Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 382/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 162 par 1 pkt 1, art. 163, , art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par 3, art. 11, art. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 80 ust.1 pkt 1, art. 87 ust.1, art. 88 ust.5, art. 182 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 697
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a, c, art. 107, art. 109, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Protokolant Referent Radosław Dudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi B. W. i Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty L. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ"), po rozpatrzeniu odwołania B. i Z. W. (dalej także jako: "wnioskodawcy" lub "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie wygaszenia z dniem [...] lutego 2019 r. jako bezprzedmiotowej decyzji własnej z dnia [...] września 2018 r., Nr [...] wydanej w sprawie przyznania B. i Z. W. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka P. W..

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt [...] [...] B. i Z. W. ustanowieni zostali rodziną zastępcza spokrewnioną małoletniej P. W.. Postanowieniem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...] [...] dokonano zmiany postanowienia, na mocy którego małoletnia umieszczona została w rodzinie zastępczej u dziadków B. i Z. W., w ten sposób, że na czas toczącego się postępowania wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnia P. W. przez D. W. poddano stałemu nadzorowi kuratora zobowiązanego do składania comiesięcznych sprawozdań. W związku z tym organ pierwszej instancji uznał, iż z dniem [...] lutego 2019 r. B. i Z. W. przestali pełnić funkcję rodziny zastępczej. Świadczenie pieniężne, które zostało im przyznane przestało mieć umocowanie prawne, zatem decyzja stała się bezprzedmiotowa, w konsekwencji czego należało ja wygasić, o czym organ orzekł na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 5 i art. 182 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r.

W wyniku odwołania wniesionego przez wnioskodawców w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Starosty L. w przedmiocie wygaszenia z dniem [...] lutego 2019 r. jako bezprzedmiotowej decyzji w sprawie przyznania B. i Z. W. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka P. W..

Organ drugiej instancji odwołując się do przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, wskazał, że art. 35 ust. 1 ustawy przyjmuje za podstawę umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej orzeczenie sądu. Oznacza to, że każde orzeczenie sądu, w wyniku którego następuje powierzenie realizacji funkcji opiekuńczych i wychowawczych nad małoletnim, mające charakter powierzenia pieczy zastępczej, stanowić może podstawę przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, o których mowa w art. 80 ust. 1 ustawy. Dopiero orzeczenie sądu, które ustala podleganie dziecka pieczy innych osób, niż rodzice dziecka czyni legalnym i potwierdza powierzenie przez Państwo bieżącej pieczy w ramach której realizowany jest obowiązek w zakresie wychowania dziecka oraz faktycznego sprawowania nad nim opieki.

Jak ustalił organ analiza akt sprawy wskazuje, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 2018 r. sygn. akt [...] [...] w sprawie prowadzonej z urzędu o zmianę orzeczenia w zakresie władzy rodzicielskiej, ograniczenie władzy rodzicielskiej, na podstawie art. 730 § 1 k.p.c. w zw. z art. 755 § 1 k.p.c., w trybie zabezpieczenia Sąd postanowił o umieszczeniu do czasu zakończenia postępowania P. W. ur. [...] lutego 2007 r. w rodzinie zastępczej spokrewnionej u dziadków ojczystych - Z. i B. W.. W związku ze wskazanym orzeczeniem, na podstawie decyzji z [...] września 2018 r. Nr [...] B. i Z. W. przyznane zostało świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka - P. W. okres od dnia [...] sierpnia 2019 r. W wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez D. W. - ojca małoletniej P. W. na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 2018 r. sygn. akt [...] [...], Sąd Okręgowy w L. postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że na czas toczącego się postępowania sposób wykonywania władzy rodzicielskiej D. W. nad małoletnia córką P. poddał stałemu nadzorowi kuratora, zobowiązując do składana comiesięcznych sprawozdań. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że rozstrzygniecie Sądu Rejonowego wydane zostało przedwcześnie i nieadekwatne do ujawnionego stanu faktycznego, a istnienie zagrożenia wobec dziecka ze strony ojca dziecka uznał za wątpliwe.

Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że ponieważ na skutek orzeczenia Sądu Okręgowego Z. i B. W. utracili przymiot rodziny zastępczej i nie legitymują się orzeczeniem potwierdzającym, iż stanowią dla małoletniej P. W. rodzinę zastępczą bądź takim, które w skutkach pokrywa się z zakresem pieczy sprawowanej przez rodzinę zastępczą, w świetle art. 80 ust. 1 ustawy utracili prawo do dalszego pobierania świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania P. W., co oznacza, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym zaskarżona decyzja znajduje umocowanie w treści przywołanych przepisów.

Decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona skargą przez B. i Z. W.. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucono decyzji:

- błędną wykładnię przepisu art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej polegającej na uznaniu, że skarżącej nie przysługuje dodatek wychowawczy na dziecko P. W., choć w myśl tego przepisu dodatek ten przysługuje od dnia faktycznego umieszczenia dziecka odpowiednio w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka;

- naruszenie art. 72 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 3 ust. Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 r. polegające na niezapewnieniu małoletniej prawa do pomocy od władz publicznych w formie zasiłku wychowawczego, choć przepisy te przewidują prawa społeczne, w tym prawo do odpowiedniego standardu życia, ochrony socjalnej czy ochrony zdrowia;

- naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.k. poprzez jednostronną, wybiórczą, naruszającą zasady prawidłowego rozumowania, nieuwzględniającą całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to wydanie przedmiotowej decyzji z pominięciem całościowej oceny dowodu w szczególności:

- nieuwzględnienie stanowiska skarżącej, że małoletnia P. W. do dnia dzisiejszego faktycznie przebywa u swoich dziadków,

- nieuwzględnienie, że ojciec małoletniej D. W. pobiera świadczenie alimentacyjne od matki małoletniej, które nie jest przeznaczone na potrzeby małoletniej, a które to w całości są zaspokajane przez jej dziadków,

- nieuwzględnienie, że ojciec małoletniej w żadnym stopniu nie poczuwa się do odpowiedzialności pokrywania kosztów utrzymania małoletniej córki, a wszelkie wydatki ponoszone są przez dziadków małoletniej.

Wskazując na takie zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn wskazanych w niej bezpośrednio.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 5 i art. 182 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej jako: "ustawa o wspieraniu rodziny" lub "u.w.r.s.p.z.") oraz art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r. wygaszającą z dniem [...] lutego 2019 r., a więc z mocą wsteczną (ex tunc), jako bezprzedmiotową decyzję z dnia [...] września 2018 r. przyznającą skarżącym świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej wnioskodawców.

Rozstrzygnięcie to zostało wydane w trybie wynikającym z art. 88 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny oraz art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

Powyższe było nieprawidłowe albowiem w ten sposób organy zastosowały przepisy regulujące dwie różne i wzajemnie się wykluczające instytucje prawne.

W przepisie art. 88 ust. 5 u.w.r.s.p.z. mowa jest o zmianie lub uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia. Oznacza to, że na podstawie tego przepisu organ może jedynie uchylić lub zmienić wydaną uprzednio decyzję przyznającą jedno ze świadczeń, o których mowa w art. 88 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny.

Z powyższego wywieść należy także, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie, jak i jej uchylenie, mają charakter konstytutywny, bo tworzą, zmieniają lub uchylają stosunki prawne, a zmiana danej sytuacji prawnej następuje z mocy rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 88 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny. Taki konstytutywny charakter decyzji z art. 88 ust. 5 u.w.r.s.p.z. wskazuje na to, że tego rodzaju decyzja wywiera jedynie skutki ex nunc, a więc na przyszłość (tak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 568/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Instytucja z art. 88 ust. 5 u.w.r.s.p.z. pozostaje więc jednym z przypadków, o których mowa w art. 163 k.p.a., a nie w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

To bowiem art. 163 k.p.a. wskazuje na możliwość uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie przepisów szczególnych. Art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczy natomiast stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.

Czym innym pozostaje więc możność wzruszenia decyzji poprzez jej uchylenie lub zmianę (art. 163 k.p.a. i art. 88 ust. 5 u.w.r.s.p.z.), a czym innym stwierdzenie wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

Obie te regulacje mają odrębne i wzajemnie się wyłączające dyspozycje.

Równoczesne zastosowanie przez organ przepisów regulujących dwie różne i wzajemnie się wykluczające instytucje prawne, kwalifikować należy jako naruszenia prawa materialnego. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) albowiem dotyczyło ono stosowania przepisów przyjętych za materialnoprawną podstawę wydanych decyzji.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że analiza osnowy decyzji, w której mowa jest o wygaszeniu decyzji z mocą wsteczną, wskazywałaby, że najprawdopodobniej intencją organu było stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ administracji publicznej obowiązany jest stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli łącznie są spełnione następujące przesłanki:

1) decyzja stała się bezprzedmiotowa,

2) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony.

Przepisy ustawy o wspieraniu rodziny, w tym także art. 88 ust. 5 u.w.r.s.p.z., który dotyczy jedynie możności uchylenia lub zmiany decyzji, nie statuują obowiązku stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej.

W takiej sytuacji możność zastosowania w sprawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. uzależniona była od ustalenia czy decyzja przyznająca świadczenie stała się bezprzedmiotowa oraz czy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony.

Obowiązek wyjaśnienia i rozpatrzenia tych okoliczności odnosił się również do rozpoznającego odwołanie organu drugiej instancji.

Wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej.

Organ odwoławczy jest wyposażony przede wszystkim w kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w ograniczonym zakresie ma on kompetencje kasacyjne. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu (zażaleniu) w stosunku do decyzji organu I instancji.

W tej sytuacji obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno więc zbadać czy decyzja przyznająca świadczenie stała się bezprzedmiotowa, jak też w sytuacji, gdy kwestia wygaśnięcia decyzji nie została uregulowana w przepisach szczególnych, powinno dodatkowo wykazać, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze okoliczności tych w ogóle nie rozważyło. Nie dokonało ono oceny kwestii bezprzedmiotowości decyzji przyznającej świadczenie w kontekście ustalonych okoliczności faktycznych wskazujących na fakt ustania pieczy zastępczej, jak też nie ustaliło czy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Powyższe świadczy o naruszeniu przez organ odwoławczy dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Ponadto, mając na względzie zasady ogólne postępowania – a zwłaszcza zasadę zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.) – organ odwoławczy powinien, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., należycie wyjaśnić podstawę faktyczną przyjętego rozstrzygnięcia, czego w przedmiotowej sprawie zabrakło. Rzetelne i wyczerpujące uzasadnienie decyzji służyć ma także wyjaśnieniu stronom zasadności przesłanek, a w konsekwencji ma prowadzić do wzbudzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

Przedstawione powyżej argumenty uzasadniają wniosek, że sprawa nie została w sposób wyczerpujący wyjaśniona dla merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy orzekając w sprawie nie rozpatrzył całego materiału dowodowego i nie ocenił należycie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszył art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. i art. 127 § 2 k.p.a.

Stwierdzone naruszenia zakwalifikować należało jako naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Opisane wyżej naruszenia przepisów postępowania dotyczyły ustaleń wiążących się bezpośrednio z dopuszczalnością stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, a zatem były to naruszenie, które kwalifikować należało jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analogicznych uchybień dopuścił się także w sprawie organ pierwszej instancji. Organ ten naruszył prawo materialne stosując przepisy regulujące dwie różne i wzajemnie się wykluczające instytucje prawne. Nie zbadał on również w ogóle tego, czy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. W kwestii bezprzedmiotowości decyzji przyznającej świadczenie organ pierwszej instancji poprzestał na lakonicznym i niczym nie umotywowanym stwierdzeniu, że decyzja stała się bezprzedmiotowa, co uznać należy za niewystarczające w świetle dyspozycji przepisów art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe skutkowało koniecznością uchylenia także decyzji organu pierwszej instancji (art. 135 p.p.s.a.).

Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji, celem jej ponownego rozpatrzenia. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.), w tym w szczególności z uwzględnieniem stwierdzonej wyżej wadliwości dotyczącej stosowania przepisów prawa, przyjętych za materialnoprawną podstawę wydanego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności organ powinien zatem ocenić, która z regulacji prawnych mogących mieć potencjalne zastosowanie w sprawie, tj. możność wzruszenia decyzji w trybie art. 88 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny, czy też możność stwierdzenia wygaśnięcie decyzji z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., może i powinna zostać zastosowana w sprawie w świetle zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

W odniesieniu do procedury wzruszenia decyzji na podstawie art. 88 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie opowiada się za poglądem, który ustanie pieczy zastępczej zalicza do okoliczności zmieniających sytuację osobistą rodziny zastępczej i umieszczonego w niej dziecka, co oznacza, że w przypadku takim może mieć zastosowania przewidziana w art. 88 ust. 5 u.w.r.s.p.z. możliwość zmiany lub uchylania decyzji przyznającej świadczenie.

W sytuacji, gdyby w ocenie organu w sprawie należało zastosować procedurę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ powinien zbadać czy w związku z ustaniem pieczy zastępczej decyzja przyznająca świadczenie stała się bezprzedmiotowa oraz czy rozstrzygnięcie takie leży w interesie społecznym lub w interesie strony.

Sporządzając uzasadnienie decyzji organ zadba o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, w tym w szczególności wyczerpująco wyjaśnić kwestie przesłanek warunkujących stosowanie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., o ile rzecz jasna, regulacja ta zostałaby przez organ zastosowana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.

Odnosząc się końcowo do zarzutów skargi wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w składzie rozpoznającym sprawę, nie podziela wyrażanego w orzecznictwie poglądu, co do tego, że także w przypadku ustania pieczy zastępczej, świadczenia powinny być przyznawana do dnia faktycznego opuszczenia rodziny przez dziecko.

Niewątpliwie w art. 87 § 1 ustawy o wspieraniu rodziny mowa jest o datach faktycznego umieszczenia lub faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny. Zwrócić należy jednakże uwagę, że w przepisie tym chodzi o dzień faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, a nie rodziny, która pieczy takiej nie wykonuje. Dzień faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej ma więc znaczenia dla zachowania prawa do świadczeń, o ile dziecko będzie opuszczać rodzinę zastępczą, a więc rodzinę, która co do zasady pieczę taką nadal sprawuje na podstawie orzeczenia sądowego lub umowy, o której mowa w art. 35 § 2 u.w.r.s.p.z. W sytuacji, gdy ustanie faktycznego wykonywania pieczy zastępczej wynika nie z faktu opuszczenia rodziny zastępczej przez dziecko, o prawie do świadczeń decydować będzie nie kwestia przebywania dziecka w rodzinie, lecz to zdarzenie prawne, które doprowadziło do ustania pieczy zastępczej. W konsekwencji więc, gdy zakończenie wykonywania pieczy zastępczej będzie wynikiem ustania samej pieczy zastępczej prawo do świadczeń związanych z umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej ustanie z dniem zakończenia pieczy zastępczej. Gdy ustanie pieczy zastępczej będzie wynikiem orzeczenia sądowego datą tą będzie co do zasady data uprawomocnienia się orzeczenia sądowego znoszącego pieczę zastępczą.

Wbrew odmiennym zarzutom skargi za odmienną wykładnią tych przepisów nie powinna przemawiać ani treść art. 72 Konstytucji RP i art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka, ani to, że P. W. nadal faktycznie przebywa i pozostaje na utrzymaniu skarżących.

Okoliczności te natomiast powinny rozważyć organy przy dokonywaniu oceny, czy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji przyznającej świadczenie leży w interesie społecznym lub w interesie strony, o ile - jak już zaznaczono - regulacja z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. zostałaby zastosowana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.

Odnosząc się do zgłoszonego przez skarżących wniosku o odroczenie rozprawy sądowej stwierdzić należy, że wniosek ten nie był uzasadniony. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 107 i 109 p.p.s.a. nieobecność stron na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, zaś rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Już z powyższego wywieść należy, że co do zasady kolizja terminów różnych spraw sądowych strony nie powinna stanowić uzasadnionej podstawy do odroczenia rozprawy sądowej. W sprawie dodatkowo taką ocenę usprawiedliwiają dokumenty dołączone do wniosku o odroczenie rozprawy. Jak wynika z protokołu rozprawy przed Sądem Okręgowym w L. na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] września 2020 r. nie zaplanowano takich czynności, przy których udział obojga skarżących byłby nieodzowny, w tym w szczególności nie wezwano ich do osobistego stawiennictwa w celu przesłuchania w charakterze strony (k.51-52 akt sądowych). Nadto skarżący mogli sobie nawzajem udzielić pełnomocnictw do występowania w sprawach i w ten sposób samodzielnie uczestniczyć w każdej ze spraw, reprezentując przy tym tak siebie, jak i drugiego z małżonków.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.