Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 146/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, art. 15 § 2 z zw. z art. 151 i art. 64 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 83 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 2a, ust. 6 pkt 8
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
article: art. 56 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna z dnia 16 kwietnia 2014 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Burmistrzem Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna a Dyrektorem Regionalnym Lasów Państwowych w Krakowie w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie nielegalnej wycinki drzew postanawia: oddalić wniosek


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna a Dyrektorem Regionalnym Lasów Państwowych w Krakowie w sprawie nielegalnej wycinki drzew. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Piwniczna poinformowało, iż na dz. nr 751 obręb Żegiestów gm. Muszyna stanowiącej własność Południowej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Krakowie, dokonano wycinki ośmiu drzew. Po otrzymaniu tego pisma rozpoczęto działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego nieruchomości na podstawie dokumentów, jakie są w posiadaniu Urzędu Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna oraz oględzin. Ponieważ o przeznaczeniu nieruchomości decydują przede wszystkim ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalono, iż teren ten objęty jest obowiązującym planem miejscowym "Łopata Polska Żegiestów" przyjętym uchwałą Nr XXXI.423.2013 Rady MiGU Muszyna z dnia 28 marca 2013 r. jednak z uwagi na treść art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 24 kwietnia 2012 r. poz. 647, dalej jako "u.p.z.p.") - ustalenia planu nie dotyczą terenu linii kolejowej o znaczeniu państwowym nr 96 relacji "Tarnów - Leluchów - granica państwa", który decyzją Nr 45 Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2009 r. (Dz. Urz. Ministerstwa Infrastruktury z 2009 r. Nr 14, poz. 51 ze zm.) zaliczony został do terenów zamkniętych z zasadami zagospodarowania określonych w przepisach odrębnych. Zgodnie z informacją uproszczoną z rejestru gruntów dz. nr 751 położona w Żegiestowie gm. Muszyna w "rodzaju użytku" lub "klasie" oznaczona jest jako Tk - tereny kolejowe. Argument ten podnoszony jest w piśmie PGL LP Nadleśnictwo Piwniczna z dnia 18 grudnia 2013r. oraz Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie z dnia 29.01.2013r. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krakowie w piśmie z dnia 29.01.2014 r. powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2011 r. w którym Sąd stwierdza iż " O tym czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 101 poz, 444 z póz zm.) decyduje co do zasady w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów i budynków..." co stanowi podstawę do twierdzenia, iż Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych nie jest właściwym do rozpatrzenia sprawy. Zdaniem wnioskodawcy wyrok jak i inne podobne były wydawane w związku z postępowaniami podatkowymi dla których podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków. Rejestr gruntów dla przedmiotowej nieruchomości podobnie jak dla całego obszaru Łopata Polska w Żegiestowie gm. Muszyna został zatwierdzony w dniu 06.08.1988 r. (Dz. Urz. Woj. Nowosądeckiego Nr 17/88 poz. 190 z dnia 06.08.1988 r.) i dotyczył terenu wsi Andrzejówka gm. Muszyna. Starosta Nowosądecki decyzją z dnia 28.09.2006 r. po przeprowadzonym ponownym ustaleniu przebiegu granicy obrębu Andrzejówka obejmujące działki ewidencyjne od nr 7 do działki ewidencyjnej nr 132 z obrębem Żegiestów orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów zmian granic obrębu Andrzejówka z obrębem Żegiestów gm. Muszyna poprzez zmianę oznaczenia ww. działek bez zmiany konfiguracji i powierzchni. Zmiana ta dotyczyła również przedmiotowej działki, która poprzednio nosiła oznaczenie działki ewidencyjnej nr 131 obręb Andrzejówka, a zmieniła oznaczenie na działkę nr 751 obręb Żegiestów. Dane zawarte w rejestrze gruntów pochodzą, zatem sprzed 25 lat i dlatego podlegają weryfikacji co jest zgodne z cytowanym wyżej orzeczeniem. Oznacza to, iż dane te podlegają weryfikacji i nie można ich traktować wyłącznie samodzielnie z pominięciem faktycznego zagospodarowania terenu. Na taką kwalifikację wskazuje również orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2008 r. II SA/Gd 702/07, z którego wynika iż dane ujęte w ewidencji gruntów mają charakter informacyjny, a sama ewidencja prowadzona jest w celu uporządkowania informacji gruntach, jednakże nie rozstrzyga o ich przeznaczeniu. O tym, iż nie można przypisać oznaczeniu w ewidencji gruntów rozstrzygającego znaczenia, a o jej charakterze decyduje rzeczywisty stan gruntu, rzeczywisty cel, na który był wykorzystywany mowa jest również w wyroku Sądu Najwyższego IV CSK 353/08 z dnia 28 stycznia 2009 r. Wnioskodawca zaznaczył, iż w dniu 7.01.2014 r. przeprowadzono oględziny w terenie i stwierdzono, iż cześć przedmiotowej działki zajęta jest przez linię kolejową oraz obiekty i urządzenia z nią zawiązane, a pozostała część porośnięta jest drzewami oraz roślinnością leśną. Ustalono, iż usunięto 9 szt. drzew gat. jesion wyniosły oraz buk zwyczajny o obw. od ok. 40 do 100 cm. Gatunek usuniętych drzew oraz obwody stwierdzono na podstawie pozostałych pni. Część działki, z której usunięto drzewa to obszar o pow. ok. 0,50 ha porośnięty drzewami oraz roślinnością leśną. Wraz z działkami sąsiednimi stanowi zwarty obszar o pow. ok. 6,0 ha i zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach - jest lasem. Zdaniem wnioskodawcy bezspornym jest, iż do obowiązku właściciela nieruchomości należy dostosowanie aktualnego stanu użytkowania i uwidocznienia go w ewidencji gruntów jednakże organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew przed jego wydaniem dokonuje weryfikacji w oparciu o dane jakie posiada tj. miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego określające przeznaczenie nieruchomości, materiały geodezyjne na które składają się m.in. mapy ewidencyjne oraz dane pochodzące z rejestru gruntu, ogólno dostępne umieszczone w portalu "geopartal", a przede wszystkim dokonuje oględzin w terenie w celu weryfikacji zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz ustawie o ochrony przyrody. Zdaniem wnioskodawcy niezrozumiałym są działania Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, ponieważ w wyniku działań PGL LP Nadleśnictwo Piwniczna ustalono, iż dokonano nielegalnej wycinki drzew, o której pismem z dnia 18.12.2013 r. poinformowano Burmistrza MiGU Muszyna oraz Starostwo Powiatowe w Nowym Sączu a pominięto właściciela nieruchomości. W wyniku tych działań ustalono, iż nastąpiła wycinka drzew jednakże nie dokonano oceny albo nie został wzięty pod uwagę faktyczny sposób zagospodarowania działki, który niewątpliwie spełnia przesłanki definicji lasu. Wnioskodawca wskazał, iż Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krakowie po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 09.01.2014 r. w przypadku kiedy nie zgadza się z argumentacją Burmistrza MiGU Muszyna w nim zawartą winna skierować wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwości organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Działania takie wskazują na złą wolę Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w załatwieniu sprawy. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. nr 121 poz. 1266 j.t.), właściwym w sprawach ochrony gruntów leśnych jest Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, zgodnie z art. 22 k.p.a. wniesiono o rozstrzygnięcie zaistniałego sporu kompetencyjnego i wskazanie właściwego organu do przeprowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na wniosek Regionalny Dyrektor Lasów Państwowych w Krakowie wskazał, iż zgodnie z wypisem z rejestrów gruntów działka o numerze 751, na terenie której stwierdzono wycinkę drzew oznaczona jest jako Tk - tereny kolejowe we władaniu Południowej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Krakowie. Na mocy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz.1205 zpóźn. zm.) Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych jest właściwy tylko w sprawach ochrony gruntów leśnych. Zgodnie z art. 21.1. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne to "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków", więc dane zawarte w ewidencji gruntów nie mają wyłącznie charakteru informacyjnego. Podniesiono, iż w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2011 r. (I SA/Wa 1745/10) sąd stwierdził: "O tym czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. Nr 101, poz. 444 z późn. zm.), decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów i budynków. Do tej kategorii gruntu została zakwalifikowana przedmiotowa nieruchomość w ewidencji gruntów. W konsekwencji, zdaniem Sądu, przy analizie pierwszej przesłanki nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że urzędowym potwierdzeniem, czy dany obszar spełnia wymogi gruntu rolnego czy lasu, jest stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków. Tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować organy administracji, ani też Sąd poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako nieruchomości rolnej tylko w oparciu o definicję ustawową zawartą w Kodeksie cywilnym i z pominięciem zapisu ewidencji". Dane zawarte w "geoportalu" czy wyniki oględzin dokonanych w terenie nie mogą być podstawą do stwierdzenia rodzaju użytku lustrowanego terenu i podjęcia decyzji w czyjej kompetencji leży wydanie zezwolenia na usunięcie drzew ponieważ jak wcześniej przytoczono decydują o tym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej i aktualizowanej przez Starostę. Ponadto sam fakt wycinki drzew nie stanowi jeszcze podstawy do wszczęcia przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych postępowania administracyjnego w sprawie wyłączenia gruntu leśnego z produkcji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych bo w przypadku gdyby w ewidencji gruntów i budynków na działce tej figurował las ("Ls") należałoby jeszcze stwierdzić rozpoczęcie innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych -czego w tym przypadku nie stwierdzono. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 627 z późn. zmianami) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Z kolei zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia z uwzględnieniem art. 89 ust. 1. Jak z powyższego wynika sprawa wycinki drzew na działce nr 751 w Żegiestowie, która figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako Tk i położona jest w strefie "A" ochrony uzdrowiskowej powinna być rozpatrywana przez burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna w oparciu o przepisy o ochronie przyrody.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która powinna być usunięta przez podjęcie środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce, gdy rozbieżność poglądów zachodzi co do określonego zakresu działania, a zatem w odniesieniu do podjęcia działania na podstawie przepisu prawa, który wywołuje wątpliwości interpretacyjne co do przyznania kompetencji jednemu z organów pozostających w sporze. W sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny na podstawie regulacji prawnej przyjętej w art. 83 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.). Zgodnie z powołanym artykułem "usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (...)". Według art. 90 tej ustawy "Czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim wykonywane są one przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy, wykonuje starosta". W art. 83 ust. 1 ustanowiono wyjątek w regulacji właściwości, odsyłając do zastrzeżenia właściwości organów określonej w ust. 2 i ust. 2a tego artykułu. Także z uwagi na miejsce położenia drzew lub ich wiek wyjątki przewiduje art. 83 ust. 6. Żaden z organów wszczynających spór w niniejszej sprawie nie zwrócił uwagi na treść powołanego wyżej przepisu, a w szczególności na treść ust. 8, który przewiduje inny tryb postępowania dla drzew, które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych. Zgodnie z informacją uproszczoną z rejestru gruntów dz. nr 751 położona w Żegiestowie gm. Muszyna w "rodzaju użytku" lub "klasie" oznaczona jest jako Tk - tereny kolejowe i jak wynika z pisma z dnia 18.12.2013 r. stanowi własność Południowej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Krakowie. W niniejszej sprawie żaden z organów toczących spór nie zwrócił się do właściciela nieruchomości o jakiekolwiek wyjaśnienia odnośnie wyciętych drzew, a może w sprawie zaistnieć sytuacja określona w powołanym wyżej przepisie i w takim razie w sprawie może mieć zastosowanie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym /Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm./ w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W związku z tą regulacją w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów. Gdyby taka sytuacja miała miejsce po uprzednich prawidłowych ustaleniach faktycznych to taką kwestię rozstrzygał już Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OW 75/09 postanowieniem z dnia 30 grudnia 2009 r. dostępnym w bazie danych http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Przede wszystkim, ażeby wystąpić o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego należy prawidłowo ustalić okoliczności faktyczne, a dopiero później rozstrzygać kwestie kompetencji i właściwości organów.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 i art. 64 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek.