Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1380/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy: article: art. 91
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 6 r ust. 3, art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Racibórz na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 2 września 2020 r. nr NPII.4131.1.787.2020 w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały rady miasta w sprawie świadczenia usług w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych 1) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 2 września 2020 r. nr NPII.4131.1.787.2020 Wojewoda Śląski na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 713) stwierdził nieważność uchwały Nr XXI/293/2020 Rady Miasta Racibórz z dnia 29 lipca 2020 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w całości, jako sprzecznej z art. 6r ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2010, dalej: u.c.p.g.).

W treści tegoż rozstrzygnięcia wskazano, że na sesji w dniu 29 lipca 2020 r. Rada Miasta Racibórz przyjęła uchwałę Nr XXI/293/2020 w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (dalej: uchwała).

W przekonaniu organu nadzoru uchwała ta jest niezgodna z prawem.

Zgodnie z art. 6r ust. 3 u.c.p.g. rada gminy określa, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Z kolei z art. 4 ust. 2 u.c.p.g. stanowi, że regulamin określa wymagania w zakresie m.in.:

a) selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej:

papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady,

b) selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży,

c) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego.

Postanowienia dotyczące selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady, selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie określonych odpadów komunalnych, częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych muszą być obligatoryjnie uregulowane w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.

Podobnie w uchwale podjętej na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g. w szczególności muszą być uregulowane: częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Zarówno regulamin, jak i uchwała podjęta na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g. powinny zawierać spójne regulacje (tak: Agata Kosieradzka – Federczyk, Uchwała w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, LEX 2014, jak również rozstrzygnięcie nadzorcze nr 29/2013 Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia 1 lutego 2013 r., Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 4 lutego 2013 r., poz. 690). Tym samym uchwała w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów (na podstawie przepisu art. 6r ust. 3 u.c.p.g.) nie może być podejmowana w oderwaniu od uregulowań regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to warunkuje legalność ww. uchwały.

Tymczasem w stosunku do uchwały Nr XXI/292/2020 Rady Miasta Racibórz z dnia 29 lipca 2020 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Racibórz zostało wszczęte postępowanie nadzorcze Nr NPII.4131.1.786.2020. W przypadku wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, z obrotu prawnego wyeliminowana zostanie uchwała w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Racibórz. Powyższą uchwałą Rada Miasta dostosowała regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie do stanu prawnego wprowadzonego przepisami ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1579 oraz z 2020 r., poz. 875). Oznacza to, że na terenie Gminy Racibórz będzie obowiązywał dotychczasowy regulamin utrzymania czystości i porządku nieuwzględniający zmian wprowadzonych ustawą z dnia 19 lipca 2019 r.

Zdaniem Wojewody, w tej sytuacji pozostawienie w obrocie prawnym przedmiotowej uchwały powodowałoby brak spójności ww. uchwały z obowiązującym na terenie gminy Racibórz regulaminem. Dlatego też wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, której byt prawny uzależniony jest od legalności regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Racibórz - w całości należy uznać za uzasadnione i konieczne.

W niniejszej sprawie, pismem z dnia 1 września 2020 r. Prezydent Miasta R. złożył wyjaśnienia, jednakże nie zasługują one na uwzględnienie z uwagi na przedstawione wyżej argumenty.

Mając na uwadze powyższe Wojewoda, działając w oparciu o art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506; dalej: u.s.g.). stwierdził, że kontrolowana uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem obowiązującego prawa, co czyni stwierdzenie jej nieważności w całości uzasadnionym i koniecznym.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Gminy Racibórz (dalej: Gmina) zarzucił

naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 91 u.s.g. - poprzez brak wskazania przesłanek niezbędnych do stwierdzenia nieważności uchwały z powodu rażącego naruszenia prawa, tj. brak naruszenia przepisów materialnych, procesowych lub ustrojowych. Wobec takiego zarzutu wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej.

W uzasadnieniu skargi wskazał na twierdzenie organu nadzoru, że uchwała podjęta na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g. nie może być podejmowana w oderwaniu od uregulowań regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to warunkuje legalność ww. uchwały, a zatem rozstrzygnięcie nadzorcze wydane wobec uchwały dotyczącej regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie generuje konieczność wydania rozstrzygnięcia nadzorczego wobec uchwały podjętej na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g. Podkreślił, że organ nadzoru jedynie wyraził przywołane stanowisko i nie podniósł żadnych zarzutów wobec przedmiotowej uchwały. Tymczasem wykazanie, że uchwała narusza przepisy prawa materialnego, procesowego i ustrojowego, jest warunkiem sine qua non do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego.

W ocenie strony skarżącej argumentacja organu nadzoru jest całkowicie chybiona z kilku powodów.

Po pierwsze, nie można się zgodzić z tezą, że pozostawienie w obrocie prawnym prawidłowej pod względem materialnym, procesowym i ustrojowym uchwały pozostawałoby w sprzeczności z uchwałą, wobec której wszczęto postępowanie nadzorcze. Organ nadzoru pominął fakt, że obie uchwały mają w swej treści postanowienie, zgodnie z którym ich wejście w życie następuje z dniem 1 stycznia 2021 r. Istnieje również pewność, że do tego czasu Rada Miasta Racibórz uchwali skutecznie regulamin, wobec którego w dniu 28 sierpnia 2020 r. wszczęto postępowanie nadzorcze (NP.II.4131.1.786.2020). Uchwała ta jest bowiem niezbędna do zorganizowania procesu związanego z utrzymaniem czystości i porządku w Gminie Racibórz, tj. m.in. przeprowadzenia procedury przetargowej.

Po drugie, zarzuty wobec uchwały stanowiącej regulamin utrzymania i porządku w Gminie Racibórz dotyczą prawie w całości kwestii "nieostrości zwrotów" zastosowanych w uchwale, których doprecyzowanie nie wpłynie na zmianę postanowień uchwały, której dotyczy niniejsza sprawa. Nadto organ nadzoru nie wskazał "które przepisy są niespójne lub niezgodne".

Po trzecie, co wydaje się najistotniejsze, organ nadzoru nie wskazał konkretnych przepisów, które Rada Miasta Racibórz naruszyła w sposób istotny, co oznacza, że nie spełniono podstawowego kryterium do tego, aby uznać, że należy wyeliminować uchwałę z obrotu. Organ nadzoru prezentując w rozstrzygnięciu przepisy prawa, które rzekomo naruszyła Rada Miasta, w ogóle nie wskazał na czym to naruszenie przepisów polega. Za niejasne i niewystarczające uznać należy wskazanie, że uchwała jest niezgodna z przepisami prawa tylko dlatego, że ma związek z inną uchwałą, wobec której wydano rozstrzygnięcie nadzorcze. Procedowana uchwała miała obowiązywać od 1 stycznia 2021 r. i zdaniem strony skarżącej pozostało wystarczająco dużo czasu, aby obie uchwały weszły w życie skutecznie w tym samym czasie, mimo iż wobec jednej z niej toczy się aktualnie postępowanie nadzorcze.

W dalszych wywodach skargi pełnomocnik skarżącej podkreślił, że uchwała wobec której stwierdza się nieważność, powinna istotnie naruszać prawo. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt lll SA/Kr 626/19, wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/05) "można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał".

W zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym organ nie wskazał jakie konkretnie przepisy i w jaki sposób zostały naruszone przez Radę Miasta Racibórz. Nie można uznać za takie wskazanie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną uchwały bez wskazania błędów w procedurze podejmowania tego aktu, w prawie materialnym lub w prawie ustrojowym. Stwierdzono tylko ogólnie, że przepisy obu uchwał muszą być spójne, nie wskazując tych, której tej spójności nie wykazują. Zarzuty skierowane do uchwały nie są więc oparte o przepisy prawa, a zatem nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez Radę Miasta Racibórz.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Odwołując się do art. 85 i art. 87 u.s.g. podkreślił, że sprawowana przez organ nadzoru kontrola działalności jednostki samorządu terytorialnego dokonywana jest wyłącznie w oparciu o kryterium zgodności z prawem, a nie sprawności, gospodarności czy celowości działania. Wskazał, iż dla stwierdzenia nieważności danego unormowania nadzorowanego aktu spełnione być muszą określone warunki. Stwierdzić należy taką sprzeczność z prawem kontrolowanego aktu, która wykazuje cechy istotnego naruszenia prawa. Podstawą odniesienia przy tej ocenie powinny być przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a więc Konstytucja, ustawy, akty wykonawcze oraz (jak podkreślono) inne powszechnie obowiązujące akty prawa miejscowego.

Zdaniem Wojewody w niniejszej sprawie spełnione powyższe wymogi i dokonano kontroli uchwały w granicach art. 85 i art. 87 u.s.g. W ocenie organu nadzoru uchwały podejmowane na podstawie art. 4 ust. 2 i art. 6 r ust. 3 u.c.p.g. w gminach składają się na jeden system prawny regulujący gospodarkę odpadami komunalnymi na terenie danej gminy, a zatem postanowienia tych uchwał winny być ze sobą spójne.

Jednocześnie organ nadzoru podał, że rozstrzygnięciem nadzorczym Nr NPII.4131.1.786.2020 stwierdził nieważność uchwały Nr XXI/292/2020 Rady Miasta Racibórz z dnia 29 lipca 2020 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Racibórz. Nie zostało ono zaskarżone, stało się prawomocne i jest wykonalne, w związku z czym argumentacja zawarta w zaskarżonym rozstrzygnięciu jest zasadna. Uchwała podjęta na podstawie art. 6 r ust. 3 u.c.p.g. nie może być podejmowana w oderwaniu od uregulowań regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który warunkuje legalność ww. uchwały.

W piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że w dniu 28 października 2020 r. została podjęta uchwała Rady Miasta Racibórz Nr XXIV/333/2020 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Racibórz. Akt ten w procesie badania przez organ nadzoru prawnego nie został zakwestionowany. Tym samym, podobnie jak uchwała będąca przedmiotem niniejszej sprawy, wejdzie on w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., oba akty są ze sobą zgodne. Oznacza to, że odpadła główna przyczyna, dla której Wojewoda wydał zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Wojewoda pominął, co podkreślono, że wejście w życie obu aktów określono na dzień 1 stycznia 2021 r., a nadto nie wykazał innych (poza kolejnością podejmowania uchwał), zarzutów wskazujących na rażące naruszenie prawa w uchwale objętej zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym. Nie było zatem podstaw do wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) podlegało rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 2 września 2020 r. nr NPII.4131.1.787.2020, którym stwierdzono nieważność uchwały Nr XXI/293/2020 Rady Miasta Racibórz z dnia 29 lipca 2020 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jako sprzecznej z art. 6r ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Kontrolę tę rozpocząć należy od wskazania, że wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.) w związku z Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału.

Skargę Gminy wniesiono w oparciu o art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506; dalej: u.s.g.). W świetle tej regulacji rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze (art. 98 ust. 3 u.s.g.).

Wojewoda Śląski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze przed upływem 30 dni od dnia doręczenia mu uchwały Rady, co pozwoliło mu skorzystać z kompetencji do stwierdzenia jej nieważności (art. 93 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g.). Także Rada Miasta Racibórz podjęła uchwałę, o której mowa w art. 98 ust. 3 u.s.g., czyli uchwałę w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego - uchwała z dnia 30 września 2020 r. Spełnienie powyższych przesłanek pozwoliło Sądowi na merytoryczną kontrolę rozstrzygnięcia nadzorczego.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 91 u.s.g. Zgodnie z ust.1 tej regulacji uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W myśl art. 91 ust. 3 u.s.g. rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W orzecznictwie powszechnie akcentuje się, że obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia nadzorczego jest wywód dotyczący rodzaju (charakteru) naruszenia prawa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1546/09, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcie nadzorcze jest zatem zgodne z prawem, gdy nie narusza granic dopuszczalnej ingerencji nadzorczej wyznaczonej przepisami art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. "Istotność" naruszenia powinna być przez organ nadzoru wykazana i wyjaśniona w sposób niebudzący wątpliwości, tzn. taki, aby czytelne były intencje organu i jego tok rozumowania. Co prawda rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest decyzją administracyjną, ale zgodnie z art. 91 ust. 3 u.s.g. powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, tzn. powinno jednoznacznie wskazywać, jaki przepis został uchwałą naruszony, w jaki sposób należy ten przepis rozumieć, na czym polega jego naruszenie, tzn. naruszenie wynikających z tego przepisu dyrektyw (nakazów, zakazów) oraz ustalenie ciężaru gatunkowego (rodzaju) stwierdzonego naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 686/18 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 211/19).

W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie nie spełnia powyższych wymogów. Organ nadzoru poprzestał bowiem w zasadzie na stwierdzeniu, że skoro kontrolowana uchwała ma być spójna z regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy, to stwierdzenie nieważności tego regulaminu determinuje wyeliminowanie z obrotu prawnego tej uchwały.

Jak słusznie podniesiono w skardze, organ nadzoru nie dostrzegł, że kontrolowana uchwała (podobnie jak regulamin, którego nieważność stwierdzono) miała wejść w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. Realne, a wręcz konieczne, było ponowne uchwalenie regulaminu przed tą datą, co zresztą, jak podniesiono w piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2020 r., nastąpiło. Aktualnie w obrocie prawnym pozostaje podjęta w dniu 28 października 2020 r. uchwała Rady Miasta Racibórz Nr XXIV/333/2020 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Racibórz (niezakwestionowana przez organ nadzoru).

W tym stanie rzeczy stwierdzenie nieważności uchwały, której dotyczy niniejsza sprawa było co najmniej przedwczesne.

Zauważenia także wymaga, że na skutek stwierdzenia nieważności Regulaminu uchwalonego w dniu 29 lipca 2020 r., obowiązywała uchwała nr VIII/126/2019 Rady Miasta Racibórz z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Racibórz. Organ nadzoru nie przeprowadził żadnej analizy spójności kontrolowanego aktu z tym Regulaminem stwierdzając jedynie ogólnikowo, że byt prawny uchwały Nr XXI/293/2020 Rady Miasta Racibórz z dnia 29 lipca 2020 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami uzależniony jest od legalności Regulaminu (t.j. regulaminu uwzględniającego zmiany wprowadzone ustawą z dnia 19 lipca 2019 r.).

Organ nadzoru nie wykazał jednak takiej zależności obu aktów, która nakazywałaby jednoczesne eliminowanie ich z obrotu prawnego.

Uchwała, której dotyczy kontrolowane rozstrzygnięcie nadzorcze wydana została w oparciu o art. 6 r ust. 3 u.c.p.g. Stanowi on, że Rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Z kolei art. 4 ust. 2 u.c.p.g. wskazuje, że regulamin określa m.in. szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

- selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady,

- selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży,

- częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego.

Nie ulega wątpliwości, że akty podjęte na podstawie tych regulacji muszą być spójne, a więc nie mogą zawierać rozbieżnych unormowań dotyczących tej samej materii. Nie może być np. tak, że uchwała z art. 6 r ust. 3 u.c.p.g. określa częstotliwość odbioru odpadów zbieranych selektywnie w kategorii, której nie przewiduje regulamin. Zestawienie zakresu regulowanego na podstawie art. 6 r ust. 3 i art. 4 ust. 2 u.c.p.g. nie pozwala jednak a priori stwierdzić, że – tak jak przyjął Wojewoda - legalność regulaminu warunkuje legalność uchwały z art. 6 r ust. 3 u.c.p.g.

Konieczne jest zatem precyzyjne wykazanie przez organ nadzoru takich zależności w odniesieniu do konkretnych aktów, czego w niniejszej sprawie całkowicie zaniechano. Organ nie wskazał ich nawet przykładowo, a "w przypadku, gdy organ nadzoru decyduje się na stwierdzenie nieważności poddanej jego kontroli uchwały organu gminy w całości, to uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego przekonywać musi o sprzeczności z prawem w istotnym zakresie wszystkich (a nie tylko niektórych) postanowień zawartych w uchwale" (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 720/07), a w konsekwencji nie wykazał, że poszczególne normy uchwały z art. 6 r ust. 3 u.c.p.g. rażąco naruszają prawo.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 148 p.p.s.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł stanowiącą koszty zastępstwa procesowego określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).