Wyrok NSA, sygn. akt I SA/Lu 1735/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Data doręczenia zastępczego jest miarodajna dla oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w terminie ustawowym.

Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania.

TEZY

Data doręczenia zastępczego jest miarodajna dla oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w terminie ustawowym.

Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Waldemara S. na postanowienie Izby Skarbowej w R. z dnia 10 listopada 1998 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Izba Skarbowa w R., powołując się na art. 228 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ stwierdziła, że odwołanie Waldemara S. od decyzji Urzędu Skarbowego w K. z dnia 14 maja 1998 r. (...) ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy za 1996 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia.

W uzasadnieniu tego postanowienia podatkowy organ odwoławczy podniósł, że decyzję pierwszoinstancyjną doręczono podatnikowi w dniu 1 czerwca 1998 r., natomiast odwołanie wpłynęło dnia 2 września 1998 r. - z przekroczeniem 14-dniowego terminu określonego w art. 223 par. 2 pkt 1 ww. ustawy Ordynacja podatkowa. Konsekwencją uchybienia terminu było wydanie postanowienia w myśl art. 228 par. 1 pkt 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa.

W skardze wniesionej do Sądu Waldemar S. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych co do daty doręczenia decyzji, a w konsekwencji wadliwe uznanie, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu do jego złożenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w czasie doręczenia przesyłki przebywał na leczeniu w Centralnym Szpitalu Klinicznym WAM w W. Przesyłkę odebrała żona, która po zapoznaniu się z jej treścią zwróciła Urzędowi Skarbowemu w K. składając jednocześnie dokument potwierdzający fakt hospitalizacji skarżącego. W sierpniu 1998 r. organ I instancji powiadomił skarżącego o możliwości odebrania decyzji, co skarżący uczynił i w terminie 14 dni od daty doręczenia wniósł odwołanie. Wskazując na ten zarzut, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Izba Skarbowa w R. w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdziła dodatkowo, że w aktach podatkowych brak jest dokumentów wskazujących na przebywanie skarżącego w czasie doręczenia decyzji poza miejscem zamieszkania, ani na ponowne doręczenie decyzji z tego powodu w terminie późniejszym. Waldemar S. nie wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Składając odwołanie nie wskazał żadnych przyczyn usprawiedliwiających uchybienie terminowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zasadniczą kwestią jest ustalenie, czy decyzja organu I instancji, od której odwołanie złożył Waldemar S. została doręczona w sposób prawidłowy oraz czy zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. Analiza akt podatkowych prowadzi do potwierdzenia powyższych kwestii.

Decyzję wydaną przez Urząd Skarbowy w K. w dniu 14 maja 1998 r. doręczono w dniu 1 czerwca 1998 r., kierując ją do Waldemara S. na adres - H.P. 6. Ową decyzję odebrała i potwierdziła własnoręcznym podpisem żona skarżącego Mariola S. Decyzja w przedostatnim zdaniu uzasadnienia zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania.

Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

Pod pojęciem "nieobecności adresata w mieszkaniu" należy rozumieć każde spowodowane przejściowymi okolicznościami niezastanie odbiorcy w miejscu, które jest właściwe dla doręczeń. Skoro na druku potwierdzenia odbioru znajduje się pisemna adnotacja, że Mariola S. będąca dorosłym domownikiem /okoliczność bezsporna/ podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, zaś decyzja odpowiada wymogom normatywnym w zakresie pouczenia o terminie i sposobie złożenia odwołania /art. 210 par. 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej/ oznacza to, że decyzję doręczono w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami art. 149 i art. 152 ww. ustawy Ordynacja podatkowa.

W aktach podatkowych brak jest jakiejkolwiek informacji pochodzącej od skarżącego albo jego żony, że przez pewien czas Waldemar S. przebywać będzie poza miejscem zamieszkania z powodu hospitalizacji. W świetle utrwalonego orzecznictwa - pobyt adresata w szpitalu i związana z tym czasowa jego nieobecność w miejscu zamieszkania nie wyklucza możliwości doręczenia decyzji w sposób prawnie skuteczny, chociaż nie będzie to doręczenie właściwe, lecz zastępcze /por. wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 1997 r. I SA/Ka 7/96/.

W przedmiotowej sprawie, stosownie do art. 223 par. 2 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 2 czerwca 1998 r., natomiast data 15 czerwca 1998 r. była ostatnim dniem terminu do skutecznego złożenia odwołania. Data doręczenia zastępczego jest miarodajna do oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w terminie ustawowym. Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania /por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1997 r. I SA/Łd 163/96/.

Fakty, że w dniu 15 czerwca 1998 r. Mariola S. odesłała na adres Urzędu Skarbowego w K. decyzję pierwszoinstancyjną oraz, iż Waldemar S. pismem, które wpłynęło do organu podatkowego w dniu 29 czerwca 1998 r. poinformował, że nie otrzymał decyzji z powodu przebywania w szpitalu do dnia 15 czerwca 1998 r., nie spowodowały - jak chce tego skarżący - powtórnej i prawnie skutecznej procedury związanej z doręczeniem decyzji i jej zaskarżeniem. Na żądanie Waldemara S., pracownik Urzędu Skarbowego wydał mu w dniu 19 sierpnia 1998 r. decyzję - wcześniej zwróconą przez jego żonę /k. 49 akt podatkowych dotyczących zryczałtowanego podatku dochodowego za 1997 r./. Okoliczność ta - w świetle wcześniejszych wywodów - nie sprawiła jednak, że dla Waldemara S. ponownie otworzył się termin do złożenia odwołania.

Z tych względów Izba Skarbowa w R. prawidłowo ustaliła, że odwołanie, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 2 września 1998 r. zostało wniesione z przekroczeniem terminu ustawowego.

Zgodnie z przepisem art. 228 par. 1 pkt 2 ww. ustawy Ordynacja podatkowa - organ odwoławczy stwierdza postanowieniem uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Postępowanie sądowe, którego zakres wyznacza skarga, nie obejmuje kontrolą przyczyn, z powodu których Waldemar S. złożył odwołanie z przekroczeniem terminu ustawowego. Okoliczności te podlegałyby badaniu przez organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania dopiero z chwilą złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Z tych względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.