Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 768/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 art. 122 art. 187 par. 1 art. 191 art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty spłaty zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2006 r. wraz z odsetkami oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w S., decyzją z [...] r.,

nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67a § 1 pkt 2, art. 67b § 1 pkt 2 i art. 67c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania Z.B. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S.z dnia [...] r. znak [...] , odmawiającej rozłożenia na raty spłaty zaległości Spółki Jawnej "R. K. S. i W." w podatku od towarów i usług za październik 2006 r. w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł, za które, decyzją ostateczną z dnia [...] r., znak[....] , orzeczona została solidarna z K. S. i P. G. odpowiedzialność podatkowa podatnika, utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., decyzją z [...] r., znak [...] , orzekł o solidarnej odpowiedzialności Z.B., K. S. i P. G. za zaległości Spółki jawnej "R. K. S. i W." w podatku od towarów i usług za październik 2006 r. w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł, a decyzja ta w postępowaniu odwoławczym utrzymana została w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. rozstrzygnięciem z [...] r., znak [...] 7. Strona nie wniosła skargi na tę decyzję.

Pismem z dnia 26 grudnia 2010 r., jak następnie wskazał organ odwoławczy, Z.B. zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego

w S. o pomoc de minimis - przez rozłożenie na miesięczne raty po [...] zł spłaty ww. zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Poprzedni wniosek podatnika, złożony 19 lipca 2010 r., został załatwiony odmownie rozstrzygnięciem z 16 września 2010 r. Uzasadniając swoja prośbę Z.B. powołał się na ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Oświadczył, iż nie miał wiedzy o zaległości przed doręczeniem decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności za przedmiotowe zobowiązanie. Nie posiada środków na jednorazową spłatę, gdyż trudna sytuacja na rynku robót budowlanych uniemożliwia mu ich zgromadzenie, a dochód z przedsiębiorstwa stanowi główne źródło utrzymania jego rodziny.

Następnie, powołując się na odmowną decyzję organu pierwszej instancji

z [...] r., znak[...] , Z.B. wskazał, że z jej uzasadnienia wynika, iż zaproponowana kwota rat jest zbyt niska, a złożony wniosek organ traktuje jako sposób uniknięcia egzekucji przez podatnika. Tymczasem, od wydania tej decyzji podatnik spłacił część zobowiązań nie mających charakteru publicznoprawnego, a jego sytuacja i możliwości płatnicze uległy poprawie albowiem obecnie może spłacać z bieżących dochodów raty w kwocie po ok. [...] zł miesięcznie, z perspektywą szybszego spłacania od czerwca 2011 r. W przypadku, jeśli wskazaną kwotę organ uznałby za zbyt niską, podatnik wniósł o przeprowadzenie negocjacji w tym zakresie oraz wskazanie wysokości rat, które organ uznałby za zasadne. W ocenie wnioskodawcy, rozłożenie zaległości na raty jest uzasadnione również interesem publicznym, gdyż jako przedsiębiorca reguluje bieżące należności publicznoprawne w stosunkowo wysokich kwotach. Egzekucja należności, jak podkreślił podatnik, z pewnością ograniczy lub nawet wstrzyma jego działalność gospodarczą

i w efekcie zmniejszy ilość środków odprowadzanych do budżetu państwa i gminy.

Następnie, organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania Z.B. wskazał, że wniosek o raty dotyczy sytuacji, kiedy nie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne, a rozłożenie na raty umożliwi otrzymanie z urzędu skarbowego zaświadczenia potwierdzającego fakt nie posiadania zaległości.

W uzasadnieniu omawianej decyzji wskazano następnie, że strona prowadzi działalność gospodarczą od 15 lutego 2007 r., dotąd nie otrzymywała pomocy publicznej jak również pomocy de minimis. Z.B. wraz z żoną pozostają w rozdzielności majątkowej, posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo wieczystego użytkowania działki z domem letniskowym. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu [...] . We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje żona i córka (lat 20, na utrzymaniu rodziców). Źródłem utrzymania rodziny jest dochód strony z działalności gospodarczej oraz wynagrodzenie żony podatnika – [...] zł miesięcznie. Dochody netto strony w skali roku to ok. [...] zł miesięcznie. Wydatki związane z działalnością gospodarczą i utrzymaniem rodziny - łącznie ok. [...] zł miesięcznie Z.B. ponosi samodzielnie. Ponadto, ciążą na nim również zaległości ww. Spółki z tytułu składek wobec ZUS za okres od kwietnia 2006 r. do listopada 2006 r. oraz odsetki za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł wynikające z decyzji ZUS Oddział w S.

z 24 września 2009 r. orzekającej o solidarnej (z K. S. i ww. Spółką) odpowiedzialności. Strona oczekuje na rozstrzygnięcie Sądu w tej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, decyzją z [....] r., znak [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. odmówił rozłożenia na raty przedmiotowych zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2006 r.

w kwocie [....] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł, za które orzeczona została odpowiedzialność podatkowa strony.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Z.B. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w S., zarzucając wydanie ww. decyzji

z naruszeniem zasady pełnej i swobodnej oceny dowodów. Jego zdaniem, decyzję wydano w wyniku nieprawidłowych ustaleń prowadzących do wniosku, że jest on jedyną osobą odpowiedzialną za przedmiotową zaległość Spółki. Z tego też względu odwołujący się wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych

w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i odwoławczym w sprawie orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki Jawnej "R. K. S. i W.", na okoliczność jego niewiedzy o istnieniu zaległości

i nieprzyczynienia się do jej powstania, a także na okoliczności obejmujące działania organów podatkowych od chwili powstania należności w 2006 r. oraz o przesłuchanie w charakterze strony - na okoliczność obecnej sytuacji majątkowej. Nadto, odwołujący się podniósł, że organ pierwszej instancji niezasadnie i bezpodstawnie ocenił jego sytuację majątkową jako stabilną albowiem nie posiada on kwoty [...] zł, a ciążące na nim zobowiązania oraz konieczność inwestowania przychodu w działalność przedsiębiorstwa nie pozwala na zgromadzenie środków finansowych w wysokości istniejącej zaległości podatkowej. W ocenie odwołującego się, organ pierwszej instancji pominął, iż nie jest on jedyną osobą odpowiedzialną za przedmiotowe zobowiązanie Spółki. W ocenie strony, w sprawie zaistniała szczególna sytuacja losowa, bowiem o istnieniu zaległości podatkowej Spółki "R. K. S. i W" dowiedział się nagle w 2010 r., nie będąc już jej wspólnikiem, przy czym już przed końcem 2006 r. utracił (w wyniku działań innego wspólnika) wpływ na działalność Spółki, a zbywając udziały stracił dostęp do majątku i nie był przez organy podatkowe zawiadamiany o nieuregulowanych należnościach. Organ pominął również, jak podkreślono w odwołaniu, że podatnik mógłby wygenerować większy dochód i spłacać wyższe raty w przypadku uzyskania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i uczestnictwa w przetargach. Zdaniem strony, odmowa rat jest przymuszeniem do wyprzedawania majątku lub osłabienia rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej, a powoływanie się na interes publiczny w możliwie szybkim ściągnięciu kwoty jest niezasadne wobec nieuzasadnionej pasywności organu podatkowego od czasu powstania należności. Podatnik podkreślił także, że podjął starania, aby rozpocząć regularną spłatę, a następnie skorzystać z prawa regresu, nie dokonał jednak dotychczas dobrowolnych wpłat, gdyż chciałaby spłacać należności w sposób zagwarantowany treścią decyzji administracyjnej.

W toku postępowania odwoławczego Z.B. ponownie opisał swoją sytuację majątkową i podkreślił, że obecnie nie jest w stanie spłacać wyższych rat niż zaproponowane [...]zł, a przy sprzyjających warunkach do [...] zł miesięcznie. Podatnik podkreślił także ponownie, że zamierza skorzystać z prawa regresu do pozostałych współodpowiedzialnych za zaległość Spółki "R. K. S. i W." i, w zależności od liczby już wpłaconych rat, będzie mógł wówczas wpłacić jednorazowo np. [...] zł. Zdaniem podatnika, zasadne byłoby, aby organ rozłożył zaległość na raty, np. w ciągu jednego roku, przy zabezpieczeniu spłaty jego majątkiem. Podkreślił też możliwość szybszej spłaty od czerwca 2011 r. związaną z sezonem budowlanym i wakacyjnym oraz wniósł o uwzględnienie wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie przez organ pierwszej instancji oraz o wyjaśnienie skuteczności prowadzonej do Spółki egzekucji. Podkreślił, że organ nie dbał

o wyegzekwowanie zaległości, a teraz argumentuje odmowę rat interesem publicznym.

Rozpoznając ponownie sprawę na skutek złożonego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko organ, po przytoczeniu art. 67a, art. 67b oraz

art. 67c Ordynacji podatkowej oraz wyjaśnieniu, że zgodnie z rozporządzeniem Komisji WE z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L 379.5 z 28 grudnia 2006 r.) udzielenie pomocy de minimis wymaga ustalenia przez organ podatkowy, czy pomoc ta jest uzasadniona ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym oraz czy udzielenie pomocy (nawet przy zaistnieniu tych przesłanek) nie naruszy zasad wynikających z aktów prawa wspólnotowego dotyczących pomocy de minimis, ponownie dokonał analizy sytuacji majątkowej podatnika wskazując, że Z.B. jest współwłaścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2 w S. i domu letniskowego w P. z prawem wieczystego użytkowania działki gruntu ok. [...] (o wartości ok. [...] zł) oraz właścicielem samochodu osobowego [...] r. o wartości ok. [...] zł. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną (w dniu 16 marca 2004 r. małżonkowie wyłączyli wspólność majątkową) i córką (studentką pozostaje na utrzymaniu rodziców). Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest dochód podatnika z działalności gospodarczej oraz wynagrodzenie żony z tytułu zatrudnienia - ok. [...] zł. Dochody netto z działalności podatnika wynoszą średnio [...] zł miesięcznie, przy czym wysokość kosztów zależy od zakresu wykonywanych robót budowlanych.

Z przedłożonych zestawień z ewidencji przychodów wynika, jak następnie wskazał organ odwoławczy, że Z.B. w 2010 r. osiągnął przychód z działalności

w wysokości [...] zł, natomiast za okres styczeń - kwiecień 2011 r. –

[...] .

Organ uwzględnił także, że Z.B. samodzielnie ponosi stałe

i okresowe wydatki w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, w tym czynsz, energia elektryczna, gaz, woda i telewizja –[...] zł, zakup leków (strona pozostaje pod opieką lekarską) - ok. [...] zł, składka ZUS - ok. [...] zł, spłata karty kredytowej M. G. (z której korzysta na podstawie podpisanej 3 lata temu umowy) - min. [....] zł (zadłużenie na 1 lutego 2011 r. wynosiło [...] zł, w dniu 3 czerwca 2011r[...] zł, wcześniej 0,00 zł).

Organ wskazał także, że podatnik jest obciążony, wynikającą z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z [...] r., znak[...] , solidarną (z K. S. oraz Spółką) odpowiedzialnością za zaległości Spółki Jawnej "R. K. S. i W."

z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres kwiecień-listopad 2006 r. oraz odsetki za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał następnie, że nie ulega wątpliwości, że w przedstawionej organom podatkowym sytuacji jednorazowe uregulowanie zaległego zobowiązania przy deklarowanym dochodzie nie jest możliwe, nie mniej zaproponowana przez podatnika wysokość raty oznaczałaby spłatę zaległości i odsetek ([...] zł łącznie) przez ponad [...] roku (przy ww. sprzyjających okolicznościach [...] roku). Z tego też względu organ wskazał, że tak długa prolongata spłaty zaległości nie leży w interesie publicznym rozumianym jako korzyść służąca ogółowi.

Jednoczenie, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także, że rozłożenie na raty spłaty zaległości dopuszczalne jest tylko w przypadku gdy istnieje realna możliwość spłaty tych zobowiązań, a postępowanie podatkowe powinno mieć charakter celowy

i odnosić się do realnej sytuacji strony, a nie do formułowanych przez nią stanów hipotetycznych i nie może zmierzać do abstrakcyjnych rozstrzygnięć czy okoliczności, które w przyszłości mogą zaistnieć lecz nie zostały uprawdopodobnione.

Tak więc, jak następnie podkreślił organ odwoławczy, skoro Z.B. posiada majątek (działka gruntu wraz z domem letniskowym, mieszkanie) o wartości przekraczającej wysokość przedmiotowych zaległości możliwa jest spłata zaległości

w okresie krótszym niż proponowany przez stronę układ ratalny bez zagrożenia egzystencji podatnika i jej rodziny, nie tylko poprzez sprzedaż składników majątku lecz również w inny sposób, np. przez zaciągnięcie kredytu hipotecznego skutkującego zachowaniem składników majątku.

Następnie, organ odwoławczy wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie także argument strony, iż konieczność zapłaty zaległości bez rozłożenia na raty doprowadzi do znaczącego osłabienia jej działalności gospodarczej bowiem regulowanie zobowiązań podatkowych jest obowiązkiem ustawowym i nie można uzależniać ich realizacji od uwzględnienia proponowanych przez zobowiązanych warunków spłaty.

Odnosząc się do pozostałych argumentów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej

w S. wyjaśnił także stronie zasady odpowiedzialności solidarnej oraz podkreślił, że brzmienie przepisu art. 115 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej jednoznacznie wskazuje, że były wspólnik spółki jawnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką

i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem. A zatem, jak podkreślił organ odwoławczy, nawet ewentualna likwidacja Spółki R., zamiast sprzedaży udziałów, nie mogłaby skutkować zwolnieniem strony z odpowiedzialności za zobowiązania tej Spółki w VAT za październik 2006 r.

Odnośnie argumentów odwołującego się o zatajaniu przez organ podatkowy faktu istnienia przedmiotowej zaległości Spółki i wadliwej egzekucji, organ odwoławczy wskazał, że okoliczności te pozostają jednak bez wpływu na załatwienie sprawy

z wniosku o raty, jak również kształt rozważanego układu ratalnego.

Informacyjne Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także, że organy podatkowe nie mają obowiązku odrębnie informować z urzędu o zaległościach danego podatnika osoby, wobec których może być orzeczona odpowiedzialność za zaległości podatkowe tego podatnika. Jako wspólnik Spółki jawnej strona miała bowiem prawo i obowiązek prowadzenia spraw Spółki, zatem argument, iż nie wiedziała o istnieniu zaległości nie może przesądzić o zasadności udzielenia proponowanego przez podatnika układu ratalnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.Z.B. wniósł (jak w odwołaniu) o:

- zmianę skarżonej decyzji przez przyznanie skarżącemu rozłożenia przedmiotowej zaległości na raty na warunkach uzgodnionych, przy czym strona widzi możliwość zawarcia ugody, względnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania,

- uwzględnienie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - na okoliczność sytuacji majątkowej podatnika, wysokości należności oraz innych podmiotów odpowiedzialnych, a także sposobu interpretacji okoliczności sprawy przez organ pierwszej instancji,

- przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy prowadzonej przez organy obu instancji (znak[....] – tj. postępowania dotyczącego orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania S. J. "R. K. S. i W.") na okoliczność jego niewiedzy w przedmiocie zaległości i nieprzyczynienia się do jej powstania, a także na okoliczności mające znaczenie w przytoczonej sprawie, dotyczące samej należności oraz obejmujące działania organów podatkowych od chwili powstania należności w 2006 r.

- przesłuchanie skarżącego w charakterze strony - na okoliczność możliwych wysokości rat, jakie jest w stanie uregulować, sytuacji majątkowej obecnej

i przewidywanej w przyszłości, dotychczasowych działań organów podatkowych

w sprawie.

Uzasadniając powyższe wnioski podatnik zarzucił organom podatkowym dokonanie nieprawidłowych ustaleń prowadzących do wniosku, że jest on jedyną osobą odpowiedzialną za zaległość Spółki "R. K. S. i W.", naruszenie zasady pełnej i swobodnej oceny dowodów oraz nadmierny rygoryzm interpretacji przepisów prawa. Zdaniem skarżącego, organy nie uwzględniły szeregu okoliczności wynikających z postępowania w przedmiocie wymiaru zobowiązania, zatem zachodzi potrzeba powołania dowodów dodatkowych. Skarżący powtórzył podnoszone już

w postępowaniu odwoławczym argumenty, zmierzające do zakwestionowania zasadności i zgodności z prawem zarówno orzeczenia o jego odpowiedzialności za przedmiotowe zobowiązania Spółki jak i odmowy rozłożenia zapłaty tych zaległości na raty.

W ocenie skarżącego, w sprawie zaistniała szczególna sytuacja losowa, zagrażająca stabilności finansów jego przedsiębiorstwa i rodziny, bowiem o istnieniu zaległości podatkowej Spółki dowiedział się nagle w 2010 r., nie będąc już jej wspólnikiem. Ponadto, przed końcem 2006 r. utracił (w wyniku działań wspólnika K. S.) wpływ na działalność Spółki, a zbywając udziały stracił dostęp do majątku i nie był przez organy podatkowe zawiadamiany o nieuregulowanych należnościach.

Skarżący ponownie, jak w odwołaniu, wskazał, że nie dokonał jak dotąd dobrowolnych wpłat, gdyż chciałby spłacać należności w sposób zagwarantowany decyzją administracyjną albowiem regulowanie zobowiązań za kilka podmiotów (w tym działającą wciąż Spółkę) ze środków własnych oraz rodziny bez gwarancji, że organ podatkowy nie dokona egzekucji, jest zbyt ryzykowne dla przyszłości jego i jego rodziny.

Skarżący podkreślił także, że nie orzeczono dotychczas o niewypłacalności Spółki oraz wskazał, iż przedłożył organowi pierwszej instancji aktualny adres siedziby Spółki "R. K. S. i W.", pod którym podmiot ten odbiera korespondencję.

Dyrektor Izby Skarbowej w S., po przeanalizowaniu argumentów Strony, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji skargę należało oddalić, Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenia, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej: p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W oparciu zaś o treść art. 133 § 1 powołanej wyżej ustawy sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, tzn. na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły stronie skarżącej zastosowania ulgi w podatku od towarów i usług za październik 2006 r. w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości w ww. podatku.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż kwestię ulg w spłacie zobowiązań podatkowych reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Z treści przepisu art. 67a § 1 ww. ustawy wynika, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych: ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty albo umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Skoro zatem rozłożenie zapłaty podatku na raty jest instytucją nadzwyczajną,

a zasadą jest płacenie podatków, to przypadki, wskazane w art. 67a Ordynacji podatkowej, powinny posiadać również tę samą cechę.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" są określeniami nieostrymi, zawierającymi szeroki zakres pojęciowy, przy czym, nawet jeśli zaistnieje sytuacja wskazująca na ważny interes podatnika lub interes publiczny, uzasadniający zaniechanie poboru podatku,

to organ może, ale nie musi, zaniechać poboru podatku. Zależy to od jego uznania.

Do organu należy zatem wybór rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 2004 r., sygn. akt III SA 444/03, opubl. www.orzeczenia.nsa.pl).

Za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której

z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika,

z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych; zaś za "interes publiczny" taką sytuację, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika z pomocy społecznej.

Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie przekreśla jednak zasady, że uznanie jest ograniczone dyrektywami ustawowymi nakazującymi organom podatkowym dokonać oceny danej sprawy tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzonym wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1999 r., sygn. akt III SA 2292/98, opubl. www.orzeczenia.nsa.pl ).

W związku z powyższym, obowiązkiem organu w takich sprawach jest zebranie pełnego materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji materialnej podatnika. Jak wynika z treści cyt. przepisu ocenę, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności, wymienione w tym przepisie pozostawiono organowi podatkowemu. Tak rozumiany przepis prawa skutkuje ograniczeniem kontroli sprawowanej przez Sąd administracyjny. Kontrola sądowa, co do legalności decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego, sprowadza się bowiem do badania, czy w procesie dowodowym do tej decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny, uzasadniający udzielenie ulgi podatkowej oraz czy, w ramach swego uznania, nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

Rolą Sądu w tej sprawie było zatem zbadanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i rozważyły wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Organy podatkowe, prowadząc postępowanie

w przedmiocie udzielenia ulgi płatniczej, są bowiem zobowiązane do podejmowania

w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej); zebrania

i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 tej ustawy); dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona (art. 191 powołanej ustawy) oraz ujawnienia, w uzasadnieniu decyzji, przesłanek jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej).

W ocenie Sądu, treść zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji - w pełni zastosowały się do wyżej wymienionych obowiązków. W pierwszej kolejności, organy zbadały sytuację majątkową skarżącego wskazując, że Z.B. jest współwłaścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. [...] w S. domu letniskowego w P. z prawem wieczystego użytkowania działki gruntu ok. [...] (o wartości ok. [...] zł) oraz właścicielem samochodu osobowego [...] r. o wartości ok. [...] zł. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną (w dniu 16 marca 2004 r. małżonkowie wyłączyli wspólność majątkową) i córką (studentką pozostaje na utrzymaniu rodziców). Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest dochód podatnika z działalności gospodarczej oraz wynagrodzenie żony z tytułu zatrudnienia - ok. [...]zł. Dochody netto z działalności podatnika wynoszą średnio [...] zł miesięcznie, przy czym wysokość kosztów zależy od zakresu wykonywanych robót budowlanych. Z przedłożonych zestawień z ewidencji przychodów wynika, jak podkreśliły organy, że Z.B. w 2010 r. osiągnął przychód z działalności [...] zł, natomiast za okres styczeń-kwiecień 2011 r. –[....] zł.

Organ odwoławczy uwzględnił także, że Z.B. samodzielnie ponosi stałe i okresowe wydatki w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, w tym opłaca czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i telewizję –[...]zł, ponosi wydatki na zakup leków (bowiem z uwagi na chorobę przewlekłą strona pozostaje pod opieką lekarską) - ok. [...] zł, składka ZUS - ok. [...] zł, spłatę karty kredytowej [...] .

Organ uwzględnił także, że podatnik jest obciążony, wynikającą z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z [...] r., znak[...] , solidarną (z K. S. oraz Spółką) odpowiedzialnością za zaległości Spółki Jawnej "R. K. S. i W."

z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres kwiecień - listopad 2006 r. oraz odsetki za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł, co do której to należności toczy się spór przed sądem.

Jednocześnie, jak trafnie wyjaśnił organ odwoławczy, prolongata spłaty zaległości na okres kilkuletni, jak miałoby to miejsce w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych rat zaproponowanych przez skarżącego, nie leży w interesie publicznym rozumianym jako korzyść służąca ogółowi, a rozłożenie na raty spłaty zaległości dopuszczalne jest tylko w przypadku gdy istnieje realna możliwość spłaty tych zobowiązań, albowiem postępowanie podatkowe powinno mieć charakter celowy i odnosić się do realnej sytuacji strony a nie do formułowanych przez nią stanów hipotetycznych, jak wystąpienie w przyszłości z regresem do pozostałych wspólników i ewentualne uzyskanie w wyniku tych postępowań bliżej nieokreślonych kwot.

Nie ulega wątpliwości, jak trafnie przyjął Dyrektor Izby Skarbowej, że odmowa przyznania układu ratalnego nie zagraża egzystencji skarżącego i jego rodziny, albowiem posiada on majątek (działka gruntu wraz z domem letniskowym, mieszkanie) o wartości przekraczającej wysokość przedmiotowych zaległości wraz z odsetkami. Natomiast, argument, iż konieczność zapłaty zaległości, bez rozłożenia na raty, doprowadzi do znaczącego osłabienia prowadzonej działalności gospodarczej nie sposób uznać za wystarczający do rozłożenia na raty wobec braku wystarczających środków finansowych na spłatę ewentualnych rat.

Powołane w skardze zarzuty były już powoływane przez skarżącego i oceniane w postępowaniu odwoławczym, i w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zostały one prawidłowo ocenione przez Dyrektora Izby Skarbowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż okoliczności powstania przedmiotowej zaległości Spółki (brak wiedzy, nagłe powzięcie informacji o ich istnieniu) nie przemawiają za koniecznością zastosowania wobec podatnika ulgi w postaci rozłożenia dochodzonej należności na raty. Podobnie, jak nie mogą być ponownie przedmiotem niniejszego postępowania okoliczności podnoszone przez Z.B. w postępowaniu w sprawie orzeczenia o jego odpowiedzialności, jako byłego wspólnika Spółki "R. K. S. i W.". Skarżący korzystał bowiem z możliwości weryfikacji prawidłowości orzeczenia o jego odpowiedzialności podatkowej w postępowaniu odwoławczym,

a prowadzone postępowanie w sprawie rozłożenia na raty spłaty zaległości w podatku od towarów i usług za 2006 r. nie może prowadzić do kwestionowania zasadności ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r., znak [...] , utrzymującej w mocy decyzję w sprawie solidarnej odpowiedzialności Z.B., K. S. i P. G. za zaległości Spółki jawnej "R. K. S. i W." w podatku od towarów i usług za październik 2006 r. w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł.

Powoływane przez skarżącego okoliczności utraty wpływu na Spółkę wskutek działań wspólnika, czy też pogarszającego się stanu zdrowia wykluczającego możliwość monitorowania spraw Spółki, ocenić należy, jako nieistotne w postępowaniu, dotyczącym przyznania ulgi w zakresie rozłożenia zaległości podatkowej na raty. Zarzuty nieuwzględnienia przez organy ww. faktów, podobnie jak wniosek o przeprowadzenie dowodu z materiałów postępowania prowadzonego w sprawie odpowiedzialności podatnika solidarnie za zaległości Spółki wskazują, że skarżący zmierza aktualnie do kwestionowania zasadności ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej oraz uwolnienia się od tej odpowiedzialności, co w niniejszym postępowaniu jest oczywiście niedopuszczalne.

Odnosząc się dalej do argumentów skargi wskazać należy, że

z odpowiedzialności solidarnej wynika, że wierzyciel (Skarb Państwa) może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (art. 366 Kodeksu cywilnego). Interes osoby, od której zostanie wyegzekwowana należność jest chroniony prawem regresu, a odpowiedzialność byłego wspólnika spółki jawnej nie jest uzależniona od wyrażenia zgody przez tego wspólnika, lecz wynika z decyzji organu podatkowego. Z kolei, okoliczność nie ogłoszenia dotychczas upadłości Spółki, za zaległości podatkowe której skarżący odpowiada solidarnie, całym swoim majątkiem, wraz z ww. Spółką i pozostałymi wspólnikami, nie wpływa na możliwość orzeczenia odpowiedzialności na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej, prowadzenia egzekucji celem wyegzekwowania tej należności i nie ma żadnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie.

Odnośnie wniosku o przesłuchanie skarżącego w charakterze strony wskazać trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przeprowadza takich dowodów, bowiem zgodnie z art. 106 §3 p.p.s.a może przeprowadzić tylko dowody uzupełniające z dokumentów.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut wydania decyzji na podstawie przepisów prawa zinterpretowanych z nadmiernym rygoryzmem albowiem organ podatkowy posiada nadane przez ustawodawcę prawo do samodzielnej oceny okoliczności sprawy i wyboru, na tej podstawie, rozstrzygnięcia, a negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie nie narusza obowiązujących przepisów, jak i zasady pełnej i swobodnej oceny dowodów. Nadto, organy podatkowe oceniając możliwość udzielenia układu ratalnego są zobowiązane odnieść się zarówno do całej kwoty należności obciążającej wnioskodawcę jak i jego dochodów aby ocenić, czy jest on

w stanie wywiązać się z proponowanych rat, a także do sytuacji innych podatników, aby ocenić istnienie w sprawie przesłanek ustawowych rozłożenia na raty, a następnie zważyć ważny interes osoby trzeciej i interes publiczny oraz, w przypadku gdy wnioskodawca jest przedsiębiorcą, czy ewentualnie przyznana ulga nie zakłóci konkurencji rynkowej - zgodnie z Wytycznymi WE, przy czym nie ulega wątpliwości, że ważnego interesu podatnika i interesu publicznego nie można utożsamiać

z subiektywnym przekonaniem o potrzebie rozłożenia zaległości podatkowej na raty.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organy podatkowe obydwu instancji sprostały ww. wymogom, co pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z tego względu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.