Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1914/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 94a
journal: Dz.U. 2004 nr 53 poz 533
law: ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy działalności apteki. skargę oddala.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] decyzją znak [...] wydana dnia [...] lipca 2007 r. na podstawie art. 94 a ust. 2, 3, 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne nakazał natychmiastowe zaprzestanie prowadzenia reklamy działalności aptek znajdujących się na terytorium województwa [...], które należą do spółki działającej pod firmą E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. rozpowszechnianej za pomocą katalogu cenowego zawierającego produkty lecznicze oraz wyroby medyczne podlegające refundacji, oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku postępowania prowadzonego w sprawie zbadania działań marketingowych spółki "E." ustalił, że spółka prowadzi za pomocą ulotek "E. każdy ma prawo do tanich leków" i "Apteka P. każdy ma prawo do tanich leków" reklamę działalności aptek, a reklama ta narusza zakaz określony w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, bowiem ulotki kierowane do publicznej wiadomości zawierają hasła reklamowe i informacje o cenie produktów leczniczych i wyrobów medycznych odnoszące się również do produktów znajdujących się na liście refundacyjnej.

Odwołanie od tej decyzji wniosła spółka z o.o. E. podnosząc, że prowadzona przez firmę działalność pod nazwą "Każdy ma prawo do niskich cen" nie stanowi, biorąc pod uwagę przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne działalności reklamowej. Ustawa rozróżnia dwa pojęcia tj. reklamę i działalność informacyjną.

Ulotki których dotyczy postępowanie zdaniem odwołującego mają charakter informacyjny.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją znak [...] wydaną dnia [...] sierpnia 2007 r. na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 pkt 4 w zw. z art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne oraz art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, że wskazany jako podstawa art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego zabrania reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów lub wyrobów umieszczonych na tych wykazach.

Zdaniem organu reklamą działalności apteki będzie więc działanie polegające na zachęcaniu potencjalnych klientów do dokonywania zakupów konkretnych usług (apteka – to zgodnie z art. 86 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne – miejsce świadczenia usług farmaceutycznych) w określonej aptece.

Ulotka reklamująca działalność E. zawiera hasło reklamowe "Każdy ma prawo do tanich leków". Wskazanie tego hasła obok logo E. podaje do publicznej wiadomości, iż ulotka ma charakter reklamujący działalność konkretnych aptek. Reklama działalności apteki jest w tym przypadku kierowana do potencjalnych klientów E.

Wykaz leków, zawartych w ulotce zawiera wśród produktów leczniczych te. które są umieszczone na wykazach leków refundowanych, tj. np.: S., T., T.. Zawarcie w ulotce E. nazw leków z wykazu leków refundowanych, przy spełnieniu pozostałych, wskazanych w dyspozycji przepisu art. 94a ust. 1 ustawy wymogów, tj. skierowaniu ulotki do publicznej wiadomości na co wskazuje hasło reklamowe "Każdy ma prawo do tanich leków" umieszczone obok logo Apteki, powoduje, iż stanowi ona niedozwoloną reklamę działalności apteki.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka z o.o. E.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła organowi rozszerzającą wykładnię przepisów prawa, a w szczególności ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, oraz naruszenie przepisów art. 6, 7, 10, 61, 77 § 1 i 81 kpa.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podał, że jego zdaniem skarżąca nie naruszyła przewidzianego w art. 94a ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawa farmaceutycznego zakazu prowadzenia reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych. Działalność prowadzona przez firmę E. Sp. z o.o. pod nazwą "Każdy ma prawo do tanich leków" w myśl przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne nie nosi znamion działalności reklamowej. Działalnością reklamową jest bowiem działalność polegająca na informowaniu i zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mająca na celu zwiększenie liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych. Ustawa rozróżnia dwa pojęcia, a mianowicie reklamę i prowadzenie działalności informacyjnej. W biuletynie informacyjnym spółki wszystkie produkty lecznicze zamieszczane są na zlecenie przedsiębiorców, którzy uzyskali pozwolenie na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego, a więc biuletyn spółki nie jest reklamą, a jedynie katalogiem handlowym apteki.

Ponadto skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 52 ust. 3 pkt 4 w/w ustawy nie stanowią reklamy między innymi katalogi handlowe i listy cenowe, zawierające wyłącznie nazwę własną, nazwę powszechnie stosowaną, dawkę, postać i cenę produktu leczniczego, a w przypadku produktu leczniczego objętego refundacją – cenę urzędową detaliczną, pod warunkiem, że nie zawierają treści odnoszących się do właściwości produktów leczniczych w tym do wskazań terapeutycznych.

W świetle powyższego należałoby zdaniem skarżącej uznać, że rozpowszechniany wyciąg z cennika nie stanowi reklamy w myśl ustawy prawo farmaceutyczne, a jedynie dozwoloną formę informacyjną czyli listę cenową.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, ponosząc jedynie że do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad procedury administracyjnej organ nie może się odnieść, gdyż skarżąca nie wskazała na czym to naruszenie polegało.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sądy Administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem sądu skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z treścią art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 533) – w dacie wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego – wprowadzonym ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr.75, poz. 492) a obowiązującym od dnia 1 maja 2007 r. – zabroniona jest reklama działalności aptek lub punktów aptecznych skierowana do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.

Reklama apteki to każda działalność przez nią prowadzona, niezależnie od jej formy i metody przeprowadzenia, która ma na celu zwiększenie sprzedaży w niej wyrobów medycznych lub produktów leczniczych.

Wydanie i rozpowszechnianie przez skarżącą spółkę listy cenowej produktów leczniczych i wyrobów medycznych, skierowanej do publicznej wiadomości stanowiła reklamę działalności aptek należących do spółki, bowiem w celu zwiększenia ich sprzedaży oferowano produkty lecznicze i wyroby medyczne po niższych cenach.

Bezspornym jest też, że na listach tych umieszczono produkty i wyroby znajdujące się na listach leków refundowanych.

Wprowadzenie przepisu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego nastąpiło w wykonaniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego z dnia 31 marca 2004 r. (2004/27/WE), zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi. Polska przystępując do Unii Europejskiej na mocy Traktatu zwanego Traktatem Ateńskim (Dz. U. UE z 2003 r. L 236, poz. 17 ze zm.), od dnia przystąpienia jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez Instytucje Wspólnot (...) przed dniem przystąpienia, jak również stała się adresatem dyrektyw i decyzji w rozumieniu art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z 25. 3. 1957 r. (wersja skonsolidowana Dz. U. WE z 2002 r. C 325 ze zm.). Każde Państwo członkowskie, do którego kierowana jest dyrektywa zobowiązane jest do jej wykonania w drodze ustanowienia przepisów prawa wewnętrznego.

Zasadne więc było rozstrzygnięcie organów nadzoru farmaceutycznego, bowiem od dnia wejścia w życie art. 94a pkt 1 w/w ustawy skarżąca spółka winna przestrzegać zakazu w nim ustanowionego odnośnie produktów leczniczych i wyrobów medycznych refundowanych.

Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.