Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1617/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 35, art. 73 pkt 17
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 9 ust. 1 pkt 31, art. 16 pkt 14
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] kwietnia 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego A. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej "Prezesem NFZ") działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym p. A. S. z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej u płatnika – A. Sp. z o.o. w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do 31 stycznia 2005 .

Do wydania zaskarżonych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w W. pismem z dnia 8 kwietnia 2010 r., uzupełnionym pismem z dnia 27 lipca 2010 r., zwrócił się z wnioskiem do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (zwanego dalej także "OW NFZ") o zajęcie stanowiska i wydanie stosownej decyzji w sprawie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego p. A. S. z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej u płatnika – A. Sp. z o.o.

We wniosku wskazano, że z posiadanej przez Inspektorat ZUS dokumentacji wynika, że p. A. S. od 1 czerwca 2003 r. (brak wyrejestrowania z ubezpieczeń) został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika A. Sp. z o.o. z kodem tytułu ubezpieczenia 500000 ("inny tytuł do ubezpieczeń"), natomiast od 1 października 2003 r. z kodem tytułu ubezpieczenia 224000 ("członek rady nadzorczej podlegający z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu"). Za wymienione okresy płatnik złożył miesięczne raporty rozliczeniowe ZUS RZA, tj. za miesiące czerwiec 2003 r., grudzień 2003 r., luty 2004 r., czerwiec 2004 r., grudzień 2004 r. Jednocześnie wnioskodawca poinformował, iż A. Sp. z o.o. została zlikwidowana z dniem 1 sierpnia 2006 r. oraz, że z pisma Urzędu Skarbowego w W. wynika, że za p. A. S. płatnik (Spółka) złożył informacje PIT 8B/PIT 11 o wysokości osiągniętych dochodów i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w okresie od 1999 r. do 2004 r., które potwierdzają, że w/wym. uzyskiwał przychody "z udziału w organach stanowiących osób prawnych w ww. spółce". Ponadto wskazano, iż w imiennych raportach RZA za 2003 r. (za czerwiec 2003 r., grudzień 2003 r.) wykazano łącznie podstawę wymiaru na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 400 zł, przychód za 2003 r. wyniósł 1000 zł, natomiast za 2004 r. przychód wykazany w Urzędzie Skarbowym jest zgodny z sumą podstaw wymiaru wykazaną w dokumentach rozliczeniowych tj. 800 zł. Z konta ubezpieczonego wynika ponadto, że Pan A. S. w okresie od 31 grudnia 1998 r. do 30 czerwca 2005 r. został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.

Zwrócono też uwagę, iż zgodnie z § 20 pkt 3 umowy spółki A. Sp. z o.o., sporządzonej aktem notarialnym z dnia 21 grudnia 1998 r., wynagrodzenie dla członków Rady Nadzorczej ustala uchwałą Zgromadzenie Wspólników, natomiast zgodnie z § 18 pkt 7 umowy spółki Rada Nadzorcza odbywa posiedzenia co najmniej raz na trzy miesiące.

Rozpatrując wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w W. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję stwierdzającą objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym p. A. S. z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej u płatnika – A. Sp. z o.o. w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do 31 stycznia 2005 r.

W uzasadnieniu decyzji dyrektor OW NFZ stwierdził, że od dnia 1 kwietnia 2003 r., w związku z wejściem ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm – zwaną dalej także "ustawą z dnia 23 stycznia 2003 r."), zgodnie z art. 16 pkt 14, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje z dniem powołania na członka rady nadzorczej i przyznania świadczenia pieniężnego, a wygasa w dniu zaprzestania pełnienia tej funkcji.

Pan A. S. pełnił funkcję członka rady nadzorczej przed dniem wejścia w życie powyższego przepisu, ale dopiero od dnia 1 kwietnia 2003 r. powstał tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego i tym samym należy uznać, iż w/wymieniony podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pozostawania członkiem Rady Nadzorczej A. Sp. z o.o. w okresie od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 31 stycznia 2005 r.

Podstawą przyjęcia takiego okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu były informacje przekazane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. w piśmie z dnia 27 lipca 2010 r. z których wynika, iż za p. A. S.płatnik złożył miesięczne raporty rozliczeniowe ZUS RZA za miesiące czerwiec 2003 r., grudzień 2003 r., a w 2004 r. za miesiąc luty, czerwiec, grudzień oraz informacje pozyskane przez ten organ z Urzędu Skarbowego w W. tj., że za w/wym. płatnik złożył informacje PIT 8B/PIT 11 o wysokości osiągniętych dochodów i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w okresie od 1999 r. do 2004 r., a które jednoznacznie potwierdzają, że p. A. S. uzyskiwał przychody "z udziału w organach stanowiących osób prawnych w ww. spółce".

W uzasadnieniu decyzji podkreślono też, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego p. A. S. od dnia 1 kwietnia 2003 r. z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej u płatnika – A. Sp. z o.o. powstał z mocy ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ niezależnie od woli czy dobrowolnego uznania strony, której dotyczy postępowanie.

Od powyższej decyzji ustanowiony w sprawie pełnomocnik - p. T. S., w imieniu p. A. S., wniósł w dniu 20 kwietnia 2011 r. odwołanie do Prezesa NFZ, domagając się jej uchylenia w całości i wydanie orzeczenia, że objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym p. A. S. z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej u płatnika – A. sp. z o.o. istniało w okresie od 1 czerwca 2003 r. do 31 stycznia 2005 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że zgodnie z powoływaną przez organ ustawą, która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2003 r., powstanie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego uzależnione jest od łącznego zaistnienia dwóch przesłanek, a mianowicie powołania w skład rady nadzorczej oraz przyznania z tego tytułu świadczenia pieniężnego. Taki stan rzeczy wynika wprost z art. 9 ust. 1 pkt 31 w zw. z art. 16 pkt 14 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. Tymczasem organ wykazał tylko jedną z tych przesłanek, tj. że p. A. S. był w wymienionym w decyzji okresie członkiem rady nadzorczej. Natomiast w odniesieniu do drugiej przesłanki arbitralnie uznał, że przyznanie wynagrodzenia z tytułu członkowstwa w radzie nadzorczej nastąpiło z dniem 1 kwietnia 2003 r., choć ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że okres podlegania ubezpieczeniu dla strony rozpoczął się 1 czerwca 2003 r., a więc od momentu zgłoszenia p. A. S. przez płatnika do ubezpieczenia zdrowotnego (choć zgłoszenie to nastąpiło z nieprawidłowym kodem "500000 – inny tytuł do ubezpieczeń", natomiast od 1 października 2003 r. z kodem tytułu ubezpieczenia "224000 – członek rady nadzorczej").

Inaczej mówiąc, skoro w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do najwyżej siedmiu dni sprzed 1 czerwca 2003 r. organ nie udowodnił, że p. A. S. w tym okresie otrzymywał wynagrodzenia z tytułu członkowstwa w radzie nadzorczej, to zgodnie z art. 17 ust.1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. w zw. z art. 36 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należy przyjąć pierwszą z dat pewnych świadczących o pobieraniu takiego wynagrodzenia, a datą tą jest 1 czerwca 2003 r.

Zarzucił też, że dyrektor OW NFZ nie dość, że nie przejawiał aktywności w gromadzeniu materiału dowodowego w zakresie spornej początkowej daty podlegania ubezpieczeniu społecznemu, to występował do strony o różne dokumenty, która strona ze względu na upływ czasu nie posiadała i w związku z tym nie mogła z tego obowiązku wywiązać się.

Ponadto pełnomocnik wskazał, iż w piśmie strony z dnia 11 kwietnia 2011 r. został zawarty wniosek dowodowy - pod rozwagę organu - o zwrócenie się o informacje lub określone dokumenty do Starostwa Powiatowego w W. dotyczące częstotliwości wypłaty wynagrodzenia członkom rady nadzorczej omawianego płatnika. Wnioskował również o wystąpienie do wskazanego Starostwa o protokoły i terminy posiedzeń rady lub uchwały zgromadzenia wspólników tej spółki na okoliczność wysokości wynagrodzenia członków rady nadzorczej. Proponował też zwrócenie się o zeznania do wskazanego wyżej byłego prezesa Spółki "płatnika J. S. (...) lub ewentualnie innych członków organów tej spółki" o wyjaśnienie kwestii wynagrodzenia Skarżącego. Żaden z powyższych dowodów nie został jednak przez organ uwzględniony.

Dlatego, a w szczególności z uwagi na fakt braku jednoznacznego ustalenia, że przed 1 czerwca 2003 r. strona pobierała wynagrodzenie z tytułu członkowstwa w radzie nadzorczej, organ - zdaniem odwołującego się – naruszył przepisy art. 7 i 77 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że odwołanie strony nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji, za dyrektorem OW NFZ podkreślił, że z informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. w piśmie z dnia 27 lipca 2010 r. wynika, iż za Pana A. S. płatnik złożył miesięczne raporty rozliczeniowe ZUS RZA za miesiące czerwiec 2003 r., grudzień 2003 r., a w 2004 r. za miesiąc luty, czerwiec, grudzień.

Ponadto z informacji pozyskanych z Urzędu Skarbowego w W. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. wynika, że za p. A. S. płatnik złożył informacje PIT 8B/PIT 11 o wysokości osiągniętych dochodów i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w okresie od 1999 r. do 2004 r., które potwierdzają, że w/wym. uzyskiwał przychody "z udziału w organach stanowiących osób prawnych w ww. spółce". Tym samym należało uznać, że w/wym. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pozostawania członkiem rady nadzorczej A. sp. z o.o. w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do dnia 31 stycznia 2005 r.

Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 pkt 31 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 66 ust. 1 pkt 35 ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają członkowie rad nadzorczych pobierający z tego tytułu świadczenia pieniężne.

Jednocześnie art. 16 pkt 14 cyt. ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ stanowił, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 31, powstaje z dniem powołania na członka rady nadzorczej i przyznania świadczenia pieniężnego, a wygasa w dniu zaprzestania pełnienia tej funkcji.

Natomiast zgodnie z art. 73 pkt 17 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 35, powstaje z dniem powołania na członka rady nadzorczej i przyznania świadczenia pieniężnego, a wygasa w dniu zaprzestania pełnienia tej funkcji.

Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2011 r., p. A. S. poprzez swojego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, a zwłaszcza naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego (naruszenie zasady prawdy obiektywnej i oficjalności), art. 75 § 1 i 78 § 1 k.p.a., poprzez niedopuszczenie dowodów wskazanych przez stronę, tj. w szczególności dokumentów dotyczących wynagrodzenia członków rady nadzorczej, które mogą znajdować się w Starostwie powiatowym w W., ewentualnie zeznań byłego Prezesa Spółki na powyższą okoliczność oraz art. 15k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie merytorycznego rozpoznania sprawy przez Prezesa NFZ. Skarżący dodatkowo podkreślił, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w taki sposób, że cały ciężar dowodu przerzucono na stronę, a wobec niedostarczenia ich organowi z przyczyn obiektywnych, (tj. ich fizycznego braku), organy przyjęły niekorzystne dla Skarżącego "domniemanie" stanu faktycznego na podstawie pism Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Odnosząc się do twierdzeń i wywodów zawartych w odpowiedzi na skargę, Skarżący pismem procesowym z dnia 14 listopada 2011 r. ponownie podkreślił, że organy, w tym Prezes NFZ, oparły się w swoich decyzjach na tym, że Urząd Skarbowy poinformował ZUS, iż dysponuje dokumentami PIT 8B/PIT 11 z których wynika, że Skarżący otrzymywał wynagrodzenie z tytułu "udziału w organach stanowiących" Spółki – "płatnika" w latach 1999-2004, choć istnieją rozbieżności w poszczególnych latach (rok 2003 i 2004) co do jego wysokości. Z informacji tych jednak nie można wyciągać wniosków przyjętych przez organy, a wręcz przeciwnie, dowód ten świadczy o tym, że wynagrodzenie przyznawane było w sposób zróżnicowany, a niewykluczone, że czasowo w ogóle było "cofnięte". Co jednak istotne, z tak nieprecyzyjnych informacji nie można wyciągać wniosku, że przyznanie Skarżącemu wynagrodzenia nastąpiło z dniem wejścia w życie ówczesnej ustawy, tj. 1 kwietnia 2003r. Jednocześnie podniósł, że ustalenie tych okoliczności i faktów było możliwe choćby poprzez przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci "dokumentacji osobowej i płacowej", która jest dostępna, po likwidacji A. sp. z o.o. w Archiwum Państwowym w K., co wynika z wydruku strony internetowej dotyczącej archiwizacji dokumentów. Zdaniem Skarżącego, organ zaniechał tego dowodu, a jest wysoce prawdopodobnym, że w skład tej dokumentacji wchodzą również dokumenty dotyczące przyznawania wynagrodzeń członkom rad nadzorczych wymienionej spółki a latach 2003-2006.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Co istotne, sądy administracyjne nie oceniają rozstrzygnięć organu administracji po kątem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatrują sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Kontrolując zaskarżone decyzje pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] maja 2011 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. naruszają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Istota sporu pomiędzy organami administracji a Skarżącym sprowadza się do ustalenia daty początkowej powstania obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pełnienia przez Skarżącego funkcji członka rady nadzorczej w A. sp. z o.o. w świetle ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 31 tejże ustawy oraz art. 66 ust. 1 pkt 35 ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają członkowie rad nadzorczych pobierający z tego tytułu świadczenia pieniężne – obowiązek ten powstaje z dniem powołania na członka rady nadzorczej i przyznania świadczenia pieniężnego, a wygasa w dniu zaprzestania pełnienia tej funkcji. Rację więc ma Skarżący, że powstanie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego uzależnione jest od łącznego zaistnienia dwóch przesłanek, a mianowicie powołania w skład rady nadzorczej oraz przyznania z tego tytułu świadczenia pieniężnego.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że p. A. S. pełnił funkcję członka rady nadzorczej od 10 stycznia 2002 r. tj. z dniem podjęcia uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników A. sp. z o.o. o powołaniu go na członka Rady Nadzorczej Spółki do dnia 1 lutego 2005 r., kiedy został odwołany ze składu Rady Nadzorczej uchwałą wspólników.

Likwidacji spółki dokonano z dniem 1 sierpnia 2006r., natomiast została ona wykreślona z rejestru postanowieniem z dnia 18 października 2006 r., prawomocnym z dniem 3 listopada 2006r.

Powyższy stan wynika w jednoznaczny sposób zarówno z załączonej do akt sprawy przedmiotowej uchwały o powołaniu p. A. S. na członka Rady Nadzorczej, pisma Sądu Rejonowego – Wydział Gospodarczy KRS z dnia 7 grudnia 2010 r., jak i wypisu z Krajowego rejestru Sądowego z dnia 15 grudnia 2010 r. Spółka. Zgodnie z § 20 statutu spółki (znajdującym się w aktach sprawy) członkowie Rady Nadzorczej swoje obowiązki winni wykonywać osobiście, a ich wynagrodzenie ustalało uchwałą Zgromadzenie Wspólników.

Ustalając przesłankę pobierania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej w A. Sp. z o.o. dyrektor OW NFW przyjął, na podstawie informacji uzyskanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., że choć p. A. S. został zgłoszony przez płatnika – A. sp. z o.o. do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 czerwca 2003 r. (zgłoszenie to nastąpiło z nieprawidłowym kodem "500000 – inny tytuł do ubezpieczeń") a od 1 października 2003 r. z kodem tytułu ubezpieczenia "224000 – członek rady nadzorczej", to jednak nie te dokumenty, ale informacje PIT-8B/PIT – 11 (pozyskane z Urzędu Skarbowego) o wysokości osiągniętych dochodów i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w okresie od 1999r. do 2004 r. potwierdzają fakt, że Skarżący uzyskiwał przychody z udziału w organach stanowiących osób prawnych w wym. spółce. To uzasadniało przyjęcie, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, tj. z dniem 1 kwietnia 2003 r. powstał tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego.

Stanowisko to, w świetle akt administracyjnych sprawy i zgromadzonych dowodów, w ocenie Sądu, jest dowolne i wbrew twierdzeniom organów nie ma oparcia w stanie faktycznym sprawy. To, że Skarżący otrzymywał w latach 1999 do 2004 dochody z tytułu udziału w organach stanowiących osób prawnych spółki nie wyjaśnia czy w istotnym dla sprawy okresie, tj. na dzień 1 kwietnia 2003 r., Skarżący otrzymywał wynagrodzenie za uczestnictwo w radzie nadzorczej A. sp. z o.o. Już choćby z przytoczonych przez organ I instancji miesięcznych raportów rozliczeniowych ZUS RZA wynika, że obejmują one jedynie czerwiec 2003 r., grudzień 2003r., luty 2004 r., czerwiec 2004 r. i grudzień 2004 r. Brakuje natomiast jakichkolwiek informacji w zakresie otrzymywania przez Skarżącego świadczeń pieniężnych z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej Spółki za okres od 1 kwietnia 2003 r., a więc od momentu objęcia przez organ obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Skarżącego.

Niezrozumiałym jest też twierdzenie organu I instancji, że "analiza imiennych raportów RZA za 2003 r. dotyczących wykazanych podstaw wymiaru na ubezpieczenia zdrowotne nie jest zgodna z kwotą przychodu wskazaną w zeznaniach podatkowych PIT-8B/PIT-11 w Urzędzie Skarbowym", co miałoby potwierdzać słuszność stanowiska organu co do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Skarżącego od daty 1 kwietnia 2003 r. Wręcz przeciwnie, powyższe jedynie świadczy o tym, że organ mając świadomość rozbieżności w tej sprawie nie poczynił żadnych ustaleń aby je wyjaśnić.

Jak słusznie wskazał Skarżący, organ dokonując oceny podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu nie może dokonywać swoistego rodzaju "domniemań" stanu faktycznego, ale precyzyjnie ustalić okres podlegania ubezpieczeniu. Organ nie tylko nie poczynił takich ustaleń, ale starał się je przerzucić na Skarżącego, wraz z negatywnymi tego skutkami, zapominając, że zgodnie z zasadą oficjalności to na organie ciąży obowiązek dokonania ustaleń faktycznych i prawnych sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że – w ocenie Sądu – Skarżący nie dokonywał obstrukcji postępowania, ale czynnie w nim uczestniczył, starając się naprowadzić organ na dowody, których przeprowadzenie mogłoby spowodować właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i wydanie prawidłowej decyzji.

Jak słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. (sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117) w celu realizacji zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania do obywateli, to na organie ciąży obowiązek ścisłego przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżone decyzje nie spełniają omówionych wyżej kryteriów. Analiza uzasadnień decyzji zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego, pozwala na stwierdzenie, iż organy nie ustaliły w sposób precyzyjny stanu faktycznego sprawy, który pozwalałby na przyjęcie do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Skarżącego od 1 kwietnia 2003 r.

Jak już stwierdzono wcześniej, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 31 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 66 ust. 1 pkt 35 ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają członkowie rad nadzorczych pobierający z tego tytułu świadczenia pieniężne.

Jednocześnie art. 16 pkt 14 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ stanowił, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 31, powstaje z dniem powołania na członka rady nadzorczej i przyznania świadczenia pieniężnego, a wygasa w dniu zaprzestania pełnienia tej funkcji.

Natomiast zgodnie z art. 73 pkt 17 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 35, powstaje z dniem powołania na członka rady nadzorczej i przyznania świadczenia pieniężnego, a wygasa w dniu zaprzestania pełnienia tej funkcji.

Dlatego też organy były zobowiązane do ustalenia, że Skarżącemu przyznano wynagrodzenie z tytułu członkowstwa w radzie nadzorczej Spółki z dniem 1 kwietnia 2003 r. (będącym zarazem dniem wejścia w życie omawianej ustawy, stanowiącej podstawę materialnoprawną ustalenia).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zatem dokładnie wyjaśnić okres podlegania przez skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z uwzględnieniem zasadności wskazanych przez Skarżącego dowodów na powyższą okoliczność.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił w oparciu

o art. 200 p.p.s.a.