Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1148/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1148
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi K. G. na zarządzenie Dyrektora Szkoły z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji wicedyrektora szkoły I. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu; II. zasądza od Dyrektora Szkoły na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. K. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie Dyrektora Szkoły (zwanego dalej: Dyrektor; organ) w przedmiocie odwołania skarżącej bez wypowiedzenia z dniem 31.10.2019 r. ze stanowisko wicedyrektora ds. wychowania i kształcenia zawodowego Zespołu Szkół w K. , zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu zarządzeniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, której okoliczności nie wypełniają pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego", wskazanego w powołanym przepisie; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 a także art. 107 § 1 pkt 7 i 9 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, która z przyczyn odwołania stanowiła podstawę podjęcia spornego aktu przez organ, jak również poprzez brak pouczenia co do możliwości zaskarżenia przedmiotowego aktu; wreszcie art. 10 Kpa poprzez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącej co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W konsekwencji postawionych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa), zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, a to na okoliczności wskazane w uzasadnieniu w tym m.in.: na okoliczność poczynienia ustaleń, czy w przedmiotowej sprawie doszło do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku przemawiającego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, za odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego.

Skarga została złożona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Skarżąca była zatrudniona w Zespole Szkół w K. (zwanego dalej: Zespół Szkół) jako Nauczyciel dyplomowany na podstawie mianowania.

Zarządzeniem z dnia [...] września 2015 r. organ powierzył skarżącej stanowisko wicedyrektora ds. wychowania i kształcenia zawodowego Zespołu Szkół.

Pismami z dnia [...] września 2019 r. i [...] września 2019 r. organ zwrócił się do Starosty [...] oraz do W. Kuratora Oświaty o wyrażenie opinii w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora, nie podając jednak przyczyn tego odwołania.

Na wezwanie Starosty, pismem z dnia [...] października 2019 r. organ wskazał, iż przyczyną odwołania skarżącej jest brak odpowiedniego nadzoru oraz wsparcia nauczycieli kształcenia zawodowego w zakresie przygotowania do wprowadzenia reformy oświaty na dzień 01 września 2019 r. w szczególności nadzoru nad szkolnymi planami nauczania (w obszarze kształcenia zawodowego) dla kształcenia w 4-letnim oraz 5 letnim technikum.

Zarówno Starosta [...], jaki i W. Kurator Oświaty zaopiniowali negatywnie pomysł odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora.

W dniu [...] października 2019 r. Dyrektor wydał zarządzenie, skierowane do skarżącej, o następującej treści: "Informuję, że po zaciągnięciu opinii Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół w K. , opinii kuratora oświaty oraz pisma do organu prowadzącego z prośbą o wyrażenie opinii, na które nie uzyskaliśmy odpowiedzi, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z 64 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1148) odwołuję Panią ze stanowiska wicedyrektora ds. wychowania i kształcenia zawodowego Zespołu Szkół w K. z dniem 31.10.2019 r. bez wypowiedzenia.

Wskazuję, iż przyczyną odwołania jest brak odpowiedniego nadzoru oraz wsparcia nauczycieli kształcenia zawodowego w zakresie przygotowania do wprowadzenia reformy oświaty na dzień 1 września 2019 r., w szczególności nadzoru nad szkolnymi planami nauczania (w obszarze kształcenia zawodowego) dla kształcenia w 4-letnim oraz 5-letnim technikum."

W uzasadnieniu opisanej na wstępie skargi skarżąca wskazała, że odwołanie jej ze stanowiska wicedyrektora jest bezpodstawne, albowiem nie zaistniała materialnoprawna podstawa odwołania jej z tego stanowiska, a określona w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.

W przedmiotowej sprawie nie nastąpił bowiem, według skarżącej, przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w przywołanym przepisie, jak również sprzeczne ze stanem faktycznym są zarzuty Organu co do braku po stronie Skarżącej odpowiedniego nadzoru oraz wsparcia nauczycieli kształcenia zawodowego w zakresie przygotowania do wprowadzenia reformy oświaty na dzień 01 września 2019 r. w szczególności nadzoru nad szkolnymi planami nauczania (w obszarze kształcenia zawodowego) dla kształcenia w 4-letnim oraz 5 letnim technikum.

Powołując się szeroko na poglądy judykatury skarżąca wywodziła, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe w postaci "przypadku szczególnie uzasadnionego", który jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym. Tymczasem odwołanie w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia może nastąpić z uwagi na przypadek szczególnie uzasadniony i jednocześnie nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b lub c tego artykułu, tj. w przypadku negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej oraz złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3. Muszą to być zatem inne przypadki, "szczególnie uzasadnione", których ustawa wprost nie wskazuje.

Po drugie zaś skarżąca za całkowicie chybione uznała zarzuty Organu co do braku po stronie Skarżącej odpowiedniego nadzoru oraz wsparcia nauczycieli kształcenia zawodowego w zakresie przygotowania do wprowadzenia reformy oświaty na dzień 01 września 2019 r. w szczególności nadzoru nad szkolnymi planami nauczania (w obszarze kształcenia zawodowego) dla kształcenia w 4-letnim oraz 5 letnim technikum. Zdaniem skarżącej wywiązywała się ona ze wszelkich swoich obowiązków w tym zakresie, na dowód czego powołała następnie szereg okoliczności i dowodów dotyczących jej pracy, w szczególności potwierdzających kontakt z nauczycielami przedmiotów zawodowych w sprawie przygotowywania szkolnych planów nauczania.

Skarżąca podkreśliła, że przez cały okres sprawowania stanowiska wicedyrektora wywiązywała się ze swoich obowiązków w sposób sumienny i należyty, i nigdy nie było względem niej żadnych uzasadnionych zastrzeżeń, co potwierdzają także liczne nagrody od Dyrektora (2015 r., 2016 r., 2018 r.) oraz od Starosty [...] (2017 r., 2019 r.)

W ocenie skarżącej w sprawie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego swoboda organu nie może być utożsamiana z uznaniem administracyjnym, gdyż musi on uwzględniać ograniczenia wyraźnie ustanowione w art. 66 ustawy prawo oświatowe. Przepis ten - jako stwarzający gwarancje dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli na stanowiskach kierowniczych musi być przez organ traktowany ze szczególną powagą. Niedopuszczalne jest powierzchowne traktowanie uzasadnienia, zwłaszcza wówczas, gdy przedmiotem sprawy jest ważny dla nauczyciela problem jego zatrudnienia gwarantowany szczególnym przepisem ustawy. Zdaniem skarżącej Organ w lakonicznym uzasadnieniu nie wykazał, że wina skarżącej nie budzi wątpliwości, a jego bardzo ogólnikowe twierdzenie bez jakiegokolwiek odwołania się do konkretnych przepisów prawa i związanych z tym zdarzeń ewidentnie narusza normę prawną przewidzianą w art. 107 § 3 Kpa. Ponadto w uzasadnieniu brak jest odniesienia się organu do dwóch negatywnych stanowisk W. Kuratora Oświaty i Starosty [...] w przedmiocie odwołania skarżącej ze stanowiska Wicedyrektora oraz pouczenia o terminie i sposobie jego zaskarżenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Tym razem jednak Dyrektor bardzo szczegółowo i wnikliwie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Podkreślił, iż konsekwentnie stoi na stanowisku, że odwołanie K. G. ze stanowiska wicedyrektora na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego było w pełni uzasadnione szeregiem okoliczności faktycznych związanych z przebiegiem wykonywania rzeczonej funkcji przez skarżącą.

Organ opisał bardzo dokładnie kwestię podstaw programowych oraz charakter prac nad rzeczywistym przygotowaniem szkoły do rozpoczęcia roku szkolnego, z powołaniem obowiązujących w tej mierze przepisów i realiów pracy szkoły oraz w kontekście działań i zaniechań ze strony skarżącej. Organ, w nawiązaniu do uchybień, których dopuściła się w jego ocenie skarżąca, zarzucał, że brak szkolnych planów nauczania spowodowałby całkowitą destabilizację pracy szkoły, gdyż z uwagi na niezatwierdzenie aneksu nr [...] do arkusza organizacji pracy szkoły niemożliwym byłoby rozpoczęcie roku szkolnego 2019/2020. Z uwagi na dynamikę zachodzących zmian w zakresie przepisów regulujących zadania oświatowe i zmiany wynikające z reformy oświaty, w okresie od marca do sierpnia 2019 r., zdaniem Dyrektora, niezbędne były szybkie reakcje, wzmożona praca, bieżące śledzenie zmian i niezwłoczne nanoszenie korekt w tworzonych dokumentach. Tymczasem skarżąca zachowywała dużą bierność i brak zainteresowania, potwierdzając tym samym brak wypełnienia spoczywających na niej obowiązków.

Organ wskazał, że dnia [...] września 2019 r. przekazał skarżącej w gabinecie informację, że odwołuje ją z funkcji wicedyrektora i rozpoczyna proces spełnienia wymogów formalnych. Rażące zaniedbanie skarżącej, które przy braku interwencji ze strony pozostałych osób w kierownictwie skutkowałoby paraliżem szkoły i nieuruchomieniem roku szkolnego 2019/2020, dyrektor szkoły uznał za przypadek szczególnie uzasadniony uprawniający go do interwencji w postaci odwołania K. G. z powierzonego jej stanowiska.

Dyrektor wskazał także, że zastosowanie w sprawie miał również przepis art. 64 ust 1. Prawa oświatowego, zgodnie z którym jeżeli w szkole utworzono stanowisko wicedyrektora lub inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły oraz rady pedagogicznej. O takie opinie organ wystąpił, aczkolwiek wskazano, że są one niewiążące. Podkreślono, że opinia rady pedagogicznej była pozytywna, tj. popierająca odwołanie skarżącej ze stanowiska. Stanowiło to, zdaniem Dyrektora, wyraz i potwierdzenie faktu, że nauczyciele również artykułowali zastrzeżenia co do wykonywania przez skarżącą powierzonej funkcji i podzielali pogląd dyrektora szkoły, że zaistniała konieczność i potrzeba odwołania bez wypowiedzenia.

Sytuacja dotycząca odwołania skarżącej z funkcji wicedyrektora miała, w ocenie organu, bez wątpienia charakter wyjątkowy i nadzwyczajny. Związana była z koniecznością wdrożenia zmian dotyczących dynamicznie realizowanej (szczególnie w ostatnich miesiącach) reformy oświaty. Uchybienia powodowały destabilizację realizacji funkcji szkoły (zarówno dydaktycznej, jak i wychowawczej, opiekuńczej i oświatowej), dlatego koniecznym stało się niezwłoczne zaprzestanie wykonywania funkcji wicedyrektora szkoły przez skarżącą. W ocenie organu dalsze zajmowanie stanowiska rażąco naruszałoby interes szkoły i interes publiczny.

Organ wskazał także, iż na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę znane były już także kolejne (szeroko opisane), a przewidywane przez organ, konsekwencje i przesłanki całkowitego nieprzygotowania się przez skarżącą do wdrożenia reformy, które również mogły wyraźnie zaburzyć funkcjonowanie sfery dydaktycznej i oświatowej szkoły. Wśród nich wymienił organ nienależycie zaplanowane i zorganizowane kwalifikacyjne kursy zawodowe, za które wprost odpowiadała skarżąca z racji pełnionej funkcji.

Powołując się na orzecznictwo sądowe Dyrektor wywodził również, że od uznania organu zależy, czy wobec zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku dokona on aktu odwołania danej osoby ze stanowiska.

W zakresie zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego organ wywodził, że, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, akt dyrektora szkoły o powołaniu lub odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. W konsekwencji podlega zatem kontroli sądów administracyjnych, jakkolwiek w procedurze jego wydania nie stosuje się przepisów Kpa.

Końcowo, odnosząc się do zarzutów skargi, organ wywodził, że w przypadku skarżącej doszło jedynie do odwołania z piastowanego stanowiska, tj. wicedyrektora szkoły. W żaden sposób nie wpłynęło to jednak na jej dalsze zatrudnienie w Zespole Szkół. Innymi słowy nie został zaskarżonym aktem zakończony stosunek pracy pomiędzy skarżącą a organem, leczy jedynie doszło do wygaszenia funkcji wicedyrektora bez wypowiedzenia, tj. ze skutkiem natychmiastowym.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 10 Kpa organ stwierdził, iż jest bezzasadny. Skarżąca bowiem powołuje się na brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu nie bacząc na specyfikę i charakterystykę odwołania ze stanowiska, w szczególności w procedurze przewidzianej art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego.

Na potwierdzenie swoich stanowisk strony składały jeszcze kilkukrotnie w toku postępowania sądowoadministracyjnego pisma procesowe wraz z wnioskami dowodowymi i załącznikami.

Na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2020 r. strony również podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska i żądania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: Ppsa). Jeżeli akt prawny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 Ppsa, wydany zostanie z naruszeniem prawa, to stosownie do art. 147 § 1 Ppsa, sąd uwzględnia skargę, stwierdzając jego nieważność w całości lub w części. Przepis ten nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności aktu. Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznacza art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, z których wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, lecz ogranicza do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się: podjęcie uchwały (aktu) przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA z 11 lutego 1998 r., sygn. II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. SA/Gd 327/95, Lex nr 25639).

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 z późn. zm., zwanej dalej: ustawa) organ prowadzący szkołę może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty. Wprawdzie powołany przepis nie formułuje w sposób literalny obowiązku wskazania powodów odwołania, lecz istnienie takiego obowiązku wynika z wykładni celowościowej i systemowej tego przepisu. Zarządzenie o odwołaniu dyrektora wymaga wyczerpującego uzasadnienia stanowiska zajętego przez organ, gdyż ustalenie znaczenia pojęcia niedookreślonego "w przypadkach szczególnie uzasadnionych" nie może być dokonane w sposób abstrakcyjny, lecz powinno uwzględniać okoliczności faktyczne, w którym ono funkcjonuje. Organ działający w ramach uprawnienia wynikającego z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy powinien zatem wykazać, czy spełniła się w danej sprawie przesłanka "przypadku szczególnie uzasadnionego". Nie jest bowiem wystarczające dla skutecznego odwołania w powołanym trybie spełnienie wymogów formalnych przez zasięgnięcie opinii kuratora oświaty (nawet jeśli jest ona pozytywna).

Orzecznictwo sądowe jest jednolite w kwestii konieczności uzasadnienia zarządzenia wydanego w trybie art. 66 ustawy. Przykładowo zatem wskazać przyjdzie, że w wyroku

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 1025/19 Sąd ten stwierdził, iż przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2016 r. Prawo oświatowe nie formułuje w sposób literalny obligatoryjności wskazania powodów odwołania. Jednak istnienie takiego obowiązku wynika z wykładni celowościowej i systemowej wskazanego przepisu. Sąd w Olsztynie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 802/19) wywodził, iż ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2016 r. Prawo oświatowe posłużył się słowem "może". Oznacza to, że ocena organu nie może mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego. Powinna być zatem oparta o ustalenia poczynione przez organ, znajdujące odzwierciedlenie w aktach sprawy oraz być szczegółowo umotywowana w uzasadnieniu podjętego aktu. W innym wyroku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Op 223/19) podniesiono, iż wprawdzie ustawodawca nie przewidział związania organu treścią opinii kuratora oświaty, to jednak nie budzi wątpliwości, że zawarte w niej negatywne stanowisko tym bardziej obliguje do wyczerpującego uzasadnienia wydawanego aktu, a w szczególności do przekonującego umotywowania przesłanek, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego wbrew opinii wydanej w trybie art. 66 ust. 2 ustawy z 2016 r. - Prawo oświatowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w wyroku z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 800/19 wskazał natomiast, że prawidłowość wydanego przez prezydenta zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły powinna być oceniana na podstawie faktów, które zostały wskazane w uzasadnieniu kontrolowanego aktu. Powołane tam okoliczności muszą być przy tym konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż to, jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia wydanego w tym zakresie zarządzenia.

W opisanych okolicznościach Sąd stwierdza, że poddany jego kontroli akt nie spełniał powyższych wymogów i nie tylko wymykał się ocenie pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy, ale też nie mógł pozostać w obrocie prawnym i konieczne było stwierdzenie jego nieważności. Dostrzeżone uchybienia mają bowiem charakter istotny i dyskwalifikują akt, jako niezgodny z obowiązującym prawem.

W niniejszej sprawie Dyrektor wprawdzie szczegółowo i rzetelnie przedstawił i udokumentował swoje stanowisko, jednak dopiero na etapie odpowiedzi na skargę. Winien to natomiast uczynić w uzasadnieniu do zaskarżonego zarządzenia, którego nie można uznać za wystarczające. Późniejsze ujawnienie intencji, podglądów i argumentów, wtórne wobec wydanego aktu, nie może konwalidować niedostatków uzasadnienia samego zarządzenia. Sąd nie może też oceniać prawidłowości wydanego zarządzenia przez pryzmat argumentów z odpowiedzi na skargę.

Należy w tym miejscu wskazać, że W. Kurator Oświaty, do którego Dyrektor zwrócił się o wydanie opinii w sprawie odwołania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy podnosił już, w toku postępowania, że Dyrektor nie wskazał okoliczności uzasadniających przedmiotowy wniosek. To samo zauważył zresztą Starosta, który nawet wezwał organ do wykazania uzasadnienia podjętego zarządzenia na które to wezwanie nie otrzymał żadnej odpowiedzi.

Kurator w opinii z dnia 08 października 2019 r. zwracał uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją interpretacje klauzuli przypadków szczególnie uzasadnionych wydane w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy prawa, które mają znaczenie dla oceny zasadności zastosowanego trybu odwołania (wówczas art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, obecnie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe). W ocenie W. Kuratora Oświaty odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego wymagało rzetelnego oraz dogłębnego wykazania dowodów uzasadniających odwołanie i to dowodów o charakterze szczególnie uzasadniającym natychmiastowe odwołanie.

Z tego też powodu Kurator negatywnie zaopiniował odwołanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy K. G. ze stanowiska wicedyrektora Zespołu Szkół.

Organ winien mieć zatem świadomość, że oceniając wskazane przesłanki odwołania z funkcji dyrektora szkoły, należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym odwołanie dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, tj. w przypadku negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej, lecz muszą to być inne szczególnie uzasadnione przypadki, których ustawa nie wskazuje (por. wyroki NSA: z 14 marca 1997 r., II SA/Wr 472/96, "Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych" 1997, nr 2 poz. 53; z 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05; z 25 lutego 2011 r., I OSK 2018/10; wyrok WSA w Lublinie z 26 stycznia 2012 r., III SA/Lu 609/11; wyrok tut. Sądu z 17 kwietnia 2018 r., II SA/Ol 168/18, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). "Przypadki szczególnie uzasadnione" w rozumieniu powołanego przepisu to sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego (por. wyroki NSA: z 7 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2987/14; z 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 901/15; z 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1942/15; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Za szczególnie uzasadnione przypadki należy więc uznać zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, gdyż dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (por. wyrok NSA z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 933/10, wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1797/12, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi więc o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Natomiast w zaskarżonym akcie brak jest wskazania tych nadzwyczajnych sytuacji.

Uwzględniając powyższe rozważania, na podstawie art. 147 § 1 Ppsa, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata, w wysokości [...] zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).