Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 853/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skarg Z. M., A. K., J. S. i M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki nr 1319/1 położonej w miejscowości K., gmina [...]; II. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w punkcie 2 oraz nieważność poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...].11.2000r. Nr [...] w punkcie II; I. oddala skargi w pozostałym zakresie; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w ustępie II wyroku nie podlega wykonaniu do czasu jego uprawomocnienia się; IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących Z. M., A. K., M. R. i J. S. kwoty po 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

do wyroku z dnia 23 lutego 2005 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa, art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) oraz § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) po rozpatrzeniu odwołań L. S., S. S., A. S., M. R. i Z. M. od decyzji Starosty [...] z dnia [...].11.2000 r., nr [...] orzekającej o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów wsi K., gm. [...] zmian dotyczących działki nr 1319 uchylił orzeczenie w punkcie I zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów wsi K., gm. [...] zmian w sposób następujący :

* w poz. rej. nr 1438 utworzonej na rzecz Urzędu Gminy [...] wykreślił działkę nr 1319 o pow. 0,04 ha i wpisał działki nr 1319/1 o pow. 0,01 ha i nr 1319/4 o pow. 0,01 ha,

* do poz. rej. nr 791 utworzonej na rzecz współwłaścicieli: K. A. c. E. i A. w 1/7 cz. M. Z. c. E. i A. w 1/7 cz. R. M. c. E. i A. w 1/7 cz. S. A. s. E. i A. w 1/7 cz. S. J. s. E. i A. w 1/7 cz. S. S. s. E. i A. w 1/7 cz. S. S. c. M. i K. w 1/21 cz. dopisał działkę nr 1319/2 o pow. 0,01 ha oraz utrzymał w mocy orzeczenie w II punkcie.

W uzasadnienie decyzji podano, że A. S. zwróciła się do Kierownika Urzędu Rejonowego o sprostowanie w operacie ewidencji gruntów wsi K. błędu polegającego na wykazaniu na rzecz Urzędu Gminy [...] działki nr 1319 (droga). Zdaniem wnioskodawczyni część tej drogi jest w jej władaniu i ma do niej prawa podmiotowe wynikające z Aktu Własności Ziemi nr [...], a także z protokołu nr [...] z ustalenia uprawnień uwłaszczeniowych E. S. (męża) i A. S. W piśmie z dnia 31.08.1998 r. pełnomocnik A. S. – W. K. wniósł o odłączenie części działki nr 1319 odpowiadającej pgr 1532/1 i 1532/3 i wpisanie jej na rzecz A. S.

Postępowanie w sprawie prowadzone było przez Kierownika Urzędu Rejonowego, a od 1.01.1999 r. przez Starostę [...], który po zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z reformą ustrojową Państwa, stał się organem właściwym w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Organ I instancji ustalił, że działka nr 1319 o pow. 0,04 ha utworzona została podczas odnowienia w latach 1982-1984 ewidencji gruntów wsi K. i wykazana została na rzecz Urzędu Gminy [...] jako droga dojazdowa. W skład tej działki weszły między innymi pgr 1532/1, objęta Lwh [...] (wykaz zamknięty), gdzie jako właściciele wpisani są F. S. i A. S. oraz pgr 1532/3, która zgodnie z Aktem Własności Ziemi z 28.07.1973 r., nr [...] była własnością A. S.

Po zebraniu w sprawie materiału dowodowego Starosta decyzją z [...].11.2000 r., nr [...] orzekł o wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów wsi K. zmian polegających na wykreśleniu działki nr 1319 o pow. 0,04 ha z pozycji rej. nr 1438 utworzonej na rzecz Urzędu Gminy [...], a wpisaniu w to miejsce działek nr 1319/1 o pow.0,01ha, nr 1319/3 o pow. 0,03ha (winno być 0,01 ha) i nr 1319/4 o pow. 0,01ha. Natomiast do pozycji rej. nr 791 utworzonej na rzecz A. S. - dopisał działkę nr 1319/2 o pow. 0,01 ha. Jednocześnie orzekł o naniesieniu na mapę ewidencyjną zmian wynikających z podziału działki nr 1319, przedstawionych w operacie technicznym włączonym do zasobu ewidencji dnia 26.10.2000 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że działka nr 1319/2 odpowiada położeniu i powierzchni pgr 1532/3, której własność na rzecz A. S. została stwierdzona AWZ [...], co wraz z sądowymi postanowieniami o nabyciu spadku stanowi podstawę do wykazania w ewidencji gruntów wsi K. działki nr 1319/2 o pow. 0,01 ha na rzecz A. S. Natomiast odnośnie działki nr 1319/1 o pow. 0,01 ha, która odpowiada dawnej pgr 1532/1 objętej Lwh [...] wskazano, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28, poz. 141) - Lwh [...] gm. kat. K. z dniem 1 stycznia 1989 r. utracił moc prawną i uległ zamknięciu z urzędu. Nie może zatem stanowić dokumentu, na podstawie którego organ administracji publicznej mógłby dokonać w ewidencji gruntów zmian w zakresie własności nieruchomości.

Organ II instancji rozpoznając odwołanie od tego aktu decyzją z dnia

[...].02.2001 r. utrzymał ją w mocy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na tę decyzję z uwagi na uniemożliwienie wszystkim stronom udziału w postępowaniu wyrokiem z dnia

22.04.2002 r., sygn. akt SA/Rz 714/01 stwierdził jej nieważność.

Ponownie prowadząc sprawę organ II instancji rozpatrując złożone odwołania decyzją z [...].08.2002 r., nr [...] uchylił orzeczenie w punkcie I i w tym zakresie orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów wsi K., gm. K. zmian określonych w rozstrzygnięciu oraz utrzymał w mocy orzeczenie w punkcie II decyzji.

Rozpoznając skargę na tę decyzję Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15.01.2003 r., sygn. akt SA/Rz 2027/02 uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn natury proceduralnej.

Skutecznie odwołania od decyzji organu I instancji wnieśli L. S., S. S., A. S., Z. M. i M. R.

Organ II instancji rozpoznając odwołania poczynił następujące ustalenia faktyczne:

Na bazie ewidencji gruntów wsi K., założonej w latach siedemdziesiątych na mapie w skali 1:2880, wydane zostały akty własności ziemi, które potwierdzały nabycie własności nieruchomości z mocy prawa. Po sporządzeniu mapy zasadniczej w skali 1:2000, stosownie do przepisów § 29 ust. 1 i § 92 ust.3 załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz.98 ze zm.), w latach 1982 - 1984 dokonano dla wsi K. odnowienia ewidencji gruntów. W czasie prac związanych z odnowieniem ewidencji gruntów dokonano pomiaru istniejącego na gruncie stanu władania, obliczenia powierzchni gruntów oraz zmiany oznaczenia gruntów z systemu parcelowego na system działkowy. Wówczas objęte wnioskiem parcele gruntowe nr 1532/1 i 1532/3 weszły wraz z innymi w skład działki ewidencyjnej nr 1319, która została wykazana na rzecz Urzędu Gminy [...] jako droga dojazdowa.

Przy zakładaniu ewidencji gruntów, a także w czasie jej odnowienia i prowadzenia nie jest wykluczone popełnienie błędów lub omyłek. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa można je wyeliminować z urzędu lub na wniosek strony wprowadzając w operacie ewidencji gruntów zmianę na podstawie ostatecznej decyzji właściwego organu, wydaną w oparciu o aktualne dowody własności oraz dokumentację geodezyjną, tj. mapę uzupełniającą oraz wykaz zmian gruntowych, sporządzonych według obowiązujących przepisów technicznych.

W oparciu o analizę zgromadzonych (w sprawie i znajdujących się w

zasobie ewidencyjnym dokumentów oraz porównaniu stanu ewidencyjnego przedmiotowych nieruchomości sprzed i po odnowieniu ewidencji gruntów wsi K., organ I instancji stwierdził, że część działki nr 1319 powstała z parcel gruntowych nr 1532/1 objętej Lwh [...] (wykaz zamknięty) oraz nr 1532/3, która zgodnie z aktem własności ziemi [...] była własnością A. S. Na podstawie opracowanej mapy uzupełniającej wraz z wykazem zmian gruntowych, będącej nieodłączną częścią operatu geodezyjnego, włączonego do zasobu ewidencji dnia 26.10.2000r. za nr [...], Starosta decyzją z dnia [...].11.2000r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w sposób przedstawiony w rozstrzygnięciu. Według mapy uzupełniającej w skali 1:2000 działka nr 1319 powstała z pgr 1532/1, 1532/3, 1532/4 i 1532/5.

Wniosek został uwzględniony w zakresie dotyczącym części działki odpowiadające pgr nr 1532/3. Natomiast co do części działki odpowiadającej pgr nr 1532/1 i 1532/2 stwierdzono, że stosownie do § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.07.1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1.01.1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych (Dz. U. Nr 28, poz. 147), wykaz Lwh [...] utracił moc prawną i został zamknięty z urzędu. Inaczej mówiąc utracił on walor aktualności i pozbawiony jego, nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, co nie oznacza, że nie może być wykorzystany dla celów dowodowych w innym postępowaniu, np. przed Sądem Rejonowym w R. Tego rodzaju stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21.05.2002 r. Sygn. akt SA /Rz 194/02 w podobnej sprawie. Podnoszenie przez skarżących, iż stan prawny nieruchomości oznaczonej jako pgr 1532/1 i 1532/2 objętej zamkniętym z urzędu Lwh [...] jest obowiązujący również dla organów administracji publicznej i zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. winien być dogłębnie oceniony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wykazania wymienionej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni - nie jest zasadne, bowiem organ prowadzący ewidencję gruntów nie prowadzi postępowania wyjaśniającego co do osoby właściciela nieruchomości, opiera się wyłącznie na przedstawionych dokumentach. W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków właściciela uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych oraz innych aktów normatywnych. Błędna informacja podana przez geodetę uprawnionego w operacie geodezyjnym, iż wykaz Lwh [...] urządzony dla pgr 1532/3 jest zniszczony nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż zgodnie z AWS Nr [...] pgr 1532/3 była własnością A. S. Okoliczność, czy w skład działki nr 1319 wchodzą tylko pgr 1532/1, 1532/3, 1532/4 i 1532/5, czy jeszcze pgr 1532/2 również nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem decyzja Starosty orzeka o zmianach w zakresie działki nr 1319/2 odpowiadającej pgr 1532/3 objętej AWZ [...]. Według zgromadzonych dokumentów pgr 1532/2 objęta zamkniętym z urzędu Lwh [...] gm. kat. K. nie wchodzi w skład działki nr 1319. Podnoszenie, że wprowadzony na mapę ewidencji gruntów wsi K. w skali 1:2000 podział działki nr 1319 według mapy uzupełniającej, stanowiącej nieodłączną część operatu geodezyjnego włączonego do zasobu w dniu 26.10.2000 r. za nr [...], winien być usunięty nie jest zasadne. Starosta orzekł o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów wsi K. polegającej na uwidocznieniu w jedn. rej. 1438 utworzonej na rzecz Urzędu Gminy [...] podziału działki nr 1319 o pow. 0,04 ha na działki nr 1319/1, 1319/2, 1319/3 i 1319/4, każda o pow. 0,01 ha i przeniesieniu działki nr 1319/3 do nowej jednostki rejestrowej utworzonej na rzecz J. P. Wymieniona decyzja stała się ostateczna z dniem 27.12.2000 r. Natomiast nadal toczy się postępowanie w sprawie wykazania w ewidencji gruntów działki nr 1319/2 i po ostatecznym rozstrzygnięciu zostaną wprowadzone stosowne zmiany w operacie ewidencyjnym. Przedmiotem prowadzonego przez organ I instancji postępowania z wniosku A. S. było sprostowanie w operacie ewidencji gruntów wsi K. w wykazaniu na rzecz Urzędu Gminy [...] części działki nr 1319, odpowiadającej pgr 1532/1 i 1532/3. Zatem zarzut, że nie włączono do prowadzonego postępowania właścicieli wszystkich nieruchomości graniczących z całą działką nr 1319 o pow. 0,04 ha jest naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania nie jest zasadny. W omawianej sprawie stronami, którym przysługiwało jeszcze - zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2003 r. Sygn. akt SA/Rz 2027/02 - odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...].11.2000 r. byli wyłącznie spadkobiercy A. S. i Z. S. W postępowaniu przed organami administracji publicznej w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie może być rozstrzygnięta kwestia odszkodowania za poniesione szkody w związku ze stwierdzeniem przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...].02.2001 r. nr [...]. Nawiązując do zarzutów podniesionych w odwołaniach, iż organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w tym rozprawy administracyjnej oraz nie uzupełnił materiału dowodowego należy wyjaśnić, iż w sprawie o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów rozprawa administracyjna nie jest obligatoryjna. Organ administracji przeprowadza rozprawę tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych. W przedmiotowej sprawie do stwierdzenia, że zapis w ewidencji gruntów odnośnie właściciela działki nr 1319/2 (dawnej pgr 1532/3) nie był zgodny ze stanem prawnym, są wystarczające zgromadzone dokumenty oraz stanowisko Urzędu Gminy [...]. Ewidencja gruntów i budynków -w myśl art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach oraz ich właścicielach lub osobach nimi władających, niezbędnych dla realizacji polityki fiskalnej Państwa, zadań związanych z planowaniem przestrzennym, ochroną gruntów rolnych, dla oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, itp. Zatem wpis w ewidencji gruntów nie przesądza o tytule własności danego podmiotu w odniesieniu do określonej nieruchomości. Mając na uwadze rolę ewidencji gruntów, najpierw należy uzyskać dokument stwierdzający aktualny stan prawny nieruchomości, a następnie ubiegać się o zaktualizowanie na jego podstawie danych zawartych w operacie ewidencyjnym - a nie odwrotnie.

Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyli Z. M., A. K., M. R. i J. S..

Z. M. zarzucając zaskarżonym decyzjom naruszenie przepisów prawa materialnego, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania oraz naruszenie przepisów Kpa mające wpływ na wynik sprawy domagała się uchylenia aktów organów obu instancji.

W uzasadnieniu skargi podano, że sprawa mająca przedmiot sprostowanie błędów i nieprawidłowości w ewidencji gruntów jest typową sprawą administracyjną w zakresie ewidencji gruntów - nie jest sprawą cywilną - bowiem chodzi w niej o wprowadzenie właściwych wpisów i danych do ewidencji gruntów, a ten rejestr prowadzi organ administracji publicznej, a nie sąd powszechny.

Przedmiotem postępowania administracyjnego przed organem I instancji z wniosku A. S. jest wyłącznie sprostowanie błędów i nieprawidłowości, jakie powstały w ewidencji gruntów wsi K. podczas dokonanego w latach 1982-84 jej odnowienia. To sprostowanie dotyczy działki nr 1319 o pow. 0,04 ha (droga) we wsi K. utworzonej z parcel gruntowych gm. kat. [...]: 1532/1 o pow. 0,01, 1532/2 o pow. 0,01 ha, 1532/3 o pow. 0,01, 1532/4 o pow. 0,01 ha i 1532/5 o pow. 0,01 ha które były faktycznie i ewidencyjnie oraz prawnie wyodrębnione przed przeprowadzonym odnowieniem (były przedmiotem odrębnej własności).

Przedmiotem sprawy administracyjnej nie było regulowanie spraw własności nieruchomości, czyli parcel gruntowych gm. kat. [...], bo one cały czas miały i mają nadal określonych właścicieli.

Jeżeli przy odnowieniu ewidencji gruntów wsi K. powstały błędy i nieprawidłowości poprzez wadliwie dokonane zmiany ewidencyjne nierespektujące rzeczywiście istniejącego stanu faktycznego i prawnego, czyli było możliwe wprowadzenie błędnych zmian w sposób administracyjny, to tym bardziej te wadliwe zmiany ewidencyjne należało sprostować w zakończonej na drodze administracyjnej sprawie administracyjnej.

Organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych w sprawie opierając się na wadliwym operacie geodezyjnym wykonanym w 2000 r. poprzez przyjęcie, że działka nr 1319 o pow. 0,04 ha powstała z pgr 1532/1, 1532/3, 1532/4 i 1532/5 podczas gdy powstała ona również z pgr 1532/2.

Organy dokonały wadliwej interpretacji przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg. Przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że księgi dawne, które straciły moc prawną stosownie do § 5 ust. 1 zachowują znaczenie dokumentów. Księga hipoteczna Lwh [...] gm. kat. [...] sama w sobie nie może oczywiście stanowić podstawy do dokonania sprostowania błędów, czy wprowadzenia zmian w operacie ale może być jednym z elementów do takiego sprostowania. Dlatego ta księga hipoteczna winna być stosownie do reguł dowodzenia przez organy oceniona. Księga ta może być wykorzystana nie tylko w postępowaniu przed sądem powszechnym ale również w postępowaniu przed organem administracji.

Podczas postępowania administracyjnego organy obowiązane były do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sposób określony w Kpa w tym do podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania pełnego materiału dowodowego i załatwienia jej z uwzględnieniem interesu publicznego i słusznego interesu stron.

Organ II instancji nie przeprowadził wnioskowanych przez odwołujących się dowodów w postaci oględzin ewidencyjnych map katastralnych z 1969 r. i z map 1974 r., w postaci oględzin i oceny wiarygodności zaświadczenia z 18 lipca 2000 r., z opinii biegłego geodety, z przesłuchania Wójta Gminy [...].

Wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji nie uwzględnił szeregu dowodów, a między innymi z rejestru gruntów gm. kat. K., t. XII, założonego po 1975 r. z którego wynika, że władającymi wymienionymi w jednostce rejestrowej 1054, co do parcel gruntowych 1532/1 i 1532/2 są E. S. i A. S., a nie Urząd Gminy [...], pism organów Gminy [...] z których wynika, że Gmina nie jest właścicielem ani władającym działką nr 1319 (drogą) o pow. 0,04 ha we wsi K., że droga ta nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, że Gmina [...] nie wie na jakiej podstawie nastąpił wpis Urzędu Gminy do ewidencji gruntów odnośnie drogi 1319. Organ wadliwie oparł się przy wydaniu decyzji na danych z ewidencji gruntów z których wynika podział działki nr 1319 na działki 1319/1, 1319/2, 1319/3 i 1319/4 w sytuacji, kiedy podział ten nie obowiązywał z uwagi na kasacyjny wyrok NSA z dnia 15.01.2003 r., SA/Rz 2027/02.

W postępowaniu nie wzięły udziału osoby będące właścicielami nieruchomości, które graniczą z działką 1319, a im również przymiot strony przysługuje.

Organ nie uwzględnił przy wydaniu decyzji, że w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej znajduje się operat geodezyjny z 2002 r. określający ustaloną między działką 1316/1, a działką 1319 granicę.

Organy w swoich decyzjach, przy ustaleniu stanu faktycznego pominęły parcelę gruntową 1532/2, która została wymienione w Lwh [...], jako własność F. i A. S. Rodzi to pytanie, gdzie ta działka winna zostać umiejscowiona i czy w rzeczywistości działka nr 1319/1 nie powinna mieć powierzchnię 0,02 ha. Podobne zarzuty skarżąca skierowała przeciwko decyzji organu I instancji.

Treść i wnioski skarg wniesionych przez A. K., M. R. i J. S. są bardzo zbliżone do treści skargi i wniosków zawartych w skardze Z. M.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie wskazując na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.

Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w Niniejszej sprawie są decyzje organów wydane w rozpoznaniu wniosku A. S. o sprostowanie omyłek w ewidencji gruntów.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wniosek ten został rozpoznany przez organ II instancji w okresie obowiązywania przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 38, poz. 454), zwanego dalej rozporządzeniem. Ten akt prawny w przeciwieństwie do obowiązującego poprzednio rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813) nie przewiduje instytucji prostowania błędów i omyłek. W rozpoznawanej sprawie nie można stosować rozporządzenia, które utraciło moc obowiązującą, stąd też stanowisko organu II instancji o rozpoznaniu wniosku w trybie aktualizacji ewidencji na zasadach przepisu § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zasługuje na akceptację.

Podobnie na aprobatę zasługuje stanowisko organu, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu przysługuje Gminie [...], jako osobie wpisanej, jako władającej działką nr 1319 oraz osobom, które dążą do wykazania swojego prawa w tym zakresie. Nie przysługuje on natomiast właścicielom działek sąsiadujących z działką 1319.

Zajmując się w pierwszej kolejności objętą postępowaniem działką nr 1319/1 odpowiadającą dawnej pgr 1532/1 i być może 1532/2 stwierdzić należy, że podstawą odmowy uwzględnienia wniosku był fakt utraty mocy prawnej i zamknięcia z urzędu - w oparciu o § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28, poz. 141) - księgi Lwh [...]. Z mocy § 6 pkt 1 tego rozporządzenia księga ta zachowała jednak znaczenie dokumentu. Może ona stanowić więc dowód w toczącym się postępowaniu. Dowodem tym może być nie tylko w postępowaniu przed sądem powszechnym ale również w postępowaniu przed organami administracji. Odmienne stanowisko w tej materii, zaprezentowane przez organy nie zasługuje na akceptację.

Zauważyć również należy, że wpis w Lwh własności F. S. i A. S. co do działek nr 1532/1 i 1532/2 stanowiących wówczas drogę polną dokonany w marcu 1946 r. musiał być dokonany w oparciu o jakieś dokumenty. Organ nie poczynił żadnych kroków, by treść tych dokumentów ustalić. Być może, że właśnie one mogłyby stanowić podstawę dokonania aktualizacji w trybie § 45 rozporządzenia. Podnieść w tym miejscu należy, że prawdopodobnym jest omyłkowe wpisanie w ewidencji całej działki 1319 we władanie Gminy [...], zwłaszcza w sytuacji, kiedy zapis w Lwh [...] co do działek nr 1532/1 i 1532/2 stanowiących drogę polną jako właścicieli wskazuje F. S. i A. S., a jednocześnie ani Gmina ani organ prowadzący ewidencję żadnymi dokumentami uzasadniającymi aktualny wpis nie dysponują. Przepis art. 8 Kpa nakłada na organy administracji obowiązek działania w taki sposób, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Szczególnie starannie należy realizować dyspozycję tego przepisu w sytuacji, kiedy chodzić może o naprawienie błędu popełnionego przez organ na szkodę obywatela. W badaniu sprawy w zakresie działki 1319/1 organ powinien był również w sposób szczególnie precyzyjny podejść do sporządzonego przez uprawnionego geodetę operatu geodezyjnego i zobowiązać go do ustosunkowania się w jego treści do stanu hipotecznego wykazanego w Lwh [...] i zbadania dokumentów stanowiących podstawę dokonania takiego wpisu. Brak działań organu w tym zakresie skutkować musi stwierdzeniem naruszenia przepisu art. 7 Kpa obligującego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Mając na uwadze wskazane wyżej stanowisko Sądu stwierdzić należy, że rozstrzygając sprawę, co do działki 1319/1 organ nie zebrał pełnego materiału dowodowego, stąd też jego decyzja wydana w tym zakresie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uległa uchyleniu (punkt I wyroku).

Kontrolując sprawę w części określonej w punkcie 2 aktu organu II instancji stwierdzić należy, że - w tym zakresie - ani decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ani decyzja Starosty [...] z dnia [...].11.2000 r., Nr [...] w obrocie prawnym ostać się nie mogą.

Organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne w sprawie na podstawie przepisów rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17.12.1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ ten dokonywał czynności procesowych w trybie powołanego wyżej rozporządzenia po dniu 30.09.1999 r. Organ odwoławczy rozpatrując odwołania nie kwestionował przeprowadzania tych czynności według przepisów rozporządzenia z dnia 17.12.1996 r. Orzekające organy przeoczyły, iż ww. rozporządzenie utraciło moc prawną w dniu 1.10.1999 r. Wynika to z art. 105 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872). Powołany przepis brzmi następująco: "Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienionych ustawą kompetencyjną nie dłużej jednak niż do dnia 30 września 1999 r., zachowują moc dotychczasowe akty wykonawcze, o ile nie są sprzeczne z ustawami". Ustawa kompetencyjna z dnia 24.07.1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668), w art. 60 pkt 22 lit. b nadała nowe brzmienie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, upoważniając ministra właściwego do spraw administracji publicznej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi do określenia w drodze rozporządzenia sposobu zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowego zakresu informacji objętych tą ewidencją, sposobu i terminu sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych tą ewidencją, a także rodzajów budynków, które nie będą wykazywane w ewidencji. Rozporządzenie z dnia 17.12.1996 r. było wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego, które zostało zmienione powyższą ustawą kompetencyjną. Z tego względu art. 105 ustawy z dnia 13.10.1998r. (Dz.U. Nr 133, poz. 872) obejmuje rozporządzenie z dnia 17.12.1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie delegacji ustawowej zamieszczonej w ustawie kompetencyjnej, zostało wydane rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, póz. 454), które weszło w życie z dniem 2.06.2001r. Oznacza to, że w okresie 1.10.1999 - 1.06.2001r., nie było przepisów wykonawczych określających procedurę związaną z prowadzeniem czynności procesowych w sprawach zmian w ewidencji gruntów. Ustawa z dnia 17.05.1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086) nie zawiera przepisów procesowych określających tok czynności w tego rodzaju sprawach. Prowadzenie postępowania administracyjnego na pod-stawie przepisów procesowych zamieszczonych w akcie prawnym, który utracił moc prawną jest równoznaczne z wydaniem decyzji bez podstawy prawnej - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (zob. Janusz Borkowski - Nieważność decyzji administracyjnej, Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, Łódź - Zielona Góra 1997r. str. 94). Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd stwierdził nieważność decyzji organu II i I instancji w zakresie punktu 2 decyzji II instancji i punktu II decyzji organu I instancji.

Dokonując oceny zgodności z prawem decyzji organu II instancji w części, w jakim orzeka ona o działce nr 1319/2 stwierdzić należy, że decyzja w tym zakresie prawa nie narusza. Nie budzą wątpliwości ustalenia organów, że działka 1319/2 odpowiada dawnej pgr 1532/3. Parcela ta w świetle Aktu Własności Ziemi z dnia 28 lipca 1973 r., Nr [...] stanowiła własność A. S. Następstwo prawne po A. S. na rzecz osób wskazanych w decyzji organu II instancji zostało wykazane stosownymi postanowieniami spadkowymi. Wspomniany akt własności ziemi stanowił -w świetle § 45 i § 46 rozporządzenia - podstawę do wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów poprzez wpisanie władania działką 1319/2 na rzecz spadkobierców A. S.

W tym zakresie żądanie przez skarżących skasowania decyzji organu II instancji nie jest uzasadnione. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że organ II instancji rozpoznając odwołanie skasował decyzję Starosty (która była wydana bez podstawy prawnej, z uwagi na wspomniany wyżej brak w okresie 1.10.1999 - 1.06.2001 r. przepisów wykonawczych określających procedurę związaną z prowadzeniem czynności procesowych w sprawach zmian w ewidencji gruntów) i wydał nową decyzję w tym zakresie w oparciu o przepisy obowiązującego już w dniu wydania decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 38, poz. 454). Skoro w zakresie rozstrzygnięcia o działce 1319/2 skarga okazała się nieuzasadniona Sąd po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił ją.

O kosztach orzekł Sąd po myśli art. 200 powołanej wyżej ustawy.