Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2346/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 670
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 95a
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1025  par. 2 i  art. 1027
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 152, 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] ustanawiającej użytkowanie wieczyste do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej nr. hip. [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Nieruchomość [...] położona przy ul. [...], oznaczona numerem hip. [...], obecnie opisana w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, z obrębu [...], uregulowana w księdze wieczystej nr [...] - znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 1944 r. właścicielami nieruchomości byli W. J. oraz J. i L. małżonkowie R. w równych częściach niepodzielnie.

W dniu 16 lutego 1949 r. został złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Następcami prawnymi W. J. są J. Z. oraz K. K., który postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] został ustanowiony w trybie art. 184 k.r.io. kuratorem dla nieobecnych L. R. z domu N. urodzonej w dniu [...] lipca 1911 r. oraz J. R. s. [...] - celem "reprezentowania ich w postępowaniu administracyjnym w Biurze Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. w sprawie [...]". W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził m.in., że byli oni współwłaścicielami gruntu przy ul. [...], w 1969 r. zostali wymeldowani z W. przy ul. [...] i wyjechali do [...].

Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] ustanowił użytkowanie wieczyste do nieruchomości położonej przy ul. [...] dla: J. Z. w [...] części, K. K. w [...] części oraz dla J. L. R. nieznanych z miejsca pobytu, reprezentowanych przez kuratora – K. K. w [...] części.

Następnie Prezydent W. przy piśmie z dnia 23 listopada 2009 r., przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek E. F., J. F. i E. F. (najemców lokalu znajdującego się w budynku położonym na przedmiotowej nieruchomości) o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] września 2009 r. E. F. oświadczyła, że osoby podane we wniosku K. K., dla których został on ustanowiony kuratorem, na mocy ww. postanowienia Sądu Rejonowego, tj. L. R., córka O. i G., urodzona [...] lipca 1911 r. i J. R., s. L. i R., urodzony dnia [...] września 1904 r. nie byli współwłaścicielami nieruchomości W. przy ul. [...]. Z odpisu aktu urodzenia Leji Rapaport z d. Kohl i odpisu świadectwa zaślubin Józefa i Leji, znajdujących się w dokumentach do Księgi [...] wynika bowiem, iż właścicielami przedmiotowej nieruchomości byli J. R., syn [...] z G., urodzony dnia [...] lutego 1899 r. oraz L. R., c. [...], urodzona w dniu [...] lipca 1908 r. Fakt ten potwierdzają również inne dokumenty załączone do tej księgi.

Po rozpoznaniu wniosku E. F., J. F. i E. F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...], a po rozpoznaniu złożonego środka zaskarżenia orzeczeniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r. i decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] stwierdziło nieważność - na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa - decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji może być uruchomiona wyłącznie wtedy, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, iż zawiera ona wadę wymienioną w art. 156 § 1 W. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, bowiem osoby, dla których sąd powszechny postanowieniem sygn. akt [...] ustanowił kuratora w osobie K. K. - nie są dawnymi właścicielami nieruchomości przy ul. [...].

Dodało, że w postępowaniu sygn. akt [...] K. K. wystąpił o ustanowienie go kuratorem dla Z. R. ur. [...] maja 1933 r. w W., córki [...] i J.S. ur. [...] lutego 1899-. w K. - współwłaścicieli nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

Natomiast postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. oddalił wniosek K. K. o ustanowienie go kuratorem dla nieznanych z miejsca pobytu L. R., urodzonej w dniu [...] lipca 1911 r. i J. R., s. L. i R., urodzonego w dniu [...] września 1904 r. celem zarządzania i administrowania udziałem w nieruchomości przy ul. [...] w W. i do jej sprzedaży. W uzasadnieniu wskazał na brak pewności, czy L. i J. R., dla których wnioskodawca miałby być ustanowiony kuratorem, są właścicielami nieruchomości przy ul. [...] - bowiem dane osobowe rodziców L. i J. R. oraz daty urodzeń ww. małżonków nie zgadzają się z danymi osobowymi załączonego do księgi wieczystej świadectwa zaślubin L. i J. R. Wiadomo również, że J. R. ur. w 1899 r. (mąż L. z d.K.) zmarł i nie ustalono po nim spadkobierców. Z dokumentów złożonych do akt wynika, że K. K. bezskutecznie poszukiwał Z. R. w [...], natomiast udało mu się odnaleźć dzieci J. i L/ (z. d. [...]) R., które przeżyły wojnę i wyjechały do [...]. Poszukiwane osoby nie były jednak właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Ustalenia organu zostały oparte na postanowieniu sądu powszechnego, lecz z ksiąg wieczystych prowadzonych dla tej nieruchomości wynikają inne fakty.

Skoro decyzja została skierowana do osób nie będących właścicielami przedmiotowej nieruchomości, to nie może się ona ostać, ponieważ od początku zawiera ciężką wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Kolegium zauważyło, iż w podobnych sprawach istnieje jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych i powołało wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 620/11 stwierdzający, że przepis art. 156 § 1 kpa wymienia kilka przesłanek nieważności decyzji. W szczególności w art. 156 § 1 pkt 4 kpa jako przesłankę nieważności decyzji wskazany został przypadek skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Ustawodawca wyróżnił ten przypadek jako odrębną podstawę nieważności, która nie może być utożsamiana z przesłanką z art. 156 § 1 pkt 2 kpa W okolicznościach badanego przypadku należy uznać, że spełniona została właśnie ta przesłanka nieważności decyzji.

Jako przykłady wadliwego skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną wskazywane są w orzecznictwie takie przypadki, jak: skierowanie decyzji do pełnomocnika strony, osoby pełniącej funkcje organu osoby prawnej, osoby będącej poprzednikiem prawnym właściciela, osoby zmarłej (por. G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.. Warszawa 2010, tom II, s. 357-358).

Dodało za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06 wyrok (LEX nr 351135), że kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, zachodzić będzie wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania.

K. K. wystąpił o ponowne rozpoznanie sprawy wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. jedynie w części odnoszącej się do małżonków R. i utrzymanie jej w mocy w części dotyczącej bezspornych praw własności budynku przy ul. [...] oraz prawa użytkowania wieczystego do gruntu na rzecz K. K. w [...] części i J. Z. w [...] części.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2012 r., nr [...].

W uzasadnieniu stwierdziło, że Prezydent W. wydając decyzję z dnia 9 września 2009 r. oparł się na prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego, na mocy którego ustanowił on K. K. kuratorem dla nieobecnych L. i J. R. Kurator ustanowiony dla osób nieznanych z miejsca pobytu reprezentuje i działa na rzecz osób wskazanych w postanowieniu sądu.

Dodało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, mającym na celu wzruszenie decyzji ostatecznej. Stanowi wyjątek od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych. Wyeliminowanie decyzji ostatecznej z obrotu prawnego od początku, bo taki jest skutek stwierdzenia nieważności, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zostanie wykazana przesłanka wskazana w art. 156 § 1 kpa.

W myśl art. 156 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Stosownie do art. 28 kpa, stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony przesądzają przepisy prawa materialnego. Stroną postępowania administracyjnego może być bowiem jedynie podmiot, na którego sferę prawną - z uwagi na obowiązywanie konkretnego przepisu prawa materialnego - oddziałuje w sposób bezpośredni akt prawny, wydany w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Materialnoprawną podstawę badanej w trybie nadzorczym decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r. stanowił art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wykładnia art. 7 ust. 1 dekretu prowadzi do wniosku, że stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 powołanego dekretu, są wyłącznie poprzedni właściciel (albo jego następca prawny) oraz osoby, które dysponują prawem rzeczowym do tej nieruchomości. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przyjętą w sądownictwie administracyjnym, jedynie legitymowanie się przez dany podmiot prawem o charakterze rzeczowym do nieruchomości warszawskiej pozwala na uznanie go za stronę postępowania, prowadzonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 8 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 427/05, 8 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 110/06, 29 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 858/09, 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1192/09, 13 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1717/09, 31 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 798/10 (LEX nr 1079831).

Z powyższego wynika, że organ rozpoznający wniosek dekretowy obowiązany jest ustalić, czy podmiot występujący z takim wnioskiem, jest dawnym właścicielem nieruchomości warszawskiej lub jego następcą prawnym, o którym mowa w art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.

Prezydent W., wydając decyzję z dnia [...] września 2009 r., oparł się na prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego dla W. sygn. akt [...], na mocy którego Sąd ustanowił K. K. kuratorem dla nieobecnych L. R. z domu [...] c. [...] urodzonej w dniu [...] lipca 1911 r. i J. R. s. R. i L. urodzonego w dniu [...] września 1904 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednak, że osoby, dla których K. K. został ustanowiony kuratorem, nie były dawnymi właścicielami nieruchomości przy ul. [...]. Tym samym bezspornym jest fakt, iż Prezydent W. wydając decyzję z dnia [...] września 2009 r. skierował ją do osób nie będących stroną w sprawie. Okoliczność ta stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Organ powołał wyrok z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06 (LEX nr 351135), w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "Kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, zachodzić będzie wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania".

Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez stronę wskazującego, że w postępowaniu nadzorczym Kolegium powinno stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta W. Nr [...] - tylko w części odnoszącej się do małżonków R. - skład orzekający Kolegium stwierdził, iż brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Organ dodał, że w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 674/07 (LEX nr 467518) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż: "W przypadku, gdy jako stronę oznaczono podmiot, który nie był i nie może być stroną postępowania, bowiem postępowanie nie dotyczyło jego interesu prawnego lub obowiązku, to taka decyzja jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W przypadku zaś wielości stron postępowania, oznaczenie jako strony osoby, która nie jest i nie może być stroną, powoduje kwalifikowaną wadę decyzji takie wówczas, gdy pozostałe strony są oznaczone prawidłowo".

W doktrynie został także wyrażony pogląd, zgodnie z którym, jeżeli decyzja została jednocześnie skierowana do strony i do osoby nie będącej stroną, należy stwierdzić nieważność decyzji w części dotyczącej osoby nie będącej stroną, o ile nie ma między prawami i obowiązkami obu tych podmiotów wzajemnych powiązań (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne..., s. 266; M. Jaśkowska, A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Wyd. LEX).

Jednakże Kolegium uznało, że pomiędzy prawami i obowiązkami stron decyzji orzekającej o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego istnieją wzajemne powiązania tego rodzaju, że skierowanie decyzji do podmiotu, który nie był stroną w postępowaniu wszczętym wnioskiem dekretowym, powoduje konieczność stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności całej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa, nawet jeżeli pozostałe strony zostały ustalone prawidłowo. Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest prawem jednolitym, niepodlegającym wewnętrznym podziałom. Taki charakter zachowuje ono również wtedy, gdy przysługuje niepodzielnie kilku różnym osobom.

Organ dodał, że z uwagi na fakt, iż prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. w W. uchylił kuratelę ustanowioną w osobie kuratora K. K. dla nieobecnych: L. R. córki [...], ur. dnia [...] lipca 1911 r. i J. R., s. L. i R., ur. dnia [...] września 2004 r. w sprawie sygn. akt [...] oraz na mocy postanowienia tutejszego Sądu z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt [...], należało niniejszą decyzję skierować do ich następców prawnych, tj. K. R. i R. H.

Skargę na powyższą decyzję złożył K. K., wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 1995 r., sygn. akt III CZP 61/95, która stanowi: "Grunt stanowiący własność gminy może być przez nią oddany spółdzielni mieszkaniowej w użytkowanie wieczyste także w części ułamkowej" – jego sytuacja nie różni się od sytuacji, o której mowa w tej uchwale. Zatem z punktu widzenia relacji skarżącego i gminy prawo użytkowania wieczystego nie jest prawem jednolitym i niepodlegającym wewnętrznemu podziałowi. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczą wyłącznie J. L. R. – zatem stwierdzenie nieważności decyzji powinno nastąpić wyłącznie w odniesieniu do nich.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej, bowiem po zapoznaniu się z zarzutami skargi nie znalazło podstawy do zmiany swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest zasadna - bowiem zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa procesowego.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2012 stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r. – ustanawiającej użytkowanie wieczyste do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej nr. hip. [...].

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w świetle ogólnych zasad postępowania administracyjnego organ administracji jest zobowiązany każdorazowo dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 kpa ustanawiający zasadę tzw. prawdy materialnej (odzwierciedlającej stan rzeczywisty), a nie wyłącznie formalnej (wynikającej z samych twierdzeń stron). W tym celu organ powinien, w pierwszej kolejności, w sposób wyczerpujący zebrać cały niezbędny dla prawidłowego załatwienia sprawy materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), by następnie na podstawie tak zebranego materiału ocenić, czy zostały udowodnione okoliczności istotne dla jej końcowego rozstrzygnięcia (art. 80 kpa). Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien – jak z powyższego wynika - odzwierciedlać rację decyzyjną organu, a także stanowić niebudzącą wątpliwości podstawę do określenia przedmiotu postępowania oraz jego stron.

W niniejszej sprawie decyzja organu II instancji została doręczona osobom uznanym za strony postępowania: K. K., J. Z., K. R. i R. H., jako następcom prawnym L. R., córki [...] i [...] i J. R., s. L. i R.

Zgodnie z brzmieniem art. 1025 § 2 k.c., domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Z kolei art. 1027 k.c. stanowi, że względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Regulacje te korelują z art. 670 kpc w myśl którego sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności bada, czy spadkobierca pozostawił testament, oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia.

Ponadto także notariusz z mocy art. 95a z dnia 14 lutego 1991 r. Prawa o notariacie (Dz. U. z 2013 r., Nr 189, poz.1158 ze zm.) może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych.

Powyższe oznacza, że w polskim systemie prawnym tylko takie dokumenty mogą stwierdzać następstwo prawne po osobie zmarłej.

Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy nie znajduje się żadne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po ww. L. R. oraz J. R., ani notarialny zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia po nich.

Materiał dowodowy zgromadzony przez organ zawiera co prawda postanowienie Sądu Rejonowego dla W. w W. dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa [...], w którym Sąd wskazał, że K. R. i R. H. są następcami prawnymi ww. osób, jednak w orzeczeniu tym Sąd tylko uchylił kuratelę ustanowioną w osobie K. K. dla nieobecnych L. R. urodzonej w dniu [...] lipca 1911 r. i J. R. urodzonego w dniu [...] września 1904 r., na mocy postanowienia tego Sądu z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] oraz na mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 r., sygn. akt [...] - z uwagi na to, że osoby, dla których został ustanowiony kurator, nie żyły już w chwili wydawania ww. postanowień, zatem brak było podstaw do ustanowienia dla nich kurateli i musiała ona zostać uchylona. Orzeczenie to zatem w żaden sposób nie ustalało kręgu spadkobierców po zmarłych i nie stwierdzało o nabyciu spadku po tych osobach.

Organ przedwcześnie uznał, że osoby, którym została doręczona decyzja, są następcami prawnymi uprzednio wskazanych zmarłych. Oparł się bowiem wyłącznie na dowodzie z ww. postanowienia Sądu powszechnego, nie potwierdzając tego faktu uprzednio wskazanymi dokumentami, wymaganymi przez polski system prawny - przez co doręczenie decyzji i przyznanie praw strony K. R. i R. H. w tym postępowaniu uznać należy za przedwczesne.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu i pozyska dokumenty stwierdzające następstwo prawne po ww. zmarłych. Na ich podstawie ustali, kto jest spadkobiercą po wskazanych uprzednio osobach, a następnie zbada, czy w związku ze zgromadzonym materiałem dowodowym są one stronami niniejszego postępowania. Dokonując tej ostatniej oceny uwzględni ustawową definicję strony postępowania, określoną w art. 28 kpa, mając na uwadze bardzo bogaty dorobek doktryny i judykatury w tej materii. Dopiero wówczas rozpozna sprawę i oceni, czy decyzja Prezydenta W. dotknięta jest jedną z wad, które określone zostały w art. 156 § 1 kpa.

Skoro zatem brak jest w materiale dowodowym dokumentu świadczącego o następstwie prawnym ww. osób, które zostały wskazane przez organ administracji jako strony postępowania - to Sąd uznał, że przedwczesne jest merytoryczne badanie sprawy i odnoszenie się do poniesionych przez stronę skarżącą zarzutów. Jednocześnie w związku z faktem wydania ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...] i treścią jego uzasadnienia Sąd uchylił decyzję drugiej instancji uznając, że nie jest ona dotknięta wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.