Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 674/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1, 3, i 6, art. 1, art. 3 ust. 1, art. 20 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 4, art. 2 pkt 2, art. 25, art. 24 a
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: par. 6, par. 7 ust. 1, par. 2 pkt 7 i 8
journal: Dz.U. 2006 nr 127 poz 886
law: Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków  rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków
article: art. 147 par. 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009r. sprawy ze skargi J. B., R. H.. M. K. i A. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Gminy na rzecz skarżących J. B., R. H., M. K. i A. W. solidarnie kwotę 608 (sześćset osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Rada Gminy na podstawie art. 24 ust. 1, 3 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r., o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) zatwierdziła taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przedstawioną przez Zakład Usług Komunalnych sp. z o.o. - w brzmieniu określonym w załączniku do uchwały, która miała wejść w życie z dniem 01.07.2009 roku.

W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono, iż w dniu 25 lipca 2008r. Zakład Usług Komunalnych został przekształcony w spółkę prawa handlowego pod nazwą Zakład Usług Komunalnych Spółka z o.o. W dniu 11.03.2009r. spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na okres od 1 kwietnia 2009r. do 31 marca 2010r. na terenie Gminy P. Do wniosku załączono dane opracowane w formie opisowej oraz w formie tabelarycznej, opracowane zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886). Danymi wyjściowymi do opracowania taryf są przychody i wydatki za okres od 25 lipca 2008 r. (tj. daty powstania spółki) do dnia 31 grudnia 2008r., pomniejszone o przychody i wydatki związane z innymi rodzajami działalności, nie objętymi taryfą. Proporcjonalnie do powyższych kosztów i dochodów pomniejszone zostały koszty ogólnozakładowe i wydziałowe oraz koszty energii. We wniosku o zmianę taryfy przyjęto sprzedaż wody na terenie Gminy P. w wysokości 467 900 m3/rok, w tym dla gospodarstw domowych 360 tys. m3/rok. Proponowany wzrost cen o 0,90 zł/m3 (cena netto) dla gospodarstw domowych i o 1 zł/m3 (cena netto) dla odbiorców przemysłowych, spowodowany jest głównie: potrzebą pokrycia kosztów amortyzacji posiadanej infrastruktury wodno – kanalizacyjnej, wzrostem cen energii elektrycznej, ciągłym wzrostem materiałów i innych towarów oraz wzrostem cen usług, planowanymi inwestycjami w zakresie modernizacji ujęć i rozbudowy sieci. Zakładany we wniosku planowany odbiór ścieków wynosi 337 500 m3/rok, w tym ścieków od dostawców indywidualnych 224 500 m3/rok, dla dostawców przemysłowych 8000 m3/rok, dla przemysłu mięsnego 105 000 m3/rok. Wnioskowany wzrost cen o 0,90 zł/m3 (cena netto) dla gospodarstw domowych i o 1,30 zł/m3 (cena netto) dla ścieków przemysłowych wynika z:

1. wzrostu cen energii elektrycznej,

2. ciągłego wzrostu materiałów i innych towarów oraz wzrostu cen usług.

Wzrost cen dla przemysłu mięsnego o 3,40 zł m3/rok spowodowany jest powyższymi czynnikami, oraz szczególnie złą jakością ścieków odprowadzanych przez tą grupę dostawców. Przedłożony wniosek o zatwierdzenie taryf oraz załączone dokumenty zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz przepisami wykonawczymi. Dane zawarte w załącznikach do wniosku w sposób rzetelny i czytelny przedstawiają niezbędne koszty oraz bilansują zapotrzebowanie na wodę i ilości odprowadzanych ścieków dla poszczególnych grup taryfowych. Skutki ekonomiczne planowanej podwyżki dla średniej (czteroosobowej) rodziny przy zużyciu wody w ilości 3 m3/osobę /m-c wyniesie z tytułu zużycia wody 10,80 zł/m-c. Dla rodziny dwuosobowej przy takim samym zużyciu wody - 5,40 zł/m-c.

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J.B., R. H., M. K. i A. W. wnosząc o:

1. stwierdzenie w całości nieważności zaskarżonej uchwały w myśl art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

2. zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej uchwale zarzucili istotne naruszenia prawa skutkujące nieważnością podjętej uchwały poprzez naruszenie:

1/ art. 24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w szczególności art. 24 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 4 pkt. 1 ustawy,

2/ art. 24a ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków,

3/ § 3 pkt. 1 lit b i c, § 6, § 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków ,

4/ § 6 w zw. z § 141 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej,

5/ konstytucyjnej zasady równości, swobody prowadzenia działalności gospodarczej, wyrażonych w art. 20 i 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasady proporcjonalności, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu podnieśli, iż skarżona uchwała nie zapewnia ochrony odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat. Brak uwzględnienia wskazanej ochrony narusza postanowienia ustawy, w szczególności art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co w połączeniu z naruszeniem przez Radę Gminy P. trybu zatwierdzenia taryf, potwierdza niezgodność z prawem podjętej uchwały. Nadto kwestionowana uchwała wpływa na sytuację skarżących, poprzez nieuzasadnione zwiększenie zakresu obowiązków na nich spoczywających, poprzez konieczność ponoszenia o 42,5 % większych opłat za odprowadzane ścieki, co w sposób oczywisty narusza ich interes prawny, a które to naruszenie uzasadnia wniesienie przedmiotowej skargi i domaganie się stwierdzania jej nieważności. Wójt Gminy P., po przedstawieniu przez Zakład Usług Komunalnych sp. z o.o. taryfy do zatwierdzenia, powinien dokonać sprawdzenia opracowania taryfy zgodnie z przepisami ustawy, w tym w szczególności ze wskazanym powyżej rozporządzeniem. Dokonując weryfikacji taryfy Wójt powinien sprawdzić, czy przedstawiona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne taryfa zapewnia ochronę odbiorców usług, przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat, który to wymóg ma charakter normatywny ( art. 1 ustawy).

Ukształtowanie taryfy dla dostawców ścieków zakwalifikowanych do grupy przemysłu mięsnego poparte jedynie stwierdzeniem, że dostawcy Ci dostarczają szczególnie złą jakość ścieków jest w żaden sposób nieuzasadnione. Uzasadnienie kwestionowanej uchwały nie zawiera, żadnej okoliczności, dowodu czy też odwołania do analizy, który popierałby fakt złej jakości ścieków od tej konkretnej grupy podmiotów zrzucających ścieki. Podwyżka taryfy dla przemysłu mięsnego powinna być uzasadniona konkretną okolicznością, powinny zostać wskazane konkretne przesłanki uzasadniające podwyżkę na poziomie 42,5% oraz powinien zostać wskazany cel na jaki uzyskane zwiększone środki finansowe miałyby być przeznaczone. Gołosłowne twierdzenie "szczególnie zła jakość ścieków", jak również "wzrost cen energii elektrycznej", "ciągły wzrost materiałów i innych towarów oraz wzrost cen usług", które zostały zaprezentowane w uzasadnieniu do uchwały jako uzasadnienie dokonanej podwyżki taryf, prowadzi do wniosku, że Zakład Usług Komunalnych sp. z o.o., w sposób sprzeczny z prawem poprzez subsydiowanie skrośne, chce uzyskać dodatkowe dochody na amortyzację ponoszonych kosztów związanych z prowadzoną działalnością, która nie skupia się wyłącznie na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wzrost cen usług czy też energii elektrycznej jest wpisany w ryzyko prowadzonej przez spółkę Zakład Usług Komunalnych sp. z o.o. działalności i nie może uzasadniać obciążania odbiorców wody czy też dostawców ścieków tym ryzykiem, gdyż wskazane okoliczności w ten sam sposób wpływają na sytuację odbiorców i dostawców. Wójt Gminy P. dokonując weryfikacji wniosku przed jego przedstawieniem do zatwierdzenia Radzie Gminy powinien zweryfikować czy przedstawione przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne taryfy nie prowadzą do subsydiowania skorśnego kosztów, a w przypadku stwierdzenia, że do subsydiowania skorśnego może dojść, zawnioskować o odmowę zatwierdzenia taryfy.

Wójt Gminy powinien również dokonać weryfikacji kosztów z punktu widzenia celowości ich ponoszenia i ocenić czy mają one charakter uzasadnionych oraz czy nie naruszają interesu odbiorców usług, w tym w szczególności czy odbiorca usługi jest chroniony przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat

Kryteria dokonania tej oceny wskazuje przywołane rozporządzenie Ministra Budownictwa, do których to kryteriów wójt powinien stosować się ściśle, a którego to warunku przy podejmowaniu kwestionowanej uchwały nie zachowano.

Odnosząc się zaś do samego wniosku o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, skarżący wskazali, iż został on złożony w oparciu o dane wyjściowe oparte na przychodach i wydatkach za okres od 25 lipca 2008r. do dnia 31 grudnia 2008r. , podczas gdy zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń ze zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne składa wniosek o zatwierdzenie taryf za świadczone usługi, które mają pokryć jego niezbędne przychody, ustala się na podstawie kosztów poniesionych w roku obrachunkowym poprzedzającym rok, w którym wprowadzana jest taryfa. Zgodnie z § 2 pkt 7 rokiem obrachunkowym poprzedzającym wprowadzenie nowych taryf jest dwanaście kolejnych pełnych miesięcy poprzedzających nie więcej niż o 2 miesiące dzień złożenia wniosku. W przedmiotowej sprawie Zakład Usług Komunalnych sp. z o.o. w P. oparł się na danych za 6 miesięcy. Przedstawienie wniosku w oparciu o niepełne dane finansowe, co wprost narusza rozporządzenie określające zasady sporządzania wniosku, powinno skutkować podjęciem przez Radę Gminy uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, z uwagi na sporządzenie ich niezgodnie z przepisami, gdyż niezbędne przychody przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego zostały ustalone w sposób nieprawidłowy. W przedmiotowej sprawie pomimo przedstawienia wadliwego wniosku o zatwierdzenie taryf, nie podjęto uchwały o nie zatwierdzeniu taryf, a wręcz przeciwnie zostały one zatwierdzone.

Wskazano także, iż zasady ustalania cen i stawek opłat dla powołanego lub utworzonego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, reguluje art. 24 a ustawy zgodnie z którym, w okresie pierwszych 18 miesięcy od dnia podjęcia działalności przez powołane lub utworzone przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązują ceny i stawki opłat uchwalone przez radę gminy, zapewniające pokrycie uzasadnionych kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Uchwała ustalająca ceny i stawki jest podejmowana na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), którego podstawę do określenia cen i stawek opłat stanowią planowane dla pierwszego roku działalności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego koszty zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. A zatem skoro Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w P. jest nowopowołanym podmiotem, który będzie realizował zadania stawiane przed przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym i nie jest następcą prawnym Zakładu Usług Komunalnych w P. - jednostki pomocniczej Gminy P., której zadania przejął, o czym może świadczyć choćby fakt, iż dane stanowiące podstawę ustalenia taryfy podaje jedynie za okres liczony od dnia powołania spółki, bez zaliczania okresu działania poprzedniego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, to spółka powinna mieć ustaloną taryfę na okres pierwszych osiemnastu miesięcy działalności. Dlatego też wniosek o zatwierdzenie taryf złożony dnia 11 marca 2009 r. należy uznać za bezpodstawny i przedwczesny, gdyż spółka powinna działać do grudnia 2009r. w oparciu o taryfę ustaloną przez uchwałę rady gminy na wniosek wójta, która powinna zostać podjęta w terminie co najmniej 14 dni przed powołaniem nowego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Kwestionowana uchwała narusza również zasady techniki prawodawczej. Jakkolwiek uchwała o zatwierdzeniu taryf nie ma charakteru uznaniowego, to brak uzasadnienia czy też jego lakoniczne stwierdzenia ograniczają możliwość sprawdzenia czy zasadnie została podjęta konkretna uchwała i czy działanie organu było zgodne z prawem. Kwestionowanej uchwale zarzucono także naruszenie zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej, wyrażonej art. 20 Konstytucji oraz zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji, jak również zasady proporcjonalności, wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Zatwierdzona taryfa w sposób nieuzasadniony różnicuje sytuacje prawną skarżących względem innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie Gminy P. oraz województwa świętokrzyskiego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie podnosząc, iż uchwały akceptujące przedmiotowe taryfy nie podlegają kontroli Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej, wykonywana przez sądy administracyjne, obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowanych z zakresu administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl art.1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( DZ. U. nr 153,poz.1269 ze zm.), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd obowiązany jest zatem skontrolować, czy zaskarżona uchwała odpowiada prawu, czy też prawo to narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 147 § 1 lub art. 151 ustawy p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu podniesionego przez organ w odpowiedzi na skargę, iż uchwały akceptujące przedmiotowe taryfy nie podlegają kontroli Sądu Administracyjnego.

Stanowisko organu jest niezasadne.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15.10.2007r. sygn. akt. IV SA/Wa 1117/06 ( publik. LEX nr 418149)., które to stanowisko tut. Sąd w pełni akceptuje, - uchwałę rady gminy o zatwierdzeniu taryfy należy uznać za akt z zakresu administracji publicznej, jako wyraz władczego oddziaływania rady gminy na kształt rozliczeń za usługi ze sfery publicznej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcami, jako podmiotami zewnętrznymi wobec rady gminy, w żaden sposób nie podporządkowanymi jej funkcjonalnie. Zatwierdzając taryfę, rada gminy kształtuje bowiem relację prawną (w zakresie rozliczeń) istniejącą pomiędzy tymi podmiotami. Takie zaś oddziaływanie, mające władczy charakter z ustawowego umocowania, wobec praw i obowiązków podmiotów zewnętrznych, wykluczający decyzyjną równorzędność tych podmiotów wobec rady gminy w tym zakresie, jako organu lokalnej władzy publicznej, nosi wszelkie cechy administracji publicznej. Nie wpływa przy tym na wskazany charakter uchwały o zatwierdzeniu omawianej taryfy cen i opłat to, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może funkcjonować w formie prawnej zależnej od rady gminy.

W związku z powyższym - z faktu, iż skarżący są odbiorcami usług publicznych świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, dla którego rada gminy zatwierdziła taryfę wynika, iż uchwała ta dotyczy interesu prawnego skarżących, wpływa bowiem - w okresie jej stosowania - na wysokość ich zobowiązań finansowych wobec przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 24 ust. 1, 3 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r., o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Cele i założenia ustawy zostały sformułowane w jej art. 1 stanowiąc, iż ustawa określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego, zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a także zasady ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów.

Stosownie do art. 3 ust. 1 tej ustawy zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Z zadaniem tym wiąże się ściśle sprawa ustalania cen za wodę i odprowadzania ścieków w formie taryf w trybie określonym tą ustawą.

Stosownie do art. 20 ust. 1 i 2 ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne określa taryfę na rok, na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorów usług. Mając jednak na uwadze ochronę interesu odbiorców usług świadczonych przez przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne, ustawodawca powierzył organom gminy kompetencje do zatwierdzania taryf stosowanych przez te przedsiębiorstwa. Tym samym umożliwił organom gminy faktyczną kontrolę wysokości stosowanych cen i opłat za świadczone usługi przez te przedsiębiorstwa. Kontrola ta odbywa się dwuetapowo. W pierwszym etapie, zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy, organ wykonawczy gminy sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy, pod względem celowości ich ponoszenia. W drugim z kolei etapie, rada gminy zatwierdza taryfy, lub odmawia ich zatwierdzenia, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Oznacza to zatem, że rada gminy w sposób ostateczny rozstrzyga o prawidłowości opracowanej przez przedsiębiorstwo taryfy.

Jak już wskazano powyższej, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na 1 rok na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. Ceny i stawki opłat określone w taryfie są różnicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług na podstawie udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Z kolei zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy - przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne ustalają niezbędne przychody, o których mowa w ust. 2, uwzględniając w szczególności:

1) koszty związane ze świadczeniem usług, poniesione w poprzednim roku obrachunkowym, ustalone na podstawie ewidencji księgowej, z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowiązywania taryfy;

2) zmiany warunków ekonomicznych oraz wielkość usług i warunki ich świadczenia;

3) koszty wynikające z planowanych wydatków inwestycyjnych, na podstawie planów, o których mowa w art. 21 ust. 1.

Stosownie zaś do art. 2 pkt 2 ustawy za niezbędne przychody należy rozumieć wartość przychodów w danym roku obrachunkowym, zapewniających ciągłość zbiorowego zaopatrzenia w wodę odpowiedniej jakości i ilości i zbiorowego odprowadzania ścieków, które przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne powinno osiągnąć na pokrycie uzasadnionych kosztów, związanych z ujęciem i poborem wody, eksploatacją, utrzymaniem i rozbudową urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych oraz osiągnięcie zysku.

Z treści wskazanych przepisów w sposób jednoznaczny wynikają kryteria badania taryf. Rada gminy ma zatem kompetencje do oceny przedstawionych taryf z punktu widzenia sporządzenia ich zgodnie z przepisami prawa. Przepisami tymi będą przede wszystkim przepisy wydanego na podstawie delegacji art. 25 ustawy rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. nr 127, poz. 886), zwanego dalej rozporządzeniem. Rozporządzenie to określa szczegółowo sposoby określania taryf, w tym kryteria ustalenia niezbędnych przychodów, alokację kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług, kryteria różnicowania taryfowych cen i stawek opłat oraz wzór wniosku o zatwierdzenie taryf i zakres informacji zawartych w uzasadnieniu taryf. Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia - przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne ustala niezbędne przychody dla potrzeb obliczenia taryfowych cen i stawek opłat planowanych na rok obowiązywania taryf, uwzględniając w szczególności:

1)koszty eksploatacji i utrzymania, w tym:

a)amortyzację lub odpisy umorzeniowe,

b)podatki i opłaty niezależne od przedsiębiorstwa,

c)opłaty za korzystanie ze środowiska;

2)koszty zakupionej przez siebie wody lub wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych niebędących w jego posiadaniu;

3)spłaty rat kapitałowych ponad wartość amortyzacji lub umorzenia;

4)spłaty odsetek od zaciągniętych kredytów i pożyczek;

5)należności nieregularne;

6)marżę zysku.

Z kolei zgodnie z § 7 ust. 1 tego rozporządzenia koszty, o których mowa w § 6 pkt 1-5, planuje się na podstawie:

1) kosztów poniesionych w roku obrachunkowym poprzedzającym rok, w którym wprowadzana jest taryfa, ustalonych na podstawie ewidencji księgowej kosztów sporządzonej zgodnie z przepisami o rachunkowości, z uwzględnieniem planowanych zmian warunków ekonomicznych wpływających na poziom kosztów w roku obowiązywania taryfy. Natomiast stosownie do § 2 rozporządzenia użyte w nim określenia oznaczają:

- rok obrachunkowy poprzedzający wprowadzenie nowych taryf - 12 kolejnych pełnych miesięcy poprzedzających nie więcej niż o 2 miesiące dzień złożenia wniosku (pkt.7)

- koszty uzasadnione - koszty określone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na podstawie ustawy i niniejszego rozporządzenia, przy zachowaniu należytej staranności zmierzającej do ochrony interesów odbiorców i minimalizacji kosztów niezbędnych do wykonania zadań wynikających z ustawy( pkt. 8 ).

Z treści uzasadnienia uchwały jak i przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż w dniu 25 lipca 2008r. Zakład Usług Komunalnych w P. został przekształcony w spółkę prawa handlowego pod nazwą Zakład Usług Komunalnych w P. Spółka z o.o. Zgodnie z § 1 i 4 aktu założycielskiego spółki z dnia 14.07.2008r. w związku z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20.12.1996r. o gospodarce komunalnej ( Dz. U. z 1997r. nr 9 poz. 43 ze zm.) - spółka powstała w wyniku przekształcenia wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością zakładu budżetowego.

W dniu 11.03.2009r. spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków na okres od 1 kwietnia 2009r. do 31 marca 2010r. na terenie Gminy P. Do wniosku załączono dane opracowane w formie opisowej oraz w formie tabelarycznej. Danymi wyjściowymi do opracowania taryf były przychody i wydatki za okres od 25 lipca 2008 r. (tj. daty powstania spółki) do dnia 31 grudnia 2008r., pomniejszone o przychody i wydatki związane z innymi rodzajami działalności, nie objętymi taryfą. Proporcjonalnie do powyższych kosztów i dochodów pomniejszone zostały koszty ogólnozakładowe i wydziałowe oraz koszty energii.

W świetle wskazanych powyższej przepisów nie może budzić wątpliwości, iż przyjęcie danych wyjściowych do opracowania taryf za okres od 25 lipca 2008 r. (tj. daty powstania spółki) do dnia 31 grudnia 2008r.,narusza § 6 i 7 w/w rozporządzenia albowiem złożony wniosek o zatwierdzenie taryf za świadczone usługi, nie obejmuje pełnych danych finansowych za rok obrachunkowy poprzedzający rok w którym wprowadzana jest taryfa. Kategoryczne brzmienie w/w przepisów nie pozwala na dowolność w zakresie przyjęcia innych danych wyjściowych niż w nich określone.

W związku z powyższym trzeba zgodzić się ze skarżącymi, iż przedstawienie wniosku w oparciu o niepełne dane finansowe (wyłącznie za 6 miesięcy) narusza przepisy rozporządzenia określające zasady sporządzania wniosku. W konsekwencji trzeba uznać, że sporządzenie taryf w oparciu o powyższe dane w istotny sposób narusza cyt. przepisy rozporządzenia i ustawy.

Trafnie skarżący podnoszą, iż zasady ustalania cen i stawek opłat dla powołanego lub utworzonego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, reguluje art. 24 a ustawy zgodnie z którym w okresie pierwszych 18 miesięcy od dnia podjęcia działalności przez powołane lub utworzone przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązują ceny i stawki opłat uchwalone przez radę gminy, zapewniające pokrycie uzasadnionych kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Uchwała ustalająca ceny i stawki jest podejmowana na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), którego podstawę do określenia cen i stawek opłat stanowią planowane dla pierwszego roku działalności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego koszty zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków.

Trzeba jednak podkreślić, iż na gruncie sprawy niniejszej nie mamy do czynienia z nowopowołanym lub utworzonym przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnem o jakim mowa w w/w przepisie, albowiem jak już wskazano powyższej Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w P. powstało w wyniku przekształcenia zakładu budżetowego wstępując we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością tego zakładu. Niezrozumiałym w tym kontekście jest jednak stanowisko przedsiębiorstwa, które dane wyjściowe stanowiące podstawę ustalenia taryfy podaje jedynie za okres liczony od dnia powołania spółki, bez zaliczania okresu działania przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego funkcjonującego w formie zakładu budżetowego.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a. stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.

Orzeczenie zawarte w pkt. II sentencji uzasadnia art. 152 tej ustawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.