Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 512/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi D. R., H. R. i S. R. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżących H. R., S. R. i D. R. kwoty po 100 (sto) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez H. R., S. R. i D. R. jest decyzja Wojewody Opolskiego z [...], nr [...], utrzymująca w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzję Burmistrza G. z [...], znak [...] o wymeldowaniu H. R., S. R., D. R. i H. H. z pobytu stałego w G. przy ulicy [...].

Wydanie zaskarżonych aktów poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

W podaniu z dnia 15 grudnia 2006 r. K. D. i S. D. wnieśli na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, o wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym przy ulicy [...] w G. H. R., S. R., D. R. i H. H. W uzasadnieniu podania wskazano, że osoby zameldowane w spornym lokalu opuściły go i wyjechały do Stanów Zjednoczonych nie dopełniając obowiązku wymeldowania. Wnioskodawcy zaznaczyli także, że nabyli przedmiotowy lokal na licytacji i według ogłoszenia licytacyjnego lokal ten był wolny od obciążeń na rzecz osób trzecich.

Zawiadomieniem z dnia 27 grudnia 2006 r. Burmistrz G. powołując się na przepis art. 61 § 1 K.p.a. zawiadomił zainteresowanych o wszczęciu postępowania na wniosek K. D. W stosunku do H. i S. ( małżonków ) R., D. R. i H. H. zawiadomienia przesłano na adres G., ulica [...]. Zawiadomienia te nie zostały doręczone z adnotacją doręczyciela "nie zastałem adresata". W dniu 18 stycznia 2007 r. organ I instancji przesłał do wnioskodawczyni K. D. zawiadomienie oznaczone nr II, wydane także na podstawie art. 61 § 1 K.p.a. Wraz z tym zawiadomieniem przesłano K. D. wezwanie do stawiennictwa celem przesłuchania. W dniu 25 stycznia 2007 r. przesłuchano K. D., przy czym z protokołu przesłuchania nie wynika, czy nastąpiło to w charakterze strony, czy świadka. Odnotowano natomiast, że stawająca wnosi o zawieszenie postępowania o wymeldowanie "z uwagi na załatwianie spraw w Sądzie". W tamtej dacie w aktach administracyjnych sprawy znajdował się odpis z księgi wieczystej nr A Sądu Rejonowego G. z którego wynikało, że według stanu na dzień 21 grudnia 2006 r. właścicielem lokalu mieszkalnego składającego się z dwóch kuchni, czterech pokoi, spiżarni i przedpokoju o powierzchni łącznej 128 m ² są K. i S. (małżonkowie) D. na zasadach ustawowej wspólności na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. o przysądzeniu własności z 18 września 2006 r. sygn. akt [...], przy czym wniosek o wpis własności złożony 20 listopada 2006 r. pod numerem Dz. Kw. B wpisano dnia 11 grudnia 2006 r.

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2006 r. Burmistrz G. na podstawie art. 98 § 1 i 101 K.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie o wymeldowanie.

Wnioskiem z dnia 26 marca 2007 r. K. D. wniosła o podjęcie postępowania administracyjnego, co nastąpiło postanowieniem z dnia 28 marca 2007 r., wydanym na podstawie art. 97 § 2 K.p.a. W dniu 10 kwietnia 2007 r. K. D. zastała ponownie przesłuchana, przy czym z protokołu przesłuchania także nie wynikało czy w charakterze świadka, czy strony. Wnioskodawczyni podała, że nabyła lokal w drodze licytacji przeprowadzonej w Sądzie Rejonowym w G. w dniu 15 listopada 2005 r., po czym zorientowała się, że jest on obciążony zameldowaniem rodziny R., która 9 lat wcześniej wyjechała - według jej wiedzy - na stałe do USA. Nabywczyni lokalu ujawniła, że w lokalu tym znajdują się ruchomości byłych właścicieli, które zostały usunięte w drodze eksmisji 12 marca 2007 r. dokonanej przez Komornika Sądu Rejonowego w G. W dniu 30 kwietnia 2007 r. na wniosek Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w G. przesłuchano w charakterze świadka w Urzędzie Miejskim W. J. G., który według wystąpienia o udzielenie pomocy prawnej miał być pełnomocnikiem rodziny R. Świadek J. G. zeznał, że nie posiada pełnomocnictwa do reprezentowania H. i S. ( małżonków ) R., ani D. R., czy H. H. oraz zeznał, ze nie posiadając pełnomocnictwa od tych osób nie chce wypowiadać się w sprawie wymeldowania z adresu stałego zamieszkania. Świadek ten zaznaczył także, że możliwe jest podanie adresu pod którym należy doręczać zainteresowanym korespondencję, ale musi na to uzyskać ich zgodę.

W dniu 10 maja 2007 r. z organem I instancji skontaktowała się telefonicznie D. K., która poinformowała, że przekazała rodzinie R. informacje o toczącym się postępowaniu, lecz "nie będzie współpracować z Urzędem w sprawie o wymeldowanie".

Na wystąpienie organu z 7 maja 2007 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. poinformował, że D. R. zamieszkała jest w Stanach Zjednoczonych Ameryki pod adresem "[...]." Dodano, że jest to adres podany według ostatniego pisma strony z 10 stycznia 2006 r. Pod tym adresem organ I instancji próbował doręczyć H. i S. R., H. H. i D. R.pismo datowane 11 maja 2007 r., zawierające informacje, że z jednej strony istnieje możliwość dobrowolnego wymeldowania się z lokalu i w tym celu Urząd załącza formularz PU-2, a w wypadku braku zgody na wymeldowanie prośbę o złożenie pisemnych wyjaśnień na następujące pytania:

1. Kiedy i czy dobrowolnie opuściła Pani/Pan miejsce pobytu stałego?

2. Czy opuszczając miejsce pobytu stałego zabrała Pani/Pan ze sobą wszystkie swoje rzeczy osobiste?

3. Czy jest Pani/Panu wiadomo, że lokal w którym posiada Pani/Pan stale zameldowanie został zlicytowany przez Sąd Rejonowy w G. i stanowi obecnie własność K. D., a Komornik dokonał eksmisji rzeczy znajdujących się w tym lokalu?

4. Czy ponosi Pani/Pan koszty utrzymania mieszkania w G., przy ulicy [...]?

5. Jaki charakter ma pobyt w U.S.A.?

W dniu 24 maja 2007 r. Urząd Miejski W. przekazał organowi I instancji pismo S. R. sporządzone w N. 15 maja 2007 r. oponujące przeciwko traktowaniu J. G. jako pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym rodziny R. oraz domagające się doręczenia pisma "dotyczącego prowadzenia postępowania o wymeldowanie". S. R. wskazał adres w Stanach Zjednoczonych: [...]

O przekazaniu pisma Urzędowi Miejskiemu w G. S. R. został powiadomiony przez Urząd Miejski W. odrębną korespondencją z 24 maja 2007 r., znak [...].

Na adres wskazany przez S. R. w piśmie z 12 maja 2007 r. organ I instancji przesłał kolejne pisma datowane 6 czerwca 2007 r., a odpowiadające treścią wcześniejszemu wystąpieniu z 11 maja 2007 r. W dniu 13 sierpnia 2007 r. wpłynęła do Urzędu Miejskiego w G. korespondencja od S. R., który doręczył organowi kopię skargi przesłanej Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka w Strasburgu, z której wynikało, iż wystąpił do Trybunału "w sprawie pozbawienia go majątku wskutek terroru psychicznego jakim poddawały go władze sądownicza i administracyjna".

Organ I instancji reklamował w Poczcie Polskiej Oddział Regionalny w Katowicach doręczenie zainteresowanym pisma z 6 czerwca 2007 r., lecz uzyskał jedynie potwierdzenie doręczenia korespondencji wysłanej 8 czerwca 2007 r. Konsulatowi Generalnemu Polski w Nowym Jorku oraz po kolejnej reklamacji także na adres S. R. w dniu 13 września 2007 r. Wobec tego doręczenia organ I instancji odstąpił od wniosku o udzielenie pomocy prawnej przez przesłuchanie S. R., H. R., D. R. i H. H. przed polskim Konsulem w Nowym Jorku.

W dniu [...] Burmistrz G., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o wymeldowaniu H. i S. ( małżonków ) R. oraz D. R. i H. H. z miejsca pobytu stałego w G. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie zebranego materiału dowodowego lokal mieszkalny przy ulicy [...] jest własnością K. D. Lokal ten nabyty został w drodze licytacji. Następnie zaznaczono, iż w toku postępowania jedyna korespondencja od uczestników postępowania pochodziła od S. R., który zwrócił uwagę Urzędu na wystąpienie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.

Dalej podniesiono, że według zeznań świadka J. G. do U.S.A. wyjechała najpierw w 1981 r. H. R., a następnie jej mąż i córki. Zaznaczono, że organ gminy nie jest zobowiązany do badania wszystkich okoliczności dotyczących przyczyn opuszczenia lokalu. Ma natomiast obowiązek dbać o zgodność ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Zameldowanie w danym lokalu służy celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w lokalu, w myśl art. 9 ust. 2 ustawy. Następnie powołując się na przepis art. 15 ust. 2 ustawy wskazano, że do wymeldowania osoby decyzją administracyjną niezbędne jest ustalenie, czy osoba, która ma być wymeldowana opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania. W ramach takiego badania organ ustala zachowanie osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie. Skoro w sprawie bezspornie ustalono, że zainteresowani członkowie rodziny R. od wielu lat nie przebywają w lokalu i brak dowodów wskazujących na próby powrotu z zagranicy to tam koncentruje się aktywność życiowa zainteresowanych.

Decyzję organu I instancji doręczono zainteresowanym H. R., S. R. i D. R.14 kwietnia 2008 r. We wniesionym odwołaniu H. R., S. R. i D. R. wnieśli o uchylenie zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych. Podniesiono, że w sprawie nie zostało wykazane, iż zainteresowani nie chcą wracać do Polski, że S. R. prowadzi indywidualną Kancelarię Adwokacką zarejestrowaną w G., że K. D. zagarnęła majątek rodzinny w wyniku przestępstwa. Domagali się także dopuszczenia dowodów z załączonej do odwołania korespondencji, w szczególności: zawiadomienia adresowanego do Prokuratury Krajowej z załącznikami

Jednocześnie odwołujący się wskazali, że H. H. mieszka w W. i doręczenie decyzji na adres w Stanach Zjednoczonych było nieprawidłowe. Na skutek wystąpienia organu I instancji Urząd Miasta [...] zawiadomił, że H. H. zameldowana jest na pobyt stały w W., przy ulicy [...].

Decyzją z dnia [...] Wojewoda Opolski działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. utrzymał w mocy wymienioną decyzją Burmistrza G. W uzasadnieniu po zacytowaniu ustaleń dokonanych przez organ I instancji Wojewoda Opolski podniósł, że materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji. Zgodnie z tym przepisem,: "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Niezbędną przesłanką, zgodnie z art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, jest opuszczenie miejsca pobytu stałego, przy czym winno ono być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie w lokalu, ale zamiar opuszczenia tego lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym. Jednocześnie organ wskazał, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, który nie utracił na aktualności ( mimo zmiany od 1 maja 2004 r. art. 15 ust. 2 ustawy ), że z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania w rozumieniu ustawy, mamy do czynienia wówczas, gdy wynika ono z woli osoby do zmiany miejsca pobytu stałego. A zatem opuszczenie to musi mieć charakter dobrowolny i trwały.

Po zapoznaniu się z całością zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy podniósł, że H. i S. ( małżonkowie ) R., D. R. i H. H. opuścili miejsce zameldowania przy ulicy [...] w G. Należy wyjaśnić, że miejsce pobytu stałego danej osoby to miejsce, w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania. Jak wykazało postępowanie pierwszej instancji rodzina R. realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. S. R. w pismach nadesłanych w niniejszej sprawie porusza kwestie spadkowe dotyczące lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. oraz zaboru mienia pozostawionego w tym lokalu. Dlatego należy wyjaśnić, że ewidencja ludności służy wyłącznie gromadzeniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o sprawach pozostawionego w nim mienia.

W złożonej skardze sądowoadministracyjnej H. R., S. R. i D. R. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych oraz brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nawiązując do wypowiedzi złożonych w postępowaniu administracyjnym, wykazywali, że wskutek działań osób trzecich zostali zmuszeni do opuszczenia domu rodzinnego, który w przyszłości miał być centrum życiowym D. R. Domagali się przesłuchania w postępowaniu sądowym w charakterze świadków K. D. i W. N. oraz w charakterze strony skarżących i uczestniczki postępowania H. H.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji.

W toku rozprawy Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżących o przesłuchanie świadków i stron, albowiem zgodnie z art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowym dopuszczalny jest tylko uzupełniający dowód z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co oznacza, że według procedury sądowej dowód ze świadków i stron jest z mocy ustawy niedopuszczalny. Sąd nie jest bowiem trzecią instancją administracyjną i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a zakres jego kognicji wskazany zostanie niżej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszym rzędzie trzeba wskazać na zakres kognicji sądu administracyjnego wynikający z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 ). Zgodnie z nim sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność decyzji, a zatem jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organy procedury, która doprowadziła do wydania zaskarżonego aktu.

To co wymaga także podkreślenia na wstępie to reguła wynikająca z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) – dalej zwana "P.p.s.a". W szczególności zgodnie z nim sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć także z przyczyn innych niż te, które podnieśli skarżący.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie prawa materialnego i procesowego, w szczególności naruszono art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm. ) oraz szereg przepisów procedury administracyjnej, które zostaną niżej wymienione, a których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) dalej zwana P.p.s.a.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organów obu instancji w niniejszej sprawie stanowił art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Zgodnie z nim organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego, trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten ma związek z treścią art. 6 ust. 1 ustawy, w myśl którego pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla odróżnienia, w myśl art. 7 ust. 1 ustawy pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.

Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczas miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu, w którym dana osoba jest zameldowana powinna nastąpić w sposób wyraźny, przez złożenie stosownego oświadczenia, ale też poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża zamiar opuszczenia danego lokalu, przy jednoczesnym zerwaniu wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniu w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, inaczej mówiąc tak zwanego centrum życiowego. Przy tym zamiar opuszczenia miejsca pobytu to nie tylko wola wewnętrzna, ale wola dająca się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Zatem przesłanka dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego lokalu musi być zbadana w toku postępowania dowodowego i łączy się z koniecznością ustalenia, czy istotnie wystąpił w sprawie zamiar opuszczenia dotychczasowego lokalu.

Trzeba pamiętać o tej zasadzie towarzyszącej postępowaniu dowodowemu w sprawach o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, że przedmiotem oceny są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania, a nie w dniu orzekania przez organy. Dzień orzekania jest istotny tylko z uwagi na prawo materialne i procesowe wiążące organ w danej sprawie ( por. też wyrok WSA w Warszawie, IV SA/Wa 1073/06, opubl. LEX 255681 i wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., II OSK 133/06, opubl. LEX 327831 ).

W rozpoznawanej sprawie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy nie zostały w sposób wyczerpujący rozważone. Jest to wynik braków postępowania dowodowego, a te z kolei konsekwencją popełnionych błędów procesowych przez organ I instancji.

To co w sprawie, na podstawie przedstawionych Sądowi akt administracyjnych jest bezsporne, to tylko to, że skarżący H. i S. ( małżonkowie ) R. i D. R. a także H. H. w dacie wszczęcia postępowania zameldowani byli w G., przy ulicy [...] ( dawniej ulica [...] ), przy czym lokal, w którym byli zameldowani stanowił wcześniej własność D. R. oraz, że w czasie trwania postępowania przed organami obu instancji H. R., S. R. i D. R. przebywali w Stanach Zjednoczonych Ameryki, natomiast uczestniczka postępowania H. H. po pobycie w N. zameldowała się w dniu 18 kwietnia 2008 r. na pobyt stały w W. przy ulicy [...].

Inne wskazywane przez organy obu instancji w podjętych decyzjach ustalenia i zważania nie wynikają z materiału dowodowego, gdyż organy obu instancji nie zbadały w szczególności istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

Na początku trzeba wskazać na art. 15 K.p.a., z którego wynika zasada dwuinstancyjności. W konsekwencji jej obowiązywania ustalenia faktyczne ma dokonywać zarówno organ instancji jak i organ odwoławczy. Do jej zachowania nie wystarczy bowiem wydanie w sprawie dwóch rozstrzygnięć organów administracji publicznej różnych stopni. Organ odwoławczy rozstrzyga sprawę merytorycznie, a zatem ma prawo i obowiązek prowadzić własne postępowanie dowodowe w trybie art. 136 K.p.a. Tego jednak nie uczyniono, mimo błędu w postępowaniach, jakiego dopuścił się organ I instancji, na co wskazywało także odwołanie skarżących z 18 kwietnia 2008 r. W decyzji odwoławczej nie odniesiono się, ani do zarzutów odwołania, ani do dokumentów do niego załączonych ( k- 3 – 17 akt odwoławczych), na które odwołanie się powoływało.

Tymczasem w dostępnych organom pisemnych oświadczeniach skarżących z 15 maja 2007 r., 6 sierpnia 2007 r. i 18 kwietnia 2008 r. członkowie rodziny R. starali się wykazać, że nie przebywanie w spornym lokalu jest wynikiem – ich zdaniem -bezprawnych działań osób trzecich oraz, że podejmują i podejmowali we właściwym czasie środki prawne mające w przyszłości doprowadzić do powrotu do lokalu. Skarżący starali się wykazać, że nie z własnej woli i winy nie przebywają w lokalu nawet okazjonalnie, że do lokalu posiadają klucze, gdyż pozostawili tam przedmioty stanowiące wyposażenie mieszkania i rzeczy osobiste. Te oświadczenia skarżących składane, czy to na użytek sprawy administracyjnej o wymeldowanie, albo w formie skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu lub w postaci zawiadomienia Prokuratury Krajowej o popełnieniu przestępstwa, winny być przez organy procesowo zweryfikowane. Weryfikacji takiej służy właściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z zachowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Z kolei po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, strona ma prawo do wypowiedzenia się w trybie art. 10 § 1 K.p.a. , w związku z art. 81 K.p.a. w ramach zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

Wskazane zasady ogólne i przepisy szczególne K.p.a. zostały naruszone.

W opisanym wyżej przebiegu postępowania administracyjnego, Sąd celowo opisał poszczególne czynności urzędowe podejmowane przez organ I instancji, gdyż popełniono na tym etapie sprawy szereg dalszych uchybień.

Rozpocząć wypada od naruszenia przepisu art. 61 § 1 i § 4, w związku z art. 64 § 2 K.p.a. W szczególności wniosek złożyli K. D. i S. D., lecz podpisany został tylko przez pierwszą z tych osób. Mimo wezwania do uzupełnienia braków podania sporządzonego w trybie art. 64 § 2 K.p.a. i doręczonego K. D., nie wezwano S. D. do podpisania podania zgodnie z art. 63 § 3 K.p.a., za to z nieznanych Sądowi przyczyn nie traktowano w toku sprawy tej osoby jako wnioskodawcy i to poczynając od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania. O wszczęciu postępowania nie zawiadomiono prawidłowo H. i S. ( małżonków ) R., D. R. i H. H., albowiem korespondencja do nich wysłana na adres G., ulica [...], z oczywistych względów nie mogła zostać doręczona adresatom, a organ na tym etapie postępowania nie poczynił żadnych ustaleń co do aktualnego adresu tych zainteresowanych, ani nie skorzystał z instytucji procesowej np. wyznaczenia przedstawiciela uprawnionego do działania dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 2 K.p.a.

W toku postępowania dwukrotnie przesłuchano K. D. nie określając w protokole charakteru w jakim ta osoba została wysłuchana. W szczególności, czy nastąpiło to w charakterze świadka, czy też strony. O przesłuchaniu K. D., jako czynności dowodowej nie zawiadomiono uczestników postępowania administracyjnego, a to H. R., S. R., D. R. oraz H. H. Stanowiło to oczywiste naruszenie przepisów art. 79 § 1 i 2 K.p.a. ( prawo zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków i prawo zadawania pytań oraz składania wyjaśnień ), albo art. 86 K.p.a. ( o ile K. D. była przesłuchiwana w charakterze strony ).

Niewłaściwe sporządzenie protokołów z tych czynności dowodowych stanowiło naruszenia art. 67 § 1 i § 2 pkt. 2 K.p.a,. i art. 68 § 1 K.p.a.

Dalsze uchybienia związane były z brakiem prawidłowych doręczeń, zawiadomień przesyłanych w toku sprawy na adres członków rodziny R. W szczególności nie zachowano zasad wynikających z art. 39 i następnych K.p.a., gdyż jedynym wykazanym prawidłowym doręczeniem było doręczenie pisma z 6 czerwca 2007 r. S. R., natomiast niewłaściwie przyjęto, że można tej osobie doręczać pisma adresowane do H. H. lub D. R., mimo że nie wskazały one ojca jako upoważnionego do odbioru pism na podstawie art. 40 § 3 K.p.a.

Organy nie rozważyły także, nie znając na początku postępowania miejsca pobytu zainteresowanych, celowości wystąpienia do Sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 K.p.a. To uchybienie przestało być w toku postępowania aktualne o tyle, że H. H. zameldowała się na pobyt stały w W. i jej adres pozostali zainteresowani wskazują już jako adres do doręczeń w skardze, lecz w toku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej sytuacja faktyczna może ulec zmianie.

Wskazując na te uchybienia procesowe organu I instancji trzeba zważyć, że organ odwoławczy przeszedł nad nimi bezkrytycznie, a ponadto nie zbadał merytorycznie sprawy nie prowadząc koniecznego w tych warunkach postępowania dowodowego, ani też nie uchylając decyzji pierwszoinstancyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ I instancji przeprowadzi wyczerpujące postępowanie dowodowe, wyjaśniając istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych zważań.

Z tych przyczyn na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, w związku z art. 135 P.p.s.a. decyzje organów obu instancji należało uchylić