Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1239/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie WSA Łukasz Krzycki,, As. WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...]Oddziału Regionalnego na rzecz P. M. kwotę 200,- ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]kwietnia 2005 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - po rozpoznaniu odwołania P. M. - utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji w O. z dnia [...] maja 2005 r. odmawiającą przyznania mu płatności bezpośrednich w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że dnia 26 maja 2004 r. P. M. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004.

Kontrola administracyjna wniosku wykazała nieprawidłowości dotyczące działek o nr ewid. [...].[...],[...],[...] położonych w gminie S. Powyższe działki wpisane zostały także do wniosku innego producenta T. B. - współwłaściciela w/w działek ( umowa darowizny z dnia 2 sierpnia 1993 r.). W związku z powyższym w dniu

2 lipca 2004 r. do obu zainteresowanych skierowane zostały wezwania do złożenia wyjaśnień dotyczących spornych działek.

9 lipca 2004 r. P. M. złożył korektę wniosku, w której wycofał z wniosku sporne działki. W związku z tym, że producent rolny powiadomiony już został o nieprawidłowościach we wniosku wycofanie spornych działek nie było możliwe na podstawie art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92. Sporne działki zostały zatem z wniosku wykluczone a ponieważ po wykluczeniu ustalona różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym przez P. M. we wniosku a obszarem pozostałym po wykluczeniu była większa niż 30% wyznaczonego obszaru wnioskodawcy nie przyznano żadnych płatności obszarowych.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał: art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r., ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie jednolitej płatności obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji oraz art. 32 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 ustanawiającego (...). Po przeprowadzeniu ponownej weryfikacji organ odwoławczy nie stwierdził uchybień i niezgodności rozstrzygnięcia organu I instancji z przepisami prawa unijnego ( w/w przepisy unijne obowiązują bezpośrednio), P. M. nie dostarczył dowodów potwierdzających fakt użytkowania spornych działek w konsekwencji czego - Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

P. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...]kwietnia 2005 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podał, że został niesłusznie ukarany zastosowaniem wobec niego sankcji na podstawie przepisów unijnych albowiem jest faktyczne użytkownikiem tych działek na podstawie ustnej umowy dzierżawy. Wycofał te działki z wniosku z zamiarem polubownego załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności bezpośredniej do gruntów rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz.U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.).

W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej bezpośrednio stosowane są przez organy administracji akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń co wynika z art. 249 akt. 2 traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą w zw. z treścią art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Estońskiej, Cypryjskiej, Łotewskiej, Litewskiej, Węgierskiej, Malty, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 nr 90, poz. 864). Do aktów tych należą również wskazane wcześniej rozporządzenia nr 2419/2001 oraz 2199/2003. Określają one sankcje nakładane na podmiot ubiegający się o przyznanie dopłat w sytuacji, gdy w wyniku kontroli administracyjnej stwierdza się różnicę pomiędzy obszarem deklarowanym we wniosku o pomoc a obszarem ustalonym wg zasad wskazanych w rozporządzeniu. Nie może jednak ujść uwadze, że przepisy rozporządzeń UE nie mogą być stosowane w oderwaniu od porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że przepisy rozporządzenia wprowadzają odrębną procedurę administracyjną lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art. 3 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich, zgodnie z którym płatność na wniosek producenta rolnego przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej. Zapis ten wskazuje, że rozpoznanie takiego wniosku następuje na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego a postępowanie jest wszczynane na wniosek zainteresowanego podmiotu w rozumieniu art. 61§1 kpa. Zgodnie z treścią art. 64 §2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom (innym niż niewskazanie adresu wnoszącego podanie) ustalonym w przepisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że wniosek w tym zakresie nie został skutecznie złożony. A zatem postępowanie administracyjne w tej części - w sprawach wszczynanych na wniosek strony -nie może się toczyć. Natomiast zgodnie z przyjętym w tym zakresie orzecznictwem niewykonanie przez stronę zobowiązania opartego na przepisie art. 64 § 2 kpa nie daje organowi podstawy do wydania rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony, jak również do wydania decyzji orzekającej o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. ( tak między innymi NSA w wyroku z dnia 15 kwietnia 1999 r. I SA 1253/98 LEX nr 46803).

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że pismem z dnia 2 lipca 2004 r. P. M. został wezwany do wyjaśnienia rozbieżności co do zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich działek ( o nr ewidencyjnych [...].[...],[...],[...]). Nieścisłości te związane były z tym, że te same działki objęte były wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich przez T. B. W wezwaniu zawarto pouczenie, że niewyjaśnienie tych rozbieżności w terminie 7 dni ( bądź nie przedstawienie w tym terminie dokumentów potwierdzających stan posiadania takich jak wypisy z ewidencji gruntów i budynków, akt notarialny, umowa dzierżawy, umowa użyczenia itp.) spowoduje pozostawienie wniosku w tej części bez rozpoznania. A zatem organ administracyjny rozpoznający wniosek P. M. zakwalifikował błąd we wniosku w części wskazanej w piśmie z dnia 2.07.2004 r. jako naruszenie wymagań formalnych wniosku. Niezłożenie zatem dowodów, które potwierdzałyby stanowisko skarżącego, że przedmiotowe grunty użytkuje na podstawie ustnej umowy dzierżawy - w zakreślonym terminie- mogło skutkować jedynie pozostawieniem wniosku w tej części bez rozpoznania. Oznacza to, że postępowania w tej części nie powinno być prowadzone. Organy obowiązane były przyjąć, że skarżący w części dotyczącej działek, co do których nie wyjaśnił rozbieżności nie wniósł skutecznie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich ani w zakresie Podstawowej ani Uzupełniającej Płatności Obszarowej. W tej sytuacji zastosowanie sankcji wskazanych w rozporządzeniach nr 2419/2001 oraz nr 2199/2003 nastąpiło z naruszeniem przepisów tych rozporządzeń. Stany faktyczne opisane w tych rozporządzeniach dotyczą jedynie przypadków, gdy wniosek zostaje skutecznie złożony a organy w ramach postępowania wyjaśniającego negatywnie go weryfikują. Kwestie te muszą być oceniane na gruncie porządku prawnego państwa członkowskiego albowiem rozporządzenie w tym zakresie nie wprowadza szczegółowych regulacji. Wprawdzie przepisy rozporządzenia nr 2419/2001 przewidują możliwość - w określonych sytuacjach - cofnięcia lub zmodyfikowania wniosku jednakże mogły one mieć zastosowanie jedynie do wniosku skutecznie złożonego a zatem w wyniku wniesienia którego organy administracji wszczęły postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania płatności i poczyniły odpowiednie ustalenia. Późniejsze wycofanie tych nieruchomości z wniosku przez P. M. pozostaje zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziły przesłanki wskazane w rozporządzeniu nr 2419/2001 -zastosowania sankcji polegającej na obniżeniu płatności do pozostałych gruntów objętych wnioskiem. Gdyby organ administracji zamierzał rozpoznać merytorycznie cały wniosek skarżącego treść pouczenia zawartego w wezwaniu do wyjaśnienia rozbieżności powinna być odmienna - powinna wskazywać na możliwość nałożenia sankcji przewidzianych w rozporządzeniach nr 2419/2001 oraz 2199/2003 .

Natomiast nałożenie przez organ opisanej wyżej sankcji bez pouczenia o takiej możliwości podmiotu składającego wniosek z jednoczesnym pouczeniem o zastosowaniu innego rygoru - pozostawienia wniosku bez rozpoznania - stanowi naruszenie art. 9 kpa.. Art. ten ustanawia zasadę obowiązku organów administracji udzielania informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych. Organy administracji mają także obowiązek czuwania nad tym, aby strony nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Wobec powyższego Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów -prawa materialnego - art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001 oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2199/2003 poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przepisy te w zakresie zastosowania sankcji polegającej na obniżeniu przyznanej płatności a w przypadku P. M. - odmowie przyznania płatności bezpośrednich - mają w sprawie zastosowanie.

Dodatkowo zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 9 kpa. Naruszenia te nie tylko mogły, ale i miały wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja jako naruszająca prawa winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

Rozpoznając ponownie odwołanie skarżącego organ ustali, w jakim zakresie wniosek został skutecznie złożony i w takim orzeknie w przedmiocie przyznania płatności bezpośredniej zarówno podstawowej jak i uzupełniającej.

Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ( Dz.U. nr 153, poz. ,1270) - należało orzec jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.