Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 979/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji") – po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "[...] z siedzibą w S. od decyzji Burmistrza T. z [...] listopada 2019 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze.

Zaskarżona decyzja SKO, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Przywołaną wyżej decyzją z [...] listopada 2019 r. Burmistrz T. (dalej też jako "Burmistrz" lub "organ I instancji"), realizując wniosek W. S. (zwanego dalej "Inwestorem"), określił uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "budowa tuczarni o maksymalnej całkowitej obsadzie do [...] DJP na działce nr ewidencyjny [...] obręb P.". Decyzja wraz z charakterystyką przedsięwzięcia doręczona została stronom postępowania, w tym w dniu [...] grudnia 2019 r. Stowarzyszeniu "[...] (zwanemu dalej "Stowarzyszeniem" lub "skarżącym"), które w ustawowym terminie wniosło odwołanie od tej decyzji Burmistrza.

Umarzając postępowanie odwoławcze – przywołaną na wstępie decyzją z [...] marca 2020 r. – SKO wyjaśniło, że postępowanie w sprawie określenia uwarunkowań środowiskowych prowadzone jest w trybie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.u.i.ś."). Zgodnie z art. 44 ust. 1 tej ustawy organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. W sytuacji więc, gdy organizacja ekologiczna, która istnieje już minimum 12 miesięcy, zechce przystąpić do postępowania wymagającego udziału społeczeństwa, w którym będzie realizowała swoje cele statutowe, to jest to podstawa do nabycia przez nią statusu uczestnika postępowania na prawach strony.

Na tym tle normatywnym SKO stwierdziło, że odwołujące się Stowarzyszenie nie powinno być uznane przez organ I instancji za stronę postępowania w trybie art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. Pomimo że złożyło ono wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, a wykazane cele statutowe zgodne były z celem prowadzonego postępowania administracyjnego, to jednak organizacja ta w chwili składania wniosku nie prowadziła swojej działalności od 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania środowiskowego. Akta sprawy wskazują bowiem, że wniosek Inwestora o wydanie decyzji środowiskowej wpłynął do Burmistrza w dniu [...] lutego 2018 r., który to dzień stał się zarazem momentem wszczęcia postępowania środowiskowego. Zatem by spełniła się przesłanka umożliwiająca dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony w trybie art. 44 u.u.i.ś., konieczne było wykazanie, że organizacja ta prowadzi swoją działalność co najmniej od [...] lutego 2017 r.

W ocenie SKO ustalenia przezeń dokonane tego jednak nie wykazały. Oto bowiem w dniu 20 maja 2016 r. aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2019 r. poz. 713; dalej w skrócie "pr.stow.") uległa istotnej nowelizacji – odnoszącej się m.in. do statusu dotychczas funkcjonujących stowarzyszeń, w tym stowarzyszeń zwykłych nieposiadających osobowości prawnej – w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1923; dalej w skrócie "zm.pr.stow."), mocą której zdecydowano m.in. o dodaniu ust. 5 do art. 40 pr.stow., w brzmieniu: "Przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd składają na piśmie organowi nadzorującemu właściwemu ze względu na siedzibę stowarzyszenia zwykłego wniosek o wpis do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, zwanej dalej «ewidencją»". Ponadto ww. ustawa zmieniająca przewidziała w art. 10 ust. 1, iż w terminie 24 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 pr.stow., przy czym brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia z mocy prawa. Powyższy termin przewidziany na dokonanie wpisu do ewidencji mijał w dniu [...] maja 2018 r. Tymczasem – jak stwierdziło SKO – z przesłanej temu organowi informacji Starosty C. -T. z [...] stycznia 2020 r. wynika, że przedstawiciel Stowarzyszenia wniosek o wpis do ewidencji stowarzyszeń zwykłych złożył w Starostwie Powiatowym w C. dopiero w dniu [...] maja 2018 r. Tego też dnia stowarzyszenie to zostało wpisane do ewidencji pod pozycją [...]. Powyższe, w ocenie SKO, oznacza, że Stowarzyszenie "[...] nie dopełniło obowiązku złożenia wniosku w terminie, co spowodowało, że formalnie zostało ono rozwiązane z mocy prawa z dniem [...] maja 2018 r. na podstawie art. 10 ust. 1 zd. 2 zm.pr.stow. Złożenie natomiast w dniu [...] maja 2018 r. wniosku o wpis tego stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonego przez Starostę C. -T. było już tylko wypełnieniem dyspozycji art. 40 ust. 5 pr.stow. i z chwilą wpisu do ewidencji stanowiło urzędowe powstanie tego "nowego" stowarzyszenia, zgodnie z postanowieniami art. 40a ust. 1 ust. 2 pkt 1 pr.stow. Innymi słowy, Stowarzyszenie "[...] funkcjonujące w rygorze prawnym ustawy - Prawo o stowarzyszeniach obowiązującej do [...] maja 2016 r. działało jedynie do [...] maja 2018 r., bo z tym dniem zostało rozwiązane, zaś podmiot noszący tę samą nazwę, w sprawie którego wniosek o wpis do ewidencji złożono w dniu [...] maja 2018 r. – powstał z chwilą wpisu do ewidencji, tj. [...] maja 2018 r. Zdaniem SKO powyższa konstatacja, w kontekście wniosku z [...] sierpnia 2019 r. o dopuszczenie Stowarzyszenia "[...] do udziału w postępowaniu środowiskowym oznacza, iż stowarzyszenie to nie spełniało przesłanki prowadzenia swojej działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Stowarzyszenie to powstało w dniu [...] maja 2018 r., a więc dopiero po wszczęciu postępowania środowiskowego, które zainicjowane zostało w dniu [...] lutego 2018 r. Stowarzyszenie "[...] nie mogło być zatem dopuszczone do udziału w postępowaniu w sprawie uwarunkowań środowiskowych na prawach strony w trybie art. 44 u.u.i.ś.

Jednakże – według SKO – brak spełnienia przez organizację społeczną przesłanek wynikających z art. 44 u.u.i.ś. nie wyklucza możliwości dopuszczenia takiej organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym organ II instancji, badając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdził, że Stowarzyszenie wykazało, iż udział w postępowaniu w przedmiotowej sprawie jest uzasadniony celami statutowymi określonymi w § 2 Regulaminu Stowarzyszenia. Pomimo jednak wezwania, Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu społecznego, który przemawiałby za tym, by dopuścić je do udziału w postępowaniu środowiskowym. W tej sytuacji – tj. bez skonkretyzowania interesu społecznego i bez odniesienia go do tej indywidualnej sprawy – nie mogła ziścić się przesłanka wynikająca z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tych okolicznościach, SKO – jak stwierdziło w konkluzji uzasadnienia zaskarżonej decyzji – nie znalazło podstaw do uznania wnoszącego odwołanie Stowarzyszenia za stronę postępowania zakończonego decyzją Burmistrza T. z [...] listopada 2019 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO z [...] marca 2020 r. wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w S., wskazując w uzasadnieniu, że jego celami statutowymi jest przede wszystkim dbałość o ochronę środowiska naturalnego oraz wspieranie mieszkańców w działaniach proekologicznych. Cele statutowe Stowarzyszenia wiążą się nierozerwalnie z interesem społecznym mieszkańców:

- ochrona środowiska naturalnego, to ochrona wody, jaką spożywają mieszkańcy, jakość powietrza, jakim oddychają, i uciążliwości, jakie wpływają na zdrowie i życie wszystkich mieszkańców,

- wspieranie społecznej ekologicznej aktywności obywateli, to pomoc rodzicom dzieci i wszystkim innym mieszkańcom w dążeniu do stworzenia jak najlepszych środowiskowo i przyrodniczo warunków rozwoju dzieci i zdrowego życia całej społeczności.

Autor skargi podkreślił, że w tym konkretnym przypadku działaniami Stowarzyszenia kieruje obawa o negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym na ludzi zamieszkałych w jej pobliżu i troska o przyszłość dzieci i wszystkich mieszkańców gminy. Stowarzyszenie przystąpiło do postępowania w sprawie określenia uwarunkowań środowiskowych dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczami o maksymalnej całkowitej obsadzie do [...] DJP, na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb P., na prośbę mieszkańców wsi P. i właścicieli gruntów położonych w obszarze, na który wpływ miałaby planowana Inwestycja. Zagrożenia i uciążliwości związane z funkcjonowaniem przemysłowych ferm tuczu trzody chlewnej znane są mieszkańcom P. i okolicznych wsi w gminie T., z uwagi na działające obecnie fermy w miejscowości S.. Doświadczenie mieszkańców związane z funkcjonowaniem takich obiektów wskazuje na ogromną uciążliwość odorową, prowadzącą do konieczności ograniczania pobytu na zewnątrz budynków, a nawet brak możliwości codziennego wietrzenia mieszkań. Prowadzi do sytuacji, gdy interes inwestora stawiany jest ponad interesem ogółu mieszkańców, przy czym społeczeństwo, poza "kosztami społecznymi" związanymi z funkcjonowaniem takich obiektów, nie uzyskuje nic w zamian, bowiem powstanie takich obiektów nie jest związane ze zwiększeniem zatrudnienia ani też ze zwiększeniem wpływów jakichkolwiek obciążeń podatkowych. Ważny jest również fakt, że mięso z takich tuczami nie trafia na polskie stoły, w większości jest towarem eksportowym. W konkluzji autor skargi stwierdził, że troska Stowarzyszenia o zdrowe otoczenie, w którym żyją ludzie, a także wystosowana przez grupę mieszkańców pisemna prośba o reprezentowanie jej interesów w toczącym się postępowaniu, potwierdza istnienie interesu społecznego.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko o braku przesłanek do uznania Stowarzyszenia za stronę postępowania.

W piśmie procesowym z [...] listopada 2020 r. Stowarzyszenie podtrzymało twierdzenia zawarte w skardze, iż wykazało istnienie interesu społecznego przemawiającego za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu.

W piśmie procesowym z [...] listopada 2020 r. (zatytułowanym "Odpowiedź na skargę") pełnomocniczka Inwestora, r.pr. A. S., wniosła o oddalenie skargi, jako nieuzasadnionej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO – o umorzeniu postępowania odwoławczego w związku ze stwierdzeniem przez organ II instancji, iż odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony – Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta odpowiada prawu.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu toczącym się w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Takie postępowanie prowadzone jest w trybie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ówcześnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.u.i.ś."). Jak słusznie zauważył organ, szczególne uprawnienia procesowe w takim postępowaniu nabywają organizacje ekologiczne, czyli – w myśl definicji legalnej zamieszczonej w art. 3 ust. 1 pkt 10 u.u.i.ś. – organizacje społeczne, których statutowym celem jest ochrona środowiska. Zgodnie bowiem z art. 44 u.u.i.ś.:

"1. Organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

3. Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

4. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie."

Z cytowanych regulacji wynika, że na określonych w nich zasadach w sprawach prowadzonych w trybie u.u.i.ś. organizacje ekologiczne mogą uczestniczyć na prawach strony oraz wnosić odwołania od decyzji jedynie w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa.

Stosownie do art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w przypadku przedsięwzięć mogących – tak jak w kontrolowanej sprawie – potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stwierdzany jest w drodze postanowienia (art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.).

W niniejszej sprawie taki obowiązek został stwierdzony postanowieniem Burmistrza T. z [...] maja 2018 r. znak: [...] (k. 27). Tym samym w tej sprawie mogły potencjalnie znaleźć zastosowanie przepisy art. 44 u.u.i.ś.

Zgodnie jednak z art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. kolejną przesłanką warunkującą udział organizacji ekologicznej w postępowaniu środowiskowym jest prowadzenie przez daną organizację działalności ("w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody") przez minimum 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania.

Jak wynika z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy, wniosek Inwestora o wydanie decyzji środowiskowej wpłynął do Burmistrza w dniu [...] lutego 2018 r. (k. 4) i z tym dniem nastąpiło też wszczęcie postępowania środowiskowego (art. 61 § 3 k.p.a.). Zatem – jak słusznie zauważyło SKO – by spełniła się przesłanka umożliwiająca dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony w trybie art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. konieczne było wykazanie, iż organizacja ta prowadzi swoją działalność co najmniej od [...] lutego 2017 r.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pierwotnie Stowarzyszenie "[...] w S. zostało wpisane do rejestru stowarzyszeń zwykłych prowadzonych w Starostwie Powiatowym w C. pod pozycją [...] w dniu [...] października 2014 r. (pismo Starosty z [...].10.2014 r. – k. 186).

Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że po tej rejestracji w istotnym zakresie uległy zmianie przepisy prawa, które spowodowały, że ww. stowarzyszenie uległo rozwiązaniu z mocy prawa.

Chodzi mianowicie o nowelizację obowiązującej ustawy z dnia 07 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (opubl. na dzień wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2019 r. poz. 713, z późn. zm.; w skrócie "pr.stow."), dokonaną z dniem [...] maja 2016 r. przez ustawę z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1923; w skrócie "zm.pr.stow."). Stosownie do art. 8 zm.pr.stow. w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, stowarzyszenia działające na podstawie przepisów dotychczasowych dostosowują swoje statuty do wymagań ustawy zmienianej w art. 1 [tj. pr.stow.] w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą [tj. zm.pr.stow.]. W myśl zaś art. 10 ust. 1 zm.pr.stow. w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 pr.stow., przy czym – co w kontrolowanej sprawie szczególnie istotne – brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa. Do dnia dokonania wpisu do ewidencji, o którym mowa w ust. 1, stowarzyszenia zwykłe działają na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 10 ust. 2 zm.pr.stow.).

W świetle cytowanych przepisów ostatni dzień terminu na uzyskanie przez istniejące stowarzyszenie zwykłe wymaganego wpisu do ewidencji przypadał na [...] maja 2018 r. Jeśli w tym terminie stowarzyszenie zwykłe nie uzyskało wymaganego wpisu, to zgodnie z art. 10 ust. 1 zm.pr.stow. z ww. dniem ulegało ono definitywnemu rozwiązaniu z mocy prawa.

Sąd podziela stanowisko SKO, że z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Jak to już bowiem wyżej wskazano, stowarzyszenie zwykłe pod nazwą: «Stowarzyszenie "[...]» istniało przed dniem [...] maja 2016 r., a co za tym idzie, na mocy przywołanych wcześniej przepisów obowiązane było w terminie 24 miesięcy od ww. dnia dokonać wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Tymczasem, jak wynika z ustaleń poczynionych przez SKO – i, zauważmy, niezakwestionowanych przez stronę skarżącą – taki wpis w odniesieniu do ww. stowarzyszenia nie został do [...] maja 2018 r. uskuteczniony, ani nawet w tym terminie nie został złożony wniosek o wpis. Wniosek taki Stowarzyszenie "Czysta [...] złożyło dopiero w dniu [...] maja 2018 r., i tego samego dnia zostało wpisane do ewidencji, pod pozycją [...] (k. 223 akt adm.).

Powyższe oznacza, że pierwotnie działające Stowarzyszenie "[...] nie dopełniło obowiązku "przerejestrowania się" w zakreślonym terminie, co spowodowało, iż na mocy art. 10 ust. 1 zd. 2 zm.pr.stow. uległo ono definitywnie rozwiązaniu z mocy prawa z dniem [...] maja 2018 r. W konsekwencji złożenie w dniu [...] maja 2018 r. przez Stowarzyszenie "[...] wniosku o wpis tego stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych skutkowało powstaniem z ww. dniem nowego podmiotu prawa (tzw. ułomnej osoby prawnej; por. art. 40 ust. 1a pr.stow.) – nietożsamego ze Stowarzyszeniem "[...], które działało do [...] maja 2020 r. (choć posiadającego taką samą nazwę i siedzibę, a niewykluczone, że także substrat członkowski i inne jeszcze elementy strukturalno-organizacyjne).

Powyższa ocena jest w pełni zbieżna z ustaleniami SKO, które to ustalenia – co wypada w tym miejscu podkreślić – nie były kwestionowane przez stronę skarżącą.

Wobec powyższego należy zgodzić się z organem II instancji, że Stowarzyszenie "[...], które funkcjonowało w "starym" rygorze prawnym ustawy - Prawo o stowarzyszeniach (tj. w jej w wersji obowiązującej przed [...] maja 2016 r.), działało jedynie do [...] maja 2018 r., bo z tym dniem uległo ex lege rozwiązaniu. Natomiast stowarzyszenie, które złożyło odwołanie od decyzji Burmistrza z [...] listopada 2019 r. – noszące taką samą nazwę i mające taką samą siedzibę (a niewykluczone, że i inne jeszcze elementy strukturalno-organizacyjne), ale działające już w nowym reżimie prawnym ustawy - Prawo o stowarzyszeniach (tj. w jej wersji obowiązującej od [...] maja 2016 r.), powstało dopiero z chwilą uskutecznienia wymaganego wpisu do ewidencji, tj. [...] maja 2018 r.

Należy przy tym podkreślić, że w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych oraz unormowań prawnych brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iżby pomiędzy obu ww. stowarzyszeniami zachodziła podmiotowa ciągłość (tożsamość) prawna tudzież prawne następstwo (por. wyrok NSA z 25.09.2019 r., II OSK 1083/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"), które pozwalałyby "zaliczyć" – na gruncie art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. – działalność prowadzoną przez Stowarzyszenie "[...] zarejestrowane w dniu [...] października 2014 r. i istniejące do dnia [...] maja 2018 r. "na poczet" działalności skarżącego Stowarzyszenia "[...], które powstało i mogło rozpocząć działalność (por. art. 40a ust. 1 pr.stow.) dopiero z dniem [...] maja 2018 r.

W świetle powyższych uwag, skoro w kontrolowanej sprawie postępowanie środowiskowe zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2018 r., to tym samym nie można uznać, że w przypadku skarżącego Stowarzyszenia został spełniony, statuowany w art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. wymóg istnienia minimum 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania. W konsekwencji SKO słusznie uznało, że to Stowarzyszenie (jako organizacja ekologiczna), nie było legitymowane do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie, i z tego względu zasadnie umorzyło postępowanie odwoławcze.

Wyrażając taką ocenę Sąd miał przy tym na uwadze, że organ I instancji dopuścił Stowarzyszenie "[...] z siedzibą w S. do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu środowiskowym – postanowieniem z [...] września 2019 r., znak: [...] (k. 189 akt adm.), wydanym, jak wynika z jego treści, "w związku z art. 44 ust. 1" u.u.i.ś. Jednakże, mając zwłaszcza na względzie niezaskarżalność takiego postanowienia (pomimo błędnego pouczenia) – argument a contrario z art. 44 ust. 4 u.u.i.ś. – Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, w myśl którego organ odwoławczy nie jest związany stanowiskiem organu I instancji zawartym w postanowieniu o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu (por. wyroki NSA: z 26.03.2013 r., II OSK 2310/11; z 29.10.2015 r., II OSK 469/14 – CBOSA; por. też wyrok NSA z 19.06.2018 r., II OSK 3086/17, CBOSA).

Odnosząc się natomiast do kwestii również przeanalizowanej w zaskarżonej decyzji, a w skardze praktycznie w całości wyczerpującej jej zarzuty i argumentację – (nie)spełnienia przez Stowarzyszenie przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, określonych w art. 31 § 1 k.p.a. – należy zauważyć, że rozważanie wspomnianej kwestii w okolicznościach kontrolowanej sprawy było bezprzedmiotowe, ponieważ ww. przepis nie mógł znaleźć zastosowania w tej sprawie.

Jak się bowiem przyjmuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. stanowi lex specialis wobec art. 31 k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 29.11.2016 r., II OSK 524/15, CBOSA). Tym samym w tych kategoriach spraw środowiskowych, w których ustawodawca przewidział udział społeczeństwa, może uczestniczyć tylko ta grupa organizacji społecznych, które spełniają wymogi przewidziane w art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. Nie zachodzi w tym przypadku możliwość wyboru podstawy prawnej rozpoznania wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu: pomiędzy art. 44 u.u.i.ś., a art. 31 k.p.a. (por. wyrok NSA z 09.04.2019r., II OSK 1294/17, CBOSA).

Bezspornym jest zaś, że w niniejszym przypadku postępowanie było prowadzone z udziałem społeczeństwa, co zostało już wyżej wyjaśnione. Zatem na gruncie kontrolowanej sprawy ocena uprawnień Stowarzyszenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu środowiskowym mogła być dokonywana wyłącznie przez pryzmat przesłanek z art. 44 u.u.i.ś., a już nie z art. 31 k.p.a. (por. wyrok NSA z 28.08.2018 r., II OSK 2192/16, CBOSA).

Z tych też względów Sąd, rozpoznając skargę Stowarzyszenia wniesioną w niniejszej sprawie, nie był władny wypowiadać się w kwestii spełniania, bądź nie, przez Stowarzyszenie przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. – a w szczególności wypowiadania się co do tego, czy za udziałem Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu przemawia interes społeczny – skoro ów przepis w tej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.