Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 105/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4  pkt 3, pkt 4, ust. 3 lit. a, art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 4, zał. nr 3 pkt 1.1.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 13 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska -Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 24 czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 93 ust. 1, art. 92 w związku z art. 5 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874), art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102 z dnia 11.04.2006 r., s.1) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia 6 grudnia 2010 r. nałożył na P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.M. P. K. karę pieniężną w kwocie [...] zł. z tytułu:

1. wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji (8000 zł.);

2. wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (500 zł.);

3. przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego:

1. o czas powyżej 15 minut do 30 minut (1 x 150 zł.);

2. za każde następne rozpoczęte 30 minut (5 x 200 zł.).

W odwołaniu od powyższej decyzji P. K. wniósł o jej uchylenie w części, w jakiej nałożono na niego karę pieniężną w kwocie 8.000,00 zł. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji i umorzenie postępowania w tym zakresie.

Wraz z odwołaniem strona przedłożyła porozumienie handlowe z dnia 5 lutego 2010 r. oraz faktury VAT.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 30 września 2011 r., działając na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 Kpa, art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 oraz pkt 1.1, pkt 1.7, pkt 10.3 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( tekst jedn. Dz.U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102 z dnia 11.04.2006 r., s.1), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organy obu instancji orzekały na podstawie następującego stanu faktycznego.

W dniu 6 grudnia 2010 r. funkcjonariusze celni, w miejscowości C. na drodze krajowej nr 11, zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...] (zarejestrowany na [...] S.A.) o dopuszczalnej masie całkowitej 11900 kg. Kierowcą ww. pojazdu był K. K., który zeznał, że jest pracownikiem firmy P.M. P. K. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W momencie kontroli przewoził towar w postaci artykułów spożywczych (mrożonych) na trasie P. – G.. Sprzedawcą towaru, według okazanych dokumentów ( faktura VAT nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], z dnia 03.12.2010 r., nr [...], nr [...] z dnia 04.12.2010 r., nr [...], dokument wydania towaru z magazynu nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z dnia 03.12.2010 r., nr [...], nr [...], nr [...] z dnia 04.12.2010 r.) była firma S. F.G. Sp. z o.o., a odbiorcami sklepy m.in. w T., S., L., R. i B. Kontrolowany okazał wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wystawionego przez Ministra Infrastruktury i ważnego do dnia 10.04.2012 r. na firmę P.M. P. K. oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i spełnieniu wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym. Nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego.

W pojeździe zamontowany był tachograf cyfrowy. Podczas kontroli przeanalizowano czas pracy kierowcy, odbycie przez niego okresów odpoczynku i przerw za okres od dnia 08.11.2010 r. do dnia 06.12.2010 r. Analiza danych zapisanych na karcie kierowcy wykazała, że K. K. nie udokumentował okresów aktywności i wypoczynku z okresu kontroli, tj.: od 03.12.2010 r. godz. 17:23 do 06.12.2010 r. godz. 07:37. Kontrolowany w pojeździe nie posiadał, a tym samym nie okazał do kontroli, za wymienione okresy wymaganej liczby wykresówek, zapisów na karcie kierowcy lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.

Analiza okazanych danych zapisanych na karcie kierowcy z dnia 2 grudnia 2010 r. wykazała, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godz. Kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 30 minut w okresie od godziny 8:46 do godziny 19:23 (w okresie tym zarejestrowano przerwy: 30 minutową – 11:01 – 11:31, 15-minutową – 14:17 – 14:32). Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruki) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu.

Mając na uwadze stan faktyczny stwierdzony w trakcie kontroli drogowej pojazdu organy celne stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki do zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca wykonywał bowiem przewóz drogowy pojazdem samochodowym przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony, po drodze krajowej.

Organy celne stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie strona dokonywała transportu drogowego towaru, który w chwili kontroli stanowił przedmiot sprzedaży pomiędzy firmą S. F.G. Sp. z o.o jako sprzedawcą, a jej kontrahentami jako nabywcami. Nie stanowił zatem czynności prawnej sprzedaży dokonywanej przez stronę, gdyż w chwili kontroli firma P.M. P. K. nie była już właścicielem towaru, nie mogła zatem dokonać sprzedaży kontrolowanego towaru. Organy celne uznały, że przewożone towary stanowiły przedmiot sprzedaży firmy S.F. G. Sp. z o.o, a nie Strony (co zresztą wynikało z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy). Przewóz taki więc nie może być zwolniony z obowiązków nałożonych przez przepisy omawianej ustawy, również w zakresie posiadania wymaganej licencji.

Oceniając natomiast znaczenie porozumienia handlowego z dnia 5 lutego 2010 r., z którego Strona wywodziła niepodleganie ustawie o transporcie drogowym, organ odwoławczy stwierdził, że umowa ta jako instrument prawa cywilnego nie może uchylać ciążących na przedsiębiorcy obowiązków o charakterze publicznoprawnym.

Z kolei, dołączone do odwołania faktury wskazują jedynie, w jakim momencie nastąpiło przeniesienie własności w wyniku sprzedaży przez Stronę towaru firmie S.F. G. Sp. z o.o. Ponadto wynika z nich bezspornie, że towar ten został zakupiony przez ww. firmę od strony, a następnie odsprzedany przez firmę S.F.G. Sp. z o.o. dalszym jej kontrahentom. Organy uznały zatem, że przewożony w dniu kontroli towar nie stanowił przedmiotu umowy sprzedaży dokonanej przez stronę skarżącą, nie pozostawał z nią w żadnej relacji, o której mowa w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym.

W konsekwencji organy obu instancji uznały, że w niniejszej sprawie poprzez nie spełnienie warunku wymienionego w art. 4 pkt 4. lit. c ustawy o transporcie drogowym, zachodzi przesłanka do uznania, że wykonywany w dniu kontroli tj. 6 grudnia 2010 r. przez przedsiębiorcę przewóz, nie spełniał definicji przewozu na potrzeby własne, tym samym zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym przewóz ten winien być zakwalifikowany jako transport drogowy. Oznacza to, że zaszły przesłanki do zastosowania przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, w zw. z pkt 1.1. załącznika do tej ustawy, który karą 8.000 zł. sankcjonuje naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy, a więc wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. K., wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w części dotyczącej nałożenia na niego kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez licencji w wysokości 8000 zł. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędną jego wykładnię polegającą na błędnej interpretacji przesłanki określonej w podpunkcie c) omawianego przepisu dotyczącej wymogu dokonania sprzedaży przewożonych towarów, a w konsekwencji ustaleniu przez organ wydający decyzję, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały łącznie spełnione wszystkie przesłanki wymagane dla uznania wykonywanego przewozu za przewóz na potrzeby własne i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Strona podniosła, że przewóz wykonywany w dniu 6 grudnia 2010 r. spełniał wszystkie warunki do uznania go za przewóz na potrzeby własne, w szczególności warunek dotyczący przewożonego ładunku. Przewożony towar został bowiem przez skarżącego sprzedany, o czym świadczą przedstawione przez niego wraz z odwołaniem faktury. Zdaniem skarżącego fakt, że towar ten został następnie odsprzedany dalszym kontrahentom, nie może automatycznie wykluczać możliwości spełnienia przesłanki dotyczącej przewożonego ładunku przy wykonywaniu przewozu na potrzeby własne, nie ma on bowiem znaczenia z punktu widzenia dyspozycji przepisu art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym. W ocenie przedsiębiorcy organy dokonały również błędnej wykładni porozumienia handlowego z dnia 5 lutego 2010 r., które zawarł ze S. F.G. Sp. z o.o. Strona zauważyła bowiem, że umowa ta wraz z przedłożonymi przez nią fakturami stanowi dowód sprzedaży przewożonych towarów i pomocniczego – w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej – charakteru przewozu wykonywanego w dniu 6 grudnia 2010 r. W konsekwencji za niezgodne z prawem skarżący uznał nałożenie na niego kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez licencji w sytuacji wykonywania przewozu na potrzeby własne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celne wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem oceny legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, na mocy której nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 9.650 zł. za naruszenie przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego, stwierdzone podczas kontroli pojazdu w dniu 6 grudnia 2010 r.

Ustalony przez organy stan faktyczny nie był sporny pomiędzy stronami.

Skarżący nie kwestionował również nałożonej na niego kary za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego.

Zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia jest natomiast to, czy w okolicznościach niniejszej sprawy organy zasadnie nałożyły na skarżącego karę pieniężną w kwocie 8000 zł. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Skontrolowanym w dniu 6 grudnia 2010 r. samochodem ciężarowym marki [...] o nr rejestracyjnym [...], prowadzonym przez pracownika firmy P.M. P. K., przewożony był towar w postaci artykułów spożywczych (mrożonych) na trasie P. – G. Sprzedawcą towaru, według okazanych dokumentów (faktura VAT nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], z dnia 03.12.2010 r., nr [...], nr [...] z dnia 04.12.2010 r., nr [...], dokument wydania towaru z magazynu nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z dnia 03.12.2010 r., nr [...], nr [...], nr [...], z dnia 04.12.2010 r.) była firma S.F.G. Sp. z o.o. O. ul. [...], a nabywcami sklepy m.in. w T. S., L., R. i B.

Zdaniem skarżącego, wykonywany w dniu 6 grudnia 2010r. przewóz był przewozem na potrzeby własne, wykonywanym pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej i spełniał wszystkie warunki wskazane w art. 4 pkt 4 u.t.d. W postępowaniu przed organami administracyjnymi oraz w skardze wniesionej do Sądu, skarżący podnosił, że przewożone przez jego pracownika towary zostały sprzedane firmie S.F.G. Sp. z o.o., z którą łączy go porozumienie handlowe, na mocy którego zobowiązany jest do dostarczania sprzedanych towarów wskazanym przez kontrahenta klientom. Usługa ta zaś jest wliczona w cenę towaru. Skarżący dołączył do sprawy porozumienie handlowe z dnia 5 lutego 2011r. zawarte z firmą S. F.G. oraz kopie faktur wystawionych w listopadzie i grudniu, na dowód dokonywanych przez P.M. P. K. sprzedaży na rzecz S.F.G. Sp. z o.o.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – w dalszej części u.t.d. - niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorące lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Nie budzi wątpliwości, że dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych w ww. przepisie warunków. W sytuacji, gdy któryś z warunków nie jest spełniony, w chwili wykonywania transportu, wykonywany przewóz stanowi transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.t.d.

Jak wynika z ustaleń, dokonanych w oparciu o zgromadzony w aktach materiał dowodowy, w momencie kontroli skarżący nie był właścicielem przewożonych towarów. Z przedłożonych faktur nie wynika również, że przewożone towary zostały przez niego sprzedane. Sprzedawcą towarów jest bowiem S. F.G. Sp. z o.o. O., ul. [...], a nabywcami sklepy m.in. w T., S., L., R. i B.

Zdaniem Sądu, należy przyznać rację organom, że dla oceny, czy przewożony towar spełnia warunki, o których mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d , istotne są okoliczności istniejące w dacie kontroli. Koniecznym zatem jest, aby w dniu kontroli rzeczy przewożone pojazdem należącym do przedsiębiorcy były jego własnością lub zostały przez niego sprzedane, kupione (...). Dlatego nie może mieć znaczenia dla tej oceny to, jakim operacjom handlowym towar ten był poddawany wcześniej. W dniu kontroli sprzedawcą przewożonych towarów, figurującym na przedłożonych organom kontrolującym fakturach, była firma S.F.G. Sp. z o.o. Wobec powyższych okoliczności, trafnie organy obu instancji przyjęły, że w dniu kontroli skarżący przewoził towar, który w całości był przedmiotem obrotu gospodarczego dokonanego przez firmę S.F.G. Sp. z o.o.

Ponadto, zdaniem strony o nieodpłatnym charakterze wykonywanego przewozu ma świadczyć treść porozumienia handlowego z dnia 5 lutego 2010 r. zawartego pomiędzy skarżącym oraz S.F.G. Sp. z o.o. w O. W punkcie 5 porozumienia ustalono bowiem, że Sprzedający (skarżący) zobowiązuje się do przewozu sprzedanych na rzecz Kupującego towarów i dostarczenia ich do wskazanych przez Kupującego odbiorców. Usługi te są wliczone w cenę towaru uiszczaną przez Kupującego. Zdaniem Sądu , z treści wskazanego wyżej porozumienia wynika , że przewóz towarów nie był , jak twierdzi skarżący, bezpłatny (świadczony gratis), ale wliczony w cenę towaru uiszczaną przez kupującego – S.F.G. Sp. z o.o .Niewątpliwie zatem, świadczone na rzecz S.F.G. Sp. z o.o usługi transportowe miały odpłatny charakter.

Wobec powyższego, za prawidłowe Sąd uznał ustalenia i dokonaną na ich podstawie ocenę organów obu instancji, które przyjęły, że kontrolowany przewóz nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4. u.t.d.

Konsekwencją zaś dokonanych ustaleń i oceny było przyjęcie, że wykonywany przez skarżącego przewóz, zgodnie z art. 4 ust. 3 lit. a u.t.d należało klasyfikować, jako transport drogowy i wówczas, stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d., koniecznym jest posiadanie przez podmiot wykonujący taki transport odpowiedniej licencji.

Wobec zaś faktu nieposiadania przez skarżącego w czasie kontroli pojazd, będącego jego własnością, licencji na wykonywanie transportu drogowego, zaistniały okoliczności uzasadniające nałożenie na skarżącego kary w trybie art. 92 ust. 4 u.t.d. w związku z pkt 1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.. Dz. U. z 2012, poz. 270), orzekł o oddaleniu skargi.