Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 179/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie NSA Arkadiusz Despot -Mładanowicz del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie a Wojewodą Małopolskim w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przekazaniu nieruchomości z Państwowego Funduszu Ziemi na rzecz Gminnej Spółdzielni "[...]" w M. postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku S. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Michałowice z dnia [...] maja 1976r. znak: [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie pismem z dnia 9 grudnia 2011 r. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie a Wojewodą Małopolskim przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia sprawy z wniosku S. D., o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Michałowice z dnia [...] maja 1976 r. znak: [...].

W dniu 25 lutego 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wpłynął wniosek S. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Michałowice z dnia [...] maja 1976 r. znak: [...] w przedmiocie przekazania nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi, stanowiącej działkę nr [...], o pow. 650 m2 na rzecz Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w M., z przeznaczeniem pod lokalizację pawilonu handlowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało się za niewłaściwe do rozpatrzenia niniejszego wniosku i działając w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. pismem z dnia 16 czerwca 2011 r. przekazało wniosek Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...] maja 1976 r. została wydana w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz.U. z 1969 r. Nr 1, poz. 1). Rozporządzenie powyższe utraciło moc z dniem 7 maja 1986 r., gdyż od tego dnia weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwości organów w tych sprawach (Dz.U. Nr 17, poz. 90). Z § 3 tego rozporządzenia jednoznacznie wynika, iż organem właściwym do wydawania decyzji w przedmiocie przekazywania państwowych nieruchomości rolnych jednostkom gospodarki uspołecznionej był terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej. To z kolei rozporządzenie zostało uchylone z dniem 1 stycznia 1992 r. na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (tekst pierwotny Dz.U. Nr 107, poz. 464, tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.). Z przepisów tej ustawy jednoznacznie wynika, iż gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (w tym nieruchomościami pochodzącymi z Państwowego Funduszu Ziemi) należy do kompetencji Agencji Nieruchomości Rolnych powołanej przedmiotową ustawą. W szczególności do zadań tej Agencji należy przekazywanie nieruchomości do użytkowania innym podmiotom. Zdaniem Kolegium oznacza to, iż aktualnie organem właściwym do przekazania nieruchomości do użytkowania innemu niż Skarb Państwa podmiotowi lub państwowej jednostce organizacyjnej byłaby Agencja Nieruchomości Rolnych. Organem nadzoru nad Agencją Nieruchomości Rolnych i jej Prezesem, a zatem organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 3 k.p.a. jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 15 lipca 2011 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał ww. wniosek S. D. Wojewodzie Małopolskiemu, zgodnie z właściwością.

Minister wskazał, iż sprawy dotyczące przekazywania nieruchomości pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej należały do zadań z zakresu administracji rządowej, w związku z powyższym winny mieć do nich obecnie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r., o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206 ze zm.). Od dnia 1 kwietnia 2009 r., tj. od dnia wejścia w życie przepisów ww. ustawy, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 przedmiotowej ustawy, wojewoda jest organem administracji rządowej, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji. Ponadto art. 3 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy nie uzależnia statusu wojewody jako organu wyższego stopnia od przepisu szczególnego, jak czynił to art. 7 ust. 4 obowiązującej uprzednio ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2001 r. Nr 80, poz. 872, ze zm.) lecz regulacja ta wprost wskazuje wojewodę jako organ wyższego stopnia, w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia 24 października 2011 r. Wojewoda Małopolski stwierdził swą niewłaściwość i na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał wniosek Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Krakowie. W uzasadnieniu Wojewoda podkreślił, że w obecnej strukturze organów administracji publicznej nie występuje organ o nazwie "naczelnik gminy". W dacie wydawania kwestionowanych decyzji Naczelnik Gminy Michałowice na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (tekst jedn. Dz.U. z 1976 r. Nr 26, poz. 139 ze zm.) działał jako terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Dlatego też zasadnicze znaczenie ma art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198 ze zm.), zgodnie z którym do właściwości organów gminy przechodzą – jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej – jako zadania własne, określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Jeżeli sprawa, w której orzekał terenowy organ administracji państwowej, została objęta zadaniem własnym gminy, to do wszelkich spraw objętych tym zadaniem właściwe są organy administracji samorządowej, a wobec tego organem wyższego stopnia w stosunku do terenowego organu administracji państwowej w takich sprawach jest organ wyższego stopnia w stosunku do organów administracji samorządowej.

Zdaniem Wojewody ostateczna decyzja w przedmiotowej sprawie wydana została przez Naczelnika Gminy Michałowice na podstawie § 3 ust. 1 lit. b oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gmin pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz.U. z 1969 r. Nr 1 poz. 1 ze zm.). Rozporządzenie to utraciło moc na podstawie § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w pianach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwości organów w tych sprawach (Dz.U. 1986 r. Nr 17, poz. 90). Ten akt prawny utracił z kolei swoją moc obowiązującą z dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst pierwotny Dz.U. z 1991 r. Nr 107, poz. 464). Ustawa ta reguluje przede wszystkim zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Już w dacie wejścia w życie tej ustawy przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła jednak własności Skarbu Państwa. Prawo własności tej nieruchomości przeszło z dniem 27 maja 1990 r. na rzecz Gminy Michałowice. W związku z tym uregulowania zawarte w przytoczonej wyżej ustawie z dnia 19 października 1991 r., wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie mogą stanowić podstawy do ustalenia właściwości organów administracji publicznej do przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. Należy bowiem zwrócić uwagę, że aby Agencja Nieruchomości Rolnych mogła dysponować daną nieruchomością, musiałaby ona zostać włączona do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w jednym z trybów przewidzianych w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W przypadku nieruchomości wchodzących w skład Państwowego Funduszu Ziemi przekazywanie to odbywało się na podstawie obecnie nieobowiązującego już art. 17 ust. 1 tej ustawy w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwego miejscowo wojewodę. W niniejszym przypadku taka decyzja nie została wydana.

Dodatkowo, w decyzji Naczelnika Gminy Michałowice nieruchomość ta została przeznaczona pod lokalizację pawilonu handlowego, dlatego też przestała ona mieć status nieruchomości rolnej. Świadczy o tym treść § 9 rozporządzenia Rady Ministrów stanowiącego podstawę wydania kwestionowanej decyzji, dotyczącego przekazywania nieruchomości państwowych, wykazanych w ewidencji gruntów jako nieużytki, na cele nierolnicze. Do gospodarowania tą nieruchomością po uprawomocnieniu się kwestionowanej decyzji z dnia [...] maja 1976 r. powinny mieć zastosowanie przepisy dotyczące gospodarowania nieruchomościami innymi niż rolne. Kwestia ta została pierwotnie uregulowana w przepisach ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (tekst jedn. Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.). Ustawa ww. została uchylona z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22. poz. 99), która po wielokrotnych nowelizacjach, została następnie uchylona na podstawie art. 241 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. Dlatego też, aby ustalić jaki organ byłby obecnie właściwy do dysponowania nieruchomością poprzez jej oddanie w użytkowanie wieczyste należy zwrócić uwagę na treść odpowiednich przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wydanie kwestionowanej decyzji przez Naczelnika Gminy Michałowice było przejawem realizacji uprawnień właścicielskich w odniesieniu do nieruchomości. Możliwość wydania tych rozstrzygnięć w drodze decyzji administracyjnej jako przejaw działania w sferze imperium wynikała wprost z uprawnień właścicielskich, a zatem ze sfery dominium. Forma, w jakiej dokonano przekazania nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją wynikała z obowiązującej w dacie jej wydawania zasady administracyjnoprawnej reglamentacji dostępu do majątku państwowego, która została zniesiona ostatecznie z dniem 5 grudnia 1990 r. poprzez dostosowanie przepisów dotyczących gospodarowania mieniem publicznym do warunków gospodarki wolnorynkowej. Obecnie możliwość dysponowania nieruchomościami publicznymi w formie decyzji administracyjnej dotyczy wyłącznie oddawania nieruchomości w trwały zarząd na rzecz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. W niniejszym przypadku poszukiwanie analogii pomiędzy przekazaniem nieruchomości w użytkowanie na podstawie kwestionowanej decyzji, a obecnymi uregulowaniami dotyczącymi oddawania nieruchomości w trwały zarząd jest tym bardziej uzasadnione, iż zgodnie z art. 210 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami do użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia 1998 r. stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. Art. 45 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi natomiast, iż trwały zarząd na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia właściwy organ, w drodze decyzji. Zgodnie z art. 4 pkt 9 tej ustawy ilekroć w ustawie mowa o właściwym organie należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa. W niniejszym przypadku należy również zwrócić uwagę na treść art. 25 ust. 1 i 2 przytoczonej wyżej ustawy, zgodnie z którym gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt burmistrz albo prezydent miasta, a gospodarowanie to polega m.in. na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1, z zastrzeżeniem, że zamiast zgody wojewody na dokonanie danej czynności wymagana jest zgoda właściwej rady gminy.

Z przeprowadzonej analizy wieczystoksięgowej wynika, że prawo własności nieruchomości w stosunku do której został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Michałowice zostało nabyte z mocy prawa przez Gminę Michałowice z dniem 27 maja 1990 r., co zostało potwierdzone decyzją Wojewody Krakowskiego z dnia [...] lipca 1992 r. nr [...]. Zatem po 27 maja 1990 r. jakiekolwiek działania zmierzające do dysponowania tą nieruchomością, niezależnie od tego, czy miałoby one zostać dokonane w trybie cywilnoprawnym, czy też w trybie administracyjnoprawnym mogłyby zostać podjęte wyłącznie przez organy działające w imieniu Gminy Michałowice. Organem właściwym do reprezentowania Gminy Michałowice w sprawie gospodarowania tą nieruchomością jest obecnie jej organ wykonawczy, tj. Wójt Gminy Michałowice. W przypadku oddawania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Michałowice w trwały zarząd na rzecz gminnej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w trybie art. 45 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wówczas organem wyższego stopnia w stosunku do Wójta Gminy Michałowice winno być Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie.

Zdaniem Wojewody Małopolskiego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed dniem 27 maja 1990 r., a zatem przed datą ponownego utworzenia jednostek samorządu terytorialnego jest postępowaniem w nowej sprawie i jeżeli odnosi się ono do decyzji dotyczącej rozdysponowania mienia podlegającego komunalizacji z mocy prawa, wówczas organem właściwym do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji, będzie właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, pismem z dnia 9 grudnia 2011 r. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie a Wojewodą Małopolskim przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia sprawy z wniosku S. D.

W uzasadnieniu wniosku Kolegium podkreśliło, że w sytuacji gdy organ, który wydawał decyzję będącą przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, już nie istnieje, jak również nie obowiązują przepisy stanowiące podstawę prawną do wydania tej decyzji, należy ustalić organ właściwy do załatwiania danego rodzaju spraw w dacie rozpoznawania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a następnie organ wyższego stopnia, który to – stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. – jest organem właściwym do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie Kolegium poparło w całości argumentację wyrażoną we własnym piśmie z dnia 16 czerwca 2011 r.

W odpowiedzi na wniosek (pismo z dnia 25 stycznia 2012 r.) Wojewoda Małopolski podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 24 października 2011 r. Po przeanalizowaniu przekazanej dokumentacji oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wojewoda Małopolski ustalił, że nieruchomość, której dotyczy kwestionowana decyzja w chwili założenia ewidencji gruntów w Urzędzie Gminy Michałowice w 1979 r. zmieniła oznaczenie na dz. nr [...]. Nieruchomość ta uległa następnie podziałowi na dz. nr [...] i dz. nr [...]. Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Słomnikach prowadzi księgę wieczystą [...], w której jako właściciel m.in. dz. nr [...] i dz. nr [...] ujawniona jest Gmina Michałowice. Jako podstawa nabycia przez Gminę Michałowice prawa własności tej nieruchomości ujawniona jest decyzja Wojewody Krakowskiego z dnia [...] lipca 1992 r. nr [...]. Zgodnie z tą decyzją Wojewoda Krakowski stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę Michałowice prawa własności tej nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r. w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Decyzja ta stała się ostateczna 6 sierpnia 1992 r. i w dalszym ciągu pozostaje w obrocie prawnym.

Zdaniem Wojewody Małopolskiego organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej na wstępie decyzji Naczelnika Gminy Michałowice winno być Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych ( postanowienie NSA w Warszawie z 5 grudnia 1991 r., II SA 1035/91, wyrok NSA w Warszawie z 2 czerwca 1998 r., I SA 1504/97, uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z 5 maja 2000 r., OPS 7/00, postanowienie NSA z 3 września 2010 r., I OW 87/10 oraz a contrario stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z 5 czerwca 2009 r., II OW 51/08).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz w art. 22 § 1 i 2 k.p.a.

Ponieważ spór kompetencyjny w sprawie przekazanej ma miejsce pomiędzy organem samorządu terytorialnego a organem administracji rządowej, zgodnie z art. 22 § 2 k.p.a. w związku z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. właściwym do rozstrzygnięcia tego sporu jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Stan faktyczny oraz stan prawny w jakim zaistniał spór kompetencyjny pomiędzy organami, został jasno i wyczerpująco przedstawiony w pismach Wojewody Małopolskiego, który również ustalił, iż nieruchomość, której dotyczy decyzja Naczelnika Gminy Michałowice z dnia [...] maja 1976 r. znak: [...], aktualnie stanowi własność Gminy Michałowice. Okoliczności tej nie ustalili i nie ujawnili w swych pismach Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, będące wnioskodawcą o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Tymczasem jest to istotny fakt, który wyznacza kierunek ustalenia właściwego obecnie organu do rozpatrzenia wniosku S. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Michałowice z dnia [...] maja 1976 r.

Wprowadzona w 1990 r. reforma administracji w Polsce oprócz reaktywowania samorządu terytorialnego – gmin, przyznała im osobowość prawną oraz nieodpłatne, z mocy prawa nabycie mienia (komunalizacja), co stwierdzał w drodze decyzji wojewoda.

Następnie samodzielność gminy i ochrona jej praw została zagwarantowana w Konstytucji RP (rozdział VII). Tak więc oprócz mienia ogólnonarodowego – Skarbu Państwa zostało trwale wydzielone mienie komunalne podlegające ochronie prawnej.

Znosząc dotychczasowe terenowe organy administracji państwowej utworzono administrację rządową i administrację samorządową. Wszystkie te zmiany oraz zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego, zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).

Ponieważ w dacie złożenia przez S. D. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Michałowice z dnia [...] maja 1976 r. nie istniał już organ, który ją wydał ani nie obowiązywały przepisy prawa, na podstawie których została wydana kwestionowana decyzja, należy ustalając organ właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, wziąć pod uwagę wszystkie wyżej omówione zmiany stanu prawnego, jakie miały miejsce w tym czasie.

Podstawową zaś kwestią jest, czy nieruchomość, której dotyczy kwestionowana decyzja, stanowi obecnie własność Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego, gdyż konsekwencją tego jest wskazanie właściwego organu do załatwienia tej sprawy.

Jak ustalił Wojewoda Małopolski, działka nr [...] stanowi obecnie własność Gminy Michałowice co wynika z załączonej do akt decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia [...] lipca 1992 r. oraz stosownych wpisów w księdze wieczystej.

Stosownie więc do art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, organem właściwym do gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność gminy jest organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz, prezydent miasta).

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata lub na czas nieoznaczony, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej (...).

Skoro organem właściwym do gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność gminy w pierwszej instancji jest organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz, prezydent miasta) to organem wyższego stopnia właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a., jest samorządowe kolegium odwoławcze (uchwała NSA z 5 czerwca 2000 r., OPS 7/00, ONSA 2000, nr 4, poz. 139).

Biorąc powyższe pod uwagę, należało wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku S. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Michałowice z dnia [...] maja 1976 r. znak: [...].