Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 166/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca),, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi C. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] o odmowie skierowania C. H. do domu pomocy społecznej.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2016 r. C. H. zwróciła się do organu I instancji o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w S. "[...]". Według wnioskodawczyni dom ten położony jest na atrakcyjnym terenie, w otoczeniu drzew, z dala od miasta. Wnioskodawczyni wskazała, że ma astmę, chore płuca, tętniaka w głowie, chorą tarczycę, krzyż i kolana. Nadto ma wysokie ciśnienie, arytmię i niewydolność zastawki. Często przeziębia się i ma gorączkę. Dodała, że utrzymuje się z emerytury z ZUS i zagranicznej.

W dniu [...] września 2016 r. pracownik socjalny przeprowadził z C. H. rodzinny wywiad środowiskowy, podczas którego podtrzymała swoje żądanie o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w S. "[...]" dodając, że będzie ponosiła pełny koszt utrzymania. Zaznaczyła nadto, że nie chce pomocy od organu I instancji w formie usług opiekuńczych, tylko umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Po rozpatrzeniu sprawy organ I instancji odmówił skierowania do domu pomocy społecznej z powodu niespełnienia przesłanek określonych w art. 54 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że C. H. jest zdolna do samoobsługi i samodzielnego funkcjonowania w środowisku. Z informacji uzyskanych podczas wywiadu wynika, że samodzielnie zaspokaja swoje niezbędne potrzeby bytowe, tj. robi zakupy, kupuje leki, chodzi do lekarza, załatwia sprawy urzędowe i opłaca rachunki. Nadto ma wystarczające środki na utrzymanie i prowadzi aktywne życie społeczne, tj. uczestniczy w Klubie Seniora przy Klubie "[...]" w Ł.. Zdaniem organu administracji C. H., pomimo ograniczeń wynikających ze stanu zdrowia i wieku, może samodzielnie funkcjonować w środowisku. Nadto istnieje możliwość zapewnienia jej usług opiekuńczych, które ułatwiłyby jej funkcjonowanie, ale nie wyraziła ona zgody na taką formę pomocy. W ocenie organu administracji, jeżeli C. H. w subiektywnym odczuciu uważa, że powinna być umieszczona w domu pomocy społecznej, to może to zrealizować na zasadach komercyjnych bez skierowania przez organ pomocy społecznej i bez konieczności spełnienia warunków określonych w ustawie o pomocy społecznej. Organ poinformował wnioskodawczynię o takim domu, który znajduje się w pobliżu miejsca jej zamieszkania.

Kwestionując wydaną decyzję C. H. zarzuciła naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej realizacji prawa do wypowiedzi, a także zakwestionowała obiektywność stwierdzenia organu, że jest zdolna do samodzielnego zaspokajania swoich niezbędnych potrzeb bytowych, a w konsekwencji do samodzielnego funkcjonowania w swoim środowisku. Opisując swoją sytuację życiową i zdrowotną stwierdziła, że w codziennym funkcjonowaniu pomagają jej inne osoby, np. taksówkarze wnoszą jej zakupy do domu, przychodzą po jej walizki, kiedy jedzie do szpitala, zawożą ją także do lekarzy i przychodni oraz na badania. Natomiast koleżanka pomaga jej od czasu do czasu posprzątać mieszkanie, odkurzyć, uprać, umyć okna i zawiesić firanki. Obiady przywozi jej niedroga jadłodajnia, gdyż sama nie ma siły i zdrowia, aby gotować i jeździć po duże i częste zakupy. Często bywa tak, że leży w gorączce lub bólach i nie ma siły, aby wstać i napić się. Bywa też, że je to, czego nie powinna, bo akurat nie ma nic innego w domu. Zdanie na temat stanu jej zdrowia wyraził lekarz, ale od października 2015 r. do czerwca 2016 r., a więc na przestrzeni niecałych ośmiu miesięcy, trzy razy leżała w szpitalu w Ł. i jeden raz w [...]. Nadto była pięć razy na pogotowiu, jeden raz w Szpitalu Praskim w W. i jeden raz na oddziale intensywnej terapii z powodu serca. Od października 2015 r. pogłębiła się jej choroba płuc, astma i zapalenia oskrzeli. Z powodu częstej antybiotykoterapii jej organizm jest mało odporny, ma opuchnięte okolice brzucha i twarz. Poza tym ciągle boli ją głowa, gdyż ma w niej guz, ma problem z tarczycą, ze słabymi kośćmi, co objawia się bólami kręgosłupa, stawów i zapaleniem korzonków nerwowych. Porusza się na krótkich dystansach i z laską, gdyż ostatnio pojawiają się u niej zachwiania, nie wolno jej schylać się, dźwigać i pracować. Nie prowadzi, jak stwierdza organ, aktywnego życia społecznego polegającego na uczestnictwie w Klubie Seniora przy [...] "[...]" w Ł.. Odnosząc się do kwestii odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej podniosła, że w dniu [...] września 2016 r. czyli w dniu doręczenia jej decyzji, była z synem w organie I instancji i powiedziała, że wyraża zgodę na pełną odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, a w razie gdyby jej dochody byłyby niewystarczające, to niedobór opłaty pokryje syn.

W dniu 10 i [...] października 2016 r. C. H. złożyła w sprawie dwa dodatkowe pisma. Opisała problemy ze zdrowiem, w szczególności problemy pulmonologiczne i kardiologiczne, z powodu których wymaga całodobowej opieki, co stwierdził lekarz w zaświadczeniu z dnia [...] września 2016 r., którego kopię załączyła do odwołania. Załączyła także pismo swojej koleżanki, która jej pomaga. W piśmie późniejszym kontynuowała wątek swojego stanu zdrowia i załączyła do niego kolejne zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2016 r. wskazujące na konieczność całodobowej opieki z powodu rozpoznanych problemów pulmonologicznych. Stwierdziła stanowczo, że za pobył w placówce będzie ponosiła pełną odpłatność.

Rozpatrując złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że przesłanki i zasady umieszczenia w domu pomocy społecznej reguluje ustawa dnia [...] marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 z późn. zm. - u.p.s.). Ustawa w art. 54 ust. 1 - na podstawie którego orzekał organ I instancji stanowi - że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Taka regulacja prawna oznacza, że umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej jest rozwiązaniem ostatecznym, wymagającym kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek warunkujących powstanie prawa do tego rodzaju świadczenia z pomocy społecznej. W pierwszej kolejności osoba taka musi wymagać całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności. Wystąpienie wskazanych okoliczności nie jest jeszcze wystarczające do skorzystania z tej formy pomocy, bowiem łącznie z nimi musi wystąpić niemożność samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu. Nadto dopełnieniem tych przesłanek jest niemożność zapewnienia danej osobie niezbędnej pomocy w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę w formie usług opiekuńczych.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji przyjął, że C. H. nie spełnia wszystkich koniecznych warunków określonych w art. 54 ust. 1 u.p.s., a mianowicie przesłanki niemożności samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu i niemożności zapewnienia niezbędnej pomocy w miejscu zamieszkania przez gminę w formie usług opiekuńczych. Natomiast zdaniem organu odwoławczego niespełniona jest jedynie przesłanka niemożności zapewnienia niezbędnej pomocy w miejscu zamieszkania przez gminę w formie usług opiekuńczych.

Organ II instancji wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że C. H. ma 79 lat, jest rozwiedziona, ma jedno dziecko, syna M. [...] (ur. [...] grudnia 1959 r.), który mieszka w [...], mieszka sama w piętrowym jednorodzinnym domu, utrzymuje się z emerytury z ZUS w wysokości [...] zł i emerytury z zagranicy w wysokości [...] zł, nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Z dokumentów lekarskich, kart informacyjnych leczenia szpitalnego z [...] października 2015 r., [...] listopada 2015 r., [...] kwietnia 2016 r., [...] marca 2016 r., [...] czerwca 2016 r., wynika, że C. H. choruje na astmę oskrzelową, niewydolność zastawki mitralnej, nadkomorowe zaburzenia rytmu, przewlekłą niewydolność krążenia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy. W zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] sierpnia 2016 r. lekarz podstawowej opieki zdrowotnej z przychodni, w której leczy się skarżąca, wskazał, że C. H. jest osobą przewlekle chorą, ale nie wymaga leczenia szpitalnego, wymaga natomiast, ze względu na stan zdrowia, całodobowej opieki na stałe. Świadczenia zdrowotne, jakie należy zapewnić jej w warunkach domu pomocy społecznej mają polegać na leczeniu, badaniu i poradach lekarskich, rehabilitacji leczniczej oraz na badaniu i terapii psychologicznej. W innym zaświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. lekarz medycyny psychiatra wskazał, że skarżąca nie ma zaburzeń psychicznych i nie była leczona psychiatrycznie i właściwym dla niej typem domu pomocy społecznej będzie dom dla osób w podeszłym wieku i dom dla osób przewlekle somatycznie chorych. Z kolei lekarz kardiolog, specjalista chorób wewnętrznych i medycyny sportowej w zaświadczeniu z dnia [...] września 2016 r., które skarżąca załączyła do odwołania, podał, że C. H. wymaga całodobowej opieki z przyczyn kardiologicznych i pulmonologicznych. Do pisma z dnia [...] października 2016 r. skarżąca załączyła kolejne zaświadczenie lekarskie, lekarza chorób wewnętrznych z dnia [...] października 2016 r., że chora wymaga całodobowej opieki z uwagi na zaostrzone POCHP.

W ocenie organu odwoławczego z opisanych wyżej dokumentów lekarskich wynika, że skarżąca cierpi na wiele chorób, które utrudniają jej codzienne funkcjonowanie ale, zdaniem lekarzy, tylko z powodu dwóch problemów zdrowotnych, kardiologicznych i pulmonologicznych, wymaga całodobowej opieki a więc takiej, której potrzebuje osoba ubiegająca się o skierowanie do domu pomocy społecznej (art. 54 ust. 1 u.p.s.). Żadne z trzech zaświadczeń lekarskich jednakże nie zawiera uzasadnienia, w przypadku zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie wskazuje ono, czy istnieje możliwość realizacji świadczeń zdrowotnych wymienionych przez lekarza w miejscu zamieszkania, a jeśli nie, to dlaczego nie, a także nie wynika z nich, jakie konkretne objawy choroby pulmonologicznej i kardiologicznej powodują, że skarżąca nie może funkcjonować w swoim środowisku tak jak dotychczas, tj. przy wsparciu osób drugich. Wobec tego, wbrew argumentowi odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uznało za rozstrzygające w sprawie wypowiedzi lekarzy zawartych w zaświadczeniach z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] września 2016 r. i [...] października 2016 r. Niezależnie jednak od oceny miarodajności dowodowej opisanych wyżej zaświadczeń lekarskich, Kolegium stwierdziło, że analiza pozostałych okoliczności faktycznych sprawy prowadzi do odmiennego wniosku, a mianowicie, że pomoc w postaci usług opiekuńczych stwarza możliwość zapewnienia C. H. niezbędnej pomocy w miejscu zamieszkania.

Organ odwoławczy podkreślił, że materiał dowodowy wskazuje, że C. H. jest sprawna ruchowo i nie ma ograniczeń w wykonywaniu czynności samoobsługowych, jak mycie, ubieranie, jedzenie, a także w załatwianiu czynności fizjologicznych. Według wyjaśnień skarżącej, odnotowanych przez pracownika socjalnego w części VII wywiadu środowiskowego przeznaczonej na ocenę sytuacji osoby i wnioski, skarżąca samodzielnie robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, w tym osobiście złożyła w organie I instancji wniosek w niniejszej sprawie, opłaca rachunki, wykupuje i dawkuje leki, chodzi do lekarza. We wszystkie te miejsca jeździ taksówkami. Natomiast podczas wywiadu pracownik socjalny zaobserwował, że skarżąca porusza się sprawnie po mieszkaniu. W odwołaniu skarżąca nie kwestionuje tych okoliczności co do zasady tylko precyzuje, że taksówkarze noszą jej niewielkie zakupy ze sklepu do domu, noszą jej walizki, kiedy jedzie do szpitala, obiady przywozi jej jadłodajnia, a posprzątać mieszkanie pomaga jej od czasu do czasu koleżanka, tj. odkurzyć, uprać, umyć okna i zawiesić firanki. Twierdzi, że porusza się na krótkich dystansach, chodzi z laską, która pomaga jej na ostatnio pojawiające się zachwiania.

Kolegium wskazało, że nie kwestionuje, że skarżącej w codziennym funkcjonowaniu powinny pomagać i pomagają osoby drugie, ale jednocześnie zastrzega, że w żadnym z dokumentów lekarskich nie stwierdzono choroby, która przejawiałaby się np. w nagłych atakach zagrażających życiu, czy w nagłej utracie przytomności, to jest jednostek chorobowych wymagających stałej obecności drugiej osoby. Tylko raz, w dniu [...] kwietnia 2016 r., skarżącą przywieziono karetką do miejscowego szpitala na wezwanie z powodu bólu w klatce piersiowej, bólu głowy, duszności i zawrotów, ale po konsultacji lekarskiej, wykonaniu badań i podaniu leków, po nieco ponad półtorej godziny, wypisano ją do domu z zaleceniem przyjmowania leków i kontroli za cztery dni w systemie podstawowej opieki zdrowotnej. W dniu [...] maja 2016 r. skarżąca ponownie trafiła na szpitalny oddział ratunkowy z tym, że na Oddział Szpitala Praskiego w W.. Z wywiadu lekarskiego wynika, że skarżąca na dworcu dostała duszności, i że była w trakcie antybiotykoterapii. Lekarz dyżurny stwierdził, że skarżąca nie wymaga obecnie hospitalizacji.

W ocenie organu II instancji powyższe okoliczności, jak i znajdujące się w aktach sprawy karty informacyjne leczenia szpitalnego, uprawniają do przyjęcia twierdzenia, że nawet gdyby skarżąca była osobą wymagającą całodobowej opieki, to i tak przesłanka niemożności zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych nie będzie spełniona. Pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy pisemnie stwierdził, co utrwalił w części V kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego, że jest możliwość zapewnienia usług opiekuńczych przez gminę w miejscu zamieszkania w zakresie odpowiednim do potrzeb skarżącej, tj. w zakresie opieki i prowadzenia gospodarstwa domowego. Skarżąca nie była jednak zainteresowana tego rodzaju formą pomocy tylko kategorycznie zażądała skierowania do domu pomocy społecznej. W związku z tym pracownik socjalny nie utrwalił szczegółów co do tego, w jakim konkretnie zakresie i na jakich zasadach mogłaby ona korzystać z usług opiekuńczych. Okoliczność ta jednak nie niweczy trafności twierdzenia organu o przydatności proponowanych usług do potrzeb skarżącej zważywszy, że sama skarżąca w odwołaniu nie odnosi się do tego argumentu organu, natomiast z jej wyjaśnień zawartych w oświadczeniu z dnia [...] września 2016 r. wynika, że organ oferował jej usługi, tyle że według niej są one niewystarczające, przy czym skarżąca nie podaje, z jakiego konkretnie względu. Kolegium jest zdania, że biorąc pod uwagę cechy psychofizyczne C. H. - a mianowicie to, że nie ma zaburzeń psychicznych, fizycznie jest sprawna, nie ma ograniczeń w samodzielnym zaspokajaniu potrzeb samoobsługowych, po dowiezieniu w odpowiednie miejsce sama robi drobne zakupy, które przenoszą jej taksówkarze, załatwia sprawy urzędowe, odbywa wizyty u miejscowych lekarzy, a także jeździ do lekarzy do L., przy czym z akt nie wynika, jakim środkiem transportu (pismo skarżącej z dnia 10 grudnia br.), realizuje recepty i dawkuje leki, razem z koleżanką czasami sprząta mieszkanie i dotychczas, bez większych problemów, a przynajmniej nic takiego nie wynika z akt sprawy, funkcjonowała we własnym środowisku przy pomocy usługowej innych osób - można przyjąć realne założenie, że usługi opiekuńcze stanowią odpowiednią formę pomocy dla C. H.. Prawidłowość takiej oceny dodatkowo potwierdza okoliczność, że żaden z dokumentów lekarskich nie potwierdza, aby u skarżącej w związku z problemami zdrowotnymi występowały, jak to określa w odwołaniu, zachwiania równowagi, a wręcz przeciwnie z dokumentów tych wynika, tj. z karty informacyjnej Szpitala Praskiego w W. z dnia [...] maja 2016 r., że ma ona siłę wybrać się w podróż do W. w trakcie antybiotykoterapii.

Kolegium stwierdziło, że umieszczenie w domu pomocy społecznej uzależnione jest od niemożności zapewnienia osobie wymagającej całodobowej opieki usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, które to usługi mają zapewnić pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych. Podkreśliło, że nie chodzi tu o zapewnienie opieki przez całą dobę, ale zapewnienie niezbędnej opieki w formie usług opiekuńczych osobie, która wymaga całodobowej opieki, co jasno stanowi art. 54 ust. 1 u.p.s. Niemożność zapewnienia usług w miejscu zamieszkania oznacza niemożliwość przyznania ich w zakresie, jaki jest niezbędny osobie potrzebującej. Pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy pisemnie stwierdził zaś, że jest możliwość zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania (§ 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej /Dz. U. z 2012, poz. 964/), przez co należy rozumieć, że poprzez usługi opiekuńcze można zapewnić C. H. niezbędną pomoc (art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).

Poza tym Kolegium zaznaczyło, że żądanie skarżącej jest ukierunkowane, a mianowicie zażądała ona skierowania do konkretnie oznaczonego domu pomocy społecznej - Domu Pomocy Społecznej w S. "[...]". Żądanie takie wyraziła już we wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. i podtrzymała je podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] września 2016 r. oraz w odwołaniu. Żądanie skierowania do tego konkretnego domu pomocy społecznej podtrzymała również odpowiadając na wezwanie Kolegium skierowanie do niej w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. podając jednocześnie okoliczności uzasadniające w jej ocenie ten wybór. W piśmie tym Kolegium wezwało skarżącą do wyjaśnienia, czy żąda skierowania tylko i wyłącznie do tego konkretnego Domu, czy też nie ma dla niej znaczenia, do jakiego domu pomocy społecznej i gdzie położonego chciałaby być skierowana. Odpowiadając na to wezwanie skarżąca jako okoliczności przemawiające do skierowania jej do tej konkretnej placówki wymieniła: 1) położenie placówki w bezpośrednim sąsiedztwie szpitala, w którym jest poradnia pulmonologiczna, której nie ma w Ł. i dobrze wyposażony oddział kardiologiczny, na uboczu miasta, gdzie są korzystniejsze walory klimatyczne, 2) zapewnienie przez placówkę profesjonalnych usług rehabilitacyjnych, opieki lekarskiej, możliwości korzystania z koncentratora tlenu oraz pobierania inhalacji, prowadzenie warsztatów terapii zajęciowej, 3) wyposażenie placówki w świetlicę, bibliotekę, kino, kuchnię ogólną i dla pensjonariuszy, pralnię dla pensjonariuszy, kaplicę, a także w hospicjum, czego w innych domach nie ma, a uważa, że może ono być jej w przyszłości potrzebne, 4) atrakcyjnie zagospodarowane otoczenie placówki umożliwiające spacery i wypoczynek, 5) miłą obsługę, a także pozytywną opinię o placówce od jej znajomych i przypadkowo poznanych osób.

Kolegium stwierdziło, że zasadą jest kierowanie do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej umieszczeniem w placówce, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej (art. 54 ust. 2). Jeżeli przewidywany okres oczekiwania na miejsce jest dłuższy niż 3 miesiące, osobę kieruje się (na jej wniosek) do innego, najbliższego domu tego samego typu (art. 54 ust. 2a). Z artykułu 54 ust. 2 ustawy wynika więc, że osoba - co do zasady - nie może sobie samodzielnie wybierać domu, do którego ma zostać skierowana, bowiem przysługuje jej jedynie prawo skierowania do odpowiedniego typu domu pomocy społecznej, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania. Przepis ten zastrzega jednak, że okoliczności sprawy mogą wskazywać inaczej pozostawiając w tym zakresie uznaniu organu orzekającego ocenę tej przesłanki. Ocena ta powinna być dokonana z uwzględnieniem zasad ogólnych postępowania zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również zasad zawartych w ustawie o pomocy społecznej, np. tej określonej w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, nakazującej uwzględnienie potrzeb beneficjentów pomocy społecznej tylko wówczas gdy odpowiadają one celom i mieszczą się w możliwościach (organizacyjnych, budżetowych) pomocy społecznej.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie ma możliwości uwzględnienia żądania skarżącej skierowania do domu Pomocy Społecznej w S. "[...]". Po pierwsze Kolegium stwierdziło, że wśród domów pomocy społecznej położonych najbliżej miejsca zamieszkania skarżącej, jest odpowiedni dla niej typ domu prowadzony na zlecenie Powiatu [...] - Dom Pomocy Społecznej w [...] prowadzony przez "[...] z siedzibą w C.". Jest to dom dla osób w podeszłym wieku, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności nie mogą samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu oraz którym nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Z ustaleń Kolegium wynika, że wprawdzie na dzień [...] listopada 2016 r. nie było w tym Domu wolnych miejsc, ale - co ma istotne znaczenie w świetle 54 ust. 2 u.p.s.- czas oczekiwania na umieszczenie w nim wynosił średnio poniżej 3 miesięcy.

W ocenie Kolegium skarżąca nie wykazała okoliczności, które z obiektywnego punktu widzenia uzasadniałyby skierowanie jej do domu pomocy społecznej zlokalizowanego poza terenem powiatu [...]. Dom Pomocy Społecznej w [...], tak jak i Dom Pomocy Społecznej w S. "[...]", jest przeznaczony dla dorosłych osób wymagających całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności niemogących samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym. Zgodnie z art. 55 ust. 1 u.p.s. i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i P. Społecznej z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 964) dom pomocy społecznej, niezależnie od typu, świadczy wobec swojego mieszkańca cztery kategorie usług: bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne, te ostatnie w stosunku do dzieci i młodzieży. Do usług bytowych należy m.in. utrzymanie czystości, natomiast do usług opiekuńczych i wspomagających należy m.in.: udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnacja, niezbędna pomoc w załatwianiu spraw osobistych, organizacja terapii zajęciowej, zapewnienie dostępu do biblioteki, codziennej prasy, organizacja świąt, zapewnienie kontaktu z kapłanem i udział w praktykach religijnych, zgodnie z wyznaniem mieszkańca domu, sprawienie pogrzebu zgodnie z wyznaniem zmarłego (§ 5 rozporządzenia). Warunkiem spełnienia standardów dotyczących usług opiekuńczych i wspomagających jest zatrudnienie odpowiedniej liczby wykwalifikowanych pracowników osób gwarantujących efektywną realizację usług opiekuńczych wspomagających (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Budynek, w którym mieści się taka placówka, powinien być pozbawiony barier architektonicznych (§ 6 ust. 1 pkt 1 lit. A). W placówce muszą się znajdować w szczególności: pokoje mieszkalne i dziennego pobytu, jadalnia, gabinet medycznej pomocy doraźnej, pomieszczenia do terapii i rehabilitacji, kuchenka pomocnicza, pralnia, pokój gościnny, pomieszczenia pomocnicze do prania i suszenia, miejsce kultu religijnego zgodne z wyznaniem mieszkańca domu, jeżeli nie ma on możliwości uczestniczenia w nabożeństwach poza domem (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Usługi bytowe, opiekuńcze i wspomagające, jak wynika z art. 55 ust. 1 ustawy i rozporządzenia, świadczone są na poziomie obowiązującego standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb osób w nim przebywających. Organizacja domu pomocy społecznej, zakres i poziom usług świadczonych przez dom uwzględnia w szczególności wolność, intymność, godność i poczucie bezpieczeństwa mieszkańców domu oraz stopień ich fizycznej i psychicznej sprawności (art. 55 ust. 2 ustawy). Kolegium wskazało, że niezależnie, do której placówki odpowiedniego typu skarżąca byłaby ewentualnie skierowana, to prawodawca gwarantuje jej wszędzie takie same standardy świadczenia usług i warunków lokalowych. Zatem przekonanie skarżącej, że tylko placówka w S. zapewniłaby jej wymienianą przez nią opiekę medyczną, podczas gdy wszystkie domy pomocy społecznej świadczą tylko podstawową opiekę, realizację usług rehabilitacyjnych, prowadzenie terapii zajęciowej, a także określone warunki lokalowe oraz możliwość praktykowania własnych przekonań religijnych, jest przekonaniem subiektywnym, a kryteria czysto subiektywne nie mogą decydować o domu pomocy społecznej.

Organ II instancji wyjaśnił, że skierowania skarżącej do wskazanego Domu Pomocy Społecznej w S. nie uzasadniają również argumenty o korzystnym położeniu klimatycznym, bezpośrednim sąsiedztwie szpitala wyposażonego w oddział pulmonologiczny i kardiologiczny, gdyż nie zostały one poparte żadnym dokumentem lekarskim. Wystarczającym powodem do skierowania skarżącej do tego domu nie jest również subiektywne przekonanie skarżącej o atrakcyjnym zagospodarowaniu otoczenia tego Domu, zwłaszcza, że Dom Pomocy Społecznej w [...] ma też swoje walory - położony na dużym, zagospodarowanym i zielonym terenie, na którym urządzone są alejki spacerowe, altany, oczka wodne i niewielki staw (informacje ze strony internetowej tego Domu). Nie sposób również uznać za wystarczający argument skarżącej o miłej obsłudze i pozytywnej opinii o placówce, podczas gdy w tym względzie nic innego nie można powiedzieć o placówce w [...].

Kolegium stwierdziło, że umieszczenie w domu pomocy społecznej nie służy zaspokojeniu wszystkich potrzeb jego mieszkańca, a zwłaszcza tych subiektywnych, gdyż nie taka jest funkcja tego rodzaju pomocy. Pobyt w domu pomocy społecznej ma na celu przede wszystkim zapewnienie osobie uprawnionej całodobowej opieki, natomiast kwestie odnoszące się do skierowania do konkretnego domu pomocy społecznej uzależnione są od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (art. 54 ust. 1 i 2 u.p.s.). Zdaniem Kolegium w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie ma podstaw do obiektywnego zakwestionowania jakości i zakresu opieki oferowanej przez Dom Pomocy Społecznej w [...] w porównaniu z Domem Pomocy Społecznej w S., toteż wymienione przez skarżącą argumenty nie uzasadniają skierowania do wskazanego domu pomocy społecznej.

W ocenie Kolegium odmowa skierowania C. H. do domu pomocy społecznej nie zagraża jej egzystencji. Skarżąca ma stały miesięczny dochód w wysokości [...] zł, z którego może opłacić wynajęcie prywatnej opiekunki. Może ponadto ubiegać się o usługi opiekuńcze z pomocy społecznej oraz o zwolnienie całkowite lub częściowe z ponoszenia odpłatności za usługi. Może też korzystać z bezpłatnej opieki pielęgniarki w ramach pomocy długoterminowej zaleconej przez lekarza i refundowanej przez N. Fundusz Zdrowia.

Podsumowując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że możliwość zapewnienia C. H. usług opiekuńczych świadczonych przez gminę w miejscu zamieszkania oznacza, że brak jest przesłanek do skierowania do domu pomocy społecznej, bowiem nie zostały spełnione wszystkie warunki wymienione w przepisie art. 54 ust. 1 u.p.s., a mianowicie nie został spełniony warunek - niemożności zapewnienia niezbędnej pomocy w miejscu zamieszkania. To, że skarżąca nie chce korzystać z usług opiekuńczych, nie oznacza, że automatycznie staje się uprawniona do skierowania do domu pomocy społecznej.

Odnosząc się do argumentu odwołania i dodatkowego pisma z dnia [...] listopada 2016 r., że skoro skarżąca będzie ponosiła pełną odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, to może wybrać sobie dom w jakim chce przebywać. Kolegium stwierdziło, że kwestia odpłatności za pobyt w domu pomocy nie ma decydującego znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy przyznania bądź nieprzyznania prawa do skierowania do domu pomocy społecznej (art. 54 ust. 1 u.p.s.). Deklaracja skarżącej, że będzie pokrywała pełny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej mogłaby mieć znaczenie dopiero przy ustaleniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). Jest to jednak zagadnienie wtórne, które może być przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 60 i 103 ustawy o pomocy społecznej). Słuszności rozstrzygnięcia nie podważa również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., którego naruszenie skarżąca wywodzi z uniemożliwienia jej realizacji prawa do wypowiedzi. Organ I instancji wprawdzie nie zawiadomił skarżącej o możliwości złożenia końcowego oświadczenia, jednakże nie wydaje się, aby z tego powodu doznała ona uszczerbku w swoich prawach procesowych skoro materiał dowody, poza wywiadem środowiskowym, którego ustalenia skarżąca zaakceptowała własnoręcznym podpisem, zawiera dokumenty przedłożone przez nią samą. Nadto skarżąca nie wykazało z uniemożliwieniem, jakiej konkretnie czynności procesowej naruszenie to należałoby wiązać i jaki byłby jego wpływ na wynik sprawy.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie C. H., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1/ naruszenie prawa materialnego - art. 54 ust. 1 u.p.s. poprzez odmowę skierowania do domu pomocy społecznej, mimo że spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w tym artykule, w szczególności przesłanka niemożliwości zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych;

2/ naruszenie prawa materialnego - art. 54 ust. 2 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 54 ust. 2a, możliwe jest skierowanie do domu pomocy społecznej wyłącznie położonego najbliżej miejsca zamieszkania, podczas gdy przepis ten czyni wyjątek dla sytuacji, kiedy "okoliczności sprawy wskazują inaczej";

3/ naruszenie przepisów postępowania - art 80 k.p.a., polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, prowadzącej do błędnych ustaleń faktycznych, tj.:

- ustalenia, że stan zdrowia C. H. pozwala na zapewnienie jej wystarczającej pomocy w drodze usług opiekuńczych,

- ustalenie, że okoliczności sprawy, o których stanowi art 54 ust. 2 u.p.s. nie pozwalają na skierowanie skarżącej do innego domu pomocy społecznej, niż dom położony najbliżej jej miejsca zamieszkania,

- ustalenia, sprzecznie z dokumentacją medyczną i zaświadczeniami lekarskim z akt sprawy, że C. H. jest sprawna ruchowo i nie ma ograniczeń w wykonywaniu czynności samoobsługowych;

4/ naruszenie przepisów postępowania - art. 84 k.p.a. polegające na ustaleniu przez SKO samodzielnie okoliczności, co do których konieczne są wiadomości specjalne i specjalistyczna wiedza biegłego lekarza, w szczególności samodzielne ustalenie przez SKO, iż możliwe jest zapewnienie skarżącej usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania oraz ustalenie, iż skarżąca jest sprawna ruchowo i nie ma ograniczeń w wykonywaniu czynności samoobsługowych;

5/ naruszenie przepisów postępowania - art 7, 77 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpanie inicjatywy dowodowej:

- zaniechanie zwrócenia się do MOPS w Ł. o przedstawienie informacji jakie usługi opiekuńcze i w jakim zakresie organ jest w stanie świadczyć C. H., na okoliczność ustalenia czy usługi te są wystarczające zgodnie z art. 54 ust 1 u.p.s.,

- zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza kardiologa, internisty, ortopedy i pulmonologa na okoliczność ustalenia czy możliwe jest zapewnienie C. H. usług opiekuńczych w zakresie niezbędnym, jakie powinny być to usługi i w jakim wymiarze.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że nie ma racji organ II instancji twierdząc, że skarżąca jest osobą poruszającą się samodzielnie i nie ma ograniczeń w wykonywaniu czynności samoobsługowych. Skarżąca z uwagi na swoje problemy z płucami oraz krążeniem odczuwa ciągłą duszność. Zrobienie kilku kroków wiąże się dla niej z wielkim wysiłkiem i problemami z oddychaniem, w szczególności brakiem tlenu. Dodatkowo skarżąca cierpi na osteoporozę. Każdy nieostrożny ruch może zakończyć się upadkiem i złamaniem kości. Skarżąca chodzi z trudem, potyka się, ma zachwiania równowagi. Z uwagi na fakt, że skarżąca ma tętniaka w głowie zachwiania równowagi mogą wiązać się z tym schorzeniem. C. H. potrzebuje pomocy w wstawaniu z łóżka, jedzeniu, ubieraniu, myciu. Nie jest w stanie samodzielnie przygotować sobie żadnego posiłku, nie jest w stanie stać dłużej niż chwilę, dłuższe siedzenie również ją męczy. Nie jest w stanie posprzątać sobie mieszkania. W sprzątaniu wyręczają ją osoby trzecie, jedzenie zamawia w jadłodajni, zakupy robią jej taksówkarze. Ponadto skarżąca ma problemy z tarczycą. SKO niesłusznie oceniło, że skarżąca jest sprawna ruchowo i nie ma ograniczeń w czynnościach samoobsługowych. Niektóre czynności wykonuje, jako że musi, gdyż nie ma żadnej pomocy, nie oznacza to, że czynności te powinna wykonywać i pozostaje to bez wpływu na jej stan zdrowia. Lekarz zabronił skarżącej jakiegokolwiek wysiłku, a przy stanie zdrowia skarżącej wysiłkiem jest wstanie z łóżka i przejście do stołu. Fakt, że u C. H. nie twierdzono chorób narządu ruchy nie oznacza, iż skarżąca może się swobodnie poruszać, jako że ograniczenia w poruszaniu mogą wynikać również z innych chorób, w tym przypadku pulmonologicznych i kardiologicznych, w szczególności chodzi o ogromną męczliwość oraz duszność przy poruszaniu.

Skarżąca wskazała również, że SKO dokonało ustaleń sprzecznych z tym co stwierdzili lekarze w 3 zaświadczeniach lekarskich, mimo że nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego. SKO oparło się jedynie na własnych przypuszczeniach, co pozwoliło niesłusznie zakwestionować treść zaświadczeń lekarskich. W sprawie konieczne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza, który oceniłby czy na podstawie dokumentacji medycznej skarżąca jest sprawna ruchowo, jakich usług opiekuńczych potrzebuje, czy konieczne jest skierowanie do domu pomocy społecznej. Skarżąca wskazała, że wymaga opieki całodobowej, co zostało wykazane dokumentacją medyczną i zaświadczeniami lekarskimi. Nie można zgodzić się z Kolegium, że zapewnienie niezbędnej opieki w formie usług opiekuńczych nie równa się zapewnieniu opieki przez całą dobę. Skoro skarżąca wymaga opieki całodobowej, a zapewniona zostanie jej tylko częściowa opieka, to oczywistym jest że opieka ta nie będzie wystarczającą w rozumieniu art 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Skarżącej zaproponowano usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, ale po przedstawieniu zakresu tych usług przez pracownika pomocy społecznej okazało się, że nie jest to nawet połowa pomocy jakiej potrzebuje C. H., wobec czego skarżąca odrzuciła tą ofertę, jako że pomoc jaka miała być świadczona byłaby niewystarczająca. Kolegium nie przeprowadziło postępowania dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia jakimi usługami opiekuńczymi i w jakim wymiarze dysponuje Gmina w przypadku C. H..

Zdaniem Kolegium okoliczności powoływane przez C. H. nie wskazują na możliwość skierowania jej do domu pomocy innego niż położony najbliżej jej miejsca zamieszkania. Zdaniem skarżącej stanowisko Kolegium nie jest zasadne. Przepis, który mówi iż powinno się kierować do ośrodka położonego najbliżej miejsca zamieszkania jest ułatwieniem dla osoby mającej być umieszczoną w DPS, a nie powinien być interpretowany sztywno i służyć jako powód do odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddalonego dalej od miejsca zamieszkania, w sytuacji kiedy wnioskującemu o skierowanie do DPS nie zależy na tym by był to dom położony najbliżej miejsca zamieszkania. Przepis ten powinien być interpretowany na korzyść osoby kierowanej do DPS, aby nie pokrzywdzić takiej osoby skierowaniem do domu znacznie oddalonego od miejsca zamieszkania. W sytuacji kiedy sama osoba kierowana chce być umieszczona w DPS oddalonym od jej miejsca zamieszkania żaden interes nie stoi na przeszkodzie umieszczeniu jej w takim domu w jakim chce być umieszczona.

Skarżąca, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 897/12 wskazała, że należy zapewnić osobie umieszczonej w DPS poczucie bezpieczeństwa, aby czuła się jak w domu. Standard DPS w S. jest znacznie wyższy niż DPS w [...], jest to nie tylko subiektywne uczucie ale fakt. Ustawodawca gwarantuje minimalny standard opieki i warunków bytowych, a nie maksymalny. Faktem jest, że warunki w domu w S. są znacznie lepsze niż DPS w [...]. DPS w S. położony jest blisko szpitali, jest w nim hospicjum, biblioteka, kino, sala gimnastyczna, odpowiednie zabiegi na płuca i na kości, tych udogodnień nie ma w DPS w [...], cena DPS w [...] jest znacznie niższa niż domu w S., co oczywiście wiąże się z niższym standardem pobytu. Argumenty przemawiające za DPS w S. jakie podała skarżąca był istotne i powinny być uwzględnione. Z opinii osób, które znają DPS w [...] skarżąca wie, że w domu w [...] pracują siostry zakonne i jest tam bardzo duży rygor i konieczne jest wstawanie o 6.00 rano oraz ciągła modlitwa. Pracownik opieki społecznej w Ł. proponował skarżącej zamieszkanie w DPS w [...], podczas gdy jest to DPS dla osób umysłowo chorych. Ta placówka była proponowana skarżącej kilkukrotnie. Ponadto w domu w [...] znajdują się wyłącznie osoby bardzo chore, niechodzące, prawie umierające, skarżąca nie miałaby tam towarzystwa, co źle wpłynęłoby na jej zdrowie psychiczne. W DPS w S. znajdują się ludzie na wózkach inwalidzkich, po wypadkach, chodzący, również w wieku skarżącej, stanowią one odpowiednie towarzystwo dla skarżącej. Samopoczucie psychiczne w DPS również jest ważne.

Skarżąca wskazała również, że mieszka w szeregowcu, którego udział w ˝ darowała swojej bratowej w zamian za opiekę. Bratowa nie wywiązała się z obietnicy, córka bratowej również obiecała opiekować się skarżącą, ale również z tego obowiązku się nie wywiązuje. Skarżąca wskazała, że została oszukana przez rodzinę.

Do skargi oraz pisma z dnia [...] lutego 2017 r. skarżąca dołączyła zaświadczenia lekarskie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.

Skarżąca w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. "Stanowisko w odniesieniu do odpowiedzi na skargę" wskazała, na porównanie odległości DPS - ów o jej miejsca zamieszkania oraz dołączyła kolejną dokumentację medyczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 54 ust. 1 u.p.s., osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Z powyższego przepisu wynika, że organ rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej ma obowiązek zebrać materiał dowodowy oraz wyjaśnić na jego podstawie czy wniosek spełnia następujące materialne przesłanki: 1) osoba, której wniosek dotyczy wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, 2) osoba ta nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, 3) osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Orzeczenie o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wymaga łącznego spełnienia wyżej wyliczonych przesłanek. W świetle analizowanego przepisu subiektywne przekonanie i wola uzyskania tej formy pomocy nie są okolicznościami wystarczającymi do jej przyznania. Przede wszystkim mieć trzeba na uwadze, że umieszczenie w domu pomocy społecznej, jak wynika to z systematyki chociażby art. 36 pkt 2 lit. l u.p.s., jest ostatecznością. Wskazuje na to przede wszystkim jednak redakcja art. 54 ust. 1 u.p.s., który umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej nawet w razie spełnienia dwóch pierwszych wyżej wskazanych przesłanek materialnych, uzależnia od stwierdzenia, że osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Tak więc, umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością i powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji rodzinnej (wyrok NSA z dnia 21.10.2010 r., sygn. akt I OSK 880/10).

W zaskarżonej decyzji organ II instancji przeprowadził prawidłową wykładnię art. 54 ust. 1 u.p.s., wskazując, że prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje, jeżeli są spełnione przesłanki: konieczność całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemożliwość samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym, brak możliwości zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zakwestionowało stanu chorobowego C. H. (odmiennie niż organ I instancji), ale oceniło sytuację skarżącej z punktu spełnienia pozostałych przesłanek ustawowych. Stan faktyczny sprawy z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie wskazuje na naruszenie przez organy administracji art. 54 ust. 1 u.p.s., albowiem z akt sprawy wynika, że skarżącej może zostać zapewniona pomoc w postaci zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu jej zamieszkania i tym samym nie są spełnione wszystkie przesłanki wskazujące na konieczność umieszczenia w domu opieki społecznej, a okoliczność rezygnacji przez skarżącą z zapewnienia usług opiekuńczych nie przesądza w żaden sposób o konieczności skierowania jej do domu opieki społecznej.

Odnosząc się do zarzutu nieprzedstawienia skarżącej "w jakim zakresie organ pomocy społecznej jest w stanie świadczyć usługi opiekuńcze" to wskazać należy, że zarzut ten jest bezzasadny wobec postawy skarżącej prezentowanej w toku prowadzonego postepowania. Skarżąca wskazała podczas wywiadu środowiskowego, że oczekuje umieszczenia w domu pomocy społecznej oraz nie chce pomocy w formie usług opiekuńczych (str. 7 wywiadu).

Z treści powyższych przepisów wynika, iż umieszczenie w domu pomocy społecznej powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji rodzinnej (wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 880/10).

Podkreślić należy, że decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 u.p.s.). Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej (art. 107 ust. 1 u.p.s.). Pracownik socjalny, przeprowadzając wywiad, bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę planowania pomocy (§ 2 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 712) obowiązującego w dniu przeprowadzania wywiadu środowiskowego. W rozpatrywanej sprawie rodzinny wywiad środowiskowy został przeprowadzony prawidłowo. Dokonano oceny, że C. H. może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze to podkreślić należy, że stan chorobowy skarżącej nie był kwestionowany przez organ odwoławczy (brak spełnienia pozostałych przesłanek przesądził o odmowie skierowania do domu pomocy społecznej). Natomiast dołączona do skargi dokumentacja medyczna nie może być podstawą orzekania przez Sąd. Wszelkie okoliczności zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu na ocenę jej legalności, bowiem o zgodności z prawem tej decyzji decyduje Sąd, biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jej wydania.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 54 ust. 2 u.p.s., zgodnie z którym osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Powyższy przepis nie był podstawą wydania decyzji wobec niespełnienia przesłanek określonych w art. 54 ust. 1 u.p.s. Organ administracji mógłby naruszyć wskazany przepis gdyby osoba spełniająca warunki określone w art. 54 ust. 1 u.p.s. (w rozpoznanej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca) nie została skierowana do domu pomocy społecznej w sposób określony w powyższym przepisie.

Wobec niespełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 54 ust. 1 u.p.s. i w konsekwencji odmowa skierowania do domu pomocy społecznej zbędne były rozważania organu odwoławczego dotyczące opisu Domu Pomocy Społecznej w [...], jak i Domu Pomocy Społecznej w S. "[...]". Powyższa nieprawidłowość nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niezasadne są tym samym zarzuty skargi w tym zakresie oraz argumentacja zawarta w piśmie dotycząca odległości domów pomocy społecznej od miejsca zamieszkania skarżącej.

Problemem oczywiście jest brak stałego nadzoru i wsparcia ze strony rodziny dla skarżącej, ale nie wynika to z okoliczności obiektywnych, lecz niewłaściwych relacji rodzinnych, które, gdyby uległy poprawie, mogłyby być dodatkowym wsparciem dla skarżącej (zob. fragment wywiadu środowiskowego z dnia [...] września 2016 r., oświadczenie z dnia [...] września 2016 r., ostatni akapit skargi do Sądu). Taki stan rzeczy nie może jednak, w ocenie Sądu, przesądzać o konieczności umieszczenia skarżącej w jednostce całodobowej opieki. Argumentem takim nie może podnoszony przez skarżącą "problem w utrzymaniu domu".

Wskazując na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.