Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 588/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 174
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie NSA Tadeusz Cysek Urszula Raczkiewicz (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1184/08 w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę B. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2008 r. w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd przyjął następujący stan sprawy. W dniu 9 lipca 2007 r. został wystawiony przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w S. (dalej jako: KMP) mandat karny kredytowy w kwocie 250 zł na nazwisko B. S. Mandat ten został przyjęty.

Po otrzymaniu tytułu wykonawczego w związku z egzekucją należności określonej ww. mandatem, pismem z dnia 4 października 2007 r. skarżąca B. S. zwróciła się do Wojewody [...] podnosząc, że żadnego mandatu w dniu 9 lipca 2007 r. nie otrzymała. Wyjaśniła, że jest osobą niepełnosprawną, podopieczną Fundacji Chorych na Zanik Mięśni i że nie miała potrzeby w dniu 9 lipca 2007 r. wychodzić z domu, ponieważ asystent od 4 do 6 lipca 2007 r., od godziny 9:30 do 13:30 przychodził do niej i robił jej zakupy. W tym samym piśmie podała, że ze względu na fakt, iż zepsuł się jej telewizor, w dniu 9 lipca 2007 r. poprosiła o transport z Fundacji do sklepu RTV Euro AGD w celu kupienia telewizora na raty. O godzinie 12 wróciła do domu i nigdzie już nie wychodziła. W dniu 10 lipca 2007 r. po godzinie 10, z asystentem, transportem Fundacji udała się do sklepu Media Markt, gdzie okazało się, że nie ma portfela, w którym miała dowód osobisty. Po powrocie do domu zgłosiła utratę dowodu.

Wobec powyższego wierzyciel - Wojewoda [...] zwrócił się do KMP w S. w celu wyjaśnienia podniesionego przez B. S. zarzutu. W odpowiedzi Zastępca Naczelnika Sekcji Prewencji KMP poinformował, że w sprawie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalono, że w dniu 9 lipca 2007 r. około godz. 14:05 funkcjonariusze KMP w S. interweniowali w kompleksie handlowym G. w sklepie R. na ul. W. 18 w związku z zatrzymaniem na kradzieży kobiety. Na podstawie dowodu osobistego ustalono, że jest to B. S. Podczas postępowania wyjaśniającego funkcjonariusze ustalili, że osoba, którą legitymowali miała problemy z poruszaniem się. Informację o chorobie zaniku mięśni przekazała funkcjonariuszom B. S. Po sprawdzeniu w Fundacji, na podstawie karty przewozu osób stwierdzono, że w dniu 9 lipca 2007 r. B. S. korzystała z transportu organizowanego przez Fundację o godzinie 10 z ul. M. [...] do G. i o godzinie 14:30 z G. na ul. M. [...]. Powyższe ustalenia w ocenie dokonujących wyjaśnień świadczyły o tym, że B. S. była w dniu 9 lipca 2007 r. o godz. 14:05 legitymowana i ukarana jako sprawca wykroczenia w sklepie przy ul. W. 18.

Po otrzymaniu powyższych wyjaśnień Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. postanowił nie uwzględnić zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym przez B. S.

Zaskarżonym postanowieniem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu zażalenia B. S., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...], wskazując, że przeprowadzone w sprawie postępowanie, a w szczególności pismo KMP w S. potwierdzają zasadność zastosowania postępowania mandatowego wobec B. S.

Na powyższe postanowienie B. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej jako: ustawa). Na podstawie art. 33 pkt 4 tej ustawy podstawą zarzutu dłużnika w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego. Zarzut taki, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu, a wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że wierzyciel - Wojewoda [...]wypowiedział się prawidłowo w formie postanowienia, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, polegającego na zwróceniu się do KMP w S. o wyjaśnienie podnoszonego przez skarżącą zarzutu. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez KMP na podstawie notatek urzędowych sporządzonych przez funkcjonariuszy policji oraz na podstawie "kart przewozu osób" Fundacji Pomocy Chorym na Zanik Mięśni.

Z zapisu z kart przewozu osób Sąd wywiódł, że w dniu oraz w czasie, kiedy wystawiony został kwestionowany przez skarżącą mandat karny przebywała ona w kompleksie handlowym G. przy ul. W. 18, czyli w miejscu wystawienia mandatu. W zestawieniu z informacjami wynikającymi z karty przewozu osób Sąd uznał za niewiarygodne wyjaśnienia skarżącej, że w dniu 9 lipca 2007 r. wróciła do domu o godzinie 12 i nigdzie więcej nie wychodziła. Jak wynika z "karty przewozu osób" skarżąca odjechała z G. na ulicę M. [...], czyli do miejsca zamieszkania, nie o godz. 12, ale o godz. 14:30. Ten dowód podważył wiarygodność skarżącej i miał w ocenie Sądu decydujące znaczenie w kwestii ustalenia, że mandatem ukarano B. S., a nie inną osobę posługującą się jej dowodem osobistym. Powyższe potwierdzają również wyjaśnienia policjantów, zgodnie z którymi ukarana osoba była niepełnosprawna.

Sąd uznał, że nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania asystenta skarżącej, na okoliczność jej wiarygodności nie stanowi naruszenia przepisów, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie twierdziła bowiem, że w dniu w którym wystawiono sporny mandat karny asystent był z nią w sklepie. Podała, że dopiero następnego dnia, tj. 10 lipca 2007 r. udała się do sklepu w celu kupienia telewizora w towarzystwie asystenta.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że osobą, na którą nałożono mandat karny była B. S. i w związku z tym prawidłowo postąpiły nie uwzględniając zarzutu zgłoszonego przez nią w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekła na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).

Od powyższego wyroku B. S. złożyła skargę kasacyjną zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając:

1. "na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w postaci dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego polegającej na stwierdzeniu, że działania kontrolne w postępowaniu weryfikacyjnym przeprowadzono prawidłowo, w sytuacji, gdy istotnie apriorycznie zaniechano przesłuchania asystenta, a także nie przeprowadzono analizy monitoringu i badań grafologicznych, czy nawet okazania skarżącej";

2. brak odroczenia rozprawy pomimo złożonego wniosku; w związku z kolizją terminów w dniu rozprawy przed Sądem pierwszej instancji złożony został wniosek o odroczenie rozprawy, który nie został uwzględniony, co mogło mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym autor skargę kasacyjną wniósł o zmianę wyroku i uwzględnienie skargi albo jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA albo organowi administracyjnemu, a także o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu za obie instancje.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że organy prowadzące postępowanie sprawdzające nie skorzystały z dostępnych środków weryfikacji zastrzeżeń strony skarżącej. Zgłosiła ona utratę dowodu osobistego, który do dzisiaj się nie odnalazł, brak natomiast dostatecznych podstaw by podejrzewać, że było to jej świadome działanie. W związku z tym zastrzeżenie skarżącej jest uprawdopodobnione, a obowiązkiem organów było wykluczenie ponad wszelką wątpliwość, czy osoba legitymowana nie była rzeczywiście skarżącą. Skarżąca podała, że sprawca kradzieży był w tym samym czasie w centrum handlowym i wiedział także komu ukradł dowód osobisty, mógł więc także udawać, że jest osobą niepełnosprawną. Powyższe zobowiązywało do użycia metod wykluczających podawanie się kogoś za skarżącą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Wyjątkiem od tej zasady jest obowiązek wzięcia z urzędu pod uwagę jedynie okoliczności wymienionych w § 2, stanowiących podstawę nieważności postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności postępowania nie wystąpiły.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga powołania w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego, uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w wypadku podniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Autor skargi kasacyjnej nie powołał żadnego przepisu postępowania, który miał być naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając ogólnie, że organy orzekające w niewielkim nawet stopniu nie skorzystały z dostępnych środków weryfikacji zastrzeżeń skarżącej, nie wykluczyły czy osoba legitymowana nie była skarżącą.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że brak wskazania w skardze kasacyjnej konkretnych, naruszonych przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania i poprzestanie jedynie na odwołaniu się do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. sprawia, iż nie jest możliwe merytoryczne odniesienie się przez Sąd II instancji do tak sformułowanego zarzutu, a zatem dokonanie oceny, czy kontrola stosowania przepisów postępowania przez organy administracji wykonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny została przeprowadzona prawidłowo, czy też nie.

Należy bowiem przypomnieć, że przywołany przez autora skargi kasacyjnej jako podstawa tej skargi przepis art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. stanowi, iż skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie stanowiącej naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest to więc przepis określający procesowe obowiązki Sądu I instancji, zatem nie jest przepisem prawa, który mógłby być naruszony przez Sąd I instancji i wobec tego nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej.

Przepis ten informuje, że podstawę skargi kasacyjnej mogą stanowić naruszenia przepisów proceduralnych, ale żeby mówić o zarzutach proceduralnych trzeba je w sposób wyraźny sformułować wskazując przepis procesowy, który został naruszony, opisać sposób naruszenia oraz uprawdopodobnić, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy natomiast jeszcze raz podkreślić, że związanie Naczelnego Sądu administracyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, że ten Sąd nie jest uprawniony do podejmowania własnej inicjatywy w zakresie poszukiwania przepisów prawa mogących stanowić podstawę zaskarżenia i poszukiwania ewentualnych innych uchybień Sądu I instancji, nie przedstawionych w skardze kasacyjnej.

W każdym razie odmienna ocena dowodów i wyprowadzenie na jej podstawie własnych wniosków, co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej, bez określenia przepisów postępowania, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 ustawy p.p.s.a.

Jeżeli autor skargi kasacyjnej zamierzał wykazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął stan faktyczny ustalony przez organy administracji niezgodnie z obowiązującą je procedurą, to powinien postawić zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., polegający na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a także zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji odpowiednich przepisów k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z zawartą w skardze kasacyjnej informacją o nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji wniosku o odroczenie rozprawy z uwagi na "kolizję terminów" należy zauważyć ubocznie, że w aktach sprawy stosownego wniosku brak oraz przypomnieć, iż pełnomocnictwo udzielone przez stronę adwokatowi obejmowało prawo pełnomocnika do substytucji.

W świetle powyższego należy uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy, co ma ten skutek, że podlega oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.

Sprawa wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy, stosownie do art. 258 § 2 p.p.s.a. należy do właściwości Sądu I instancji.