Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 112/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 4, pkt 4 załącznika nr 1
journal: Dz.U. 2015 poz 667
law: Umowa o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych  do tych przewozów (ATP), przyjęta w Genewie dnia 1 września 1970 r.
article: art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2017 r. Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. (powoływany dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...] o nałożeniu na W. C., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Międzynarodowy Transport Drogowy, kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] stycznia 2017 r. w Oddziale Celnym w K. przeprowadzono kontrolę pojazdu, należącego do przewoźnika W. C. (dalej: "skarżący"). Kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono z Polski na Białoruś mrożone pieczarki. W trakcie kontroli kierowca, obywatel Białorusi, okazał, m.in. dowód rejestracyjny wydany na naczepę ciężarową marki Schmitz o nr rej. [...], wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr [...], międzynarodowy list przewozowy, świadectwo ATP nr [...], ważne do dnia 8 stycznia 2017 r.

W czasie kontroli stwierdzono brak aktualnego świadectwa, wymaganego zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzoną w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 667), powoływaną dalej także jako "umowa ATP", w związku z czym organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne.

Wyniki kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...].

Kierowca podpisał protokół kontroli z zastrzeżeniem, że nie wie czy dokumenty są prawidłowe czy nie.

W odpowiedzi na zapytanie Naczelnika Urzędu Celnego w B. (dalej jako "organ I instancji"), "[...]" w K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością poinformował, że dla środku transportu o nr rej. [...] wydano świadectwo ATP nr [...] na podstawie kontroli okresowej naczepy chłodni w dniu [...] stycznia 2017 r. Świadectwo wraz z tabliczką wysłano skarżącemu w dniu [...] stycznia 2017 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

Decyzją z dnia [...] maja 2107 r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył treść art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 z późn. zm.), dalej: u.t.d., z którego wynika obowiązek posiadania i okazywania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy, w tym także międzynarodowy transport drogowy, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi świadectwa wymaganego zgodnie z umową ATP.

Organ wyjaśnił, że umowa ATP została ratyfikowana przez Polskę 8 stycznia 2015 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2013 r. i opublikowana w Dzienniku Ustaw z 14 maja 2015 r. Zgodnie z art. 4 ust. 1 umowy ATP, do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załącznikach 2 i 3 do umowy, mają być stosowane środki transportu wymienione w artykule 1 umowy, tj. środki transportu nazwane "izolowanymi termicznie-izotermicznymi", "z okładem chłodniczym – lodownia", "z mechanicznym urządzeniem chłodniczym – Chłodnia" lub "środkiem transportu ogrzewanym", które spełniają normy i wymagania podane w złączniku 1 do umowy.

W świetle postanowień umowy ATP, temperatura w jakimkolwiek punkcie ładunki podczas przewozu produktu żywnościowego w postaci mrożonych pieczarek jako produkt mrożony – nie powinna przekraczać -18°C.

Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy organ wyjaśnił, że przedłożone przez kierowcę w dniu kontroli świadectwo ATP straciło ważność z dniem 8 stycznia 2017 r. Nowe świadectwo ATP nr [...] zostało wydane w dniu 16 stycznia 2017 r. i wraz z tablicą wysłane do przewoźnika w dniu 26 stycznia 2017 r. Nowe świadectwo nie znajdowało się w pojeździe i nie zostało okazane w chwili kontroli. Organ podkreślił, że na skarżącym jako osobie profesjonalnie zajmującej się działalnością gospodarzą spoczywał obowiązek wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty przed rozpoczęciem przewozu. Braku ważnego świadectwa ATP w pojeździe w chwili kontroli nie sanowało nadesłanie ważnego świadectwa z dnia 16 stycznia 2017 r. pocztą elektroniczną.

W konsekwencji organ stwierdził, że przewóz międzynarodowy wykonywany był niezgodnie z umową międzynarodową. Z poz. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynika zaś, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu podlega karze w wysokości 8000 zł.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 92c u.t.d. Organ wyjaśnił, że przedsiębiorca odpowiada za działanie przedsiębiorstwa i jego obowiązkiem jest takie organizowanie swojej działalności, by możliwe było wyeliminowanie ryzyka naruszenia prawa. W szczególności przedsiębiorca powinien zapoznać się z obowiązującymi w zakresie przewozów międzynarodowych przepisami i wymogami zawartymi w umowie ATP.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." oraz przepisów prawa materialnego – art. 87 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 6, art. 93 ust. 1 u.t.d. oraz art. 1 , art. 3 ust. 1 i art. 4 Załącznika 1 Dodatki 1 do umowy ATP.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. W ocenie sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli było wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy – mrożonych pieczarek.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu, między innymi świadectwa wymaganego zgodnie z umową ATP.

Zasady wykonywania międzynarodowych przewozów niektórych szybko psujących się artykułów żywnościowych przy wykorzystaniu specjalnych środków transportu oraz zasady kontroli zgodności środków transportu z normami określa Umowa o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP).

Zgodnie z art. 1 umowy ATP, przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych środki transportu mogą być nazwane "izolowanymi termicznie-izotermicznymi", "z układem chłodniczym – lodownia", "z mechanicznym urządzeniem chłodniczym – chłodnia" lub "środkiem transportu ogrzewanym", pod warunkiem, że spełniają wymagania i normy podane w złączniku 1 do umowy.

Art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze umowy ATP stanowi, że do przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załącznikach 2 i 3 do Umowy, mają być stosowane środki transportu wymienione w artykule 1 Umowy, z wyjątkiem przypadków, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego przewozu obowiązek ten okazuje się całkowicie zbędny do utrzymywania temperatur ustalonych w załącznikach 2 i 3 do Umowy.

Postanowienia artykułu 4 Umowy stosuje się do każdego przewozu wykonywanego za wynagrodzeniem na rzecz osób trzecich lub na własny rachunek - z uwzględnieniem postanowień ustępu 2 niniejszego artykułu - transportem kolejowym lub samochodowym lub obydwoma tymi rodzajami transportu:

- szybko (głęboko) zamrożonych lub mrożonych artykułów żywnościowych, oraz

- artykułów żywnościowych wymienionych w załączniku 3 do Umowy, nawet gdy nie są one szybko (głęboko) zamrożone ani zamrożone,

jeżeli miejsca załadowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek na kolejowy lub drogowy środek transportu i miejsca wyładowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek ze środka transportu znajdują się w dwóch różnych państwach i jeżeli miejsce wyładowania ładunku znajduje się na terytorium Umawiającej się Strony (art. 3 ust. Umowy ATP).

W Załączniku 2 do umowy określone są zasady doboru wyposażenia i warunków temperaturowych do przewozu artykułów żywnościowych (głęboko) szybko mrożonych i mrożonych.

Do przewozu produktów żywnościowych (głęboko) szybko mrożonych i mrożonych, środek transportu musi być dobrany i użytkowany w taki sposób, aby podczas przewozu najwyższa temperatura produktu żywnościowego w jakimkolwiek punkcie ładunku nie przekraczała temperatury wskazanej.

W świetle postanowień Załącznika 2 do umowy, przewóz produktów żywnościowych mrożonych i głęboko mrożonych, takich ja przewożone w niniejszej sprawie mrożone pieczarki, powinien odbywać się w temperaturze nie przekraczającej -18°C.

Przepis art. 2 umowy ATP stanowi, że umawiające się Strony podejmą niezbędne środki, aby zgodność z normami środków transportu, o których mowa w artykule 1 umowy ATP, była kontrolowana i sprawdzana zgodnie z postanowieniami zawartymi w dodatkach 1, 2, 3 i 4 załącznika 1 do tej umowy. Każda umawiająca się Strona będzie uznawać ważność świadectw zgodności, wydanych zgodnie z punktem 3 dodatku 1 załącznika 1 do Umowy, przez właściwą władzę innej Umawiającej się Strony. Każda Umawiająca się Strona może uznać ważność świadectw zgodności wydanych z zachowaniem warunków przewidzianych w dodatkach 1 i 2 załącznika 1 do Umowy przez właściwą władzę Państwa niebędącą Umawiającą się Stroną.

Postanowienia dotyczące kontroli zgodności z normami dla izolowanych termicznie - izotermicznych, z układem chłodniczym - lodowni, z mechanicznym urządzeniem chłodniczym - chłodni lub ogrzewanych środków transportu zawiera Załącznik 1 do umowy ATP.

Zgodnie z pkt 3 Załącznika 1 do umowy ATP, certyfikat zgodności lub jego poświadczona notarialnie kopia, powinien zawsze pozostawać przy danym środku transportu w celu przedstawienia go na każde żądanie odnośnych jednostek kontrolujących.

Z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 24 stycznia 2017 r. pojazd, którym wykonywany był międzynarodowy przewóz rzeczy w postaci mrożonych pieczarek z Polski na Białoruś, nie posiadał aktualnego świadectwa ATP oraz oznaczenia na naczepie, że spełnia wymagania określone w umowie ATP.

Z akt sprawy wynika, że w dniu kontroli kierowca okazał świadectwo ATP nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., ważne do 8 stycznia 2017 r. (k.3 verte akt adm.). Na naczepie służącej do transportu artykułów żywnościowych szybko psujących się umieszczona zaś była tabliczka zawierająca adnotację "ważny do 08-01-2017" (k.2 akt adm.). Nie budzi zatem wątpliwości, że w dniu kontroli kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał na żądanie uprawnionego organu ważnego świadectwa ATP. Ważne oznakowanie nie było również umieszczone na pojeździe.

Braku świadectwa w dniu kontroli nie sanuje przesłanie przez skarżącego kopii świadectwa ATP nr [...] z dnia 16 stycznia 2017 r., ważnego do dnia 16 stycznia 2020 r. W piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. "[...]" w K Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością poinformował, że wyżej wymienione świadectwo ATP nr [...] zostało wydane dla środka transportu o numerze rejestracyjnym [...] i wysłane wraz z tabliczką ATP w dniu 26 stycznia 2017 r. (k.18 akt. adm.).

Z porównania wskazanych wyżej dat kontroli oraz wysłania świadectwa skarżącemu przez jednostkę certyfikującą wynika, że skarżący nie mógł wyposażyć kierowcy przed rozpoczęciem przewozu w świadectwo ATP oraz tabliczkę ATP, ponieważ sam go jeszcze nie posiadał. W dniu kontroli zatem kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał ważnego świadectwa ATP, nie posiadał również ważnego oznaczenia na pojeździe. Tymczasem z przywołanych powyżej przepisów wynika, że kierowca obowiązany jest posiadać i okazywać do kontroli świadectwo wymagane zgodnie z umową ATP.

Organy, w świetle powołanych wyżej przepisów, prawidłowo przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków określonych w umowie ATP oraz w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d.

Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Pod pozycją 3.3. załącznika wyszczególniono naruszenie polegające wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Prawidłowo zatem na skarżącego nałożona została w kara w wysokości 8000 zł, określonej w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Na marginesie nadmienić należy, że organ przytoczył pkt 4 załącznika nr 1 dodatku 1 w brzmieniu obowiązującym przed opublikowaniem tekstu umowy, ratyfikowanej przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dnia 8 stycznia 2015 r. Powyższe nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, prawidłowo bowiem wskazał organ, że obowiązuje tekst umowy w brzmieniu z dnia 23 września 2013 r., ogłoszony 14 maja 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 667 i 668) i wynikający z pkt 3 akapitu trzeciego dodatku 1 załącznika 1 do umowy obowiązek posiadania certyfikat zgodności lub jego poświadczonej notarialnie kopii przez kierowcę (certyfikat powinien zawsze pozostawać przy danym środku transportu) i obowiązek przedstawienia go na każde żądanie jednostek kontrolujących. Jak wykazano wyżej skarżący obowiązek ten naruszył.

Za bezzasadne sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, ocenił wszystkie dowody zgodnie z art. 80 k.p.a., dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Zaskarżona decyzja prawidłowo wskazuje podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia, a także zawiera wyczerpujące uzasadnienie stanowiska organu.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.).