Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1518/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 77 § 1 pkt 1 lit. b, art. 78 § 3 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2022 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 września 2021 r. nr SKO.FP/41.4/334/2021/9249 w przedmiocie określenia oprocentowania oraz odmowy zwrotu oprocentowania od powstałej nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 1 września 2021 r., nr SKO/F/41.4/334/2021/9249 − działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej: O.p.), po rozpatrzeniu odwołania podatnika A S.A. w W. (dalej także Spółka, skarżąca) − utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z 17 maja 2021 r., nr [...] w sprawie oprocentowania od nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ I instancji decyzją z 17 maja 2021 r. określił podatnikowi wysokość oprocentowania w kwocie 10.829 zł (za okres od 29 października 2020 r. do 28 grudnia 2020 r.) od nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 rok w wysokości 809.926 zł, zwróconej w dniu 28 grudnia 2020 r.

Podatnik w odwołaniu zaskarżył ww. decyzję w części, w jakiej organ odmówił wypłaty oprocentowania za okres od dnia powstania nadpłaty (wyegzekwowania podatku w 2014 r.) do dnia wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzji z dnia 29 października 2020 r. Podniósł zarzut naruszenia art. 77 § 1 pkt 1 oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 O.p. poprzez brak określenia i zwrotu oprocentowania za wskazany okres. Zdaniem Spółki w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wyłączałyby oprocentowanie nadpłaty. Brak było bowiem podstaw do prowadzenia postępowania po 31 grudnia 2014 r. i wydania po tym terminie decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy, tj. decyzji z dnia 19 sierpnia 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 12 listopada 2014 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów odwołania.

Wyjaśniło, że decyzją z 12 listopada 2014 r. organ I instancji określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 783.976 zł. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, nie zgadzając się z opodatkowaniem linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Decyzją z 19 sierpnia 2015 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do dopuszczalności merytorycznego rozstrzygania w sprawie, z uwagi na upływ 5-letniego terminu. Kolegium przyjęło, że w sprawie zaszły okoliczności, o których mowa w art. 70 § 4 O.p., tj. przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.

W skardze skierowanej do tut. Sądu Spółka zarzuciła decyzji Kolegium m.in. naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 208 § 1 oraz w związku z art. 70 § 1 O.p., przez dokonanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sytuacji, w której nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. (sprawa zawisła pod sygn. akt I SA/Gl 1302/15). Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. Sąd zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązania podatkowego za 2009 r. (sprawa ostatecznie zawisła przed WSA w Warszawie pod sygn. akt III SA/Wa 3566/16). WSA w Warszawie wyrokiem z 7 lutego 2017 r. oddalił skargę podatnika, natomiast NSA wyrokiem z 19 lipca 2019 r., II FSK 2451/17 oddalił skargę kasacyjną podatnika.

Po podjęciu postępowania przez tut. Sąd w sprawie I SA/Gl 1302/15 Spółka zmodyfikowała zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r., wskazując, że w niniejszej sprawie podjęto czynności w postaci wystawienia tytułu wykonawczego oraz zajęcia rachunku bankowego, a dopiero później doręczono pełnomocnikowi postanowienie o nadaniu decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego rygoru natychmiastowej wykonalności. Tut. Sąd wyrokiem z 6 lipca 2020 r. uchylił decyzję SKO z 19 sierpnia 2015 r., uwzględniając podniesiony zarzut przedawniania (Kolegium nie składało skargi kasacyjnej).

SKO wykonując wyrok tut. Sądu z 6 lipca 2020 r. (I SA/Gl 1302/15), decyzją z 29 października 2020 r., nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., stwierdzając, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009 r. uległo przedawnieniu z końcem 2014 r. na podstawie art. 70 § 1 O.p.

Organ I instancji 28 grudnia 2020 r. zwrócił podatnikowi nadpłatę w podatku od nieruchomości w wysokości 809.926 zł bez jej oprocentowania. W dniu 8 lutego 2021 r. podatnik wystąpił o zwrot oprocentowania od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r., wskazując, że zwrócona w dniu 28 grudnia 2020 r. przez organ I instancji kwota 809.926 zł nie jest prawidłowa, gdyż nie zostało uwzględnione, iż od powstałej nadpłaty należne jest oprocentowanie za okres od dnia jej powstania do dnia jej zwrotu.

Decyzją z dnia 17 maja 2021 r. organ I instancji określił Spółce wysokość oprocentowania w kwocie 10.829 zł (za okres od 29 października 2020 r. do 28 grudnia 2020 r.) od nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. (w wysokości 809.926 zł zwróconej w dniu 28 grudnia 2020 r.), uznając za zasadne jej od dnia wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji na podstawie art. 78 § 3 i art. 77 § 1 pkt 1 i 3 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. Organ wywiódł, że oprocentowanie nadpłaty nie przysługuje od dnia jej powstania, bowiem organ nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji, ponieważ uchylenie decyzji nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych - z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

SKO stwierdziło, że okolicznością niesporną jest dokonanie 28 grudnia 2020 r. zwrotu przez organ I instancji nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 809.926 zł, jaka powstała w związku z uchyleniem decyzji organu I instancji decyzją SKO z 29 października 2020 r. Spółka zwróciła się do organu I instancji o zwrot oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania do dnia zwrotu, wskazując, że nie wystąpiły przesłanki skutkujące wyłączeniem oprocentowania nadpłaty.

Kolegium odniosło się do zmiany stanu prawnego dotyczącego nadpłat dokonany mocą ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649). Uznało, że w niniejszej sprawie nadpłata powstała w dacie zapłaty podatku nienależnego, a ponieważ zdarzenie to miało miejsce przed 1 stycznia 2016 r., to sposób rozliczenia tej nadpłaty, w tym także naliczenie odsetek, powinno być dokonane w oparciu o stan prawny obowiązujący przed 1 stycznia 2016 r. Wskazało jednocześnie, że wprawdzie organ I instancji powołał się na przepisy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r., jednak nie miało to wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie. Powołało się na art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d i art. 78 § 3 pkt 1 i 2 O.p.

SKO stwierdziło, że oprocentowanie nadpłaty w rozpatrywanej sprawie od dnia powstania nadpłaty jest nienależne, gdyż organ I instancji nie przyczynił się do uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzji z 12 listopada 2014 r., a przesłanką umożliwiającą przyznanie oprocentowania w żądanym zakresie nie może być upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jako przesłanka obiektywna, którą Kolegium musiało uwzględnić z mocy prawa.

W skardze Spółka (reprezentowana przez adwokata) wniosła o uchylenie ww. decyzji Kolegium i zwrot kosztów postępowania zarzucając jej naruszenie:

1) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., gdyż nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co powoduje, że decyzja nie poddaje się kontroli instancyjnej;

2) art. 77 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez odmowę naliczenia oprocentowania od nadpłaty za okres od 4 grudnia 2014 r. (zastosowanie środka egzekucyjnego) do dnia 29 października 2020 r. (wydanie decyzji przez SKO w Katowicach), w sytuacji, w której nie można przyjąć, iż do powstania przesłanki uchylenia decyzji nie przyczynił się organ podatkowy;

3) art. 78 § 3 pkt 1 i pkt 2 O.p. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.), przez ich błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że organ podatkowy nie może przyczynić się do uchylenia decyzji w sytuacji, w której przesłanką uchylenia jest przedawnienie, podczas gdy organ może przyczynić się do przesłanki uchylenia decyzji w sytuacji stwierdzenia przedawnienia, bowiem decyzja może być obarczona również innymi wadami, które i tak skutkowałyby uchyleniem i umorzeniem postępowania, nawet w sytuacji, gdyby organ wydał i doręczył decyzję przed przedawnieniem i te okoliczności powinny podlegać badaniu w postępowaniu w przedmiocie oprocentowania nadpłaty.

Zwrócono uwagę na braki uzasadnienia decyzji wydanej przez Kolegium. Ponadto podkreślono, że po uchyleniu przez SKO decyzji organu I instancji z 12 listopada 2014 r. i umorzeniu postępowania w sprawie organ ten 28 grudnia 2020 r. zwrócił Spółce kwotę 809.926 zł. Następnie w wyniku złożonego przez Spółkę wniosku z dnia 8 lutego 2021 r.. organ zwrócił także oprocentowanie, ale tylko za okres od dnia wydania przez SKO decyzji z 29 października 2020 r., do dnia zwrotu nadpłaty, tj. do dnia 28 grudnia 2020 r.

Zdaniem Spółki kwota nadpłaty ustalona przez organ nie jest prawidłowa, gdyż nie zostało uwzględnione, że od powstałej nadpłaty należne jest również oprocentowanie za okres od dnia powstania nadpłaty/wyegzekwowania podatku, zatem organ powinien dokonać także zwrotu oprocentowania, naliczanego za okres od dnia wyegzekwowania nienależnego podatku do dnia wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie w sprawie (powołano wyrok NSA z 26 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1577/11). Według podatnika w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wyłączałyby oprocentowanie nadpłaty, a organ podatkowy przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji (przytoczono na tę okoliczność orzecznictwo sądów administracyjnych).

Spółka wskazała, że organ błędnie przyjął, że uchylenie decyzji ze względu na przedawnienie wyłącza a priori możliwość przyczynienia się przez organ podatkowy do tego uchylenia. Po pierwsze, nie wynika to z literalnego brzmienia art. 78 § 3 pkt 2 O.p., co już samo w sobie wyłącza prawidłowość wykładni dokonanej przez organ. Po drugie można wskazać przykłady, gdy uchylenie z powodu przedawnienia będzie spowodowane działaniem organu podatkowego, np. wydanie decyzji już po przedawnieniu - trudno w tej sytuacji przyjąć, że nie nastąpiło przyczynienie się organu, co pokazuje, że nie można a priori wyłączyć "przyczynienia się" w każdym przypadku uchylenia decyzji z powodu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo powołało się na wyroki NSA wydane w sprawach o sygn. akt: II FSK 1605/17, II FSK 3665/17 i III FSK 66/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO z 1 września 2021 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z 17 maja 2021 r. w sprawie określenia oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.).

Natomiast przedmiotem sporu jest to, czy Spółce przysługuje oprocentowanie nadpłaty za okres od dnia jej powstania, czy też od dnia wydania decyzji uchylającej decyzję wymiarową.

Skarżąca uważa, że organ podatkowy przyczynił się do powstania nadpłaty, gdyż w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wyłączałyby oprocentowanie nadpłaty, co wynika z literalnego brzmienia art. 78 § 3 pkt 2 O.p. Zdaniem organu w sytuacji uchylenia decyzji organu podatkowego z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego oprocentowanie się nie należy, bowiem organ nie przyczynił się do powstania nadpłaty.

Rozpoznając tak zarysowany spór rację przyznać należy organom podatkowym. Zarazem podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie rozstrzygał sprawy skarżącej Spółki, w których pojawiał się analogiczny problem prawny dotyczący stwierdzenia, czy uchylenie przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego może być postrzegane jako przesłanka "przyczynienia się organu podatkowego do zmiany lub uchylenia decyzji" mająca wpływ na termin oprocentowania nadpłaty podatkowej (por. wyrok NSA z 27 lipca 2021 r., III FSK 66/21 i powołane tam wyroki NSA: z 9 grudnia 2020 r., II FSK 2117/18; z 21 października 2020 r., II FSK 1842/18; z 2 września 2020 r., II FSK 1443/18; z 6 sierpnia 2020 r., II FSK 553/18; z 18 grudnia 2019 r., II FSK 761/18; z 27 sierpnia 2019 r., II FSK 3250/17, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w pełni podziela zaprezentowane tam stanowisko.

Zasadnie zauważył organ odwoławczy, że zastosowanie w sprawie będą miały przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 grudnia 2020 r., II FSK 2117/18 (z powołaniem na wyrok NSA z 4 czerwca 2008 r., I FSK 636/07) wyjaśnił, że przepisy regulujące instytucję nadpłat, w tym określające moment powstania, warunki oraz termin końcowy okresu przysługującego oprocentowania powstałej nadpłaty, mają charakter materialnoprawny. W sytuacji, gdy ustawodawca dokonując zmiany przepisów o charakterze materialnoprawnym nie zawiera przepisów przejściowych, zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym powstały zdarzenia kształtujące określone stosunki prawne. Powstanie obowiązku podatkowego, jak i uprawnienie do zwrotu nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem, oceniać należy zatem w oparciu o stan prawny istniejący w momencie powstania tych zdarzeń. Ustawa z 10 września 2015 r. o zmianie ustawy − Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1649) w art. 1 pkt 71 lit. b zmodyfikowała treść art. 78 § 3 O.p., nie wprowadzając przepisów przejściowych dotyczących kwestii oprocentowania nadpłat. W tej sytuacji do oprocentowania nadpłaty w rozpoznawanej sprawie zastosowanie będą miały przepisy z dnia jej powstania, tj. przepisy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. W rozpoznawanej sprawie zapłata nienależnego podatku wraz z odsetkami za zwłokę miała miejsce przed 1 stycznia 2016 r. Sąd podziela stanowisko SKO, że powołanie prze organ I instancji przepisów obowiązujących po dniu 1 stycznia 2016 r. nie miało wpływu na prawidłowo zajęte stanowisko w sprawie.

Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 1 lit. b O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Kwestia oprocentowania nadpłaty została uregulowana w art. 78 O.p. I tak w myśl art. 78 § 3 O.p. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r.) oprocentowanie przysługuje:

1) w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d, z zastrzeżeniem pkt 2, oraz w przypadku, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 3 - od dnia powstania nadpłaty;

2) w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie.

Z akt sprawy wynika, że decyzja SKO uchylająca decyzję organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. wobec skarżącej, z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego, została wydana 29 października 2020 r. Natomiast zwrot nadpłaty (powstałej w związku z zastosowaniem wobec skarżącej środka egzekucyjnego w dniu 4 grudnia 2014 r.) został dokonany w dniu 28 grudnia 2020 r., a więc po upływie przewidzianego w art. 77 § 1 pkt 1 lit. b O.p. terminu 30 dni. Skutkowało to naliczeniem oprocentowania przez organ I instancji za okres od dnia wydania decyzji (tj. od 29 października 2020 r.) do dnia jej zwrotu (tj. 28 grudnia 2020 r.). Zgodnie bowiem z powołanymi przepisami oprocentowanie nadpłaty należnej skarżącej przysługuje od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie (art. 78 § 3 pkt 1 i 2 O.p.).

Strona skarżąca nie kwestionuje dokonania zwrotu jej nadpłaty wraz z oprocentowaniem za wymieniony okres, podnosi jednak, że skoro doszło do przedawnienia jej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r., to organ przyczynił się do jej powstania, co skutkuje jej oprocentowaniem od dnia powstania nadpłaty. Zatem – jak już wyżej wskazano − zasadnicza i sporna kwestia dotyczy stwierdzenia, czy uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego może być postrzegane jako przesłanka "przyczynienia się organu podatkowego do zmiany lub uchylenia decyzji", mająca wpływ na termin oprocentowania nadpłaty podatkowej.

W rozstrzyganej sprawie nadpłata powstała w związku z uchyleniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, z uwagi na jego przedawnienie. Brak jest jednak okoliczności pozwalających na ustalenia ziszczenia się przesłanki przyczynienia się organu. NSA w wyroku z 21 lipca 2020 r. stwierdził, że oprocentowanie związane jest z zakwestionowaniem wadliwej decyzji organu podatkowego, tzn. z sytuacją, gdy błędnie nałożono na podatnika zobowiązanie w wysokości wyższej niż wynikająca z prawa podatkowego, a następnie decyzja taka (określająca zobowiązanie podatkowe) została uchylona lub zmieniona. Przyczynienie się organu podatkowego do zmiany lub uchylenia decyzji wymiarowej musi wiązać się bezpośrednio z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego, które były podstawą wydania danego rozstrzygnięcia podatkowego. W ocenie Sądu, jeżeli wystąpiły obiektywne, niezależne od organów podatkowych okoliczności, które były podstawą uchylenia decyzji wymiarowej, to nie można uznać, że w takim przypadku organ podatkowy przyczynił się do uchylenia takiej decyzji i w konsekwencji do powstania nadpłaty. Przesłanką taką nie może być upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż okoliczność ta wynika z przepisów prawa podatkowego i jest niezależna od organu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano już, że przesłanki sformułowane w art. 78 § 3 pkt 1 i 2 O.p. nie mają żadnego związku z przewlekłością postępowania podatkowego (nie można powoływać się na tę okoliczność w zakresie sporu dotyczącego wysokości oprocentowania nadpłaty). Przesłanki te są związane z wadami decyzji podatkowej, z której wynikała nadpłata, a nie z czasem trwania postępowania w tym przedmiocie (por. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2009 r. II FSK 425/08; II FSK 614/08).

Przedawnienie zobowiązania podatkowego, będące podstawą uchylenia decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, należy uznać za przesłankę obiektywną, którą organy podatkowe były zobowiązane uwzględnić z mocy prawa. Okoliczność ta nie wymaga żadnego dalszego badania i przeprowadzania jakiegokolwiek dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie "przyczynienia się". Przesłanka zwrotu nadpłaty powstała, gdy organ odwoławczy wydał decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji określającą wysokość zobowiązania podatkowego i organ nie przyczynił się do uchylenia decyzji określającej wysokość podatku od nieruchomości, gdyż przedawnienie tego zobowiązania podatkowego nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu (por. również wyroki NSA z: 9 grudnia 2020 r., II FSK 2117/18, 21 października 2020 r., II FSK 1842/18, 2 września 2020 r., II FSK 1443/18).

W skardze akcentowano, że nie można a priori wyłączać "przyczynienia się" w każdym przypadku uchylenia decyzji z powodu przedawnienia, bo decyzja taka może być obarczona także innymi wadami. W skardze jednak nie wyjaśniono bliżej tej kwestii uznając, że to organ winien ją zbadać.

Przypomnieć zatem należy, że postępowanie w sprawie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. było przedmiotem kontroli tut. Sądu w sprawie pod sygn. I SA/Gl 1302/15. W toku tego postępowania Sąd je zawiesił (postanowieniem z 5 lipca 2016 r.), z uwagi na toczące się postępowanie związane ze złożonymi przez skarżącą zarzutami w związku z postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym zobowiązania podatkowego za 2009 r. (WSA w Warszawie wyrokiem z 7 lutego 2017 r. oddalił skargę podatnika, a NSA wyrokiem z 19 lipca 2019 r., II FSK 2451/17 oddalił skargę kasacyjną). Dopiero po podjęciu przez tut. Sąd postępowania w sprawie I SA/Gl 1302/15 (postanowienie z 9 września 2019 r.) skarżąca zmodyfikowała zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r., co ostatecznie zostało przez Sąd uwzględnione i wyrokiem z 6 lipca 2020 r. uchylono decyzję SKO z 19 sierpnia 2015 r., uwzględniając dopiero zmodyfikowany przez Spółkę zarzut przedawniania.

W niniejszej sprawie nie można uznać, aby decyzja wymiarowa organu podatkowego pierwszej instancji (wydana 12 listopada 2014 r., a więc przed upływem okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r.) była wadliwa w tym znaczeniu, że błędnie nałożono na podatnika zobowiązanie, tj. w wysokości wyższej niż wynikające z prawa podatkowego. Dopiero na skutek złożonego odwołania i wydaniu przez tut. Sąd wyroku z 6 lipca 2020 r., w sprawie I SA/Gl 1302/15, SKO uwzględniło termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 O.p.), na skutek czego doszło do uchylenia decyzji wymiarowej organu I instancji i umorzeniu postępowania. Powtórzyć zatem należy, że przedawnienie zobowiązania podatkowego, będące podstawą uchylenia decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, należy zatem uznać za przesłankę absolutną, którą organy podatkowe musiały uwzględnić z mocy prawa i nie było potrzeby dalszego badania i przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie "przyczynienia się". Ponad wszelką wątpliwość przesłanka przedawnienia zobowiązania podatkowego na dzień 12 listopada 2014 r. nie była bowiem jeszcze spełniona. Słusznie zatem stwierdził organ odwoławczy, że przesłanka zwrotu nadpłaty powstała, gdy organ odwoławczy wydał decyzję uchylającą decyzję organu I instancji określającą wysokość zobowiązania podatkowego i organ nie przyczynił się do uchylenia decyzji określającej wysokość podatku od nieruchomości, gdyż przedawnienie tego zobowiązania podatkowego nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu. Z tych względów niezasadnym okazały się zarzuty skargi.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut nieustalenia prawidłowego stanu faktycznego oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji wbrew wymogom prawa (art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.). Uregulowania wymienionych przepisów stanowią, że decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Wskazują one przy tym, że uzasadnienie faktyczne decyzji ma zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a uzasadnienie prawne ma zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 O.p.). Mając na uwadze powyższe zasadnym jest stwierdzenie, że ustalenia stanu faktycznego sprawy poczynione zostały w zakresie pozwalającym na podjęcie rozstrzygnięcia. Ponadto organy podatkowe powołały przepisy prawa znajdujące zastosowanie w niniejszym przypadku oraz dokonały ich wykładni. Zaprezentowany w zaskarżonej decyzji punkt widzenia co do zasady zgodny jest z linią orzeczniczą. Przyjmuje się bowiem, że jeżeli wystąpiły obiektywne, niezależne od organów podatkowych okoliczności, które były podstawą uchylenia decyzji wymiarowej, to nie można uznać, że w takim przypadku organ podatkowy przyczynił się do uchylenia takiej decyzji i w konsekwencji do powstania nadpłaty. Przesłanką taką nie może być upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż okoliczność ta wynika z przepisów prawa podatkowego i jest niezależna od organu (por. wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2020 r. sygn. akt II FSK 553/18).

Skład orzekający nie podzielił powołanej przez skarżącą linii orzeczniczej. Powołane rozstrzygnięcia zapadły w odmiennych stanach faktycznych, np. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 933/17 tut. Sąd stwierdził, że do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej z 26 listopada 2014 r. określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. doszło z przyczyn merytorycznych a nie z powodu przedawnienia, a organ odwoławczy orzekał już po upływie tego terminu, błędnie przyjmując, że przedawnienie nie nastąpiło. Z kolei w bardzo zbliżonym do zaistniałego w niniejszej sprawie stanie faktycznym Sąd oddalił skargę Spółki wyrokami: z dnia 4 lutego 2020 r. I SA/Gl 1555/19, z 31 lipca 2020 r. I SA/Gl 342/20, a także z 14 października 2020 r. I SA/Gl 691/20.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.