Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 272/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 15
journal: Dz.U. 2007 nr 114 poz 786
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem  Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2013r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P po rozpatrzeniu wniosku B. B. z dnia [...] listopada 2008 r. o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych odmówił ww. przyznania płatności na zalesianie, w związku z wcześniejszą odmową wpisu B. B. do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. B. B. składając w dniu [...] listopada 2008 r. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie, ubiegała się o przejęcie płatności w związku z nabyciem na własność na podstawie umowy darowizny z dnia [...] października 2008 r. gruntów, do których pomoc na zalesianie na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. otrzymał jej mąż T. B..

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G., decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż B. i T. B. nadano jeden numer identyfikacyjny, jak również to, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego musi zawierać rozstrzygnięcie w kwestii wstąpienia B. B. do toczącego się postępowania na wniosek o przejęcie płatności z dnia [...] listopada 2008 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P., na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 r. Nr 229 poz. 2273) oraz § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. Nr 48, poz. 390 ze zm.), przyznał B. B. płatność z tytułu premii pielęgnacyjnej w wysokości [...] zł, płatne corocznie przez okres 4 lat począwszy od dnia przejęcia zobowiązań z tytułu przyznania pomocy na zalesienie.

Pismem z [...] kwietnia 2012 r. strona wniosła o uzupełnienia decyzji na podstawie art. 111 § 1 K.p.a. o przyznanie płatności z tytułu premii zalesieniowej – stanowiącej zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów, wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. organ odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2012r.

Wnosząc odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. B. B. zakwestionowała "część", w której nie przyznano jej premii zalesieniowej. Podniosła, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. narusza § 7 ust. 6 oraz § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu (...), jak również błędnie odwołuje się do przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. Odwołująca się wyjaśniła, że na dzień składania wniosku o przejęcie płatności uzyskiwała co najmniej 25% dochodów z rolnictwa, co organ winien ustalić w oparciu o dokumenty załączone do wniosku jak i dokumenty, do których doręczenia wzywał stronę pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. W jej opinii w decyzji nie uzasadniono czym organ się kierował przy rozpatrywaniu kwestii przyznania premii zalesieniowej. Wskazała, iż w związku z faktem, iż ciężar związany z uprawą leśną bierze na siebie osoba, która spełnia przesłanki do uzyskania pomocy na zalesianie co do premii zalesieniowej, to bez znaczenia jest to w jakim zakresie pomoc przysługiwała poprzedniemu właścicielowi. Ma ona bowiem konkretny cel - stanowi zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów, które właściciel mógłby uzyskiwać w przypadku niezalesienia przedmiotowej nieruchomości.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Prezes ARiMR wyznaczył do rozpatrzenia odwołania Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, z uwagi na wyłączenie od załatwienia przedmiotowej sprawy A. S., brał on bowiem udział w wydawaniu decyzji organu pierwszej instancji, a od [...] sierpnia 2012 r. pełni funkcję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634 z późn.zm.) uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że wniosek B. B. nie został rozpatrzony w pełni, bowiem ubiegała się ona o przejęcie płatności w zakresie premii pielęgnacyjnej jak i premii zalesieniowej, co podkreślała także w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego dołączając stosowne dokumenty w zakresie wysokości osiągniętego dochodu, a rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji ograniczyło się jedynie do określenia wysokości pomocy zalesieniowej. Organ odwoławczy podkreślił, że zakres żądania B. B. wyznacza treść jej wniosku, a nie zakres praw określonych w decyzji dla producenta, od którego ww. nabyła własność zalesionych gruntów rolnych. Dodatkowo wyjaśnił, że w wyniku nabycia zalesionych gruntów rolnych przejmujący wstępuje w zakres praw przysługujących przekazującemu. Jeżeli przejmujący powierzchnię objętą zobowiązaniem zalesieniowym, występuje z żądaniem przyznania płatności w części, która wykracza poza zakres praw przyznanych dotychczasowemu właścicielowi organ nie jest zwolniony z ustosunkowania się do żądania producenta i wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie natomiast wniosek B. B. dotyczący przyznania premii zalesieniowej nie został rozpatrzony, a tym samym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Organ odwoławczy wskazał również, na naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. bowiem stosownie do tego przepisu rozstrzygnięcie musi zawierać wskazanie faktów, które organ pierwszej instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

B.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z [...] grudnia 2012 r. uchylającą decyzję organu pierwszej instancji w zakresie uzasadnienia, bez kwestionowania jej rozstrzygnięcia ("sentencji"). Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 15, art. 77 oraz art. 107 K.p.a. poprzez przesądzenie przez organ odwoławczy przyszłego załatwienia sprawy przez organ pierwszej instancji, tj. jednoznaczne wskazanie, że w wyniku nabycia zalesionych gruntów rolnych przyjmujący grunty oraz zobowiązanie nie może otrzymać większych uprawnień niż przekazujący. W opinii skarżącej organ odwoławczy przesądził o braku podstaw do przyznania jej premii zalesieniowej i sugeruje organowi pierwszej instancji treść rozstrzygnięcia jakie ma zapaść. Dodatkowo stanowisko organu odwoławczego jest wadliwe w świetle obowiązujących przepisów, bowiem wniosek o przyznanie płatności został złożony w dniu [...] października 2008 r., a więc w chwili obowiązywania ostatecznej decyzji kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] czerwca 2008 r., która przewidywała przyznanie pomocy w pełnym zakresie. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy oparł swoje stanowisko o postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w P. o wznowieniu postępowania w sprawie udzielenia pomocy T. B., pomijając fakt, iż nastąpiło to już po złożeniu przez skarżącą wniosku, który spowodował wszczęcie postępowania z udziałem B. B.. Postępowanie wznowieniowe jako prowadzone przeciwko osobie, która nie była już zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia z dnia 18 czerwca 2007 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości i stroną postępowania, prowadzone było bez udziału skarżącej i nie może skutkować pozbawieniem jej premii zalesieniowej. Wskazała, iż w związku z faktem, iż ciężar związany z uprawą leśną bierze na siebie osoba, która spełnia przesłanki do uzyskania pomocy na zalesianie co do premii zalesieniowej, to bez znaczenia jest to w jakim zakresie pomoc przysługiwała poprzedniemu właścicielowi. Ma ona bowiem konkretny cel - stanowi zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów, które właściciel mógłby uzyskiwać w przypadku niezalesienia przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ wskazał, że zaskarżona decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym i nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Z tego powodu organ pierwszej instancji nie został związany ocenami prawnymi organu drugiej instancji. Skoro organ pierwszej instancji ma na nowo prowadzić postępowanie, to jego wynik będzie zależny od przyszłych ustaleń faktycznych. Nawet jeśli organ odwoławczy uchylając decyzję wyraził pewne oceny materialnoprawne, to należy przyjąć, iż odnoszą się one tylko do dotychczasowego stanu faktycznego spawy. Podkreślił, że na żadnym etapie sprawy nie ingerował w kształt rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm., przywoływanej dalej jako: "P.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2).

Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, skargę należało oddalić.

Przedmiot rozstrzygnięć organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "ARiMR") w niniejszej sprawie stanowiła sprawa zainicjowana wnioskiem B. B. z dnia [...] listopada 2008 r. o przejęcie płatności z tytułu pomocy na zalesianie dla gospodarstwa o pow. zalesionej [...] ha położonego w województwie Warmińsko-Mazurskim, powiat O., gmina M. obręb Ł. (działka nr [...]). We wniosku skarżąca oświadczyła, że na jej rzecz została przeniesiona własność gruntów objętych wnioskiem poprzedniego właściciela o przyznanie pomocy na zalesianie i będzie kontynuowała jego zobowiązania dotyczące zalesiania gruntu wynikające z decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz, że jest małżonkiem rolnika, który złożył wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie w 2007 r., obejmujący grunty stanowiące jej własność i będzie kontynuować jego zobowiązania dotyczące zalesiania gruntów wynikające z ww. decyzji (pkt 23 wniosku). Wnioskująca oznaczyła, że wnosi o przyznanie płatności na zalesianie schemat I dla powierzchni [...] ha – wsparcie na zalesienie, premia pielęgnacyjna- 5 lat, premia zalesieniowa.

Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że wraz z wnioskiem B. B. przedłożyła umowę darowizny z dnia [...] października 2008 r. w formie aktu notarialnego (repertorium "[...]" numer [...]), zgodnie z którą T. i B. małżonkowie B. oświadczyli, że są – na zasadach wspólności ustawowej – właścicielami nie zabudowanej nieruchomości rolnej położonej we wsi Ł. (...) składającej się z działki ewidencyjnej oznaczonej na mapie numerem [...] o obszarze [...] ha, którą nabyli na podstawie umowy sprzedaży z [...] września 2006r. Zgodnie z § 3 umowy T. B.. darował – za zgoda żony – wyżej opisaną nieruchomość żonie B. B. z przeznaczeniem do jej majątku osobistego, a B. B. darowiznę tę przyjęła. Jednocześnie wartość darowizny strony określiły na kwotę [...] zł, ze wskazaniem, iż stanowi to wartość ½ nieruchomości (§ 4 umowy). Do wniosku strona dołączyła tez zaświadczenia o dochodzie.

Okolicznością bezsporną jest, że decyzją [...] z dnia [...] czerwca 2008 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P., po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie z dnia [...] września 2007 r. oraz oświadczeniu o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia z dnia [...] kwietnia 2008 r. przyznał T. B. (mężowi skarżącej) płatność z tytułu wsparcia na zalesianie - [...] zł, płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premii pielęgnacyjnej - [...] zł – płatne corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz premii zalesieniowej - [...] zł. – płatne corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.

Nadto z akt sprawy wynika, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej w G. u T. B., w zakresie wywiązywania się z warunków finansowania pomocy ze środków publicznych, w październiku 2008 r. (vide protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] października 2008 r., wynik kontroli z dnia [...] grudnia 2008 r.) ustalono, że T. B. (numer identyfikacyjny [...]) bezzasadnie przyznano premię zalesieniową płatną corocznie przez okres 15 lat, oraz nienależnie została wypłacona z tego tytułu kwota [...] zł. W oświadczeniu o dochodach uzyskanych spoza rolnictwa w 2006 r. producent wykazał bowiem nieprawdziwe dane o wysokości osiągniętego dochodu. Biorąc pod uwagę uzyskany przez producenta w 2006 r. dochód kontrolujący ustalili, ze udział dochodów z rolnictwa wyniósł 16,86 %. Wobec czego nie spełnił on warunku przyznania premii zalesieniowej (§ 7 ust. 6 rozporządzenia MRiRW z 8 czerwca 2007 r.) tzn. nie osiągnął dochodu z rolnictwa stanowiącego co najmniej 25% jego dochodów.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie przyznania T. B. pomocy na zalesianie. Dopiero po upływie niemal 3,5 roku decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Kierownik BP ARiMR w P. w trybie wznowieniowym uchylił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2008 r. (pkt 1) i przyznał T. B. płatność z tytułu wsparcia na zalesienie w wysokości [...] zł oraz premii pielęgnacyjnej w wysokości [...] zł płatne corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.

Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte wnioskiem T. B. z tytułu przyznania pomocy na zalesienie z dnia [...] września 2007 r. wobec skutecznego przekazania gospodarstwa i zobowiązań wieloletnich w programie Zalesienie gruntów rolnych na rzecz B. B.

Z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia zastosowanie w sprawie winny mieć przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 114, poz. 766 z późn.zm.), zwane dalej "rozporządzeniem". Wprawdzie ww. akt wykonawczy został z dniem 25 marca 2009r. zastąpiony rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 390 z późn.zm.), jednakże w § 24 nowego rozporządzenia zawarto normę intertemporalną, zgodnie z którą do postępowań w sprawach dotyczących pomocy na zalesianie, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sytuacja taka, jak zasadnie stwierdziła skarżąca oraz organ odwoławczy, zaistniała w niniejszej sprawie.

Zgodnie z delegacją określoną w art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", zwanej dalej "pomocą na zalesianie", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanym dalej "Programem", a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w tym:

1) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy na zalesianie, zwanych dalej "wnioskami o pomoc";

2) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o pomoc;

3) przypadki, w których nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, oraz warunki i tryb tego wstąpienia;

4) przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc na zalesianie, oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy;

5) wyjątkowe okoliczności, inne niż określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15), w przypadku wystąpienia których nie jest wymagany zwrot pomocy na zalesianie.

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (...), zwanemu dalej "rolnikiem", który spełnia łącznie następujące warunki:

1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) zobowiązał się do:

a) zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 1782/2003, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,

b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia

- zgodnie z planem zalesienia w rozumieniu przepisów o lasach;

3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie;

4) zobowiązał się do przestrzegania minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (norm) w całym gospodarstwie.

Pomoc na zalesianie gruntów rolnych, z wyłączeniem gruntów położonych na obszarach Natura 2000, jest przyznawana rolnikowi do gruntów (§ 4 ust. 2):

1) stanowiących grunty orne lub sady, do których przyznano jednolitą płatność obszarową w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o pomoc, i które zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku tego planu, gdy zalesianie tych gruntów nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;

2) stanowiących własność lub współwłasność rolnika;

3) o powierzchni większej niż 0,5 ha i szerokości większej niż 20 m, przy czym wymagania, które dotyczy szerokości gruntu, nie stosuje się, jeżeli grunty graniczą z lasem.

W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia pomoc na zalesianie dzieli się na:

1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;

2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;

3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów, wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.

Wysokość pomocy na zalesianie, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej na hektar gruntu i deklarowanej przez rolnika powierzchni gruntów. Wysokość wsparcia na zalesienie i premii pielęgnacyjnej jest uzależniona od nachylenia gruntu przewidzianego do zalesienia. Wysokość stawek pomocy na zalesianie jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2-4).

Zgodnie z § 7 ust. 6 rozporządzenia, premia zalesieniowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa.

W rozporządzeniu określono także przypadki, w których nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, oraz warunki i tryb tego wstąpienia; a także przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc na zalesianie, oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy. § 15 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli:

1) w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek, o którym mowa w § 9 ust. 3;

2) zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-4 albo § 5 ust. 1 pkt 2;

3) uzyskuje on co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa, w przypadku premii zalesieniowej, o której mowa w § 7 ust. 1 pkt 3.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, rolnik, na rzecz którego została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów, wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, jeżeli przeniesienie własności lub współwłasności dotyczy wszystkich gruntów objętych wnioskiem o pomoc (ust. 2). Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się: 1) umowę sprzedaży lub inną umowę, w wyniku której została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, lub kopię takiej umowy, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza lub upoważnionego pracownika Agencji; 2) dokumenty określone w § 9 ust. 4 pkt 3-5.

Po myśli ust. 4 § 15, przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomoc nastąpiło po dniu wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie.

W okolicznościach niniejszej sprawy pierwotny wniosek T. B. o przyznanie pomocy na zalesienie gruntów rolnych (działki nr [...]) z [...] września 2007 r. został rozstrzygnięty decyzją Kierownika BP ARiMR w P. z dnia [...] czerwca 2008 r. o przyznaniu rolnikowi pomocy tj.: wsparcia na zalesianie, premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej.

W dniu [...] listopada 2008 r. B. B. (żona T. B. i współwłaściciel nieruchomości objętej przyznaną pomocą na zalesianie) złożyła wniosek o przeniesienie płatności na zalesianie, powołując się na fakt nabycia własności zalesionej działki na podstawie wskazanej wyżej umowy darowizny z dnia [...] października 2008 r. Wobec tego obowiązkiem organów administracji w niniejszym postępowaniu było ustalenie i rozstrzygnięcie, czy spełnione zostały przesłanki przejęcia przyznanej już uprzednio mężowi skarżącej pomocy na zalesienie gruntów w ich wspólnym gospodarstwie rolnym, w rozumieniu obowiązujących przepisów, w tym § 15 ust. 4 i 1-3 ww. rozporządzenia. Kwestią zasadniczą było zatem rozstrzygnięcie, czy B. B., w okolicznościach niniejszej sprawy jest wobec swego męża T. B. – rolnika, któremu przyznano wnioskowaną pomoc na zalesienie "innym rolnikiem" w rozumieniu wskazanych norm prawnych, czy nastąpiło takie przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych wnioskiem (działka nr [...]) albo ich części, które warunkuje przyznanie pomocy temu "innemu rolnikowi". W dalszej kolejności, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie – ustalenie wysokości przyznanej skarżącej pomocy z tytułu przejęcia zobowiązania i płatności, z uwzględnieniem pomocy przyznanej uprzednio jej mężowi.

Podkreślić przyjdzie, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn.zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn.zm.), który między innymi został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

"Rolnik" zgodnie z zawartą tam definicją oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą, czyli produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 5;

Do powyższej definicji pojęcia "rolnika" odnosi się również definicja pojęcia "producenta rolnego" określona w art. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm. ). Przepis art. 11 ust. 1 tej ustawy stanowi, że producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Z kolei art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ewidencji przewiduje, iż jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny. Numer identyfikacyjny, o którym mowa w ust. 1, jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 2). Wnioskodawcy podlegającemu wpisowi do ewidencji producentów na podstawie kilku tytułów nadaje się jeden numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 3). W przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę (art. 12 ust. 4).

Wskazać należy, że w wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GSK 94/10, który zapadł w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przepis art. 12 ust. 4 u.s.e.p. obliguje do nadania numeru identyfikacyjnego jednemu ze współmałżonków, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego współmałżonków. Zatem nawet posiadanie odrębnego gospodarstwa rolnego ze strony współmałżonka producenta rolnego, który wpisany jest do ewidencji producentów i legitymuje się numerem identyfikacyjnym, nie uprawnia współmałżonka ewentualnie posiadającego oddzielne gospodarstwo rolne, jako jego majątek osobisty, do ubiegania się o wpis do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Sąd odwołując się również do stanowiska zawartego w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1092/08 (LEX nr 552728) stwierdził, że brak jest przepisu prawa, który w przedstawionej powyżej sytuacji pozwalałby na uwzględnienie wniosku skarżącej. NSA podkreślił, a stanowisko to podziela sąd orzekający w niniejszej sprawie, iż zasadą jest, że wszelkie świadczenia z tytułu uczestnictwa w programach pomocowych w ramach Unii Europejskiej obejmują również współmałżonka rolnika. Jak wskazał NSA w powołanym wyżej wyroku: "Widoczne jest to w szczególności w kwestiach socjalnych. I tak, małżonkowie mogą otrzymać tylko jedną, wspólną rentę strukturalną z tytułu zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego (por. § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich; Dz.U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.). NSA wskazał, że w sprawie nie było kwestionowane to, że mąż B. B. – T. B. w 2006 r. został zarejestrowany w Krajowym Systemie Ewidencji Producentów i został mu nadany numer identyfikacyjny (nr [...]). Skarżąca na ten wpis wyraziła swoją zgodę na piśmie. Kwestie związane z rodzajem ustroju majątkowego obowiązującego małżonków i ewentualnym posiadaniem oddzielnych gospodarstw rolnych, stanowiących majątek osobisty, dla prawidłowego zastosowania art. 12 ust. 4 u.s.e.p. nie miały zasadniczego znaczenia. Podobnie w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 886/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nawet orzeczona pomiędzy małżonkami separacja nie znosi ujętego w ewidencji gospodarstw gospodarstwa rolnego. Sąd wywiódł, że prawidłowemu zidentyfikowaniu gospodarstwa rolnego jako wszystkich nieruchomości będących w posiadaniu tego samego podmiotu powinna odpowiadać identyfikacja producenta rolnego jako posiadacza gospodarstwa rolnego lub rolnika, którym jest również grupa osób fizycznych lub prawnych – (art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1782/2003 Rady Unii Europejskiej z dnia 29 września 2003 r. (...), a obie te ewidencje mają na celu identyfikację wniosków o płatności jako pochodzących od uprawnionego podmiotu. Innymi słowy, jedno wprowadzone do systemu ewidencji gospodarstw gospodarstwo rolne przyporządkowane jest do zewidencjonowanego jednego producenta, niezależnie od tego czy byłaby nim osoba fizyczna, grupa osób fizycznych ( także małżonkowie), osoba prawna czy grupa takich osób, a obu tym ewidencjom przyporządkowana jest ewidencja wniosków o przyznanie płatności. Współposiadanie jednego zewidencjonowanego gospodarstwa rolnego przez małżonków, z których jeden nadany ma numer identyfikacyjny oznacza, że płatności będą przyznawane na wniosek o płatności kierowany przez uprawnionego do tego rolnika dla celów tego jednego gospodarstwa.

Wobec powyższego organy winny rozważyć, czy zgromadzony materiał dowodowy (w szczególności umowa darowizny) daje podstawę do przyjęcia, że nastąpiło przeniesienie, o którym mowa w § 15 rozporządzenia w sytuacji gdy wszakże skarżąca, posiadał wraz z mężem wspólny numer identyfikacyjny dotyczący ich gospodarstwa rolnego, w dacie składania przez męża T. B. wniosku o przyznanie płatności (na co wyraziła zgodę) była współwłaścicielką nieruchomości zalesianej i współposiadaczką gospodarstwa rolnego.

Abstrahując od oceny legalności czynności prawnej (w formie aktu notarialnego), która nie podlega kognicji sądu administracyjnego, organy zobowiązane są do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności czy w okolicznościach faktyczny i prawnych niniejszej sprawy T. B. mógł skutecznie prawnie darować swojej żonie przedmiot ich współwłasności. Nadto rozważenia wymaga, gdyby nawet chciał przenieść na żonę "swój udział" we współwłasności, który nie wynika aby był wyodrębniony, to czy w takiej sytuacji B. B. stała się nowym i "innym" producentem rolnym wobec tych zalesionych działek, których współwłaścicielem (i rolnikiem w rozumieniu powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi) była już wcześniej, a jedynie w ewidencji producentów, dla celów systemu, wpisany był ten współmałżonek, na wpis którego drugi wyraził pisemną zgodę.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. w powyższym zakresie nie wypowiedział się w decyzji o przyznaniu skarżącej płatności, nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, ewentualnie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, nie wyjaśnił także podstawy prawnej decyzji i nie przytoczył przepisów prawa. Nie sposób zatem ocenić w jakikolwiek sposób jakie okoliczności legły u podstaw jego rozstrzygnięcia.

Stwierdzić przyjdzie, iż organ pierwszej instancji w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz uzasadnieniu powołał się ogólnie na § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., które także reguluje kwestie przeniesienia własności lub współwłasności i przeniesienia płatności z tytułu zalesiania gruntów. Niezależnie od okoliczności, że wskazany akt prawny i jego regulacje nie mogły stanowić podstawy prawnej orzeczenia o wniosku skarżącej (vide § 24), nie można uznać, ze decyzja została wydana bez podstawy prawnej, skoro istnieje regulacja, która stanowić winna podstawę rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza jednak, niezależnie nawet od braku uzasadniania faktycznego i prawnego tej decyzji, zgodnego z art. 107 § 3 K.p.a., że nie można ocenić jakie przesłanki wymagane prawem organ uznał za spełnione, przyznając skarżącej płatność na zalesienie gruntów rolnych z tytułu premii pielęgnacyjnej "na pozostałą część okresu trwania zobowiązania, tj. okres 4 lat". Organ pierwszej instancji nie wypowiedział się bowiem w jakikolwiek sposób co do zgromadzonych dowodów, ich oceny, ustalonego stanu faktycznego, jak i zakresu orzeczenia, w stosunku do żądania wnioskodawcy.

Zgodnie z przepisem art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Konkretyzacja stosunku aministracyjnoprawnego to zorganizowany proces stosowania prawa, obejmujący kolejne etapy: ustalenie, jaka norma prawna będzie miała zastosowanie w sprawie, ustalenie faktu (faktów, okoliczności) istotnego w sprawie z punktu widzenia mającej zastosowanie normy prawnej, subsumcja faktu uznanego za udowodniony pod stosowaną normę prawną i wreszcie prawidłowe ustalenie następstw prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy prawnej. Tok rozumowania organu przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie zawierać winno uzasadnienie decyzji. Z tych powodów nie może budzić żadnej wątpliwości, że zaistniały podstawy do uchylenia przez organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Tylko takie rozstrzygnięcie zapewniało bowiem rzetelne rozpoznanie sprawy administracyjnej w jej całokształcie (co do całości sprawy i żądania). Wbrew oczekiwaniu odwołującej organ odwoławczy, wobec tak znacznej wadliwości postępowania i decyzji organu pierwszej instancji, nie mógł również jedynie "rozszerzyć" jego orzeczenia, skoro Kierownik BP ARiMR w P. nie rozpoznał istoty sprawy, nie wskazał dostatecznie motywów swego rozstrzygnięcia, nie orzekł (pozytywnie lub negatywnie) o całości sprawy, w tym poszczególnych elementach pomocy z tytułu zalesiania gruntów. Rozstrzygnięcie sprawy merytoryczne przez organ odwoławczy byłoby w tej sytuacji co najmniej przedwczesne i niedopuszczalne w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego

Wydanie zatem przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, czego nie kwestionuje również skarżąca. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi jednak ocena i wskazania organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżąca zarzuciła, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji kasacyjnej Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., jest wadliwe i narusza art. 15, art. 77 i art. 107 K.p.a. albowiem organ ten przesądza o treści przyszłego załatwienia sprawy przez organ niższego stopnia, jednoznacznie wskazując, że w wyniku nabycia zalesionych gruntów rolnych przejmujący grunty oraz zobowiązanie nie może otrzymać większych uprawnień (wyższej kwoty pomocy) niż przekazujący". Skarżąca zakwestionowała wskazania organu drugiej instancji, jako przesądzające o braku podstaw do przyznania jej premii zalesieniowej i sugerujące organowi pierwszej instancji treść przyszłego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca wniosła z tego powodu o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia.

Wobec sformułowanego przez B. B. jednoznacznie zakresu skargi, który w istocie warunkował treść rozstrzygnięcia Sądu podkreślić przyjdzie, że zakres zaskarżenia, odmiennie niż zarzuty i wnioski skargi wiążą wojewódzki sąd administracyjny, który w istocie nie mógłby uchylić aktu administracji w zakresie niezaskarżonym. W orzecznictwie i doktrynie dopuszcza się zaskarżenie do sądu administracyjnego części decyzji, w tym wyłącznie uzasadnienia decyzji, jednak w takiej sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie – przedmiot zaskarżenia stanowi uzasadnienie decyzji kasacyjnej - niedopuszczalnym byłoby uchylenie, zgodnie z żądaniem skargi, wyłącznie jej uzasadnienia. Uwzględnienie skargi musiałoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości, niedopuszczalne byłoby funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji administracyjnej bez uzasadnienia.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy zaskarżona decyzja kasacyjna, pomimo nieprawidłowości części jej uzasadnienia, nie narusza prawa w sposób, który skutkować winien jej uchyleniem, w kontekście normy w art. 145 P.p.s.a. Kwestionowany wywód organu drugiej instancji (zaledwie część uzasadnia zaskarżonej decyzji) nie stanowi takiego naruszenia przepisów postępowania, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W skarżonym uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2012r. organ odwoławczy wskazał prawidłowo, że o żądaniu skarżącej ubiegającej się o przejęcie płatności w związku z nabyciem na własność gruntów, do których pomoc na zalesienie otrzymał pierwotnie T. B. (decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r.) należy orzekać na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 114, poz. 766 z późn.zm.), zwane dalej "rozporządzeniem". Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. nie dokonywał w zasadzie własnego ustalenia stanu faktycznego i rozważań w zakresie uprawnienia strony do przejęcia płatności lub jej poszczególnych części, nie dokonał także własnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów uznając, że organ pierwszej instancji winien najpierw rozpoznać sprawę w jej całokształcie, bowiem dotychczas wydał rozstrzygnięcie cząstkowe. W tym zakresie organ drugiej instancji prawidłowo przywołał zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz wskazał na istotną wadliwość i braki w uzasadnieniu zaskarżonej odwołaniem decyzji.

W istocie zasadnie skarżąca zarzuca, że organ odwoławczy zawarł ponadto w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia ogólne stanowisko odnoszące się pośrednio do jej żądania i zarzutów odwołania związanych z nieprzyznaniem jej premii zalesieniowej. Podkreślić przyjdzie, iż wbrew twierdzeniu skarżącej organ odwoławczy nie przesądził treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie sugerował też konkretnego rozstrzygnięcia, poza wskazaniem, że w tej spornej kwestii organ pierwszej instancji winien się wypowiedzieć. Organ odwoławczy wskazał również, że w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy organ administracji publicznej stroi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich) .

Skarżąca wskazuje, że uwaga organu odwoławczego natury ogólnej poczyniona w okolicznościach sprawy może być odczytywana jako sugestia przez organ pierwszej instancji, wobec czego nie powinna się znaleźć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić przyjdzie, że organ odwoławczy na takim etapie postępowania nie dokonywał własnych ustaleń co do stanu faktycznego oraz ewentualnego zastosowania konkretnych norm prawnomaterialnych. Nie można zatem uznać, że dokonał wykładni prawa mającego zastosowanie w niniejszej sprawie. Ta sugestia organu odwoławczego była przedwczesna, skoro uznał on, że sprawa nie została dostatecznie i wszechstronnie wyjaśniona przez organ pierwszej instancji, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jednakże nie jest uprawniony w tym trybie do dokonywania wiążącej dla organu pierwszej instancji wykładni przepisów prawa materialnego.

Należy jednak uwzględnić, że decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Tezę wyroku NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II GSK 9/11, LEX nr 1121155, że "z tego też względu organ administracyjny I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji", należy rozumieć w ten sposób, że organ pierwszej instancji nie jest związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami, poglądami i stanowiskiem organu drugiej instancji odnośnie do wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Natomiast jest związany prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy. Niewątpliwie wiążące prawnie są także oceny prawne organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania.

Zaakcentowania wymaga, że postępowanie z wniosku skarżącej toczy się od października 2008 r. i nie zostało nadal rozstrzygnięte w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym, co świadczy o jego przewlekłości. Mając na uwadze treść zarzutów i żądań skarżącej podnoszonych w toku postępowania wskazać przyjdzie, że istotne okoliczności sprawy w zakresie przeniesienia płatności, określonego w § 15 ust. 4 rozporządzenia, nie zostały przez organy ARiMR dostatecznie wyjaśnione i rozważone. W tej sytuacji przedwczesne jest wypowiadanie się co do poszczególnych elementów płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych przyznawanej "innemu rolnikowi", niż ten który deklarował dokonanie zalesienia i otrzymał związana z tym pomoc pierwotnie, w tym premii zalesieniowej. Kwestią drugorzędną jest zatem to, czy zaistniały w tej sprawie przesłanki do przyznania skarżącej jako innemu rolnikowi pomocy, uzależnionej od stosunku jej dochodu uzyskiwanego spoza rolnictwa. Organy działając na podstawie przepisów prawa winny w pierwszej kolejności dokonać wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ustalenia całokształtu stanu faktycznego, a następnie wydać rozstrzygnięcie i prawidłowo je uzasadnić.

Podkreślić również należy, że sąd administracyjny orzekając w zakresie przedmiotowej skargi B. B. na rozstrzygnięcie kasacyjne, mając w szczególności na uwadze treści art. 134 § 2 P.p.s.a., nie może w niniejszej sprawie także wypowiadać się w zakresie podstaw materialnoprawnych do przyznania skarżącej spornej premii zalesieniowej jako części przenoszonej płatności z tytułu zalesienia działki nr [...] położonej w Ł..

Z tych powodów, na podstawie art. 151 w zw. z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.