Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 250/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 181 ust. 1, art. 173 ust. 1 pkt 1--3,8,
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Odwoławczej Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. A. J. ubiegała się o przyznanie stypendium Rektora Uniwersytetu S. dla najlepszych studentów, wskazując na osiągnięcia naukowe i załączając do wniosku dokumenty na ich potwierdzenie.

Decyzją z dnia [...] r. Wiceprzewodniczący Uczelnianej Komisji do Spraw Pomocy Materialnej Uniwersytetu S. odmówił A. J. przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów na kierunku [...], jednolitych studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim, w roku akademickim [...].

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 1 ust. 10 Zasad przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...], stanowiących załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu S. , z dnia [...] r., w sprawie ustalenia "Zasad przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...]", stypendium może otrzymać student który uzyskał za poprzedni rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe lub osiągnięcia artystyczne lub wysokie wyniki sportowe i zaliczył wszystkie przedmioty przewidziane planem studiów i programem studiów w poprzednim roku studiów.

Uczelniana Komisja ds. Pomocy Materialnej po rozpoznaniu wniosku złożonego wraz z kompletem dokumentów ustaliła, że A. J. nie spełnia przesłanek umożliwiających otrzymanie w/w stypendium określonych w § 1 ust. 10 Zasad, ponieważ nie zaliczyła wszystkich przedmiotów przewidzianych planem studiów i programem studiów w poprzednim roku studiów.

A. J. złożyła odwołanie od tej decyzji, wskazując na błędne ustalenie stanu faktycznego i pominięcie przez organ, że w dniu [...] r. wznowiła studia oraz zaliczyła poprzedni rok studiów, a także nieuwzględnienie tego, iż spełniła wszystkie przesłanki warunkujące otrzymanie stypendium, w szczególności posiada osiągnięcia naukowe i zaliczyła poprzedni rok studiów.

Odwoławcza Uczelniana Komisja ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu S. decyzją z dnia [...] r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż analiza wniosku i załączonych do niego dokumentów oraz podnoszonych zarzutów doprowadziła organ odwoławczy do przekonania, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek umożliwiających otrzymanie stypendium, określonych w § 1 ust. 10 Zasad przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...], ponieważ nie zaliczyła wszystkich przedmiotów przewidzianych planem i programem studiów w poprzednim roku studiów - uzyskała rejestrację warunkową na semestr IX z powodu nie zdania egzaminu z przedmiotu [...].

Organ odwoławczy odniósł się do podnoszonego przez wnioskodawczynię argumentu, iż w stosunku do niej powinien mieć zastosowanie § 1 ust. 16 Zasad, który stanowi o tym, że po wznowieniu studiów student ma prawo do ubiegania się o stypendium rektora pod warunkiem zaliczenia poprzedniego roku studiów. Podkreślił jednak, że A. J. zaliczyła poprzedni rok studiów, ale warunkowo, tymczasem podstawowym warunkiem przyznania stypendium jest fakt uzyskania pełnej rejestracji na koleiny rok studiów - zgodnie z zapisem § 1 ust. 10 Zasad.

A. J. złożyła skargę na decyzję Odwoławczej Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu S. domagając się jej zmiany poprzez uchylenie i przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...] oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji A. J. zarzuciła naruszenie § 28 pkt 2 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie S. w związku z § 1 ust. 16 Zasad przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...], stanowiących załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu S. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia Zasad przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...], na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

Skarżąca podniosła ponadto zarzuty:

1) błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na tym, iż Uczelniana Komisja ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu S. uznała, że nie spełnia przesłanek umożliwiających otrzymanie stypendium, podczas gdy spełniła wszystkie przesłanki umożliwiające otrzymanie stypendium, w szczególności osiągnięcia naukowe i zaliczenie poprzedniego roku studiów,

2) błędnego zastosowania przepisu § 1 ust. 10 Zasad przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu [...] w roku akademickim [...], podczas, gdy w przedmiotowym stanie faktycznym nie znajduje on zastosowania, tj. zaliczenie wszystkich przedmiotów przewidzianych planem studiów i programem studiów w poprzednim roku nie stanowi przesłanki do przyznania stypendium w niniejszym stanie faktycznym,

3) błędnego niezastosowania przepisu § 1 ust. 16 Zasad przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...], podczas gdy z uwagi na wznowienie przez skarżącą studiów dnia [...]. znajduje on zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym, gdyż zgodnie z tym przepisem prawo do ubiegania się o stypendium rektora przysługuje pod warunkiem zaliczenia poprzedniego roku studiów, co nastąpiło,

3) błędnego niezastosowania przepisu § 28 ust. 2 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...], zgodnie z którym student może uzyskać rejestrację na kolejny semestr w postaci rejestracji pełnej albo rejestracji warunkowej.

W uzasadnieniu skargi A. J. wywodziła, że regulacja zawarta w § 1 ust. 16 Zasad jest przepisem szczególnym w stosunku do § 1 ust. 10, zatem co do zasady warunkuje przyznanie stypendium studentowi, który znalazł się w określonej w tym przepisie sytuacji. Przepis ten dotyczy jej bezpośrednio, gdyż ze względu na zaistnienie przewidzianej w § 1 ust. 16 sytuacji (wznowienie studiów) nie mogła spełnić warunku określonego w § 1 ust. 10 (zaliczenie wszystkich przedmiotów).

Skarżąca podniosła, że bezpośrednio po wznowieniu toku studiów spełniła warunek przewidziany w tym przepisie, tj. zaliczyła poprzedni rok studiów. Bez względu na rodzaj rejestracji - pełna lub warunkowa - nieokreślony w tym przepisie, spełniła wymagany warunek w nim zawarty. Zaliczyła z deficytem 9 punktów ECTS czwarty rok studiów w semestrze letnim [...], spełnia zatem warunek przewidziany w przepisie § 1 ust. 16 Zasad, na podstawie którego stypendium powinno jej zostać przyznane.

W uzasadnieniu do decyzji utrzymującej decyzję o nieprzyznaniu stypendium przyznano, że § 1 ust. 16 znajduje zastosowanie w jej sytuacji. Zastosowano jednak swobodną i nieuzasadnioną wykładnię zwrotu "rejestracja", na jej niekorzyść, sprzeczną z Regulaminem Studiów Uniwersytetu S. . Skarżąca podkreślała, że w treści § 1 ust. 16 jest wyraźny zapis o rejestracji na kolejny semestr studiów, bez rozgraniczenia czy chodzi o rejestrację pełną, czy warunkową. Wskazywała, że Regulamin Studiów Uniwersytetu S. w dziale "Zasady rejestracji i zaliczania semestru", w § 28 ust. 2 wyraźnie wskazuje na dwojaką możliwość rejestracji studenta na kolejny semestr, nie wartościując żadnej. Zatem rejestracja warunkowa na kolejny semestr, którą otrzymała, jest "rejestracją" według Regulaminu Studiów Uniwersytetu S. . W ocenie skarżącej, takie sformułowanie definicji "rejestracji" w Regulaminie Studiów nie jest przypadkowe, potwierdza to również zapis w pkt 28 słowniczka terminów zawartych w Regulaminie Studiów stanowiącego załącznik do uchwały nr 19/2015 Senatu Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 26 marca 2015r. w brzmieniu "Rejestracja - wpisanie studenta na kolejny semestr."

Skarżąca zakwestionowała możliwość równoczesnego zastosowania w jej sprawie § 1 pkt 16 i §1 pkt 10 Zasad, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wywodziła, że przyjęcie, iż warunki przyznania stypendium w tych dwóch sytuacjach są tożsame jest sprzeczne z definicją "rejestracji" zawartą w przepisie § 28 ust. 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu S. oraz słowniczku terminów zawartych w Regulaminie Studiów. O przyznaniu stypendium, jej zdaniem, powinna przesądzać regulaminowa definicja, nie zaś swobodna interpretacja i ocena Komisji Odwoławczej, co rejestracją jest, a co nie jest w przepisie § 1 ust. 16 Zasad przyznawania stypendium. Nieuznanie, że rejestracja warunkowa jest rejestracją w ogóle jest sprzeczne z § 28 ust. 2 Regulaminu Studiów.

Decyzja o nieprzyznaniu jej stypendium została oparta na dwóch przepisach jednocześnie, których charakter nie pozwala na bezkolizyjne zastosowanie obydwu. W opisanym stanie faktycznym zastosowanie może znaleźć tylko jeden z nich. Organ uznawszy jej wznowienie studiów powinien zastosować przepis o przyznaniu stypendium studentowi wznawiającemu tok studiów oraz przyjąć definicję "rejestracji" zawartą w Regulaminie Studiów Uniwersytetu S. oraz załączniku do uchwały nr 19/2015 Senatu Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 26 marca 2015 r., które nie pozostawiają wątpliwości co do jednoznacznego rozumienia terminu "rejestracja" jako "przejście na kolejny semestr" oraz "rejestracja pełna lub warunkowa", które osiągnęła. Skarżąca wskazała, że spójnik "albo" użyty w przepisie Regulaminu Studiów oznacza alternatywę rozłączną, zatem ze zadnia "Student może uzyskać rejestrację na kolejny semestr w postaci rejestracji pełnej albo rejestracji warunkowej" wynika, że : 1) Student może uzyskać rejestrację na kolejny semestr w postaci rejestracji pełnej, oraz że 2) Student może uzyskać rejestrację na kolejny semestr w postaci rejestracji warunkowej. Te dwa zdarzenia wykluczają się, to znaczy, nie są możliwe do spełnienia jednocześnie, a zarazem każde z nich "rejestracja pełna" i "rejestracja warunkowa" oznacza "rejestrację" w rozumieniu Regulaminu Studiów.

Końcowo skarżąca zaznaczyła, że wszystkie punkty otrzymane w kwalifikacji do stypendium rektora uzyskała wyłącznie z działalności naukowej, między innymi publikacji w monografiach naukowych, organizacji konferencji studenckiej oraz aktywnej działalności jako prezesa w kole naukowym [...]. Są to szczególne osiągnięcia, dzięki którym w kwalifikacji otrzymała liczbę punktów uprawniających do otrzymania stypendium w wysokości określonej jako trzeci próg punktowy. Powyższe stanowi dodatkowy argument przemawiający za przyznaniem jej stypendium.

W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty zawarte w skardze są nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.), dalej zwanej Ustawą, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. W myśl art. 186 ust. 1 Ustawy szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, sposób wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Zasady przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów ustalone zostały zarządzeniem Rektora Uniwersytetu S. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia "Zasad przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...]" (dalej Zasady).

Zgodnie z § 1 ust. 10 lit. b Zasad jednym z warunków otrzymania świadczenia jest uzyskanie pełnej rejestracji na kolejny rok studiów. Dodatkowo przepis § 1 ust. 16 Zasad stanowi, że po wznowieniu studiów, zgodnie z obowiązującym w dniu wznowienia regulaminem studiów, student ma prawo do ubiegania się o stypendium rektora pod warunkiem zaliczenia poprzedniego roku studiów. Średnia ocen jest wyliczana na podstawie ust. 11.

Przystępując do polemiki z argumentacją zawartą w skardze organ w pierwszej kolejności podkreślił, że przewidziane Zasadami kryteria przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów są legalne i znajdują oparcie w powołanych wyżej przepisach Ustawy.

Odnosząc się do wykładni dwóch powołanych w skardze przepisów, zawartych w Zasadach (§ 1 ust. 10 oraz § 1 ust. 16 Zasad), dokonanej przez skarżącą organ podniósł, że jest ona błędna, a wnioski wyciągnięte są chybione.

Po pierwsze, przepisem podstawowym, który znajduje zawsze zastosowanie przy orzekaniu o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów jest § 1 ust. 10 Zasad, jak trafnie wskazały organy w wydanych decyzjach. W przypadku każdego wniosku, właściwy organ bada, czy student spełnił przewidziane w tym przepisie przesłanki merytoryczne otrzymania stypendium. Powyższego nie zmienia w żadnym stopniu przepis § 1 ust. 16 Zasad, na który powołuje się skarżąca. Przepis ten stanowi, że po wznowieniu studiów, zgodnie z obowiązującym w dniu wznowienia regulaminem studiów, student ma prawo do ubiegania się o stypendium rektora pod warunkiem zaliczenia poprzedniego roku studiów. Skarżąca swoje błędne wnioskowanie opiera na założeniu, że skoro w § 1 ust. 16 Zasad nie wskazano, że chodzi o rejestrację pełną, to oznacza, że po wznowieniu studiów wystarczy każda regulaminowa rejestracja, aby uznać, że rok został zaliczony, a zatem także rejestracja warunkowa.

Organ wyjaśnił, że powyższe założenie jest błędne, już choćby z tego względu, że oba przepisy odnoszą się co do zasady do konieczności zaliczenia - § 1 ust. 10 lit. b Zasad - wszystkich przedmiotów przewidzianych planem i programem studiów kierunku, a § 1 ust. 16 - zaliczenia poprzedniego roku studiów. Dodatkowo jedynie, aby doprecyzować powyższe, w § 1 ust. 10 lit. b Zasad wpisano, że chodzi tu wyłącznie o rejestrację pełną, gdyż tylko taką rejestrację otrzymuje student, który zaliczył rok/semestr studiów.

Organ podkreślił przy tym, że czym innym jest merytoryczne zaliczenie roku/semestru, a czym innym czynność techniczna polegająca na zarejestrowaniu studenta na koleiny semestr. Rację ma skarżąca, że rejestracja na kolejny semestr może być pełna albo warunkowa, ale powyższa okoliczność pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż przesłanką merytoryczną uzyskania świadczenia jest zaliczenie poprzedniego roku, a nie uzyskanie rejestracji, jak chciałaby tego skarżąca. Zatem tylko rejestracja pełna oznacza zaliczenie poprzedniego roku studiów. Rejestracja warunkowa oznacza jedynie możliwość kontynuowania nauki na kolejnym semestrze studiów (z deficytem punktów dopuszczalnym przez Regulamin), ale nie jest tożsama z zaliczeniem poprzedniego roku. Innymi słowy - skarżąca w sposób błędny utożsamia rejestrację z zaliczeniem roku. Tymczasem są to dwie instytucje uregulowane w Dziale IV Regulaminu studiów "Zasady rejestracji i zaliczania semestru".

Organ ustalił, że skarżąca w dacie orzekania nie uzyskała zaliczenia ze wszystkich przedmiotów z semestru ósmego studiów. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy Zaświadczenia z dnia [...] r. skarżąca nie zdała egzaminu z przedmiotu [...]. W konsekwencji powyższego należy uznać, że skarżąca uzyskała w roku akademickim [...] rejestrację warunkową na kolejny semestr studiów i w roku akademickim [...] może kontynuować naukę w semestrze dziewiątym. Jednocześnie powyższa okoliczność (braku zaliczenia przedmiotu) nie pozwalała uznać, że skarżąca zaliczyła poprzedni rok studiów, co z kolei jest jednym z koniecznych warunków dla przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów. Powyżej okoliczności faktycznej - braku zaliczenia przedmiotu i w konsekwencji rejestracji warunkowej skarżąca nie kwestionuje.

Dodatkowo organ podniósł, że w przypadku skarżącej zaliczenie roku (czwartego roku studiów, semestru ósmego studiów) nastąpiło po wznowieniu studiów przed końcem roku akademickiego [...]. Skarżąca w kolejnym roku akademickim [...] składała wniosek o przyznanie stypendium, a zatem w jej przypadku wprost zastosowanie ma § 1 ust. 10 Zasad.

W ocenie organu regulacja zawarta w § 1 ust. 16 Zasad ma na celu jedynie wskazywać, że student po wznowieniu może także starać się o stypendium rektora dla najlepszych studentów, to znaczy, że skreślenie z listy studentów nie przekreśla w przyszłości możliwości ubiegania się o to świadczenie. Chodzi o sytuację kiedy np. student został skreślony z listy studentów, gdyż nie uiścił opłat za studia albo zrezygnował ze studiów, ale przed skreśleniem rok zaliczył. Wówczas po wznowieniu może ubiegać się o stypendium (pod warunkiem właśnie zaliczenia poprzedniego roku studiów). Gdyby przyjąć wykładnię dokonywaną przez skarżącą to by oznaczało, że skarżąca już do końca toku studiów, powołując się na ww. przepis zwolniona jest z obowiązku uzyskania zaliczenia roku (w jej ocenie rejestracji pełnej). Zawsze bowiem byłaby studentem po wznowieniu studiów. Taka wykładnia pozostaje w oczywistej sprzeczności z funkcją tych przepisów oraz funkcją stypendium dla najlepszych studentów. Świadczenie to ma przysługiwać najlepszym studentom, co zgodnie z Zasadami oznacza między innymi, że ma przysługiwać tym studentom, którzy zgodnie z programem studiów, w terminach przewidzianych przez program, zaliczyli wszystkie przedmioty w danym semestrze i roku studiów (bo stypendium jest przyznawane za wyniki i osiągnięcia za dany rok i na kolejny rok studiów). Trudno, aby uznać, że dopuszczalnym jest różnicowanie studentów w zależności od faktu, czy wznowili studia, czy też nie i to jeszcze na korzyść tych, którzy studia wznowili.

Na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188– j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t.) – dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana przez sąd według kryterium zgodności z prawem wykazała, że nie narusza ona prawa w sposób wskazany w skardze. Sąd nie ujawnił innych naruszeń, które skutkować by mogły jej uchyleniem, bądź stwierdzeniem nieważności.

Przedmiotem skargi w badanej sprawie jest decyzja, którą odmówiono skarżącej A. J. przyznania stypendium Rektora Uniwersytetu S. dla najlepszych studentów.

Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 – j.t. ze zm.), dalej również jako "p.s.w.", stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, sposób wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala – stosownie do art. 186 p.s.w., rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Zasady i tryb przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...] określa zarządzenie nr [...] Rektora Uniwersytetu S. z dnia [...] r. W § 22 ust. 3 Zarządzenia wskazano, że szczegółowe zasady przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów, przedziały punktów rankingowych oraz wysokość stawek stypendialnych w poszczególnych przedziałach określa rektor odrębnymi zarządzeniami.

Zarządzeniem nr [...], z dnia [...] r., Rektor Uniwersytetu S. ustalił zasady przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim [...], jako załącznik do zarządzenia, dalej jako "Zasady przyznawania stypendium".

W § 1 ust. 10 Zasad przyznawania stypendium wskazano, że stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. może otrzymać student, który:

a) uzyskał za poprzednio rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe lub osiągnięcia artystyczne lub osiągnięcia sportowe i:

b) zaliczył wszystkie przedmioty przewidziane planem i programem studiów kierunku, z uwzględnieniem indywidualnych decyzji dotyczących danego studenta w poprzednim roku studiów (tzn. pełnej rejestracji na kolejny rok studiów).

W § 1 ust. 16 Zasad przyznawania stypendium zwarto regulację odnoszącą się do studentów, którzy przerwali studia a następnie je wznowili. Przepis ten stanowi, że po wznowieniu studiów, zgodnie z obowiązującym w dniu wznowienia regulaminem studiów, student ma prawo do ubiegania się o stypendium rektora pod warunkiem zaliczenia poprzedniego roku studiów. Średnia ocen jest wyliczana na podstawie ust. 11.

W badanej sprawie skarżącej odmówiono przyznania stypendium dla najlepszych studentów US z tego powodu, że nie zaliczyła wszystkich przedmiotów przewidzianych planem studiów, a zatem nie spełniała przesłanek, o których mowa w § 1 ust. 10 Zasad przyznawania stypendium. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na podnoszoną przez skarżącą okoliczność, iż o stypendium ubiega się ona po wznowieniu studiów, jednak uznał, że nie ma ona znaczenia z tego względu, iż skarżąca zaliczyła co prawda poprzedni rok studiów, ale warunkowo. Organ ten przyjął, że podstawowym kryterium, które ma zastosowanie w niniejszej sprawie jest uzyskanie pełnej rejestracji na kolejny rok studiów, zgodnie z zapisem § 1 ust. 10 Zasad przyznawania stypendium.

Skarżąca z kolei wywodziła, że w jej przypadku powinien mieć zastosowanie wyłącznie § 1 ust. 16 Zasad przyznawania stypendium, bowiem jest to regulacja szczególna w stosunku do ogólnej zasady przewidzianej w § 1 ust. 10 zasad. Skarżąca powoływała się przy tym na naruszenie przez organ § 28 ust. 2 Regulaminu studiów na Uniwersytecie S. (stanowiącego załącznik do uchwały nr 19/2015 Senatu Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 26 marca 2015 r.), zwanego dalej "Regulaminem studiów", i błędną interpretację tego przepisu przez organ, bowiem przepis ten wyraźnie wskazuje na dwojaką możliwość rejestracji studenta, nie wartościując żadnej, a skoro tak, to w mniemaniu skarżącej uzyskanie rejestracji warunkowej na kolejny rok studiów przesądza o możliwości ubiegania się o stypendium.

Wyjaśnić zatem należy, że podstawową regulacją określającą warunki ubiegania się o stypendium dla najlepszych studentów Uniwersytetu S. jest § 1 ust. 10 Zasad przyznawania stypendium, który ma zastosowanie do wszystkich studentów tej uczelni. Rektor Uniwersytetu S. przewidział także regulację szczególną, odnoszącą się do tych studentów, którzy przerwali studia, a następnie je wznowili w trybie przewidzianym w Dziale VI Regulaminu studiów, zatytułowanym "Wznawianie studiów, przeniesienia i zmiany".

Jak wynika z § 44 ust. 2 Regulaminu studiów, wznowienie studiów może nastąpić w ramach tej samej formy, na tym samym lub pokrewnym kierunku studiów, pod warunkiem, że student ma zaliczony pierwszy semestr studiów, po przerwie trwającej nie dłużej niż:

1) 3 lata od daty skreślenia z listy studentów – w przypadku studiów I stopnia lub jednolitych studiów magisterskich,

2) 2 lata od daty skreślenia z listy studentów – dla studiów II stopnia.

Stosownie do § 44 ust. 7 Regulaminu studiów, wznowienie studiów następuje z początkiem najbliższego semestru po dacie złożenia wniosku lub od semestru, w którym realizowane są zajęcia dydaktyczne.

Przytoczone wyżej regulacje wskazują zatem na to, że wznowienie studiów może nastąpić w każdym kolejnym, poza pierwszym semestrze roku akademickiego, a fakt przerwania studiów i ponownego ich podjęcia nie ma wpływu na możliwość ubiegania się o stypendium rektora dla najlepszych studentów, pod warunkiem – stosownie do § 1 ust. 16 Zasad przyznawania stypendium zaliczenia poprzedniego roku studiów.

Wbrew wywodom skarżącej przepis ten nie stanowi lex specialis w stosunku do § 1 ust. 10 Zasad przyznawania stypendium, w tym znaczeniu, że wyłącza jego stosowanie w stosunku do studentów, którzy wznowili studia. Wskazać bowiem należy, że § 1 ust. 10 wymienia kryteria, których spełnienie warunkuje możliwość ubiegania się o stypendium i kryteria te odnoszą się do wszystkich studentów. Z kolei § 1 ust. 16 Zasad, jak słusznie wywodzi organ w odpowiedzi na skargę, wskazuje jedynie na możliwość ubiegania się o stypendium tych studentów, którzy znaleźli się w sytuacji szczególnej, na skutek wznowienia studiów i jako warunek wskazuje jedynie zaliczenie poprzedniego roku studiów.

W świetle powyższych regulacji uznać należy, że student, który wznowił studia ma możliwość ubiegania się o stypendium rektora dla najlepszych studentów, jeżeli spełnia kryteria, o których mowa w § 1 ust. 10 Zasad przyznawania stypendium oraz jeżeli zaliczył rok studiów poprzedzający wznowienie. Inna interpretacja wymienionych przepisów prowadziłaby do wniosku, że student, który wznowił studia i ubiega się o stypendium rektora dla najlepszych studentów nie musi spełniać warunków dotyczących wysokiej średniej, osiągnięć naukowych, artystycznych, czy sportowych, wystarczy, że zaliczył poprzedni rok studiów. Takie rozumienie przepisów wypaczałoby ideę premiowania tych studentów, którzy sumiennie i terminowo wypełniają swoje obowiązki wymienione w Dziale II Regulaminu studiów.

Zatem przyjąć należy, że Rektor Uniwersytetu S. przewidział, biorąc pod uwagę możliwość zaistnienia różnych sytuacji losowych, na skutek których może dojść do przerwania studiów, a następnie ich wznowienia, mechanizm, który umożliwia ubieganie się o stypendium tym studentom, którzy zaliczyli kolejny rok studiów, ale z różnych względów musieli następnie studia przerwać i ponownie zostali na nie przyjęci.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga jak należy rozumieć użyty w §1 ust. 16 Zasad przyznawania stypendium termin "zaliczenie poprzedniego roku studiów". W tym celu konieczne jest odwołanie się do § 31 Regulaminu studiów, w którym w ust. 1 wskazano, że zaliczeniu podlegają kolejne semestry studiów, zgodnie z programem studiów. W ust. 2 wyjaśniono, że warunkiem zaliczenia kolejnego semestru jest:

1) uzyskanie zaliczenia wszystkich przedmiotów/modułów kształcenia obowiązujących studenta w danym semestrze wynikających z planu studiów

2) uzyskanie od początku studiów łącznej liczby punktów zgodnej z programem studiów z uwzględnieniem dopuszczalnego deficytu punktów ECTS. Deficyt punktów ECTS powinien być uzupełniony do końca ostatniego semestru studiów.

Zatem zaliczenie roku studiów oznacza zaliczenie obu jego semestrów, w sposób przewidziany w § 31 ust. 2 regulaminu studiów. W ocenie sądu użyty w § 1 ust. 16 Zasad przyznawania stypendium termin "zaliczenie poprzedniego roku studiów" należy zatem rozumieć jako zaliczenie roku poprzedzającego wznowienie studiów, co umożliwia ubieganie się o stypendium tym studentom, którzy przerwali studia w trakcie roku akademickiego, jednak poprzedni rok studiów zaliczyli.

Wbrew twierdzeniom skarżącej zaliczenia roku studiów nie można utożsamiać z rejestracją na kolejny semestr. Rejestracja jest bowiem pochodną zaliczenia kolejnego semestru w sposób przewidziany w § 31. W zależności od tego, czy student zaliczył semestr zgodnie z § 31, czy też posiada deficyt punktów ECTS, nieprzekraczający dopuszczalnego deficytu punktowego, otrzymuje rejestrację pełną bądź warunkową. Rejestracja jest zatem czynnością materialno – techniczną, będącą prostą konsekwencją zaliczenia kolejnego semestru (roku akademickiego), przy czym dla studentów, którzy nie zaliczyli kolejnego semestru/roku w sposób przewidziany w § 31 Regulaminu studiów i spełniają warunek, o którym mowa w § 28 ust. 2 Regulaminu przewidziano możliwość kontynuacji studiów i rejestracji warunkowej. Rejestracja warunkowa nie jest wszakże równoznaczna z zaliczeniem semestru/roku.

Nie można podzielić wyrażonego w skardze poglądu, iż wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył § 28 ust. 2 Regulaminu studiów z tego powodu, iż przydał pierwszeństwo rejestracji pełnej, podczas gdy, zdaniem skarżącej, przepis ten nie wartościuje rejestracji pełnej i warunkowej. Wskazać bowiem należy, że w zarówno w § 1 ust. 10, jak i w § 1 ust. 16 Zasad przyznawania stypendium odwołano się do zaliczenia – w pierwszym przypadku wszystkich przedmiotów przewidzianych planem i programem studiów kierunku i poprzedniego roku studiów w przypadku drugim. Co prawda w § 1 ust. 10 pkt b), w końcowej części tego przepisu użyto w nawiasie sformułowania "tzn. uzyskanie pełnej rejestracji na kolejny rok studiów", jednak w ocenie sądu okoliczność ta nie ma większego znaczenia, bowiem sama regulacja odwołuje się do zaliczenia, a nie rejestracji.

Z kolei § 1 ust. 16, który jak wywodzi skarżąca ma zastosowanie w jej sprawie, wprost użyto sformułowania odnoszącego się do zaliczenia poprzedniego roku studiów, a nie rejestracji. Podkreślić przy tym należy, że pojęcia te nie są równoznaczne, bowiem zaliczenie jest podstawą do rejestracji pełnej, zaś brak zaliczenia wszystkich przedmiotów skutkuje rejestracją warunkową, o ile nie przekroczony zostanie dopuszczalny limit punktów ECTS.

W badanej sprawie poza sporem pozostaje to, że skarżąca nie zaliczyła jednego przedmiotu w roku akademickim poprzedzającym wznowienie studiów, a zatem zasadnie przyjęto, że skarżąca nie spełnia kryteriów niezbędnych do ubiegania się o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Końcowo należy zwrócić uwagę na to, że decyzja o przyznaniu stypendium dla najlepszych studentów ma charakter uznaniowy, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę w art. 181 ust. 1 p.s.w. termin "może otrzymywać". Uznaniowość nie oznacza jednak dowolności, zatem w każdym przypadku rektor powinien określić kryteria, którymi będzie się kierował podejmując decyzję o przyznaniu bądź odmowie przyznania stypendium. W badanej sprawie kryteria te zostały określone w sposób jasny i czytelny, a także zgodny z intencjami ustawodawcy. W ocenie sądu, dopuszczalne było ustalenie warunków ubiegania się o przyznanie stypendium w taki sposób, aby premiowani byli ci studenci, którzy terminowo i zgodnie z programem studiów realizują swoje zobowiązania wobec uczelni, nie doszło zatem do przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Z tych względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.