Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2883/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 18, art. 21 ust. 5, art. 19 ust. 1 i 2, art. 20, art. 3, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2129
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej D. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 13 listopada 2019 r. D. K. (dalej także jako Skarżąca) zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO w [...] lub organ II instancji) z [...] października 2019 r. (znak [...]), którą została utrzymana w mocy decyzja Starosty [...] nr [...], z [...] sierpnia 2019 roku, odmawiająca uznania zastrzeżeń D. i A. K. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta [...], w zakresie dotyczącym ustaleń dla dz. ew. nr [...], obr [...].

Podstawą wydanej przez SKO w [...] decyzji były przepisy art. 127 § 2 i art.17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. u. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) w związku z art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. u. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Organ II instancji powołał się ponadto w uzasadnieniu decyzji na przepisy art. 3, art. 19 ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 i 5 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (Dz. U. z 2018r. poz. 2129 ze zm.), a także orzeczenia sądów administracyjnych, według których o tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z 1991 r. o lasach decyduje, w pierwszej kolejności decyduje zapis w ewidencji gruntów. Wskazał przy tym że tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować - organy administracji poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako lasu wyłącznie w oparciu o definicje ustawową zawartą w ustawie z 1991 r., o lasach i z pominięciem wpisu w ewidencji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2018 roku sygn. akt IV SA/Po 946/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt ll FSK 984/11).

SKO w [...] ustaliło na podstawie ewidencji gruntów oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...] w [...] - część A, że przedmiotowa działka ew. nr [...] stanowi użytek leśny i jest objęta planem miejscowym, zgodnie z którym znajduje się ona na obszarze [...] - tereny lasów. Nie została więc wyrażona zgoda na zmianę jej przeznaczenia na cele nieleśne. Zdaniem organu II instancji, z akt sprawy wynika także, że nie wydano dla tej nieruchomości decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej.

Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie uwzględniły wniosku Państwa D. i A. K. z 3 września 2018 roku o zmianę przedmiotowego terenu "na działkę nieleśną w drodze decyzji w "Uproszczonym planie urządzania lasu" (dalej: plan). Stwierdziły, że wniosek ten nie mógł być pozytywnie rozpatrzony, bowiem w postępowaniu w sprawie rozpatrzenia zastrzeżeń i wniosków odnośnie ww. planu nie można zmienić leśnego przeznaczenia gruntu na nieleśne. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast, że nie ma podstaw, aby dla przedmiotowej działki odstąpić od urządzenia powyższego planu, gdyż z ww. przepisu art. 3 ustawy o lasach wynika, że lasem jest także grunt przejściowo pozbawiony roślinności leśnej.

SKO w [...] oparło się o ustaleniach organu I instancji, według którego w poprzednio obowiązującym dla przedmiotowej nieruchomości uproszczonym planie urządzenia lasu na całej powierzchni tej nieruchomości zinwentaryzowano drzewostan brzozowy w wieku 55 lat i przewidziano zabiegi trzebieży późnej. Poza tym, wbrew postanowieniom tego Planu, pozyskano z dz. ew. nr [...] drewno i wbrew prawu zaniechano powtórnego wprowadzenia na tym terenie roślinności leśnej, a glebę z powierzchni tej działki zerwano. Skutkiem takich nielegalnych działań jest pozbawienie przedmiotowego gruntu roślinności leśnej i degradacja gleby. Powyższe jednak nie może prowadzić do uznania, że teren ten przestał trwale być lasem. Zdaniem organu II instancji skoro teren ten był lasem i skutkiem nielegalnych działań przejściowo został takiego charakteru pozbawiony, to właściciel gruntu powinien przywrócić temu terenowi charakter lasu, a nie wnosić o zmianę przeznaczenia lasu na cel nieleśny, domagając się tym samym wyłączenia tego terenu spod uproszczonego planu urządzenia lasu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organom administracyjnym naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art.7, art 9, art.77 § 1, art 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego, stronnicze prowadzenie postępowania przez organy obu instancji, w konsekwencji powielenie przez organ II instancji argumentacji pierwszo-instancyjnej, bez odniesienia się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, w szczególności do zarzutu dotyczącego braku zbadania, iż zasadność wpisu w ewidencji gruntów i budynków, gruntów leśnych powinna podlegać weryfikacji co do ich rzeczywistego leśnego charakteru, jak również faktu, że dla ustalenia czy dany grunt jest lasem w znaczeniu prawa administracyjnego konieczne jest łączne spełnienie nie tylko kryteriów: przyrodniczego (pokrycie roślinnością leśną) i przestrzennego (powierzchnia nie mniejsza niż 0,10 ha) ale też kryterium przeznaczenia leśnego, w sytuacji, gdy nieruchomość sąsiednia należąca do S. P. tj. dz. ew. nr [...] obr.[...], została uznana za nieleśną na tym etapie postępowania przed Starostą [...].

• naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak racjonalnego uzasadnienia stanowiska organu, skrótowe uzasadnienie decyzji, z podaniem jedynie przepisów prawa bez odniesienia się do stanu prawnego i faktycznego podanego rozstrzygnięcia, co czyni decyzję nieczytelną.

W konsekwencji skarżąca wniosła o:

- uchylenie powyższych decyzji w całości, ewentualnie uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

- rozpoznanie sprawy na rozprawie;

- zwrócenie się do Starosty [...], z zapytaniem na jakiej podstawie uznano zastrzeżenia S. P. - właściciela dz. ew. nr [...] obr. [...] i uznano tą działkę jako nieleśną

- zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca odwołała się do poglądu prezentowanego w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2012 sygn. I OSK 355/11, w którym Sąd wskazał, że stosownie do art 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Tym samym w toku postępowania w sprawie zatwierdzenia uproszczonego planu urządzenia lasów, możliwe jest zakwestionowanie zapisów ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.), ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Literalne brzmienie art. 20 ustawy o lasach, wskazuje że nie wpis w ewidencji gruntów ma znaczenie dla ustaleń uproszczonego planu urządzenia lasów ale ustalenia zawarte w uproszczonych planach urządzenia lasów są wiążące dla innych aktów prawnych i decyzji, w tym dla ewidencji gruntów. Powyższe zapisy oznaczają, że zasadność wpisu w ewidencji gruntów i budynków, gruntów leśnych powinna podlegać weryfikacji co do ich rzeczywistego leśnego charakteru. Skarżąca powołała się na wyrok NSA z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt II OSK 64/ 14.

Dalej skarżąca wskazała, że w przeciwieństwie do informacyjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków, ustalenia uproszczonych planów urządzenia lasów kształtują sytuację prawną właścicieli lasów. Zdaniem skarżącej, aby można było mówić o lesie, kryteria wymienione w art. art. 3 ustawy o lasach (przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia), muszą być spełnione łącznie. To że dany grunt jest lasem w znaczeniu przyrodniczym, nie oznacza, że jest lasem w znaczeniu prawnym (wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1983 / 11, z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 308/ 14 oraz z dnia 23 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2694/15). Natomiast w przypadku działki nr [...] w obrębie [...] miasta [...] nie zostało spełnione kryterium przyrodnicze.

Podczas wizji lokalnej na przedmiotowej działce nie stwierdzono, żadnej roślinności leśnej. W terenie występuje grunt o charakterze gliniasto piaskowym o mocno zwartej strukturze, pokryty miejscami roślinnością ruderalną i gruzem. W sąsiedztwie znajdują się ogrodzone działki, zabudowane domami mieszkalnymi oraz drogą publiczną. Brak jest możliwości prowadzenia na ww. terenie racjonalnej, trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Odnowienie i utrzymanie uprawy leśnej w takich okolicznościach generuje koszty przekraczające wartość drzewostanu co jest niewspółmiernym obciążeniem dla właściciela gruntu w stosunku do korzyści, w tym korzyści społecznych.

Skarżąca twierdzi, że stan faktyczny gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów jako las, uniemożliwiający racjonalne odnowienie drzewostanu a następnie jego pielęgnację oraz intensywne zurbanizowanie terenu zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie działki [...] w obrębie [...] miasta [...] (droga, osiedle mieszkaniowe), zadecydowały o odstąpieniu od objęcia przedmiotowej powierzchni projektem Uproszczonego planu urządzenia lasu miasta [...] oraz wykazaniem tego gruntu w wykazie rozbieżności. Jednak w wykazie rozbieżności nieprecyzyjnie opisano przyczynę ujęcia działki w wykazie, gdyż wskazano, że jest to teren zabudowany a powinna być ona sformułowana "jako teren zurbanizowany" .

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] w całości podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i wniosło o oddalenie skargi i o rozpoznawalne sprawy także pod nieobecność reprezentanta Kolegium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO) z [...] października 2019r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2019r. nr [...], którą odmówiono uznania zastrzeżeń D. i A. K. do Projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta [...], w zakresie dotyczącym ustaleń dla działki nr ew. [...] obręb [...].

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2018 r., poz. 2129 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzję w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków. W warunkach rozpatrywanej sprawy oznacza to, że zadaniem Sądu było zbadanie, czy orzekające w sprawie organy administracji poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne i prawne pozwalające w konsekwencji na przyjęcie, iż uzasadnione było nieuwzględnienie zgłoszonych przez skarżącą zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o lasach, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów:

1) zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą;

2) ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na:

a) zachowanie różnorodności przyrodniczej,

b) zachowanie leśnych zasobów genetycznych,

c) walory krajobrazowe,

d) potrzeby nauki;

3) ochrony gleb i terenów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie lub uszkodzenie oraz o specjalnym znaczeniu społecznym;

4) ochrony wód powierzchniowych i głębinowych, retencji zlewni, w szczególności na obszarach wododziałów i na obszarach zasilania zbiorników wód podziemnych;

5) produkcji, na zasadzie racjonalnej gospodarki, drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu.

Jednocześnie, w myśl art. 18 ustawy:

1. Plan urządzenia lasu sporządza się, z zastrzeżeniem ust. 2, na 10 lat, z uwzględnieniem:

1) przyrodniczych i ekonomicznych warunków gospodarki leśnej;

2) celów i zasad gospodarki leśnej oraz sposobów ich realizacji, określonych dla każdego drzewostanu i urządzanego obiektu, z uwzględnieniem lasów ochronnych.

2. W przypadkach uzasadnionych stanem lasów, a w szczególności wystąpieniem szkód lub klęsk żywiołowych, plan urządzenia lasu może być opracowany na okresy krótsze niż 10 lat.

3. Zmiana okresu, o którym mowa w ust. 1 i 2, wymaga zgody organu zatwierdzającego plan urządzenia lasu.

4. Plan urządzenia lasu powinien zawierać w szczególności:

1) opis lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia, w tym:

a) zestawienie powierzchni lasów, gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz lasów ochronnych,

b) zestawienie powierzchni lasów z roślinnością leśną (uprawami leśnymi) według gatunków drzew w drzewostanie, klas wieku, klas bonitacji drzewostanów oraz funkcji lasów;

2) analizę gospodarki leśnej w minionym okresie;

2a) program ochrony przyrody;

3) określenie zadań, w tym w szczególności dotyczących:

a) ilości przewidzianego do pozyskania drewna, określonego oddzielnie jako etat miąższościowy użytków rębnych oraz etat powierzchniowy użytków przedrębnych,

b) zalesień i odnowień,

c) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej,

d) gospodarki łowieckiej,

e) potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej.

Ponadto, na zasadzie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o lasach, plany urządzenia lasu sporządza się dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem, że uproszczone plany urządzenia lasu, sporządza się, co do zasady dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Przenosząc powyższe ustalenia prawne na grunt rozpatrywanej sprawy dostrzec należy, że zasadniczy spór sprowadza się w niej do oceny tego, czy zgłoszone przez skarżącą w toku procedury projektowej planu zastrzeżenia zasadnie nie zostały uznane przez organ I instancji, a organ wyższego stopnia w usprawiedliwiony sposób utrzymał w mocy wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie.

W ocenie Sądu ocena SKO, który w tym zakresie utrzymał stanowisko organu I instancji jest niewłaściwa.

Jak wynika z akt sprawy istotą zgłoszonych w sprawie zastrzeżeń była kwestia uwzględnienia w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu działki skarżącej o numerze ew. [...] obr. [...] jako gruntu leśnego, z czym skarżąca nie godziła się, podnosząc, że w wypadku wskazanego gruntu nie został spełniony wymóg kryterium przyrodniczego, gdyż brak jest na wskazanym terenie możliwości prowadzenia racjonalnej trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Podczas wizji lokalnej na działce nie stwierdzono żadnej roślinności leśnej. Teren pozbawiony jest również warstwy próchniczej. Na działce występuje grunt o charakterze gliniasto-piaskowym o mocno zwartej strukturze, pokryty miejscami roślinnością ruderalną i gruzem. W sąsiedztwie nieruchomości znajdują się działki, zabudowane domami mieszkalnymi oraz drogą publiczną. W ocenie skarżącej ze względu na brak na tym terenie roślinności leśnej oraz ze względu na zmiany struktury gruntu, grunt ten jest nieprzydatny do uprawy leśnej a próby ponownego wprowadzenia roślinności leśnej nie przyniosą oczekiwanego rezultatu i są bardzo kosztowne.

Natomiast zdaniem SKO stanowisko skarżącej nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem w ocenie organu odwoławczego, wzmocnionego odwołaniem się do wyrażanego w orzecznictwie sądowym poglądu, o tym, czy dany grunt jest lasem decydują wyłącznie zapisy ewidencyjne, a zmiana charakteru gruntu na nieleśny możliwa jest tylko w następstwie przeprowadzenia stosownej – odrębnej procedury, zakończonej wydaniem decyzji administracyjnej, przy czym postępowanie w przedmiocie zastrzeżeń zgłoszonych do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie jest właściwe do rozstrzygania sporów co do charakteru danego gruntu. Organ zauważył przy tym że z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, że w poprzednio obowiązującym dla przedmiotowej nieruchomości uproszczonym planie urządzenia lasu na całej powierzchni tej nieruchomości zinwentaryzowano drzewostan brzozowy w wieku 55 lat i przewidziano zabiegi trzebieży późnej. W brew ustaleniom tego planu pozyskano z działki drewno i zaniechano wprowadzenia roślinności leśnej w miejsce pozyskanego. Glebę z powierzchni działki natomiast zerwano. Tym samym skutkiem tych nielegalnych działań jest pozbawienie przedmiotowego gruntu roślinności leśnej oraz degradacja gleby, co jednak nie może prowadzić do uznania, że teren ten przestał być lasem.

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, choć podziela co do zasady przytoczone wyżej przez organ odwoławczy ogólne stanowisko formułowane w judykaturze, to jednak dostrzega, że orzekający w sprawie organy administracji błędnie je zrozumiał i zastosował, opierając w konsekwencji swoje rozstrzygnięcia na nieprawidłowym założeniu dotyczącym istoty uproszczonego planu urządzenia lasu oraz wpływu tego dokumentu na kształtowanie stanu prawnego i faktycznego danego gruntu w toku innych postępowań. Jednocześnie kwestionowane w sprawie rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o niepełne ustalenia faktyczne, co zdaniem Sądu mogło mieć istotny wpływ na sposób jej załatwienia w szczególności iż organ, co słusznie podnosi strona skarżąca nie odniósł się do stawianych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów i argumentów.

Zauważyć należy, iż orzekającemu w sprawie organowi administracji umknęła okoliczność, że uproszczony plan urządzenia lasu – jak sama nazwa zresztą wskazuje – jest aktem planowania, a więc jego zapisy mają w okresie obowiązywania służyć realizacji określonych ustawą celów, które w uproszczeniu sprowadzają się do prowadzenia na objętym planem terenie właściwej gospodarki leśnej, m.in. w myśl zasad określonych w art. 8 ustawy o lasach, tj. powszechnej ochrony lasów, trwałości utrzymania lasów, ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów, powiększania zasobów leśnych. Aby tak się stało, tereny objęte docelowo planem muszą być należycie zinwentaryzowane i opisane, zgodnie z przepisami ustawy oraz wydanych do niej aktów wykonawczych. Skoro zatem dokument ten ma służyć odpowiedniej gospodarce leśnej na przyszłość, a przy tym ma zawierać określone powszechnie obowiązującymi regulacjami składniki służące należytej inwentaryzacji powierzchni lasów, to należy zakładać, że dokument ten powinien zawierać wyłącznie dane aktualne w chwili jego opracowywania. Inaczej rzecz ujmując, plan powinien obejmować swoją treścią grunty będące lasami. Nie ulega zatem wątpliwości, że w takiej sytuacji rolą organów odpowiedzialnych za opracowanie uproszczonego planu urządzenia lasu jest ustalenie, czy działki opisane ewidencyjnie jako leśne w istocie stanowią las w rozumieniu przepisów ustawy o lasach. W tym zatem sensie rację miały orzekające w sprawie organy administracji, podkreślając fakt ich związania przy sporządzaniu planu zapisami ewidencyjnymi, wyprowadzając jednak z tego zbyt daleko idące konsekwencje. Związanie to dotyczy bowiem tego etapu sporządzania planu, w którym dochodzi do ustalenia, jakie tereny mają podlegać inwentaryzacji, a więc jakie grunty mają potencjalnie znaleźć się w granicach projektowanego planu. Nie oznacza to jednak, że docelowo wszystkie grunty wskazane ewidencyjnie jako leśne mają zostać objęte planem. Na skutek bowiem przeprowadzonych w toku inwentaryzacji oględzin poszczególnych działek może okazać się, iż charakterystyka określonych gruntów przestała odpowiadać definicji lasu i powinna zostać wyłączona z planu. Inwentaryzacja ma więc doprowadzić do ustalenia rzeczywistego stanu poszczególnych gruntów, by projektowany plan odpowiadał rzeczywistości, nie stanowiąc wyłącznie powielenia formalnych zapisów ewidencyjnych niemających pokrycia z rzeczywistością (powyższe stanowisko wyraził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 19 czerwca 2019 r., IV SA/Wa 784/19, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela).

Trzeba mieć zatem na uwadze, że tylko rzetelne i aktualne ustalenie powyższych kwestii będzie realnie służyło prowadzeniu prawidłowej gospodarki leśnej, gdyż będzie obejmować grunty faktycznie będące lasami w rozumieniu przepisów ustawy o lasach. Podobnemu celowi służy procedura zgłaszania zastrzeżeń i wniosków do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, o której stanowi art. 21 ust. 5 ustawy. W jej trakcie właściciele działek leśnych mogą sygnalizować organowi planistycznemu, że grunt uwidoczniony w ewidencji jako las, a w konsekwencji planowany do objęcia projektowanym planem, nie spełnia cech właściwych definicji takiego gruntu bądź zmienił się jego obszar, w związku z czym nie powinien być włączany do terenów objętych takim dokumentem albo włączony w ograniczonym zakresie.

Wyjaśnić również należy, że ewidencyjnie grunty zakwalifikowane jako las, jak słusznie wskazały organy w uzasadnieniach swoich decyzji, powołując się przy tym na stanowisko orzecznictwa, pozostają opisane w ewidencji jako leśne do czasu zmiany tej kwalifikacji, ale dopiero w rezultacie odrębnie przeprowadzonych postępowań. Jak zatem wynika z powyższych rozważań, nie ma sprzeczności między cytowanym przez organy stanowiskiem judykatury a szeroko rozumianą procedurą sporządzania planu uproszczonego, niemniej jednak jest między tymi kwestiami ścisły związek. Choć bowiem samo wyłączenie z planu działek na skutek przeprowadzonej inwentaryzacji gruntów lub uznania zgłoszonych zastrzeżeń, wynikające z utraty przez te grunty cech lasu, nie wywołuje automatycznie zmian w zapisach ewidencji budynków i gruntów, to jednak okoliczność ta może stanowić podstawę do wystąpienia przez właściciela wyłączonej z planu działki z wnioskiem o zmianę danych ewidencyjnych.

Mając zatem na uwadze powyższe stanowisko, w szczególności należy wskazać art. 20 ustawy o lasach, który przewiduje, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych (ust. 1), jak również, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (ust. 2). Poza tym zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Jednocześnie ust. 3a ww. przepisu wskazuje, iż ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach, a § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje ponadto, że grunty leśne dzielą się na: 1) lasy, oznaczone symbolem - Ls; 2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem – Lz, przy czym zgodnie z załącznikiem nr 6 do ww. rozporządzenia do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Oznacza to, że kwalifikacja działki jako las, w świetle przepisów ustawy o lasach, jest determinantem późniejszych zapisów ewidencyjnych, a nie odwrotnie (wyrok NSA z 6 marca 2019 r., I OSK 997/17, CBOSA).

Uznanie zatem na etapie sporządzania uproszczonego planu urządzenia lasu, iż dany grunt zapisany ewidencyjnie jako leśny utracił leśny charakter, może stanowić asumpt dla właściciela gruntu do wystąpienia z wnioskiem o korektę zapisów ewidencyjnych.

Przenosząc poczynione rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, należy więc stwierdzić, iż organ nie mógł, rozpatrując zastrzeżenia skarżącej do projektu planu uproszczonego, zasłaniać się wyłącznie zapisami ewidencyjnymi, lecz zobligowany był jednoznacznie wykazać, że sporny grunt nie utracił leśnego charakteru, a więc nie przestał odpowiadać definicji lasu określonej w art. 3 ustawy o lasach. Zdaniem Sądu, w kontrolowanym przypadku, temu obowiązkowi organ odwoławczy nie sprostał – brak bowiem w tym zakresie jakiejkolwiek analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego szczególnie w kontekście argumentacji podniesionej przez skarżącą w odwołaniu.

Ponadto przypomnieć należy, że w ocenie SKO, sporna działka skarżącej została przejściowo pozbawiona charakteru leśnego na skutek wyrębu lasu i zdarcia wierzchniej warstwy gleby. Uznanie przez SKO, że grunt jedynie przejściowo został pozbawiony charakteru leśnego, w rezultacie skutkowało uznaniem, że teren ten nadal jest lasem w rozumieniu przepisów ustawy o lasach, w szczególności zaś art. 3 pkt 1, stanowiącego o tym, że lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony (...), z czym nie zgadza się skarżąca. Zważyć zatem należy, że powołanie się przepis wymaga od organów jednoznacznego wykazania, iż w sytuacji, gdy dany grunt nie jest aktualnie pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), to stan ten ma wyłącznie charakter przejściowy, a więc czy nie nastąpiło trwałe pozbawienie danego terenu charakteru leśnego. Zauważyć należy, że art. 13 ust. 1 ustawy o lasach określa liczne obowiązki właścicieli lasów, w tym w pkt. 2 wskazuje na konieczność ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu, przy czym zgodnie z art. 24 pkt 1 ustawy, jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13 albo nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3, w szczególności w zakresie ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych), starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji. Odnosząc te ustalenia faktyczne i prawne do niniejszej sprawy, trzeba wyraźnie zaznaczyć, że z akt nie wynika, by organy dokonywały jakichkolwiek ustaleń co do tego, czy w odniesieniu do spornego gruntu należącego do skarżącej, kwalifikowanego przez organy jako halizna, rzeczywiście można mówić wyłącznie o przejściowym pozbawieniu go roślinności leśnej. Jest to niewątpliwie zagadnienie bardzo istotne, bowiem wokół niego w istocie koncentruje się sedno całego sporu. Wobec tego, że skarżąca w sposób wyraźny i jednoznaczny podkreślała w składanych pismach, że teren jej działki pozbawiony jest wszelkich cech lasu, w tym roślinności leśnej, zadaniem organu było dokonanie analizy, czy rzeczywiście opisywany przez skarżącą oraz wskazywany przez projektanta Planu stan działki jest zgodny z prawdą i przy tym ma charakter stanu utrwalonego, czy też brak roślinności jest jedynie przejściowy, co pozwoliłoby dalej kwalifikować tę działkę jako las. Poza tym z akt sprawy nie można też wywnioskować, czy wobec skarżącej dochodzono wcześniej zrealizowania obowiązków wynikających z art. 13 ustawy, w tym w zakresie zalesiania, czy też organy zupełnie zaniechały swoich czynności w tym zakresie, doprowadzając potencjalnie do sytuacji, kiedy przejściowy brak zalesienia działki stał się stanem permanentnym.

Reasumując, organ wobec powyższego naruszył ciążący na nim, wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowy, zwłaszcza w kontekście niewyjaśnienia kwestii trwałego lub przejściowego pozbawienia roślinności (upraw leśnych) na należącej do skarżącej działce oraz powierzchni terenu, który mógłby być zakwalifikowany jako las, co mogło mieć istotne znaczenie dla załatwienia sprawy. Ponadto organ II instancji naruszył art. 15 k.p.a. statuujący zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, z której wynika nakaz ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, bowiem nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia i doprecyzowania podniesionej wyżej kwestii, ograniczając w głównej mierze swoje rozważania do powołania orzeczeń sądowych oraz powielenia argumentacji zawartej w decyzji organu niższego stopnia.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni powyższe ustalenia sądu i będzie zobligowany do uzupełnienia materiału dowodowego, z którego w sposób bezsporny będzie można wyprowadzić wnioski co do charakteru (przejściowego lub trwałego) braku zalesienia działki skarżącej a w konsekwencji do ustalenia charakteru samej działki jako lasu lub też uznania, że nie posiada ona aktualnie ustawowych cech lasu. Dopiero uwzględniając wynikające z tego wnioski, organ odniesie się do zgłoszonych przez skarżącą zastrzeżeń względem projektu uproszczonego planu urządzenia lasu i zarzutów podniesionych w odwołaniu w wydanej decyzji.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.