Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 144/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt 1a, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 września 2020 r. J. S. (dalej: strona, skarżący) wystąpił do Prezydenta Miasta C. o ustalanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym - matką J. D.

Decyzją z dnia [...] nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta C., Kierownik Działu Świadczeń Opiekuńczych [...] Centrum Świadczeń, przywołując w podstawie prawnej art. 2 pkt 2, art. 3, art. 17, art. 20 ust. 2. ust. 3, art. 24 ust. 2 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 111), rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy (Dz.U. z 2018 r., poz. 1497) oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił stronie wnioskującej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył obowiązujący w sprawie przepis art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przyznał, że wnioskujący, jako syn, jest zobowiązany do alimentacji wobec matki. Z przeprowadzonych ustaleń wynika też, że sprawuje opiekę nad matką i nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie jej wykonywania, gdyż zabezpiecza on wszystkie konieczne i niezbędne potrzeby osoby niepełnosprawnej.

Organ stwierdził, że w tych aspektach spełnione zostały warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Matka strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół ds Orzekania o Niepełnosprawności w C. Nie da się jednak ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność matki strony, a ten fakt jest kluczowy w kwestii ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że strona jest uprawniona do zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno- rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenie kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Pismem z dnia 16 października 2020 r. strona wniosła od powyżej decyzji odwołanie. Podniosła, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego uznano, że zapis art. 17 ust. 1b jest niezgodny z zasadą równości obywateli wobec prawa, zapisaną w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Stąd też zgodnie z tym wyrokiem władze powinny niezwłocznie podjąć działania zmierzające do zmiany przepisów tak, aby przywrócić równe traktowanie opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnością.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu, po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, Kolegium przywołało zastosowane w sprawie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, podkreślając, że uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od szeregu przesłanek (pozytywnych i negatywnych). Aby uzyskać świadczenie przesłanki pozytywne muszą zostać spełnione łącznie i nie może zaistnieć przesłanka negatywna.

Z akt sprawy wynika, że matka odwołującego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. i zgodnie z tym orzeczeniem nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast znaczny stopnień niepełnosprawności datuje się od [...]. tj. od 84 roku życia.

Ustalono nadto, że wnioskujący o świadczenie od 1 października 2019 r. ma ustalone prawo do zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej (wydruk odpowiedzi z Centralnej Bazy Beneficjentów na zapytanie z dnia 24 września 2020r.) Ze znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 6 października 2020 r., wynika, że wnioskujący sprawuje całodobową opiekę nad matką, która choruje na [...]. Według pracownika socjalnego wnioskujący wykonuje na rzecz matki wszystkie potrzebne czynności niezbędne do podstawowego jej funkcjonowania, w sposób stały i długotrwały. Jednak wnioskujący oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pobiera zasiłek stały w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w C. i nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej ze względu na swój stan zdrowia i intensywność opieki nad matką.

Uwzględniając powyższe ustalenia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i orzekł o utrzymaniu w mocy kwestionowanej decyzji.

Przypominając, że dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest łączne spełnienie wszystkich pozytywnych przesłanek ustawowych oraz brak wystąpienia którejkolwiek z tzw. przesłanek negatywnych, Kolegium przyznało, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/12 stwierdził niezgodność z art. 32 ust. 1 Konstytucji zapisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę na osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Stąd też Kolegium podzieliło w całości pogląd dominujący w orzecznictwie, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z Konstytucją. Zdaniem Kolegium, wbrew twierdzeniu organu pierwszej instancji, podstawą odmowy przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia nie może być okoliczność, iż nie da się na podstawie przedłożonego w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności osoby wymagającej opieki ustalić od kiedy powstała jej niepełnosprawność.

Podstawę do odmowy przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia stanowi fakt zaistnienia w rozpoznawanej sprawie przesłanki negatywnej w postaci przysługiwania stronie prawa do zasiłku stałego, a zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy - w takiej sytuacji świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Odwołując się do wyroku tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 969/19 organ odwoławczy stwierdził, że "przepisy art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy - jako norma bezwzględnie obowiązująca - nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego". Tym samym z uwagi na treść obowiązujących przepisów nie jest możliwe przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia i stąd orzeczono jak w sentencji.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, pismem z dnia 22 grudnia 2020 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarzucając tej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna zasiłku stałego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu stwierdził, że wydane w sprawie decyzje ostać się nie mogą. Podkreślił, że rozpatrując sprawę organy poprzestały na literalnym brzmieniu przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęły, że skoro skarżący ma ustalone prawo do zasiłku stałego, to nie przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne. Poprzestanie na wykładni językowej tego przepisu może prowadzić do takiego wniosku, jednak zastosowanie wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do innego rozumienia, a mianowicie, że nie wyłącza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawa do zasiłku stałego, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do zasiłku.

Przyznał, że w orzecznictwie wskazuje się na potrzebę uzupełniania wyników wykładni językowej wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej.

Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 skarżący stwierdził, że wskazano w nim, iż zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne, stałoby w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2) czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 ) i osobom niepełnosprawnym (art. 69).

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z treścią art. 120 i art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie t.jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111). Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny (z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności). Według art. 17 ust. 5 pkt 1a tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. W niniejszej sprawie organy obu instancji, poprzestając na literalnym brzmieniu przepisu (wykładni językowej) przyjęły, że ponieważ Skarżący ma ustalone prawo do zasiłku stałego, to nie przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne.

Odmowa przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia przez organ pierwszej instancji oparta została na dwóch przesłankach, a mianowicie stwierdzeniu, że nie da się ustalić na podstawie przedłożonego orzeczenia od kiedy istnieje niepełnosprawność matki skarżącego, a niepełnosprawność w stopniu znacznym istnieje dopiero od 84 roku życia, czyli po ukończeniu przez niego wieku wskazanego w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a tym samym nie została spełniona wynikająca z tego przepisu przesłanka, zgodnie z którą świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia (art. 17 ust. 1b pkt 1 omawianej ustawy) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (art. 17 ust. 1b pkt 2 tej ustawy). Ponadto organ ten stwierdził, że występujący z wnioskiem o przyznanie świadczenia - syn osoby niepełnosprawnej pobiera świadczenia w postaci zasiłku stałego.

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącego utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie podzielił w pełni argumentacji tego organu. W zakresie dotyczącym pierwszej przesłanki odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia organ odwoławczy przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym w punkcie 2 sentencji stwierdzono, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że wobec utraty konstytucyjności tego przepisu powstanie niepełnosprawności w okresie nie wymienionym w art. 17 ust. 1b oświadczeniach rodzinnych nie stanowi przeszkody do uznania spełnienia przesłanki określonej w tym przepisie, od której zaistnienia uzależnione jest przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Norma prawna uznana za niekonstytucyjną nie może stanowić podstawy do odmowy wnioskowanego świadczenia.

Za podstawę odmowy świadczenia pielęgnacyjnego organ odwoławczy uznał

zaistnienie przesłanki negatywnej zawartej w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

W ocenie organu wobec bezspornego ustalenia prawa skarżącego do zasiłku stałego, w sprawie wystąpiła wymieniona powyżej przesłanka negatywna i wobec literalnego brzmienia przepisu art. 17 ust. 5 pkt. 1a - jako normy bezwzględnie obowiązującej - wnioskowane świadczenie nie może zostać przyznane, gdyż organ w tym zakresie nie posiada żadnego luzu decyzyjnego.

Niewątpliwie celem przywołanej powyżej regulacji jest uniemożliwienie osobom uprawnionym równoczesnego pobierania wskazanych w nich świadczeń.

Wprawdzie art. 27 ust. 5 omawianej ustawy przyznaje uprawnionemu prawo wyboru świadczenia w sytuacji zbiegu wymienionych w tym przepisie świadczeń, ale przepis ten nie obejmuje jednak hipotezą zasiłku stałego. Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego, lub specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Faktycznie wymieniony przepis nie wymienia zasiłku stałego, który nie został uregulowany w ustawie o świadczeniach rodzinnych, gdyż nie jest świadczeniem rodzinnym. Problematyka zbiegu zasiłku stałego ze świadczeniem pielęgnacyjnym została natomiast uregulowana w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 876). Zgodnie z art. 37 ust. 4 tej ustawy w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i świadczenia pielęgnacyjnego zasiłek stały nie przysługuje. Z wykładni literalnej tego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że ustawodawca uznał, że zbieg wymienionych uprawnień wyłącza prawo do zasiłku stałego w sytuacji przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Uwzględniając powyższe, na gruncie niniejszej sprawy należy uznać, że w sytuacji zbiegu uprawnienia świadczenia pielęgnacyjnego z zasiłkiem stałym, tak jak to ma miejsce w tej sprawie, organ administracji powinien podjąć takie działania, aby osoba uprawniona do różnych świadczeń nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z nich. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji w której przyznanie stronie mniej korzystnego świadczenia pozbawia ją definitywnie uprawnień do świadczenia korzystniejszego. Należy też w tym miejscu podnieść, że nie może być tak, że korzystniejsze świadczenie przyznawane jest stronie dopiero po dacie złożenia rezygnacji ze świadczenia dotychczasowego. W orzecznictwie wskazuje się, że sam wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien być potraktowany jako skorzystanie przez stronę z prawa wyboru świadczenia korzystniejszego, a więc świadczenia pielęgnacyjnego. Aby wybór mógł zostać skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wprawdzie w trakcie trwania postępowania administracyjnego skarżący nie deklarował rezygnacji z pobieranego zasiłku stałego, w sytuacji przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wynikało to jednak z braku wiedzy, iż fakt jego pobierania stanowi przeszkodę do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Mając na uwadze, że skarżący występował w postępowaniu bez wparcia fachowego pełnomocnika, zgodnie z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania . Organy czuwają przy tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Mając na uwadze powyższe wobec naruszenia przez organy obu instancji art. 17 ust. 5 pkt 1a w związku z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 37 ust. 4 ustawy o pomocy społeczne, w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 cytowanej ustawy z uwzględnieniem § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.jedn. Dz.U. 2015 r. poz. 1800).

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji winien uwzględnić wyżej wskazane wytyczne w zakresie wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o pomocy społecznej i ustali czy stanowisko zadeklarowane złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest równoznaczne z rezygnacją z pobieranego zasiłku stałego.