Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 131/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej P. S.A. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2013 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty P. z [...] czerwca 2003 r., nr [...], orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej we wsi S., gmina M., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, poprzez zezwolenie Z. S.A. na przeprowadzenie przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, służących do przesyłania energii elektrycznej do stacji elektroenergetycznej 110/15 kV "N.".

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wójt Gminy M. decyzją z [...] czerwca 2002 r., nr [...], ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie linii elektroenergetycznej 110 kV do stacji 110/15 kV "N." w K. przewidzianej do realizacji na terenie gminy M. w obrębie geodezyjnym wsi S. na terenie działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].

W związku z wnioskiem inwestora - Z. S.A., Starosta P. decyzją z [...] czerwca 2003 r., nr [...], orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej we wsi S., gmina M., oznaczonej jako działka nr [...], poprzez zezwolenie Z. S.A. na przeprowadzenie przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2003 r., nr [...], w wyniku rozpoznania odwołania A. C., utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty P. z [...] czerwca 2003 r.

Umową darowizny z [...] marca 2008 r. J. C. i A. C. darowali M. K. działkę nr ewidencyjny [...] o pow. [...] ha.

Pismem z 26 lipca 2013 r. M. K. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P. z [...] czerwca 2003 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a."). Podniosła, że błędnie określono w decyzji zakres ograniczenia prawa własności działki nr [...], poprzez zezwolenie na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej 110 kV na terenie całej nieruchomości, a nie na ściśle oznaczonej części. Wniosek ten uzupełniła pismem z [...] września 2013 r., w którym wskazała, że następcą prawnym Z. S.A. jest P. S.A. z siedzibą w W.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] listopada 2013 r., stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty P. z [...] czerwca 2003 r.

P. S.A. z siedzibą w R. pismem z [...] listopada 2013 r., wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2003 r. Podniosła, iż organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia stron postępowania, tj. pominął w postępowaniu P. S.A. - następcę prawnego Z. S.A., o którym mowa w decyzji Starosty P. z [...] czerwca 2003 r. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie dowodów, na których organ oparł się ustalając, iż w decyzjach podlegających unieważnieniu nie zawarto wskazania powierzchni podlegającej ograniczeniu w użytkowaniu.

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że zarówno Starosta P. w decyzji z [...] czerwca 2003 r. jak również Wojewoda [...] w decyzji z [...] lipca 2003 r., nie określili obszaru na jakim został ograniczony sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, wskazując w tym zakresie całość działki nr [...]. W związku z powyższym uznać należy, że organ nadzorczy zasadnie decyzją z [...] listopada 2013 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty P. wobec rażącego naruszenia art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm. dalej: "u.g.n.").

Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ podniósł, że z odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że następcą prawnym Z. S.A., który uzyskał zezwolenie na przeprowadzenie przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, służących do przesyłania energii elektrycznej do stacji elektroenergetycznej 110/15 kV "N." na działce nr [...], jest P. S.A. Wyjaśnił, że [...] września 2008 r. dokonano do rejestru KRS wpisu zmiany nazwy spółki zmieniając nazwę z Z. SA na P. S.A. W dniu [...] sierpnia 2010 r. nastąpiło połączenie spółek: P. S.A. z siedzibą w R. (spółka przejmująca) ze spółkami: P. S.A. z siedzibą w L., P. S.A. z siedzibą w B., P. S.A. z siedzibą w W., Z. S.A. z siedzibą w S., PGE L. S.A., PGE Z. S.A. z siedzibą w Z., P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (spółki przejmowane). Połączenie to nastąpiło w trybie art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Połączenie spółki P. S.A. z P. S.A. spowodowało, iż spółka P. S.A. z siedzibą w W. utraciła osobowość prawną [...] września 2010 r. i stała się oddziałem spółki P. S.A. z siedzibą w R. o nazwie P. S.A. Oddział z siedzibą w W. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu, za nieuzasadniony uznać należy zarzut skarżącej w zakresie błędnego ustalenia stron przez organ nadzorczy.

Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju P. S.A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją bądź ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- nieprzeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia stron postępowania,

- naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, iż decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości powinna precyzyjnie określać obszar nieruchomości, na którym następuje ograniczenie, podczas gdy z art. 124 ust. 1 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji z [...] czerwca 2003 r, obowiązek taki nie wynika, a określenie strefy ograniczenia następowało poprzez odniesienie się do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz załącznika mapowego.

W skardze podniosła, że nie jest jedynym następcą prawnym po Z. SA.

Wskazała, że decyzja objęta postępowaniem o stwierdzenie nieważności wydana została na wniosek Z. S.A. W dniu [...] czerwca 2007 r. zawarta została umowa przeniesienia przedsiębiorstwa spółki Z. Spółka Akcyjna na spółkę Z. z o.o. w W., mocą której przedsiębiorstwo spółki Z. Spółka Akcyjna stało się przedmiotem wkładu niepieniężnego na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w spółce Z. z o. o. Działalność w zakresie dystrybucji i dostawy energii elektrycznej kontynuowana była przez Z. Sp. z o.o. Spółka Z. z o.o. z siedzibą w W. zmieniła nazwę na P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Następnie [...] sierpnia 2010 r. spółka P. Spółka z o.o. została połączona w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych poprzez przejęcie jej przedsiębiorstwa przez spółkę P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L.

Zdaniem skarżącej, z uwagi na powyższe, organy powinny ustalić, czy decyzje administracyjne wchodziły w skład przedsiębiorstwa stanowiącego aport do spółki i czy w związku z tym przeszły na Z. Sp. z o.o.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] kwietnia 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2013r., którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Starosty P. z [...] czerwca 2003 r. orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej we wsi S., gmina M., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, poprzez zezwolenie Z. S.A. na przeprowadzenie przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, służących do przesyłania energii elektrycznej do stacji elektroenergetycznej 110/15 kV "N.".

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym, w którym organ kontrolował wydane poprzednio na gruncie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzje ograniczające uprawnienia właściciela w związku z realizacją inwestycji celu publicznego. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowił, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stronami postępowania zakończonego sporną decyzją był inwestor tj. Z. S.A. oraz właściciele obciążanej nieruchomości. Inwestycja dotyczyła przeprowadzenia przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej, a w celu wykonania tego zamierzenia niezbędne było umożliwienie wykonawcy wejścia i wykonania tych przewodów. Przewody te zatem, co nie było kwestionowane w toku postępowania, znajdują się w przestrzeni nad działką uczestniczki.

Zgodnie z art. 49 § 1 k.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Przy takiej definicji podmiotu, który jest właścicielem przewodów linii elektroenergetycznej, zasadniczego znaczenia nabiera ustalenie, jaki podmiot prawa energetycznego jest obecnie właścicielem owych linii, do zamontowania których konieczne było ograniczenie praw właścicielskich do działki nr [...]. Podmiot ten bowiem ma interes prawny, aby brać udział w postępowaniu, które dotyczy realizacji tej linii. Oznacza to, że stroną postępowania są nie tylko podmioty, które brały udział w tamtym postępowaniu lub ich następcy prawni, lecz także ewentualne inne podmioty, które wykażą, że posiadają swój indywidualny interes prawny wynikający z normy prawa materialnego, w tym pozostają właścicielami owych linii. Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zatem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności (vide wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r. sygn. akt IV SA [...]8/99, niepubl.; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 802/04).

W niniejszej sprawie spór dotyczy ustalenia prawidłowo następcy prawnego Z. S.A. i w konsekwencji jednej ze stron postępowania oraz jednocześnie adresata decyzji. Wskutek bowiem stwierdzenia nieważności decyzji zostają uszczuplone prawa, które wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzorczym decyzja nadawała adresatowi. Nie jest to zatem klasyczna sytuacja procesowa, kiedy to inna strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji z racji tego, że stroną powinien być także inny podmiot, co wypełniałoby dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. czyli stanowiłoby podstawę wznowieniową. Tę zaś podstawę wznowieniową organ administracji, jak i sąd administracyjny, może jedynie uwzględnić na wniosek podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu.

W niniejszej sprawie skarżący, który został uznany za stronę twierdzi, że nie on ma interes prawny, aby brać udział w tym postępowaniu i być adresatem decyzji, lecz odrębny podmiot tj. P. S.A. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych kwestionowana decyzja została wydana na wniosek Z. S.A. i ta spółka była adresatem wynikających z decyzji praw i obowiązków. Postępowanie zatem, w którym dokonywana jest ocena ważności decyzji administracyjnej skierowanej do Zakładu Energetycznego, na mocy której nabył on uprawnienia do założenia przewodów elektrycznych powinno toczyć się przede wszystkim z udziałem podmiotu, który nabył uprawnienia do owych przewodów. Z drugiej strony, jak już wskazano stroną postępowania nieważnościowego powinien być także ten podmiot, który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną w trybie zwykłym. Skoro jednak skutkiem decyzji z 2003r. była realizacja linii elektroenergetycznej, adresatem decyzji stwierdzającej jej nieważność lub odmawiającej stwierdzenia nieważności winna być także poza właścicielką nieruchomości (obecnie M. K.) także spółka, która nabyła uprawnienia decyzją z 2003r.

W tej sytuacji zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bowiem organ przed jej wydaniem nie ustalił czy napowietrzna linia elektroenergetyczna, o której mowa w wymienionych decyzjach weszła w skład wkładu niepieniężnego na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w Z. sp. z o.o. Powyższe uchybienie uniemożliwiło prawidłowe ustalenie kręgu adresatów decyzji oraz stron niniejszego postępowania.

W przedmiotowej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju uznał, że stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji orzekających o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest właściciel działki nr [...] tj. M. K. oraz następca prawny Z. S.A tj. P. S.A. Wyjaśnił, że skoro z odpisów z KRS wynika, że następcą prawnym Z. S.A., który uzyskał zezwolenie na przeprowadzenie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej jest P. S.A., to jedynie P. S.A. jest stroną postępowania w miejsce Z. S.A.

W zaskarżonej decyzji organ zatem nie przeanalizował znajdującej się w aktach administracyjnych umowy zawartej [...] czerwca 2007 r., w formie aktu notarialnego, pomiędzy Z. S.A. z siedzibą w W. a Z. Sp. z o.o. Z treści tego aktu wynika natomiast, że Z. S.A. przeniosła wkład niepieniężny na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w Spółce Z. sp. z o.o., posiadane przez nią przedsiębiorstwo przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej związanej ze świadczeniem usług dystrybucji energii elektrycznej i wykonywaniem zadań operatora systemu dystrybucyjnego, na które składają się m.in.:

- zgodnie z § 1 pkt 1 f: budynki, budowle oraz ruchomy majątek sieciowy obejmujący w szczególności urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej w rozumieniu art. 49 kc, wyszczególnione w załączniku nr 3 do aktu, w tym nakłady budowlane poczynione w tym zakresie ("Ruchomy majątek sieciowy").

Akt ten został zawarty w 2007r, nie można więc wykluczyć, że obejmował swoją regulacją przewody napowietrzne przechodzące nad działką uczestniczki M. K. i przewody te wchodząc w skład wniesionego aportem przedsiębiorstwa weszły w skład majątku Z. sp. z o.o., co w konsekwencji oznaczałoby, że Z. sp. z o.o. jest jej właścicielem i tym samym adresatem decyzji administracyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności niniejszego postępowania. Aby zweryfikować czy Z. sp. z o.o. (jego następca prawny) jest stroną niniejszego postępowania, konieczne jest ustalenie, czy została ona wymieniona w załącznikach do aktu notarialnego jako wkład niepieniężny na podwyższenie kapitału. Dopiero po zbadaniu, czy napowietrzna linia elektroenergetyczna, znajdująca się na działce nr [...], weszła w skład wkładu niepieniężnego na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w Z. sp. z o.o. będzie możliwe ustalenie, czy następca prawny Z. sp. z o.o. jest stroną niniejszego postępowania i w konsekwencji adresatem decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności.

Nie może zostać bowiem uznana za zgodną z prawem sytuacja procesowa kiedy to podmiot, który jest właścicielem linii elektroenergetycznej nie bierze udziału w postępowaniu, które dotyczy decyzji administracyjnej dotyczącej realizacji owej linii. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. dotyczy co prawda wykonania jednorazowego działania w postaci szeregu czynności mających na celu przeprowadzenie linii, jednak skutki tego działania powodują stały efekt w postaci istnienia napowietrznej linii nad działką uczestniczki, z której korzysta konkretne przedsiębiorstwo energetyczne.

Zaniechanie przez organ ustalenia powyższej okoliczności stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 10 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że Minister Infrastruktury i Rozwoju powinien wyjaśnić, czy napowietrzna linia elektroenergetyczna, przebiegająca przez działkę nr [...], weszła w skład wkładu niepieniężnego na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w Z. sp. z o.o. W tym celu powinien zbadać treść załącznika nr 3 do umowy z [...] czerwca 2007r., z którego będzie wynikać, czy przedmiotowa linia elektroenergetyczna została w wniesiona jako aport. W przypadku ustalenia, że linia ta weszła w skład przedsiębiorstwa Z. sp. z o.o., a obecnie P. S.A. winien uchylić decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2013 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania celem zapewnienia udziału stronie, która jest właścicielem przedmiotowej linii napowietrznej i ewentualnym adresatem decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności.

Skoro istnieją wątpliwości co do tego, czy podmiot mający interes prawny brał w dotychczasowym postępowaniu, wypowiadanie się w kwestii merytorycznej jest przedwczesne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Zakres, w jakim zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.