Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 41/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1, 2 i 3, art. 36 par. 1, art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. R. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w B. w przedmiocie wypłaty uposażenia za 3 miesiące po zwolnieniu ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. D. R. (dalej również jako "skarżący") złożył do tut. Sądu skargę na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w B.

Skarga ta została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. D. R. (dalej również jako "skarżący") zwrócił się z wnioskiem o wypłatę uposażenia za okres 3 miesięcy na podstawie art. 117 ustawy o Policji. We wniosku tym wskazał, że w dniu [...] października 2019 r. został zwolniony ze służby w policji z rygorem natychmiastowej wykonalności pomimo, że był w trakcie leczenia nerwicy oraz innych schorzeń mających związek ze służbą, powstałych w służbie. Na zwolnieniu lekarskim przebywał do dnia [...] listopada 2019 r.; obecnie kontynuuje leczenie. Ze względu na ciężką sytuację materialną D. R. poprosił o niezwłoczną realizację wniosku.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Komendant Miejski Policji wezwał skarżącego do dostarczenia niezbędnych informacji (szczegółowo wymienionych

w 4 punktach) wskazując, że ostatnie zwolnienie lekarskie będące w posiadaniu organu obejmuje okres od [...].10.2019 r. do [...].10.2019 r. a warunkiem wypłacenia wnioskowanego świadczenia pieniężnego jest nadal trwająca choroba, uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący oświadczył, że z powodu schorzenia nabytego na służbie do chwili obecnej nie może podjąć zatrudnienia. Wskazał, że ostatnie zwolnienie lekarskie było wystawione przez lekarza do dnia [...].11.2019 r., zatem zwolniono go ze służby w trakcie leczenia i niezdolności do podjęcia zatrudnienia. Zgodnie z dowodami, które posiada (zaświadczenie o terapii, wypis szpitalny, zwolnienie lekarskie, opinie lekarzy psychiatrów) organ powinien dokonać płatności uposażenia za 3 miesiące po zwolnieniu ze służby.

Wobec nie nadesłania żądanych danych organ zwrócił się w piśmie z dnia

[...] lutego 2020 r. do Naczelnika Wydziału Sztab Policji KMP w B.

o udzielnie informacji, czy jest w posiadaniu dokumentów wskazanych przez skarżącego w piśmie stanowiącym odpowiedź skarżącego na ww. wezwanie oraz dokumentów potwierdzających pobyt skarżącego na zwolnieniu lekarskim po dniu zwolnienia ze służby. Jednocześnie organ zwrócił się ze stosownym zapytaniami

w tym zakresie do Naczelnika Wydziału Finansów KWP w B. oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], Komendant Miejski Policji w B. zawiadomił skarżącego o niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. i wskazał nowy termin załatwienia sprawy -do dnia [...] kwietnia 2020 r.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy.

Przy piśmie z dnia [...] marca 2020 r. ponaglenie zostało przekazane do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B.

Po uzyskaniu odpowiedzi skarżącego na skierowane do niego wezwania oraz informacji od do Naczelnika Wydziału Sztab Policji KMP w B., Naczelnika Wydziału Finansów KWP w B. oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, organ pismem z dnia [...] marca 2020 r. poinformował skarżącego o prawie do zapoznania się z materiałami zebranymi w sprawie.

W dniu [...] marca 2020 r. Komendant Miejski Policji w B. wydał decyzję nr [...] przyznające skarżącemu świadczenie pieniężne określone w art. 117 ust. 3 ustawy o Policji za okres choroby od [...].10.2019 r. do [...].11.2019 r. Organ odmówił natomiast przyznania świadczenia pieniężnego wraz z ustawowymi odsetkami za okres, o jaki wnosił skarżący, tj. od dnia [...].10.2019 r. do chwili upływu 3 miesięcy od jego zwolnienia ze służby.

W skardze do Sądu złożonej za pośrednictwem organu w dniu 24 marca 2020 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia

16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu, skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w B. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, wypłatę wyrównanego uposażenia wraz z ustawowymi odsetkami za okres 3 miesięcy od dnia zwolnienia mnie ze służby w Policji,

2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,

3) zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w B. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie,

4) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, w związku z art 149 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu,

5) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a

w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a,

6) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu [...] października 2019 r. został zwolniony ze służby w Policji z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, w trakcie jak przebywał na zwolnieniu lekarskim, był niezdolny do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, leczył się z powodu nerwicy i alkoholizmu. Skarżący z ostrożności procesowej skierował do organu wniosek o wypłatę uposażenia za 3 miesiące po zwolnieniu mnie ze służby w Policji z powodu niemożności podjęcia zarobkowania oraz zawarłem w treści tego wniosku także ponaglenie do załatwienia sprawy. Skarżący wyjaśnił, że przed zwolnieniem ze służby w Policji, organ zaniechał powołania komisji lekarskiej celem wydania orzeczenie o inwalidztwie stanowiącego podstawę do ustalenia prawa do renty inwalidzkiej, czym naruszył jego ważny interes jako strony. W ten sposób doszło do dorozumianego milczącego załatwienia sprawy. Organ nie wnosząc sprzeciwu

i odmiennej argumentacji zgodził się wypłacać uposażenie przez 3 miesiące po zwolnieniu ze służby. Skarżący za bulwersujący uznał zatem fakt, iż do chwili obecnej organ nie zrealizował tego obowiązku, tylko celowo i z premedytacją gra na czas, robiąc wszystko, aby od tego obowiązku się uchylić. Zdaniem skarżącego organ przedłuża postępowanie, aby nie wypłacić mu należności, żąda aby dostarczał jakichś dokumentów niewymienionych w ustawie o Policji, pomimo iż dysponuje pełną informacją na temat leczenia skarżącego oraz zwolnień lekarskich, dysponuje zaświadczeniami z ZUS oraz z placówek opieki zdrowotnej, w których skarżący się leczy.

W tym stanie rzeczy skarga jest w ocenie skarżącego uzasadniona wobec wystąpienia rażącego naruszenia przepisów prawa, wyjątkowej opieszałości

i bezczynności, które potęguje dodatkowo fakt prostoty i nieskomplikowania sprawy (postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte do chwili obecnej), brak jest również reakcji na ponaglenie.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że postępowanie prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,

a ponaglenie skarżącego z dnia [...] marca 2020 r. zostało przekazane do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., który postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. stwierdził, że organ nie dopuścił się bezczynności i przewlekłości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Treść skargi wskazuje, że skarżący zarzuca organowi bezczynność

i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku z dnia [...] lutego 2020 r. o wypłatę uposażenia za okres 3 miesięcy na podstawie art. 117 ustawy o Policji.

Skarga została wywiedziona po wystosowaniu ponaglenia do właściwego organu nadrzędnego (art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: "p.p.s.a"), co oznacza, że wypełniony został obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia i skarga podlegała rozpoznaniu.

Przechodząc do oceny jej zasadności, wskazać trzeba, że legalna definicja bezczynności zamieszczona została w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej w skrócie: "k.p.a.") i przewiduje, że z bezczynnością mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Dla stwierdzenia czy organ pozostaje w bezczynności nie mają zatem znaczenia przyczyny, które spowodowały niezałatwienie sprawy w terminie. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten – będąc właściwym

w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r. sygn.

I OSK 2936/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających

z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (zob. np. wyrok NSA z dnia 25 maja 2018 r. sygn. II OSK 1420/17; wyrok WSA

w Białymstoku z dnia 22 września 2009 r. sygn. II SAB/Bk 43/05, oba dostępne

w CBOSA).

Uwzględniając powyższe, podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei

w myśl art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli organ nie jest w stanie załatwić sprawy w terminie, ma obowiązek zawiadomić stronę o zwłoce, podając jej przyczyny i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.).

Przewlekłość ustawodawca definiuje natomiast jako stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie doprecyzowuje się, że przewlekłość postępowania wystąpi w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Przewlekłość oznacza zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (vide: wyroki NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. II GSK 3444/17 oraz z dnia

21 lipca 2016 r. sygn. II OSK 2630/15, dostępne w CBOSA). Oznacza

to podejmowanie przez organ czynności, które - wbrew zasadzie wynikającej

z art. 12 k.p.a. - nie zmierzają do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie, albo mają charakter czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. II OSK 1031/12, dostępny w CBOSA). Inaczej rzecz ujmując istotą przewlekłego prowadzenia postępowania jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (por. wyrok NSA

z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1809/16, dostępny w CBOSA).

Celem skargi na bezczynność lub (i) przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, powinien zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających

z przepisów prawa (por. art. 149 § 1 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, z tak opisaną bezczynnością nie mamy do czynienia

w kontrolowanym przypadku. Z przedstawionych Sądowi akt wynika, że wniosek skarżącego o wypłatę uposażenia złożony drogą elektroniczną w dniu [...] lutego 2020 r. był procedowany i już w dniu [...] lutego 2020 r. organ zwrócił się do skarżącego

o dostarczenie niezbędnych informacji odnoszących się do okresu przebywania na zwolnieniu lekarskim. Jak wyjaśniał organ potrzeba ta wynikała z tego, że Komendant jest posiadaniu jedynie zwolnienia lekarskiego obejmującego okres od [...].10.2019 r. do [...].10.2019 r., a warunkiem wypłacenia wnioskowanego świadczenia pieniężnego jest nadal trwająca choroba, uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia. Organ poprosił również Naczelnika Wydziału Sztab Policji KMP w B. o udzielnie informacji, czy jest w posiadaniu dokumentów wskazanych przez skarżącego w piśmie stanowiącym odpowiedź skarżącego na wezwanie z dnia [...] lutego 2020 r. oraz dokumentów potwierdzających pobyt skarżącego na zwolnieniu lekarskim po dniu zwolnienia ze służby. Jednocześnie organ zwrócił się ze stosownymi zapytaniami w tym zakresie do Naczelnika Wydziału Finansów KWP w B. oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z uwagi na brak odpowiedzi na wszystkie skierowane prośby w ww. zakresie, organ - przed upływem miesięcznego terminu na załatwienie sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. -

w dniu [...] marca 2020 r. wydał postanowienie, w którym powiadomił skarżącego

o niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w tym przepisie i wskazał nowy termin załatwienia sprawy - do dnia [...] kwietnia 2020 r. Tym samym organ wypełnił obowiązek wynikający z treści art. 36 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika przy tym, że sprawa została zakończona wydaniem w dniu [...] marca 2020 r. decyzji nr [...].

Załatwienie sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Gołosłowne pozostają twierdzenia skarżącego, że Komendant dysponował pełną informacją na temat leczenia skarżącego. Organ wskazał w jakim zakresie dysponuje wiedzą o okresie przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim, a w kontekście wniosku o wypłatę świadczenia i wskazanej przez skarżącego podstawy prawnej, tj. art. 117 ust. 3 ustawy o Policji poinformował, że niezbędne stało się ustalenie, czy zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie, po zwolnieniu skarżącego ze służby, uniemożliwiające podjęcie przez niego zatrudnienia. W tym celu wezwał skarżącego do przedstawienia stosownych wyjaśnień i dokumentacji, a wobec niekompletnej odpowiedzi – zwrócił się ze stosownymi prośbami do innych organów. Zdaniem Sądu, brak jest uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, że sprawa ta powinna zostać załatwiona niezwłocznie, w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Wniosek skarżącego został rozpatrzony i to w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu organ nie dopuścił się zarzucanej przez skarżącego bezczynności.

Akta sprawy nie wskazują również, aby organ prowadził przedmiotowe postępowanie w sposób przewlekły. Wszystkie czynności, które organ podejmował, stanowiły próby pozyskania niezbędnych informacji, dokumentów i były nieodzowne do załatwienia tej sprawy. Do gromadzenia materiałów potrzebnych do wydania rozstrzygnięcia organ przystąpił niezwłocznie po wpłynięciu wniosku skarżącego. Po ich zgromadzeniu w dniu [...] marca 2020 r. zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy i w dniu [...] marca 2020 r. wydał decyzję. Sprawa została załatwiona 53 dnia po złożeniu przez skarżącego wniosku o wypłatę uposażenia.

Poza zakresem kontroli sądu pozostaje natomiast zgodność z prawem decyzji z dnia [...] marca 2020 r., która jak pokazują akt stała się przedmiotem odwołania wniesionego przez skarżącego do Komendanta Wojewódzkiego Policji

w B.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że Komendant Miejski Policji

w B. nie dopuścił się zarzucanej przez skarżącego bezczynności, ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.