Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1019/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 150, art. 162 par. 1 i par. 2, art. 148 par. 1, par. 2 i par. 3, art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r., nr [...], którą określono B. K. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. w kwocie [...] zł od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał,

że opisana powyżej decyzja organu I instancji, w której zawarto pouczenie

o przysługującym prawie oraz terminie do wniesienia odwołania, została wysłana

na adres zamieszkania B. K. (tj. ul. [...] w [...]) w dniu [...] r. Po dwukrotnym awizowaniu (pierwsze [...] r.) i nieodebraniu korespondencji pozostawionej do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym przez [...] dni, w dniu [...] r. zwrócono ją Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej. W konsekwencji powyższego uznano, że decyzja ta została doręczona w trybie art. 150 O.p. - w dniu [...] r.

Organ stwierdził, że termin do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie upłynął z końcem [...] r. Dalej wskazał, że pismem z [...] r. (nadanym w urzędzie pocztowym [...] r.), B. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu podatnik podniósł, że dopiero w dniu [...] r. otrzymał tytuł wykonawczy wystawiony w oparciu o przedmiotową decyzję, która to de facto nigdy nie została mu doręczona.

B. K. wyjaśnił, iż w [...] r. uległ wypadkowi komunikacyjnemu, doznając urazu [...] i zgodnie z zaleceniami lekarza stara się unikać stresu i w tym celu wyjeżdża poza granice miasta. Dlatego "od [...] do [...] r., w związku ze stanem zdrowia przebywał poza [...] i nie miał fizycznej możliwości podjęcia korespondencji.

Ponadto podatnik wskazał, że tylko czasowo przebywał poza miejscem stałego pobytu nie miał obowiązku informowania organu o tym, że w ww. okresie będzie przebywał pod innym adresem, aby organ nie kierował do niego w tym czasie korespondencji lub kierował ją pod inny adres. Zdaniem pana B. K. niemożliwe też było wskazanie innego adresu, gdyż w tym czasie przebywał on pod różnymi adresami.

Do wniosku o przywrócenie terminu oprócz odwołania załączono opinię biegłych sądowych w sprawie [...] z dokonanego w dniu [...] r. badania sądowo-lekarskiego na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...]. W ocenie podatnika przedstawione okoliczności wskazują na uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy i zachowany został 7 dniowy termin od dnia ustania przyczyny do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Organ zaś, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 O.p., odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał że jak wynika z powyższych regulacji przepisy Ordynacji podatkowej ustanawiają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą - co istotne - wystąpić łącznie. Aby zatem mogło dojść do przywrócenia terminu, strona winna:

1. złożyć wniosek o przywrócenie terminu wraz ze wskazaniem przyczyn niedochowania terminu,

2. dochować 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, któiy zaczyna biec od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, przy czym zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej jego przywrócenie jest niedopuszczalne,

uprawdopodobnić brak swojej winy w spowodowaniu przekroczenia terminu,

4. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełnić czynności, dla której był określony termin (np. złożyć odwołanie).

Analizując, wymogi warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy wskazał że podatnik nie spełnił dwóch z powołanych przesłanek wynikających ze wskazanych wyżej uregulowań, tj. nie dochował 7-dniowego terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu i nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, Dyrektor Izby Skarbowej jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie znalazł tym samym podstaw do uwzględnienia wniosku i odmówił przywrócenia terminu.

B. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, domagając się uchylenia tego aktu w całości oraz połączenia niniejszej sprawy ze sprawą zainicjowaną jego skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji.

Zaskarżonemu postanowieniu B. K. zarzucił

• błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż stan zdrowia skarżącego związany z wypadkiem, jakiemu uległ on w [...] r., nie usprawiedliwia przyjęcia, iż skarżący zmuszony jest do częstego opuszczania miejsca zamieszkania celem korzystania z rehabilitacji i konsultacji lekarskich, a tym samym, iż niepodjęcie kierowanej do niego korespondencji w przepisanym terminie nastąpiło bez jego winy, co uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji;

• błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż skarżący nie zachował 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pomimo wykazania przez niego, iż o przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero po otrzymaniu w dniu [...] r. tytułu wykonawczego Naczelnika Urzędu Skarbowego, którego podstawą wystawienia było zobowiązanie wynikające z tej decyzji;

• naruszenie prawa procesowego, tj. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmówienie skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, pomimo spełnienia przez niego przesłanek uzasadniających pozytywne rozpoznanie jego wniosku i przywrócenie mu terminu do złożenia odwołania od decyzji.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, odnosząc się do uprawdopodobnienia przesłanki braku winy strony w uchybieniu terminowi podniósł, iż nie można skarżącemu przypisać niedbalstwa w prowadzeniu swoich spraw, tak jak to czyni organ. Za całkowicie chybione zdaniem pana B. K. należy uznać twierdzenia organu, iż po powrocie do miejsca zamieszkania powinien on udać się do urzędu pocztowego celem ustalenia nadawcy przesyłki, bowiem skarżący o żądnej przesyłce nie miał wiedzy i dopiero w dniu [...] r., tj. w dniu doręczenia mu tytułu wykonawczego Naczelnika Urzędu Skarbowego, którego podstawą wystawienia było zobowiązanie wynikające z ww. decyzji, skarżący powziął informację, iż w trakcie jego nieobecności zostały wydane jakiekolwiek decyzje wiążące się z określonymi skutkami prawnymi. Skarżący wskazuje przy tym, że stan jego zdrowia zarówno w trakcie nieobecności w miejscu jego zamieszkania, jak również po powrocie do [...], wymagał od skarżącego dalszych konsultacji lekarskich i ciągłej rehabilitacji i to te okoliczności stanowiły dla niego priorytety, za które nie może być w chwili obecnej karany. Skarżący podniósł ponownie, iż uległ bardzo poważnemu wypadkowi i do dnia dzisiejszego odczuwa jego konsekwencje, pomimo znacznego upływu czasu.

B. K. wskazał jednocześnie, że termin załatwienia sprawy przez organ I instancji upływał w dniu [...] r., dlatego też mógł on oczekiwać rozstrzygnięcia wydanego już po jego powrocie do [...]. Analiza powyższego zdaniem strony nie powinna budzić wątpliwości, iż skarżący na skutek okoliczności od siebie niezależnych nie został powiadomiony o fakcie wydania w jego sprawie decyzji oraz o tym, iż w trakcie jego nieobecności przedmiotowa decyzja była do niego kierowana pod adres jego miejsca zamieszkania. W ocenie skarżącego również bezspornym w sprawie winno być to, iż niezwłocznie po powzięciu wiedzy o wydanym orzeczeniu podjął on działania w celu ustalenia stanu faktycznego, zaś przed upływem 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz dopełnił wszystkich przesłanek usprawiedliwiających jego wniosek.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest bowiem stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również ustalenie, że postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych powyżej przesłanek.

Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., doręczonej Skarżącemu [...] r., w trybie art. 150 O.p.

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie, z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 1 i 2). Dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie:

1) uchybienie terminowi,

2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,

3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz

4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

Odnosząc się na wstępie do daty doręczenia, która wyznacza rozpoczęcie biegu terminu do złożenia odwołania, wskazać należy, że zdaniem Sądu, słusznie organ ustalił, że doręczenie decyzji z [...] r., zostało dokonane w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej z upływem [...] r., t.j. z upływem 14 dni od pozostawienia przesyłki w urzędzie pocztowym (pierwsze awizo). Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa przewidują bowiem, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1); pisma mogą być również doręczane:

1) w siedzibie organu podatkowego;

2) w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148. § 2).

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).

Z kolei, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata ( art. 149).

Natomiast zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:

1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę;

2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1).

Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2).

Zgodnie z przewidzianym w wymienionym przepisie trybem postępowania, zwrotu przesyłki do nadawcy dokonano po upływie czternastodniowego okresu przechowywania wynikającego z brzmienia art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej bowiem z pieczęci Urzędu Pocztowego wynika, że pierwsze awizo pozostawiono w dniu [...] r., drugie po [...] dniach, tj. w dniu [...] r., natomiast przesyłkę zwrócono w dniu [...] r. Powyższe potwierdza zatem, iż od momentu pozostawienia pierwszego awiza do dnia zwrotu korespondencji do nadawcy upłynęło [...] dni.

Jednocześnie, podkreślić należy, że korespondencja organu kierowana była do skarżącego na adres zamieszkania podany przez Stronę.

Wskazane powyżej okoliczności upoważniały zatem organ do przyjęcia za skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji z upływem 14 dni od pozostawienia pisma w placówce pocztowej licząc od pierwszego awiza, co wynika wprost z § 2 art. 150 Ordynacji podatkowej. Dlatego prawidłowo wskazał organ, że doręczenie decyzji z dnia [...] r. nastąpiło z upływem [...] r.

Mając na uwadze powyższe zgodzić się należy ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że powzięcie przez skarżącego wiadomości o wydaniu przez decyzji z [...] r. dopiero w dniu [...] r. (tj. w dacie odebrania tytułu wykonawczego) nie jest okolicznością faktyczną uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zaniechanie ustanowienia pełnomocnika do doręczeń czy też nieodbieranie urzędowej korespondencji pod adresem zamieszkania, który sam skarżący wskazywał bezsprzecznie wskazuje, że jego zachowanie nosi znamiona winy polegającej na niedbalstwie i nie może skutkować przywróceniem uchybionego terminu. Podatnik - przebywał poza miejscem zamieszkania jak sam podaje w okresie od [...] do [...] r. Z powyższego wynika, że chociaż pobyt podatnika poza granicami miasta zakończył się w [...] r. (strona nie wskazała konkretnej daty), to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został nadany w dniu

[...] r., a więc po około [...] dniach licząc od [...] i aż po [...] dniach od [...].

Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie twierdzenie skarżącego, że nie miał on wiedzy o żadnej przesyłce, w związku z czym nie mógł udać się do urzędu pocztowego w celu ustalenia nadawcy przesyłki. Jak wynika bowiem z adnotacji dokonanych na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję była dwukrotnie awizowana [...] i [...] r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Nic nie stało zatem na przeszkodzie temu, aby po powrocie do miejsca zamieszkania ([...] r.) podatnik udał się wraz z ww. zawiadomieniem do urzędu pocztowego celem ustalenia nadawcy przesyłki, by następnie w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] odebrać osobiście przedmiotową decyzję. Nie jest wiarygodne w związku z powyższym twierdzenie skarżącego, że oczekiwał on rozstrzygnięcia wydanego już po jego powrocie do [...] Dodać przy tym jedynie należy, że nawet gdyby przedmiotowa decyzja została wydana w dniu [...] r., to przesyłka nadana w [...] zwykle jest doręczana przez pocztę również na terenie [...] w terminie [...] dni roboczych.

Jeszcze raz należy podkreślić że w postępowaniu o przywrócenie terminu zadaniem organu podatkowego jest ustalenie, czy zainteresowany jest winny uchybienia. Kryteria oceny winy mogą być niekiedy dość surowo sformułowane. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Sam więc fakt, że w czasie, kiedy organ doręczał skarżącemu decyzję przebywał on poza miejscem zamieszkania w świetle przedstawionych okoliczności co do postępowania skarżącego, nie jest okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od tej decyzji doręczonej skarżącemu w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

Przy ocenie braku winy strony w niedotrzymaniu terminu powinien być brany pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony, należycie dbającej o swoje interesy. Nie sposób uznać za zachowanie odpowiadające temu kryterium, gdy podatnik opuszczając miejsce swojego zamieszkania wiedząc o toczącym się postępowaniu po powrocie nie podejmuje aktywności zmierzającej do sprawdzenia awiz pozostawionych w jego skrzynce odbiorczej.

Strona - jak już wskazywano - wniosek o przywrócenie terminu złożyła [...] r. wyjaśniając, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było związane ze stanem zdrowia podatnika po przebytym wypadku komunikacyjnym w [...] r. i jego pobytem (w celach zdrowotnych) poza [...] w okresie od [...] r. do [...] r. Rację ma organ że nie wykazał on w żaden sposób, aby dolegliwości po przebytym blisko [...] lata temu wypadku miały charakter szczególnie uciążliwy, skutkujący koniecznością nagłego długoterminowego wyjazdu poza miasto w okresie, w którym toczące się postępowanie kontrolne dobiegało końca, czego strona miała świadomość

Zdaniem Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie, mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, słusznie odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi i nie stwierdzając przy tym, by zarzuty w niej podniesione zasadnie podważały trafność ustaleń i ocen dokonanych przez organ, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.