Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 191/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 5, art. 149 par. 2, art. 146, art,. 147, art. 151 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. P. i K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania aktualizacji w bazie ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] października 2021 r. znak: [...] oraz postanowienie Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: MWINGiK, organ odwoławczy, organ II instancji) z 23 grudnia 2021 r. Nr [...], który utrzymał w mocy decyzję Starosty S. (dalej: Starosta, organ I instancji) z 5 października 2021 r. znak: [...] o odmowie aktualizacji w postępowaniu administracyjnym o wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Starosty z 17 października 2011 r. znak: [...].

Stan sprawy w niniejszej sprawie przedstawia się następująco:

Decyzją z 17 października 2011 r. znak: [...] Starosta, działając na podstawie art. 20, art. 21 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, dalej: P.g.k.), § 44-46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budowlanego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku K. i B. małżonków P. (dalej: wnioskodawcy, strony, skarżący), orzekł o:

1) wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków, obręb W.K., gmina S., w jednostce rejestrowej G115, polegającej na wykreśleniu obecnie figurującej działki oznaczonej numerem [...]

o powierzchni [...] ha wpisaniu w to miejsce działki nr [...]

o powierzchni [...] ha,

2) wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków, obręb W.K., gmina S., w jednostce rejestrowej G72, polegającej na wykreśleniu obecnie figurującej działki oznaczonej numerem [...]

o powierzchni [...] ha i wpisaniu w to miejsce działki nr [...]

o powierzchni [...] ha,

zgodnie z mapą sytuacyjną do celów prawnych z wykazem zmian gruntowych, przyjętą do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (dalej: PODGiK) w S.13 maja 2011 r. za numerem: [...] (dalej: decyzja ostateczna z 2011 r.).

W dniu 1 września 2016 r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął wniosek skarżących, uzupełniony 23 listopada 2016 r. i ponowiony w dniach:

13 stycznia 2017 r. i 20 stycznia 2019 r. o wyjaśnienie niezgodności między stanem uwidocznionym w ewidencji gruntów i budynków a stanem faktycznym na gruncie.

Postanowieniem z 15 kwietnia 2019 r. znak: [...] Starosta, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 149 § 1 i 2 oraz art. 147 k.p.a., wznowił na żądanie wnioskodawców postępowanie zakończone decyzją ostateczną z 2011 r. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że pisma wnioskodawców jednoznacznie wskazują, że opracowanie sporządzone przez geodetę uprawnionego, przyjęte do zasobu 13 maja 2011 r. pod nr [...], nie uwzględniało w całości okoliczności faktycznych sprawy, tj. ustaleń stron postępowania, co do przebiegu granic między działkami o numerach: [...] i [...].

W toku postępowania wyłoniono wykonawcę prac geodezyjnych celem sporządzenia mapy do celów prawnych dotyczącej działek: nr [...], nr [...] i nr [...], położnych na terenie wsi W.K., gmina S.,

z uwzględnieniem faktycznego stanu prawnego tych nieruchomości oraz ujawnionego aktualnie w ewidencji gruntów i budynków wsi W.K. przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...], nr [...] i nr [...] względem faktycznego stanu zagospodarowania na gruncie, jak i przebiegiem granicy pomiędzy tymi działkami ustalonym w wyniku scalenia gruntów tej wsi. Sporządzoną dokumentację przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego

5 grudnia 2019 r. pod numerem kerg [...].

Decyzją z 31 stycznia 2020 r. znak: [...] Starosta, działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stwierdził wydanie decyzji ostatecznej z 2011 r. z naruszeniem prawa. Organ I instancji uznał bowiem, że w dacie ustalenia przebiegu granicy na gruncie między działkami nr [...]i nr [...] właściciele działki nr [...] nie żyli, a do czynności nie zostali przywołani ich spadkobiercy. Poza tym ustalenie granicy między powyższymi działkami nastąpiło sprzecznie z przepisem § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Dlatego decyzja ostateczna z 2011 r. jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, o czym nie może orzec Starosta z uwagi na swoją niewłaściwość. Z uwagi jednak na treść art. 146 § 1 k.p.a. (uchylenie decyzji ostatecznej nie może nastąpić po upływie 5 lat od daty jej doręczenia) organ I instancji ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących od powyższej decyzji MWINGiK decyzją

z 20 marca 2020 r. nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę. Zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego organ I instancji winien szczegółowo zbadać, jakie jest faktyczne żądanie wniosku skarżących oraz ustalić prawidłowy krąg stron postępowania.

W dniu 5 czerwca 2020 r. organ I instancji pismem znak: [...]wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jednoznaczne sprecyzowanie żądania, które dotyczy sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją z 2011 r. Pismo i załączniki nadesłane przez skarżących nie wniosły nowych dowodów w sprawie, stąd Starosta zawiadomieniem z 25 czerwca 2020 r., znak: [...]poinformował ich o pozostawieniu wniosku z 1 września 2016 r. bez

rozpatrzenia.

Postanowieniem z 20 sierpnia 2020 r. nr [...] MWINGiK, po rozpoznaniu zażalenia skarżących, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi

I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał bowiem, że pismo z 25 czerwca 2020 r. należy potraktować jako postanowienie o odmowie wszczęcia wnioskodawcom postępowania w zakresie przedstawionym przez nich w piśmie z 9 czerwca 2020 r. Wskazano, że Starosta powinien dokonać dogłębnej analizy tego pisma w celu ustalenia żądania wnioskodawców.

Następnie w toku postępowania organ I instancji przeprowadził 9 lutego 2021 r. oględziny na gruncie wraz z rozprawą, po czym decyzją z 15 kwietnia 2021 r. znak:

[...]umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne o wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej z 2011 r., uznając że jest ono bezprzedmiotowe. Starosta uznał, że istotą żądania jest rozstrzygnięcie powstałego sporu granicznego, a w takim wypadku konieczne jest przekazanie sprawy Burmistrzowi Miasta S. celem przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.

Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie, wskutek którego organ II instancji decyzją z 12 lipca 2021 r. nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Starosta nie wykazał jednoznacznie przesłanek umorzenia postępowania i przekazania sprawy celem rozgraniczenia. Organ I instancji powinien ocenić wniosek o wznowienie postępowania co do zasadności podstawy wznowienia. Jednocześnie wskazał, że jest możliwa aktualizacja ewidencji gruntów i budynków

w zakresie spornych granic. Organ winien wykazać przebieg granic zgodnie

z dostępnymi materiałami zasobu geodezyjnego i kartograficznego w sposób realizujący obowiązujące normy prawne. Wówczas granice po aktualizacji należy oznaczyć w ewidencji gruntów i budynków jako sporne (§ 39 ust. 8 rozporządzenia

w sprawie ewidencji gruntów) i dopiero wtedy, gdy strony wniosą o rozgraniczenie możliwe jest takie postępowanie.

Ponownie organ odwoławczy nakazał dokładne ustalenie treści żądania stron, ponieważ Starosta dokonał dowolnej interpretacji wniosku skarżących z 1 września 2016 r., wielokrotnie precyzowanego. Jednocześnie MWIGiK zauważył, że skarżący nie podważają samej decyzji ostatecznej z 2011 r., tylko żądają wykazania przebiegu granic zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Starosta powinien rozważyć rozpatrzenie żądania skarżących w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 lub 2c P.g.k., tj. w trybie aktualizacji operatu ewidencyjnego, i zakończyć postępowanie merytorycznym rozstrzygnięciem.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta decyzją z 5 października 2021 r. znak: [...], działając na podstawie art. 24 ust. 2c P.g.k. oraz art. 33 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2018 r. poz. 908 e zm.), orzekł o odmowie dokonania aktualizacji w postępowaniu administracyjnym

o wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej z 2011 r., wznowionego postanowieniem Starosty z 15 kwietnia 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zamierzeniem przeprowadzonych 9 lutego 2021 r. oględzin i rozprawy było wyjaśnienie treści żądania stron. Treść protokołu z powyższych czynności wskazuje, że według wnioskodawców przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami o numerach: [...],[...]

i [...] jest obecnie odmienny od tego protokolarnie ustalonego 4 maja 2011 r. na zgodne oświadczenie stron w dokumentacji [...]. Szkic ustalenia przebiegu granic wskazuje na przebieg ustalonej granicy pomiędzy działkami nr [...]i nr [...] wzdłuż punktów 433-1 (ogrodzenie trwałe), 1-2 (narożniki budynku mieszkalnego), 2-3 (ogrodzenie trwałe), 3-1050 (ogrodzenie trwałe). Stan powyższy został również potwierdzony przez skarżących w dokumentacji [...], stanowiącej dokument techniczny podziału działki nr [...] na działki o numerach: [...],[...]

i [...]. Zarówno protokół ustalenia przebiegu granic z dokumentacji [...], jak i protokół przyjęcia granic z dokumentacji [...] wskazują na ten sam przebieg przedmiotowej granicy pomiędzy punktami 433-1-2-3-1050. Jeśli zaś strony twierdzą, że przebieg granicy pomiędzy działkami o numerach: [...],[...] i [...]

a działką nr [...] powinien być inny, niż wykazany w operacie geodezyjnym [...], to powinni złożyć stosowną dokumentację potwierdzającą taki stan, czego nie uczynili. W ocenie organu I instancji brak jest obecnie podstaw do aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków dla ww. działek.

Jednocześnie Starosta zauważył, że obecnie obowiązujące prawo opisane

w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów nie wskazuje już na oznaczenie granic spornych, na co zwrócił uwagę MWINGiK w decyzji z 12 lipca 2021 r. nr [...].

Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie, wskazując, że granica obecnie wskazana w ewidencji gruntów i budynków nie zgadza się ze stanem faktycznym na gruncie. W związku z tym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wskazaną na wstępie decyzją z 23 grudnia 2021 r. Nr [...] MWINGiK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił, że pożądany przez wnioskodawców przebieg granicy jest odmienny od wykazanego w opracowaniu nr [...] decyzji ostatecznej z 2011 r. Według wnioskodawców granica ta nie biegnie po ścianie budynku, ale w odległości około 20 cm od niej po istniejącym ogrodzeniu, na co strony wskazywały wielokrotnie w swoich pismach. Stanowisko podnoszone przez skarżących, że dokonali ustaleń dotyczących przebiegu granicy po ogrodzeniu przy budynku podczas protokolarnego ustalenia przedmiotowej granicy nie znajduje jakiegokolwiek odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym,

a w szczególności w operacie nr [...], w oparciu o który została wydana decyzja z 2011 r. Zarówno operat nr [...], jak i operat nr [...] wskazuje na przebieg granicy po zewnętrznej powierzchni wschodniej ściany budynku mieszkalnego.

Jeżeli zatem strony kwestionują przebieg wykazywanych granic

w sporządzonych opracowaniach geodezyjnych, nie mogą żądać rozstrzygnięcia sporu w zakresie ustalenia przebiegu granic swojej nieruchomości z działką sąsiednią w trybie postępowania w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków,

z pominięciem procedury rozgraniczeniowej.

Organ II instancji uznał, że w sprawie nie zostały przedstawione nowe opracowania geodezyjno-prawne, z których wynikałby stan inny, odmienny od dotychczas ujawnionego w rejestrze ewidencyjnym. Zebrany materiał dowodowy pozwala natomiast odmówić aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem wnioskodawców.

Na powyższą decyzję wnioskodawcy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucili naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 7 k.p.a. w związku z art. 76 § 3 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art 80 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, że w decyzji ostatecznej z 2011 r. istnieje wewnętrzna sprzeczność pomiędzy ustaleniami zawartymi w jej uzasadnieniu a wprowadzoną na jego mocy dokumentacją geodezyjną, przyjętą 12 maja 2011 r. do zasobu PODGiK

w [...]za numerem [...], polegająca na tym, iż z części opisowej decyzji wynika wprost, że zmiany, które wprowadzała decyzja, miały polegać na regulacji granicy pomiędzy działkami, oznaczonymi w ewidencji gruntów numerami: [...]i [...], obręb W.K., gm. S., wg faktycznego stanu użytkowania na gruncie, a pomimo tego ww. dokumentacja geodezyjna nie odzwierciedla tego faktu, co winno skutkować korektą zaistniałej niespójności;

2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i art 80 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie, że przebieg granicy, ustalony wg. stanu faktycznego posiadania na gruncie, jest inny niż ten wynikający z usytuowania ogrodzenia rozgraniczającego działki nr [...] (uprzednio przed podziałem nr [...], a wcześniej nr [...]) i nr [...] (uprzednio nr [...]), stojącego tam od ponad 30 lat, co skutkowało wadliwym uznaniem, iż dane znajdujące się w rejestrze nie zawierają błędu wymagającego korekty;

3) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) P.g.k. w związku z art. 76 § 3 k.p.a. w związku

z § 54 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów poprzez niepodjęcie także z urzędu działań obejmujących zapewnienie przeprowadzenia okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych w celu wyeliminowania oczywistego błędu, polegającego na braku koherencji pomiędzy ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji ostatecznej z 2011 r. a wprowadzoną na jego mocy dokumentacją geodezyjną, przyjętą 12 maja 2011 r. do zasobu PODGiK w S. za numerem [...].

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1066) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Ponadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, chociaż z innych powodów, aniżeli w niej podniesione.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu, które toczyło się w trybie nadzwyczajnym na skutek wydanego przez organ I instancji postanowienia z 15 kwietnia 2019 r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zakończonego decyzją ostateczną z 2011 r. Z treści tego przepisu wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Organ I instancji był zobowiązany na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia. Tymczasem Starosta ani w uzasadnieniu postanowienia z 15 kwietnia 2019 r., ani na żadnym etapie postępowania (pomimo wskazań organu II instancji co do konieczności oceny wniosku o wznowienie postępowania w zakresie zasadności podstawy wznowienia) nie przeprowadził koniecznej analizy wniosku skarżących inicjującego przedmiotowe postępowanie, zarówno co do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jak

i w ogóle co do jego zakresu i trybu

Organ I instancji wszczął postępowanie wznowieniowe, dokonując dowolnej interpretacji wniosku skarżących. Jeśli wydał postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 2011 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to powinien zbadać, czy z pism wnioskodawców wynika, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Takich ustaleń w sprawie brak.

Po analizie akt administracyjnych Sąd doszedł do wniosku, że z żadnego pisma stron nie wynika, aby żądali oni wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 2011 r., a z treści art. 147 k.p.a. wynika, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.

W piśmie inicjującym postępowanie, które wpłynęło do organu

I instancji 1 września 2016 r., wnioskodawcy prosili o wyjaśnienie, dlaczego wyznaczona przez geodetę granica nie zgadza się ze stanem faktycznym na gruncie.

W piśmie tym stwierdzili, że według decyzji ostatecznej z 2011 r. granica między spornymi działkami przebiega zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Po wezwaniu do sprecyzowania wniosku strony w piśmie z 18 listopada 2016 r. oświadczyły, że ich żądaniem jest poprowadzenie między przedmiotowymi działkami granicy według użytkowania na gruncie. W kolejnym wezwaniu do sprecyzowania żądania z 30 grudnia 2016 r. organ I instancji poinformował skarżących o dwóch trybach wzruszenia decyzji ostatecznej, tj. o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji.

W odpowiedzi wnioskodawcy nie odnieśli się do żadnego ze wskazanych przez Starostę trybów, tylko poparli swoje żądanie zawarte we wniosku z 18 listopada 2016 r.

Kolejne wezwanie do sprecyzowania wniosku organ I instancji wystosował do stron w piśmie z 5 czerwca 2020 r., ponownie nadmieniając o dwóch nadzwyczajnych trybach wzruszenia decyzji ostatecznej, na co wnioskodawcy w piśmie z 9 czerwca 2020 r. wnieśli o sprostowanie na mapach geodezyjnych przebiegu granicy zgodnie

z decyzją ostateczną z 2011 r. Z protokołu oględzin z 9 lutego 2021 r. wynika z kolei, że skarżący nie podważają decyzji ostatecznej z 2011 r., tylko zgadzają się na przebieg granicy na gruncie zgodnie z ustaleniami tej decyzji. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji (strona 3) również wskazał, że wnioskodawcy wnoszą o utrzymanie

w mocy decyzji ostatecznej z 2011 r. Niezrozumiałe jest więc zarówno prowadzenie

w dalszym ciągu postępowania w trybie wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jak i orzekanie merytoryczne w sprawie oderwane od sposobu zakończenia wznowionego postępowania, o którym mowa w przepisach art. 151 § 1 i 2 w związku

z art. 146 k.p.a.

Z treści art. 151 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2, wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Jednak w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).

Z kolei uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś

z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (art. 146 § 1 k.p.a.).

Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2k.p.a.).

Organy orzekające w przedmiotowym postępowaniu pomieszały tryby postępowania; prowadząc postępowanie w trybie wznowieniowym (nadzwyczajnym) nie zakończyły go w sposób wskazany w powyższych przepisach, natomiast orzekły merytorycznie w trybie aktualizacji operatu ewidencyjnego na podstawie art. 24 ust. 2c P.g.k. w ten sposób, jakby prowadziły postępowanie w trybie zwykłym. Całkowicie błędne jest sformułowanie sentencji decyzji o odmowie dokonania aktualizacji

w postępowaniu administracyjnym o wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej z 2011 r. Jak wynika z w.cyt. przepisów stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji

z naruszeniem prawa wraz ze wskazaniem okoliczności, z powodu których organ nie uchylił tej decyzji jest jednym ze sposobów zakończenia postępowania wznowieniowego. Natomiast upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. (5 lat od doręczenia decyzji ostatecznej przy przesłance wznowieniowej

z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania

w sprawie. Po upływie tego okresu w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania organ administracji publicznej traci kompetencję zarówno do uchylenia, jak i do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Go 338/21, wyrok WSA w Krakowie

z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 199/21, oba publ. cbosa).

Potwierdzeniem stanowiska skarżących, że nie żądali wzruszenia decyzji ostatecznej z 2011 r. w trybie nadzwyczajnym przez wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jest ich oświadczenie złożone na rozprawie sądowej 8 czerwca 2022 r., iż nie kwestionują ww. decyzji i nigdy nie żądali wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją (protokół rozprawy k. 87 akt sądowych).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów dotyczących wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 146 k.p.a., art. 147 k.p.a., art. 149 § 1 i 2 k.p.a., art. 151 § 1 i 2 k.p.a., a organ odwoławczy dodatkowo naruszył przepis art. 138

§ 1 pkt 1 k.p.a., przy czym to naruszenie było na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na brak wniosku stron o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z 2011 r., potwierdzonego oświadczeniem skarżących złożonym na rozprawie 8 czerwca 2022 r., Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję oraz postanowienie Starosty z 15 kwietnia 2019 r. znak: [...]. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ skarżący zostali zwolnieni od wpisu od skargi postanowieniem z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie VIII SPP/Wa 46/22.

W tej sytuacji organ I instancji będzie zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku skarżących z 1 września 2016 r. (wielokrotnie w toku postępowania precyzowanego) w trybie zwyczajnym na podstawie ustawy P.g.k.