Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 834/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w całości
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 210 par. 1 pkt 8, art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M. M. kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] uchylająca w całości decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. (w łącznej kwocie 152.348,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości w łącznej kwocie 964,00 zł ) i umarzająca postępowanie w tej sprawie.

W stanie faktycznym sprawy, Skarżąca M. M., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego A. D., pismem z dnia [...] zwróciła się do Prezydenta Miasta W. o umorzenie w trybie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej "w całości lub w części zaległości podatkowych wraz z odsetkami z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003 i 2004 dotyczących nieruchomości położonych w W. przy ul. [...]".

Po rozpatrzeniu wniosku organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania podatkowego. W wyniku wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w W. postanowieniem z dnia [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do rozpoznania przez ten organ.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia w całości zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. w łącznej kwocie 152.348,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 964 zł oraz odmówił częściowego umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. w łącznej kwocie 152.348,50 zł wraz z odsetkami w łącznej kwocie 964 zł. Decyzja ta w wyniku jej zaskarżenia odwołaniem została uchylona przez SKO w W. w dniu [...] i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

W toku ponownie prowadzonego postępowania podatkowego, organ I instancji kilkakrotnie wzywał podatniczkę do sprecyzowania zakresu żądania dotyczącego udzielenia ulgi w podatku od nieruchomości za 2003 r., bowiem kolejne pisma pełnomocnika określały różny zakres żądania. Ostatecznie organ przyjął, że sprecyzowany w piśmie z [...] zakres żądania dotyczy "umorzenia zaległości podatkowej w 50%".

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. w łącznej kwocie 152.348,50 zł wraz z odsetkami w łącznej kwocie 964 zł.

Od decyzji tej pełnomocnik Skarżącej wniósł w dniu [...] odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zarzucając ww. decyzji:

1) Naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 124, art. 180 § 1 i 2, art. 181, art. 187, art. 188 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacja podatkowa (OP) – poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niepełnym materiale dowodowym oraz nie przeprowadzenie wnikliwego, rzetelnego oraz wszechstronnego postępowania dowodowego w sprawie przez organ I instancji;

2) Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 67a § 1 OP poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie istnieją przesłanki do umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości;

3) Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 67b OP poprzez niezastosowanie tego przepisu w sprawie.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podał, iż w obecnej chwili prowadzonych jest kilka równoległych postępowań dotyczących zastosowania wobec skarżącej tej samej ulgi podatkowej, a w dodatku organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję w sprawie zastosowania ulgi w postaci umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r., z czego wynika wniosek, iż w obrocie prawnym znajduje się obecnie kilka konkurujących decyzji wydanych przez organ podatkowy tożsamych podmiotowo i przedmiotowo.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] Nr [...] uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. (w łącznej kwocie 152.348,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości w łącznej kwocie 964,00 zł ) i umorzyło postępowanie w tej sprawie. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji podniósł, iż organ I instancji wyszedł poza granice żądania strony, skoro pełnomocnik skarżącej żądał umorzenia zaległości podatkowej w 50%, a jeśli tak, to organ podatkowy nie miał podstaw prawnych do tego, by wydać rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia całości zaległości podatkowej za 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Tego typu orzeczenie wychodzące poza granice żądania strony jest sprzeczne z art. 67a § 1 pkt 3, art. 165 § 1 Ordynacja podatkowa i w konsekwencji powoduje konieczność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 208 § 1 OP. W podsumowaniu swojego uzasadnienia organ wywiódł, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość, polegająca na braku przedmiotu stosunku prawnego. Decyzję tę doręczono pełnomocnikowi strony w dniu [...]

Od powyższej decyzji pełnomocnik Skarżącej złożył w dniu 26 marca 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając przedmiotowej decyzji naruszenie następujących przepisów prawa:

1) Art. 210 § 1 pkt 8 w zw. z art. 207 Ordynacja podatkowa poprzez to, że zaskarżone orzeczenie zawiera brak podpisu jednego z członków kolegialnego organu podatkowego II instancji;

2) Art. 165 § 1 OP - poprzez uznanie, że przedmiotem postępowania podatkowego nie było żądanie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2003 r. w całości, lecz wyłącznie żądanie umorzenia tej zaległości w 50%;

3) Art. 208 § 1 OP - poprzez uznanie, że postępowanie dotyczące umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. w całości stało się bezprzedmiotowe ze względu na brak przedmiotu stosunku prawnego co skutkowało umorzeniem postępowania przez organ II instancji;

4) Art. 120, art. 121, art. 123, art. 124, art. 200 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 OP - poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia przez organ podatkowy II instancji bez wyznaczenia podatnikowi bezpośrednio przed wydaniem decyzji 7 dniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie przez organy podatkowe, a także nie wskazanie w uzasadnienia decyzji w sposób klarowny i jasny przyczyn bezprzedmiotowości postępowania, które skutkowało umorzeniem podstępowania podatkowego w przedmiocie udzielenia podatnikowi ulgi.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż organ II instancji naruszył rażąco przepisy postępowania poprzez wydanie decyzji zawierającej brak podpisu jednego z członków kolegialnego składu SKO pod treścią decyzji, co wyklucza uznanie tego aktu administracyjnego za decyzję administracyjną. Decyzje, jak wskazał pełnomocnik skarżącej, wydawane przez organ kolegialny stanowią wyraz woli członków składu orzekającego, którzy tworząc całość są nie tylko upoważnieni, ale i zobowiązani do podpisania decyzji (vide wyrok NSA z dnia 12 lutego 1991 r. sygn. SA/Lu 889/90).

W dalszej części skargi pełnomocnik podniósł, że organ wadliwie zinterpretował pismo podatnika z dnia [...] Z pisma tego zdaniem pełnomocnika wcale nie wynika, aby podatniczka ograniczyła swoje żądanie, a wręcz przeciwnie, żądanie umorzenia zaległości w całości w podatku od nieruchomości za 2003 r. nie uległo w ogóle zmianie. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej pismo to bowiem było reakcją na zapytanie skierowane do podatniczki przez organ I instancji w zakresie określenia wysokości części zaległości podatkowej, która ma być umorzona. W związku z powyższym organ II instancji błędnie przyjął, iż postępowanie w całości stało się bezprzedmiotowe, skoro żądanie umorzenia zaległości podatkowej w całości za 2003 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości nie uległo zmianie.

Zdaniem pełnomocnika Skarżącej niewyznaczenie stronie 7 dniowego terminu do zapoznania się z całością zgromadzonego w sprawie materiału przed wydaniem decyzji, stanowi naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które winno skutkować uchyleniem decyzji. Pełnomocnik skarżącej wskazał również na niejasne uzasadnienie rozstrzygnięcia organu II instancji i nie ujęcie w sposób klarowny i jasny przyczyn bezprzedmiotowości postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r. wniosło o odrzucenie skargi ze względu na jej przedwczesność. Zdaniem organu II instancji skoro, jak wywodzi pełnomocnik strony skarżącej, brak podpisu jednego z członków organu kolegialnego, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, wyklucza uznanie takiego aktu administracyjnego za decyzję, to skarżący nie może skutecznie takiego aktu podważać w drodze skargi. Organ II instancji podniósł, że w razie, jeśli brak jest podpisu wszystkich członków organu kolegialnego pod decyzją, to mamy do czynienia jedynie z pismem organu odwoławczego, bądź też projektem decyzji. Organ II instancji zwrócił uwagę na swoistą sprzeczność uzasadnienia prawnego przedstawionego w skardze z konkluzjami i wnioskami jakie przyjął w tej sprawie pełnomocnik strony skarżącej. Skoro bowiem pełnomocnik będący radcą prawnym twierdzi, iż nie została doręczona stronie decyzja administracyjna, to niezrozumiałym jest, dlaczego od aktu nie będącego decyzją pełnomocnik złożył skargę do WSA we Wrocławiu. Na uzasadnienie swojego stanowiska organ II instancji odwołał się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych, wskazując wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2003 r. sygn. akt I SA/Wr 1339/00 z którego wynika, że skoro decyzja nie weszła do obrotu prawnego skarga jest przedwczesna.

W dalszej części odpowiedzi na skargę z ostrożności procesowej SKO w W. odniosło się do innych zarzutów skargi wskazując na ich bezpodstawność. Jeśli organ II instancji nie prowadził w ogóle postępowania dowodowego i rozstrzygając sprawę w całości oparł się na dokumentach zgromadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym to nie można mówić o naruszeniu przepisów postępowania w sytuacji, gdy organ nie wyznaczył stronie 7 dniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Organ II instancji wskazał na orzeczenie NSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2005 r. (sygn. skt FPS 6/04), w którym sąd uznał, iż niewyznaczenie stronom terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przez organ odwoławczy jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wówczas, gdy brak realizacji dyspozycji art. 200 § 1 OP mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca zatem winna wykazać nie tylko fakt naruszenia art. 200 § 1 OP, ale również wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, czego strona w skardze nie uczyniła.

Odnosząc się do kwestii zmiany zakresu żądania, organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko, że (jego zdaniem) doszło do zmiany zakresu żądania przez stronę w piśmie z dnia [...] i pismo to stanowi ostateczne sprecyzowanie żądania strony. Organ wskazał, iż od profesjonalnego pełnomocnika jakim jest radca prawny wymaga się minimalnej staranności w prowadzeniu spraw swego mocodawcy. Pisma swoje pełnomocnik winien konstruować w sposób precyzyjny. W tej sprawie zaś pełnomocnik skarżącej formułował swoje żądania w taki sposób, że w rzeczywistości uniemożliwiał rozpoznanie sprawy. SKO w W. uznało więc, że pismem z [...] pełnomocnik sformułował żądanie w taki sposób, który umożliwiał rozpatrzenie sprawy.

Ponadto organ II instancji potwierdził, że organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił stronie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. W takiej sytuacji postępowanie podatkowe prowadzone w tej samej sprawie nie mogło być przedmiotem postępowania podatkowego ponieważ dotyczy sprawy rozstrzygniętej już inną decyzją.

W odpowiedzi na stanowisko organu II instancji wyrażone w odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Skarżącej odniósł się do twierdzeń w niej zawartych pismem z dnia [...], w którym podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze, a także dodatkowo uzasadnił swoje wnioski dotyczące braku podpisu jednego z członków składu SKO w W. Pełnomocnik stwierdził, że brak podpisu jednego z członków składu organu kolegialnego pod decyzją nie powoduje, iż mamy do czynienia jedynie z pismem organu odwoławczego, gdyż tylko brak podpisu organu jednoosobowego może być traktowany jako "projekt decyzji" na potwierdzenie czego wskazał orzeczenie NSA z 6 października 2001 r. sygn. akt SA/Rz 129/01. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej decyzja, w której brak podpisu jednego z członków organu kolegialnego, posiada walor decyzji w rozumieniu art. 207 OP, jednakże decyzja taka zawiera poważną wadę prawną o dużym ciężarze gatunkowym. Wadliwości tej nie można sanować poprzez ponowne jej doręczenie stronie (już podpisane przez wszystkich członków SKO), co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. Strona skarżąca na marginesie rozważań wskazała, iż złożyła wniosek do SKO w W. o stwierdzenie nieważności decyzji doręczonej w dniu [...] na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 OP. Ostatecznie - strona podtrzymała swoje żądanie wyrażone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem jej legalności. Sąd kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.). Zatem wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że akt administracyjny narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd z urzędu zobowiązany był do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W pierwszej kolejności należało ocenić zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. Nr 8 poz. 60) zwanej dalej: OP. Wymagania formalne jakim powinna odpowiadać decyzja określa art. 210 § 1 OP. Według tego przepisu rozstrzygnięcie powinno zawierać, poza innymi elementami enumeratywnie wskazanymi, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. W odniesieniu do organu kolegialnego, warunek powyższy zostaje spełniony przez złożenie pod decyzją podpisów przez wszystkich członków składu orzekającego. Nie do przyjęcia jest sytuacja, gdy sporządzoną decyzję wraz z uzasadnieniem podpisuje tylko dwóch członków składu orzekającego. Stosownie do art. 18 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856, ze zm.) kolegium orzeka w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, przy czym orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego - art. 17 ust. 5 ww. ustawy.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO w W. z dnia [...](której kserokopię - bez podpisu trzeciego członka składu SKO załączono do skargi), na mocy której uchylono decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] i umorzono objęte jej przedmiotem postępowanie dotyczące umorzenia podatku od nieruchomości za 2003. Z sentencji decyzji wynika, że w rozpoznaniu ww. sprawy uczestniczyli trzej członkowie Kolegium w składzie: Przewodniczący-sprawozdawca J. K., Członkowie: K. S. oraz T. T. Decyzję powyższą jednakże podpisali jedynie przewodniczący oraz jeden członek składu orzekającego. Niewątpliwie zatem nie wszyscy członkowie składu orzekającego podpisali wydaną decyzję.

Mając na względzie wyżej wskazane wymagania ustawowe oraz przedstawiony stan sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarżona decyzja narusza art. 210 § 1 OP. Skoro bowiem sprawę rozpoznawano w składzie trzyosobowym jako organ wyższego stopnia, to decyzja wraz z uzasadnieniem mogła być wydana i podpisana wyłącznie przez tych członków Kolegium biorących udział w jej rozpoznaniu. W sprawie objętej sporem, rozstrzygnięcie doręczone pełnomocnikowi Skarżącej, zostało podpisane jedynie przez dwóch członków rozpoznających sprawę. Brak podpisu wszystkich członków organu kolegialnego na decyzji oznacza, że ten akt administracyjny dotknięty jest wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa tj. art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 210 §1 pkt 8 OP. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a więc organu kolegialnego, podpisana przez dwóch z trzech członków Kolegium stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Podpis jest bowiem gwarancją tego, że decyzja pochodzi rzeczywiście od odpowiedniego i właściwego organu i że jest wyrazem jego woli. Stanowisko powyższe jest powszechnie prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 1991r. sygn. SA/Gd 1152/90, ONSA 1991/2/34, wyrok NSA z 27 marca 1991r. sygn. SA/Kr 162/91, ONSA 1991/2/42, wyrok NSA z dnia 31 stycznia 1991r. sygn. SA/Kr 1304/90, ONSA 1991/1/18, wyrok NSA z 6 października 1993r. sygn. I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7-8, poz. 131) i Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni stanowisko to podziela. Niezamieszczenie lub niewłaściwe zamieszczenie w decyzji wymaganych na podstawie art. 210 § 1 pkt 8 OP składników o charakterze podmiotowym powoduje, iż niemożliwe staje się ustalenie podstawowych elementów stosunku prawnego uzewnętrzniającego prawa i obowiązki Strony, co przesądza o istotnej wadzie tej decyzji, stanowiącej podstawę stwierdzenia jej nieważności. Konsekwencją stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny do tej pory podobnych naruszeń było zawsze stwierdzenie nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 26 marca 1993 r., II SA 869/92, ONSA 1993 nr 4, poz. 110, wyrok NSA z 1 marca 1991 r., SA/Gd 102/91, "Wspólnota" 1991 nr 36, s. 21, wyrok NSA z dnia 12 lutego 1991 r, SA/Lu 889/90, OSP 1992 nr 2, poz. 27, wyrok NSA z 31 stycznia 1991 r., SA/Kr 1304/90, ONSA 1991 nr1, poz. 18, czy wyrok NSA z 27 marca 1991 r., SA/Kr 162/91, ONSA 1991 nr 2. poz. 42; tak też wyrok NSA z dnia 27 września 2000 r. sygn. I SA/Ka 887/99).

Odnośnie argumentu Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. podniesionego w odpowiedzi na skargę, że z uwagi na brak podpisu wszystkich członków Kolegium, w istocie nie mamy do czynienia z decyzją, a co najwyżej jej projektem - zatem skarga winna być odrzucona z uwagi na brak aktu administracyjnego na który złożona została skarga, to należy jednoznacznie wskazać, że w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, twierdzenie powyższe mogłoby znaleźć uzasadnienie jedynie w przypadku, gdyby skarżona decyzja nie zawierała podpisu żadnego z rozpoznających sprawę członków kolegium. Natomiast w sytuacji, gdy decyzja została podpisana, ale nie przez wszystkich członków składu orzekającego (a jedynie przez dwóch), to doszło do rażącego naruszenia art. 210 § 1pkt 8 Ordynacji podatkowej. Na marginesie należy zgodzić się z organem II instancji, iż w samej skardze pełnomocnik Skarżącej niekonsekwentnie prezentował stanowisko w zakresie przedmiotowego zarzutu. Jednakże ostatecznie w piśmie z dnia [...] wyrażony został pogląd zaakceptowany w swojej istocie przez skład orzekający w niniejszej sprawie. Gdyby przyjąć stanowisko organu II instancji za prawidłowe, to strona otrzymująca nieistniejącą w rzeczywistości decyzję pozostawałaby w długim okresie niepewności, gdyż decyzja ta mającą zewnętrznie pełny pozór legalności byłaby z pewnością stosowana przez inne organy administracyjne, zwłaszcza organ I instancji wydający niekorzystną dla strony decyzję administracyjną. Wykładnia, którą zdaje się prezentować organ II instancji, nazbyt rygorystyczna i surowa, prowadzić musi w konsekwencji do uznania, iż w określonych wypadkach o wadliwości decyzji nie przesądzałoby się w drodze oficjalnego postępowania administracyjnego bądź sądowego, ale w drodze samodzielnej interpretacji dokonywanej przez organ lub stronę. W wielu postępowaniach strony nie są zastępowane przez profesjonalnych pełnomocników, stąd też rażącymi błędami ze strony organów władzy publicznej (a z takim mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu) nie mogą w konsekwencji być obciążane strony postępowania, które działając w dobrej wierze i przeświadczeniu o istotności otrzymanej w sposób oficjalny decyzji administracyjnej skarżyłyby tego typu niepełne akty administracyjne (co musiałoby w ostatecznie powodować odrzucenie skargi). Nie sposób więc w usprawiedliwić tak surowego poglądu wyrażanego przez stronę przeciwną w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, eliminowanie z obrotu prawnego wadliwych decyzji, w tym (jak skarżona) dotkniętych wadą nieważności w świetle art. 247 § 1 pkt 3 OP, dla pewności obrotu prawnego i statusu strony w zakresie praw i obowiązków publicznoprawnych, odbywać się musi w sposób formalny. Oczywista (z uwagi na brak kompletnych podpisów organu) nieważność skarżonego rozstrzygnięcia, musi być usankcjonowana formalnym wyeliminowaniem tej wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Nie bez znaczenia dla skutków procesowych jest przy tym, jakiego rodzaju wadą dotknięte było to ułomne rozstrzygnięcie. Podkreślić bowiem należy, co ma szczególne znaczenie w sytuacji, gdy w sprawie (objętej zakresem żądania strony) wydane zostały też inne rozstrzygnięcia, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji, jest wyeliminowanie jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od chwili jej wydania. Zatem organ odwoławczy, rozpatrując ponownie sprawę po wyroku Sądu, musi też rozważyć zakres żądania Strony w kontekście innych rozstrzygnięć podjętych już przez organy i skutków jakie decyzje te wywołały w zakresie praw strony.

Na marginesie należy także wyjaśnić, iż z istoty kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia czyni zbędnym merytoryczną ocenę zarzutów zawartych we wniesionej skardze, bowiem w następstwie wydanego wyroku sprawa będzie rozpoznawana ponownie w postępowaniu przed organem administracji publicznej i ocena sądu w innych kwestiach mogłaby z góry przesądzać o treści rozstrzygnięcia administracyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Wydanie 2 str. 312,), co doprowadziłoby do zmiany funkcji pełnionych przez administrację i sądownictwo administracyjne.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku - stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 §1 ustawy procesowej (P.p.s.a.).