Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1345/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 6 pkt 2, art. 79 par. 2, art. 80 par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1345/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r., sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Krakowie, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 21 czerwca 2010 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2010 roku nr [...] Prezydent Miasta postanowił odmówić "A" sp. z o.o. z siedzibą w K. – zwanej dalej "Spółką"- wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2004 i zaliczenia jej na poczet przyszłych zobowiązań.

Organ podał w uzasadnieniu, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty Spółka wraz z korektą deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2004-2006 złożyła w dniu 4 stycznia 2010 roku. Zgodnie zaś z art. 79 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W związku z czym, zdaniem organu, postępowanie w sprawie stwierdzenia żądanej nadpłaty w odniesieniu do roku 2004 nie mogło zostać wszczęte.

W zażaleniu z dnia 17 lutego 2010 roku Spółka domagała się uchylenia powyższego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, albowiem omawiany wniosek o stwierdzenie nadpłaty został nadany przez Spółkę w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 30 grudnia 2009 roku, a więc jeszcze w wymaganym prawem terminie.

Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając jego stanowisko. Dodało także, że w kwestii ustalenia daty wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania. Liczy się wyłącznie dzień rzeczywistego otrzymania wniosku przez organ podatkowy, a to w rozważanej sprawie miało miejsce już po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dodatkowo, w uzasadnieniu decyzji, na poparcie powyższej tezy przytoczono sygnatury akt wyroków sądów administracyjnych, a to: wyroki WSA w Lublinie z dnia 16 stycznia 2009r. I SA/Lu 638/08, z dnia 21 stycznia 2009r. I SA/Lu 637/08, z dnia 30 stycznia 2009r. I SA/Lu 644/08 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 października 2008r. i wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2008r. III SA/Wa 1888/07)

W skardze z dnia 9 sierpnia 2010 roku Spółka wniosła o uchylenie ww. postanowień organów obydwu instancji, powtarzając wcześniejsze zarzuty i ich argumentację.

W odpowiedzi na skargę z dnia 13 sierpnia 2010 roku SKO zażądało o jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, data wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, rozumiana zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej jako data otrzymania przez organ stosownego wniosku, nie jest równoznaczna z datą złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przerywającą bieg przedawnienia do zwrotu nadpłaty. Datą złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 79 §2 w zw. z art.80 §3 Ordynacji podatkowej, w przypadku nadania wniosku zgodnie z art.12 §6 pkt 2 cyt. ustawy w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, jest data stempla pocztowego placówki nadawczej na kopercie zawierającej wniosek o stwierdzenie nadpłaty, chyba że w drodze czynności dowodowych ustalony zostanie inny, rzeczywisty moment nadania (złożenia) wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Zgodnie bowiem z art. 79 §2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Natomiast zgodnie z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Na podstawie § 2 ww. normy po upływie terminu określonego w § 1 wygasa również prawo do złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych oraz możliwość zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. W świetle zaś art. 80 § 3 złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zwrot nadpłaty lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych przerywa bieg terminu do zwrotu nadpłaty.

Z literalnej wykładni przytoczonego przepisu wynika zatem, że ustawodawca uzależnił przerwanie biegu terminu do zwrotu nadpłaty powiązanego z terminem przedawnienia zobowiązań podatkowych, ze złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jej zwrot lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań.

Podkreślić w tym miejscu jednak należy, że wspomniana regulacja w żaden sposób nie odnosi się, jak to zinterpretowały właśnie organy w niniejszej sprawie, do terminu wszczęcia postępowania, w tym również w sprawie stwierdzenia nadpłaty, które to wszczęcie postępowania zgodnie z art. 165 § 3 omawianej ustawy ma miejsce dopiero z momentem doręczenia żądania strony organowi podatkowemu. Ten ostatni bowiem przepis został skierowany do organów i dotyczy ustalenia początku biegu terminów ale w stosunku do działań i podejmowanych czynności przez organy podatkowe. Innymi słowy, jeżeli z przepisu podatkowego wynika określony termin, który powinien być dotrzymany przez organy podatkowe, to termin ten może być liczony dopiero od dnia otrzymania żądania strony przez te organy (tego aspektu sprawy dotyczyły, co do zasady, powoływane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczenia sądów administracyjnych). Nie można jednak na podstawie tej regulacji weryfikować zachowania terminów zarówno procesowych jak i prawa materialnego przewidzianych dla dokonania określonych czynności przez strony. W stosunku do nich ma więc zastosowanie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego m.in. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Tak też przyjął NSA w wyroku z dnia 1 lutego 2000 roku III SA 213/99, LexPolonica nr 346046, wyradanego na gruncie poprzednika obecnego art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej, stwierdzając, że przepis ten odnosi się do strony oraz innych uczestników postępowania i ma w stosunku do nich charakter ochronny, nie ma zaś zastosowania do działań urzędu. Jak dalej uznał NSA, każdy oczywiście organ jest adresatem tego przepisu, ale tylko w tym sensie, że nakazuje on mu uznać, iż pismo nadane w urzędzie pocztowym jest uważane za złożone w danym dniu. Z punktu widzenia tej normy można więc badać, czy dotrzymany zostaje termin do złożenia deklaracji (gdyż akurat właśnie złożenia deklaracji dotyczył rozważany stan faktyczny), nie natomiast, co należy rozumieć przez pojęcie jej złożenia. Niemniej jednak, na co należy zwrócić uwagę, a co chyba umknęło organom, NSA przytoczoną tezę wyraził w kontekście obliczenia początku terminu, w jakim organy były obowiązane, dokonać na rzecz podatnika zwrotu żądanej nadpłaty. Jeszcze raz zatem podkreślić należy, że art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej odnosi się do oceny terminowości działań organów podatkowych, a nie stron. Tych ostatnich na zasadach ogólnych dotyczy więc m.in. art. 12 § 6 pkt 2 ww ustawy, który nie różnicuje zastosowanie tej regulacji w zależności czy mamy do czynienia z terminem procesowym czy prawa materialnego. Chodzi tylko by przed ich upływem pismo (w tym wniosek) został nadany w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Jeżeli ten warunek zostanie spełniony, uważa się, że termin został zachowany. Wobec czego, jeżeli art. 80 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje przerwanie biegu terminu do zwrotu nadpłaty poprzez złożenie wniosku o jej stwierdzenie, zwrot itp., to oceniając terminowość czynności podatnika, w tym również terminowość złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art.79 §2 Ordynacji podatkowej, należy uwzględnić art. 12 § 6 pkt 2 tej ustawy, zaś obliczając terminowość organu w przypadku zwrotu żądanej nadpłaty (w przypadku zasadności wniosku) trzeba mieć na uwadze art. 165 § 3 rozważanego aktu prawnego.

W opinii Sądu organy błędnie powiązały więc termin do złożenia wniosku dla podatnika z terminem wszczęcia postępowania podatkowego, wywołanego takim wnioskiem. Odmienni są bowiem w tych sytuacjach zarówno adresaci norm jak i cele omawianych regulacji. Artykuł 12 § 6 Ordynacji podatkowej ( w tym mający zastosowanie w sprawie art.12 §6 pkt 2) stanowi ochronę i ułatwienie dla czynności podatnika, natomiast art. 165 § 3 tej ustawy chroni organy przed zarzutem, iż mimo, że nie otrzymały jeszcze fizycznie danego wniosku (bo podatnik wysłał go właśnie pocztą), już biegną w stosunku do ich działań ustawowe terminy.

W tym kontekście Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie powołało ww. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, jako mające znaczenie dla wykładni art.79§2 Ordynacji podatkowej. Dotyczyły one bowiem daty rozliczenia (zaliczenia) nadpłaty lub sposobu liczenia terminu do zwrotu, a więc czynności podejmowanych przez organy.

Podsumowując, zdaniem Sądu, zasadny okazał się zarzut naruszenia przez organy prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej oraz brak zastosowania art. 12 § 6 pkt 2 wspomnianej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe rozważania, dotyczące interpretacji wskazanych przepisów.

W świetle dotychczasowych uwag na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.