Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 316/88
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1988-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Rozpoznając odwołanie od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, organ odwoławczy - uznając tę decyzję za wadliwą - może orzec co do istoty sprawy, to jest uchylić decyzję organu I instancji i wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, chyba że zachodzą przesłanki wymienione w art. 138 par. 2 Kpa.

TEZY

Rozpoznając odwołanie od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, organ odwoławczy - uznając tę decyzję za wadliwą - może orzec co do istoty sprawy, to jest uchylić decyzję organu I instancji i wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, chyba że zachodzą przesłanki wymienione w art. 138 par. 2 Kpa.


SENTENCJA

skargę oddala w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę fermy drobiu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Architekt Wojewódzki w B. po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Zarząd Narwiańskiego Parku Krajobrazowego w Ł. od decyzji Naczelnika Gminy T. z dnia 28 września 1987 r. w sprawie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę fermy drobiu przez Józefa K. uchylił decyzję organu I instancji i orzekł, że należy wznowić postępowanie administracyjne dotyczące wydania pozwolenia na budowę fermy drobiu udzielonego Józefowi K. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że Narwiański Park Krajobrazowy bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym w zakresie udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę fermy drobiu i wobec tego istnieje podstawa dla wznowienia postępowania po myśli art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. Równocześnie organ administracji wypowiedział pogląd, iż nie ma podstaw dla wznowienia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia miejsca i warunków realizacji inwestycji, bowiem postępowanie to zakończone wydaniem decyzji w dniu 17 grudnia 1984 r. toczyło się przed powołaniem Narwiańskiego Parku Krajobrazowego.

Skarżący Józef K. wnosi o uchylenie powyższej decyzji podnosząc, że zainwestował znaczne środki w budowę fermy drobiu i obiekt ten jest w istocie w fazie zakończenia budowy. Skarga podnosi, że inwestycja ta wiązała się z koniecznością zaciągnięcia kredytu i odmowa udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę spowoduje dotkliwe dla skarżącego skutki materialne.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie przytaczając okoliczności wymienione w motywach zaskarżonej decyzji, a nadto podając, iż w istocie nie wchodzi w grę odmowa udzielenia pozwolenia na budowę, a jedynie, być może, będzie konieczna pewna korekta w zakresie rozwiązań technicznych inwestycji skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niezależnie od zarzutów skargi, w sprawie niniejszej wymaga rozważenia kwestia, czy organ II instancji, rozpoznając odwołanie wniesione przez Zarząd Narwiańskiego Parku Krajobrazowego od decyzji odmawiającej wznowienie postępowania w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę formy, mógł uchylając decyzję organu I instancji orzec co do istoty sprawy, czy też uznając tę decyzję za wadliwą mógł tylko podjąć decyzję czysto kasacyjną na gruncie art. 138 par. 2 Kpa. Wątpliwości w tej mierze nasuwa uregulowanie zawarte w art. 150 par. 1 Kpa, w myśli którego organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Cytowane uregulowanie może nasuwać wniosek, że poza przypadkami określonymi w par. 2, organ wyższego stopnia rozpoznając odwołanie od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania sprawy oceniając decyzję organu I instancji za wadliwą nie może orzec co do istoty sprawy czyli wydać postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie, lecz ograniczony jest do wydania jedynie decyzji kasacyjnej, gdyż orzekanie o wznowieniu postępowania jest zastrzeżone wyłącznie dla organu który wydał decyzję w ostatniej instancji. Zgodnie z art. 149 par. 3 Kpa odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji administracyjnej i od tej decyzji na zasadach ogólnych służy odwołanie, bądź wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy decyzję wydał naczelny lub centralny organ administracji /art. 127 par. 3 Kpa/.

Jednolite jest stanowisko doktryny i judykatury, iż możliwość czysto kasacyjnego załatwienia przez organ odwoławczy sprawy winno mieć miejsce wyjątkowo, w sytuacjach ściśle określonych w art. 138 par. 2 Kpa przy stosowaniu w tej mierze wykładni ścieśniającej, a nie rozszerzającej /por. Z. Janowicz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, str. 301/. Przyjęcie koncepcji, w myśl której organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego przy uznaniu decyzji I instancji za wadliwą nawet przy niewystępowaniu przesłanek z art. 138 par. 2 Kpa nie może orzekać co do istoty sprawy i ograniczony jest do uchylenia tej decyzji z pozostawieniem organowi I instancji wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, pozostawałoby w kolizji z tym stanowiskiem i w istocie prowadziłoby do nieuzasadnionego odstępstwa od ogólnych reguł zawartych w art. 138 Kpa. Zważyć nadto należy, iż przy takiej koncepcji doznałaby niczym nieuzasadnionego ograniczenia statuowana art. 12 zasada szybkości i prostoty postępowania, skoro przy ponownym rozpoznaniu sprawy przy prawidłowych wytycznych motywujących decyzję organu I instancji w istocie byłby zobligowany do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania zamiast od razu przystępować do dalszego postępowania na gruncie przepisów art. 149 par. 2 Kpa w kierunku wydania decyzji czy to w płaszczyźnie art. 146 par. 2 Kpa, czy 151 Kpa.

Natomiast niewątpliwie tok postępowania administracyjnego ulega przyspieszeniu, jeśli w takiej sytuacji organ odwoławczy ma uprawnienia o wznowieniu postępowania, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej. Kierując się wyżej omawianymi przesłankami Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę doszedł do przekonania, iż organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie uznając, iż decyzja ta jest wadliwa, może orzec co do istoty sprawy, tj. uchylić decyzję organu I instancji i wydać postanowienie o wznowieniu postępowania w sytuacji, gdy zgromadzony materiał w sprawie nie wymaga uzupełnienia, a więc wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 138 par. 2 Kpa. Z przedstawionych akt wynika jednoznacznie, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę fermy nie brał udziału powołany do życia w dniu 30 września 1985 r. Zarząd Narwiańskiego Parku Krajobrazowego, który powinien być stroną w tym postępowaniu, czego skarżący nie kwestionuje. W tej sytuacji prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego prezentowane w motywach zaskarżalnej decyzji, iż istnieją podstawy do wznowienia postępowania po myśli art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, skoro inwestycja jest zlokalizowana w obrębie działania tego Parku. Rozstrzygnięcie objęte zostało zaskarżoną decyzją, a zawierające w sobie postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę otwiera postępowanie, w którym organ administracji I instancji rozpatrzy ponownie sprawę zakończoną ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę na gruncie art. 150 Kpa, co zostało podkreślone w motywach zaskarżonej decyzji uwzględniając wytyczne zawarte w motywach tej decyzji.

Wznowienie postępowania w sprawie nie jest równoznaczne z uchyleniem decyzji ostatecznej w przedmiocie udzielonego skarżącemu pozwolenia na budowę, jak mylnie odczytuje treść zaskarżonej decyzji skarżący. Wznowienie postępowania, o czym była mowa uprzednio, ma jedynie ten skutek, iż kwestia pozwolenia na budowę fermy będzie ponownie rozpoznawana, co nie oznacza, iż dotychczasowa decyzja będzie musiała być uchylona. Nie mogą w tej sytuacji odnieść skutku zarzuty skargi wskazujące, iż skarżący poniósł znaczne nakłady na budowę fermy, zaciągnął kredyty i wobec tego odmowa udzielenia pozwolenia na budowę pociągnęłaby dla skarżącego ujemne skutki. Wymienione zarzuty w istocie nie zmierzają do wykazania, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa, a tylko w tym zakresie decyzje administracyjne podlegają kontroli przez sąd administracyjny.

W świetle wyżej przytoczonych okoliczności w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i wobec tego z mocy art. 207 par. 5 Kpa orzeczono o oddaleniu skargi.