Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 307/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 §  1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zo ust. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia {...} marca 2021 r. nr {...}Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia {...} stycznia 2021 r. nr {...}odmawiającą J.K. (dalej: Zobowiązany/Skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r.

Jak wynika z akt sprawy Zobowiązany we wniosku z dnia 23 stycznia 2021 r., ubiegał się o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. wskazując m.in., że w dniu 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 47.71.Z.

Decyzją z {...} stycznia 2021 r. nr {...} ZUS odmówił Zobowiązanemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. stwierdzając, że według danych z rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r. Skarżący prowadził działalność gospodarczą oznaczoną rodzajem przeważającej działalności według PKD 46.42.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Organ wskazał, że z analizy zmian dokonanych w CEIDG wynika, że kod PKD 47.71.Z został zgłoszony po raz pierwszy jako przeważający rodzaj działalności gospodarczej w dniu 11 stycznia 2021 r., z datą zaistnienia zmiany od 31 stycznia 2020 r.

W ocenie ZUS data zaistnienia zmiany nie ma wpływu na stan rejestru REGON potwierdzający zgłosznie wpisu według stanu na 30 września 2020 r.

Zobowiązany nie zgodził się z decyzją ZUS i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu oświadczył, że od 31 stycznia 2000 r. do chwili obecnej prowadzi wyłącznie sprzedaż detaliczną odzieży oznaczoną kodem PKD 47.71.Z. Wskazał, że działalność gospodarczą rozpoczął 18 kwietnia 1998 r. jako taksówkarz, następnie prowadził handel hurtowy i detaliczny odzieży, a od 31 stycznia 2000 r. już tylko handel detaliczny, który dokumentuje przy pomocy kasy fiskalnej. Dodał, że nikt go nie informował o wyborze kodu przeważającej działalności.

Decyzją z dnia {...} marca 2021 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję własną z dnia {...} stycznia 2021 r. W uzasadnieniu organ, powołując się na brzmienie przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm. - dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach) wskazał, że na dzień 30 września 2020 r. Skarżący prowadził przeważajacą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 46.42.Z, który to kod nie uprawnia do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r.

ZUS podkreślił, że zgodnie z art.31zo ust.11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10 ww. ustawy, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Dzialalności (PKD) 2007 dokonuje sie na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. W niniejszej sprawie zmiana przeważającej działalności na kod 47.71.Z została dokonana dopiero dnia 11 stycznia 2021 r., z datą zaistnienia zmiany od 31 stycznia 2020 r., lecz data zaistnienia zmiany nie ma wpływu na stan rejestru REGON z dnia 30 września 2020r. W związku z tym organ uznał, że Zobowiązanemu nie przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję Zobowiązany wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że w zaświadczeniu, które posiada z dnia 23 lutego 2011 r. o wpisie do ewidencji Urzędu Miasta są trzy kody umieszczone w następującej kolejności: 49.32.Z (Działalność taksówek osobowych), 47.71.Z (Sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach), 46.42.Z (Sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia) i nie ma w nim określenia kodu przeważającego. O oznaczonym błędnie przeważającym kodzie PKD dotyczącym jego działalności gospodarczej dowiedział się, gdy chciał skorzystać z Tarczy 6.0. Wskazał, że było dla niego wielkim zaskoczeniem, że w ewidencji kod 46.42.Z. został oznaczony jako przeważający. Podkreślił, że działalność gospodarczą rozpoczął 18 kwietnia 1988 r. jako taksówkarz i pracował w tym zawodzie do 18 kwietnia 1990 r. Na tę okoliczność przedstawił zaświadczenie z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta

. Wskazał ponadto, że była to działalność licencyjna, która wymagała odpowiednich uprawnień, dlatego kod PKD 49.32.Z. pozostawił jako numer ewidencyjny, lecz nie był to kod przeważającej działalności. W dniu 11 stycznia 2021 r. udał się do Urzędu Miasta, aby wyjaśnić nieprawidłowości i "zamieszania" z kodami PKD. Wówczas okazało sie, że przy przekazywaniu danych do CEIDG przez Urząd Miasta system informacyjny uporządkował trzy kody jego działalności od najmniejszego do największego 46.42.Z, 47.71.Z i 49.32.Z i zaznaczył kod pierwszy 46.42.Z jako przeważający, zaś kod faktycznie prowadzonej dziłalności 47.71.Z tj. sprzedaż detaliczna odzieży, został zapisany na pozycji drugiej. Skarżący podkreślił, że nie był świadomy tych błędów, tkwił w przekonaniu o prawidłowości wpisu. Oświadczył, że faktycznie wykonywaną i jedyną działalnością, z której osiąga dochód, jest działalność oznaczona kodem PKD 47.71.Z. Podkreślił, że poprzez błąd ewidencyjny nie może korzystać z żadnej pomocy dla przedsiębiorców.

Do skargi Skarżący dołączył zaświadczenie z dnia 23 lutego 2011 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenie z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta potwierdzające, że od 18 kwietnia 1998 r. do 18 kwietnia 1990 r. posiadał zezwolenie uprawniające do wykonywania usług transportowych w zakresie przewozu osób taksówką. Ponadto dołączył oświadczenie z Biura Usług Księgowych i Rachunkowych, z którego wynika, że od 1 maja 2002 r. do rejestru zakupów VAT podawał faktury dotyczące odzieży. W rejestrach sprzedaży Biuro Usług Księgowych i Rachunkowych wpisywało wyłącznie sprzedaż detaliczną na podstawie miesięcznych raportów z kasy fiskalnej. Faktury sprzedaży hurtowej nie występowały.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 maja 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany

w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem od opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w przepisie rodzaje działalności wg stanu na dzień 30 września 2020 r. Istotne zatem jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność. Wprawdzie w myśl art.31zo ust.11 tej ustawy, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r., lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie. Zdarzają się sytuacje, gdy z różnych względów dane figurujące w rejestrze REGON nie są zgodne ze stanem faktycznym.

Zastosowanie przez ustawodawcę uproszczenia procedury przyznawania świadczeń przez odesłanie – w celu weryfikacji kodu przeważającej działalności - do danych widniejących w rejestrze REGON, nie może prowadzić do skutków sprzecznych z celem regulacji, którym jest pomoc podmiotom faktycznie spełniającym warunki jej przyznania określone w art.31zo ust.10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach.

W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG /REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności, bowiem ustawowa pomoc kierowana jest do płatników prowadzących określony rodzaj działalności, a nie jedynie tych, którzy mogą wykazać się odpowiednim wpisem w rejestrze REGON.

W ocenie Sądu, wpis w rejestrze korzysta wprawdzie z domniemania prawdziwości, ale nie oznacza to, że nie może ono zostać wzruszone. Ciężar wykazania okoliczności obalających domniemanie prawdziwości wpisu spoczywa na przedsiębiorcy, ale obowiązkiem organu jest umożliwienie mu tego. Stosownie do treści art.79a § 1 K.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest zobowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W rozpoznawanej sprawie organ z tego obowiązku się nie wywiązał. ZUS w istocie nie kwestionuje, że na dzień 30 września 2020 r. Skarżący prowadził działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 47.71.Z., natomiast zarzuca, że kod ten nie figuruje jako przeważający rodzaj działalności gospodarczej w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. Tymczasem już z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że na dzień 30 września 2020 r. faktycznie wykonywaną i jedyną działalnością Zobowiązanego, z której osiągał dochód, była działalność oznaczona kodem PKD 47.71.Z. Pomimo tego, organ nie wyznaczył mu terminu na wykazanie powyższych okoliczności, poprzestając na powieleniu stanowiska wyrażonego w pierwotnej decyzji.

Brak wyznaczenia przez organ odpowiedniego terminu spowodował, że dopiero do skargi Skarżący dołączył dowody na potwierdzenie podnoszonych okoliczności, a organ nie miał możliwości, aby ocenić je w trakcie postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest przedwczesna, bo bez umożliwienia Skarżącemu wykazania rodzaju faktycznie wykonywanej przeważającej działalności, w sytuacji zakwestionowania przez niego prawdziwości danych ujawnionych w rejestrze REGON, brak było podstaw do odmowy zwolnienia z opłacania składek z tego powodu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.