Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 540/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wpłynął wniosek K. K. (Skarżący) o przyznanie płatności na rok 2018. W dniu [...] lipca 2018 r. beneficjent wniósł zmianę do wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 ostatecznie ubiegając się m.in. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) do powierzchni 40,84 ha gruntów położonych na obszarze ONW strefy nizinnej II oraz do powierzchni 258,50 ha gruntów położonych na obszarze ONW strefy nizinnej I. Wraz z wnioskiem strona przedłożyła załącznik graficzny.

W dniu [...] czerwca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wystosował do strony wezwanie do usunięcia braków stwierdzonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone w dniu [...] czerwca 2018 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej.

W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] lipca 2018 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w A. K. złożone zostało oświadczenie strony.

W ramach weryfikacji kryteriów kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych we wniosku w dniach [...] marca 2019 r. – [...] czerwca 2019 r. w gospodarstwie rolnym Skarżącego przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzone zostały nieprawidłowości w zakresie deklarowanych do przyznania płatności obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Stwierdzono, że powierzchnie działek rolnych: AC (działki ewidencyjne nr [...]), L (działki ewidencyjne nr [...]), S (działki ewidencyjne nr [...]), Y (działka ewidencyjna nr [...]) oraz Z (działki ewidencyjne nr [...]) deklarowanych do płatności w ramach strefy nizinnej 11 są mniejsze od powierzchni deklarowanych we wniosku i wynoszą odpowiednio: działka rolna AC - 3,87 ha zamiast 4,08 ha, działka rolna L - 27,86 ha zamiast 28,27 ha, działka rolna S - 2,86 ha zamiast 3,14 ha, działka rolna Y - 1,57 ha zamiast 1,71 ha oraz działka rolna Z - 1,99 ha zamiast 2,24 ha. Stwierdzono rownież, że powierzchnia działki rolnej W (działki ewidencyjne nr [...]), deklarowanej do płatności w ramach strefy nizinnej 1 jest mniejsza od powierzchni deklarowanej we wniosku i wynosi 0,46 ha zamiast 0,61 ha. W stosunku do w/w działek rolnych (z wyjątkiem działki rolnej AC) zastosowano kod pokontrolny DR13+ oznaczający, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. W protokole wskazano rownież kody pokontrolne: DR23 – kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, DR 37 – wskazujący, iż identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS, DR 49 – mówiący o wyliczeniu tolerancji pomiaru z zastosowaniem wartości obwodu zewnętrznego, DR50 – granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, DR51 – w sąsiedztwie działki rolnej stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności oraz DR52 i DR53 – stwierdzono powiększenie/zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania. Kopia raportu z czynności kontrolnych została przekazana producentowi, natomiast oryginał raportu został przekazany do Biura Powiatowego ARiMR w A. K. celem odniesienia wyników w nim zawartych do toczącego się postępowania.

W wyniku rozpatrzenia wniosku Skarżącego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w A. K. wydał w dniu [...] lipca 2019 r. decyzję, na mocy której przyznał stronie płatność ONW do powierzchni stwierdzonej w ramach kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu. Płatność ONW dla strefy nizinnej I przyznana została do powierzchni stwierdzonej wynoszącej tj. 258,35 ha. Płatność ONW dla strefy nizinnej II przyznana została do powierzchni stwierdzonej, tj. 39,55 ha pomniejszonej o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy zgodnie z przepisami art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, tj. do areału 35,58 ha.

W związku ze złożeniem w dniu [...] lipca 2018 r. zmiany do wniosku po wyznaczonym terminie, tj. [...] czerwca 2019 r., czyli 11 dni roboczych po przekroczeniu terminie na składanie zmiany do wniosku, w stosunku do płatności ONW dla strefy nizinnej II zastosowano przepisy art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. zmniejszając o 1% za każdy dzień roboczy kwotę płatności przypadającą na dodane w zmianie do wniosku powierzchnie, tj. o kwotę [...]zł. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej, decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] lipca 2019 r.

Także w dniu [...] lipca 2019 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wpłynęło

odwołanie od raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni Skarżącego, w którym strona zgłosiła uwagi do wyników kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w T. przekazał stronie stanowisko w sprawie uwag wniesionych do raportu z kontroli wskazując, iż z dokumentacją pokontrolną beneficjent będzie się mógł zapoznać w Biurze Powiatowym ARiMR w A. K., do którego przekazane zostaną materiały z kontroli wraz z raportem.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. skierowanym do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. strona ponownie zgłosiła zastrzeżenia do raportu z kontroli na miejscu i wskazała, że po otrzymaniu w dniu [...] sierpnia 2019 r. poprawionego protokołu z kontroli na miejscu nadal nie zgadza się z jego wynikami.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w T. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie uwag do raportu z kontroli przeprowadzonej metoda inspekcji terenowej.

W dniu [...] lipca 2019 r., a zatem z zachowaniem terminu na wniesienie środka zaskarżenia, do Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wpłynęło odwołanie Skarżącego, złożone przez pełnomocnika strony.

Organ II instancji decyzją z dnia [...] października 2019 r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego w A. K. z dnia [...] lipca 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji miał wziąć pod uwagę skorygowany raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wydał w dniu [...] stycznia 2020 r. decyzję, na mocy której przyznał stronie płatność ONW do powierzchni stwierdzonej w ramach kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu, tj. dla strefy nizinnej I do areału 258,35 ha oraz dla strefy nizinnej II do areału 39,67 ha. W wydanej decyzji w stosunku do ww. płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. zastosował art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z [...].06.2014 r., str. 48z ze zm.). W związku ze złożeniem w dniu [...] lipca 2018 r. zmiany do wniosku po wyznaczonym terminie, tj. [...] czerwca 2019 r., czyli 11 dni roboczych po przekroczeniu terminie na składanie zmiany do wniosku, w stosunku do płatności ONW dla strefy nizinnej II zastosowano art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. zmniejszając o 1% za każdy dzień roboczy kwotę płatności przypadającą na dodane w zmianie do wniosku powierzchnie, tj. o kwotę [...]zł.

W dniu [...] stycznia 2020 r., a zatem z zachowaniem terminu na wniesienie środka zaskarżenia, do Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wpłynęło odwołanie Skarżącego, reprezentowanego przez pełnomocnika, od decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał w dniu [...] kwietnia 2020 r. decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy m.in. podniósł, że organ I instancji nie wskazał w istocie, jakie okoliczności przemawiają za odmową uznania dowodów przedstawionych przez stronę i że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 kpa.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wydał w dniu [...] czerwca 2020 r. decyzję w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi

ograniczeniami (ONW). Na mocy tej decyzji organ I instancji przyznał stronie płatność ONW w łącznej wysokości [...] zł, w tym:

- płatność ONW strefa nizinna II w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej 39,67 ha, przy powierzchni zadeklarowanej wynoszącej 40,84 ha; pomniejszenie powierzchni wynikało ze stwierdzonej mniejszej od zadeklarowanej powierzchni działek rolnych L, S , Y, AC i Z;

- płatność ONW strefa nizinna I w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej

258,35 ha przy powierzchni zadeklarowanej wynoszącej 258,50 ha; pomniejszenie powierzchni wynikało ze stwierdzonej mniejszej od zadeklarowanej powierzchni działek rolnych W, AE i Ł.

Obie wskazane płatności podlegały pomniejszeniu o 11% z tytułu złożenia zmiany do wniosku po terminie. Ponadto, płatność ONW strefa nizinna I została przyznana z uwzględnieniem obligatoryjnej degresywności płatności.

W dniu [...] lipca 2020 r., z zachowaniem terminu, do Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wpłynęło odwołanie od tej decyzji. W dniu [...] sierpnia 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wpłynęło uzupełnienie do odwołania.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało poparte prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Organ II instancji nie stwierdził żadnych uchybień formalnych ani merytorycznych, które mogłyby prowadzić do podważenia rozstrzygnięcia organu I instancji. Wobec powyższego organ II instancji wydał decyzję ostateczną z dnia [...] listopada 2020 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K. z dnia [...] czerwca 2020 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami K. K..

W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Organ prawidłowo zastosował podstawę prawną w zaskarżonej decyzji oraz oparł się o materiał dowodowy zebrany zgodnie z wymogami prawa. Postępowanie w sprawach przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) toczy się zasadniczo w oparciu o przepisy Kpa, co wynika z art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217). Stosownie do tegoż artykułu w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Oznacza to znaczne ograniczenie przewidzianych w art. 79a Kpa zasad prawdy materialnej, informowania stron oraz czynnego udziału strony w postępowaniu. Wyraźne wyłączenie zastosowania art. 81 Kpa (zgodnie z nim okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów) oznacza, że brak możliwości wypowiedzenia się strony na temat poszczególnych dowodów nie wyklucza oparcia na nich ustaleń faktycznych. Nadto, art. 27 ustawy stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Odnosząc się do zarzutów strony organ wskazał, że nie mają one żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał całościowej, pogłębionej analizy sprawy, dokonując logicznej oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym także przedstawionych przez stronę. Ponowna weryfikacja dowodów, w szczególności raportu z kontroli, zastrzeżeń podnoszonych przez pełnomocnika strony i treści przedstawionej opinii potwierdza prawidłowość zarówno postępowania organu I instancji, jak i samego rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy sprawy prowadzi do wniosku, iż organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania prawidłowo rozpatrzył oraz ocenił zebrany materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone wedle wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa. Po przeanalizowaniu okoliczności mogących mieć wpływ na rozpatrzenie odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uznał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K. z dnia [...] czerwca 2020 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami.

W skardze do tut. Sądu Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 wskazując, że zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U., poz. 364 ze zm.) przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności – przez zmniejszenie wnioskowanej płatności ONW,

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa poprzez jego niezastosowanie, tj. niepodjęcie czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy przez organ II instancji,

- art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa przez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organu,

- art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa przez naruszenie zasady swobodnej oceny

dowodów i dokonanie dowolnej oceny dowodów przez nieuwzględnienie zastrzeżeń i wyjaśnień złożonych do wyników z kontroli na miejscu, nieuwzględnienie opinii rzeczoznawcy oraz pomiaru uprawnionego geodety przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i przyjęciu powierzchni stwierdzonej po kontroli na miejscu,

- art. 27 ust. 1 i 2 ustawy PROW 2014-2020 przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego przez nieuwzględnienie zastrzeżeń i wyjaśnień złożonych do wyników kontroli na miejscu, nieuwzględnienie opinii rzeczoznawcy oraz pomiaru uprawnionego geodety przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i przyjęciu powierzchni stwierdzonej po kontroli na miejscu,

- art. 75 § 1 kpa, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem – przez nieuznanie opinii rzeczoznawcy.

Skarżący zakwestionował także stwierdzone przez organ II instancji powierzchnie działek

rolnych: L, Ł oraz Y, powołując się na nieprawidłowości w interpretacji dokumentacji pokontrolnej oraz na błędną ocenę kwalifikowalności powierzchni poszczególnych działek, niezgodną m.in. z obowiązującymi przepisami. Skarżący powołał się na złożone do akt sprawy uzupełnienie opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę [...]) w B.. W ocenie Skarżącego, wnioskodawca w momencie składania wniosku nie ma obowiązku lustracji działek rolnych deklarowanych do płatności. Skarżący podkreślił, że kontrola na miejscu została przeprowadzona w okresie [...] marca 2019 r. – [...] czerwca 2019 r. Ponadto podniósł, że protokół z kontroli był sporządzony z licznymi błędami, a przepisy art. 76 kpa nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Dowodem podważającym protokół z kontroli na miejscu jest w opinii Skarżącego przedstawiona przez niego opinia biegłego. Skarżący podkreślił także, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wykazał w wyczerpujący sposób, jakie okoliczności przemawiały za nieuwzględnieniem przedstawionych przez niego dowodów oraz nie przeprowadził analizy materiału dowodowego, co doprowadziło także do rażącego naruszenia art. 7 i art. 8 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w sprawie.

W piśmie z [...] sierpnia 2021 r. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 9 listopada 2021 r. (k. 57) skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie pisemne wypowiedzenie się w sprawie. Strona z tej możliwości skorzystała.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Analizując wydane w sprawie decyzje, jak również akta administracyjne, Sąd doszedł do przekonania, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które winno skutkować jej uchyleniem.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Dyrektora OR ARiMR utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). W odniesieniu do takiego przedmiotu sprawy dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności zaskarżonej decyzji musi być przeprowadzona z uwzględnieniem regulacji odnoszących się do postępowania administracyjnego w sprawach o przyznanie tego rodzaju płatności.

Zgodnie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie w sprawie płatności ONW"), płatność ONW przysługuje rolnikowi, który spełnia szereg wymogów, w tym jest rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nadto spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. przy czym łączna powierzchnia użytków rolnych położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami "obszary ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza posiadanych w dniu 31 maja roku, którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha. Jednocześnie płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW, których wykaz stanowi załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności ONW, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Ponadto przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie są one zasadne. Jak wynika z całości zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego, w ramach weryfikacji wniosku Skarżącego o przyznanie płatności na rok 2018 została przeprowadzona w dniach [...].03.2019 r. - [...].06.2019 r. kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Kontrolę przeprowadzono metodą inspekcji terenowej. Kontrola ta miała na celu zbadanie kwalifikowalności zgłoszonych do płatności gruntów poprzez kontrolę powierzchni działki rolnej i sposobu jej rolniczego wykorzystania.

Przywołać należy w tym miejscu art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.), zgodnie z którym państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. Jak stanowi art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Z treści tego przepisu wynika, że podstawowym rodzajem kontroli jest kontrola administracyjna, natomiast kontrola na miejscu (wizytacja terenowa) ma charakter uzupełniający.

W niniejszej sprawie słusznie organy uwzględniły wyniki zarówno kontroli administracyjnej, jak i wizytacji terenowej. Zasada ta jest także wyrażona w art. 74 ust. 1 cytowanego powyżej rozporządzenia, stanowiącym, że zgodnie z art. 59 państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.

Sąd zauważa, że ustalenia zawarte w raporcie z kontroli były poddawane kolejnym weryfikacjom. W szczególności przy ponownej ocenie wyników kontroli brane były pod uwagę wyjaśnienia Skarżącego oraz przedstawiona w dniu [...] listopada 2019 r. (data wpływu do Biura Powiatowego ARiMR w A. K.) opinia biegłego, sporządzona na zlecenie Skarżącego. Część uwag Skarżącego została uwzględniona, co zostało odzwierciedlone w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. Doprowadziło to do zwiększenia przyznanych stronie płatności ONW strefa nizinna II w stosunku do pierwszej decyzji wydanej w sprawie – decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącego w przedmiocie niezastosowania powierzchni zmierzonej dla działki Ł, wynoszącej zgodnie z raportem 78,63 ha Sąd stwierdza, że kompensacja powierzchni jest możliwa w przypadku działek sąsiadujących ze sobą, zadeklarowanych we wniosku, objętych tym samym rodzajem płatności. Tylko w takim przypadku kompensacja jest logicznie uzasadniona (skoro na jednej z sąsiadujących działek stwierdzono powierzchnię mniejszą, a na drugiej większą, logiczne jest, że ich łączna powierzchnia stanowi ich sumę). Nie dokonuje się kompensacji w odniesieniu do całego gospodarstwa. Działka rolna Ł była zadeklarowana na działce ewidencyjnej [...]. Z załącznika graficznego złożonego przez Skarżącego oraz z obrazu ortofotomapy cyfrowej (s. 8 zaskarżonej decyzji) wynika, że działka ta sąsiaduje z działkami ewidencyjnymi: [...] (poprzez drogę), [...]. Żadna z tych działek nie została zadeklarowana we wniosku Skarżącego, w związku z czym kompensacja nie była możliwa.

Odnosząc się do zastrzeżeń dotyczących działki rolnej L słusznie organ wskazał, że zgodnie z wyjaśnieniami wykonawcy kontroli, został on wykonany zgodnie z przebiegiem użytkowania rolniczego w terenie, co potwierdza również odwzorowanie szkicu z pomiaru na obrazie wspomnianej ortofotomapy (s. 8 zaskarżonej decyzji).

Powyższe materiały potwierdzają poprawność pomiaru.

Zdaniem Sądu, pomimo widocznego zaorania działki L jak i działki sąsiedniej, granica pomiędzy obszarami użytkowania jest możliwa do lokalizacji i potwierdza ustalenia kontroli. Pomiary sporządzone przez geodetę w dniu [...] listopada 2019 r., na które powołuje się Skarżący, nie mogą stanowić wiarygodnego przeciwdowodu na powyższe. Po pierwsze – znajdująca się w aktach sprawy karta obliczenia powierzchni, sporządzona przez geodetę nie wskazuje, na jakiej podstawie została oceniona powierzchnia upraw – odnosi się ona do powierzchni ewidencyjnej poszczególnych działek. Ponadto – dowód ten sporządzony został w listopadzie 2019 r., czyli w terminie znacznie późniejszym niż kontrola na miejscu, co do której Skarżący wskazuje na zbyt późny termin jej przeprowadzenia.

Co do działki rolnej Y Sąd podziela opinię organu, że widoczne są na niej obszary ewidentnie nieużytkowane rolniczo, co dokumentuje zdjęcie (Fot. 1 na stronie 9 zaskarżonej decyzji). Nie zmienia tego twierdzenie Skarżącego, że widoczne na zdjęciu gałęzie nie znajdowały się tam w roku 2018. Zasadnie wskazuje organ, że stan gruntu, widoczne zadrzewienia i zakrzaczenia wskazują, że uwidoczniony obszar nie był użytkowany w sposób rolniczy. Nie sposób także zakwalifikować jako użytek rolny obszar widoczny wokół słupa energetycznego oraz pas trawy pomiędzy działką rolną a lasem. Ze względu na lokalizację i rozmiar tych obszarów nie można przyjąć, że mogłyby stanowić one jeden z typów użytkowania rolniczego, czyli trwały użytek zielony, łąkę lub pastwisko. Skarżący nie wykazał, na czym polega - ewentualne - rolnicze użytkowanie przedmiotowych obszarów. Samo powołanie definicji kwalifikującego się hektara nie wyjaśnia, jakim rodzajem spośród wymienionych miałyby być opisywane obszary.

Sąd podziela ocenę wykonawcy kontroli oraz organu, że przedmiotowe obszary nie mogą być zakwalifikowane do płatności ze względu na brak ich rolniczego użytkowania.

Analizując włączone do akt: opinię biegłego [...] oraz uzupełnienie do niej należy wskazać, że rodzaj użytku rolnego znajdującego się na działce rolnej nie ma znaczenia dla przyznania płatności ONW. Tym samym załączona opinia jak i zarzuty Skarżącego w zakresie upraw roślin strączkowych są bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W wyniku rozpatrzenia całości akt sprawy Sąd stwierdził, że niesłuszne są zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 80 i art. 75 kpa, a także art. 27 ust. 1 i 2 ustawy PRO W 2014-2020. W szczególności zdaniem niesłuszny jest zarzut naruszenia art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. W swoim rozstrzygnięciu organ oparł się na części zebranych dowodów, nie uwzględniając innych. Swoją ocenę jednak uzasadnił w zaskarżonej decyzji. Zarzut przekroczenia swobodnej oceny dowodów nie może opierać się jedynie na tym, że ocena strony odbiega od oceny organu. Nawet przy

sprzeczności dowodów organ administracji ma prawo do ich własnej oceny, jeżeli ocena ta wynika z uwzględnienia całego zebranego materiału dowodowego. Nie sposób przy tym zarzucić organowi naruszenia zasad logiki czy pominięcia niektórych dowodów. Nieuwzględnienie dowodu nie jest bowiem tożsame z jego pominięciem, a oznacza jedynie to, że organ inne dowody uznał za bardziej wiarygodne lub bardziej adekwatne do sprawy. Organ nie naruszył też art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013, gdyż – jak wynika z akt sprawy - system identyfikacji działek rolnych był również uwzględniany przy rozstrzygnięciu sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.