Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1184/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 2, pkt 10
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A P. i P K. Spółka Jawna z siedzibą w na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w z dnia 28 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 maja 2013 r. wyrażające stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej podał, że w związku z nieuregulowaniem cła antydumpingowego wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18.04.2011 r., w kwocie 169.774,00 zł uchylonej następnie decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 26.03.2012 r. w części dotyczącej poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 ze zm.), w pozostałej części utrzymanej w mocy, Dyrektor Izby Celnej w dniu 27.02.2012 r., wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i przesłał zgodnie z właściwością miejscową do Dyrektora Izby Celnej w P., celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do "K" s.j., z siedzibą w R.

Zgodnie z art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło z chwilą doręczenia zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego nr [...] czyli w dniu 15.03.2013 r.

Pismem z dnia 20.03.2013 r. zobowiązana złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne w myśl art. 33 pkt 2 i 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) dalej u.p.e.a., tj. brak wymagalności obowiązku z uwagi na wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18.04.2011 r. oraz brak obligatoryjnej treści wskazującej podstawę wydania obu decyzji wskazanych w tytule wykonawczym.

Odnosząc się do zarzutu niewymagalności obowiązku, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że decyzją z dnia 18.04.2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił firmie "K" s.j. cło antydumpingowe w wysokości 169.774,00 zł oraz orzekł o poborze odsetek od w/w kwoty.

W związku z wniesieniem odwołania od przedmiotowej decyzji, postanowieniem z dnia 15.06.2011 r. Dyrektor Izby Celnej wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia 26.03.2012 r. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu I instancji w części dot. poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo Celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622 ze zm.), w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższa decyzja została doręczona w dniu 30.03.2012 r.

W/w decyzję Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W trakcie postępowania sądowego w dniu 18.09.2012 r. na wniosek Strony nastąpiło wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 14.12.2012 r. sygn. akt III SA/Gd 352/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu, Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że w związku z wnioskiem strony, postanowieniem z dnia 15.06.2011 r. wstrzymano wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Wstrzymanie wykonania tej decyzji było przy tym skuteczne do dnia doręczenia stronie decyzji Dyrektora Izby Celnej wydanej w postępowaniu odwoławczym. Decyzja wydana przez organ II instancji jest bowiem decyzją ostateczną, a co za tym idzie wykonalną.

Konstatacji nie może podważać nawet przyjęcie, że środkiem zaskarżenia -"odwołaniem" o którym mowa w art. 243 i 244 WKC jest nie tylko odwołanie uregulowane w przepisach rozdziału 15 działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, lecz także skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W przedmiotowej sprawie nie sposób bowiem mówić o ciągłości zaskarżenia. Postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 15.06.2011. zostało wydane w związku z odwołaniem, które następnie zostało rozpatrzone.

Dyrektor Izby Celnej dodał ponadto, że wykonania takiej decyzji nie wstrzymuje również wniesienie skargi do sądu administracyjnego (art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a. -Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), niemniej jednak po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, na podstawie art. 61 § 3 pkt 1 p.p.s.a.

Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej Strona wniosła kolejny raz o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, dając tym samym wyraz świadomości, że decyzja jest wykonalna.

Postanowieniem z dnia 18.09.2012 r. sygn. akt III SA/Gd 352/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie skarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 14.12.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przedmiotowe wstrzymanie upadło w dniu 14.12.2012 r. czyli w momencie wydania wyroku. Tak więc nie było przeszkód do wszczęcia w dniu 15.03.2013 r. postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W odniesieniu do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a., poprzez powołanie niewystarczającej podstawy prawnej wydania obu decyzji wskazanych w tytule, Dyrektor Izby Celnej zauważył, że wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku może sprowadzać się do powołania decyzji, z mocy której na zobowiązanym ciąży egzekwowany obowiązek i nie jest konieczne wskazywanie wszystkich przepisów prawa materialnego, na podstawie których została ona wydana. Tak więc określenie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, mimo niezamieszczenia w przedmiotowym tytule wykonawczym wszystkich aktów prawnych na podstawie których decyzje wydano, należało uznać za prawidłowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "K" s.j. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 czerwca 2013 r., zarzucając mu naruszenie:

1) art. 33 pkt 2 u.p.e.a., jako że egzekucja została wszczęta pomimo obowiązującego wciąż postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 czerwca 2011 r., którym to postanowieniem wstrzymana została wykonalność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 kwietnia 2011 r. określającej wysokość długu celnego dochodzonego tytułem wykonawczym nr [...],

2) art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., jako że tytuł wykonawczy nie zawiera obligatoryjnej treści wskazującej podstawę wydania obu decyzji wskazanych w tytule.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że wykonalność decyzji organu I instancji na mocy postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 czerwca 2011 r. została na podstawie art. 244 WKC wstrzymana. Powyższe postanowienie nie zostało deregowane z obrotu prawnego przez organ II instancji, gdyż decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2012 r. zawierająca rozstrzygniecie co do decyzji organu I instancji, w żadnym punkcie nie odnosi się do postanowienia o wstrzymaniu wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem skarżącej postanowienie wydane na podstawie art. 244 WKC o wstrzymaniu wykonalności decyzji zachowuje moc obowiązującą (o ile nie zostanie uchylone lub zmienione) aż do zakończenia postępowania, co ma miejsce z chwilą zakończenia postępowania sądowego. Inaczej dochodziłoby do naruszenia bezpośrednio wiążących przepisów rozporządzenia.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tak pojmując rolę Sądu stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wbrew podniesionym zarzutom odpowiada prawu.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia czy zarzuty zgłoszone przez skarżącą w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zasługiwały na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań przytoczyć zatem wypada treść przepisu art. 33 ustawy z u.p.e.a., zgodnie z którym podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może stanowić :

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Podkreślić przy tym należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżąca pismem z 20 marca 2013 r. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oparte na przesłankach wymienionych w art. 33 pkt 2 i 10 u.p.e.a., tj. brak wymagalności obowiązku z uwagi na wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 kwietnia 2011 r. oraz niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 poprzez brak obligatoryjnej treści wskazującej podstawę wydania obu decyzji wskazanych w tytule wykonawczym.

Zgłoszone przez skarżącą zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego uznać należy za nieskuteczne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku zauważyć należy, że decyzją z dnia 18 kwietnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił firmie "K" cło antydumpingowe w wysokości 169.774,00 zł oraz orzekł o poborze odsetek.

W związku z wniesieniem odwołania od przedmiotowej decyzji, postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia 26 marca 2012 r. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu I instancji w części dot. poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo Celne, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższa decyzja została doręczona w dniu 30 marca 2012 r.

W tym miejscu zauważyć należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania decyzji ma znaczenie wyłącznie w czasowych ramach postępowania zmierzającego do weryfikacji decyzji, której wykonanie wstrzymano.

Nie zmienia tej konstatacji fakt, że wstrzymania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 kwietnia 2011 r. dokonano na podstawie art. 244 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz.U.UE.L.1992.302.1 ze zm.), dalej WKC.

Przepis art. 243 WKC pozostawia prawu krajowemu ustalenie trybu odwoławczego.

Przy czym zgodnie z treścią art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne (Dz.U.2004.68.622 ze zm.) do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego, a więc także przepisów WKC.

Przepis art. 244 WKC zmienia zasadę wynikającą z art. 239a Ordynacji podatkowej, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z przepisem art. 244 WKC odwołanie nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji, od której się odwołano.

Przepisy prawa celnego nie zmieniają przy tym zasady, wynikającej z treści art. 239e Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Bez wpływu na wykonalność decyzji ostatecznej pozostaje przy tym okoliczność wstrzymania wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej nieostatecznej na podstawie art. 244 WKC. Wstrzymanie wykonania tej decyzji było bowiem skuteczne do czasu wejścia do obrotu prawnego decyzji wydanej przez organ odwoławczy.

Dotychczasowe rozważania mają marginalne znaczenie dla rozstrzyganej sprawy, albowiem z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że do wszczęcia egzekucji doszło w dniu 15 marca 2013 r., a zatem po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 14 grudnia 2012 r. wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 352/12.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że na etapie postępowania sądowoadmnistracyjnego podstawę prawną wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., co wynika także z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2012 r., I GZ 169/12, wydanego w toku postępowania zainicjowanego skargą spółki wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2012 r. utrzymującą w części decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 kwietnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku tego samego postępowania postanowieniem z dnia 18 września 2012 r., działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie tego aktu upadło wskutek wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Wyrok oddalający skargę spółki zapadł w dniu 14 grudnia 2012 r. Trafnie zatem wywiódł Dyrektor Izby Celnej, że w dniu 15 marca 2013 r. nie było przeszkód do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej spółki.

Przechodząc do oceny zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędne wskazanie podlegającego egzekucji obowiązku w treści tytułu wykonawczego, zauważyć należy, że stosownie do art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy winien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.

Z treści tytułu wykonawczego nr [...] wynika, że jego część B. "Dane dotyczące należności i odsetek" wierzyciel wypełnił następująco: "akt normatywny stanowiący podstawę do wydania orzeczenia, sporządzenia deklaracji/zgłoszenia lub stanowiący, że należność powstaje z mocy prawa" (poz. 29) – Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustan. Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz.WE L 302 z 19.10.1992 z p.zm.) "podstawa prawna należności" (poz. 30) – orzeczenie z dnia 18-04-2011 r. nr [...] utrz. w mocy dec. z dnia 26-032012 r. nr [...].

W judykaturze ugruntował się pogląd, że analiza treści art. 27 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. nie pozwala na stwierdzenie, iż poprzez wskazanie podstawy prawnej obowiązku będącego przedmiotem egzekucji należy rozumieć wskazanie jednocześnie decyzji i aktu prawnego, na podstawie którego ową decyzję wydano. Skoro bowiem egzekwowany w obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, za prawidłowe należy uznać stanowisko, iż powołanie jako podstawy prawnej obowiązku, samej tylko decyzji, spełnia wymóg określony w art. 27 par. 1 pkt 3 cyt. u.p.e.a. (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 304/06).

W świetle powyższego, nie wskazanie przez wierzyciela pełnych podstaw prawnych wydania decyzji obu instancji nie może być uznane za wadę dyskwalifikującą wystawiony tytuł wykonawczy.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.