Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 769/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.1a,2,5
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art.66,68
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art.145 par.1 pkt 1a,c, art.152, art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Marta Surmacz - Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. Spółka jawna T. i Partnerzy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 3 787 (trzy tysiące siedemset osiemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 20 czerwca 2007 r. "M" spółka jawna T. i Partnerzy wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. w kwocie 86.433 zł.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:

Skarżąca spółka w dniu 16 stycznia 2006 r. złożyła Burmistrzowi Miasta deklarację na podatek od położonych nieruchomości na rok 2006, w której wskazała jako podstawę opodatkowania 2.494 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 1.631,58 m2 budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W dniu 25 sierpnia 2006 r. skarżąca wniosła do Burmistrza Miasta o zmianę wysokości opodatkowania w/w nieruchomości załączając korektę złożonej wcześniej deklaracji. Uzasadniając wniosek powołała się na ekspertyzę techniczną, z której wynika, iż główne budynki produkcyjne znajdują się w stanie awarii budowlanej i nie nadają się do dalszej bezpiecznej eksploatacji, co jest powodem niewykorzystywania ich gospodarczo przez podatnika. Wskazała także, iż w przypadku gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystany gospodarczo ze względów technicznych wówczas powinien być opodatkowany według stawek jakie zostały ustalone dla wskazanej w art. 5 ust. 1 pkt 1c i 2e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych kategorii "pozostałe". Korektą objęto okres od 1 września 2006 r., wskazując jako powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 1.702 m2, jako powierzchnię użytkową budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 639,66 m2 oraz jako powierzchnię użytkową pozostałych budynków 16.759,76 m2.

Z dołączonej do powyższego wniosku ekspertyzy techniczno – ekonomicznej wynika, iż celem opracowania była ocena stanu technicznego położonych budynków produkcyjno – magazynowych spółki "M" wraz z określeniem zużycia i uszkodzeń elementów konstrukcyjnych i wykończeniowych. Odnośnie głównych budynków produkcyjnych nr 2 i 7 (zespół B) stwierdzono, iż znajdują się w stanie awarii budowlanej, a nadto budynki zespołu B i D wykazują zużycie powyżej 80 %, co powoduje, że ich naprawa i remont nie są opłacalne. Stwierdzono także, że eksploatacja budynków w istniejącym stanie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji oraz przebywających w budynkach i najbliższym ich otoczeniu ludzi. Dalsza eksploatacja tych budynków z uwagi na aktualny ich stan nie jest możliwa bez niezwłocznego kompleksowego remontu kapitalnego. Powyższa ekspertyza została sporządzona w dniu [...] lutego 2006 r. przez uprawnionego projektanta i inspektora nadzoru w specjalności konstrukcyjno – budowlanej.

We wrześniu 2006 r. skarżąca została pouczona, iż przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej wówczas gdy powodem tego jest zdarzenie niezależne od podatnika, dotyczące stanu technicznego nieruchomości, a taka sytuacja będzie miała miejsce w szczególności, w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny, a także decyzji na podstawie art. 66 ust. 2 wymienionej ustawy.

W dniu [...] listopada 2006 r. pracownicy Urzędu Miejskiego przeprowadzili kontrolę zgodności zadeklarowanych przez skarżącą w 2006 r. do opodatkowania nieruchomości położonych ze stanem faktycznym. W ustaleniach kontrolnych zamieszczonych w protokole kontroli wskazano, iż podatnik od września 2006 r. wykazał do opodatkowania część budynków o powierzchni 16.759,76 m2 jako tzw. pozostałe ze względu na zły stan techniczny, nie przedkładając stosownych dokumentów. W ustaleniach końcowych protokołu wskazano, że podatnik nie miał prawa do wyłączenia tych budynków z kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i zastosowania niższej stawki podatku.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie określenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2006 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Burmistrz Miasta określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2006 r., wskazując iż od 1 stycznia 2003 r. zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Powodem tego wyłączenia jest zdarzenie niezależne od podatnika, dotyczące stanu technicznego nieruchomości. Zdaniem organu I instancji, w związku z tym, że przepisy podatkowe w zakresie definicji obiektów budowlanych odwołują się bezpośrednio do prawa budowlanego, sytuacja taka będzie miała miejsce w szczególności w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 68 bądź art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W toku postępowania organ podatkowy stwierdził, że podatnik w deklaracjach za okres od września do grudnia 2006 r. nieprawidłowo zadeklarował do opodatkowania budynki jako tzw. pozostałe. Pojęcie "względy techniczne" nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, jednak w art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 podano definicję zarówno budynku i budowli odwołując się bezpośrednio do przepisów prawa budowlanego. Zatem względy techniczne w odniesieniu do tych przedmiotów opodatkowania należy również interpretować na podstawie przepisów prawa budowlanego. Zdaniem organu I instancji, skoro ustawodawca w ustawie Prawo budowlane wskazał, że do wykonywania określonych zadań z zakresu prawa budowlanego zostały powołane organy nadzoru budowlanego, to wykluczył możliwość dokonania oceny stanu technicznego budynku przez inny organ administracji publicznej, a przedłożona przez skarżącą ekspertyza nie może stanowić podstawy do wyłączenia budynków z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż nie jest decyzją nadzoru budowlanego.

Powyższą decyzję doręczono skarżącej w dniu 20 marca 2007 r., a w dniu 2 kwietnia 2007 r. wniosła ona od niej odwołanie, żądając jej uchylenia w całości. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez określenie w skarżonej decyzji podatku od nieruchomości w stawce jak za budynki i grunty związane z prowadzenie działalności gospodarczej pomimo wykazania przez podatnika, że przedmiot opodatkowania jest w stanie technicznym uniemożliwiającym ich wykorzystywanie w tym celu. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, iż do interpretacji pojęcia "względy techniczne" należy w pierwszej kolejności stosować wykładnię gramatyczną i sięgnąć do języka potocznego, który względy techniczne ujmuje szeroko jako obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot. Żaden przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wymaga, ażeby fakt niemożności wykorzystania nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej z przyczyn technicznych był potwierdzony przez jakiś organ. Niemożność korzystania z nieruchomości ze względów technicznych jest stanem obiektywnym, a w kwestii dowodzenia stanu faktycznego mającego wpływ na wymiar podatku zastosowanie mają reguły zawarte w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej.

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na przepisy m. in. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1 i 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podzieliło stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji, podkreślając iż w myśl z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest – i jednocześnie – nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. W szczególności, przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tej działalności. W powyższych rozważaniach Kolegium powołało się na wyrok NSA z dnia 16 lutego 2006 r. wydany w sprawie II FSK 301/05.

Zdaniem organu odwoławczego, celem przedłożonej przez skarżącą ekspertyzy technicznej była "ocena stanu technicznego budynków wraz z określeniem zużycia i uszkodzeń elementów konstrukcyjnych i wykończeniowych. Określenie zakresu niezbędnych prac potrzebnych dla dalszej ewentualnej eksploatacji i oszacowanie ekonomicznej zasadności remontu". Z ekspertyzy tej wynika, że dalsza eksploatacja budynków jest możliwa po przeprowadzeniu niezbędnego remontu. Jest ona zatem dowodem, że przedmiot opodatkowania wymaga remontu w celu dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i powinien być czasowo wyłączony z eksploatacji. Według Kolegium ekspertyza nie dowodzi, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika, decyzja o przeprowadzeniu remontu należy bowiem do niego.

Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że "względy techniczne" należy w odniesieniu do opodatkowania budynków i budowli interpretować na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane, skoro w art. 1a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Definiując pojęcie "budynku" i "budowli" ustawodawca odwołał się bezpośrednio do przepisów Prawa budowlanego, które zgodnie z art. 1 normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Skoro zatem ustawodawca wskazał, że do wykonywania określonych zadań z zakresu prawa budowlanego zostały powołane organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, to w ramach stosunku publicznoprawnego wykluczył możliwość dokonania oceny stanu technicznego budynku przez inny organ administracji publicznej (np. przez organ podatkowy). W kompetencji organu podatkowego nie leży ocena stanu technicznego budynku czy budowli. Brak możliwości wykorzystywania przedmiotów opodatkowania ze względów technicznych, zarówno w chwili obecnej, jak i w przyszłości, powinien zostać potwierdzony przez właściwy organ administracji budowlanej. Skoro zatem ocena stanu technicznego budynku czy budowli nie leży w kompetencjach organów podatkowych, polemika z opinią techniczną przedstawioną przez podatnika jest bezcelowa.

Fakt, iż przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych musi udowodnić podatnik. Może to wykazać w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny, a w niniejszej sprawie decyzja taka nie została wydana.

Powyższą decyzję skarżąca otrzymała w dniu 23 maja 2007 r., a w dniu 20 czerwca 2007 r. złożyła na nią skargę, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, zarzucając zaskarżanej decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego a w szczególności przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez ich niezastosowanie dla oceny stanu prawnego sprawy,

2. naruszenie prawa procesowego a w szczególności art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organów podatkowych. Zdaniem skarżącej, domniemanie przez organy podatkowe odesłania przez ustawodawcę do przepisów prawa budowlanego w zakresie ustalenia znaczenia "względy techniczne" jest nieuprawnione. Zgodnie z zasadami techniki prawodawczej ustalonymi w § 156 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" odesłanie do innej ustawy musi być zawsze sformułowane w sposób jednoznaczny. Dlatego też, zgodnie z tym przepisem, ustawa zawiera konkretne odesłania w zakresie ustalenia definicji budynku i budowli, a brak takiego odesłania w zakresie definicji "stan techniczny", co oznacza że ustawodawca nie uznał za potrzebne interpretowanie tego pojęcia w oparciu o przepisy prawa budowlanego lecz powszechne zwyczajowe jego znaczenia, co jest zgodne z normą zawartą w § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia.

Zatem, interpretując ustawowe pojęcie "względy techniczne" należy, zgodnie z utrwalonymi zasadami wykładni prawa, sięgnąć do języka potocznego, który względy techniczne ujmuje szeroko jako obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do celów działalności gospodarczej. Żaden przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wymaga potwierdzenia tego faktu przez jakiś organ a co więcej, nie da się wskazać takiego organu w obecnym stanie prawnym.

Nadto skarżąca wskazała, iż z ostrożności procesowej, zgodnie z sugestią organu podatkowego, zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wszczęcie postępowania i wydanie stosownej decyzji, jednakże postępowanie takie nie zostało wszczęte gdyż przepisy art. 66 i 68 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt b Prawa budowlanego, na podstawie których organ nadzoru budowlanego mógłby zdaniem organów podatkowych wydać decyzję, nie znajdują zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym. Dyspozycja art. 66 i art. 68 odnosi się do sytuacji, w której obiekty są użytkowane i stanowią zagrożenie dla osób przebywających na ich terenie. W sytuacji, w której nieruchomości nie są użytkowane i są zabezpieczone przed dostępem osób trzecich (jak w niniejszej sprawie) decyzja zakazująca użytkowanie obiektu jest zbędna i tak długo jak na terenie zabezpieczonych budynków nie pojawią się ludzie, organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do wydania decyzji odnoszącej się do stanu technicznego budynku.

Zdaniem skarżącej, niemożność korzystania z nieruchomości ze względów technicznych jest stanem obiektywnym, a w kwestii dowodzenia takiego stanu mają reguły zawarte w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca przedstawiła dowód co do stanu technicznego nieruchomości, składając łącznie z korektą podatku opinię biegłego rzeczoznawcy. O ile organ podatkowy miałby wątpliwości co do stanu technicznego nieruchomości, mógłby w ramach postępowania przeprowadzić dowód z oględzin, opinii biegłego rzeczoznawcy lub nawet zwrócić się do odpowiedniego organu nadzoru budowlanego o przeprowadzenie postępowania kontrolnego w tym zakresie. Organ podatkowy nie przeprowadził jednak żadnego postępowania dowodowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, powołując argumenty zamieszczone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, iż wyłączenie od opodatkowania o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Kolegium nie zakwestionowało, iż nieruchomość nie mogła być w 2006 r. wykorzystywana przez skarżącego do prowadzenia działalności gospodarczej, ta niemożność nie wynikała jednak z nie dających się usunąć przyczyn technicznych, całkowicie wyłączających na przyszłość możliwość prowadzenia działalności w w/w obiekcie, ponieważ stan techniczny pozwalał na przeprowadzenie remontów.

Nadto, ciężar dowodu w rozpatrywanej sprawie spoczywał na podatniku a nie na organie podatkowym. Skoro skarżąca uważa, że przedmiotowa nieruchomość nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, a z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika, że stan ten jest przejściowy i zależy od decyzji podatnika, to nie można wymagać od organu podatkowego, aby poszukiwał dowodów przeciwnych.

W złożonym na rozprawie piśmie procesowym skarżąca wskazała, iż w odniesieniu do interpretacji pojęcia "względy techniczne", stan techniczny obiektu to kategoria obiektywna, niezależna od sposobu zachowania podatnika, a ustawa nic nie mówi o takich zależnościach. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "nie jest i nie może być wykorzystywana" oznacza, iż konieczne jest łączne spełnienie obu przesłanek. Nie wystarczy sam fakt nie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w ramach posiadanej przez niego nieruchomości, ale dodatkowo brak możliwości prowadzenia takiej działalności "ze względów technicznych". Istotne znaczenia dla ustalenia możliwości zastosowania w/w przesłanki negatywnej będzie miała weryfikacja stanu technicznego obiektu istniejącego w okresie, którego dotyczy prowadzone postępowanie podatkowe. To że budynek znajduje się w stanie technicznym uniemożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej, można wykazać za pomocą różnych dowodów. Takim dowodem jest przedstawiona przez skarżącą ekspertyza biegłego.

Sąd zważył:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotowa sprawa dotyczy podatku od nieruchomości za rok 2006, zatem do jej rozpoznania należy stosować przepisy obowiązujące w tymże roku. Art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Co oznacza pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej określa art. 1a pkt 3 cyt. wyżej ustawy. Według tego przepisu są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Wskazane w powołanym wyżej przepisie "względy techniczne" stanowią istotę sporu między skarżącą a organami podatkowymi, gdyż przyjęcie, iż przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych uprawnia do odstąpienia od zastosowania stawek podatku od nieruchomości w wysokości przewidzianej dla budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zdaniem organu odwoławczego, sytuacja taka jak wyżej opisana będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Oceny stanu technicznego budynku może dokonać jedynie organ nadzoru budowlanego, a nie organ podatkowy, zatem polemikę z przedłożoną przez skarżącą ekspertyzą organ odwoławczy uznał za bezcelową.

Zawartego w zaskarżonej decyzji i przedstawionego wyżej poglądu organu odwoławczego Sąd nie podzielił.

Z cyt. wyżej przepisu art. 1a pkt 3 wynika, iż sam fakt posiadania gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą skutkuje tym, że te przedmioty opodatkowania związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jeżeli przedsiębiorca nie wykorzystuje do działalności gospodarczej posiadanych przez siebie gruntów, budowli lub budynków to przedmioty te nadal pozostają związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek zachodzi wówczas, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Użycie przez ustawodawcę zwrotu "nie jest i nie może być" oznacza, iż przeszkody uniemożliwiające wykorzystywanie obiektów muszą mieć charakter trwały, a nie tylko istnieć w danym momencie. Co więcej przeszkody te muszą być spowodowane "względami technicznymi". I właśnie wykazanie trwałości przeszkód spowodowanych względami technicznymi jest istotą sporu w niniejszej sprawie.

Nie można podzielić poglądu organów obu instancji, iż oceny stanu technicznego budynku, niezbędnej do wykazania zaistnienia względów technicznych uniemożliwiających użytkowanie obiektu, dokonać może jedynie organ nadzoru budowlanego. Wydanie decyzji przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 66 lub art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) z uwagi na zły stan techniczny obiektu spowoduje bezsporne uznanie, iż wyłączony on został z działalności gospodarczej. Należy jednak zauważyć, iż oba powołane wyżej przepisy, w oparciu o które organ nadzoru budowlanego wydaje odpowiednie decyzje, mają zastosowanie (co zasadnie w skardze podniosła spółka) do użytkowanych obiektów budowlanych, a zatem postępowania administracyjne w przypadku zaistnienia wskazanych w tych przepisach przesłanek wszczynane są z urzędu. Skarżąca natomiast, z uwagi na zły stan techniczny, nie użytkuje spornych obiektów, a co za tym idzie brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w trybie art. 66 bądź art. 68 powołanej wyżej ustawy Prawo budowlane. Uznanie więc, iż tylko wskazane wyżej decyzje organu nadzoru budowlanego mogą udowodnić, iż obiekty nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych jest błędne, gdyż wynika z zawężającej interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Taka interpretacja jest także bezpodstawna dlatego, że przepis ten nie odsyła przy ocenie klasyfikacji budynku do orzeczeń organów nadzoru budowlanego wydawanych na podstawie odrębnych przepisów.

Z opisanych wyżej względów trudno podzielić pogląd organu odwoławczego, iż polemika z opinią techniczną przedstawioną przez podatnika jest bezcelowa. Ocena tej opinii jako dowodu w prowadzonym postępowaniu podatkowym jest niezbędna. Należy w tym miejscu zauważyć, iż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie jest konsekwentny, ponieważ z jednej strony twierdzi, iż tylko w kompetencji właściwego organu administracji budowlanej leży ocena stanu technicznego obiektu będącego w posiadaniu przedsiębiorcy, co powoduje, że polemika z przedłożoną ekspertyzą techniczną jest bezcelowa, a z drugiej strony usiłuje dokonać oceny tej ekspertyzy.

Jednakże z oceną tą nie sposób się zgodzić. Organ odwoławczy uznał bowiem, iż przedmiot opodatkowania wymaga remontu w celu dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i powinien być czasowo wyłączony z działalności gospodarczej. Doszedł dalej do wniosku, iż ekspertyza nie dowodzi, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika, bowiem decyzja o przeprowadzeniu remontu należy do niego. Trudno podzielić ten pogląd, skoro według ekspertyzy technicznej budynki w zespołach B i D wykazują tak duże zużycie, iż ich remont nie jest opłacalny. Za zdarzenie niezależne od podatnika można uznać jedynie taki stan techniczny budynku, który uniemożliwia jego wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej, a nie brak decyzji podatnika o przeprowadzeniu nieopłacalnego remontu. Dopiero gdyby podatnik decyzję o takim remoncie podjął, można by mówić o czasowym wyłączeniu obiektu z działalności gospodarczej.

Takiej właśnie sytuacji (odmiennej niż występująca w stanie faktycznym niniejszej sprawy) dotyczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006 r. sygn. akt II FSK 301/05, powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W wyroku tym Sąd uznał, iż przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu, ale dotyczyło to sytuacji, w której przedsiębiorca wykonywał w obiekcie prace adaptacyjne do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej. Natomiast w niniejszej sprawie skarżąca żadnych prac remontowych czy adaptacyjnych w kwestionowanych obiektach nie prowadziła.

W niniejszej sprawie podatnik dołączając do korekty deklaracji podatkowej ekspertyzę techniczną przedłożył dowód na poparcie swego żądania wyłączenia określonych obiektów od opodatkowania. Organ podatkowy, mając jakiekolwiek wątpliwości winien, kierując się obowiązkami wynikającymi z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), ustalić czy faktycznie budynki zostały wyłączone z działalności gospodarczej i jaki jest ich stan techniczny. Zgodzić należy się ze skarżącą, iż dokonać tego mógł stosując środki dowodowe określone w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej – np. przeprowadzając oględziny obiektów w ówczesnym okresie.

Zważywszy powyższe, Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Naruszył także wymienione wyżej zasady postępowania podatkowego i błędnie zinterpretował przedłożoną ekspertyzę techniczną.

Opisane wyżej naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, zdaniem Sądu, miały istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a.

( - ) Barbara Rennert ( - ) Stefan Kowalczyk ( - ) Jacek Niedzielski