Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 382/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 pkt 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe "E." Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2014 r. i za odsetki za zwłokę oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. orzekł o odpowiedzialności solidarnej M. K. (dalej: "Skarżący") jako członka zarządu za zaległość podatkową "E." Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. w kwocie 595.929,20 zł, odsetki za zwłokę od tej zaległości w wysokości 100.998,00 zł i umorzył postępowanie w sprawie orzeczenia o jego odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r.. nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W sprawie ustalono, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu (prezesa zarządu) w Spółce od [...] marca 2012 r. wraz z B. M. Ustalono też, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] rozliczył "E." Sp. z o.o podatek od towarów i usług za okresy lipiec - październik 2014 r. w sposób odmienny od deklarowanego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji i stała się ostateczna.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził wystąpienie pozytywnych przesłanek do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległość podatkową Spółki i za odsetki za zwłokę od tej zaległości, tj. pełnienie obowiązków członka zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. i bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. Wskazał, że prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec majątku Spółki nie przyniosło rezultatów. W toku postępowania egzekucyjnego ustalono, iż Spółka wynajmowała pomieszczenia biurowe wraz ze sprzętem informatycznym w lokalu należącym do udziałowca tj. W. Sp. z o.o., nie posiada nieruchomości, nie posiada zarejestrowanych pojazdów. Egzekucja prowadzona z wierzytelności i rachunków bankowych nie doprowadziła do zaspokojenia należności podatkowych. Na posiedzeniu Sądu Rejonowego w S. [...].08.2016 r. w sprawie wyjawienia majątku, występując jako Prezes Zarządu Skarżący oświadczył, że Spółka nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego oraz dłużników (z wyjątkiem urzędu skarbowego), ponadto posiada kredyt w wysokości 300.000,00 zł. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w postanowieniu z [...] września 2016 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności.

Analizując przesłanki egzoneracyjne organ zauważył, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z dnia [...] października 2016 r. został nadany w placówce pocztowej [...] listopada 2016 r., tj. już po wszczęciu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległość Spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. Do dnia dzisiejszego Sąd Rejonowy w S. nie ogłosił upadłości Spółki. Zobowiązania Spółki na koniec 2015 r. wyniosły 3.883.192,02 zł i przekroczyły wartość jej majątku (3 675 201,32 zł) o 207.990,70 zł, kapitał własny osiągnął wartość ujemną.

Organ stwierdził, że ryzyko utraty zdolności do spłaty długów potwierdzał wskaźnik ogólnego zadłużenia (zobowiązania ogółem i rezerwy na zobowiązania : aktywa ogółem), który wyniósł na koniec 2015 r. - 1,056. Wskaźnik ten winien mieścić się w przedziale 0,57 - 0,67. Wysokość tego wskaźnika przekraczająca wartość 1,00 osiągają przedsiębiorstwa charakteryzujące się wyjątkową złą sytuacją ekonomiczno - finansową. Na koniec 2015 r. wskaźnik płynności bieżącej wyniósł 0,9461, co wskazywało na zagrożenie zdolności przedsiębiorstwa w regulowaniu swoich bieżących zobowiązań. Optymalny poziom wskaźnika powinien mieścić się w przedziale 1,2 - 2,0.

Zdaniem organu, zarząd Spółki powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki najpóźniej w terminie 14 dni od 21 marca 2016 r., tj. dnia podpisania sprawozdania finansowego za 2015 r.

Ponadto organ wyjaśnił, że złożenie do sądu pisma - wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest tożsame z jego zgłoszeniem. O zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości można mówić jedynie w sytuacji, gdy sąd tę upadłość ogłosi oraz zostanie wszczęte i przeprowadzone postępowanie upadłościowe.

W skardze złożonej do tut. Sądu Skarżący, działając przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 116 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, dalej: "o.p.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec Spółki oraz że nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, a tym samym, że zachodzą podstawy do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Spółki (w tym Skarżącego) za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. oraz odsetek za zwłokę naliczonych od tej zaległości podatkowej;

a także naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122 o.p., w następstwie czego organ podatkowy wszczął postępowanie w zakresie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Spółki za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. oraz odsetek za zwłokę naliczonych od tej zaległości podatkowej, podczas gdy w chwili wszczęcia przedmiotowego postępowania nie zostało ostatecznie zakończone postępowanie w sprawie bezskuteczności egzekucji wobec tej Spółki.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza zarówno prawa materialnego, jak i procesowego.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.

Przedmiotem sporu jest kwestia wykazania bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. W skarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził wystąpienie pozytywnych przesłanek do orzeczenia o odpowiedzialności M. K. za zaległość podatkową "E." Sp. z o.o. i za odsetki za zwłokę od tej zaległości: pełnienie obowiązków członka Zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. i bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. Odnośnie bezskuteczności egzekucji organ odwoławczy zasadnie powołał uchwałę z 08.12.2008 r. sygn. akt II FPS 6/08 Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której Sąd zajął stanowisko, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 listopada 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego oraz, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji nie jest koniecznym formalne zakończenie postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny poprzez wydanie postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że bezskuteczność egzekucji z majątku została wykazana. Prowadzone postępowanie egzekucyjne nie przyniosło rezultatów. W toku postępowania egzekucyjnego ustalono, iż Spółka wynajmowała pomieszczenia biurowe wraz ze sprzętem informatycznym w lokalu należącym udziałowca, tj. W. Sp. z o.o., nie posiada nieruchomości, nie posiada zarejestrowanych pojazdów. Egzekucja prowadzona z wierzytelności i rachunków bankowych nie doprowadziła do zaspokojenia należności podatkowych. Na posiedzeniu Sądu Rejonowego w S. [...].08.2016 r. w sprawie wyjawienia majątku Spółki, Prezes Zarządu – M. K., oświadczył, że Spółka nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego oraz dłużników (z wyjątkiem urzędu skarbowego), ponadto posiada kredyt w wysokości 300 000,00 zł w P. SA. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w postanowieniu nr [...] z [...].09.2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności. Nie można też się zgodzić z zarzutem skargi dotyczącym wystąpienia przesłanki egzoneracyjnej w postaci zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. W przedmiotowej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości "E." Sp. z o.o. nie został zgłoszony we właściwym czasie. Wniosek Spółki z [...].10.2016 r. został nadany w placówce pocztowej [...].11.2016 r., tj. już po wszczęciu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członków Zarządu Spółki za zaległość "E." Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. (postanowienie z 31.08.2016 r.). Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Gospodarczy postanowieniem z [...].02.2017 r. sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości "E." Sp. z o.o. z siedzibą w D. na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego - ogłoszenie w [...], poz. 11237. Art. 13 ust. 1. ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2171) stanowi, że Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów. W tej sytuacji nie można uznać, że wniosek o ogłoszenie upadłości "E." Sp. z o.o. został zgłoszony we właściwym czasie. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej. Postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członków Zarządu "E." Sp. z o.o Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął postanowieniem z [...].08.2016 r. nr [...]. Na posiedzeniu Sądu Rejonowego w S. [...]08.2016 r. w sprawie z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o wyjawienie majątku Spółki sygn. akt [...], Prezes Zarządu – M. K., oświadczył, że Spółka nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego oraz dłużników (z wyjątkiem urzędu skarbowego), ponadto posiada kredyt w wysokości 300 000,00 zł w P. SA. Stosownie do treści art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Art. 108 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; dniem doręczenia decyzji: określającej wysokość zobowiązania podatkowego, o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę - dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3. Natomiast z art. 201 § 1a Ordynacji podatkowej, wynika, iż organ podatkowy zawiesza postępowanie w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej do dnia, w którym decyzja o której mowa w art. 108 § 2 pkt 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 §4. oraz art. 115§4. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].02.2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...].11.2015 r. nr [...] w sprawie rozliczenia ".E" Sp. z o.o podatek od towarów i usług za okresy lipiec - październik 2014 r. jest decyzją ostateczną. Do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej nie jest koniecznym ostateczne zakończenie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki. Tak jak wyżej wskazano, z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 08.12.2008 r. sygn. akt II FPS 6/08 wynika, że stwierdzenie bezskuteczność egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 listopada 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego oraz, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Z akt sprawy wynika, iż bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki została wykazana. Nie ma przy tym znaczenia, że dopiero [...].11.2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. w postanowieniu nr [...] ostatecznie przesadził o bezskuteczności egzekucji. Nieuprawnionym jest tym samym twierdzenie Skarżącego, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności zostało wszczęte przedwcześnie.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.