Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 126/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1 art. 3 ust. 3 pkt 13 pkt 22
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.), Asesor WSA Alicja Palus, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi B. F. i J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów z terenów dzierżawionych działek nr [...] i [...] w obrębie K. I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżących kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy L. P. nakazał B. i J. F., dzierżawcom działek nr [...] i [...] obręb K., usuniecie z dzierżawionego terenu mas ziemnych stanowiących odpad w rozumieniu ustawy o odpadach, określając jednocześnie, że:

1) usunięcie odpadów ma polegać na odbiorze mas ziemnych przez podmiot prowadzący działalność w zakresie odzysku, unieszkodliwiania, zbierania lub transportu odpadów, posiadający wymagane prawem zezwolenia na prowadzoną działalność;

2) wykonanie decyzji należy udokumentować przez przekazanie osobiste lub drogą pocztowa do Urzędu Gminy L. P. karty przekazania odpadów, o których mowa w art. 4 pkt 2 ustawy o odpadach, wypełnionej przez posiadacza odpadów, który przekazuje odpad;

3) termin wykonania decyzji: [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania B. i J. F., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzję z dnia [...] nr [...], uchyliło wyżej opisaną decyzją Wójta Gminy L. P. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na konieczność jednoznacznego ustalenia, czy masy ziemne i gruz z przebudowywanej autostrady zgromadzone na dzierżawionych przez skarżących działkach stanowią w istocie odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. Jednocześnie Kolegium wskazało na konieczność wyjaśnienia, czy faktycznie podmiotem decyzji winni być skarżący.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Prokurator Prokuratury Okręgowej w L., zarzucając jej naruszenie:

- przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, polegające na błędnej interpretacji tego przepisu, poprzez przyjęcie, iż pochodzące z remontu i przebudowy autostrady A-4 masy ziemne i gruz nie stanowią odpadu;

- przepisu art. 3 ust. 3 pkt 13, w związku z art. 34 ust. 1 ustawy, poprzez uznanie, że władający powierzchnią ziemi dzierżawcy nie mogą być posiadaczami odpadów znajdujących się na nieruchomości, a tym samym nie mogą być podmiotem decyzji nakazującej usunięcie odpadów;

- przepisu art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez przyjęcie, że do rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy umożliwiał dokonanie prawnej oceny i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 581/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w stanie faktycznym, istniejącym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, na działkach nr [...] i [...], obręb K. znajdowały się masy ziemne z remontowanej autostrady A-4, zwiezione tam przez wykonawcę robót - firmę A. Okolicznością wymagająca wyjaśnienia jest ustalenie, czy masy ziemne zgromadzone na omawianych działkach stanowią odpad w rozumieniu ustawy o odpadach czy też zostały złożone na tych działkach planowo na podstawie decyzji lokalizacyjnej opracowanej na potrzeby remontowanej autostrady. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium winno zatem przede wszystkim uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym przez Sąd zakresie, a dalsze postępowanie w sprawie uzależnione winno być od wyników uzupełniającego postępowania dowodowego. Nadto znaczny upływ czasu od dokonania ustaleń faktycznych w sprawie może powodować konieczność przeprowadzenia postępowania w szerszym zakresie (w szczególności co do ustalenia czy masy ziemne mają nadal status odpadu). Zatem organ II instancji winien również ocenić, czy ewentualne wyjaśnienie tej kwestii będzie się mieściło w ramach postępowania o którym mowa w art. 136 k.p.a.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B. i J. F. od decyzji Wójta Gminy L. P. nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania decyzji do dnia [...], ustaliło termin wykonania decyzji do dnia [...] w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wskazało, że ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.), w myśl przepisu art. 1 ust. 1, określa zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności określa zasady zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Przy czym, odpadami w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 ustawy są wszelkie substancje lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Przepisy ustawy stosuje się także do postępowania z masami ziemnymi lub skalnymi, jeżeli są usuwane albo przemieszczane w związku z realizacją inwestycji lub prowadzeniem eksploatacji kopalin (art. 2 ust. 1 ustawy). Natomiast przepisów ustawy nie stosuje się do mas ziemnych lub skalnych usuwanych albo przemieszczanych w związku z realizacją inwestycji, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzja o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie robót budowlanych określają warunki i sposób ich zagospodarowania, a ich zastosowanie nie spowoduje przekroczeń wymaganych standardów jakości gleby i ziemi, o których mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

Jak wskazał organ odwoławczy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że składowane na działkach o numerach [...] i [...] masy ziemne, gruz, masy plastyczne (folia, rurki drenarskie), betonowe elementy różnych budowli drogowych, w tym: krawężniki, rury betonowe, resztki pokruszonych płyt drogowych, przepustów i innych materiałów nie nadających się do użytku podczas budowy drogi (ust. 7 na str. 13 Programu zagospodarowania składowiska odpadów pochodzących z terenu przebudowywanej autostrady A-4 na odcinku W. W. – L. – K. w K., opracowanego przez prof. dr hab. inż. J. P.) stanowią bez wątpienia odpad w rozumieniu przepisów ustawy. Zdaniem organu nie budzi również żadnych wątpliwości, że podmiotem do którego skierowana została decyzja nakazująca usunięcie odpadów są dzierżawcy terenu, jako władający tym terenem tj. J. i B. F., co w decyzji organu I instancji zostało w sposób prawidłowy wykazane i udowodnione.

Ponadto jak podkreślono w przepisie art. 9 ustawy określone zostały ogólne zasady postępowania z odpadami. Odpady powinny być w pierwszej kolejności poddawane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w miejscu ich powstawania. Odpady, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania powinny być, uwzględniając najlepszą dostępną technikę lub technologię, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione. Natomiast w art. 8 ustawy wprowadzono zakaz postępowania z odpadami w sposób sprzeczny z przepisami ustawy oraz przepisami o ochronie środowiska. Z kolei stosownie do przepisu art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania wskazując sposób wykonania tej decyzji. Zatem składowanie lub magazynowanie odpadów może odbywać się tylko w miejscach do tego przeznaczonych. Przy czym pod pojęciem magazynowania odpadów należy, zdaniem organu rozumieć czasowe przetrzymywanie lub gromadzenie odpadów przed ich transportem, odzyskiem lub unieszkodliwianiem (art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy), natomiast składowiskiem odpadów jest obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów (art. 3 ust. 2 pkt 16 ustawy). Odpady z przebudowywanej autostrady nie zostały na przedmiotowych działkach zmagazynowane czasowo. Wobec tego miejsce przeznaczone na składowisko odpadów może być wyznaczone jedynie w trybie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z uwzględnieniem przepisów rozdziału 7 ustawy o odpadach.

Jak podaje organ odwoławczy, z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, iż przedmiotowe działki stanowią grunty rolne klasy IIla, Illb, IVa, IVb oraz Ps III, Ps IV, jak również Ps V, Zgodnie z obowiązującym do końca 2003 r. planem zagospodarowania przestrzennego gminy L. P., działki o numerach [...] oraz [...] przeznaczone były na cele rolne, nie przewidziane do rekultywacji. Również w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. P. tereny te nie zostały przeznaczone na składowisko odpadów. W obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie tych działek nie zmieniło się i w dalszym ciągu stanowią grunty rolne. Ponadto Inwestor nie przedstawił decyzji o warunkach zabudowy umożliwiającej wykorzystanie tego terenu na składowisko odpadów. Możliwość zagospodarowania omawianych działek poprzez nawiezienie i rozplantowanie mas ziemnych i gruzu z przebudowywanej autostrady została ustalona jedynie w umowie zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem A S.A. Budownictwo ogólne i Drogowe w W. a Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa w formie umowy cywilnej, która jednak dla potrzeb tego postępowania pozostaje bez znaczenia. W konsekwencji, zdaniem organu władający nieruchomością B. i J. F., zezwalając na składowanie odpadów na działkach przez nich dzierżawionych, naruszyli przepis art. 8 ustawy o odpadach.

Wskazano również, podzielając stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, iż nawiezienie i rozplantowanie odpadów z przebudowywanej autostrady służyć miało rekultywacji terenu, gdyż na tych terenach, jako terenach rolnych nie była przewidywana rekultywacja terenu. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w art. 4 ust. 18 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.), przez rekultywację gruntów należy rozumieć nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym lub zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych poprzez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawianie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zabudowanie niezbędnych dróg. Omawiane działki, jak wynika z materiału dowodowego, stanowiły i stanowią grunty rolne. Nie były wykorzystywane jako legalne składowisko odpadów, a zatem nie było podstaw do dokonywania rekultywacji tego terenu. W tym miejscu należy podkreślić, iż rekultywacja terenu może być dokonywana jedynie w trybie i na zasadach określonych w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez uzyskanie przez właściwy podmiot decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania terenu (art. 22 ust. 2 tej ustawy). Taka decyzja nie została jednak dla omawianych działek wydana.

Jak wywodzi dalej organ odwoławczy skoro J. i B. F. nie posiadali stosownego zezwolenia na gromadzenie odpadów na przedmiotowych działkach, organ I instancji zasadnie nakazał w trybie przepisu art. 34 ust 1 ustawy o odpadach usuniecie odpadów z działek o wskazanych wyżej numerach.

Jednocześnie z uwagi na to, że ustalony w zaskarżonej decyzji termin jej wykonania upłynął z dniem [...], Kolegium w tej części zobowiązane było uchylić decyzję organu I instancji i ustalić nowy termin wykonania obowiązków usunięcia odpadów z terenu dzierżawionych przez skarżących działek nr [...] i [...] obręb K., w części dotyczącej terminu wykonania tej decyzji, zmieniło termin wykonania tej decyzji do dnia [...] oraz utrzymało w pozostałym zakresie w mocy decyzję nr [...] z dnia [...].

B. i J. F. złożyli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organ administracji wydając zaskarżona decyzję całkowicie pominął fakt, znany już Wójtowi Gminy L. P., iż na dzierżawionych przez skarżących działkach nr [...] i [...], nie znajdują się żadne odpady nawiezione przez firmę A, poza masami ziemnymi przemieszczonymi z miejsca inwestycji drogowych prowadzonych przez tą firmę. Fakt, iż rzekomo uprzednio nawiezione odpady (poza masami ziemnymi) zostały usunięte z terenu tych nieruchomości został stwierdzony przez Wójta, który wyraził opinię, że zostały one uprzątnięte przez mieszkańców okolicznej wsi na cele gospodarcze. Organ administracji wydając zatem kolejną decyzję w przedmiotowej sprawie nie sprawdził i nie zweryfikował informacji znajdujących się materiałach sprawy. Jak wywodzą skarżący organ ten przedstawił stanowisko wskazujące na istnienie określonego rodzaju odpadów na przedmiotowych nieruchomościach, w sytuacji, gdy z samych akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, iż takiego rodzaju odpadów na tej nieruchomości zgromadzonych nie ma. Zdaniem skarżących zarówno organ l instancji, jak i organ odwoławczy -Samorządowe Kolegium Odwoławcze - wydały decyzję nakazujące usunięcie odpadów, które nie istniały na terenie przedmiotowych nieruchomości, posiadając jednocześnie na ten temat wiedzę. Skarżący wskazali, iż pomimo powołania się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji na treść art. 9 ustawy o odpadach, organ administracji nie zauważył oczywistych przesłanek do jego zastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ administracji pominął całkowicie fakt, iż przedmiotowe postępowanie może mieć zastosowanie wyłącznie do mas ziemnych nawiezionych przez firmę A, które nie mają charakteru odpadu, a wyłącznie w oparciu o art. 2 ust. 1 ustawy o odpadach przepisy tej ustawy stosuje się do tego rodzaju mas. Organ l instancji oraz organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania w przedmiotowej sprawie dyspozycji art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach. Organy te całkowicie pominęły fakt, iż masy ziemne pochodzące z inwestycji drogowych wykonywanych przez A mogły być poddane odzyskowi, co w przedmiotowej sprawie miało właśnie miejsce, a z uwagi na to, że nie było możliwości zastosowania przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o odpadach, to uczyniono z tymi masami ziemnymi to, co było możliwe zgodnie z treścią art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach. Masy te zostały bowiem przewiezione na teren nieruchomości dzierżawionych przez skarżących, których położenie kwalifikowało się do uznania za jedno z możliwych najbliższych miejsc, w których mogły być poddane odzyskowi. Skarżący ponadto zarzucili organowi administracji, iż odmawiając zastosowania wskazanego wyżej przepisu nie wykazał w żaden sposób, iż brak było przesłanek do jego zastosowania, ani też nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na ustalenie, czy przeprowadzony proces odzysku mas ziemnych spełniających wszystkie warunki do uznania ich za nie zanieczyszczone ani nie posiadających żadnych innych cech uniemożliwiających wykorzystanie tych mas ziemnych dla celów rolniczych. Tylko w przypadku przeprowadzenia takiego postępowania i ustalenia w jego wyniku, że proces odzysku tych mas ziemnych na terenie dzierżawionych przez skarżących nieruchomości jest sprzeczny z przepisami ustawy o odpadach oraz przepisami o ochronie środowiska, powstałyby podstawy do uznania, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach. Skarżący wskazali iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze celowo pominęło taką możliwość, albowiem zarówno organ l instancji oraz utrzymujący decyzję tego organu organ administracji miały świadomość, iż masy ziemne nawiezione i rozplantowane na terenie dzierżawionych przez skarżących nieruchomości, zostały w ten sposób odzyskane i wykorzystane na cele działalności rolniczej. Przeprowadzone bowiem badania tych rozplantowanych mas ziemnych nie wykazały istnienia jakichkolwiek szkodliwych substancji, wręcz przeciwnie wykazały one wysoką przydatność dla celów rolnych, wyższą w stosunku do podłoża istniejącego na terenie tych nieruchomości przed nawiezieniem tych mas ziemnych. Tym samym zgodnie z treścią art. 9 ustawy o opadach nie zachodziły żadne przesłanki do usunięcia tych mas ziemnych w terenu przedmiotowych nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto w odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego pominięcia przez organy obu instancji faktu, że gruz zgromadzony na działkach został usunięty podniesiono, iż w decyzji organu I instancji, na stronie 4-5 powołano się na ustalenia dokonane w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej [...], potwierdzające częściowe usunięcie odpadów z autostrady przez mieszkańców wsi. Jednakże podczas tej wizji przedstawiciel firmy A zobowiązał się do całkowitego uporządkowania przedmiotowych działek a następnie do nawiezienia i rozplantowania humusu, zgodnie z "Programem zagospodarowania składowiska odpadów pochodzących z terenu przebudowywanej autostrady A-4, na odcinku W. W. – L. – K., w K.: Wobec tego w decyzji z dnia [...] organ I instancji zobowiązał B. i J. F. do udokumentowania i doręczenia do Urzędu Gminy w L. P. karty przekazania odpadów, wymaganej przepisem art. 4 pkt 2 ustawy o odpadach. Taki dokument jednak nie został przez skarżących dostarczony. Tym samym skarżący nie wykazali, iż teren został uporządkowany. Również przeprowadzenie badań i udokumentowanie, że złożony odpad, nawet jeśli dotyczy to mas ziemnych, nie jest zanieczyszczony ponad miarę (masy ziemne, jak też gruz z eksploatowanej autostrady bez wątpienia zanieczyszczone są różnymi olejami, smarami i innymi szkodliwymi substancjami z czynnej autostrady A-4) należy do władającego nieruchomością (posiadacza odpadów), co wynika wprost z przepisu art. 7 ustawy o odpadach. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżących, iż to organ winien przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające.

W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnicy skarżących wnieśli:

1) o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji,

2) o przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Ponadto wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części ustalającej termin jej wykonania do dnia [...], tj. co do punktu 2 tej decyzji. W uzasadnieniu podając, że wykonanie decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody w postaci poniesienia opłat za umieszczenie odpadów na składowisku w wysokości określonej w art. 290 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) i wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych. Opłaty te mogą stanowić koszty rzędu nawet kilku milionów złotych. Nadto odzyskanie poniesionych przez skarżących kosztów - w razie uwzględnienia przez Sąd skargi - byłoby w sposób istotny utrudnione. Ponadto wskazano, że dokonanie ustaleń faktycznych, czy masy ziemne mają status odpadu w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, póz. 628 ze zm.) miało podstawowe znaczenie dla niniejszej sprawy, a dalsze postępowanie dowodowe w sprawie uzależnione było od wyników tego uzupełniającego postępowania dowodowego. Organ II instancji rozpatrując ponownie sprawę dokonał ustaleń na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, nie podejmując żadnych czynności procesowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Według art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne

(art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż skarga B. i J. F. złożona niniejszej sprawie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja wydana na skutek wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28.08.2006 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 581/05 uchylającego wcześniejszą decyzję SKO w L. w tym przedmiocie, która z kolei uchyliła decyzję Wójta Gminy L. P. z dnia [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji-narusza przepisy postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) tj. art. 34 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 3 pkt 13 i 22 tej ustawy.

Na wstępie należy podkreślić, że na mocy art. 170 p.p.s.a. prawomocne orzeczenie sądu ma moc wiążącą sądy jak i inne organy państwowe, które zobligowane są brać po uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego( por J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2006 r., s. 357).

Skoro we wskazanym na wstępie wyroku Sąd wyraźnie wskazał w jakim zakresie Kolegium winno uzupełnić materiał dowodowy, to za zasadny należy uznać pogląd wyrażony w piśmie procesowym skarżących z dnia [...] zgodnie z którym związanie wskazaniami sądu administracyjnego oznacza powinność ścisłego, przy zachowaniu wszelkich zasad postępowania wyjaśniającego, wypełnienia zaleceń Sądu, przy wyeliminowaniu jakichkolwiek niejasności, czy choćby dwuznaczności, odnoszących się do ustaleń stanu faktycznego. Tymczasem jak wynika z akt sprawy organ II instancji wydając decyzję ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, bez podjęcia jakichkolwiek czynności wyjaśniających.

W zaskarżonej decyzji arbitralnie stwierdzono, powołując się na ustalenia organu I instancji, że masy ziemne stanowią odpad w rozumieniu przepisów ustawy. Brak jednak wskazania, by ustaleń tych dokonano w oparciu o jakiekolwiek uzupełniające postępowanie dowodowe, uwzględniające wytyczne Sądu w tym zakresie, aby rozważyć ewentualne wyłączenia ustawowe zawarte w art. 2 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy. W aktach sprawy brak dowodów, z których wynika powyższe stwierdzenie organu II instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zastosowało się do wskazań Sądu i w tym zakresie brak jest należytego ustalenia stanu faktycznego, co skutkuje stwierdzeniem naruszenia przepisów art. 7, art. 77 oraz art.107 kpa .

Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego w tym zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego , z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu właściwy organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Przepis art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z 17.05.1994r. SA/Lu 1921/93) Nadto jak wskazuje orzecznictwo, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie kompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym ( wyrok SN z 23.11.1994r. III ARN 55/94)

Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego - Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (...).

Z powołanej na wstępie regulacji art. 34 ustawy o odpadach, stanowiącej podstawę wydania decyzji wynika, że decyzja, adresowana jest do posiadacza odpadów. Ustawową definicję tego pojęcia zawiera art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach. Stanowi on, że przez posiadacza odpadów rozumie się każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. W dalszej części przepis ten ustanawia domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Za wytwórcę z kolei ustawa uznaje każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (...), a wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy jest podmiot, który świadczy usługę chyba, że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. Wskazane domniemanie prawne, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, znajduje jednak zastosowanie tylko wtedy, gdy nie ma możliwości wskazania podmiotu faktycznie władającego odpadami czyli innego posiadacza odpadów ( por. red Jan Jerzmański, Ustawa o odpadach, Komentarz, Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2002 r., s. 102). Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego również w tym zakresie w żaden sposób nie wyjaśnia kluczowych dla sprawy okoliczności, jednoznacznie stwierdzając, że adresatem decyzji są skarżący jako dzierżawcy nieruchomości. Takie stanowisko organu budzi poważne wątpliwości, tym bardziej że zgodnie z definicję zawartą w art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 129, poz. 902 ze zm. ) władającym powierzchnią ziemi jest właściciel nieruchomości, chyba że z danych znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków wynika, że władającym jest ktoś inny. W istocie pojęcie "władającego" zbliża się zatem do "posiadacza", tyle że ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy również w tym zakresie.

Nadto, jak zasadnie podnoszą skarżący, w aktach sprawy znajduje się umowa nr [...] zawarta w dniu [...] pomiędzy Spółką A S.A. Budownictwo Ogólne i Drogowe Oddział w Polsce z siedzibą w Warszawie określoną w umowie jako wytwarzający odpady a Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy we W. - będącą właścicielem działek o numerach [...] i [...], położonych w obrębie K., gmina L. P. jako przyjmującym odpady. Umowa ta może dowodzić, że skarżący nie są posiadaczami odpadów, ani ich wytwórcą, o ile nie zezwolili na składowanie odpadów na dzierżawionych przez nich działkach.

Należy zatem zgodzić się z zarzutami skargi, iż w świetle tak ukształtowanego stanu faktycznego sprawy, nałożenie na skarżących (jako dzierżawców nieruchomości) obowiązku usunięcia odpadów budzi wątpliwości w świetle przepisami art. 34 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 3 pkt 13 i 22 ustawy o odpadach. Skoro bowiem ustawodawca definiuje adresata decyzji wydawanej w trybie art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach, skierowanie jej do osób nie spełniających przesłanek określonych w definicjach ustawowych narusza przepisy tej ustawy.

W niniejszej sprawie obok ustalenia, czy masy ziemne stanowią odpad w rozumieniu ustawy o odpadach ustalenie kto jest posiadaczem odpadów, miało podstawowe znaczenie dla istnienia nałożonego decyzją obowiązku usunięcia mas ziemnych. Tych ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie poczyniło, wydając zaskarżoną decyzję bez przeprowadzenia postępowania dowodowego mimo wyraźnych wskazówek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartych w wyroku o sygn. akt II SA/Wr 581/05. W konsekwencji zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niepełny stan faktyczny. Również z uwagi na charakter decyzji wydanej na podstawie art. 34 ustawy o odpadach jako podwójnie związanej, zaistnienie przesłanek wyrażonych w tej ustawie musi zostać udowodnione w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, a co za tym idzie przeprowadzone postępowanie wymaga szczególnej staranności.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O niewykonalności zaskarżonego wyroku sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie na podstawie art. 200 p.p.s.a.