Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 306/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Wójt [...], wskazując na art. 23 w związku z art. 2 pkt 10, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r. poz. 1228 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2015 r. poz. 859; dalej jako u.p.o.u.a.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267), działając z urzędu, zobowiązał S. N. (dalej jako Strona, Skarżąca) jako przedstawiciela ustawowego R. i O. N. (dalej jako Córki) do zwrotu kwoty:

1. 500 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu nienależnie pobranych dla R. N. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w dniu [...] września 2013 r.

2. 500 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu nienależnie pobranych dla O. N. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w dniu [...] września 2013 r.

Nadto Wójt wskazał w decyzji sposoby uregulowania należności, po uostatecznieniu się decyzji.

Uzasadniając Wójt wskazał na decyzję własną z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] którą ustalił, że świadczenia wypłacone z funduszu alimentacyjnego dla Córek, na okres 1-30 września 2013 r., w kwocie po 500 zł, są świadczeniami nienależnie pobranymi. Podał, że wobec faktu uprawomocnienia się w/w decyzji oraz obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wynikającego z art. 23 ust. 1 ustawy zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie zwrotu należności. W terminie wskazanym w zawiadomieniu Strona nie zgłosiła żadnych uwag oraz nie wniosła innych dokumentów.

Wójt wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 7 u.p.o.u.a. odsetki ustawowe są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Odsetki od kwoty 1.000 zł od dnia 01 października 2013 r. do dnia wystawienia decyzji wynoszą 134, 60 zł.

W odwołaniu od opisanej decyzji Strona wniosła o uchylenie decyzji Wójta w całości oraz o umorzenie postępowania. Napisała, że zakwestionowała decyzję Wójta z dnia [...] maja 2014 r. o ustaleniu świadczeń wypłaconych za wrzesień 2013 r. jako świadczenia nienależnie pobrane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta, jednak nie minął jeszcze termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odwołująca się podkreśliła, że rozważa wniesienie skargi, na co zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. ma 30 dni. Podała również, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. może domagać się wstrzymania przez sąd zaskarżonej decyzji. W jej ocenie przedmiotowa decyzja jest przedwczesna.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając SKO napisało, że zgodnie z przepisami art. 9 ust. 1 w zw. z art. 23 u.p.o.u.a., orzekanie o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeniach winno nastąpić po ustaleniu ostateczną decyzją administracyjną, że strona nienależnie pobrała świadczenia z funduszu. Stosownie bowiem do art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a., osoba która pobrała nienależnie świadczenia jest zobowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W sprawie dopuszczalne było wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Postępowanie w sprawie ustalenia świadczeń pobranych z funduszu alimentacyjnego jako świadczeń pobranych nienależnie, zostało bowiem zakończone ostateczną decyzją Wójta, z dnia [...] maja 2014 r. Decyzja ta stała się ostateczna w toku instancji, tj. dnia [...] września 2014r. Sam fakt, iż stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego od decyzji, nie ma wpływu na ustalenie, czy decyzja ta jest ostateczna czy też nie. Uprawnienie do wniesienia skargi nie stoi zatem na przeszkodzie orzekaniu o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W ocenie organu II instancji orzekanie przez Wójta [...] o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń było dopuszczalne. Organ prawidłowo ustalił wysokość kwoty podlegającej zwrotowi oraz prawidłowo ustalił wysokość odsetek należnych od należnych kwot.

Na opisaną decyzję, w terminie i formie prawem przewidzianej, S. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się: przeprowadzenia dowodu z dokumentu – kserokopii zawiadomienia wierzyciela o wysokości zadłużenia wystawionego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...], uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji - w całości i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Nadto Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 kpa poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

2. art. 23 ust. 8 u.p.o.u.a. poprzez jego niezastosowanie;

3. art. 77 § 1 kpa poprzez brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

4. art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

5. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez nie dostrzeżenie przez organ odwoławczy braków decyzji organu I instancji.

Uzasadniając napisała, że organ odwoławczy nie wskazał w decyzji dowodów na których się oparł, co narusza art. 107 § 3 kpa. Nadto, jak podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, warunkiem wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest uprzednie ustalenie (przesądzenie), że było to świadczenie pobrane nienależnie. Ponadto obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń obciąża osobę, która przyjmowała świadczenia ze świadomością, że jej się one nie należały. Obowiązek zwrotu jest więc determinowany uprzednim ustaleniem istnienia takiego stanu świadomości u podmiotu pobierającego świadczenie, co pozwala na skuteczne nałożenie obowiązku zwrotu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt: III SA/Gd 253/14). Skarżąca oceniła, że w przedmiotowej sprawie nie ustalono, że świadczenie z tytułu funduszu alimentacyjnego zostało pobrane nienależnie, a tym samym decyzja o zwrocie ww. świadczenia jest przedwczesna. Skarżąca podkreśliła, że złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję ustalającą, że kwota 1.000,00 zł pobrana tytułem świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem nienależnie pobranym. W przedmiotowej sprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. odbędzie się rozprawa. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt: IV SA/Po 1271/14.

Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 23 ust. 8 u.p.o.u.a. organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Tym samym (nawet w przypadku uznania, że pobrane przez Skarżącą świadczenia zostały pobranie nienależnie czemu Skarżąca zaprzecza) organ powinien zbadać z urzędu czy w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jak natomiast wynika z uzasadnień decyzji, organy obu instancji nie dokonały ustaleń w powyższym zakresie. Treść art. 25 u.p.o.u.a., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, implikuje obowiązek podjęcia przez organ administracji (również z urzędu) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji obowiązany jest ponadto w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Powyższe uchybienie nie zostało zauważone przez organ odwoławczy co narusza także art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podał, że z uwagi na wydanie ostatecznej decyzji w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń brak było przeszkód natury proceduralnej do wydania zaskarżonej decyzji. Prawo do wniesienia skargi nie ma wpływu na ustalenie, czy decyzja ta jest ostateczna, czy też nie. Przysługujące stronie uprawnienie do wniesienia skargi, a nawet jej faktyczne wniesienie, nie stoi na przeszkodzie orzekaniu o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W ocenie SKO organy nie miały obowiązku szczegółowego analizowania jej sytuacji materialnej i rodzinnej albowiem na obecnym etapie postępowania brak było podstaw do rozważania, czy zachodzą przesłanki do umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty. Postępowanie w tym zakresie toczy się bowiem na wniosek osoby zobowiązanej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, a nałożenie obowiązku działania z urzędu nie znajduje uzasadnienia prawnego.

Postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 306/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 09 września 2015 r. sąd oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodów z dokumentu załączonego do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Obie wydane w sprawie decyzje nie mogą się ostać.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO oraz – na mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzającej ją decyzji Wójta z dnia [...] października 2014 r. Sąd doszedł do przekonania, że obie te decyzje nie mogą się ostać w obrocie prawnym z powodu, który wydarzył się już po wniesieniu skargi do sądu.

Materialnoprawną podstawę obu decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia stanowiły przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W myśl art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Sąd podkreśla, że do zwrotu jest obowiązana osoba która "pobrała" nienależnie świadczenie. Zatem dopiero gdy decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane stanie się ostateczna, można zacząć mówić o takim świadczeniu, i w efekcie nakazywać jego zwrot.

Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Zasada sądowej weryfikacji decyzji ostatecznych (art. 16 § 2 kpa) oznacza, że decyzje te mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem.

Skarżąca zaznaczyła w skardze wszczynającej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, że zaskarżyła do tut. Sądu także decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Wójta z dnia [...] maja 2014 r. którą organ I instancji określił, że kwota 1.000 zł pobrana tytułem świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem nienależnie pobranym. Na dzień wydawania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organu I instancji z [...].10.2014r. w obrocie prawnym pozostawała decyzja Wójta z dnia z [...] maja 2014 r. ustalająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane dla Córek Skarżącej, jako nienależnie pobrane, oraz odwołanie od tejże decyzji Wójta. Na dzień wydawania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organu II instancji decyzja z [...] maja 2014r. była ostateczna, a w dniu [...].10.2014r. Strona wniosła skargę do WSA na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję z [...] maja 2014r. Decyzja z [...] maja 2014r. była na dzień wydawania decyzji przez organy obu instancji ostateczna. Nie było więc przeszkód prawnych, by została wydana decyzja o zwrocie takiego świadczenia na podstawie art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. W sytuacji, gdy decyzja taka będąc ostateczną nie jest jeszcze prawomocna istnieje niepewność co do jej dalszego bytu. Kontrola decyzji ostatecznej, od której wniesiono skargę do sądu administracyjnego może bowiem spowodować uchylenie takiej decyzji. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 marca 2013r. (ISA/Po 23414/12) " z art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. wynika, iż obowiązek zwrotu świadczenia może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy określone świadczenie uznane zostanie w sposób ostateczny za nienależne. Dopiero wówczas, gdy uprawomocni się decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane, można o takim świadczeniu mówić i nakazywać jego zwrot". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stoi na stanowisku, że do wydania decyzji o zwrocie świadczenia niezbędna jest decyzja ostateczna i prawomocna o uznaniu świadczenia za nienależne. Nie wynika to bowiem z żadnego z przepisów. Z art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. wynika, że wystarczającym jest ustatecznienie się decyzji o zwrocie. Uprawomocnienie decyzji daje jednak zdecydowanie większą gwarancję, że stwierdzenie, iż świadczenie jest nienależnie pobrane, nie zostanie podważone. W niniejszej sprawie, co znane jest stronom a i Sądowi z urzędu, prawomocnym wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1271/14 tut. Sąd, rozpoznając skargę S. N., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

W konsekwencji w dniu rozstrzygania przez Sąd skargi na decyzję w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w obrocie prawnym nie było już ostatecznej decyzji uznającej dane świadczenie za nienależnie pobrane.

Stosownie do postanowień art. 145-150 p.p.s.a. sąd administracyjny jest uprawniony do ingerencji w moc wiążącą zaskarżonego aktu lub czynności tylko w razie stwierdzenia wad enumeratywnie wskazanych w tych przepisach. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl zaś art. 145 § 1 pkt 8 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W niniejszej sprawie sąd kontrolował decyzje, które mogły zostać wydane w oparciu – wyłącznie - o ostateczną decyzję Wójta z dnia [...] maja 2014 r., ustalającą, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane dla R. i O. N. na podstawie decyzji z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] za okres 01–30 września 2013 r.: w kwocie 500 zł dla R. N. i w tej samej kwocie dla O. N. - są nienależnie pobrane. W dacie rozprawy sądowej, decyzja Wójta, ustalająca że kwota 1.000 zł pobrana tytułem świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem nienależnie pobranym, nadal wprawdzie pozostawała w obrocie prawnym, ale utraciła przymiot ostateczności. Organ wyższego stopnia będzie bowiem musiał ponownie rozpatrzyć odwołanie od tej decyzji, i to z uwzględnieniem oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania przedstawionych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1271/14. W konsekwencji rolą Sądu było uchylenie obu decyzji w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją możliwym bowiem stało się wznowienie postępowania.

Możliwość orzekania w sprawie zwrotu świadczenia ustalonego jako świadczenie nienależnie pobrane, powstaje z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia, że świadczenie jest nienależnie pobrane. Byt decyzji wydanych w sprawie zwrotu takiego świadczenia jest uzależniony od pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji ustalającej, że świadczenie zostało pobrane nienależnie.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – kserokopii zawiadomienia (pełnomocnika) Skarżącej, jako wierzyciela, o wysokości zadłużenia wystawionego przez Komornika Sądowego, sąd wskazuje, że jak wynika z uzasadnienia skargi postulowany dowód dotyczył wstrzymania wykonania decyzji (k. 8) oraz nie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. W konsekwencji wniosek został oddalony. Nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 2 p.p.s.a.)

Odnosząc się do argumentu skargi, że w świetle art. 23 ust. 8 w związku z art. 25 u.p.o.u.a. organ administracji powinien badać z urzędu, czy w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń sąd ocenia, że stanowisko Strony, w tym zakresie nie było zasadne. Dopiero bowiem w razie wydania przez organ właściwy wierzyciela decyzji orzekającej o zwrocie należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, która to decyzja zyskałaby przymiot ostateczności, organ ten stosownie do art. 23 ust. 8 u.p.o.u.a., może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny (por wyrok WSA w Lublinie z 14 marca 2013r., II SA/Lu 138/13). Na etapie rozstrzygania kwestii zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie ma więc jeszcze podstaw do jego umarzania. Umorzyć można bowiem świadczenia do zwrotu którego strona została zobowiązania, tym samym, co do którego wydana została decyzja ostateczna. Przepis art. 23 ust. 8 u.p.o.u.a. nie nakłada na organ obowiązku rozważania możliwości umarzania nienależnie pobranych świadczeń z urzędu. Zasadą jest bowiem zapłata tych świadczeń. Umorzenie nastąpić może na wniosek a przez organ z urzędu po ustatecznieniu się decyzji o zwrocie tego świadczenia i to tylko wówczas, gdy z dokumentów dostarczonych przez stronę, czy takich, które znalazły się z innych przyczyn w posiadaniu organu niezbicie wynika, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka miejsca nie miała.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 kpa orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku.