Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 501/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 23 marca 2022 r., nr NSP-VIII.7581.1.70.2019.BB w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga P. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 23 marca 2022 r., nr NSP-VIII.7581.1.70.2019.BB, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

E. S.A. wystąpiła o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb K., gmina K., stanowiącej własność skarżącego.

Starosta Słupski, uwzględniając powyższy wniosek, decyzją z dnia 1 lutego 2019 r. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, oznaczonej jako działka nr [...], obręb K., gmina K., poprzez udzielenie E. S.A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w postaci linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji Słupsk Poznańska - Dębnica Kaszubska, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Kobylnica -Południe" zatwierdzonym uchwałą nr XXIX/345/2005 Rady Gminy Kobylnica z dnia 29 kwietnia 2005 r. Jednocześnie, orzekł, że zezwolenie to obejmuje prawo wstępu na części nieruchomości o wskazanych powierzchniach ograniczenia zaznaczonych na mapach stanowiących załączniki do decyzji wynoszących: 105 m2 w celu demontażu istniejącego słupa oraz 1081 m2 w celu demontażu istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV i budowy nowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Słupsk Poznańska - Dębnica Kaszubska.

Rozpoznając sprawę na skutek odwołania skarżącego, decyzją z dnia 17 marca 2021 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 23 marca 2021 r., Wojewoda Pomorski uchylił decyzję Starosty i orzekł o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego, uznając przy tym, że organ I instancji błędnie ocenił, że została spełniona przesłanka dotycząca przeprowadzenia rokowań, niezbędna do wydania w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Powyższa decyzja Wojewody Pomorskiego została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 365/21.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż planowana inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w postaci linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji Słupsk Poznańska - Dębnica Kaszubska zgodna jest z uchwałą Rady Gminy Kobylnica nr XXIX/345/2005 z dnia 29 kwietnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Kobylnica - Południe".

Bezsporne jest również i to, iż planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 tej ustawy celami publicznymi są budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Sporna była natomiast kwestia spełnienia przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości w postaci przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami a które to muszą poprzedzać wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 124 ust. 3 ustawy, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Z powołanego przepisu wynika, że rokowania mają dotyczyć uzyskania zgody właściciela na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Dlatego też, jeżeli podjęte rokowania dotyczyły warunków ustanowienia służebności przesyłu, a nie zgody na wykonanie prac, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, nie można przyjąć, że wymóg rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 został zachowany. Prowadzenie rokowań w sprawie ustanowienia służebności przesyłu oczywiście nie jest ani zabronione, ani wykluczone, rokowania te mogą być prowadzone niezależnie od trybu wynikającego z art. 124 ust. 3 ustawy, możliwe jest również negocjowanie warunków ustanowienia służebności przesyłu w trybie art. 124 ust. 3 ustawy, zawarcie umowy służebności przesyłu powodowałoby, że postępowanie prowadzone w przedmiocie ograniczenia własności nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy stałoby się bezprzedmiotowe. Powyższa uwaga nie oznacza jednak, że rokowania dotyczące ustanowienia służebności przesyłu spełniają wymogi dotyczące rokowań prowadzonych w trybie art. 124 ust. 3 ustawy, a więc rokowań związanych z istotą postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie ograniczenia prawa własności właściciela nieruchomości. Dlatego też nie można utożsamiać negocjacji, dotyczących ustanowienia służebności przesyłu z negocjacjami, które powinny poprzedzać wystąpienie z wnioskiem a następnie wydanie decyzji ograniczającej prawo własności nieruchomości, tym bardziej gdy negocjacje dotyczące ustanowienia służebności przesyłu prowadzone były przed wydaniem decyzji o ustanowieniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Sąd wskazał, że przeprowadzone rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem nieruchomości dotyczyły przede wszystkim zezwolenia, o którym stanowi art. 124 ust. 1 ustawy. Wynika to wyraźnie z treści pism kierowanych przez inwestora do skarżącego w dniach 23 maja i 18 czerwca 2018 r., w których wskazano w szczególności zakres planowanych prac, obszar niezbędny do ich prowadzenia, a w przypadku braku zgody na udostępnienie nieruchomości zagrożenie wystąpienia przez inwestora do właściwego starosty o udostępnienie nieruchomości celem wykonania przedmiotowych prac. Wskazane w powyższych pismach ustanowienie służebności przesyłu stanowiło jedynie propozycję kompleksowego uregulowania stanu prawnego inwestycji. Natomiast skarżący w odpowiedzi na powyższe zaproponował jedynie zmianę projektu poprzez skablowanie linii WN wzdłuż granicy jego działki (pismo z dnia 13 czerwca 2018 r.).

Nadto, Sąd zauważył, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ustawy. W orzecznictwie wielokrotnie powtarzano, że przepis art. 124 ust. 3 ustawy nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ zaś – a za nim i sąd – ustala jedynie fakt istnienia rokowań, a nie bada przyczyn i braku zgody stron. Jeśli więc o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne.

Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie inwestor bezskutecznie proponował skarżącemu zawarcie umowy ustanawiającej służebność przesyłu przedstawiając jednocześnie projekt takiej umowy. Jednakże skarżący w odpowiedzi zaproponował jedynie zmianę w projekcie planowanej inwestycji, co nie zostało zaakceptowane przez inwestora. W istocie nie doszło zatem do uzyskania zgody właściciela nieruchomości na realizację inwestycji na jego nieruchomości, co wypełnia hipotezę art. 124 ustawy w zakresie przesłanki niewyrażenia przez właściciela nieruchomości zgody na zakładanie i przeprowadzenie urządzeń przesyłowych. Dlatego też Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jednocześnie wskazując, aby ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a., uwzględnił ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Wojewoda Pomorski, po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję Starosty Słupskiego z dnia 1 lutego 2019 r. orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości skarżącego oznaczonej jako działka nr [...], obręb K., gmina K.

Wojewoda na wstępie wyjaśnił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Następnie, organ wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa dotyczy kwestii ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, która została uregulowana w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) - zwanej dalej u.g.n. Zgodnie z art. 124 ust. 1 powołanego aktu prawnego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego Udzielenie takiego zezwolenia jest zatem możliwe po spełnieniu łącznie następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja będzie stanowiła inwestycję celu publicznego (o których mowa w art. 6 u.g.n.), 2) ograniczenie to będzie zgodne z planem miejscowym, bądź w przypadku jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz 3) nie będzie zgody właściciela (użytkownika wieczystego) na realizację inwestycji, przy czym warunkiem koniecznym jest uprzednie poprowadzenie z nim rokowań i załączenie do wniosku dokumentów z ich odbycia.

Przechodząc do oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 124 ust. 1 u.g.n. organ przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 kwietnia 2010 r. II OSK 648/09, że na pojęcie inwestycji celu publicznego składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n. a drugi element stanowi przypisanie inwestycji znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego. Tak więc z treści art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu wynika, iż warunkiem przyporządkowania inwestycji do wskazanej kategorii jest jej lokalne lub ponadlokalne znaczenie, niezależnie od tego, że winien być to cel, o jakim mowa w art. 6 u.g.n.

Organ stwierdził, że bezspornie wniosek w niniejszej sprawie dotyczy nieruchomości, a jego przedmiot stanowi inwestycja celu publicznego. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 u.g.n., cel publiczny stanowią także budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wnioskodawca wskazał, iż założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w sposób zaproponowany przez inwestora jawi się jako najmniej uciążliwy dla właściciela a inwestor realizuje inwestycję jako operator systemu operacyjnego. Priorytetem jest sprostanie wzrastającemu zapotrzebowaniu na energię elektryczną, zarówno w celu zapewnienia osobom fizycznym - mieszkańcom województwa pomorskiego jak i funkcjonującym podmiotom publicznym i gospodarczym oraz tym pragnącym dopiero zlokalizować swe inwestycje w tym obszarze. W ramach realizacji ww. inwestycji niezbędne jest wykonanie prac polegających na demontażu istniejących urządzeń linii i montażu nowych urządzeń co umożliwi prawidłową eksploatację i bezpieczną pracę linii elektroenergetycznej. W związku z powyższym, organ stwierdził, że planowana rozbudowa sieci elektroenergetycznej jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu lokalnym.

Z przedmiotowego wniosku, jak i decyzji organu I instancji wynika, że planowana inwestycja zgodna jest z uchwałą nr XXIX/345/2005 Rady Gminy Kobylnica z dnia 29 kwietnia 2005 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Kobylnica-Południe" (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2005 r., nr 66 poz. 1231 z dnia 7 lipca 2005 r.). Działka nr [...] oznaczona jest w ww. planie symbolami SE.13RZ oraz SE.O11.KL - teren rolny, zieleni oraz drogi lokalnej. Ponadto, w § 8 uchwały ustalono zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej. Organ wskazał przy tym na wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 452/18, w którym orzeczono, że aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n., musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizację. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. W orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie zapisów wprawdzie przewidujących infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu, podkreślając jednocześnie, iż im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n.

Mając powyższe na uwadze, Wojewoda uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza lokalizację na przedmiotowej nieruchomości wnioskowanej inwestycji. W ocenie organu, Starosta słusznie uznał w zaskarżonej decyzji, że spełniona jest przesłanka podstawowa art. 124 ust. 1 u.g.n., gdyż projektowana budowa nie narusza ustaleń planu miejscowego. Ustawodawca nie zobowiązał organu wydającego decyzję w trybie art. 124 u.g.n., aby ingerował w przebieg inwestycji uregulowany stosownymi aktami prawa miejscowego. Tak więc celem prowadzonego postępowania odwoławczego nie jest analizowanie czy planowany przebieg inwestycji w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, czy też przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest dla nieruchomości korzystny, czy też nie. W myśl art. 124 ust.1 u.g.n. ważne jest ustalenie faktu istnienia wskazanych aktów prawa miejscowego dla przedmiotowego terenu oraz czy planowana inwestycja zgodna jest z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ nie jest uprawniony do badania uciążliwości na konkretnej nieruchomości, gdyż taki obowiązek nie wynika z treści powołanego przepisu. Kwestia ta jest natomiast badana w postępowaniu planistycznym, a także, jeśli wymagają tego przepisy szczególne, w postępowaniu, które kończy decyzja środowiskowa. Nie można więc zgodzić się twierdzeniem właściciela, zawartym w piśmie z dnia 15 marca 2022 r., iż organ jest zobowiązany dokonać analizy najmniejszej uciążliwości inwestycji.

Po dokonaniu analizy materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził również, iż przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości inwestor przeprowadził z właścicielem przedmiotowej nieruchomości rokowania w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją wskazanego we wniosku przedsięwzięcia, oraz że rokowania te nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Wskazał przy tym na: protokół z rokowań z dnia 19 kwietnia 2018 r., pismo skarżącego z dnia 13 czerwca 2018 r., pismo inwestora z dnia 18 czerwca 2018 r. skierowane do właściciela nieruchomości a zawierające prośbę o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości z propozycją ustanowienie służebności przesyłu na podstawie kodeksu cywilnego za kwotę jednorazowego wynagrodzenia tj. 5000 zł, ofertę ustanowienia służebności z dnia 28 czerwca 2018 r., pismo inwestora z dnia 19 lipca 2018 r. z informacją, że uznaje niniejsze rokowania za zakończone skutkiem negatywnym. Organ stwierdził, że przeprowadzone w sprawie rokowania pomiędzy inwestorem a skarzącym dotyczyły zezwolenia, o którym stanowi art. 124 ust. 1 u.g.n. Ponadto, odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 365/21.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja Starosty z dnia 1 lutego 2019 r. orzekająca o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb K., jest prawidłowa, w sposób precyzyjny wyznacza zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wskazując przy tym jego cel (z określeniem prac, jakie mają być wykonane), a także podmiot uprawniony (inwestora).

W skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 124 ust. 3 u.g.n., poprzez błędną wykładnię polegającą na przeprowadzeniu rokowań mających na celu uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa jest w art. 1 ust. 3 wskazując, że wymog ten nie został spełniony. Zarzucił także naruszenie art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n. Nadto, zarzucił, że załączniki graficzne nie odpowiadają wymogom określonym art. 116 ust. 2 u.g.n.

Wskazując na te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia 23 marca 2022 r., jest zgodna z prawem.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przywołany wyżej przepis reguluje kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Jednak celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być bowiem sprecyzowane wcześniej albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża na to zgody, jak również stanowi dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 14 listopada 2017 r., II SA/Rz 1069/17, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawodawca umożliwia przymusowo, a więc wbrew woli właściciela nieruchomości, zrealizowanie inwestycji celu publicznego. Wywłaszczenie polegające na ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie określonym w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest jednak przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.,

2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,

3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd miał na uwadze, że decyzja ta wydana została po ponownym rozpatrzeniu przez Wojewodę Pomorskiego odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Starosty Słupskiego z dnia 1 lutego 2019 r., po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 365/21, uprzednio wydanej przez Wojewodę Pomorskiego decyzji z dnia 17 marca 2021 r.

Zgodnie zaś z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu i organu w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08, Legalis). W konsekwencji, stanowisko sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem (zob. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 886/07, Legalis), chyba, że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy. Kontrola przez sąd rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zaś do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10, Legalis). Przy tym, przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący a uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu. Nadto, zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zarzuty skarżącego odnoszą się przede wszystkim do okoliczności podjęcia i zakończenia przez inwestora rokowań, które zgodnie z treścią art. 124 u.g.n. stanowią trzecią przesłankę, którą powinien spełnić podmiot wnioskujący o wydanie przez starostę decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Uwzględniając przedstawione powyżej rozumienie i znaczenie przepisu art. 153 p.p.s.a., na co słusznie wskazał także Wojewoda, należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie, przed wystąpieniem o ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżącego inwestor wyczerpał wymóg uprzedniego przeprowadzenia rokowań, jak wymaga tego przepis art. 124 u.g.n. Ocena prawna wyrażona w tej kwestii przez Sąd w wyroku z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 365/21, wiązała bowiem orzekający ponownie organ i wiąże również w takim samym zakresie Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. W istocie zatem uznać należało, że w niniejszej sprawie nie doszło do uzyskania zgody właściciela nieruchomości na realizację inwestycji na jego nieruchomości, co wypełnia hipotezę art. 124 u.g.n. w zakresie przesłanki niewyrażenia przez właściciela nieruchomości zgody na zakładanie i przeprowadzenie urządzeń przesyłowych. Stąd też, zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

W ocenie Sądu, prawidłowo również wyjaśnione zostały pozostałe istotne okoliczności potwierdzające spełnienie w sprawie przesłanek do ograniczenia korzystania z nieruchomości skarżącego. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek naruszeń prawa a zarzuty skargi nie są zasadne.

Analizując wystąpienie powyższych przesłanek w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji Sąd ocenił, że trafnie organy obu instancji stwierdziły, że zostały one spełnione, co pozwalało na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] w drodze władczej decyzji organu administracji, zaś zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 1 lutego 2019 r. jest rozstrzygnięciem prawidłowym.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że planowana inwestycji niewątpliwie stanowi inwestycję celu publicznego, co zresztą nie było kwestionowane przez skarżącego ani w toku postępowania administracyjnego, ani też w postępowaniu sądowym, a co również przesądził Sąd w uprzednio wydanym w sprawie wyroku z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 365/21. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Powyższe oznacza, że ograniczenie skarżącego w korzystaniu z jego uprawnień właścicielskich do części działki nr [...] jest w pełni uzasadnione realizacją inwestycji celu publicznego, a zatem mieści się w hipotezie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Ponadto, bezsporne jest, że planowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Kobylnica - Południe" przyjętego uchwałą nr XXIX/345/2005 Rady Gminy Kobylnica z dnia 29 kwietnia 2005 r., w szczególności w zakresie trasy przebiegu linii elektroenergetycznej przez teren gminy, obejmującej także część nieruchomości skarżącego. Brak zgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym nie stanowił zarzutu skargi. Dla oceny prawidłowości wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. niezbędne jest jednak stwierdzenie, iż – zgodnie z prawidłowym stanowiskiem Starosty oraz Wojewody – przesłanka zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została spełniona.

Przechodząc do dalszej oceny wydanych decyzji i badając ich treść, Sąd doszedł do wniosku, że nie naruszają one prawa. Sąd stwierdził, że postępowanie w niniejszej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. W szczególności organy kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i istotnych okoliczności, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. W rezultacie trafnie przyjęto, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty skargi. Wbrew zarzutowi skargi nie doszło zatem do naruszenia art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący załączników graficznych do decyzji organu I instancji. Wskazać bowiem należy, że z treści art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika tylko, że rozstrzygnięcie decyzji powinno wskazywać podmiot, któremu udziela się zezwolenia, rodzaj inwestycji, która ma być realizowana, przedmiot zajęcia (wskazanie nieruchomości) i zakres ograniczenia, czyli przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz powierzchnię gruntu, co do której konieczne jest uszczuplenie władztwa właściciela. Wydana w niniejszej sprawie decyzja odpowiada tym wymogom. Załączniki graficzne do decyzji organu I instancji w postaci map w skali 1:1000 obrazują przebieg projektowanej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV oraz pasów niezbędnych do demontażu istniejącego słupa oraz linii i budowy nowej linii. W orzecznictwie wskazuje się, że załącznik graficzny pełni tylko funkcję uzupełniającą do decyzji. W szczególności zaś prezentowany jest pogląd, który Sąd orzekający podziela, że z uwagi na funkcję uzupełniającą mapa nie musi być sporządzona przez geodetę i nie musi spełniać wymogów stawianych przez przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego. To zaś oznacza, że w postępowaniu dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie zachodzi potrzeba dołączenia przez inwestora mapy do celów prawnych, o jakiej mowa w § 75 pkt 1 rozporządzenia w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów, gdyż decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie ustala przebiegu inwestycji celu publicznego, bo okoliczność ta wynika już z ustaleń planu miejscowego lub decyzji lokalizacyjnej, które muszą bazować na pomiarach geodezyjnych (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 346/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem celem niniejszego postępowania jest wyłącznie uzyskanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na potrzeby procesu inwestycyjnego dotyczącego realizacji inwestycji celu publicznego w zakresie zgodnym z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to uprawnione jest posługiwanie się mapą sytuacyjno - wysokościową.

Tym samym, spełnione zostały wszystkie przesłanki do ograniczenia korzystania z nieruchomości w trybie administracyjnym, a zarzuty skarżących są pozbawione podstaw, co wynika z przedstawionych powyżej rozważań. W konsekwencji, decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty jest prawidłowa i zgodna z prawem.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., wobec wniosku organu i braku sprzeciwu pozostałych stron.