego w dniu 2 maja 2014 r. wniosek był wnioskiem niekompletnym. Ponadto podkreślenia wymaga, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie, co do zasadności swojej argumentacji.

Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu skarżącego, co do naruszenia art. 64 § 2 K.p.a. poprzez wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku po upływie ostatecznego terminu do jego wniesienia i nieuwzględnienie uzupełnienia przez stronę stwierdzonych braków, w zakreślonym 7 dniowym terminie. W ocenie organu odwoławczego powołany przez stronę przepis art. 64 § 2 K.p.a. nie znajduje zastosowania, bowiem istnieje przepis szczególny, który wyłącza możliwość uzupełnienia braków formalnych wniosku po terminie określonym we wskazanym wcześniej art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Organ podkreślił ponadto, że przywołany przepis jest dostatecznie precyzyjny i nie wymaga uszczegółowienia w przepisach prawa krajowego, tym samym regulacja zawarta w art. 64 § 2 K.p.a. ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych, nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia przepisu art. 23 rozporządzenia. Upływ terminu określony w tym przepisie uniemożliwia przyjęcia jakiejkolwiek poprawki złożonego wniosku, z wyjątkiem błędu oczywistego, o którym mowa w art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Stwierdzone w niniejszej sprawie braki w postaci niezłożenia załączników graficznych oraz niewpisanie powierzchni w zakresie działki ewidencyjnej nr 333, nie mieszczą się w kategoriach błędu oczywistego. Tym samym uzupełnienie przez skarżącego w dniu 8 lipca 2014 r. stwierdzonych braków formalnych wniosku, w zakreślonym 7 dniowym terminie, ale po upływie ostatecznego terminu określonego w art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, iż odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wydana przez organ I instancji decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy orzekł jak w sentencji.

H.F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- art. 18 ust. 2 i ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie, że złożony w formie elektronicznej wniosek został złożony z uchybieniem terminu;

- art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez wezwanie skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku, po upływie 25 dni kalendarzowych od dnia 15 maja, tj. od daty ostatniego dnia terminu przewidzianego do składania wniosków o przyznanie płatności;

- art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez uniemożliwienie dokonania poprawek mających związek z dokumentami uzupełniającymi do wniosku wniesionego w terminie określonym w art. 23 ust. 1 powołanego rozporządzenia, jak również nieuwzględnienie uzupełnienia tej dokumentacji w zakreślonym terminie, tj. w dniu 8 lipca 2014 r., wskutek wykonania wezwania organu z dnia 30 czerwca 2014 r.;

- art. 64 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie skutków prawnych wynikających z zastosowania się przez stronę do wezwania organu i usunięcia braków w wyznaczonym terminie, jak również zainicjowanie tego trybu w dniu 30 czerwca 2014 r., tj. po upływie terminu do złożenia kompletnego wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, a tym samym pozbawienie strony możliwości skutecznego usunięcia braków wniosku , złożonego w formie elektronicznej w dniu 2 maja 2014 r.;

- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadą zaufania do organów władzy publicznej.

Wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], wydana w przedmiocie odmowy przyznania H.F. płatności ONW na rok 2014

Kwestią sporną pozostaje natomiast zasadność odmowy przyznania wnioskowanej płatności z uwagi na złożenie kompletnego wniosku po upływie ostatecznego terminu, określonego art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, licząc od ostatniego dnia na złożenie wniosku, określonego w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również to, czy stwierdzone przez organy administracji braki wniosku skarżącego z dnia 2 maja 2014 r. mogły zostać uzupełnione w trybie art. 64 § 2 K.p.a.

Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że art. 7 i art. 8 ust. 1-3, art. 10, art. 11 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L z 2011 r. nr 25), w zakresie w nich wskazanym, odsyłają do odpowiedniego stosowanie przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE L z 2009 r. nr 316).

Płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegał się skarżący, stanowią formę wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, która jest jednym z celów Unii Europejskiej. Płatności te przyznawane są na wniosek rolnika, złożony w określonym prawem terminie.

W myśl art. 11 ust. 2 zdanie pierwsze Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja.

Powołany przepis nakłada na państwa członkowskie obowiązek określenia terminu złożenia wniosku, wskazując równocześnie datę graniczną na dzień 15 maja.

Wykonanie powyższego obowiązku przez ustawodawcę krajowego potwierdza treść art. 18 ust. 2 ustawy z 2007 r., zgodnie z którym wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Jednocześnie, z brzmienia art. 18 ust. 3 tej ustawy wynika wprost, że termin ten nie podlega przywróceniu.

Natomiast przepis art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi, iż "z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny".

Na tle powyższych regulacji prawnych w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, zgodnie z którym, termin określony w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ma charakter materialny, co oznacza, że wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, co w niniejszej sprawie będzie oznaczało brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności.

Ponadto z uwagi na wyraźne unormowanie zawarte w art. 18 ust. 3 ustawy, termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności nie podlega przywróceniu, a wyłącznie przedłużeniu na podstawie powołanego przepisu art. 23 ust. 1 Rozporządzenia nr 1122/2009, o maksymalnie 25 dni kalendarzowych. Opóźnienie w złożeniu wniosku przekraczające 25 dni, wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia uprawnienia do żądania przyznania dopłat na dany rok, gdyż wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej bezspornie wykazały, że złożony w dniu 2 maja 2014 r. wniosek skarżącego o przyznanie płatności, wniesiony w trybie art. 25 ust. 4 ustawy z 2007 r. za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji, nie zawierał wymaganych treści merytorycznych, tj. załączników graficznych oraz nie określał powierzchni gruntów rolnych ogółem i powierzchni niezgłoszonej do programów pomocowych na działce ewidencyjnej nr 333. Powyższe braki strona uzupełniła dopiero w dniu 8 lipca 2014 r. , w wyniku wezwania organu z dnia 30 czerwca 2014 r. Tym samym w ocenie Sądu, organy administracji publicznej zasadnie uznały, że złożenie kompletnego wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 nastąpiło dopiero w dniu 8 lipca 2014 r., a więc po upływie ostatecznego terminu określonego w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 , który upłynął w dniu 9 czerwca 2014 r. Powyższe skutkowało odmową przyznania wnioskowanej płatności.

Przechodząc natomiast do kolejnej kwestii spornej, tj. możliwości uzupełnienia , w trybie art. 64 § 2 K.p.a., stwierdzonych merytorycznych braków wniosku skarżącego z dnia 2 maja 2014 r. Sąd uznał, iż organy administracji publicznej rozpatrujące przedmiotowy wniosek zasadnie uznały, że powołany przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Wbrew stanowisku skarżącego, zadośćuczynienie przez niego, w zakreślonym 7 dniowym terminie, wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku (wystosowanemu na podstawie art. 64 § 2 K.p.a.), nie skutkowało uznaniem, iż złożony przez niego w dniu 2 maja 2014 r. był wnioskiem kompletnym. Podkreślenia bowiem wymaga, na co wskazywał organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepis art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 jest dostatecznie precyzyjny i nie wymaga uszczegółowienia w przepisach prawa krajowego. Regulacja zawarta w art. 64 § 2 K.p.a. ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych, nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia przepisu art. 23 powołanego rozporządzenia 1122/2009.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi, naruszenia art. 6 i art. 8 K.p.a., Sąd uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Ponadto w ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że w celu ułatwienia realizacji nałożonych na ARiMR zadań, ustawodawca w dość istotny sposób zmodyfikował postępowanie przed tymi organami, w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w przepisach K.p.a. Do najistotniejszych zmian zaliczyć należy odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a. Organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Natomiast ciężar dowodu został przeniesiony na podmiot, który z danego faktu czerpie korzyści, tj. na podmiot, który wnosi o przyznanie płatności. Ograniczone także zostały zasady postępowania: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać. Wskazać także należy, że przepis art. 9 K.p.a. nie stawia organu administracji w pozycji pełnomocnika strony, nie może być utożsamiany z udzielaniem stronom pomocy prawne, czy też zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o optymalnym sposobie postępowania. Istotnym pozostaje również, że wnosząc o przyznanie wnioskowanych płatności skarżący oświadczył, że znane mu są zasady i tryb przyznawania płatności do gruntów rolnych.

Podnieść jednocześnie należy, iż skarżący na pytanie Sądu nie potrafił udowodnić ,że złożył kompletny wniosek wraz z załącznikami graficznymi.

Reasumując wskazać należy, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa zarówno materialnego, jak i procesowego, w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

U.K.