Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 832/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 4 pkt 22  lit. a, art. 92a ust. 1, 2 i 6, art. 5  ust. 1, art. 74
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 Art. 15 ust. 2 i 3
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu decyzją z [...] 2016 r. nr [...], na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) nałożył na M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. A" M. K. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Opisane naruszenie stwierdzono podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Renault o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 3 kwietnia 2014 r. w miejscowości K na drodze krajowej nr [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował A. B. Kierowca wykonywał krajowy transport drogowy na rzecz i w imieniu strony – M. K. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia 3 kwietnia 2014 r.

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł

Pismem z dnia 11 czerwca 2014 r. strona złożyła odwołanie.

Organ II instancji w dniu 12 sierpnia 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał m.in., że w trakcie kontroli drogowej kierowca nie został przesłuchany odnośnie rejestracji swojej aktywności na rewersie zabezpieczonych wykresówek.

Pismem z dnia 14 października 2014 r. organ I instancji zawiadomił stronę o ponownym wszczęciu postępowania.

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] 2015 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy wykresówek i dokumentów przewozowych wynika, że kierowca A. B. w dniach 5, 6, 10,11, 14, 17, 18, 19, 20, 21, 25, 26, 27 marca 2014 r. przebywał w pojeździe, tylko celowo nie rejestrował czynności jazdy, odpoczynku, innych prac za pomocą urządzenia rejestrującego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe. Organ stwierdził, że kierowca w tych dniach otwierał tachograf i przemieszczał się pojazdem, następnie ręcznie rejestrował aktywność, aby nie można było dokładnie określić czasu przerw i odpoczynków.

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał, iż w zakresie naruszenia z Ip. 6.2. l załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ I instancji nie ustalił wszystkich okoliczności jednoznacznie potwierdzających zaistnienie stwierdzonego naruszenia.

Pismem z dnia 6 listopada 2015 r. organ I instancji zawiadomił stronę o ponownym wszczęciu postępowania.

W dniu 8 stycznia 2016 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Wskazał, że A. B. w dniach: 5, 6, 10, 11, 14, 17–21 i 25-27 marca 2014 r. wyjmował wykresówki z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] w celu nierejestrowania na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi podczas wykonywania przewozu.

W odwołaniu odwołał od ww. decyzji M. K. zarzucił jej naruszenie art. 6, 7 i 9 k.p.a. Podniósł, że stwierdzone naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 30 marca 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję z dnia 8 stycznia 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy, w szczególności art. 4 pkt 22 lit. a, 92a ust. 1, 2, 6, art. 92b ust. 1-2 ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, że w chwili stwierdzenia naruszenia obowiązywało rozporządzenie EWG 3821/85 jednakże w dniu 2 marca 2016 r. zostało ono uchylone przez Rozporządzenie Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014r. (Dz.Urz.UE.L Nr 60, str. 1). Powyższe naruszenie regulował m.in. art. 14 rozporządzenia 3821/85. Aktualnie ww. naruszenie reguluje art. [27] oraz art. [34] rozporządzenia 165/2014. Organ odwoławczy wskazał, że poprzednia regulacja jest tożsama z nową i jednocześnie zauważył, że po dniu 2 marca 2016 r., stosownie do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014. Ponadto, w myśl art. 46 "W zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - od daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w (niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia."

Odnośnie naruszenia 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy uznał, że udowodniono na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. skontrolowanych wykresówek oraz protokołu kontroli, że kierowca A. B. w dniach: 5, 6, 10, 11, 14, 17, 18, 19, 20, 21, 25, 26, 27 marca 2014 r. wykonywał w imieniu strony przewóz pojazdem o nr rej. [...], podczas którego wyjmował wykresówkę z tachografu zainstalowanego w tym pojeździe w celu nierejestrowania swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi, gdy pojazd się faktycznie przemieszczał. Powyższe zostało stwierdzone 3 kwietnia 2014 r. podczas kontroli drogowej pojazdu marki Renault o nr rej. [...] należącego do przedsiębiorcy M. K. prowadzącego działalności gospodarczą pod firmą P.H.U. A M. K. Kontrolowany pojazd prowadzony był przez kierowcę A. B. Analiza okazanych do kontroli wykresówek wskazywała, że ww. dniach kierowca wyjmował z tachografu swoją wykresówkę i odręcznie na jej drugiej stronie odznaczał swój czas wolny i wykonywanie innej pracy. Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Ponieważ z analizy skontrolowanych wykresówek wynika, że kierowca w ciągu dnia kilkakrotnie wyjmował wykresówkę, a następnie ją zakładał do tachografu przed zakończeniem dziennego okresu pracy, organ stwierdził, że nie stosował się on do powyższego przepisu. Jednocześnie zapis na wykresie przebytej drogi urywał się w innym miejscu po wyjęciu wykresówki z tachografu, a następnie po włożeniu tej samej wykresówki do tachografu zaczynał rejestrować od innej wysokości. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ponieważ wykresówka zamontowana w tachografie w ciągu 24 godzin wykonuje obrót 360° to oznacza, że po włożeniu wykresówki do tachografu, w sytuacji gdy pojazd się w tym czasie nie przemieszczał, rysik przebytej drogi winien na tej wykresówce ponownie rejestrować na tej samej wysokości, na której poprzednio zakończył rejestrację z odpowiednim przesunięciem, z uwzględnieniem czasu, jaki upłynął od momentu wyjęcia wykresówki i ponownego jej włożenia. Ze skontrolowanych wykresówek wynika, że w czasie w którym niby kierowca odbierał odpoczynek lub wykonywał inne prace, tak jak to sam odnotował na wykresówkach, pojazd o nr rej. [...] się poruszał. Organ zwrócił uwagę, że zawsze jak kończył się kierowcy czas prowadzenia pojazdu, to kierowca wyjmował wykresówkę z tachografu i odręcznie na jej drugiej stronie rejestrował odbierany przez siebie odpoczynek, w sytuacji gdy, po pierwsze, zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, nie miał do tego prawa, a jednocześnie odręczne zapisy kierowcy były niezgodne z zapisem mechanicznym z pierwszej strony wykresówki. Powyższe świadczy, że kierowca celowo wyjmował wykresówkę lub wykonywał przewóz z otwartym tachografem, by nie rejestrować swojej aktywności na wykresówce w sytuacji, gdy kończył mu się dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu, a mimo to, nadal prowadził ten pojazd. W celu udokumentowania powyższego sporządzono protokół z kontroli nr [...] z dnia 3 kwietnia 2014 r.

Organ stwierdził, że w myśl art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Podkreślił, że protokół z kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i jego podpisanie bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone. Organ powołał wyrok z dnia 18 maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3437/14, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 u.t.d. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r. VI SA/Wa 1224/04 (LEX nr 205475)". Organ uznał więc, że co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić - obrazuje on bowiem stan faktyczny, a strona chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego.

Organ II instancji wskazał, że organ I instancji w trakcie ponownie prowadzonego postępowania przesłuchał kierowcę A. B. w charakterze świadka w celu wyjaśnienia stwierdzonych nieprawidłowości. Przesłuchiwany bez podania przyczyny odmówił udzielenia odpowiedzi.

Organ wskazał, że zgromadzone w sprawie dowody oraz fakt uchylenia się przez kierowcę od odpowiedzi podczas przesłuchania potwierdzają, że doszło do naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Sam przedsiębiorca zarówno w trakcie prowadzonych postępowań oraz w odwołaniu nie wykazał, by pojazd o nr rej. [...] w dniach, w których zostało stwierdzone wykonywanie jazdy bez rejestracji na tachografie aktywności kierowcy, nie był w jego prawnej dyspozycji albo, że powstałe naruszenie powstało na skutek okoliczności od niego niezależnych. Wobec tego organ odwoławczy uznał, że słusznie stwierdzono naruszenie w postaci nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji zważył, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ zważył, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Organ wyjaśnił, że podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. jest bezzasadny, ponieważ postępowanie w wyniku, którego wydano zaskarżoną decyzję było prowadzone na podstawie i w granicach prawa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ I instancji zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Organ dysponował protokołem kontroli oraz skontrolowanymi wykresówkami. Na tych dowodach, które były wystarczające do nałożenia kary, organ oparł się przy wydaniu zaskarżonej decyzji. W czasie kontroli inspektorzy dysponowali niebudzącymi ich wątpliwości danymi co do stwierdzenia naruszenia polegającymi na wykonywaniu przewozów przez stronę w trakcie których kierowca nie rejestrował swojej faktycznej aktywności na wykresówce, dlatego nie było koniecznym zebranie dodatkowego materiału dowodowego w sytuacji, gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli, nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszenia z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Strona miała możliwość czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a przed wydaniem decyzji - do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Podczas kontroli kierowca miał możliwość składania wyjaśnień i wypowiedzenia się co do zaistniałego stanu faktycznego. Organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Za bezpodstawny uznany również zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że strona została poinformowana o wszystkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla jej prawnej odpowiedzialności. W trakcie czynności kontrolnych strona nie zgłaszała jakichkolwiek zastrzeżeń, nie domagała się objaśnień od kontrolujących itp.

Organ odwoławczy analizując niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d, bowiem przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadku stwierdzenia naruszeń z zakresu czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie zostały stwierdzone. Dodatkowo fakt nierejestrowania przez kierowcę swojej aktywności świadczy, że przedsiębiorca nie organizował pracy kierowcy w sposób prawidłowy, a wręcz przeciwnie jego organizacja wymuszała na kierowcy niestosowanie się do przepisów regulujących czas pracy kierowców.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92c u.t.d. mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie, tj. okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonywanie przez kierowcę przewozu w trakcie którego nie rejestrował swojej aktywności nie stanowi okoliczności, o której mowa w art. 92c u.t.d. Tak więc w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły okoliczności niemożliwe do przewidzenia przez przedsiębiorcę.

Organ podzielił argumentację zawartą w wyroku NSA z 25 września 2014 r., sygn. akt II GSK 904/13, że uwolnienie się obecnie od odpowiedzialności przez przewoźnika, na gruncie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d,. jest jeszcze trudniejsze, niż było przed nowelizacją ustawy dokonaną z dniem 1 stycznia 2012 r. Obecnie bowiem warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego podkreślono, że zarówno art. 92a u.t.d., jak i przepisy art. 10 ust. 2 i ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, ustanowiły odpowiedzialność przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i przewozy na potrzeby własne (nie zaś pracowników, którym rzeczone podmioty zlecają czynności kierowania pojazdami), za naruszenia przepisów wyznaczających normy czasu pracy kierowców, jak i innych przepisów związanych z wykonywaniem przewozów drogowych. Wyjaśniono, że zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie przepisów odpowiedzialność ponoszą, niezależnie, podmiot wykonujący przewóz drogowy, kierujący pojazdem oraz zarządzający transportem w przedsiębiorstwie, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 i 3 oraz art. 92a ust. 1 u.t.d. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do 2 000 zł za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ww. ustawy. Natomiast na podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać nałożona kara pieniężna zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 w wysokości od 50 zł do 10 000 zł za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ww. ustawy, lecz suma kar pieniężnych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10.000 zł.

W skardze do WSA w Krakowie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 kwietnia 2016 r. M. K. wniósł o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej w całości. Wg skarżącego nie może on ponosić odpowiedzialności za naruszenie, które powstało w wyniku samodzielnego, nieodpowiedzialnego i nieprawidłowego działania kierowcy, który nie naniósł na wykresówce odpowiedniej adnotacji. Wskazał, że nałożył na kierowcę karę nagany. Podniósł też, że przeprowadza regularne szkolenia kierowców. Skarżący powołał się na konieczność zastosowania art. 92c u.t.d. oraz zarzucił organowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, jak i art. 6 i 7 k.p.a.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Rozpoznając sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryterium, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także jako "GITD") utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na M. K. kary pieniężnej w wysokości 5000 zł z powodu nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy oraz przebytej drogi.

Materialnoprawną podstawę badanej decyzji stanowił art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a ust. 1, 2 i 6 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej jako "u.t.d."), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.).

Zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (...). Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d):

a. jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub

b. jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące.

Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu. Kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób aby informacje, określone w załączniku I rozdział II ust. 1-3, były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.

Przepis art. 15 ust. 3 rozporządzenia stanowi natomiast, że kierowcy obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów ich aktywności: czas prowadzenia pojazdu (lit. a); inne okresy pracy (lit. b); okresy gotowości (lit. c); przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku (lit. d).

Z przywołanych wyżej norm prawnych wynika jednoznacznie, że wykresówki z tachografów oraz karta kierowcy stanowią imienną dokumentację okresów pracy kierowcy. Dokumenty te mają ściśle osobisty charakter i nie są przypisane do konkretnego pojazdu, lecz do osoby, która pojazd ten prowadzi. Nie ulega zarazem wątpliwości, że obowiązek stosowania wykresówek i karty kierowcy oraz rejestracji aktywności kierowcy za pomocą urządzenia rejestrującego lub też ręcznego wprowadzenia na wykresówkę bądź kartę danych o okresach aktywności kierowcy (jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe) odnosi się wyłącznie do okresów, od momentu kiedy kierowcy przejmują pojazd i wykonują powierzoną im pracę. Kierowcy, stosownie do dyspozycji art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, wykonując zadania przewozowe, rejestrują zatem na wykresówkach lub karcie kierowcy czas prowadzenia pojazdu; inne okresy pracy; okresy gotowości; przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku. Kierowca, który nie dysponuje już pojazdem lub w wyniku oddalenia od pojazdu nie jest w stanie używać urządzenia rejestrującego, ale wykonuje inne prace lub pozostaje w gotowości, winien dokonać ręcznego zapisu tych okresów aktywności na wykresówce bądź też dokonać ich wprowadzenia na kartę kierowcę, przy ponownym włożeniu karty do tachografu.

Natomiast stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006.

Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść załącznika nr 3 do u.t.d. Przepis z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Z powyższej regulacji wynika, że wolą prawodawcy było zagrożenie karą administracyjną nakładaną na przedsiębiorcę naruszenia polegającego na nierejestrowaniu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi przez kierowcę.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że decyzja ta jest prawidłowa.

W ocenie Sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że kierowca A. B. wyjmował wykresówki z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] w celu nierejestrowania na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi we wskazanych w decyzjach dniach, co jest niezgodne z przytoczonymi powyżej przepisami prawa. Materiał dowodowy w niniejszej sprawie stanowią skontrolowane wykresówki oraz protokół kontroli drogowej z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr: [...] sporządzony podczas kontroli drogowej, w miejscowości K, na drodze krajowej nr [...], zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Renault o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki Schmitz o nr rej. [...], którym kierował A. B. wykonujący krajowy transport drogowy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. "A" M. K. z siedzibą P, P.

Przede wszystkim wskazać należy, że o prawidłowości zaskarżonej decyzji decydują okoliczności faktyczne wskazane w protokole kontroli drogowej z dnia 3 kwietnia 2014 r., który bez zastrzeżeń podpisany został przez kierowcę. Sporządzenie protokołu z kontroli ma umocowanie w art. 74 u.t.d. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3). Orzecznictwo sądowe przywiązuje, jak już wskazał organ, istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej. Stanowi on bowiem dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół jest sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone. Skarżący chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu był zobowiązany do wskazania dowodu przeciwnego, co w przedmiotowej sprawie również nie miało miejsca.

Odpowiadając na zarzuty skargi koncentrujące się głownie na twierdzeniu, że skarżący jako przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a wyłączną "winę" ponosi kierowca, wyjaśnić należy, że bez wątpienia odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów u.t.d. ma rozszerzony zakres, a wobec tego, ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Jest to bowiem odpowiedzialność o charakterze administracyjnym, która nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach, czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/G1 104/13 dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału rozporządzenia nr 561/2006 (WE).

Odpowiedzialność przedsiębiorcy w powyższym zakresie nie jest jednak odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny (por. wyrok TK z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt P 12/01, OTK-A 2002/4/50) i ma charakter obiektywny. Ustawodawca w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. postanowił, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się między innymi w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Wskazane w tym przepisie przesłanki, zwalniające z odpowiedzialności, odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 738/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1016/11).

Co najbardziej istotne, zastosowanie powyższego przepisu jest możliwe, gdy przedsiębiorca wykaże stosownymi dowodami, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub że wystąpiły zdarzenia, których nie mógł przewidzieć. To bowiem on wywodzi skutki prawne z nich wynikające i to na nim spoczywa ciężar wykazania tych okoliczności i udowodnienia okoliczności objętych ich hipotezą (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 23 stycznia 2013 r., III SA/Wr 545/12). W kontrolowanej sprawie skarżący przedsiębiorca nie przedstawił dowodów kwestionujących treść protokołu z kontroli ani nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub że wystąpiły zdarzenia, których nie mógł przewidzieć.

Bezzasadny jest również, w ocenie Sądu, zarzut skargi, naruszenia przez organy art. 10 § 1 k.p.a., który stanowi zasadę czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania. Skarżący formułując ten zarzut nie wskazał na żadne konkretne uchybienia organów w tym zakresie podnosząc jedynie, że przesłany przez niego wniosek w trakcie postępowania administracyjnego pozostał bez odpowiedzi. Trudno odnieść się do tego zarzutu wobec jego lakoniczności. Z analizy akt wynika coś przeciwnego - skarżący miał zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie. Tytułem przykładu wskazać można: zawiadamianie skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie, zawiadamianie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz prawie zgłaszania żądań (ostatnio 6 listopada 2015 r.), doręczano mu decyzje w sprawie, informowano o terminach załatwienia sprawy.

Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na zaistnienie sytuacji, o których mowa w art. 92b ust. 1 pkt 1b i pkt 2 u.t.d. (które stanowią kiedy nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku) oraz nie wykazał zaistnienia sytuacji, w której można by zastosować przepis art. 92c u.t.d. (który określa kiedy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 oraz kiedy postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się).

Zdaniem Sądu, organy I i II instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, a kara pieniężna za stwierdzone naruszenie została wymierzona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa. Organy podjęły bowiem w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego wydały prawidłowe rozstrzygnięcia.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają do tego podstawy. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy P.p.s.a tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w wypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 P.p.s.a.