Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 464/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Drogi publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 40
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 9
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 140
journal: Dz.U. 1999 nr 43 poz 430
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
article: art. 53 par. 2, art. 147 par. 1, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 32, art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. P. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 28 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie jej § 2 punkt 6, § 3 punkt 1, § 3 punkt 2, 2. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżącej "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. P. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 28 grudnia 2011 r., Nr XXI/160/2011 Rada Miejska działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 71, poz. 838 ze zm.) określiła wysokość stawek opłat za zajęcie pasa drogowego pobieranych przez Gminę W.

W przedmiotowej uchwale ustalono w § 2 że:

1. Za zajęcie 1 m2 powierzchni jezdni dróg na cele kreślone w par. 1 ust. 1 i 4 ustala się następujące stawki opłat za każdy dzień zajęcia:

1) przy zajęciu jezdni do 50% szerokości jezdni - 5,00 zł

2) przy zajęciu jezdni powyżej 50% szerokości jezdni - 8,00 zł

2. Stawki określone w par. 2 ust. 1 stosuje się również do ciągów pieszo - jezdnych i ścieżek rowerowych.

3. Za zajęcie 1 m2 powierzchni innych niż jezdnia elementów pasa drogowego na cele określone w par. 1 ust. 1 i 4 ustala się następujące stawki opłat za każdy dzień zajęcia:

1) przy zajęciu chodnika, zatoki postojowej, zatoki autobusowej - 4,00 zł

2) przy zajęciu pozostałych elementów pasa drogowego (pobocza, rowu, zieleńca) - 3,00 zł 4. Zajęcie pasa drogowego na czas krótszy niż 24 godziny traktowane jest jak zajęcie pasa drogowego przez jeden dzień. 5. Opłata za zajęcie pasa drogowego nie może być niższa niż 50,00 zł.

6. Przy realizacji inwestycji polegających na budowie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych dla opłat określonych w par 2 ust. 1 - 3 udziela się bonifikaty w wysokości 70%. Bonifikata nie ma zastosowania dla budowy przyłączy do istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.

W § 3 natomiast ustalono, że:

1. Za zajęcie pasa drogowego na cele, o których mowa w par. 1 ust. 2 ustala się roczną stawkę opłaty za 1 m2 powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy urządzenia w wysokości 30,00 zł.

2. Przy naliczaniu opłat, o których mowa ust. 1 dla umieszczonych w pasie drogowym urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych stosuje się bonifikatę w wysokości 90%.

3. Roczne stawki opłat w wysokości określonej w ust. 1 obejmują pełny rok kalendarzowy umieszczenia urządzenia w pasie drogowym. Za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym na czas krótszy niż rok kalendarzowy opłatę oblicza się proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym.

4. Za zajęcie pasa drogowego na cele, o których mowa w par. 1 ust. 2 o powierzchni mniejszej niż 1 m2 opłatę pobiera się jak za 1 m2.

W dniu 30 kwietnia 2012 r. do Urzędu Miejskiego we W. wpłynęło skierowane do Rady Miejskiej przez "A" Spółkę Akcyjną z siedzibą w T. P. wezwanie do usunięcia naruszenie prawa poprzez zmianę ww. uchwały m.in. w ten sposób, że infrastruktura techniczna służąca do przesyłania paliwa gazowego zostanie również objęta zostanie roczną stawką opłaty za korzystanie z pasa drogowego w maksymalnej wysokości 15 zł za zajęcie 1m2 albo bonifikatą w wysokości zbieżnej z wysokością bonifikaty dla urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych przewidzianej w § 3 ust. 2 uchwały (90%), a w § 2 ust. 6 wprowadzona zostanie dodatkowa bonifikata dla budowy sieci gazowej w wysokości zbieżnej z bonifikatą dla realizacji inwestycji polegających na budowie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych (70%).

W uzasadnieniu wniesionego wezwania ww. spółka odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazała, że wprowadzenie w spornej uchwale znacznego obniżenia opłaty jedynie dla urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych nie znajduje podstaw w różnicach wynikających z rodzaju urządzeń umieszczonych w pasie drogowym. Tylko wystąpienie znaczących różnic urządzeń w świetle art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych umożliwia wyszczególnienie odrębnej opłaty z tytułu posadowienia w pasie drogowym urządzeń nie związanych z potrzebami zarządzającego drogą. Zarówno urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne jak i infrastruktura techniczna służąca do przesyłania paliwa gazowego stanowią zasadniczo rury zakopane pod powierzchnią ziemi i są podobnymi rodzajowo urządzeniami. Stąd też niemożliwe jest znalezienie uzasadnienia dla wprowadzenia tak znacznego różnicowania obciążeń finansowych dla podmiotów posiadających w pasie drogowym urządzenia inne niż wodociągowe i kanalizacyjne.

W ocenie spółki regulacja zawarta w ww. uchwale narusza jej interes prawny, gdyż godzi w zasadę równości wyrażoną wprost w art. 32 Konstytucji RP, jak i znajdującą swoje odzwierciedlenie w treści w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 24 kwietnia 2012 r., Rada Miejska w piśmie z dnia 4 maja 2012 r. podniosła, że żądanie jest bezzasadne, gdyż dotyczy uchwały, która nie obowiązuje i została uchylona. Ponadto uchwałą z dnia 27 czerwca 2012 r. Nr XXVIII/239/2012 Rada Miejska uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za nieuzasadnione z uwagi na uchylenie przedmiotowej uchwały, uchwałą tego organu z dnia 15 lutego 2012 r. Nr XXIII/176/2012.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Spółka Akcyjna wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej Nr XXI/160/2011 w części dotyczącej § 2 pkt 6, § 3 pkt 1 i pkt 2.

Skarżąca zarzuciła wydanie ww. uchwały z rażącym naruszeniem:

- art. 32 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.;

- art. 40 ust. 9 pkt 5 ustawy o drogach publicznych;

- art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym;

- art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu wniesionej skargi - z powołaniem się na wyroki sądów administracyjnych oraz orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 października 2000 r. (sygn. akt K 1/00) - wskazano m.in., że treść uchwały narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania podmiotów przez władze publiczne.

W ocenie skarżącej, różnicowanie urządzeń wodociągowo - kanalizacyjnych oraz urządzeń gazowych dokonane w regulacjach spornej uchwały nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Są to urządzenia podobne konstrukcyjnie (rury) i służą zaspokajaniu potrzeb publicznych, o których mowa w art. 6 pkt 2 - 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Co więcej podejmując uchwałę Rada Miejska w żaden sposób nie wykazała aby zróżnicowanie wynikało z przepisów o drogach publicznych lub jakiejkolwiek innej ustawy.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała również, że sam fakt uchylenia skarżonej uchwały nie czyni skargi bezpodstawną, bowiem wobec skarżącej została wydana decyzja Burmistrza Miasta z dnia 14 marca 2012 r., której podstawą była zaskarżona uchwała.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

W uzasadnieniu podkreśliła, że skarżąca spółka nie ma interesu prawnego w skarżeniu przedmiotowej uchwały, a sama uchwała nie narusza prawa. Nie przekracza wysokości stawek określonych ustawą, brak jest też zakazu wskazującego na stosowanie bonifikat. Ponadto zaskarżona uchwała została uchylona przez kolejną uchwałę i nie obowiązuje. Jej zadaniem, istotną okolicznością jest, że zapewnienie wody stanowi zadanie gminy i jest to jej obowiązek, natomiast doprowadzanie gazu do takich obowiązków nie należy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego - art. 3 § 2 pkt 5) i 6) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest akt prawa miejscowego - uchwała z dnia 28 grudnia 2011 r., nr XXI/160/2011 Rady Miejskiej określająca wysokość stawek opłat za zajęcie pasa drogowego pobieranych przez Gminę W.

Na wstępie rozważań należy podkreślić, że wywiedziona w niniejszej sprawie skarga została oparta na przepisie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Przesłankami koniecznymi do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy są uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie przez stronę skarżącą, że podważana uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienie.

Jak wynika z brzmienia art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do wniesienia skargi legitymowanym jest jedynie podmiot, który wykaże istnienie interesu prawnego oraz naruszenie prawem chronionego interesu. Wnosząc więc skargę na podstawie tego przepisu ustawy należy wykazać się nie tylko interesem prawnym, ale też jego naruszeniem.

W tym miejscu należy wskazać, że pierwszy formalny warunek skuteczności wniesienia skargi do sądu celem zaskarżenia uchwały - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - został przez skarżący podmiot w niniejszej sprawie spełniony. Skarżąca spółka pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r. wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa, na które w dniu 10 maja 2012 r. otrzymała odpowiedź (vide: - k. 25 wezwanie i - k. 27 odpowiedź w aktach sądowych, a także - k. 85 i - k. 86 akt administracyjnych). Skarżąca spółka zachowała również termin przewidziany w przepisie art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wniesienia skargi. Należy podkreślić, że wyczerpanie trybu poprzedzającego wniesienie skargi pozostawało w niniejszej sprawie poza sporem.

Przechodząc dalej, to przywołany przepis ustawy samodzielnie określa zakres legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały organu gminy i posiada charakter przepisu szczególnego. Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwóch odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego na działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skarga na podstawie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą zawiązany prawnie w inny sposób.

Wniesienie skargi w powyższym trybie nakłada w pierwszej kolejności na Sąd obowiązek zbadania legitymacji procesowej skarżącego poprzez ustalenie czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza jego prawem chroniony interes lub uprawnienie. Dopiero bowiem ustalenie, że skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Tym samym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę był zobligowany do dokonania oceny w tym zakresie.

Przechodząc dalej - to pojęcie interesu prawnego odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego, wynikających z norm prawa a zaskarżonym aktem.

Interes prawny, rozumiany jako uprawnienia i obowiązki prawne, musi wynikać z normy prawa materialnego, która kształtuje sytuację prawną strony skarżącej. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że interes ten musi być bezpośredni, konkretny i realny. Interes ten rozumiany musi być jako obiektywna, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej.

W odpowiedzi na wniesioną skargę organ zakwestionował istnienie interesu prawnego skarżącej spółki. Jednak stanowiska tego nie można podzielić. Zdaniem Sądu, zaskarżona uchwała narusza interes prawny strony skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z przyczyn podniesionych poniżej.

Bezspornym w sprawie było, że skarżąca spółka jest właścicielem instalacji gazowych ułożonych w pasie drogowym, a zaskarżona uchwała stanowiła podstawę prawną dla wymierzenia jej opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego.

Niewątpliwie więc przepis uchwały ustalający wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego ma wpływ na sferę jej obowiązków, determinuje bowiem wydanie wobec niej decyzji określonej treści, nakładającej obowiązek uiszczania opłat w oznaczonej wysokości.

Poza sporem zaś było, że taka decyzja nakładająca na skarżącą spółkę obowiązek uiszczenia opłat na podstawie przedmiotowej uchwały została wydana.

Decyzją bowiem z dnia 14 marca 2012 r., [...] Burmistrz Miasta zezwolił skarżącej spółce na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej oraz ustalił za ich umieszczenie opłatę, która wyliczona została w oparciu o tą uchwałę.

Art. 32 Konstytucji RP określa podstawową w polskim systemie prawnym zasadę równości i stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej (Dz. U. nr 220 poz. 1447 z 2010 r. ze zm.) stanowi zaś, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.

Skoro powyższe przepisy ustanawiają zasadę równości jako normę prawną, której podporządkowane być powinny wszelkie działania władzy publicznej - w szczególności prawodawcze, to uznać należy, że temu, czyje prawa lub obowiązki ustanowione są w przepisach prawa miejscowego z naruszeniem powyższej zasady, przysługuje interes prawny uzasadniający poddanie sądowoadministracyjnej kontroli tego, czy takie naruszenie jest zgodne z prawem (podobnie Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2011r. sygn. akt I SA/GL 603/11 Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli zatem zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała zawiera przepisy różnicujące obowiązki różnych podmiotów, których instalacje zlokalizowane są w pasie drogowym, w ten sposób, że stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego przez urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne ustala się na poziomie znacznie odbiegającym od wysokości opłaty dla pozostałych urządzeń infrastruktury technicznej, podwyższając wysokość dotychczasowych opłat dla pozostałych podmiotów, to należy przyjąć, że naruszają one interes prawny skarżącego, umożliwiając mu wystąpienie do sądu administracyjnego ze skargą na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w celu skontrolowania przez ten sąd, czy naruszenie to jest zgodne z prawem.

Na wstępie, nie ulega wątpliwości, że opłata za zajęcie pasa drogowego jest daniną publiczną w rozumieniu art. 217 Konstytucji RP.

Przepis art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), zwanej dalej ustawą stanowi, że za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.

Z przywołanego przepisu wynika wprost, iż zajęcie to związane jest z obowiązkiem odpłatności, czyli z wymiernym wydatkiem finansowym, którego wysokość, stosownie do treści art. 40 ust. 11 ustawy, ustala w drodze decyzji właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Zgodnie z art. 40 ust. 8 ustawy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłat, o których mowa w ust. 4 i 6 nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł.

Stawka opłat może być, zgodnie z art. 40 ust. 9 ustawy zróżnicowana w zależności od:

1) kategorii drogi, której pas drogowy zostaje zajęty;

2) rodzaju elementu zajętego pasa drogowego;

3) procentowej wielkości zajmowanej szerokości jezdni;

4) rodzaju zajęcia pasa drogowego;

5) rodzaju urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym.

Niewątpliwie w tym ostatnim przepisie ustawodawca wskazał przesłanki dające podstawę do różnicowania opłaty.

Jak wynika z treści uchwały dla urządzeń sieci wodociągowej i kanalizacyjnej zostały przyznane bonifikaty w wysokości 70% oraz 90 %, co spowodowało znaczne zróżnicowanie w wysokości opłat w stosunku do innych urządzeń infrastruktury technicznej, w tym urządzeń gazowych.

Zdaniem skarżącej spółki, opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń technicznym o podobnym charakterze, a takimi są urządzenia wodociągowo-kanalizacyjne i gazowe, powinny być takie same (albo co najmniej zbliżone, jak podnosiła w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa). Poza podobieństwem konstrukcyjnym (rodzajowym) pełnią one identyczne cele, a mianowicie służą zaspakajaniu potrzeb publicznych.

Natomiast organ wskazywał, że "zapewnienie wody stanowi zadanie Gminy i jest to jej obowiązek dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców gminy, natomiast doprowadzenie gazu do takich obowiązków nie należy". Przy czym żadna inna argumentacja dotycząca przyczyn, dla których nastąpiło tak znaczne zróżnicowanie stawek opłat dla urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych oraz urządzeń gazowych, nie została w odpowiedzi na skargę, ani w toku dalszego postępowania, przedstawiona.

Należy jednak wskazać, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz.1447 ze zm.) stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną oraz gaz.

Zatem w świetle przywołanej regulacji, nie może ulegać wątpliwości, że zaopatrzenie w gaz należy do zadań własnych gminy. Jest to obowiązek gminy. Tym samym podniesiony przez organ powyżej argument nie mógł (i nie może) uzasadniać tak istotnego zróżnicowania stawek dla urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych oraz gazowych.

Przechodząc do dalszych rozważań, to ustawa nie przewiduje możliwości udzielenia jakichkolwiek bonifikat przy ustalaniu wysokości opłat (a takie bonifikaty zostały udzielone). Ustawa przewiduje natomiast możliwość zróżnicowania stawek opłat (art. 40 ust. 9 pkt 1- 5 ustawy). Czym innym jest udzielenie bonifikaty, a czym innym zróżnicowanie wysokości stawek opłat, które może być dokonane tylko w oparciu o ściśle określone przez ustawodawcę warunki. Przy czym przepis art. 40 ust. 9 pkt 5 ustawy wskazuje na możliwość zróżnicowania stawki z uwagi rodzaj urządzeń umieszczonego w pasie drogowym. Jednak, zdaniem Sądu, przyjęte w uchwale rozróżnienie rodzaju urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych i urządzeń gazowych, nie ma oparcia w przepisach prawa. Zaważyć bowiem należy, że przepisy prawa budowlanego definiujące pojęcie urządzenia budowlanego wskazują, że są to urządzenia techniczne m.in. zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem np. przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków - art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156 poz.1118 ze zm.). Tak więc posiłkując się pojęciem "urządzenia" określonym w prawie budowlanym można wnioskować, że instalacje wodociągowe i gazowe nie są to urządzenia różnego rodzaju w znaczeniu o jaki chodzi w pkt 5 art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych. Nadto § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U z 1999r., Nr 43, poz. 430 ze zm.) wyjaśniając jakie urządzenia umieszczane w pasie drogowym stanowią infrastrukturę techniczną, wyodrębnił łącznie w pkt 2 ust. 2, przewody [...] gazowe, ciepłownicze i wodociągowe.

Przy czym należy zauważyć, że ani uzasadnienie uchwały, ani organ nie wyjaśniają, w oparciu jakie kryterium dokonano rozróżnienia rodzaju urządzeń, ani nie wskazują źródeł prawnych takiego rozróżnienia.

W tej sytuacji zgodzić należy się ze skarżącą spółką, że zarówno sieci sanitarno-kanalizacyjne, jak i sieci energetyczne, stanowią urządzenia jednorodzajowe w postaci rur. Pełnią one podobne funkcje. Obie sieci służą zaspakajaniu potrzeb publicznych. A skoro tak, to brak podstaw prawnych do wprowadzenia zróżnicowanych stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez te urządzenia (w związku z budową sieci lub umieszczenia ich w pasie).

Ponieważ zaskarżoną uchwałą zróżnicowano stawki opłat za zajęcie pasa drogowego przez urządzenia jednorodzajowe jakimi są urządzenia służące zaopatrzeniu w wodę i odbioru ścieków oraz przesyłające gaz, to stwierdzić należy, że nastąpiło to z naruszeniem powołanego wyżej przepisu prawa, czego konsekwencją jest obowiązek stwierdzenia jej nieważności w zakresie zaskarżonych regulacji dotyczących wysokości opłat.

Regulacje ustalające opłatę za zajęcie pasa drogowego, w tym wskutek umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, mają charakter kompleksowy, zaś przepisy uchwały wydanej w oparciu o przepis art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych tworzyć powinny system spójny, uwzględniający kryteria zróżnicowania określone w art. 40 ust. 9 tej ustawy. Stwierdzenie nieważności zaskarżonych przepisów uchwały umożliwi organowi dokonanie regulacji w zakresie omawianych opłat, przy zachowaniu zasad wynikających z powołanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych.

Dodatkowo wobec zarzutów skargi, stwierdzić trzeba, że jakkolwiek organ zaprzecza aby u podstaw zróżnicowania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego stało kryterium podmiotowe, to przy braku uzasadnienia do różnicowanie stawek na podstawie art. 40 ust. 9 pkt 5 ustawy o drogach publicznych - z przyczyn wyżej opisanych - uchwała w zaskarżonym zakresie narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania podmiotów przez władze publiczne.

Ponownie podkreślić trzeba, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, do których w jednakowym stopniu należą sprawy wodociągów, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, zaopatrzenia w wodę, w gaz itd. (art. 7 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym) - zatem przejawem dyskryminacji w życiu gospodarczym jest ustalanie, bez konkretnego uzasadnienia wynikającego z przepisu ustawy, znacznie niższych stawek opłaty za zajmowanie pasa drogowego przez urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne (ponoszonych przez podmiot podległy władzy samorządowej) przy jednoczesnym wprowadzeniu wysokiej stawki tej opłaty w stosunku do innych urządzeń, w tym urządzeń służących do przesyłania gazu (ponoszonych przez podmiot niezwiązany z władzą samorządową) - w sytuacji gdy są to urządzenia jednorodzajowe o podobnej konstrukcji, realizujące przy tym identyczne cele tj. służą zaspokojeniu potrzeb publicznych.

Na zakończenie rozważań, należy wskazać, że Sąd orzekający w sprawie, podziela stanowisko skarżącej spółki, iż uchylenie zaskarżonej uchwały nie czyni niniejszej skargi bezpodstawną. W odpowiedzi na skargę, jak i w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ podniósł, że zaskarżona uchwała została uchylona kolejną uchwałą Rady Miejskiej nr XXIII/176/2012 z dnia 15 lutego 2012 r. (okoliczność ta pozostawała poza sporem w niniejszej sprawie). Uwzględniając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w uchwale z dnia 14 września 1994 r. (W 5/94, opubl. OTK 1994, cz. 2, poz. 44) oraz w uchwale z dnia 14 lutego 1994 r. (K 10/93, opubl. OTK 1994, cz.1, poz. 7) należy przyjąć, że uchylenie (zmiana) zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznanie skargi na tą uchwałę. Uchylenia uchwały nie można bowiem utożsamiać z uwzględnieniem skargi. W tym kontekście istotnym pozostaje, iż skutkiem stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego od chwili podjęcia ze skutkiem (ex tunc). Oznacza to zatem uznanie braku skuteczności stosowania aktu od chwili jego podjęcia (wydania). Powyższe rozróżnienie ma zatem niewątpliwe znaczenie z punktu widzenia interesu prawnego adresatów norm prawnych zawartych w zaskarżonej uchwale.

Zdaniem Sądu, uchylenia uchwały nie można utożsamiać również z uwzględnieniem skargi opartej na żądaniu stwierdzenia nieważności uchwały, nie budzi bowiem wątpliwości, iż skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały wywierające skutki od daty uchylenia uchwały wywierające skutki od daty uchylenia. Za dopuszczalnością orzekania o legalności uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego, uchylonej po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyrok z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06 czy wyrok z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1046/07).

Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w określonym w skardze zakresie.

Wobec uwzględnienia skargi o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.