Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 826/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

II OZ 826 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Z. i I. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 825/12 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. Z. i I. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II OZ 826 / 12

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżących M. Z. i I. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r., uchylającej w części decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2010 r. i orzekającą w tym zakresie co do istoty, w pozostałej części utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa i przebudowa głównego szkieletowego układu drogowego miasta Torunia, zadanie II budowa Trasy Średnicowej Północnej w głównym szkieletowym układzie drogowym miasta na kierunku wschód- zachód na odcinku od trasy mostowej w osi ul. Wschodniej do ul. Szosa Chełmińska. Etap II- odcinek do trasy mostowej w osi ul. Wschodniej do ul. Grudziądzkiej". Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w skardze na powyższą decyzję zawarto wniosek o wstrzymanie jej wykonania, podnosząc, iż skarżący są mieszkańcami budynku położonego w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej drogi (ok. 45 m). Na tym budynku skumulują się wszystkie negatywne oddziaływania planowanej drogi (hałas, zanieczyszczenia, wibracje). Zwrócono również uwagę na liczbę protestów lokalnej społeczności sprzeciwiającej się budowie drogi. Zdaniem skarżących rozpoczęcie prac budowlanych spowoduje zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie mógł nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Oddalając powyższy wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na normę art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270- zwanej dalej p.p.s.a.) i podkreślił, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Nadto Sąd wskazał na przedmiot zaskarżonej decyzji oraz na treść art. 11a ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) i stwierdził, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ma charakter przygotowawczy dla postępowania w sprawie wydania decyzji lokalizacyjnej, a jej celem jest ustalenie, czy planowana inwestycja drogowa jest zgodna z przepisami prawa z zakresu ochrony środowiska. Decyzja taka nie upoważnia do rozpoczęcia robót budowlanych, do których można przystąpić dopiero po uzyskaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji (zgodnie z art. 17 ust. 3 pkt 4 ww. ustawy), z czego zdają sobie sprawę sami skarżący, wskazując w treści wniosku tylko na pośrednią rolę tej decyzji, jednocześnie niejako zapominając, co jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Jak podkreślił Sąd, decyzja środowiskowa nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a wobec powyższego nie zachodzą ustawowe przesłanki do wstrzymania jej wykonania. Decyzja taka nie nadaje się też do ewentualnego wyegzekwowania w drodze postępowania egzekucyjnego.

Konstatując, Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, w związku z czym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. wniosek ten oddalił.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. Z. i I. M., wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., mające wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań jest fragmentem całego procesu inwestycyjnego, na który składa się również późniejsza decyzja Wojewody Kujawsko- Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co Sąd pierwszej instancji pominął. Tymczasem rozstrzygnięcie skargi po ewentualnym rozpoczęciu prac budowlanych może okazać się bezprzedmiotowe, gdyż dojdzie do nieodwracalnej degradacji środowiska, w tym do zasypania części jednego ze zbiorników. Wywoła to również nieodwracalne zmiany w ekosystemie. Skarżący nie mogą przy tym powołać się na te okoliczności w postępowaniach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Wskazując natomiast na pogląd kwalifikujący decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu jako podlegającą wykonaniu, skarżący odnieśli go na zasadzie "podobieństwa jurydycznego" również do przedmiotowej decyzji.

W odpowiedzi na zażalenie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie niemożności wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, iż zasadnicze znaczenie dla niniejszego postępowania ma charakter prawny zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie przedmiot skargi stanowi decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r., którą ostatecznie ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzja powyższa nie wywołuje skutków materialnoprawnych, gdyż nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony oraz nie nakłada nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Jak trafnie wskazał przy tym Sąd pierwszej instancji ma ona charakter przygotowawczy do wydania decyzji lokalizacyjnej i sama nie stanowi podstawy do rozpoczęcia robót budowlanych. Nie ma, zatem żadnych podstaw, by ocenę wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. odnosić, tak jak chcą tego skarżący w rozpoznawanym zażaleniu, do skutków, jakie będą wynikać z decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Dlatego też takie skutki, jakie podane zostały we wniosku (zbliżenie planowanej drogi do budynku, którego mieszkańcami są skarżący, negatywne oddziaływania drogi), ale również podane w rozpoznawanym zażaleniu, niekonkretne i abstrakcyjne w odniesieniu do sytuacji prawnej skarżących (częściowe zasypanie zbiornika wodnego) nie mogły zostać w ogóle uwzględnione w niniejszym postępowaniu i nie pozwalały na zakwestionowanie prawidłowości oceny Sądu pierwszej instancji. Sam fakt, iż skarżona decyzja poprzedza wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie pozwala odnosić skutków prawnych kolejnej decyzji do aktu zaskarżonego.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesione zażalenie należało oddalić na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.