Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 240/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. P., J.P. oraz S. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. K.K. uzyskał pozwolenie na dobudowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w J.. Pismem z dnia [...] r. S.P. zwrócił się do Wójta Gminy J. o wyegzekwowanie od inwestora zgodnego z pozwoleniem na budowę sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Wyjaśnił, że budynek jest wykorzystywany do prowadzenia działalności produkcyjnej. W budynku znajdują się maszyny. Nadto podniesione zostały zarzuty odnoszące się do niezgodnego z projektem usytuowania budynku względem granicy i wybicia okien w ścianie granicznej.

Wniosek S.P. został przekazany właściwemu miejscowo organowi nadzoru budowlanego, który zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz wyznaczył termin oględzin. Z protokołu oględzin wynikało, że w dobudowanym budynku murowanym, krytym dachem jednospadowym, istnieją cztery pomieszczenia: garaż, pomieszczenie gospodarcze, pomieszczenie puste oraz pomieszczenie nr [...], w którym znajdują się dwie piły tarczowe do cięcia drewna. Wg oświadczenia właściciela obiektu, drewno cięte jest na opał, a piły nie są wykorzystywane dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Pomieszczenie to było w przeszłości wykorzystywane jako warsztat, jednakże z chwilą uzyskania pozwolenia na użytkowanie pilarki tarczowej w innej części budynku, zaprzestano wykorzystywania pomieszczenia nr [...] na cele działalności gospodarczej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, jako bezprzedmiotowego. Stwierdzono, że nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład produkujący wyroby drzewne. Działalność gospodarcza prowadzona jest w innym obiekcie, dla którego inwestor posiada pozwolenie na użytkowanie. Natomiast sposób użytkowania przedmiotowego budynku odpowiada charakterystyce budynku gospodarczego zawartej w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm./.

Po rozpoznaniu odwołania S.P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. zwrócił się do Komisariatu Policji w J. o udzielenie informacji ile interwencji /kontroli/ Policja przeprowadziła na posesji przy ul. [...] oraz czy w ich trakcie stwierdzone zostało użytkowanie przedmiotowego pomieszczenia jako zakładu produkującego wyroby drewniane.

W odpowiedzi Zastępca Komendanta Komisariatu Policji w J. podał, że Policja rozpatrywała skargi na prowadzenie przez T.K. działalności gospodarczej, nie stwierdzono jednak naruszenia prawa. W konkluzji Policja podała, że na podstawie przeprowadzonych wizyt i interwencji nie można stwierdzić, że przedmiotowe pomieszczenie nr [...] użytkowane jest jako zakład produkujący wyroby drzewne. Przedmiotem interwencji i skarg było sprawdzenie czy posiadane jest pozwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej przy ul. [...], a nie ustalenie sposobu użytkowania pomieszczeń na posesji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r. ponownie umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego. W uzasadnieniu podano, że budynek gospodarczy powstał legalnie w oparciu o pozwolenie z [...] r, a T.K. i W.M. prowadzą działalność gospodarczą w innym pomieszczeniu, dla którego inwestor posiada pozwolenie na użytkowanie. W związku z tym, że nie stwierdzono samowolnej zmiany sposobu użytkowania, postępowanie uznano za bezprzedmiotowe.

W odwołaniu od decyzji S.P. podniósł, że dowodem w sprawie przesądzającym o jej rozstrzygnięciu nie może być pismo Policji, albowiem jej interwencje nie dotyczyły użytkowania pomieszczenia lecz hałasu. Zarzucił, że w sprawie nie przesłuchano świadków, nie wykonano też zaleceń organu II instancji.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że w toku poprzedniego rozpoznania sprawy powzięto wątpliwość co do sposobu użytkowania pomieszczenia ze względu na znajdujące się w nim urządzenia. Przyznano jednak, że sam fakt przechowywania takich narzędzi w pomieszczeniu i ich sporadyczne wykorzystywanie do cięcia drewna dla celów własnych nie może stanowić o zmianie sposobu użytkowania. Podstawę do ingerencji organów mogłaby stanowić jedynie udokumentowana zmiana. Takiej zmiany jednak nie ustalono a zarzuty S.P. spowodowane są sporem sąsiedzkim.

W skardze do sądu administracyjnego S.P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucił zwłaszcza, że wadliwie ustalono stan faktyczny. T.K. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu, działalność ta jest jednak prowadzona przez jego żonę. Z dokumentacji Urzędu Gminy wynika, że zgłoszona do prowadzenia działalności powierzchnia wynosi [...] m2. Ze względu na rozmiar działalności taka powierzchnia nie jest wiarygodna.

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 628/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił wydane w sprawie decyzje obydwu instancji uznając okoliczności faktyczne sprawy za nie w pełni wyjaśnione.

Prowadząc postępowanie ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przesłuchał w sprawie zgłoszonych świadków, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. kolejny raz umorzył postępowanie w sprawie sposobu użytkowania budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w J.. W uzasadnieniu, powtarzając ustalenia poczynione w poprzednich postępowaniach, stwierdził, iż ustalono ponad wszelką wątpliwość, także na podstawie zeznań wskazanych świadków, że prowadzona przez T.K. działalność polega na przeróbce kłód drewna na deski i prowadzona jest w pomieszczeniu, dla którego posiada on pozwolenie na takie użytkowanie. Tam umieszczona jest pilarka taśmowa tnąca kłody drewna o długości ok. 4 m na deski, docinane następnie na wymaganą długość. Z kolei z tych desek zbijane są boki przyszłych skrzyń, co odbywa się na placu przed budynkiem, gdzie także składowane są gotowe, przygotowane do transportu elementy. Wskazał, iż brak jest racjonalnej potrzeby, by deski te przenosić do przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego (kilkanaście metrów po przekątnej) i ponownie wynosić celem ułożenia na placu w oczekiwaniu na transport. Podkreślił, iż zeznający świadkowie podkreślili absurdalność i brak logiki takiego postępowania. W przedmiotowym pomieszczeniu gromadzone jest jedynie drewno będące odpadem, służące jako opał w budynku mieszkalnym. Uznając dalsze prowadzenie postępowania za bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ wydaje decyzję o jego umorzeniu, co uczyniono w niniejszej sprawie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli S.P. oraz A. i J.P.. W wyniku jego rozpatrzenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, potwierdzając w uzasadnieniu prawidłowość ustaleń poczynionych w postępowaniu przez ten organ.

W wyniku złożenia przez odwołujących skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił własną decyzję z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że podstawowe kryteria oceny postępowania, zawiera wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dnia 7 lutego 2007 r., którym uchylono poprzednie decyzje organów nadzoru. Podstawowym zaleceniem Sądu było usunięcie niedomogów postępowania dowodowego podczas ponownego rozpatrzenia sprawy. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie dowodowe powinno być przeprowadzone z udziałem stron postępowania. Stąd też w ocenie organu odwoławczego rozważenia wymagał udział w sprawie A. i J. P., którzy ze względu na negatywne oddziaływanie obiektów i urządzeń żądali w tej sprawie uprawnień strony. Tymczasem organ pierwszej instancji tej kwestii nie rozważył.

Kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z, przywołując w podstawie prawnej art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecny tekst jednolity.: Dz.U. 2010, Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po raz kolejny umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu organ powtórzył swoje stanowisko zaprezentowane w poprzedniej decyzji, odwołał się do ustaleń faktycznych poczynionych w poprzednich postępowaniach, a nadto stwierdził, iż przesłuchany w ponownie prowadzonym postępowaniu świadek J.W. podał, iż w pomieszczeniu będącym przedmiotem postępowania prowadził działalność gospodarczą zmarły ojciec inwestora, używając do tego pił tarczowych, a działalność ta polegała na chałupniczej produkcji wyrobów drzewnych. Obecnie w pomieszczeniu tym, pozostające tam piły służą do cięcia drewna opałowego. Wykorzystywanie tego pomieszczania dla obecnie prowadzonej działalności gospodarczej uznał za nieracjonalne, zaś manipulowanie w nim deskami o długości ok. 4 m mocno utrudnione. Dodał, że docinanie desek do wymaganej długości następuje w pryzmach w pomieszczeniu, gdzie znajduje się pilarka tarczowa, nie zaś w pomieszczeniu z piłami tarczowymi. Uznając, że świadek ten posiada wiedzę praktyczną i znajomość procesów technologicznych organ uznał jego zeznania za wiarygodne i na tej podstawie stwierdził, że fakt gromadzenia w przedmiotowym pomieszczeniu drewna na opał nie może świadczyć o jego wykorzystywaniu i użytkowaniu na cele produkcyjne. Dalsze prowadzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia należało ocenić jako bezprzedmiotowe, a postępowanie umorzyć w świetle art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia [...] r A. I J. P. oraz S.P. złożyli odwołanie (nazwane "zażaleniem"), domagając się uchylenia wymienionej powyżej decyzji, a nadto na podstawie art. 24 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego wnieśli o wyłączenie z prowadzenia tego postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., podnosząc wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie. W uzasadnieniu przywołując poprzednią kasacyjną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. podali, że w decyzji tej organ odwoławczy wskazał jak powinno wyglądać ponowne postępowanie przed organem pierwszej instancji i jakie wątpliwości powinny w nim być wyjaśnione. Tym niemniej po przekazaniu akt do pierwszej instancji – organ nie wykonywał żadnych czynności procesowych czy też technicznych.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu uznał, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Dodał, iż organ zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. uzupełniając materiał dowodowy we wskazanym kierunku. Odnosząc się do złożonego wniosku o wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., stwierdził, iż sprawę załatwiono w odrębnym postanowieniu – odmawiając wyłączenia, a w zakresie wniosku o pociągnięcie Inspektora do odpowiedzialności dyscyplinarnej – stwierdził, iż nie posiada w tym zakresie stosownych kompetencji, nie będąc bezpośrednim jego przełożonym.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli S.P. oraz A. i J. P.. Zarzucając tej decyzji naruszenie zasad porządku prawnego i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 628/06, tj. nie przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność rodzaju i rozmiaru działalności gospodarczej prowadzonej przez T.K. na posesji przy ulicy [...] w J., a przez to nie ustalenie czy doszło do zmiany sposobu użytkowania w świetle art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego, nie ustalenie czy i jakie uciążliwości wiążą się z "działalnością przedmiotowego przedsięwzięcia oraz w jaki sposób oddziałują one na sąsiednie działki", a także naruszenie art. 7, art. 10, art. 28, art. 78 i art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego bez udziału wszystkich stron postępowania, w tym skarżących, co naruszyło prawo stron do czynnego udziału w postępowaniu i nie wyjaśniło sprawy w sposób wyczerpujący w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

Uwzględniając wniesioną skargę w kwestii niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności sprawy wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1158/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zarówno decyzję zaskarżoną, jak też poprzedzająca ją decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

Prowadząc ponownie postępowanie PINB w Z. przeprowadził przy udziale A. i J.P. oraz S.P. dodatkową kontrolę posesji przy ul. [...] w J.. W trakcie kontroli stwierdzono, że na terenie kontrolowanej posesji od strony zachodniej zlokalizowany jest budynek, w którym wykonywana jest przez T.K. działalność gospodarcza polegająca na produkcji opakowań drewnianych, od strony wschodniej znajduje się budynek mieszkalny oraz od strony północnej zlokalizowany jest budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszej decyzji. W budynku tym znajdują się cztery pomieszczenia. W pomieszczeniu zlokalizowanym obok budynku mieszkalnego znajdują się dwie piły tarczowe i pocięte drewno opałowe, drugie pomieszczenie licząc od strony budynku mieszkalnego było w trakcie kontroli puste, w trzecim pomieszczeniu znajdowała się ostrzałka do pił taśmowych, czwarte pomieszczenie służy za garaż.

W trakcie kontroli T.K. oświadczył, że czynności polegające na przecieraniu drewna oraz przycinaniu drewnianych elementów wykonuje w pomieszczeniu budynku zlokalizowanym w zachodniej części posesji, na które uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Jedynie w trakcie sprzyjającej pogody składanie i zbijanie drewnianych elementów opakowań wykonuje czasami na podwórku przed warsztatem. Oświadczył również, że piły tarczowe zlokalizowane w pomieszczeniu przedmiotowego budynku gospodarczego wykorzystuje jedynie do cięcia drewna opałowego. W dalszym toku postępowania organ, zgodnie z przywołanym powyżej uzasadnieniem wyroku WSA w Gliwicach, przeprowadził w siedzibie PINB w Z. przesłuchanie A.P., J.P., S.P. oraz ponowne przesłuchanie przy udziale A. i J. P. J. W., J. W. i J. P.. Z uwagi na zamieszkanie M. B. i P. B. w R. zwrócono się do PINB w R. jako właściwego organu terenowego o przeprowadzenie przesłuchania ww. osób, przesyłając jednocześnie załączone do akt sprawy pytania przygotowane przez A. i J.P. . Po otrzymaniu protokołów z przesłuchań świadków zgodnie z przepisami art. 10 § 1 k.p.a. poinformowano strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w toku postępowania aktami sprawy. Następnie w wyniku telefonicznego zgłoszenia przez T.K. o dobrowolnym usunięciu z pomieszczenia gospodarczego ostrzałki do pił taśmowych organ w dniu [...] r. przeprowadził dodatkową kontrolę posesji, w trakcie której stwierdzono, że ostrzałka została usunięta z pomieszczenia zlokalizowanego w budynku gospodarczym i zamontowana w pomieszczeniu warsztatu.

W konsekwencji przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. po raz kolejny umorzył postępowanie w sprawie. Obszernie zrelacjonował całość dotychczas prowadzonego wieloletniego postępowania w sprawie akcentując, że przeprowadzone dodatkowe dowody w postaci protokołów z przesłuchań świadków niezaangażowanych bezpośrednio w spór sąsiedzki tj. P. i M. B, J. i J oraz J.P. nie potwierdziły aby T.K. w pomieszczeniu gospodarczym przylegającym do budynku mieszkalnego wykonywał prace związane z działalnością gospodarczą. Jedynie A. i J. P. oraz S.P. (wnioskodawcy przedmiotowego postępowania) twierdzili, że T.K. na piłach tarczowych mieszczących się w pomieszczeniu budynku gospodarczego przycina elementy drewniane wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej. Dalsze prowadzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania, która nie zaistniała, jest zatem bezprzedmiotowe.

Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej złożyli A.I. J. P. oraz S.P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i alternatywnie o orzeczenie merytoryczne bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyby wydanie decyzji merytorycznej było niemożliwe. Skarżący podnieśli szereg zarzutów natury proceduralnej, sprowadzających się w szczególności do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zignorowanie przez PINB wskazań wyrażonych w zapadłych w sprawie wyrokach Sądu. Podnieśli także, że bez własnej winy nie brali udziału w czynnościach kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników organu w dniu [...] r. oraz innych czynnościach o charakterze dowodowym.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu szeroko opisał przeprowadzone w sprawie postępowania stwierdzając następnie, że wbrew twierdzeniom skarżących organ pierwszej instancji zastosował się do wskazań zawartych w wyrokach sądowych zapadłych w sprawie i przeprowadził wymagane przez Sąd czynności dowodowe dla zbadania, czy w spornym obiekcie jest prowadzona działalność produkcyjna elementów drewnianych. Organ ten w dniu [...] r. przeprowadził oględziny spornego obiektu, o czym poinformował m. in. skarżących, którzy byli obecni przy przeprowadzaniu tego dowodu. Ponadto, zgodnie ze wskazaniami Sądu organ uzyskał także oświadczenia świadków i przesłuchał strony postępowania, a konkretnie A.i J. P., S.P., J.W., J.W. i J.P., a także, za pośrednictwem PINB w R. M. i P. B.. Z zeznań bezstronnych świadków PINB wysnuł, w ocenie organu odwoławczego słusznie, wniosek, że przedmiotowy budynek nie jest użytkowany do prowadzenia działalności produkcyjnej, w związku z czym nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania tego budynku. Zarzut skarżących odnośnie nieuczestniczenia przez nich w przesłuchaniu M. i P. B., w kontekście uprzedniego sporządzenia przez skarżących listy pytań, które zostały zadane przesłuchiwanym, oraz w kontekście umożliwienia stronom przez PINB zapoznania się z aktami sprawy i skorzystania z tego prawa przez Skarżących (vide wniosek o udostępnienie akt z dn. [...] r.) należy uznać za bezzasadny i niemający żadnego wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, podobnie jak niepoinformowanie skarżących o czynnościach kontrolnych, jakie odbyły się w dniu [...] r.

Organ nie zgodził się nadto z zarzutem, iż PINB nie zrobił nic celem wymuszenia na właścicielu spornego budynku usunięcia z jednego z pomieszczeń dwóch pił tarczowych, jak to nakazał zrobić Sąd. Cytując uzasadnienie wyroku w tej kwestii, organ zwrócił uwagę na niedookreślony charakter pojęć, użytych przez Sąd. Wskazał on, że: "należy dobrowolnie albo przez ingerencję organu (...) doprowadzić do "rozbrojenia" (...) ze sprzętu produkcyjnego (...)." W kontekście zasady legalizmu i tego, że organy administracji państwowej mogą działać wyłącznie w granicach swoich kompetencji, wyznaczonych w ustawach, sformułowanie "ingerencja organu" w cytowanym fragmencie uzasadnienia wyroku może być rozumiane wyłącznie, jako zawezwanie przez organ do opróżnienia pomieszczenia celem osiągnięcia pewnego rodzaju ugodowego załatwienia sprawy, jednakże bez żadnej sankcji prawnej. Brak jest bowiem przepisu uprawniającego organy nadzoru budowlanego do wydania na etapie zbierania materiału wyjaśniającego nakazu opróżnienia pomieszczenia ze znajdującego się w nim sprzętu. Dlatego też, w ocenie organu, nie można użytych w uzasadnieniu wyroku Sądu sformułowań interpretować w sposób, który przywołują skarżący w odwołaniu i żądać od organów nadzoru budowlanego władczej ingerencji w prawa jednej ze stron postępowania. Organ nie może także uznać za zasadny zarzutu odnośnie nieskontrolowania przez PINB innego budynku, znajdującego się na tej samej nieruchomości, co budynek będący przedmiotem postępowania. Z jednej bowiem strony PINB słusznie zauważył, że budynek ten nie był i nie jest przedmiotem postępowania. Z drugiej strony nie do końca jasne jest, co miałoby podlegać kontroli w tym innym budynku. W konkluzji organ II instancji wskazał, że obszerne, prowadzone od ponad pięciu lat postępowanie nie wykazało, jakoby w przedmiotowym budynku prowadzona była jakakolwiek działalność produkcyjna. W istocie, w ocenie organu, prowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego mogłoby doprowadzić do zaistnienia podejrzeń, że organów nie interesuje prawda materialna i stan obiektywnie istniejący, tylko usiłują one za wszelką cenę udowodnić rację jednej ze stron postępowania.

Pismem z dnia [...] r. A. i J. P. oraz S.P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1/ naruszenie art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie wskazań i oceny prawnej co do dalszego postępowania zawartej w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 07 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 628/06 poprzez nieustalenie czy z uwagi na wielkość pomieszczenia tartaku [...] m2 możliwe jest mając na względzie rozmiar prowadzonej działalności, ograniczenie tej działalności do tego jednego pomieszczenia oraz wskazań zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2010 r. poprzez niepodjęcie działań (przez ingerencję organu) prowadzących do rozbrojenia pomieszczeń gospodarczych ze sprzętu, tak by pomieszczenie to odpowiadało pojęciu pomieszczenia gospodarczego,

2/ naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący czy w pomieszczeniu gospodarczym prowadzona jest działalność produkcyjna elementów drewnianych oraz czy wielkość pomieszczenia tartaku pozwala na ograniczenie przedmiotowej działalności do rozmiaru tego jednego pomieszczenia, pominięcie dowodu z opinii biegłego na tę okoliczność, w sytuacji, gdy organ uznał, że ustalenie tej okoliczności wymaga specjalistycznej wiedzy, której organ nie posiadał, dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny,

3/ naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przez uniemożliwienie skarżącym udziału w oględzinach na działce inwestora w dniu [...] r.

Zarzuty rozwinęli w uzasadnieniu skargi wnosząc o uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej, jak tez poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, LEX nr 201507). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01, LEX nr 137801). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, że tym razem, po raz kolejny prowadząc postępowanie wyjaśniające, organ I instancji dochował wymogów należytej staranności i w wyniku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w sposób niezbity wykazał, iż brak jest jakichkolwiek dowodów przemawiających za tezą, iż w przedmiotowym budynku gospodarczym prowadzona jest działalność produkcyjna. Żadne bowiem zgromadzone przez organ dowody nie potwierdziły innego wykorzystania budynku niż dopuszczalne w przypadku obiektów gospodarczych, a tym samym ponawiane od lat zarzuty skarżących nie znalazły żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym. Zdaniem składu orzekającego ustalenia dokonane w tej mierze przez organ I instancji są wyczerpujące, a ich wyniki w pełni zezwalały na wydanie kończącej postępowanie pierwszoinstancyjne decyzji. Przypomnieć bowiem należy, że w ramach trwającego od lat postępowania organ I instancji kilkakrotnie dokonywał oględzin przedmiotowego budynku, ani razu nie stwierdzając by była tam prowadzona jakakolwiek działalność gospodarcza. Nadto przeprowadził w siedzibie PINB w Z. przesłuchanie A.P., J. P., S.P. oraz ponowne przesłuchanie, przy udziale A. i J. P., J.W., J.W. i J.P.. Z uwagi na zamieszkanie M.B. i P.B. w R. zwrócono się do PINB w R. jako właściwego organu terenowego o przeprowadzenie przesłuchania ww. osób, przesyłając jednocześnie załączone do akt sprawy pytania przygotowane przez A. i J. P. Przeprowadzone dodatkowe dowody w postaci protokołów z przesłuchań świadków niezaangażowanych bezpośrednio w spór sąsiedzki tj. P.i M. B., J. i J. W. oraz J.P. w żadnej mierze nie potwierdziły aby T.K. w pomieszczeniu gospodarczym przylegającym do budynku mieszkalnego wykonywał prace związane z działalnością gospodarczą. Jedynie A. i J. P. oraz S.P. (wnioskodawcy przedmiotowego postępowania) twierdzili, że T.K. na piłach tarczowych mieszczących się w pomieszczeniu budynku gospodarczego przycina elementy drewniane wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt, iż formułowane przez nich zarzuty od lat nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym pozostałym materiale dowodowym czyni je gołosłownymi.

W konsekwencji zdaniem organu I instancji sprawa zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego jest bezprzedmiotowa albowiem zmiana taka nie nastąpiła, a budynek, zgodnie z jego przeznaczeniem, nadal wykorzystywany jest jedynie do przechowywania rzeczy. Wywody zawarte w tej mierze w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej są logiczne i zdaniem Sądu w pełni przekonujące. Poprawnie zatem organ I instancji umorzył prowadzone przez siebie postępowanie, prawidłowo też, z przyczyn wskazanych wyżej, organ odwoławczy zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy.

Odnosząc się w tym miejscu bezpośrednio do treści wniesionej przez A.P. J.P. i S.P. skargi podkreślenia wymaga, iż nietrafne są, zdaniem składu orzekającego, sformułowane w niej zarzuty co do niewykonania przez orzekające w sprawie organy wskazań zawartych w wyrokach tut. Sądu z dnia 7 lutego 2007 r. i z dnia 5 sierpnia 2010 r. Obydwa wyroki uchylały bowiem decyzje umarzające postępowanie w sprawie uznając, że były one wówczas jeszcze, z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, przedwczesne. W konsekwencji wskazania zawarte w obydwu wyrokach w sposób wiążący zalecały organom pełne wyjaśnienie sprawy, co w obecnym postępowaniu nastąpiło. Ponieważ zaś organy, wszechstronnie badając sprawę, doszły do jednoznacznego wniosku, iż zarzucana przez skarżących zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego i prowadzenie w nim działalności gospodarczej w rzeczywistości nie miały miejsca to tym samym bezprzedmiotowe stały się te zalecenia zawarte w uzasadnieniach przywołanych wyroków, które sformułowane zostały na wypadek ustalenia, iż zmiana sposobu użytkowania jednak nastąpiła bądź przynajmniej jej dokonania nie da się wykluczyć. Bezcelowym zatem stało się badanie technicznych aspektów działań podejmowanych w pomieszczeniu tartaku (skoro pomieszczenie to odległe jest od przedmiotowego budynku gospodarczego), bezprzedmiotowymi stały się też uwagi Sądu dotyczące usunięcia z budynku gospodarczego urządzeń które potencjalnie mogłyby służyć do produkcji. Skoro bowiem okazało się w trakcie postępowania, iż są one w budynku jedynie przechowywane bądź służą do cięcia drewna na opał potrzebny w budynku mieszkalnym tj niezawodowego wykonywania prac warsztatowych (§ 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) to brak jest podstaw prawnych by organ w jakiejkolwiek władczej formie domagał się ich usunięcia (notabene jak wynika z akt ostrzałka do pił taśmowych została przez T.K. samodzielnie usunięta). Żaden bowiem przepis nie uprawnia organu nadzoru budowlanego do oceny jakie przedmioty spośród mieszczących się w wyliczeniu zawartym w przywołanej normie rozporządzenia mogą, a które nie mogą być przechowywane w budynku gospodarczym i do władczego żądania ich usunięcia od strony bądź wręcz samodzielnego usunięcia z budynku.

Przedłożony materiał dowodowy nie zezwala nadto na uwzględnienie kolejnego sformułowanego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia, zdaniem skarżących, ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie im udziału w oględzinach na działce inwestora w dniu [...] r. Jak bowiem słusznie podkreślił w odpowiedzi na skargę organ II instancji oględziny wykonywane były w ramach art. 81a Prawa budowlanego, który to przepis nie wymaga obecności innych osób poza właścicielem obiektu (inwestorem) i przedstawicielami organu. Podkreślenia wymaga zresztą w tym miejscu, że skarżący uczestniczyli w poprzednich oględzinach, w dniu [...] r. Kolejne natomiast oględziny, przeprowadzone w dniu [...] r. nie dotyczyły już ustalenia czy w pomieszczeniu gospodarczym prowadzona jest działalność gospodarcza a więc czy nastąpiła zmiana przeznaczenia budynku gospodarczego albowiem okoliczność ta została już przez organ dogłębnie zbadana prowadząc do wniosku że działalność taka w przedmiotowym obiekcie prowadzona nie jest. W konsekwencji kontrola prowadzona w dniu [...] r., dotycząca przeniesienia ostrzałki do innego obiektu, wykraczała już wówczas poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy, Zarzut naruszenia przez orzekające w sprawie organy prawa skarżących do czynnego udziału w postępowaniu może zresztą generalnie dziwić, albowiem, w trakcie wieloletniego postępowania w sprawie skarżący brali niezmiernie aktywny udział w postępowaniu, uczestnicząc w oględzinach, składając szereg pism, a także inicjując kolejne etapy postępowania, poprzez wielokrotne wnoszenie środków zaskarżenia. W trakcie zaś prowadzonego w ostatnim czasie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego PINB w Z przejawiał, zdaniem Sądu, wręcz wyjątkową troskę o to by skarżący zostali dopuszczeni do każdej czynności mającej na celu ustalenie czy zmiana sposobu zagospodarowania obiektu nastąpiła. Uczestniczyli m.in. w przesłuchaniach kolejnych świadków, a w odniesieniu do świadków, którzy z racji zamieszkania przesłuchiwani byli w innej miejscowości skarżący mogli przedłożyć kierowane do nich pytania, które następnie świadkom były zadawane.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.