Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2572/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1, art. 28 ust. 5,
journal: Dz.U. 2016 poz 198
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 71 b ust. 3 i 5
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów (obecnie Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z [...] grudnia 2015 r.; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz [...] kwotę 23 442 zł (dwadzieścia trzy tysiące czterysta czterdzieści dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez Powiat [...] (dalej: Strona, Zobowiązana, Skarżąca) była decyzja Ministra Finansów (dalej: Minister lub organ) z [...] lipca 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2015r., nr [...] zobowiązującą Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011r. w wysokości 1.356.884 zł.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Urząd Kontroli Skarbowej w W. przeprowadził kontrolę u Skarżącej w zakresie realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2011, zakończoną wynikiem kontroli z [...] września 2013r.

Nawiązując do wyniku kontroli Ministerstwo Edukacji Narodowej pismem z [...] października 2015r. poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez Stronę nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 1.356.884 zł. Wyjaśniło, że kontrola wykazała nieprawidłowości w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej przez dyrektora: Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla D. (w skład którego wchodzą: Szkoła Podstawowa, Gimnazjum, Liceum Ogólnokształcące, Zasadnicza Szkoła Zawodowa, Technikum Masażu oraz Przedszkole). W wynikach kontroli wskazano, że liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona łącznie o 287,6575 uczniów.

Pismem z [...] października 2015r. Strona została powiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011.

Decyzją z [...] grudnia 2015r. Minister Finansów zobowiązał Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011r. we wskazanej powyżej wysokości.

Organ wyjaśnił, że część oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 została podzielona przez Ministra Edukacji Narodowej na podstawie algorytmu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. Nr 249, poz. 1659, dalej: rozporządzenie z 16 grudnia 2010r.). Algorytm przewidywał m. in. odrębne wagi P3, P5, P28, P36 oraz P38 przy których mogli zostać uwzględnieni uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010r., posiadający orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o których mowa w art 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r., nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej: u.s.o.), tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie ww. wag. Natomiast przy wadze P38 mogły zostać uwzględnione dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, posiadające opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecko uprawnione było do skorzystania z pomocy zespołu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o którym mowa wart. 71 b ust. 3 u.s.o., utworzonego w przedszkolach, szkołach podstawowych, w tym specjalnych, w innych formach wychowania przedszkolnego oraz ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o., w tym specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, a także w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Organ wskazał, że w myśl art. 71b ust. 1 u.s.o. kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych (art. 71b ust. 3 ww. ustawy). Orzeczenie takie wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole.

W konsekwencji jak wskazał organ – według stanu na dzień 30 września 2010r. - liczba uczniów (dzieci/wychowanków) błędnie wykazanych w systemie informacji oświatowej i przeliczonych wagami wynosi:

- P1 – została zawyżona o 7 uczniów;

- P3 – została zawyżona o 13 uczniów;

- P5 – została zawyżona o 1 ucznia;

- P7 – została zawyżona o 7 uczniów;

- P8 – została zawyżona o 1 ucznia;

- P13 – została zawyżona o 2 uczniów;

- P26 – została zawyżona o 3 uczniów;

- P28 – została zawyżona o 1 dziecko;

- P33 – została zawyżona o 16 wychowanków;

- P36 – została zawyżona o 1 wychowanka;

- P38 – została zawyżona o 121 dzieci, co spowodowało zawyżenie o 267,6575 liczby uczniów przeliczeniowych.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie z [...] czerwca 2016r. Ministerstwo Edukacji Narodowej wypowiedziało się w sprawie zwrotu przez Skarżącą części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 i uznało, że nie należy zmniejszać subwencji oświatowej z tytułu zawyżenia liczby uczniów ogółem oraz przeliczonych wagami: P1, P7, P8, P13 oraz P26, gdyż wyliczenie subwencji za pomocą tych wskaźników nie jest uzależnione od posiadania przez uczniów/wychowanków orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Minister Finansów decyzją z [...] lipca 2016r. o wskazanym wyżej numerze uchylił decyzję z [...] grudnia 2015r. w części dotyczącej ustalenia wysokości podlegającej zwrotowi kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 i ustalił tę kwotę w wysokości 1.264.123 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył zastosowane przepisy i wskazał, że w wyniku ponownego przeliczenia liczby uczniów tj. bez uwzględnienia 267,9922 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2011 wynosi 33.632,505 zł. Zatem różnica między otrzymaną przez Powiat częścią oświatową subwencji ogólnej za rok 2011 i należną częścią oświatową subwencji ogólnej za ten rok wynosi 1.264,123 zł.

Jak wskazał Minister, regulacje dotyczące naliczania poszczególnych wag, a w szczególności: P3, P5, P28, P36 i P38 są jednoznaczne, uczniom lub dzieciom nieposiadającym odpowiednich orzeczeń lub opinii (lub posiadającym orzeczenia dotyczące np. innego etapu kształcenia), nie przysługują dodatkowe wagi, których zastosowanie jest uwarunkowane posiadaniem takiego orzeczenia lub opinii. Zatem, w ocenie Ministra skoro konkretni wychowankowie Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla D. nie posiadali w dniu 30 września 2010r. aktualnych orzeczeń lub opinii stanowiących warunek konieczny pozwalający na objęcie ich konkretnymi wagami, to zastosowanie tych wag było nieprawidłowe w świetle obowiązujących przepisów prawa.

W konsekwencji jak wskazał organ – według stanu na dzień 30 września 2010r. - liczba wychowanków (uczniów, dzieci) błędnie wykazanych w systemie informacji oświatowej i przeliczonych wagami wynosi:

- P3 – została zawyżona o 13 uczniów;

- P5 – została zawyżona o 1 ucznia;

- P28 – została zawyżona o 1 wychowanka;

- P33 – została zawyżona o 16 wychowanków;

- P36 – została zawyżona o 1 wychowanka;

- P38 – została zawyżona o 121 wychowanków, co spowodowało zawyżenie o 267,9922 liczby uczniów przeliczeniowych.

Minister podkreślił, że zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. z 2005 r. nr 52, poz. 467 ze zm.), do specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych były przyjmowane dzieci i młodzież na rok szkolny, etap edukacyjny lub okres nauki w szkole wskazany w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Jeżeli uczeń posiadał orzeczenie na pewien okres, etap edukacyjny lub okres nauki w szkole wskazany w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, który upłynął, powinien był uzyskać następne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Konieczność aktualności, co podkreślił Minister orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego posiadanego przez ucznia objętego takim kształceniem lub opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka jest warunkiem koniecznym zapewnienia wychowankowi właściwych, dostoswanych do jego aktualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, oddziaływań. W związku z powyższym, dyrektor szkoły lub placówki ma obowiązek sprawowania nadzoru nad poprawnością dokumentacji przebiegu nauczania, w tym zapewnienia monitorowania aktualności orzeczeń uczniów, na podstawie której m.in. opracowuje indywidualne programy edukacyjno-terapeutyczne oraz organizuje i udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Strona zarzuciła naruszenie:

1) prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k,.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj.:

• nieuwzględnienie faktu, iż uczniowie szkół specjalnych prowadzonych przez T. [...], którzy na dzień 30 września 2010r. nie posiadali orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, dysponowali takim orzeczeniem na wcześniejszych etapach nauki w szkole specjalnej lub przedszkolu oraz po zakończeniu kontroli uzupełnili wskazane braki poprzez uzyskanie wymaganego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego,

• nieuwzględnienie tego, iż placówki i szkoły prowadzone przez T. [...] są placówkami i szkołami niepublicznymi, które przyjmują dzieci z całej Polski, a nie tylko z terenu Powiatu [...] w związku z czym Skarżąca nie jest upoważniona do ingerowania w zasady działalności szkoły lub placówki, w tym zasady rekrutacji,

• rozstrzyganie wszystkich wątpliwości na niekorzyść Skarżącej bez uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w tym w szczególności interesu dzieci przebywających w szkołach i placówkach prowadzonych przez T. [...],

2) prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2014r., poz. 1115 ze zm., dalej: u.d.j.s.t.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Skarżąca otrzymała kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej, a w konsekwencji żądanie od skarżącego zwrotu części subwencji.

Przedstawiając powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2015r.

Rozwijając zarzuty skargi jej autor wskazał, że specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla D. [...] jest prowadzony nie przez Powiat ale przez T. [...], które przez wiele lat było jedyną organizacją, która prowadziła realne działania zmierzające do przystosowania osób ociemniałych do samodzielnego życia. Skarżący jest przekonany, że Minister Finansów nie uwzględnił faktu, że dzieci do takiej placówki są kierowane z całej Polski, a szkoła ma charakter niepubliczny, co w praktyce oznacza, że o przyjęciu dziecka rozstrzyga samodzielnie organ ją prowadzący, bez konsultacji z Powiatem. Powiat zatem nie może narzucić organowi prowadzącemu żadnego limitu przyjęć, jak i nie jest w stanie zweryfikować czy dane dziecko posiada wymagane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w chwili przyjęcia do placówki czy szkoły.

Wnoszący skargę podał, że dzieci objęte zaskarżoną decyzją uzyskały już stosowne orzeczenia, jednocześnie zwrócił uwagę na fakt, że rodzaj niepełnosprawności jakim dotknięci zostali uczniowie ma charakter trwałego kalectwa i jest nieodwracalny. A jednocześnie żaden z przepisów regulujących zasady przyznawania subwencji nie wyklucza możliwości nadania orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego mocy wstecznej tj. objęcia jego zakresem tych okresów nauki w szkole specjalnej, które miały miejsce przed wydaniem orzeczenia, zwłaszcza jeżeli w chwili orzekania uczeń znajdował się na kolejnym etapie nauczania.

Skarżący podkreślił, że w sprawie wydane zostały dwie decyzje, jedna z [...] grudnia 2015r. zobowiązująca Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 rok oraz druga z [...] lipca 2016r. określająca nienależnie uzyskaną cześć oświatowej subwencji ogólnej za 2011 rok na kwotę 1.264,123 zł. W tej ostatniej decyzji organ orzekając o zwrocie subwencji uznał wagi podstawowe tj. należne uczniowi spełniającemu obowiązek szkolny – jednocześnie nie uznał za zasadne wyliczenia dla tych uczniów wag właściwych dla tych dzieci niepełnosprawnych, w tym przypadku ociemniałych (ze sprzężeniami). W ocenie skarżącego w tym stanowisku organu jest zasadnicza sprzeczność, otóż uznaje on, iż dzieci te odbywały naukę w szkole i uznaje za zasadną w tej mierze subwencję pomijając fakt, że dzieci te odbywały naukę w szkole , bo tylko takie szkoły prowadzone są w L. Autor skargi stoi na stanowisku, że częściowe uznanie przez organ zasadności pobrania przez Powiat subwencji oświatowej dla uczniów szkół w L. (spełniających obowiązek szkolny) bez uwzględnienia faktu, że naukę w tych szkołach mogą pobierać tylko dzieci niepełnosprawne jest niczym nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra można się też dopatrzyć uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. Ramy materialnoprawne rozpoznawanej sprawy przedstawiają się następująco: zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej Minister Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r., w związku z tym, że uznał, iż nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, w poszczególnych wagach, co spowodowało zawyżenie liczby tzw. uczniów przeliczeniowych o 267,9922.

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., tzn. według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010 roku w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz.U. nr 249, poz. 1659). Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi P3, P5, P4, P28, P236 i P38, przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie, wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010 roku, którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572, z późn. zm.). Wymóg ten nie obowiązywał jedynie przy wadze P33.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z ww. przepisem, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych.

Zdaniem Sądu organ ma więc rację wskazując, że podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2011, stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego zgodnie z rodzajem niepełnosprawności określonej w orzeczeniu wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2010 r., warunków do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2010 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Nie ulega więc wątpliwości, że co do zasady wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej może nastąpić zatem wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdania, tj. 30 września, szkoła lub placówka posiada stosowne. Taki pogląd jest poparty ukształtowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym.

Jednak nie może, w ocenie Sądu, umknąć uwadze pewna specyfika sprawy niniejszej. W skład zespołu szkół w L. wchodzą: Szkoła Podstawowa, Gimnazjum, Liceum Ogólnokształcące, Zasadnicza Szkoła Zawodowa, Technikum Masażu oraz Przedszkole. Jest on dedykowany wyłącznie dla dzieci niewidzących, które to schorzenie charakteryzuje się trwałością i zazwyczaj brakiem możliwości poprawy stanu zdrowia. Dzieci , jak wynika z wyjaśnień strony, są przyjmowane do Ośrodka na podstawie orzeczenia, o jakim mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Jak dalej wynika z wyjaśnień strony, wszystkie dzieci, które nie miały aktualnych orzeczeń na dzień 30.09.2010 r. uzyskały je w terminie późniejszym i potwierdziły one prawidłowość zakwalifikowania ich do przypisanych im w SIO wag. Jest więc, w ocenie Sądu, możliwość ustalenia prawidłowości wyliczenia subwencji ogólnej w oparciu o inne dokumenty niż orzeczenie wystawione przed dniem 30.09.2010 r. i zachowujące w tym dniu swoją aktualność. Wystarczy bowiem porównać treść orzeczenia, którym dziecko legitymowało się przed tą datą i tym, które uzyskało po tej dacie. W ocenie Sądu należy zweryfikować twierdzenia strony i jeśli potwierdzą się one w rzeczywistości tj. przez porównanie tych dwóch wspomnianych wyżej orzeczeń można ustalić, że zakwalifikowanie dziecka do przypisanej mu wagi było prawidłowe w dniu 30.09.2010 r. wówczas należy uznać, że brak jest podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy o dochodach samorządu terytorialnego.

Należy bowiem pamiętać, wbrew twierdzeniom organu, że treści art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty nie można interpretować w taki sposób, że nie ma znaczenia czy subwencja została wydana na cel , na który byłą przeznaczona tj. czy subwencja naliczona w wyższej wysokości, przeznaczona na kształcenie lub opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym była wydana zgodnie z przeznaczeniem. Rygoryzm w dokumentowaniu wydatków ze środków publicznych ma oczywiście ogromne znaczenie z uwagi na zasady zapisane w ustawie o finansach publicznych (art. 44 ust. 3 u.f.p.). Jednak, w ocenie Sądu, w sytuacji w której istnieje możliwość wykazania w sposób inny niż za pomocą aktualnego na dzień 30.09. orzeczenia, że uczeń wskazany w SIO jako uczeń, na którego powinna być przyznana subwencja w wyższej wysokości, niepełnosprawność rzeczywiście posiadał, organ nie może ograniczyć badania obowiązku zwrotu subwencji na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego tylko do faktu posiadania lub nie wspomnianego orzeczenia. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż zaproponowany przez stronę i aprobowany przez Sąd sposób ustalania wag dla dzieci objętych nauczaniem w Ośrodku w L. także – co do zasady – nie odchodziłby od zasady, że wagi ustalone byłyby w oparciu o orzeczenia, o jakich mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty – poprzez porównanie orzeczenia wydanego przed 30.09.2010 r., nieaktualnego w tej dacie, i orzeczenia wydanego po dniu 30.09.2010 r. można w sposób całkowicie pewny ustalić prawidłowość zakwalifikowania ucznia do jednej z wag określonych w rozporządzeniu MEN z 16.12.2010 r. Stanowisko Sądu wyrażone w sprawie niniejszej nie stoi więc w sprzeczności ze stanowiskiem NSA wyrażonym m.in. w wyroku z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2092/11 i w wyroku z dnia 9.12.2014 r. II GSK 1767/ że żaden inny dowód - poza orzeczeniem wydanym na podstawie art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty - nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat subwencyjnych objętych omawianymi wagami z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. Ustalenia organu w tej sprawie także odbyłyby się w oparciu o orzeczenia, z pewnym odstępstwem biorącym pod uwagę rodzaj szkoły oraz specyfikę kalectwa, które co do zasady jest trwałe.

Interpretując art. 37 ust. 1 ustawy o dochodach samorządu terytorialnego oraz art. 71b ust. 1 u.s.o. nie można bowiem tracić z pola widzenia zasad kształcenia uczniów niepełnosprawnych , wynikających z ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy - system oświaty zapewnia w szczególności: możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami (pkt 5) oraz opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych.

W myśl art. 71b ust. 1 ww. ustawy - kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5.

Jak wyżej wspomniano stosowanie do ust. 3 art. 71b ww. ustawy - opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Ust. 5 art. 71b ww. ustawy stanowił, iż starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, z zastrzeżeniem ust. 5a. Natomiast w myśl ust. 5a cytowanego przepisu - jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.

Przede wszystkim Sąd zwraca uwagę, że same przepisy ustawy o systemie oświaty nie nakazują aktualizacji przedmiotowych orzeczeń dla zachowania ich ciągłości. Artykuł 71b tej ustawy stanowi, że orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej jest niezbędne do objęcia kształceniem specjalnym. Nie można, w ocenie Sądu, zaakceptować takiego rozumienia przepisów ustawy o systemie oświaty, w którym szkoła prawidłowo wypełnia obowiązek kształcenia specjalnego wobec uczęszczających do niej uczniów, a jednocześnie zostaje pozbawiona prawa do uzyskania dotacji oświatowej. Warunki przyznawana dotacji powinny zostać odczytane w kontekście zasad, na których oparty jest system finansowania edukacji, a ten - jak wskazują cytowane wyżej przepisy - zakłada konieczność zapewnienia stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy osobom niepełnosprawnym, a więc w przypadku wykonywania tych zadań przez specjalne szkoły społeczne dotowania ich.

Należy też pamiętać, ze zgodnie z art. 70 Konstytucji RP - nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa, a w myśl art. 1 pkt 5a ustawy o systemie oświaty - system oświaty zapewnia w szczególności opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych. Podobne poglądy wyraziły: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13.12.2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1825/13 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1040/16.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że czasowy brak aktualności orzeczeń dla uczniów, w przedstawionym stanie sprawy, może być potraktowane jako uchybienie, nie powodujące jednak konieczności zwrotu dotacji. Warunkiem jest, o czym była mowa wyżej, aby z porównania orzeczeń sprzed 30.09.2010r. i uzyskanych przez uczniów po tej dacie wynikała prawidłowość zakwalifikowania uczniów do poszczególnych wag. Z tych względów za zasadny należy uznać zarzut niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).