Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2576/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1 i 2 art. 174 art. 188
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 czerwca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. WSA Renata Detka (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 52/15 w sprawie ze skargi H.P. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Mielcu nr [..] z dnia 5 września 2014 r., znak[...] 3. zasądza od Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie na rzecz H.P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 52/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę H. P. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z 4 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych.

Przedmiotem wniesionej przez H. P. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie była decyzja Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego

w Mielcu z 5 września 2014 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, wymienionej w poz. 19/4 wykazu chorób zawodowych.

Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynikało, że H. P. zatrudniona była w okresie od 1.08.1970 r. do 31.07.1973 r. jako krawcowa w zakładzie krawieckim [...], od 1.09.1973 r. do 27.12.1990 r. jako krawcowa w Spółdzielni [...] w pełnym wymiarze godzin w pięcio

i sześciodniowym tygodniu pracy, od 1.02.1991 r. do 30.06.1992 r. jako krawcowa

w Spółdzielni [...], od 15.01.1993 r. do 28.02.1995 r. jako krawcowa w zakładzie krawieckim [...], od 1.08.1995 r. do 29.02.1996 r. jako krawcowa w [...], od 12.03.1997 r. do 30.09.1997 r. jako krawcowa

w Zakładzie Konfekcyjnym [...], od 15.02.1999 r. do 30.09.1999 r. jako krawcowa w zakładzie krawieckim [...], w okresie od 7.08.2000 r. do 12.04.2003 r. jako krawcowa w [...] i od 14.04.2003 r. do 30.11.2011r. jako krawcowa w [...]

W trakcie pracy w ww. zakładach H. P. zajmowała się szyciem odzieży lekkiej i ciężkiej na maszynie typu stębnówka lub overlock oraz do 1992 r.

z użyciem żelazka o wadze 5 kg. Pracę wykonywała w systemie zmianowym, akordowym.

W wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Rzeszowie orzeczeniu lekarskim nr [...] z 2 listopada 2012 r. nie stwierdzono u H. P. choroby zawodowej.

W ponownym badaniu przeprowadzonym, po odwołaniu wyżej wymienionej,

w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera - Klinika Chorób Zawodowych

i Toksykologii w Łodzi, jednostka ta orzeczeniem z dnia 1 marca 2013 r. nr [...] nie stwierdziła choroby zawodowej wymienionej w poz. 19/4 wykazu.

Pierwszą decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Rzeszowie wydał w dniu 22 lipca 2013r. Na skutek złożonego odwołania Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie decyzją z 5 września 2013 r. uchylił w całości ww. decyzję, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu PPIS w Rzeszowie przeprowadził oględziny zakładu First Company w celu ustalenia oceny narażenia zawodowego, sporządził Kartę oceny narażenia zawodowego, w tym ustalił sposób wykonywania pracy we wszystkich zakładach pracy oraz zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Rzeszowie o weryfikację wydanego uprzedniego orzeczenia lekarskiego. Jednostka ta w dniu 15 lipca 2014 r. wydała orzeczenie lekarskie uzupełniające do orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazano na brak podstaw do zmiany uprzednio wydanego orzeczenia lekarskiego. Powtórna analiza narażenia zawodowego nie potwierdziła, aby czynności wykonywane w trakcie pracy zawodowej stwarzały warunki do przeciążenia stawów barkowych. Badana nie wykonywała pracy wymagającej pozycji wymuszonej ze stale uniesionymi kończynami górnymi ani wymagającej ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów. Nie stwierdzono zatem związku etiologicznego istniejących zmian chorobowych ze sposobem wykonywania pracy.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Rzeszowie w dniu 5 września 2014 r. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u H. P. choroby zawodowej, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie, po uzyskaniu z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi informacji o podtrzymaniu dotychczasowego stanowiska, wymienioną na wstępie decyzją z dnia 4 grudnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym a nie medycznym, a w tego rodzaju sprawach organ wydając decyzję opiera się na dowodzie z opinii biegłych, który jest dla niego wiążący w zakresie specjalistycznego rozpoznania, zaś organ uprawniony jest do kontroli ich poprawności jedynie pod kątem prawnoprocesowym.

Organ stwierdził, że odwołująca podczas czynności zawodowych nie wykonywała prac, które stwarzały warunki do przeciążenia stawów barkowych. Nie wykonywała czynności wymagających wymuszonej pozycji ze stale uniesionymi kończynami górnymi, ani wymagającej ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów. Brak zatem w środowisku pracy czynnika sprawczego, mogącego potencjalnie wywołać stwierdzaną chorobę zawodową. Organ podał, że w wydanych orzeczeniach lekarskich jednoznacznie wskazano, że rozpoznane u odwołującej dolegliwości nie stanowią choroby zawodowej określonej w poz. 19/4 wykazu. Przy tym orzeczenia te są zgodne w rozpoznaniu, logiczne i wyczerpujące. Zebrany

w sprawie materiał dowodowy wskazuje na brak przesłanki w postaci potwierdzonego narażenia zawodowego.

W złożonej skardze H. P. zarzuciła naruszenie:

- § 8 ust. 1 i § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organy przy wydawaniu decyzji w przedmiocie choroby zawodowej związane są orzeczeniami lekarskimi w zakresie ustalenia oceny narażenia zawodowego. Taka ocena może być dokonana samodzielnie przez organ;

- § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca nie spełnia przesłanek do stwierdzenia u niej choroby zawodowej, mimo zalegających w aktach dowodów potwierdzających przebyte zapalenie okołostawowego barku oraz potwierdzających wykonywanie pracy w pozycji wymuszonej;

- art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, w tym pominięcie dowodu z Karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez PPIS w Mielcu na okoliczność, że m. in. w [...] H. P. wykonywała pracę w wymuszonej pozycji ciała;

- art. 8 i art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania przesłanek prowadzących do uznania, że skarżąca nie wykonywała pracy wymagającej pozycji wymuszonej ze stale uniesionymi kończynami górnymi, mimo, że w Karcie oceny narażenia zawodowego stwierdzono, że w [...] praca H.P.wymagała wymuszonej pozycji ciała, monotypii ruchów związanych z ciągłym (stale) trzymaniem obu rąk w górze.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przytoczył ustawową definicję choroby zawodowej z art. 2351 Kodeksu pracy, a także treść § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367), zwanego dalej rozporządzeniem,

a następnie podniósł, że z przepisów tych wynika, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może być wydana, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: schorzenie zostało rozpoznane jako choroba zawodowa przez lekarza zatrudnionego we właściwej jednostce orzeczniczej, w zakładzie pracy występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia i bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić istnienie związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy.

Sąd wskazał, że inspektor sanitarny orzekając w przedmiocie choroby zawodowej jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia. Również sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, a jedynie ocenia legalność, czyli zgodność

z prawem rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji.

W sprawie będącej przedmiotem orzekania obie uprawnione jednostki medyczne, tj. zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Rzeszowie oraz Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi, po przeprowadzeniu badań

u H. P. nie znalazły podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej.

W opiniach tych jednostek stwierdzono przebyte okołostawowe zapalenie barku, jednakże analiza czynności zawodowych dotyczących sposobu wykonywania pracy wykazała, że na zajmowanym stanowisku badana nie wykonywała pracy wymagającej pozycji wymuszonej ze stale uniesionymi kończynami górnymi ani wymagającej ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów, a tylko taka praca konieczna jest do powstania choroby. Również analiza narażenia zawodowego nie potwierdziła, by czynności wykonywane na stanowisku pracy stwarzały warunki do przeciążenia stawów barkowych.

Sąd podkreślił, że orzeczenia lekarskie stanowią obligatoryjny dowód

w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej i mają walor opinii biegłego

w rozumieniu art. 84 kpa. Taka opinia, oprócz konkluzji powinna zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań

i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości. Zaleca się przy tym, aby użyte w niej sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron, organów i sądu, nie posiadających wiadomości specjalnych zastrzeżonych dla biegłych.

Zdaniem Sądu wymogi te spełniają wskazane wyżej opinie wydane

w niniejszej sprawie przez obie jednostki orzecznicze. Trafnie zatem Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie, uznał, że są one zgodne w rozpoznaniu, logiczne, wyczerpujące i zrozumiałe. Brak jest zatem podstaw, by orzeczenia te zakwestionować. Również Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek przyczyn, z powodu których można by zakwestionować te opinie.

Sąd stwierdził, iż orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że H.P. w trakcie świadczenia pracy nie była narażona na czynniki szkodliwe

w stopniu mogącym powodować przedmiotową chorobę zawodową (wymuszona pozycja ze stale uniesionymi kończynami górnymi, wymagająca ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów), z uwagi na czas narażenia i jego rodzaj.

Brak potwierdzonego narażenia zawodowego oraz brak czynnika

w środowisku pracy mogącego potencjalnie wywołać chorobę zawodową znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

W ocenie Sądu organy w sposób wystarczający wyjaśniły, dlaczego nie stwierdziły u skarżącej choroby zawodowej, zaś jednostki orzecznicze w sposób przekonujący przedstawiły, z jakich przyczyn rozpoznane u skarżącej schorzenie nie można uznać za chorobę zawodową. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo i nie naruszało przepisów kpa, co próbowała zarzucić skarżąca.

W złożonej skardze kasacyjnej H. P. wniosła o uchylenie wyroku

z 22 czerwca 2015 r. w całości zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.

a) § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "orzeczenie lekarskie" może być wydane w oderwaniu od ustaleń dotyczących charakteru

i warunków wykonywanej pracy H. P., zawartych w prawidłowo sporządzonej w 2014 r. Karcie oceny narażenia zawodowego w związku

z podejrzeniem choroby zawodowej, tymczasem prawidłowa wykładnia ww. przepisu sprowadza się do stwierdzenia, że podstawą do wydania "orzeczenia lekarskiego" oprócz badań, dokumentacji medycznej, powinny być ustalenia zawarte właśnie

w prawidłowo sporządzonej Karcie oceny narażenia zawodowego (...), zważywszy, że sporządzające przedmiotowe "orzeczenia lekarskie" jednostki medyczne faktycznie nie znają charakteru wykonywanej pracy na konkretnym stanowisku, przez konkretnego pracownika. Skarżąca zaznaczyła, że częstokroć nazwa stanowiska może wprowadzać w błąd odnośnie faktycznie wykonywanej przez pracownika pracy i jej charakteru.

b) § 6 ust. 3 pkt 3 i § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. przez ich błędną wykładnię i uznanie, że organ wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub jej braku jest związany orzeczeniem lekarskim, w zakresie ustalenia charakteru wykonywanej przez pracownika pracy i nie jest zobowiązany do wyjaśnienia wszystkich w tym zakresie rozbieżności pomiędzy "orzeczeniem lekarskim", a ustaleniami zawartymi w Karcie oceny narażenia zawodowego

w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, tymczasem organ nie tylko jest zobowiązany wyjaśnić ww. rozbieżności, ale prawidłowa wykładnia ww. przepisów winna sprowadzać się do stwierdzenia, że jednostki medyczne przy sporządzaniu przedmiotowych "orzeczeń lekarskich", co do charakteru wykonywanej przez pracownika pracy, winny się kierować ustaleniami zawartymi w prawidłowo sporządzonej Karcie oceny narażenia zawodowego (...).

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 i art 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązków kontroli i wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącą H.P.w skardze zarzutów, tj.

- naruszenia art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę wyrażającą się zwłaszcza w pominięciu dowodu z dokumentu, tj. Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, sporządzonej w 2014 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Mielcu, wskazującej, że m. in. w [...] - praca H. P. wymagała pracy

w wymuszonej pozycji ciała i łączyła się z koniecznością wykonywania czynności podczas której skarżąca była zmuszona ciągle trzymać obie ręce

w powietrzu wykonując przy tym monotonne ruchy związane z podtrzymywaniem, strzepywaniem i układaniem materiału pod maszynę;

- art. 8 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek przyjęcia, że H.P. nie wykonywała pracy wymagającej pozycji wymuszonej ze stale uniesionymi kończynami górnymi, pomimo zalegającej w aktach sprawy Karty oceny narażenia zawodowego stwierdzającej, że m. in. w [...] praca H. P.i wymagała wymuszonej pozycji ciała, monotypii ruchów związanych z ciągłym (czyli stale) trzymaniem obu rąk w górze, co skutkowało w konsekwencji utrzymaniem "orzeczenia lekarskiego" (opinii), które nie wyjaśnia przesłanek dokonanego przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera

w Łodzi ustalenia w zakresie charakteru wykonywanej przez H. P. pracy, które to ustalenia są sprzeczne w stosunku do ustaleń wskazanych w ww. Karcie oceny narażenia zawodowego (...) z 2014 r. ("orzeczenie lekarskie" także nie wyjaśnia przesłanek ww. sprzeczności) - co skutecznie ogranicza zaufanie do organów Państwa i "wymiaru sprawiedliwości";

b) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1

w zw. z art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 , art. 76 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 8 i art. 107 § 3 kpa polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, pomimo, iż nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono powodów sprzeczności, pomiędzy ustalonym w "orzeczeniu lekarskim" charakterem i warunkami pracy H. P., a ustaleniami wskazanymi w tym zakresie w Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącej w uzasadnieniu obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie prawa skarżącej do stwierdzenia u niej choroby zawodowej.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie podniosła, że "orzeczenie lekarskie" Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi zostało oparte na nieprawdziwych podstawach, czyli wbrew ustaleniom dotyczącym charakteru wykonywanej pracy przez H. P. w [...], które są zawarte w prawidłowo sporządzonej w 2014 r. Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.

Zważywszy na fakt, że w myśl obowiązującego orzecznictwa "orzeczeniu lekarskiemu" przypisuje się miano opinii, wyżej wskazana rozbieżność powinna być, zdaniem skarżącej kasacyjnie, bezwzględnie wyjaśniona i nie powinna umknąć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej podtrzymując dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art.183 § 2 p.p.s.a., skutkujące nieważnością postępowania, kontrola zaskarżonego wyroku mogła być dokonana tylko w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy zatem się odnieść do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że w procesie kontroli poddanego pod osąd aktu, Sąd I instancji nie uchybił przepisom postępowania, a stan faktyczny przyjęty przez ten Sąd jako podstawa rozstrzygnięcia nie został skutecznie podważony.

Wprawdzie zarzutów naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. nie można uznać za zasadne (Sąd mógłby bowiem przepisom tym uchybić jedynie wówczas, gdyby nie przeprowadził w ogóle kontroli zaskarżonej decyzji bądź przeprowadził ją stosując inne kryterium aniżeli zgodność z prawem lub zastosował środek nieznany ustawie, co w sprawie nie miało miejsca), jednak pozostałe sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się trafne i odniosły zamierzony skutek.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji za prawidłowe przyjął ustalenie poczynione w obu decyzjach, że H..P. w trakcie świadczenia pracy nie była narażona na czynniki szkodliwe mogące powodować chorobę zawodową, w szczególności nie wykonywała pracy wymagającej wymuszonej pozycji ze stale uniesionymi kończynami górnymi ani też wymagającej ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów. Ustalenie to, będące następnie podstawą rozważań prowadzących do oddalenia skargi, pozostaje natomiast w sprzeczności z wynikami oceny narażenia zawodowego przeprowadzonej przez organ sanitarny I instancji.

W znajdującej się w aktach administracyjnych Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, w ramach charakterystyki wykonywanej pracy (rodzaj wykonywanych czynności) ujętej w pkt 12 stwierdzono: "Praca w systemie dwuzmianowym, wymagała wymuszonej pozycji ciała, monotypii ruchów związanych z ciągłym unoszeniem i trzymaniem rąk w górze związanych z podtrzymywaniem, strzepywaniem i układaniem materiału na maszynie." Ponadto z opisu czynności znajdujących się w tej charakterystyce wynika, że skarżąca nosiła paczki z gotowymi wykrojami, których waga wahała się pomiędzy 3-5 kg, a w Karcie oceny narażenia zawodowego znalazł się wniosek, że "nie ulega więc wątpliwości fakt, że w całym okresie zatrudnienia p. H. P. nosiła ciężkie paczki na swoje stanowisko pracy." Ponadto 17 lutego 2014 r. pracownicy Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w Mielcu przeprowadzili oględziny ostatniego miejsca pracy skarżącej w [...],

w celu weryfikacji – jak wynika ze sporządzonego wówczas protokołu – "w jakich warunkach pracowała oraz na czym jej praca polegała, jakie czynności wykonywała

a także czy przedmiotowa praca wiązała się z koniecznością ciągłego trzymania obu rąk ku górze. Oględziny potwierdziły wcześniejsze ustalenia." Także z pisma Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z 27 października 2014 r., skierowanego do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi celem uzyskania opinii uzupełniającej przed podjęciem przez ten organ decyzji zaskarżonej następnie do Sądu, organ odwoławczy opisując zakres czynności wykonywanych przez H. P. podczas pracy w [...] podał, że elementy wykonywanych przez nią koszul nocnych i piżam "wymagały pracy w wymuszonej pozycji ciała, a przedmiotowa praca łączyła się

z koniecznością wykonywania czynności podczas której była zmuszona ciągle trzymać obie ręce w powietrzu wykonując przy tym monotonne ruchy związane

z podtrzymywaniem, strzepywaniem i układaniem materiału pod maszynę overlock."

W odpowiedzi na powyższe, Instytut Medycyny Pracy im. prof. Jerzego Nofera w Łodzi nie znalazł podstaw do zmiany wydanego orzeczenia z uwagi na fakt, że przeprowadzona ocena narażenia zawodowego nie potwierdziła, aby czynności wykonywane przez skarżącą na stanowisku pracy stwarzały warunki do przeciążenia stawów barkowych, a "badana nie wykonywała pracy wymagającej pozycji wymuszonej ze stale uniesionymi kończynami górnymi ani wymagającej ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów" (pismo z 24 listopada 2014 r.). Także

z wcześniejszych orzeczeń wydanych w tej sprawie przez obie jednostki orzecznicze wynika, że podstawą nie stwierdzenia u H. P. choroby zawodowej było ustalenie, że nie wykonywała ona pracy w opisanych wyżej warunkach. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że pierwsze orzeczenia lekarskie – WOMP w Rzeszowie

z 2 listopada 2012 r. i IMP w Łodzi z 1 marca 2013 r. – bazowały na ocenie narażenia zawodowego, w której stwierdzono jedynie, że wykonywane przez skarżącą czynności wymagały "częstych ruchów zginania i prostowania rąk w stawie nadgarstkowym i barkowym" (Karta oceny narażenia zawodowego sporządzona na podstawie postępowania przeprowadzonego w dniu 10 lutego 2012 r., obejmująca dwie choroby: przewlekłe zapalenie kaletki maziowej oraz przewlekłe zapalenie okołostawowe barku). Po uchyleniu decyzją z 22 lipca 2013 r. przez Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie pierwszej wydanej w tej sprawie decyzji organu powiatowego, uzupełniono jednak postępowanie mające na celu określenie stopnia narażenia zawodowego

i sporządzono nową Kartę oceny zawierającą wnioski wskazane już wyżej, różniące się w treści z pierwotnymi ustaleniami.

Jak widać zatem, orzeczenia wypowiadających się w sprawie jednostek medycznych, za podstawę nie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej przyjęły brak narażenia zawodowego mimo oczywistej sprzeczności w tym zakresie

z ustaleniami wynikającymi z postępowania przeprowadzonego przez organ

I instancji, ujętymi we wnioskach Karty oceny narażenia zawodowego. Okoliczność ta niewątpliwie wymagała wyjaśnienia, czego nie dostrzegły ani orzekające w sprawie organy ani Sąd I instancji oddalając skargę, mimo, że zawierała ona zarzuty

i argumentację wskazującą na to, że skarżąca pracowała w warunkach narażenia zawodowego, co wynika z Karty oceny narażenia zawodowego.

W tej sytuacji przyjęcie zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie są "zgodne

w rozpoznaniu, logiczne, wyczerpujące i zrozumiałe" uznać należało za co najmniej przedwczesne, a zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwej na tym etapie postępowania oceny organów oraz brak odniesienia się

w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi wskazujących na rozbieżność między ustaleniami zawartymi w Karcie oceny narażenia zawodowego

a tymi, które zostały przyjęte w orzeczeniach lekarskich, skutkować musiało uwzględnieniem skargi kasacyjnej i uznaniem za usprawiedliwione zarzutów naruszenia prawa procesowego wskazanych w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (za wyjątkiem art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., o czym była mowa na wstępie rozważań).

Podkreślenia przy tym wymaga, że w toku podejmowania decyzji

o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, to nie jednostka medyczna jest uprawniona do przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego, ale właściwy państwowy inspektor sanitarny, co wynika wprost z treści § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wyniki tej oceny są natomiast jednym z elementów (oprócz przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika i dokumentacji przebiegu zatrudnienia), na podstawie których uprawniony lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania ( § 6 ust. 1 rozporządzenia). Zauważenia przy tym wymaga, że w przypadku, z jakim mamy do czynienia

w sprawie, tj. wówczas gdy narażenie zawodowe polega na określonym sposobie wykonywania pracy, ocenie przeprowadzanej przez organ sanitarny, a mającej swój wyraz w Karcie oceny narażenia zawodowego, podlega stopień obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia). Dlatego w orzeczeniu lekarskim nie można pominąć ustaleń poczynionych w toku postępowania mającego na celu ocenę narażenia zawodowego ani też dokonać odmiennych ustaleń w tym zakresie. Jeżeli jednak do takiej sytuacji dochodzi (jak miało to miejsce w sprawie), jest to okoliczność wymagająca bezwzględnie wyjaśnienia, bez którego nie będzie możliwym podjęcie odpowiadającej prawu decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzji

o braku podstaw do jej stwierdzenia, o jakiej mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia

w sprawie chorób zawodowych.

Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania, nie można było zatem uznać, że postępowanie administracyjne przeprowadzono z zachowaniem reguł ustanowionych w art. 7, 77 § 1 i 80 kpa i rozważono okoliczności istotne, a zarazem konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organy obu instancji nie oceniły i nie rozważyły należycie diametralnej różnicy między wnioskami zawartymi

w ostatniej, sporządzonej przez organ sanitarny I instancji Karcie oceny narażenia zawodowego i stanowiskami wyrażonymi w orzeczeniach lekarskich.

Tym samym koniecznym stało się uchylenie zarówno zaskarżonego wyroku jak i decyzji organów obu instancji, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 p.p.s.a.

Wobec wykazanych wyżej naruszeń prawa procesowego, a co za tym idzie konieczności wyjaśnienia przez organy sanitarne istotnych w sprawie okoliczności, zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. § 6 ust. 1

i ust. 3 pkt 3 oraz § 8 rozporządzenia uznać należy za przedwczesne. Prawidłowość zastosowania tych przepisów i ich wykładnię można będzie ocenić dopiero po wyeliminowaniu opisanych wyżej uchybień i dokonaniu przez organy prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego.

Orzeczenie co do kosztów postępowania oparte zostało o przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit.a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800

z późn. zm.).

Rozpoznając sprawę ponownie organ sanitarny I instancji uwzględni uwagi przedstawione powyżej, a w szczególności wyjaśni rozbieżności pomiędzy ustaleniami w zakresie sposobu wykonywania pracy przez H. P. przyjętymi w Karcie oceny narażenia zawodowego i w orzeczeniach lekarskich.