Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 971/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA P. Kiss (spr.), Sędzia NSA: P. Janicki, Asesor WSA: C. Koziński, Protokolant J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 175 (sto siedemdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I S.A./Łd 971/04

U Z A S A D N I E N I E

Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 21 par.1 pkt 1, par.3 – 4 i art.207 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./, art.15 i art. 19 pkt 1 i 2 ustawy z dn.12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. z 2002r. nr 9, poz.84 ze zm./ oraz uchwały Rady Gminy R. z dn.30.12.2003r. Nr XVI/146/2003 w sprawie ustalenia stawki opłaty skarbowej na terenie targowiska określił dla J. K. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres 20 wskazanych dni marca 2004r. w ogólnej wysokości 79,20 zł /stawka dzienna 0,30 zł za m2/.

W motywach decyzji podano, że zgodnie z ustalonym i niekwestionowanym stanem faktycznym J. K. prowadził w wskazanych dniach marca 2004r. sprzedaż towarów na stoisku handlowym nr A-102 o powierzchni 13,20 m2, znajdującym się w hali Centrum Handlowym "A", który to budynek zdaniem organu stanowi targowisko w rozumieniu przepisów art. 15 ust.1 i ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji podatnik podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, z naruszeniem przepisów art.120 i art.121 par.1 Ordynacji podatkowej. Według strony dokonany wymiar opłaty targowej jest niezgodny z przepisami prawa, albowiem nie prowadzi on działalności handlowej w Centrum Handlowym "A".

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do treści art. 15 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel z zastrzeżeniem ust.2a tego artykułu, zgodnie z którym opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Według organu fakt, iż stoisko handlowe strony nr A-102 nie znajduje się w hali należącej do Centrum Handlowe "A", lecz znajduje się w sąsiadującej hali należącej do "Państwa C." nie ma istotnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie.

W skierowanej do sądu administracyjnego skardze J. K. wnosząc o "unieważnienie" decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego powtórzył swój wcześniejszy zarzut, iż w decyzji organu pierwszej instancji błędnie wskazano, iż jego stoisko handlowe znajduje się w hali Centrum Handlowego "A" w R. Skarżący ponadto podniósł, że brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że budynek hali targowej "C.", w którym prowadzi on faktycznie handel na stoisku nr A-102 jest "targowiskiem pod dachem" lub "halą używaną do targów, aukcji i wystaw" w rozumieniu art.15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W powyższym zakresie skarżący stwierdził, iż stosownie do Klasyfikacji Środków Trwałych dla celów statystycznych /Dz.U. z 1999r. nr 112, poz.1317/ przedmiotowy budynek zalicza się do grupy I, podgrupy 10, pozycja 10 "centra handlowe", a więc nie może zostać uznany za targowisko pod dachem. Skarżąca podniósł również, że uchwała Rady Gminy w R. z dn.30.12.2003r. Nr XVI/146/2003 w sprawie w sprawie wysokości opłaty targowej na targowisku w Rzgowie nie może stanowić podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji, a uchwała Rady Gminy z dn.24.10.2001r.zawiera błędy formalno-prawne i jest nowelizacją nieistniejącej wcześniejszej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;

Zaskarżona decyzja organu orzekającego drugiej instancji podlega uchyleniu, natomiast brak jest dostatecznych podstaw do stwierdzenia jej nieważności, które to żądanie zostało zawarte w skardze.

Występujący w rozpoznawanej sprawie merytoryczny spór dotyczy prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów art. 15 ustawy z dn.12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. z 2002r. nr 9, poz.84 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 2004r., a w szczególności sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prowadzona przez skarżącego w miesiącu marcu 2004r. na stoisku oznaczonym nr A-102, znajdującym się w hali targowej "C." w R. działalność handlowa była wykonywana na "targowisku pod dachem" lub w "hali używanej do targów, aukcji i wystaw" w rozumieniu ust. 2a wymienionego artykułu.

Z analizy przepisów art. 15 ust. 1 – 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczących opłaty targowej wynikają następujące wnioski :

- podmiotami opłaty targowej są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które dokonują sprzedaży na targowiskach,

- targowiskiem jest każde miejsce, w którym jest prowadzony handel, w zasadzie z wyłączeniem sprzedaży dokonywanej w budynkach lub ich częściach,

- opłacie targowej podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub ich częściach, ale tylko wówczas, gdy stanowią one targowiska pod dachem lub hale używane do targów, aukcji i wystaw / ust.2a /.

Należy także zauważyć, iż stosownie do art.16 omawianej ustawy od opłaty targowej są zwolnione podmioty dokonujące sprzedaży na targowisku, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowisku.

Według oceny Sądu, organy orzekające w toku dotychczasowego postępowania podatkowego oraz w wydanych decyzjach nie wskazały wystarczającej podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego do uznania prawidłowości zajętego stanowiska, iż budynek "C.", w którym skarżący prowadził swoją działalność handlową w okresie marca 2004r. stanowił targowisku pod dachem lub halę używaną do targów, aukcji i wystaw. W szczególności organy orzekające nie wskazały żadnych kryteriów ani też nawet ustaleń faktycznych, na podstawie których zakwalifikowały przedmiotowy budynek do grupy budynków lub ich części, wymienionych w art.15 ust.2a omawianej ustawy. Samo ogólne, arbitralne stwierdzenie organów podatkowych, iż przedmiotowy budynek jest halą targową lub targowiskiem pod dachem nie może w przypadku sporu odnośnie tych okoliczności, stanowić wystarczającej podstawy do uznania prawidłowości takiego stanowiska.

Należy w tym miejscu zauważyć, że określenia rodzajów budynków zawarte w art.15 ust.2a cyt. ustawy występują także w załącznikach do wydanych na podstawie art.40 ust.2 ustawy z dn.29.06.1995r. o statystyce publicznej /Dz.U. nr 88, poz.439 ze zm./ dwu rozporządzeń Rady Ministrów z dn.30.12.1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych /Dz.U. nr 112, poz. 1316 ze zm./ oraz w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych /Dz.U. nr 112, poz.1317 ze zm./.

W powyższych aktach prawnych w klasie budynków handlowo-usługowych wyszczególniono odrębnie m.in. centra handlowe, domy towarowe, samodzielne sklepy i butiki, hale używane do targów, aukcji i wystaw oraz targowiska pod dachem.

Mając na uwadze, iż w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, pojęcia użyte w art.15 ust.2a nie zostały bliżej zdefiniowane, a jednocześnie występują one w obowiązujących wcześniejszych przepisach służących klasyfikowaniu obiektów budowlanych do celów statystycznych należy przyjąć, iż odpowiednie zaliczenie danego budynku do odpowiedniego rodzaju powinno zostać dokonane przy uwzględnieniu wszelkich zasad i kryteriów, mogących mieć wpływ na dokonanie właściwej klasyfikacji przedmiotowego budynku, nazywanego centrum handlowym lub halą targową "C." w R. Jest również sprawą oczywistą, iż nadana budynkowi nazwa nie może automatycznie powodować uznania, że należy zaliczyć go do grupy budynków stanowiących "centra handlowe" lub "hale używane do targów, aukcji i wystaw" czy "targowiska pod dachem".

Dokonanie określenia właściwego rodzaju przedmiotowego budynku wymaga w szczególności ustalenia funkcji budynku i charakteru prowadzonej w nim działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu do właściwego określenia, czy budynek jest halą używana do targów, aukcji i wystaw lub targowiskiem pod dachem istotne znaczenie ma ustalenie sposobu i charakteru prowadzonej w tym budynku sprzedaży towarów. Należy uznać, że cechą charakterystyczną handlu na targowisku pod dachem lub hali targowej - w odróżnieniu od sprzedaży w sklepach – jest w szczególności prowadzenie sprzedaży na stoiskach bez posiadania stałego zaplecza, magazynu towarów, możliwości ekspozycji towarów na tzw. wystawie, a także to, że tego rodzaju handel nie musi odbywać się w sposób ciągły, w ustalonym z góry czasie.

Dla określenia funkcji budynku podstawowe znaczenie powinny mieć dane zawarte w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu łącznie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w decyzji w sprawie pozwolenia na budowę i ewentualnie ustalone zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części.

Na podstawie analizy wydanych w sprawie decyzji oraz załączonych akt administracyjnych należy stwierdzić, że organy orzekające obu instancji w zasadzie nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego oraz ustaleń dotyczących bliższego określenia charakteru i sposobu prowadzenia przez skarżącego działalności handlowej w rozpatrywanym okresie marca 2004r., a także funkcji przedmiotowego budynku.

W zakończeniu należy również ustosunkować się do występującej w rozpoznawanej sprawie istotnej kwestii związanej z powołaniem się obu stron postępowania na wskazane uchwały Rady Gminy w R.".

W powyższym zakresie należy stwierdzić, że zgodnie z powszechnie przyjmowanym poglądem doktryny i orzecznictwa sądowego uchwały rady gminy, wydane w granicach przysługującego temu organowi upoważnienia ustawowego oraz prawidłowo opublikowane są aktami prawa miejscowego i stanowią źródło powszechnie obowiązującego na terenie gminy prawa w rozumieniu art.87 ust.2 Konstytucji RP / por. m.in. wyrok NSA z dn.28.02.2003r. sygn. akt I S.A./Lu 882/02. opubl. W Fin. Kom. 2003/4/53 lub wyrok NSA z dn.5.04. 2002r. sygn. akt I S.A. 2160/01 – Lex nr 81765/.

Należy również uznać, że prawidłowo wydane uchwały rady gminy, z których wynikają bezpośrednie skutki podatkowe, wiążą organy podatkowe oraz sąd administracyjny orzekający w sprawie podatkowej i mogą one zostać jedynie zaskarżone w trybie określonym odpowiednimi przepisami ustawy z dn.08.03.1990r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. z 2001r. nr 142, poz.1591 ze zm./, tj. w szczególności na podstawie art. 101 ust.1 tej ustawy przez każdego, czyjego interes prawny lub uprawnienie naruszają lub może zostać stwierdzona ich nieważność przez organ nadzoru / wojewodę/ na podstawie art.91 cyt. ustawy.

Jednakże w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że powołana przez organy podatkowe obu instancji uchwała Rady Gminy w R. nr XVI/146/2003 nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w tej sprawie, albowiem dotyczy ona wyłącznie kwestii ustalenia wysokości opłaty targowej na terenie gminy, natomiast powołana dodatkowo przez organ drugiej instancji uchwała nr XXI/186/96 z dn.26.07.1996r. dotyczy jedynie przeznaczenia określonych terenów pod targowisko.

Należy także zauważyć, że skarżący w swojej skardze wymienił jeszcze inną uchwałą Rady Gminy w R. z dn. 24.10.2001r. nr XXIX/245/2001, zawierającej zdaniem skarżącego liczne błędy formalno-prawne będącej nowelizacją bliżej nie określonej wcześniejszej uchwały, jednakże należy stwierdzić, iż powyższe uchwały nie została w ogóle powołana w tej sprawie przez organy orzekające.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie przepisów art.145 par.1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art.200 ustawy z dn.30.08.2002r.- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.