Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 378/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, Sędziowie WSA Elwira Brychcy (spr.), as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w likwidacji w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2001 r. oddala skargę /-/K. Nikodem /-/W. Zygmont /-/E. Brychcy


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej na podstawie art. 2 ust.1 i 4, art.6 ust.1 pkt.4 , art. 10 ust.1 i 2 ,art.26 ust.1, art. 33 ust.1 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. nr 11 poz.50 z 1999 r. / określił firmie "A " Spółka z .o. o w likwidacji zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2001 roku w kwocie [...] zł oraz na podstawie art. 109 ust.8 pkt.2 cyt ustawy ustalił dla tego podatnika dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiąc kwiecień 2001 r. w kwocie [...] zł..

W uzasadnieniu decyzji wskazano ,że na podstawie postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego w firmie "A" spółka z o.o. w Likwidacji zostało wszczęte postępowanie kontrolne dotyczące rozliczenia podatku od towarów i usług za rok 2001 W wyniku kontroli ustalono ,że spółka została zawiązana w dniu [...] 09.2000 roku. W dniu [...] 01.2001 roku spółce został nadany numer identyfikacji podatkowej NIP 4 . Natomiast w dniu [...] 05.2001 r. spółka przedłożyła w Urzędzie Skarbowym zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywaniu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym .W zgłoszeniu podano ,że z dniem [...] 04.2001 roku spółka zaprzestaje wykonywanie czynności z uwagi na niepodjęcie działalności gospodarczej. Ustalono także ,że spółka nie prowadziła księgi rachunkowej, rejestrów sprzedaży , zakupów i nie składała deklaracji VAT 7 .Za okres od [...] 01.2001 do [...] 04.2001 spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym deklaracje CIT 2 dla celów podatku dochodowego wykazując w zakresie przychodów i kosztów kwotę [...] zł.

W dniu [...] 03.2001 r. Spółka "A" na podstawie dwóch aktów notarialnych dokonała sprzedaży budynków i budowli na rzecz B sp. z o .o .W dniu [...] 04.2001 r. spółka "A" wystawiła fakturę VAT [...] na wartość netto[...] zł ,wartość brutto [...] zł VAT [...] zł .W imieniu spółki "A" fakturę wystawił upoważniony do tej czynności pełnomocnik M. W. .Zapłata za kupioną nieruchomość nastąpiła w formie kompensaty wzajemnych zobowiązań między stronami .Organ pierwszej instancji uznał wyjaśnienia likwidatora kontrolowanej spółki ,że nie posiada faktury nr [...] za nieistotne i stwierdził ,że spółka jest zobowiązana do zapłaty należnego podatku VAT. Przywołał treść art. 2 ust.1 ustawy z 8.01.1993 r. o VAT, zgodnie z którym opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Czynność ta podlega opodatkowaniu niezależnie od tego , czy została wykonana z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa co wynika z art. 2 ust 4 cyt. ustawy. Skuteczność sprzedaży nieruchomości została potwierdzona wpisem nowego właściciela do Księgi Wieczystej. Wskazano na art. 6 ust.1 i ust.4 cyt. ustawy, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru z zastrzeżeniem ,że jeżeli sprzedaż towaru powinna być potwierdzona fakturą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury nie później niż w 7 dniu od dnia wystawienia. Tym samym sprzedaż nieruchomości , a następnie wystawienie w dniu [...] 04.2001 roku faktury VAT skutkuje koniecznością wykazania w deklaracji VAT 7 za kwiecień 2001 r. należności podatkowej w kwocie [...] zł. Nie złożenie deklaracji podatkowej i nie wpłacenie kwoty zobowiązania podatkowego obliguje organ podatkowy do wymierzenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tj. kwoty [...] zł na podstawie art. 109 ust.8 pkt.2 ustawy VAT.

Odwołanie od tej decyzji złożyła spółka "A" wnioskując jednocześnie o odroczenie terminu płatności lub wstrzymanie jej wykonania podając ,że okoliczności związane ze sprzedażą nieruchomości są przedmiotem procesu sądowego między stronami o stwierdzenie nieważności czynności prawnych .

Organ odwoławczy uznając ,że jest to zagadnienie prawne mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie w zakresie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zawiesił postępowanie. Wyrokiem z dnia [...] 11.2006 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w sprawie I CA 545/06 zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu i oddalił powództwo w przedmiocie unieważnienia czynności związanych ze sprzedażą nieruchomości. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] na podstawie art. 233 §1 pkt.2 Ordynacji podatkowej / Dz. U . nr 8 poz. 60 / i art. 2 ust.1 i 4 ,art.4 pkt.1, art. 15 ust.2a ustawy z 8.01.1993 o podatku od towarów i usług /Dz. U. nr 11 poz.50 / rozpoznając odwołanie uchylił decyzje organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego , a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.

Odnośnie uchylenia decyzji w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego wyjaśniono ,że zgodnie z art. 68 §1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe ustalone decyzją organu podatkowego nie powstaje ,jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie lat 3 licząc od końca roku kalendarzowego , w którym powstał obowiązek podatkowy. Z tytułu zobowiązań za kwiecień 2001 obowiązek podatkowy powstał przed upływem roku 2001. Zatem trzyletni termin przedawnienia upłynął z końcem 2004 roku. Brak więc podstaw do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za kwiecień 2001 r.

W motywach uzasadniających utrzymanie w mocy części decyzji wskazano ,że podstawą opodatkowania zgodnie z przepisami ustawy VAT jest obrót tj. kwota należna z tytułu sprzedaży towarów pomniejszona o kwotę należnego podatku. Regulacje dotyczące sposobu i formy dokumentowania czynności sprzedaży w tym zbycia nieruchomości wynikają z przepisów kodeksu cywilnego. Sprzedaż nieruchomości została dokonana zgodnie z obowiązującą formą, a mianowicie w formie aktu notarialnego. Nie ulega wątpliwości ,że sprzedawca - spółka "A" była właścicielem sprzedawanych gruntów. Ustalono bowiem ,że Z. L. jedyny wspólnik spółki "A" wniósł w formie aportu do spółki własność spornej nieruchomości w dniu [...] 01.2001 roku / pomyłkowo w uzasadnieniu wpisano datę [...] 01.2006 / Na wniesionych gruntach pobudowano stację paliw płynnych na mocy porozumienia między Z. L. , a spółką "A". W miejsce pierwotnego inwestora - Z. L. wstąpiła spółka "A" Czynności związane ze sprzedażą spornej nieruchomości oraz czynności związane z prawidłowym umocowaniem osób reprezentujących spółkę "A" podczas umowy sprzedaż podlegały kontroli przed Sądem powszechnym w związku z wytoczeniem powództwa przez Z. L. spółce B o stwierdzenie nieważności umów. Ostatecznie jednak wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...] 11.2006 r. w sprawie Sygn.akt I CA 545/06 powództwo oddalono.

W dalszych motywach uzasadnienia podano ,że w wyniku sprzedaży nieruchomości sprzedawca wystawił fakturę VAT nr [...] na wartość netto [...] zł , VAT [...]-zł., której to faktury nie uwzględniono w ewidencji sprzedaży ani w deklaracji VAT ponieważ zgodnie z twierdzeniem obecnego likwidatora faktura do spółki "A" nie została doręczona . Powołano się na art. 2 ust4 ustawy VAT, zgodnie z którym czynność sprzedaży podlega opodatkowaniu niezależnie od tego ,czy została wykonana z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Skoro czynność sprzedaży zgodnie z wyrokiem sądu jest prawnie skuteczna , a podatnik był w posiadaniu aktów notarialnych stwierdzających dokonanie tej czynności to obowiązkiem spółki było rozliczenie podatku należnego z tytułu sprzedaży. Ponieważ obowiązek przez spółkę nie został dopełniony prawidłowo organ pierwszej instancji w drodze decyzji określił spółce zobowiązanie podatkowe za kwiecień 2001 r.

Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi złożonej do Sądu przez likwidatora spółki. Skarżący zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. 3 ust.1 pkt.3 ustawy z 8.01.1993 r. VAT i twierdzi ,że sprzedaż nieruchomości jest czynnością prawnie nieważną i nie wywołuje skutków prawnych. Twierdzi ,że spółka nie była właścicielem budynków i budowli wzniesionych na gruncie , a jedynie właścicielem samego gruntu. Podał ,że została wniesiona skarga kasacyjna od niekorzystnego wyroku Sądu Apelacyjnego w P. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację i dodatkowo podając , że wszystko co jest z gruntem związane staje się własnością właściciela nieruchomości gruntowej i dzieli los prawny gruntu. Spółka "A" realizowała inwestycje na nieruchomościach gruntowych ,które aportem zostały do spółki wniesione i jako właściciel działek stała się właścicielem wzniesionych budynków i budowli .W końcu wyrażono pogląd ,że spór dotyczy rozliczenia za kwiecień 2001 rok i zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2006 roku. Czynności egzekucyjne wobec spółki okazały się nieskuteczne wobec braku jakiegokolwiek majątku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270 / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Dokonując kontroli zaskarżonych aktów sąd kieruje się zasadą legalności tzn. kontroluje zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia obowiązującego prawa, tym samym skarga jest nieuzasadniona.

W skardze skarżący podał ,że został naruszony przepis prawa materialnego a mianowicie art. 3 ust.1 pkt. 3 ustawy z 8.01.1993 r. VAT. Przepis ten stanowi ,że przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Istota tego przepisu wskazuje ,że opodatkowanie podatkiem VAT nie może następować w oderwaniu od przepisu art. 58 kodeksu cywilnego. Z taką sytuacją w niniejszym prawidłowo ustalonym stanie faktycznym nie mamy do czynienia. Jest poza sporem ,że czynność sprzedaży zabudowanej nieruchomości została dokonana w formie prawem przewidzianym ,że sprzedająca spółka była właścicielem przedmiotu sprzedaży. Ewentualne wątpliwości co do umocowania osób reprezentujących sprzedawcę, a w konsekwencji i skuteczności dokonanych czynności prawnych zostały prawomocnie rozstrzygnięte wyrokiem Sądu Apelacyjnego w P., który oddalił pozew o stwierdzenie nieważności tychże czynności. Organy podatkowe w uzasadnieniu decyzji fakt prawnego posiadania przedmiotu sprzedaży przedstawiły w ujęciu historycznym przedstawiając chronologiczny przebieg zarówno wejścia w prawa właściciela gruntu przez spółkę jak i pobudowanych tam budynków i budowli. Czynienie zarzutu ,że dokonana czynność sprzedaży nie podlega przepisom ustawy VAT, bo nie była prawnie skuteczna jest nieuprawnione , co więcej skuteczność negowanej czynności prawnej została pozytywnie zweryfikowana przez Sąd powszechny.

W tym stanie rzeczy skoro umowa kupna sprzedaży jest prawnie skuteczna własność nieruchomości przeszła na nabywcę , sprzedawca wystawił fakturę VAT naliczając podatek należy natomiast tego podatku nie zapłacił organy podatkowe prawidłowo w oparciu o wskazane w decyzji przepisy ustawy VAT określiły podatnikowi zobowiązanie podatkowe za miesiąc kwiecień 2001 r.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku .

/-/K.Nikodem /-/W.Zygmont /-/E.Brychcy