Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 102/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 738/20 w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie opłaty paliwowej postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 738/20 oddalił skargę J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w opłacie paliwowej.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Do wniosku skarżący nie załączył żadnej dokumentacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zasadą jest zatem wykonalność takich aktów lub czynności. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem jednak wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.

Przede wszystkim jednak wskazać należy, co ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne (...), s. 146; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, teza 1). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Niewątpliwie akty administracyjne odmowne nie korzystają z przymiotu wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 282/09). Postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji jest orzeczeniem o charakterze procesowym, nie nadaje się więc do wykonania i nie wymaga wykonania, nie wywołuje też skutków o charakterze materialnoprawnym (patrz. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GZ 149).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi Strony jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej opłaty paliwowej. Nie obliguje ono Skarżącego do działania, a więc nie korzysta z przymiotu wykonalności. W konsekwencji skoro instytucja wstrzymania wykonania aktów, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., może dotyczyć tylko takiej kategorii aktów administracyjnych, które posiadają przymiot wykonalności, tzn. stwierdzają lub tworzą po stronie swoich adresatów obowiązki prawne lub uprawnienia, a zaskarżone orzeczenia nie stwierdzają ani nie tworzą, po stronie Skarżącego, uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania), jak te (pieniężne) określone w decyzji wymiarowej – postanowienia te nie podlegają wstrzymaniu.

Wprawdzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjmuje się że art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a. powinien być wykładany w ten sposób, że w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania dopuszczalne jest żądanie wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, od której wniesiono to odwołanie (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II OZ 773/19). Jednak w rozpoznawanym wniosku Skarżący wyraźnie nie wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji od której wniesiono odwołanie. Tymczasem, jak już była o tym mowa wyżej, skoro to do strony składającej wniosek o wstrzymanie należy uprawdopodobnienie we wniosku możliwości wystąpienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, a właściwy sąd nie jest uprawniony do zastępowania jej w tym zakresie, a więc niejako związany jest argumentami strony zawartymi w takim wniosku, sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu tym bardziej związany jest oznaczeniem przedmiotu takiego wniosku i nie może zmieniać zakresu żądania Strony.

Powyższe nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez Stronę kolejnego wniosku o wstrzymanie wykonania, ale tym razem decyzji organu pierwszej instancji, od której odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.