Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 934/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Protokolant stażysta Beata Kapłon, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. B., S. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta G. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. udzielił Z. D. pozwolenia na budowę warsztatu na działce nr A przy ul. A w G., wskazując iż inwestycja ta stanowi pierwszy etap budowy domu jednorodzinnego. Następnie decyzją z [...] r. udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę inwestycji w całości, w części obejmującej adaptację budynku warsztatowego na budynek warsztatowo-mieszkalny, polegającej na nadbudowie 1 kondygnacji mieszkalnej. Z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] 2001 r., skierowanego do S. B. wynika, że na podstawie pozwolenia z [...] r. prowadzone były na działce roboty budowlane, prowadzony był dziennik budowy i ustanowiono kierownika budowy.

Na wniosek A. B. i S. B. z dnia [...] 2002 r., domagających się wzruszenia udzielonych pozwoleń na budowę, przeprowadzone zostały postępowania administracyjne dotyczące obu wyżej wymienionych decyzji. W ich wyniku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Podano, iż wedle poczynionych przez organ ustaleń, budowa została przerwana na okres ponad dwóch lat, kolejne wpisy z dziennika budowy pochodzą bowiem z [...] 1981 r., [...] 1981 r., [...] 1984 r. i [...] 1986 r. Dwa ostatnie wpisy informują o zaprzestaniu prowadzenia budowy. Zgodnie zatem z art. 32 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z roku 1974, udzielone pozwolenie utraciło ważność z mocy prawa. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 lutego 2004 r. w sprawie o sygn. IV SA 3200/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. D. na decyzję organu II instancji.

Odnośnie pozwolenia z [...] r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia jego nieważności. W uzasadnieniu stwierdzono, iż z mocy prawa co najmniej w roku 1986 straciło ważność pozwolenie na budowę z [...] r. Zatem decyzja z [...] r., jako "aneks" do nieważnego pozwolenia z roku [...], też jest nieważna. Decyzja ta nie została zaskarżona.

W konsekwencji pismem z dnia [...] 2002 r. Wojewoda [...] przekazał akta sprawy do organu nadzoru budowlanego I instancji, motywując to faktem, że inwestor nie posiada pozwoleń na budowę. Informację o skierowaniu sprawy do nadzoru budowlanego otrzymali m.in. właściciele sąsiedniej działki, A. i S. B..

Pismem z dnia [...] 2002 r. S. B. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o wydanie zakazu prowadzenia prac budowlanych na działce nr A przy ul. A [...] w G.. Podał, że Z. D., pomimo braku ważnego pozwolenia na budowę, prowadzi na działce od dwóch miesięcy roboty budowlane. W piśmie z dnia [...] 2002 r., uzupełnionym następnie [...] 2002 r. S. B. podnosił zarzuty przeciwko dokumentacji, na podstawie której udzielono inwestorowi pozwoleń na budowę, wskazywał, iż z tyłu budynku dobudowana została samowolnie przybudówka, lokalizacja okien w tylniej części budynku narusza przepisy techniczno-budowlane. Wnioskodawca żądał doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. W kilku kolejnych pismach podnoszono też zarzut przeciwko budowie ściany I piętra na wysuniętej części budynku, żądając jej rozbiórki, albowiem zasłania ona okno domu małżonków B.. W piśmie z [...] 2003 r. S. B. zreasumował swoje zarzuty i żądania, domagając się wydania nowej decyzji, która zobowiązałaby do przebudowy budynku na budynek mieszkalny, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podał, że domaga się też rozbiórki muru-ściany granicznej zasłaniającej jego okno. Zarzucił, że dobudówka z frontu ulicy zakłóciła linię zabudowy a zabudowany przedni róg budynku i postawiona z tyłu budynku dobudówka z kominem stanową samowolę budowlaną. Zarzucił też, że nie został dopuszczony do oględzin w dniu [...] i [...] 2002 r., a organ nadzoru bezpodstawnie przyjął, że inwestor nie prowadzi robót budowlanych. Takie stwierdzenie zawarte w piśmie inspektora nadzoru budowlanego z [...] 2003 r., przeczy stanowi rzeczywistemu, na okoliczność prowadzenia robót bez pozwolenia został spisany protokół policyjny w dniu [...] 2002 r., o godz. [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. zawiesił postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalno-warsztatowego na działce nr A przy ul. A w G. do czasu rozpatrzenia przez sąd administracyjny sprawy o sygn. IV SA 3200/02. Rozstrzygnięcie to zostało przez organ II instancji uchylone postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...], w którym wskazano na konieczność prowadzenia postępowania w trybie art. 50 ust. 1 i 2 prawa budowlanego. Taka treść rozstrzygnięcia wynika ze znajdującego się w aktach pisma małżonków B. z dnia [...] 2004 r., albowiem brak jest w dokumentacji egzemplarza postanowienia z dnia [...] r.

Na skutek monitów A. i S. B., żądających prowadzenia postępowania i wydania rozstrzygnięć w sprawie, w następnej kolejności doszło do wydania w dniu [...] r. przez PINB w G. postanowienia, którym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016) wstrzymano roboty budowlane prowadzone przez Z. D., związane z budową budynku mieszkalnego wraz z pomieszczeniami wytwórni [...] oraz garażu dwustanowiskowego z warsztatem mechanicznym. Jednocześnie organ nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni inwentaryzacji robót wykonanych w okresie ważności pozwolenia na budowę oraz opinii technicznej o zgodności robót z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu wskazano, że ze względu na fakt kradzieży dziennika budowy, konieczne jest wykonanie inwentaryzacji robót.

Postanowienia o wstrzymaniu robót były w sprawie wydawane jeszcze trzykrotnie: [...] r., [...] r. i [...] r. Podstawą postanowienia z [...] r. był art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 prawa budowlanego. Wstrzymano nim roboty budowlane związane z "budową budynku mieszkalno-warsztatowego" i zobowiązano inwestora do przedłożenia w terminie 30 dni opinii technicznej dotyczącej zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami, w szczególności w części nadbudowanej nad garażem, samowolnie dobudowanego pomieszczenia z kominem (kotłowni) oraz dobudówki do garażu. Z uzasadnieniu podano, że jeżeli inwestor wybudował obiekt na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie utraciło ważność, zastosowanie ma tryb z art. 50 i 51 prawa budowlanego. W postępowaniu legalizacyjnym znaczenie zasadnicze ma ustalenie, jaki zakres prac został wykonany w terminie ważności pozwolenia. Za datę utraty ważności pozwolenia uznano daty decyzji wydanych w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwoleń na budowę. Z uzasadnienia postanowienia wynika nadto, że inwestor przedłożył inwentaryzację powykonawczą oraz ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego budynku. Organ stwierdził, że w toku realizacji inwestycji inwestor dokonał szeregu istotnych odstępstw od dokumentacji budowlanej zatwierdzonej w roku 1981 i 1990. W związku z trwającym tokiem budowy za zasadne uznano zatem wstrzymanie robót oraz zobowiązanie inwestora do przedłożenia opinii o zgodności zrealizowanego obiektu z przepisami prawa.

Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.

W dniu [...] 2004 r. Z. D. przedłożył żądaną ekspertyzę. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po raz kolejny wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku, określając go jako mieszkalno-usługowy. Podstawą wstrzymania był art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 prawa budowlanego, zaś w uzasadnieniu powołano się na fakt utraty ważności przez poprzednie postanowienie wstrzymujące.

Do przedłożonej ekspertyzy zastrzeżenia wnieśli [...] 2005 r. A. i S. B.. Wobec tego organ I instancji nadzoru budowlanego [...] 2005 r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia ekspertyzy o szczegółową analizę prawidłowości usytuowania budynku w granicy działki, ze szczególnym uwzględnieniem zwiększenia długości ścian garażu oraz wykonanej nadbudowy nad garażem, analizę przesłaniania budynku sąsiedniego, ocenę prawidłowości usytuowania okien w tylnej ścianie budynku, ocenę prawidłowości usytuowania samowolnie dobudowanej kotłowni, usytuowanej w granicy z działką sąsiednią oraz ocenę zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy, w aspekcie stwierdzonego zwiększenia powierzchni zabudowy. Uzupełniająca ekspertyza została przedłożona [...] 2005 r. Ze względu na upływ terminu ważności postanowienia wstrzymującego roboty budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. po raz kolejny wstrzymał roboty związane z budową przedmiotowego budynku.

Pismem z dnia [...] 2005 r. Urząd Miejski w G., w odpowiedzi na zapytanie organu nadzoru budowlanego, poinformował o zapisach planów miejscowych dla terenu objętego inwestycją. Podano, że zgodnie z planem zatwierdzonym uchwałą WRN w K. z dnia [...] r., obowiązującym do [...] 1994 r., teren inwestycji leżał w strefie F 20 MN, co oznaczało mieszkalnictwo, teren mieszkalnictwa jednorodzinnego o niskiej intensywności zabudowy, adaptacja zabudowy jednorodzinnej w dobrym stanie technicznym (osiedle [...]). Zwrócono uwagę, że funkcja projektowanej zabudowy nie mogła stać w sprzeczności z funkcją dominującą a pozwolenie z roku [...] zostało udzielone z zastrzeżeniem, że budowa warsztatu stanowi I etap budowy domu jednorodzinnego, zatem budowa warsztatu była możliwa jedynie jako I etap dalszej budowy. Również w planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w roku 1994 dla przedmiotowego obszaru zachowana została funkcja mieszkaniowa, opisana jako strefa miasta-ogrodu – tereny zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej.

Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, zobowiązał Z. D. do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalno-usługowego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, sporządzonego przez uprawnioną osobę. W uzasadnieniu wyjaśniono, że budowa została doprowadzona do stanu surowego w okresie, gdy inwestor dysponował ważnym pozwoleniem na budowę. Budowa została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji budowlanej. Z przedłożonej i następne uzupełnionej ekspertyzy budowlanej wynika, że roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych. Zmiany mają charakter wymiarowy, funkcjonalny i konstrukcyjny. Oceniono, że nie doszło do zacienienia pokoju na I piętrze w budynku sąsiednim. Technikę pomiaru zacienienia przyjętą w ekspertyzie wykonanej na zlecenia małżonków B. uznano za wadliwą i sprzeczną z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 109, poz. 1156). Stwierdzono, że brak jest podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki poszczególnych części budynku względnie robót budowlanych, zmieniających obrys i kubaturę budynku, mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie usytuowania obiektu na działce.

W złożonym odwołaniu A. i S. B. podnieśli, że nie zgadzają się na ogólną charakterystykę budynku jako mieszkalno-usługowego, bez sprecyzowania jego przeznaczenia. Podkreślili, że budynek winien być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, którego aktualnie brak. Zatem budynek winien odpowiadać istniejącej zabudowie, jaką jest zabudowa mieszkaniowa. Zarzucili także, że nie została w prawidłowy sposób rozstrzygnięta kwestia zacieniania ich budynku przez nadbudowane piętro w budynku inwestora. W uzupełnieniu odwołania stwierdzili, że nadbudowa pietra nad częścią garażowo-gospodarczą jest sprzeczna z projektem koncepcyjnym zabudowy szeregowej, który przewidywał wysunięcie części garażowo-gospodarczej o 3 m, bez jej zabudowy na poziomie piętra.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawa prawna wskazany został art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Podano, że w dacie wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego budynek inwestora był w stanie surowym zamkniętym i trwały roboty wykończeniowe wewnątrz budynku oraz ocieplanie styropianem na zewnątrz. Przyjęto, że ostatecznymi decyzjami Wojewody [...] stwierdzono wygaśnięcie z mocy prawa pozwolenia z [...] r. oraz stwierdzono nieważność aneksu z roku [...]. Zatem realizacja budowy do czasu wydania w/w decyzji Wojewody była prowadzona w oparciu o pozwolenie, jednakże budynek zrealizowano z istotnymi odstępstwami. Nie znajdując podstaw do zastosowania art. 48 prawa budowlanego, organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nakazał przedłożenie opinii technicznej co do zgodności obiektu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi. Wnioski ekspertyzy potwierdzają prawidłowość wykonanych robót budowlanych i zgodność z normami techniczno-budowlanymi. Ekspertyzę przygotowaną na zlecenie A. i S. B. na okoliczność zacienienia ich pokoju oceniono jako wadliwą ze względu na przyjętą interpretację § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Uznano ją również za niewiarygodną w pozostałym zakresie, ze względu na przyjęte przez jej autora założenia wyjściowe co do czasu powstania piętra budynku oraz co do legalności prowadzenia prac budowlanych i ważności udzielonych pozwoleń na budowę. Odnosząc się do orzeczonego obowiązku wykonania projektu zamiennego organ podał, że funkcja budynku w projekcie zamiennym winna być zgodna z funkcją dominującą, określoną w obowiązującym do dnia 30 grudnia 1994 r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z roku 1979.

W skardze do sądu administracyjnego A. B. i S. B. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Zgłosili zarzuty co do legalności wydanych w roku [...] i [...] pozwoleń na budowę, zarzucając naruszenia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zanegowali ustalenia organów co do daty powstania obiektu. Podali, że w latach 1981- 1982 wybudowano budynek zamknięty stropem wraz z piętrem od ich strony, co stanowiło samowolę budowlaną. W tym zakresie powołali się na oświadczenia sąsiadów, także złożone przed sądem powszechnym, i zanegowali wiarygodność przyjętych przez organ wpisów w dzienniku budowy. Zarzucili fałszowanie wpisów w dzienniku budowy. Podnieśli, że skoro prace budowlane przerwano w roku 1984, to wszystkie roboty po tej dacie są samowolą budowlaną a nie odstępstwem od zatwierdzonego projektu. Uznali nadto, ze próby legalizacji obiektu o funkcji produkcyjnej są niedopuszczalne w terenie zabudowy mieszkaniowej. Zaprotestowali także przeciwko legalizacji ściany szpecącej i zasłaniającej widok z ich pokoju.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Podkreślił, że skarżący nie akceptują faktu, iż utrata ważności pozwoleń na budowę nie oznacza realizacji przez inwestora samowoli budowlanej, podlegającej rozbiórce. Podkreślono, iż legalizacja obiektu w części dotyczącej wytwórni [...] nie jest zaskarżoną decyzją przesądzona, zależy bowiem od uzyskania uzgodnień co do zgodności takiego zamierzenia z poprzednio obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Postępowanie w niniejszej sprawie było przez organy administracji publicznej prowadzone w oparciu o przepisy art. 50 i 51 prawa budowlanego. Regulacja ta dotyczy usuwania skutków robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, w sposób powodujący zagrożenie bezpieczeństwa lub w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach i ma zastosowanie w przypadkach innych niż budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia bądź zgłoszenia. Wraz z wprowadzeniem do systemu prawa budowlanego instytucji legalizacji samowoli budowlanych ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), zmianie uległa regulacja art. 50 i 51 prawa budowlanego. Zmiana ta weszła w życie 11 lipca 2003 r. Ustawa nowelizująca zawiera jednak przepisy intertemporalne, regulujące zastosowanie nowych regulacji do spraw rozpoczętych przed wejściem w życie zmian prawa budowlanego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W kontrolowanym przypadku postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżących małżonków B., co wynika zarówno z akt sprawy, jak i z twierdzeń zawartych w decyzjach organów obu instancji. W oparciu o materiał sprawy należy stwierdzić, iż żądanie skarżących dotyczące wydania zakazu prowadzenia robót budowlanych i rozbiórki części obiektu zostało zawarte w piśmie z dnia [...] 2002 r., a następnie było uzupełniane i ponawiane w pismach kolejnych. Za datę wszczęcia postępowania w tej sprawie, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. należy zatem uznać datę zgłoszenia żądania przeprowadzenia postępowania. Jest przy tym również niewątpliwe, że przed dniem 11 lipca 2003 r. organy podjęły czynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] 2002 r. Okoliczności te wskazują, że do wszczęcia postępowania doszło przed wejściem w życie ustawy nowelizującej prawo budowlane, zatem do rozstrzygnięcia sprawy winny mieć zastosowanie przepisy prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym.

Porównanie brzmienia art. 50 i 51 prawa budowlanego sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. i brzmienia znowelizowanego prowadzi do wniosków, iż regulacje te różnią się w sposób dość istotny. Art. 50 ustawy w brzmieniu dotychczasowym nie przewidywał możliwości, przy wydawaniu postanowienia wstrzymującego roboty, nałożenia obowiązku przestawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub ocen technicznych bądź ekspertyz. Natomiast art. 51 w dotychczasowym brzmieniu nie znał instytucji projektu zamiennego.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 prawa budowlanego w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanym przypadku, organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych m. in. bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu lub w przepisach. W postanowieniu tym należy podać przyczynę wstrzymania i ustalić wymagania co do niezbędnych zabezpieczeń. Następnie na podstawie art. 51 prawa budowlanego organ jest uprawniony do wydania decyzji w sprawie, nakazującej zaniechanie robót bądź rozbiórkę, lub nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Po wykonaniu obowiązków organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Decyzja ta wydawana jest z urzędu, bez wniosku inwestora.

Znowelizowany przepis art. 51 prawa budowlanego przewiduje, oprócz możliwości zakazania prowadzenia robót, nakazania rozbiórki obiektu lub jego części lub nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, również nałożenie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego. Po wypełnieniu obowiązków, na wniosek inwestora organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego oraz o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.

W niniejszej sprawie zostały wydane decyzje w oparciu o przepis art. 51 ust 1 pkt 3 prawa budowlanego, przewidujący możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia zamiennego projektu budowlanego. Jak zostało wyżej wskazane, w stanie prawnym mającym zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy, możliwość taka nie istniała, zaś przewidywane w przepisach prawa rozstrzygnięcia organów nie mogą być uznane za koherentne w stosunku do faktycznie podjętych.

Należy również zwrócić uwagę na potrzebę wnikliwej analizy przez organy skutków rozstrzygnięć co do ważności pozwoleń na budowę. Kwestia wykonania obiektu z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego może mieć znaczenie w sprawie jedynie wówczas, gdy projekt taki pozostaje w obrocie prawnym i może być kryterium oceny prawidłowości wykonanych robót. Jeżeli zaś projekt budowlany wraz z pozwoleniem na budowę utracił ważność, kwestia odstępstw od zatwierdzonego projektu nie może stanowić argumentu w sprawie. W przekonaniu Sądu organy winny przy tym odnieść się do skutków wydanej decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania co do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z [...] r. Decyzją tą umorzono postępowanie co do stwierdzenia nieważności, a zatem w jej następstwie nie doszło do usunięcia z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] r. Jednocześnie z uzasadnienia decyzji umarzającej postępowanie nieważnościowe nie wynika, aby przesłanką tego umorzenia był fakt utraty z mocy prawa ważności pozwolenia na budowę. Za przedwczesne zatem należy uznać przyjęcie przez organy w toku postępowania, że oba z udzielonych inwestorowi pozwoleń na budowę utraciły ważność, w stosunku do pozwolenia z roku [...] skutku takiego nie orzeka bowiem decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie nieważności.

Szczegółowej analizy wymaga również, w przekonaniu Sądu, ustalenie zakresu robót budowlanych podlegających reżimowi art. 50 i 51 prawa budowlanego. Niewątpliwie należy podzielić stanowisko organów, iż nie stanowią samowoli budowlanej, podlegającej skutkom art. 48 prawa budowlanego obiekty, do których wzniesienia doszło na podstawie pozwolenia na budowę, które utraciło następnie ważność. Skutek ten dotyczy jednak wyłącznie obiektów, objętych pozwoleniem na budowę. Brak jest podstaw do przyjęcia, że inwestor legitymujący się w przeszłości pozwoleniem na budowę, może powoływać się na to pozwolenie także w odniesieniu do innych budynków, wznoszonych na działce objętej uprzednio pozwoleniem. Z tego względu zastrzeżenia budzi zastosowanie art. 51 prawa budowlanego w stosunku do budynku z kominem, określanego mianem "kotłowni", co do którego same organy przyjęły, że powstał on w drodze samowoli budowlanej. Do takiego obiektu zastosowanie winny znaleźć przepisy regulujące usuwanie skutków samowoli budowlanej.

Na obecnym etapie postępowania winna również zostać rozstrzygnięta funkcja obiektu, doprowadzenie bowiem budynku do stanu zgodnego z prawem, w tym z normami technicznymi, wymaga precyzyjnej wiedzy o przeznaczeniu tego budynku.

Wątpliwości Sądu budzi także praktyka organów, polegająca na wielokrotnym wydawaniu kolejnych postanowień wstrzymujących prowadzenie robót budowlanych. Jakkolwiek kwestia ta pozostawała bez wpływu na orzeczenie Sądu i nie podlegała kontroli, należy podkreślić, iż ponowne orzeczenie w trybie art. 50 ust. 1 prawa budowlanego jest możliwe wyłącznie przy stwierdzeniu, że zaistniała przesłanka określona w tym przepisie. Nie stanowi dostatecznego uzasadnienia jedynie okoliczność, że upłynął termin ważności postanowienia. W ten sposób dochodzi bowiem do zniweczenia ochronnej funkcji terminu ważności postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych.

Uwzględniając podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.