Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 771/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)

SENTENCJA

Dnia 6 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi Gminy Prostki na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Prostkach - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe (Dz. U. 2021 r., poz. 1082 ze zm.), dalej "P.o." oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn zm.), dalej: u.s.g., w dniu 17 czerwca 2022 roku wydał zarządzenie Nr [...] o odwołaniu J. C. ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w A. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że w sprawie ziściły się przesłanki do odwołania dyrektora szkoły noszące znamiona szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Pierwszą okolicznością przemawiającą za takim rozstrzygnięciem było w ocenie Wójta zawarcie w arkuszu organizacyjnym Szkoły Podstawowej w A - na rok 2022/2023 – zapisu: "Zaopiniowano na posiedzeniu Rady Pedagogicznej dn.04.04.2022 r.", a następnie przedłożenia go organowi gminy do zatwierdzenia, w sytuacji, gdy z protokołu posiedzenia Rady Pedagogicznej SP z 4 kwietnia 2022 roku wynikało, że dyrektor nie przedłożył radzie do zaopiniowania tego dokumentu, co nastąpiło dopiero na kolejnym zebraniu w dniu 27 maja 2022 roku. Działanie to, zdaniem Wójta, świadczy o zamiarze celowego wprowadzenia w błąd organu gminy przez dyrektora. Kolejnymi uchybieniami w pracy na stanowisku dyrektora szkoły, jakie stwierdził organ gminy, było długotrwałe przebywanie przez J. C. na zwolnieniach lekarskich w roku 2021 i 2022, co miało mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie szkoły, nierealizowanie zaleceń z kontroli Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty, odmowa udostępnienia informacji w zakresie udzielanych przez szkołę zamówień, uniemożliwiająca kontrolę nad ponoszonymi przez tę placówkę wydatkami, a także niewłaściwa organizacja pracy kierownictwa szkoły polegająca na zezwoleniu na przebywaniu na urlopie wypoczynkowym zarówno Dyrektora Szkoły, jak i zastępującego go Wicedyrektora, co jest sprzeczne z art. 68 ust. 9 P.o.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z 18 sierpnia 2022 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski działając na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy z 17 czerwca 2022 roku w sprawie odwołania J. C. ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej, wskazując, że w jego ocenie zarządzenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Wojewoda wskazał, że przedstawione przez Wójta w uzasadnieniu zarządzenia powody odwołania dyrektora, zarówno pojedynczo, jak i w ujęciu całościowym, nie dają podstaw do uznania ich za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu cytowanego przepisu. Wojewoda, powołując się na wyrok NSA z 15 maja 2019 roku o sygn. I OSK 4188/18, podkreślił, że pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" powinno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, bo naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. W ocenie organu nadzoru w badanym przypadku nie stwierdzono takich okoliczności, przemawiających za koniecznością odwołania dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego z uwagi na zagrożenie funkcjonowania szkoły, gdyż sformułowane zarzuty dotyczą oceny jego pracy i odnoszą się do okoliczności, które wystąpiły na przestrzeni roku przed wydaniem zarządzenia.

Skargę na rozstrzygnięcie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego złożył Wójt Gminy (skarżący), wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:

1) art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że zarządzenie Wójta Gminy z 17 czerwca 2022 roku w sprawie odwołania J. C. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, pomimo zaistnienia przesłanek do natychmiastowego odwołania ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w A J. C., o czym świadczą okoliczności faktyczne wskazane w uzasadnieniu zarządzenia;

2) art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji sprawiło, że organ nadzoru wydając rozstrzygnięcie nadzorcze nie uzasadnił swojego stanowiska odnosząc się do poszczególnych powodów odwołania J. C. ze stanowiska Dyrektora Szkoły, a jedynie podniósł, że "sformułowano grupę zarzutów dotyczących oceny pracy dyrektora i okoliczności, które wystąpiły na przestrzeni około roku przed wydaniem kwestionowanego zarządzenia", podczas gdy w uzasadnieniu przedmiotowego zarządzenia Wójta Gminy jasno wskazano na daty powstania nieprawidłowości, które miały miejsce kilkanaście dni przed wydaniem zarządzenia. Nadto organ nadzoru w swoim uzasadnieniu zaniechał obowiązku odniesienia się do każdej z pięciu przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zarządzenia, a jedynie potraktował przyczyny całościowo. Dodatkowo wskazano, że organ nadzoru nie ustalił stanu faktycznego sprawy, co odzwierciedla uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego.

3) art. 66 ust. 1 pkt 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe przez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że opisane w zarządzeniu zarzuty nie należą do kategorii szczególnie uzasadnionych przypadków warunkujących możliwość odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ nadzoru nie ustalił stanu faktycznego i zaniechał zbadania, czy wskazane w zarządzeniu przyczyny odwołania dyrektora SP w rzeczywistości miały miejsce oraz jaki był ich wpływ na wydanie zaskarżonego zarządzenia. Zdaniem skarżącego organ nadzoru dokonał jedynie własnej oceny, stwierdzając, że przyczyny odwołania dyrektora nie stanowią w tej sytuacji szczególnie uzasadnionego przypadku, a nadto zaniechał odniesienia się do wszystkich zarzutów leżących u podstaw wydania zarządzenia, określając je całościowo. W ocenie skarżącego uchybienie to powoduje, że zaskarżony akt, z uwagi na brak właściwego uzasadnienia faktycznego, nie umożliwia poddania go kontroli sądowej, co już samo w sobie powinno skutkować jego uchyleniem. W ocenie skarżącego zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o., dopuszczający odwołanie dyrektora ze stanowiska. Najważniejszą przyczyną, która za tym przemawiała, było celowe wprowadzenie organu gminy przez dyrektora w błąd poprzez przedstawienie do zatwierdzenia arkusza organizacyjnego zaopiniowanego przez Radę Pedagogiczną SP, co w rzeczywistości nie miało miejsca w dacie, która widniała na tym dokumencie. To uchybienie zaś, jak i wszystkie pozostałe, które stwierdzono w pracy dyrektora, destabilizowały prawidłowe funkcjonowanie szkoły.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że nieuprawniony jest zarzut o nieustalenie stanu faktycznego przez organ nadzoru, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane jedynie na podstawie wyjaśnień oraz dokumentów, które dostarczył organ gminy. Organ nadzoru badał zaś zaskarżone zarządzenie pod kątem zgodności z prawem, a okoliczności przedstawione w zarządzeniu nie były kwestionowane. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzoru przedstawił stan faktyczny i prawny dotyczący sprawy, sposób interpretacji zastosowanych norm prawnych, poglądy prezentowane w orzecznictwie, jak i własne stanowisko prawne. Organ nadzoru wskazał, że analizowane były wszystkie powody odwołania dyrektora szkoły, które jak następnie oceniono, nie stanowiły szczególnie uzasadnionych przypadków pozwalających na odwołanie dyrektora w trybie oznaczonym w art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Ustosunkowanie się do każdej z wymienionych w zarządzeniu przyczyn odwołania spowodowałoby z kolei powtarzanie tej samej argumentacji prawnej, nadto z aktu tego nie wynikało, aby któryś ze wskazanych powodów był przeważający dla kształtu tego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2022 r., poz. 2492).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, to że sąd orzeka na podstawie akt sprawy

co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2022 r., poz. 329 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Według bowiem art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca nie podał przy tym kryteriów, które mają decydować o zakwalifikowaniu konkretnego naruszenia prawa jako istotne lub nieistotne. Konieczne jest zatem sięgnięcie do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i orzecznictwie. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. wyroki NSA z: 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95; 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97 oraz Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001, nr 1-2, s. 102). Natomiast pojęcie "nieistotne naruszenie prawa" obejmuje wady niemające znaczenia dla oceny prawidłowości uchwały (np. błędne powołanie podstawy prawnej w sytuacji, gdy istnieje podstawa prawna do jej podjęcia), czy też drobne wady niedotyczące istoty regulowanego zagadnienia (np. nieodpowiednie oznaczenie uchwały) oraz oczywiste omyłki pisarskie i rachunkowe.

Rozstrzygnięcie nadzorcze o nieważności uchwały lub zarządzenia zapada zatem w razie ustalenia, że akt taki dotknięty jest wadą kwalifikowaną polegającą na tego rodzaju sprzeczności z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa (por. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak – Postępowanie w sprawach nadzoru nad działalnością komunalną, Warszawa 1995, str. 28).

Wojewoda zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność Zarządzenia Wójta Gminy z 17 czerwca 2022 roku w sprawie odwołania J. C. ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w A.

W rozpoznawanej sprawie, co wynika z podstawy prawnej wskazanej w kontrolowanym przez Wojewodę zarządzeniu, Wójt Gminy odwołał J. C. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, statuujący podstawę fakultatywnego odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły.

Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że ustawodawca zezwala na odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże obwarowując to zdarzenie przesłanką formalnoprawną w postaci konieczności zasięgnięcia opinii Kuratora Oświaty (która w sprawie została spełniona), a także przesłanką materialnoprawną określoną, jako zaistnienie "przypadku szczególnie uzasadnionego". Przesłanka ta, jako pojęcie nieostre wymagała interpretacji, a ta została już wypracowana w procesie stosowania prawa i nie budzi wątpliwości Sądu, co do desygnatów, jakie mieszczą się w tym pojęciu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym - wypracowanym zarówno na gruncie analogicznie brzmiącego i obowiązującego do dnia 1 września 2017 r. przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 z późn. zm. - dalej w skrócie "u.s.o."), jak i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe - przyjęto bowiem, że przewidziana wskazaną normą prawną instytucja jest instytucją wyjątkową, a zatem ustawodawca dopuszcza jej stosowanie (tj. odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia) tylko w razie zaistnienia sytuacji o takim wyjątkowym, szczególnym czy nadzwyczajnym charakterze ("w przypadkach szczególnie uzasadnionych"). Tak więc w pojęciu tym nie mieści się każde naruszenie prawa, a zatem nie każde naruszenie prawa może powodować odwołanie z funkcji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o., a tylko tak istotne (poważne, rażące) naruszenie prawa, które można zakwalifikować jako "przypadek szczególnie uzasadniony". Akcentuje się przy tym, że skoro ww. przepis wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze w szkole, to powinien być interpretowany ściśle. Artykuł 66 ust. 1 pkt 2 P.o. stanowi bowiem wyjątek od zasady stabilności zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Wskazuje się przy tym także, że analiza art. 66 ust. 1 P.o. pozwala na stwierdzenie, że odwołanie dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia z uwagi na przypadek szczególnie uzasadniony nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b lub c ust. 1 tego artykułu, tj. w przypadku ustalenia negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 P.o. (w zakresie prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; przestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; przestrzegania przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki) czyli w zakresie działalności finansowej i administracyjnej szkoły (placówki), jak też w przypadku złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3 P.o. Muszą to być zatem inne przypadki "szczególnie uzasadnione", których ustawa wprost nie wymienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 115/21). W orzecznictwie przyjmuje się zatem, że "przypadki szczególnie uzasadnione", o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. (czy uprzednio w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.), to sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, a zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego. Przypadki te dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii jest jednolite i konsekwentne (por. wyroki: z 7 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2987/14; z 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 901/15; z 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1942/15; z 23 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 2784/21; z 2 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5073/21, dostępne w CBOSA).

Omawiana przesłanka dotyczy więc sytuacji, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, gdy naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków kierowniczych przez tę osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Za szczególnie uzasadnione przypadki należy uznać zdarzenia (działania lub zaniechania) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia musza być tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Chodzi przy tym o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie "w szczególnie uzasadnionym przypadku" powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne w stosunku do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Innymi słowy, powód zwolnienia musi wynikać z okoliczności nagłych, które będą miały miejsce "tu i teraz", a nie ze zdarzeń przyszłych i niepewnych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również, że gdy brak jest okoliczności nadzwyczajnych, a dyrektor - w ocenie organu, który mu to stanowisko powierzył - nie sprawdził się na nim, czy nie potrafi ułożyć relacji m.in. z podwładnymi, czy radą rodziców - to zastosowanie może mieć tryb "zwykłego" odwołania (zob. w tej materii wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 901/15 oraz z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1592/16). Warto też wskazać, że za konkretne "przyczyny szczególnie uzasadnione" uznano w orzecznictwie m.in.: kradzież alkoholu w sklepie (wyrok WSA w Białymstoku z 3 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1179/14); błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją (wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 970/13); notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły (wyrok WSA w Rzeszowie z 10 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 624/05), długotrwałą chorobę uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę powodując jej dezorganizację (wyrok NSA z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 365/17).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prawne zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach.

Jak zostało to już powyżej zasygnalizowane ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. posłużył się słowem "może", co oznacza, że odwołanie ze stanowiska w tym trybie jest fakultatywne i oparte na uznaniu, które nie może być dowolne i nieuzasadnione. Uznanie nie oznacza dowolności, gdyż organ ograniczony jest koniecznością stosownego wykazania przesłanek uzasadniających odwołanie. Omawiany przepis ma bowiem charakter gwarancyjny a jego celem jest zapewnienie stabilności zatrudnienia i wyłączenie możliwości odwołania dyrektora z błahych powodów.

W ocenie Sądu organ nadzoru prawidłowo ocenił, że w zarządzeniu Wójta Gminy z 17 czerwca 2022 r. nie wskazano takiej szczególnej okoliczności, która uzasadniałaby odwołanie dyrektora szkoły we wskazanym trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego.

Takiej przesłanki nie mogło stanowić podnoszone przez skarżącego przedłożenie przez Dyrektora Szkoły Podstawowej arkusza organizacyjnego, który nie był opiniowany przez Radę Pedagogiczną. Pismem bowiem z 21 kwietnia 2022 r. (akta adm.) Dyrektor Szkoły Podstawowej przekazał projekt arkusza organizacyjnego Szkoły Podstawowej w A na rok szkolny 2022/2023. Bezsprzecznie do wskazanego pisma załączono projekt arkusza organizacyjnego. Widnieje na nim adnotacja z 27 maja 2022 r. Wójta Gminy – "Zatwierdzam arkusz kalkulacyjny na rok szkolny 2022/2023 z uwagami: 1. Wskazano w arkuszu 1,5 etatu pedagoga - zatwierdzam 1 etat pedagoga. 2. Wskazano w załączniku nr 3 do niniejszego arkusza 1 etat referenta - zatwierdzam 0,5 etatu referenta." Niewątpliwie pomiędzy Wójtem Gminy a Dyrektorem Szkoły Podstawowej wymieniona została korespondencja i Wójt otrzymał projekt arkusza organizacyjnego, który został negatywnie zaopiniowany przez Radę Pedagogiczną 4 kwietnia 2022 r. odnośnie do proponowanego 1 etatu pedagoga. Finalnie Wójt i tak zatwierdził 1 etat, co właśnie wynika z przytoczonej i znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji.

Z przedstawionych materiałów i korespondencji wymienianej pomiędzy stronami nie wynika ażeby Dyrektor Szkoły Podstawowej miał zamiar celowego wprowadzenia Wójta Gminy w błąd. Niewątpliwie istniał spór co do liczby etatów pedagoga. Ostatecznie Wójt nie zgodził się na rekomendowane 1,5 etatu pedagoga i zatwierdził 1 etat pedagoga. Rada Pedagogiczna negatywnie zaopiniowała jeden etat pedagoga. Dlatego też Dyrektor Szkoły przedłożył Wójtowi arkusz organizacyjny, w którym ustalono 1,5 etatu pedagoga. Ponadto arkusz organizacyjny został zaopiniowany przez Radę Pedagogiczną tyle, że negatywnie. Trudno dostrzec w tym zakresie naruszenie prawa ze strony Dyrektora Szkoły Podstawowej, a z pewnością nie można się tu doszukać nadzwyczajnej okoliczności uprawniającej do odwołania rzeczonej osoby ze stanowiska dyrektora szkoły.

Podobnie kolejne zarzuty przywołane w zarządzeniu z 17 czerwca 2022 r. nie wskazują na takie okoliczności. Z pewnością nie są nimi: absencja chorobowa; nierealizowanie zaleceń Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty; odmowa udzielenia informacji w zakresie udzielanych zamówień przez szkołę (większość informacji została udzielona - co potwierdza znajdujące się w aktach adm. np. pismo Dyrektora Szkoły z 28 marca 2022 r.); niewłaściwa organizacja pracy. Z pewnością nie są to szczególnie uzasadnione przypadki, które uniemożliwiałyby sprawowanie stanowiska dyrektora szkoły i stanowiły przesłankę do jego odwołania w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Jeszcze raz należy podkreślić, że pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" winno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, ponieważ naruszenie prawa przez dyrektora lub wicedyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala to na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w ich pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, a przy tym nie ulega wątpliwości, że osoba sprawująca funkcję kierowniczą utraciła zdolność wykonywania powierzonej jej funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na niej obowiązków (vide: wyrok NSA z 22 czerwca 2022 r., III OSK 5073/21, dostępny w CBOSA).

Z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Nie może być zatem mowy o, wskazywanym w skardze, naruszeniu przez organ nadzoru art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że zarządzenie Wójta Gminy z 17 czerwca 2022 roku w sprawie odwołania J.C. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.

Podobnie bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 66 ust. 1 pkt 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe przez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że opisane w zarządzeniu zarzuty nie należą do kategorii szczególnie uzasadnionych przypadków warunkujących możliwość odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia.

Nie można zgodzić się również z zarzutem naruszenia przez organ nadzoru art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji sprawiło, że organ nadzoru wydając rozstrzygnięcie nadzorcze nie uzasadnił swojego stanowiska odnosząc się do poszczególnych powodów odwołania J. C. ze stanowiska Dyrektora Szkoły. Wyjaśnić należy, że organ nadzoru nie prowadzi klasycznego postępowania administracyjnego i nie gromadzi na nowo dokumentów. Postępowanie nadzorcze polega na weryfikacji zgodności z prawem (legalności) badanego aktu prawnego. To w kontrolowanym zarządzeniu Wójta opisano zebrany materiał dowodowy i wskazano na okoliczności stanowiące podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Wojewoda natomiast badał czy kontrolowany akt prawny dotknięty jest kwalifikowaną wadą prawną. W ocenie Sądu prawidłowo ocenił, że sporne zarządzenie zostało podjęte z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ przedstawione przez Wójta w uzasadnieniu zarządzenia powody odwołania dyrektora, zarówno pojedynczo, jak i w ujęciu całościowym, nie dają podstaw do uznania ich za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 Prawo oświatowe.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.