Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1566/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA i umorzono postępowanie
Wznowiono postępowanie sądowe przed NSA
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędziowie NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Cezary Pryca Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi Z. R., R. M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 513/11 w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. R., R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1784/10 w sprawie ze skargi Z. R., R. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1) postanawia wznowić postępowanie sądowoadministracyjne; 2) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 513/11; 3) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1784/10 i umarza postępowanie sądowe; 4) zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej solidarnie na rzecz Z. R. i R. M. 2.200 (dwa tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 513/11, oddalił skargi kasacyjne Z. R. i R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 12 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1784/10, oddalającego skargę Z. R. i R. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], w przedmiocie wymierzenia, na podstawie § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671, dalej: rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2005 r.), kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł.

W piśmie datowanym [...] czerwca 2015 r. Z. R. i R. M. złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wskazując jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 marca 2015 r., sygn. akt K 31/13, zgodnie z którym przepisy § 2–5 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2005 r. w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych, są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm., dalej: ustawa o rybołówstwie) w związku z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Skarżący wnieśli o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w całości oraz uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 12 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1784/10 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania wznowieniowego.

Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania, skarżący podkreślili, że Trybunał Konstytucyjny uznał, iż w ustawie o rybołówstwie nie została ustanowiona dolna granica kar, zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ustalając w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2005 r. dolne stawki kar, spowodował, że w przypadku stwierdzenia określonego naruszenia, organ wymierzający karę nie może nałożyć kary w wysokości niższej niż przewidziana w rozporządzeniu. W konsekwencji uniemożliwił realne stosowanie kryterium szkodliwości czynu. Zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 63 ust. 4 ustawy o rybołówstwie, Minister miał jedynie "zróżnicować" kary przewidziane w ustawę, co nie może być odczytane, jako upoważnienie do "zaostrzenia" regulacji w stosunku do stanu prawnego wynikającego z decyzji ustawodawcy. Regulacja zawarta w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2005 r., w ocenie Trybunału, pogarsza sytuację podmiotu gdyż ustanawia dolny pułap odpowiedzialności, podczas gdy w ustawie takiego pułapu brak.

W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego organ wniósł o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2012 r. oraz uchylenie wyroku WSA w W. z 12 listopada 2010 r. i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu organ podniósł, że po przeprowadzeniu wznowionego na wniosek skarżących postępowania administracyjnego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145a oraz art. 105 k.p.a. uchylił własną decyzję z [...] sierpnia 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z [...] maja 2010 r. o wymierzeniu kary pieniężnej i umorzył postępowanie w sprawie.

W ocenie organu, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej zaistniała przyczyna uzasadniająca umorzenie postępowania sądowego.

W piśmie z [...] stycznia 2016 r. skarżący zmodyfikowali wnioski skargi o wznowienie postępowania sądowego, wnosząc o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 12 listopada 2010 r. w całości i umorzenie postępowania oraz podtrzymali wniosek o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2012 r. i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania ze skargi o wznowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna, wobec czego podlega uwzględnieniu.

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10 (ONSAiWSA 2010, nr 5, poz. 81), wyjaśniono, że przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien stosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w sprawie".

Mając na uwadze ogólną moc wiążącą uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.) oraz cel zmierzający do realizacji prawa stron skarżących do ponownego rozpoznania sprawy w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 17 marca 2015 r. o sygnaturze K 31/13, dotyczącego zgodności z konstytucją przepisów ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. z 2009 r., Nr 76, poz. 671), w sytuacji gdy skarga o wznowienie postępowania dotyczyła sprawy w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga wniesiona przez Z. R. i R. M. opiera się na ustawowej przesłance wznowienia postępowania w związku z czym postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach zakreślonych podstawą wznowienia – art. 282 § 1 p.p.s.a.

Uwzględniając, że Trybunał Konstytucyjny przywołanym wyrokiem z 17 marca 2015 r., w punkcie 4a) sentencji orzekł, że § 2–5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, w zakresie w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy o rybołówstwie w związku z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz bezsprzeczny fakt, iż rozstrzygnięcia organów, których sprawa dotyczy, mocą których wymierzono stronom karę pieniężną, wydane były na podstawie § 2 pkt 22 rozporządzenia z dnia 10 kwietnia 2005 r., uchyleniu w całości podlegał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 513/11 oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 12 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1784/10, stosownie do art. 282 § 2 p.p.s.a.

Wobec zaś okoliczności, że po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145a oraz art. 105 k.p.a. uchylił własną decyzję z [...] sierpnia 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z [...] maja 2010 r. o wymierzeniu kary pieniężnej i umorzył postępowanie w sprawie, należało uznać, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 282 § 2 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W takim stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 2 i 3 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 276 w związku z art. 203 pkt 1 i art. 207 p.p.s.a. Kwota zasądzonych kosztów postępowania sądowego obejmuje wpis od skargi o wznowienie i skargi kasacyjnej, opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem i opłaty za czynności adwokackie ustalone na podstawie § 14 pkt 2 lit. b) w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Zastosowanie art. 207 § 2 p.p.s.a. odnośnie części wynagrodzenia pełnomocnika uzasadnia nakład pracy pełnomocnika strony skarżącej, charakter rozpoznawanych spraw oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu, że na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sześć spraw o zbliżonym stanie faktycznym i identycznym stanie prawnym, w którym wniesiono jednobrzmiące skargi o wznowienie postępowania i skargi kasacyjne.