Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 564/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. art. 24 par. 1 pkt 5, art. 145 par. 1 pkt 3, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg Prokuratora Rejonowego i I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2014 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I. F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 sierpnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 7 kwietnia 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2013 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego z dnia 12 października 1987 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] obr. [...] położnej w T. przy ul. C.Kw nr [...].

Skargę na powyższa decyzję wniosła także I. F.

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 r. obie sprawy połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 12 października 1987 r. Urząd Miejski zatwierdził projekt podziału działki nr [...] obręb [...] położonej w T. przy ul. C. stanowiącej własność W. Sz., zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...]. Z decyzji wynika, że doręczano ją W. Sz. oraz Państwowemu Biuru Notarialnemu w T. Decyzja została wydana na wniosek E. Sz., spadkobiercy po W. Sz., który zmarł 15 listopada 1985 r.

Decyzją z dnia 28 stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność powyższej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że właściciel nieruchomości E. Sz. wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. W decyzji jako właściciela nieruchomości wskazano W. Sz. i do niego decyzja została skierowana. Kwestionowana decyzja została zatem skierowana do osoby nieżyjącej. Powołując się orzecznictwo sądowoadministracyjne organ stwierdził, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej skutkuje nieważnością tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydającego tę decyzję brała udział K. M.

Po rozpoznaniu sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej, decyzją z dnia 7 kwietnia 2014 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2013 r.

Wniesiony sprzeciw był oparty na przesłance nieważności decyzji przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., t.j. wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 2 k.p.a. Zdaniem Prokuratora, podstawą wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji był art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. i organ winien zastosować normę art. 156 § 2 k.p.a., bowiem od wydania decyzji podziałowej w 1987 r. minęło 10 lat i decyzja ta wywoła nieodwracalne skutki prawne, gdyż od momentu jej wydania grunt był przedmiotem dalszych przekształceń i obrotu i doszło do zmiany właścicieli gruntu.

Organ wskazał, że wbrew powyższemu stanowisku nieważność decyzji podziałowej została stwierdzona na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na rozpoznanie wniosku osoby zmarłej i wydanie decyzji przeciwko osobie zmarłej. Natomiast przepis art. 156 § 2 k.p.a. nie wyłącza możliwości wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności z przyczyny wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. po upływie 10 lat od wydania decyzji. Zatem decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 156 § 2 k.p.a., a tym bardziej z rażącym naruszeniem tego przepisu. Organ stwierdził, że decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Fakt zmian właścicieli gruntu nie jest skutkiem wydanej decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Jedynym skutkiem prawnym tej decyzji jest dokonanie podziału nieruchomości i powstanie nowych mniejszych działek w miejsce działki podlegającej podziałowi. Natomiast kolejne podziały niektórych działek dokonane zostały innymi decyzjami, które pozostają w obrocie prawnym. Zmiany właścicieli nieruchomości nie są skutkiem wydanej decyzji podziałowej lecz skutkiem zawartych umów sprzedaży bądź dziedziczenia. Skutek prawny decyzji o podziale jest odwracalny, sprawa wróci bowiem do etapu sprzed wydania decyzji i organ rozpozna wniosek o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. Wydanie nowej decyzji o podziale przywróci stan geodezyjnym nieruchomości do stanu wywołanego decyzją podziałową z 1987 r. Organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym wyrażono stanowisko, że decyzje o podziale nieruchomości nie wywołują nieodwracalnych skutków prawnych. W składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydającego tę decyzję brała udział K. M.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej oraz I. F., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 7 kwietnia 2014 r.

W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 7 kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że badana w postępowaniu nieważnościom decyzja nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. art. 156 § 1 k.p.a. Organ dokonał analizy pojęcia rażącego naruszenia prawa i stwierdził, że przy wydaniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji podziałowej nie doszło do naruszenia prawa o charakterze rażącym.

W skardze ma powyższą decyzję Prokurator Rejonowy podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, rażącego naruszenia prawa, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego:

- art. 156 § 2 k.p.a., poprzez niezasadną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważności decyzji podziałowej, podczas gdy decyzja podziałowa wywołała nieodwracalne skutki prawne i stwierdzenie jej nieważności było niemożliwe,

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń dotyczących skutków prawnych wywołanych przez decyzję podziałową, podczas gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne i na jej podstawie strona nabyła prawa,

- art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a., bowiem w wydaniu decyzji z dnia 28 stycznia 2013 r. oraz decyzji a dnia 7 kwietnia 2014 r. brała ta sama osoba K. M., która winna podlegać wyłączeniu od rozpoznania sprawy.

Skarżący wniósł o

- uchylenie obu decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności,

- uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości i wydanie decyzji merytorycznej, z której wynikało będzie, że decyzja decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że podstawą wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji był art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. i organ winien zastosować normę art. 156 § 2 k.p.a., bowiem od wydania decyzji podziałowej w 1987 r. minęło 10 lat i decyzja ta wywoła nieodwracalne skutki prawne, gdyż od momentu jej wydania grunt był przedmiotem dalszych przekształceń i obrotu i doszło do zmiany właścicieli gruntu. Stanowisko organu, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zostanie wydana decyzja tej samej treści jest jedynie przypuszczeniem, bowiem organ może wydać decyzję o innej treści. Skarżący wskazał, że w orzecznictwie wskazano, że nieodwracalne skutki prawne zaistnieją m.in., w przypadku jeżeli nastąpiło zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, gdy skutków prawnych powstałych po wydaniu decyzji nie można znieść na drodze postępowania administracyjnego. Nadto skarżący wskazał, że wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r. sygn. P 46/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 156 § 2 k.p.a. jest niezgodny z Konstytucją w takim zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. W momencie wydawania zaskarżonej decyzji wyrok ten obowiązywał, co zostało przez organ pominięte. Dodatkowo w skardze wskazano, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania przewidziana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem wnioskodawca E. Sz. nie brał udziału w postępowaniu.

W skardze wniesionej przez I. F. podniesiono tożsame zarzuty naruszenia

- art. 156 § 2 k.p.a., poprzez niezasadną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważności decyzji podziałowej, podczas gdy decyzja podziałowa wywołała nieodwracalne skutki prawne i stwierdzenie jej nieważności było niemożliwe,

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń dotyczących skutków prawnych wywołanych przez decyzję podziałową, podczas gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne i na jej podstawie strona nabyła prawa,

- art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a., bowiem w wydaniu decyzji z dnia 28 stycznia 2013 r. oraz decyzji a dnia 7 kwietnia 2014 r. brała ta sama osoba K. M., która winna podlegać wyłączeniu od rozpoznania sprawy.

W uzasadnieniu I. F. powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13. Wskazała ona na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych wydanych decyzji, część działek został bowiem zbyta na rzecz osób fizycznych, przy czym zbycie nastąpiło w rożnym terminie i od różnych zbywców.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniach wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

.

Zaskarżona decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego przewidzianego w art. 156-159 k.pa., którego celem jest weryfikacja decyzji ostatecznej wyłącznie pod kątem ściśle określonych przez ustawodawcę przesłanek.

W pierwszej kolejności rozważeniu podlegał podniesiony w skardze zarzut niewłaściwego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wynikający z tego przepisu obowiązek wyłączenia pracownika dotyczy zarówno sytuacji, gdy decyzja, przy wydaniu, której uprzednio dany pracownik uczestniczył, poddawana jest następnie kontroli w postępowaniu zwykłym w toku instancji albo na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., jak i w postępowaniu nadzwyczajnym w trybie wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1222/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1083/13 CBOSA). W takiej sytuacji pracownik organu kontroluje bowiem prawidłowości własnej decyzji i istnieje w związku z tym realne ryzyko braku bezstronności (obiektywizmu) organu przy rozpatrywaniu sprawy.

W niniejszej sprawie w składzie organu kolegialnego jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze uczestniczyła K. M., która brała udział w wydawaniu zarówno decyzji z dnia 28 stycznia 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego z dnia 12 października 1987 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] obr. [...] położnej w T. przy ul. C. Kw nr [...], jak i wydawaniu decyzji z dnia 7 kwietnia 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego winna zatem podlegać uchyleniu w wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ rozpoznając wniosek nie uwzględnił tej okoliczności. Obie wydane w sprawie decyzję podlegały zatem uchyleniu jako wadliwe.

Niezależenie od powyższego, Sąd uznał za uzasadniony podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.

Postępowanie będące przedmiotem kontroli sądu dotyczyło decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Stosownie do treści art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Organ prawidłowo ustalił, że stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej nastąpiło na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Wynika to z treści decyzji z dnia 28 stycznia 2013 r. W orzecznictwie przyjmuje się, że wydanie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z chwilą jej śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można prowadzić postępowań i wydawać postanowień. Jeżeli dojdzie do wydania rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej należy wówczas przyjąć, że jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych. (LEX nr 1745694)

Wydana decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, organ winien jednak rozważyć, czy w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie skierowano do osoby zmarłej i czy odnośnie decyzji należało wydać decyzję o stwierdzeniu jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Decyzję wydano na wniosek osoby żyjącej E. Sz. Wskazanie w treści decyzji, że nieruchomość stanowi własność W. Sz. było błędny ustaleniem stanu faktycznego. Jeżeli właścicielem nieruchomości był składający wniosek E. Sz., błędne ustalenie w tym zakresie nie miałoby jednak istotnego znaczenia dla bytu prawnego decyzji. Właściciel nieruchomości był bowiem uprawniony do złożenia wniosku o dokonanie podziału nieruchomości. Pozytywne skutki prawne wydanej decyzji dotknęły rzeczywistego właściciela nieruchomości, a nie zmarłego, treść decyzji oczekiwanej przez żyjącego wnioskodawcę została bowiem wpisana do księgi wieczystej. Natomiast brak wskazania w wydanej decyzji osoby właściciela nieruchomości nie jest rażącym naruszeniem prawa, które wywołuje istotne skutki prawne, niemożliwe do zaakceptowania.

Kwestia w skazanych w tzw. rozdzielniku do decyzji podmiotów, którym doręczono wydaną decyzję nie powinna być rozpatrywana na płaszczyźnie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, lecz przesłanki wznowienia postępowania z uwagi na brak udziału strony w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Istotna wadliwość postępowania w tym zakresie sprowadzała się nie do wskazania W. Sz., jako osoby, której należy doręczyć decyzję, doręczenie decyzji osobie zmarłej było bowiem w sposób oczywisty niemożliwe, lecz do pominięcia doręczenia decyzji stronie postępowania jaką był wnioskodawca E. Sz. Tryby stwierdzenia nieważności decyzji oraz wznowienia postępowania są trybami rozłącznymi. Stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa nie może zatem nastąpić z uwagi na pominięcie udziału strony w postępowaniu. ( por. wyrok z dnia 25 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 843/05 CBOSA).

Oceniając w tym zakresie zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu, Sąd uwzględnia przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą podjąć należy wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności lub odmowy stwierdzenia nieważności jakkolwiek ograniczona do badania sprawy pod kątem przesłanek nieważnościowych wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszystkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 156 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.

O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Za "rażące naruszenie prawa" uznaje się "oczywiste" naruszenie prawa, lub naruszenie, którego skutki społeczno-gospodarcze są nie do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, tudzież jako naruszenie o szczególnym, "niestopniowalnym" charakterze (por. E. Śladkowska, Wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2013, s. 192–199). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, tj. skutki, które wywołuje decyzja. "Oczywistość" naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por.: wyrok NSA z 7 października 2011 r., II OSK 1521/10, CBOSA)

Organ stwierdzając nieważność decyzji o zatwierdzeniu poddziału nieruchomości zaniechał ustalenia i oceny jakie są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki wywołała decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie tej decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa skutki. Bez poczynienia takich ustaleń organ dokonał oceny, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa o charakterze rażącym.

Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na rażące naruszenie prawa, w sytuacji braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji wadliwie stwierdzającej nieważność. Niewątpliwie skutki stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości były dla stron postępowania dotkliwe, z uwagi na późniejsze podziały i zbycia powstałych w wyniku podziału działek.

Na marginesie wskazać należy, że Sąd nie podziela stanowiska organu, że ustalone okoliczności umożliwiały dokonanie oceny, że decyzja o podziale nieruchomości nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Stanowisko, że decyzja ta nie może co do zasady wywołać takich skutków nie jest uzasadnione. W wyniku podziału nieruchomości powstają nowe działki. Każda z nich może być zbyta innemu podmiotowi. Jej zbycie kolejnej osobie chronionej zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych wywołuje nieodwracalne skutki prawne. Art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.)stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą ujawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 maja 1992 r. sygn. akt III AZP 4/92, jeśli obrót nieruchomościami poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej lub przeniesienie własności nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji (OSNC 1992/12/211). W sytuacji wadliwości podziału nabywca nie będzie mógł co do zasady nabyć prawa własności nieruchomości z uwagi na brak uprawnienia zbywcy do przedmiotu sprzedaży. Aby mogło dojść do nabycia nieruchomości nieruchomość gruntowa, która jest rzeczą nieruchomą musi mieć określone granice. Uchylenie decyzji podziałowej prowadzi do sytuacji, w której odrębne części powierzchni ziemi nie mogą podlegać sprzedaży. O ile strona może sprzedać udział w prawie własności nieruchomości, nie może ona zbyć niewydzielonej części nieruchomości. Natomiast skuteczne nabycie przez kolejne osoby własności nieruchomości takich działek prowadzi do wniosku, że brak jest możliwości odwrócenia skutków decyzji podziałowej.

Za uzasadniony Sąd uznał także zarzut skargi, że w toku ponownego rozpoznania sprawy na skutek stwierdzenia nieważności decyzji, organ może wydać inną decyzję niż poprzednia.

Nadto wskazać należy, że w toku postępowania administracyjnego nie ma możliwości uchylenia skutków decyzji o podziale zaistniały na gruncie prawa cywilnego, a możliwość zawarcia umów sprzedaży poszczególnych nieruchomości jest niewątpliwie konsekwencja wydanej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a , zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.