Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 292/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : st. sekretarz sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi C. H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm ), po rozpatrzeniu odwołania K.B. od decyzji Wójta Gminy L.P. z dnia [...]" nr [...]orzekającej o odmowie wymeldowania C.H. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości B., gm.L., Wojewoda D. uchylił w/w decyzję organu I instancji w całości i orzekł o wymeldowaniu C.H..

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania C.H. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr 20 w miejscowości B., gm. L., wszczęte zostało przez Wójta L.P. w dniu 19 września 2013r. Fakt niezamieszkiwania przez zainteresowanego w spornym lokalu wskazany został przez K.B., właścicielkę nieruchomości, która oświadczyła, że C.H. opuścił miejsce stałego zameldowania 10 lat temu. Obecny stan lokalu nie pozwala w jej ocenie na przebywanie w nim kogokolwiek. Zgodnie z jej wiedzą wymieniony przebywa pod adresem: ul. W. w L..

W dniu 26 września 2013r. zeznania do protokołu złożył C.H., wyjaśniając, że nadal na stałe zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, "nocuje, posiada klucz do drzwi wejściowych do budynku mieszkalnego". Przyznał, że od 10 lat przebywa czasowo w mieszkaniu przy ul. W. [...]w L., m.in opiekując się wnuczkami: W. i M.. Dodał też, że nocuje zarówno w tym lokalu, jak i miejscu zameldowania. W B. - miejscu stałego zameldowania - posiada swoje "ubrania, buty".

Pismem z dnia 27 września 2013r. organ I instancji zwrócił się z zapytaniem do Policji w L. o sprawdzenie i poinformowanie, czy C.H. zamieszkuje w lokalu nr w miejscowości B.. W odpowiedzi organ wskazał, że w/w nie zamieszkuje pod danym adresem, nikomu też nie jest znane miejsce jego aktualnego pobytu.

W dalszych czynnościach wyjaśniających do protokołu przesłuchano: M.G. i Z.R., zamieszkałych w okolicy. Pierwszy ze świadków zeznał, że nie wie, czy nieruchomość jest zamieszkała, natomiast samego zainteresowanego widział około 2- 3 lata temu. Z kolei drugi z w/w świadków oświadczył, że budynek nie jest zamieszkały przez nikogo. Dodał przy tym, że od około 4-5 lat nie widział nikogo w okolicy posesji.

W dniu 29 października 2013r. przeprowadzone zostały przez organ I instancji oględziny przedmiotowego lokalu, podczas których ustalono, że znajduje się tam wiele rzeczy, niekoniecznie należących jedynie do zainteresowanego, czy też niezbędnych w/w do codziennej egzystencji. Co istotne, to zdjęty został licznik energii elektrycznej, zaś do budynku podłączona jest woda z sieci gminnej, "ale nieczynna, brak kanalizacji". W miejscu tym nie ma również żadnych sanitariów (brak łazienki, ubikacji). Jedynie do pokoju na piętrze doprowadzona została energia elektryczna od sąsiada – P.D...

W dniu 5 listopada 2013r. zeznania złożył P.D.., ośwaidczając, że "od ok. 3 tygodni Pan C.H. korzysta z energii elektrycznej przewodem". Od kiedy świadek pamięta widywał w okolicy zainteresowanego, według niego wymieniony "jest bardzo często i nocuje wewnątrz budynku".

Następnie organ I instancji przesłuchał do protokołu kolejnych świadków. I tak H. R. i M. W. stwierdzili wespół, że widują C.H. w okolicy przedmiotowej posesji. Z kolei ponownie przesłuchany Z. R. dodał, że budynek "robi wrażenie zamieszkałego". Żadna z powołanych do protokołu osób nie była w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy zainteresowany zamieszkuje w tym miejscu na stałe, czy nie.

Po dokonaniu powyższych ustaleń, działając w myśl art. 10 k.p.a. wezwał strony do zapoznania się z materiałem dowodowym, dając jednocześnie możliwość wniesienia ewentualnych uwag bądź żądań.

Następnie, zgodnie z art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzją z dnia [...]nr [...]Wójt L.P. orzekł o odmowie wymeldowania C.H. z miejsca dotychczasowego pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości B., gm. L..

Od przedmiotowego rozstrzygnięcia, z zachowaniem stosownych terminów, K. B. wniosła odwołanie.

W oparciu o przedstawiony wyżej stan faktyczny organ II instancji stwierdził, że rozpoznając przedmiotową sprawę zważył, iż organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie lokalu jest zatem podstawową przesłanką, której zaistnienie rodzi obowiązek danej osoby zainicjowania postępowania o wymeldowanie z lokalu lub też może doprowadzić do wymeldowania na skutek wniosku złożonego przez inną osobę, a nawet z urzędu. Brak ustawowej definicji pojęcia opuszczenia lokalu spowodował, że stało się ono przedmiotem licznych orzeczeń i komentarzy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter stały i jest dobrowolne (por. wyroki: z dnia 29 kwietnia 2001 r. sygn. V SA 3169/00; z dnia 21 marca 2001 r. sygn. akt V SA 2950/00).

Dalej organ stwierdził, że dla właściwego zrozumienia istoty sprawy należy wyjaśnić, co rozumie się pod pojęciem "miejsca stałego pobytu". Zdaniem organu, będzie nim lokal, w którym osoba fizyczna stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, podejmuje wizyty członków rodziny i znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. W sytuacji zatem, gdy ktoś opuszcza swoje miejsce stałego pobytu, czyli przestaje w nim realizować wymienione funkcje życiowe, a nie zgłasza powyższego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu.

Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że C.H. przedmiotowego lokalu nie wykorzystuje do stałego w nim zamieszkiwania, przebywa w nim jedynie sporadycznie. Zeznające w sprawie osoby potwierdziły, że dopiero od pewnego czasu wymieniony częściej widywany jest pod tym adresem. M. W., przesłuchany w dniu 19 listopada 2013 r. zeznał wręcz: "Budynek od około 2 miesięcy sprawia wrażenie bardziej zamieszkałego". Organ wskazał przy tym, że wszczęcie postępowania niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 19 września 2013 r., a więc w dwa miesiące przed przesłuchaniem wskazanego wyżej świadka. Jasnym i oczywistym zdaje się więc w ocenie organ odwoławczego domniemanie, że częstotliwość pobytu wymienionego w miejscu stałego zameldowania zwiększyła się po zainicjowaniu sprawy o jego wymeldowanie. Organ podkreślił, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż sporadyczne przebywanie w mieszkaniu, przechowywanie rzeczy, nawet odbieranie korespondencji nie mogą świadczyć, że dana osoba przebywa w lokalu z zamiarem stałego pobytu (por.wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013r sygn. akt II OSK 1938/11). Jak wskazano powyżej miejsce stałego pobytu to miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe. Opuszczenie lokalu nie musi być natomiast połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Pozostawienie rzeczy nawet o charakterze osobistym nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu. Organ wskazał, że wprawdzie w opisanym wyżej mieszkaniu znajdują się co prawda rzeczy, jak meble, czy ubrania, niemniej jednak nie stanowią one dla odwołującego rzeczy niezbędnych do codziennej egzystencji. Przez zamieszkiwanie należy rozumieć skoncentrowanie w danym miejscu zwykłych czynności dnia codziennego, nocowanie oraz ześrodkowanie innych interesów życiowych. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wykonywanie podstawowych czynności życiowych w warunkach współczesnego życia tak w mieście, jak na wsi, bez dostępu do wody, gazu i prądu nie jest możliwe. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone oględziny przedmiotowego lokalu wykluczają możliwość jego użytkowania dla potrzeb mieszkaniowych. Świadczy o tym jego kondycja techniczna, brak jest chociażby bieżącej wody czy centralnego ogrzewania. Mieszkanie - co równie istotne - nie posiada żadnych urządzeń sanitarnych, w tym przede wszystkim pozbawione jest łazienki czy toalety.

Stąd zdaniem organu, oświadczenie odwołującego się, iż w spornym lokalu koncentruje się jego centrum życiowe - wedle przywołanego powyżej - zdaje się nie być racjonalnym i nie odpowiada zasadom logiki. A nie można uznać za przesłankę warunkującą dalsze utrzymywanie meldunku faktu przychodzenia do lokalu, nawet regularnego i odbierania korespondencji. Fakt pozostawienia w lokalu swoich rzeczy, czy dorobku życia nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia nie została spełniona. Jeżeli bowiem przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to pozostawienie w tym lokalu rzeczy bez spełniania w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że nastąpiło faktyczne opuszczenie mieszkania .

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Ustalając, czy opuszczenie spornego lokalu miało charakter dobrowolny, należy uwzględnić przyjęty w orzecznictwie pogląd, że przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Nie mają tu wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (por.wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt II IV SA/Po 310/13).

W niniejszej sprawie wykazane zostało w ocenie organu odwoławczego w sposób niewątpliwy, że C.H. nie koncentruje centrum swoich życiowych interesów w lokalu nr [...] w miejscowości B., jako, że w miejscu tym pojawia się jedynie sporadycznie (tak też zeznali powołani w sprawie świadkowie). Sam C.H. przyznaje, że, cyt.: "od 10 lat przebywa czasowo w L. przy ul. W. nr[...]". Zgodnie zaś z ustaleniami poczynionymi przez organ w lokalu przy ul. W. [...]w L. (miejscu, w którym wymieniony przebywa od 10 lat i jak twierdzi - jedynie czasowo i jedynie opiekuje się wnuczkami - oświadczenie zainteresowanego z dnia 26 września 2013 r.) zameldowana jest na stałe B. H., żona zainteresowanego. Domniemać można wobec powyższego, że pobyt wymienionego pod tym adresem nie jest związany jedynie z potrzebą stanowienia opieki nad wnuczkami, ale z tworzeniem w tym miejscu ośrodka rodzinnych spraw. Co nie mniej istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie to fakt przebywania pod tym adresem już od 10 lat. Tak długi okres - w osądzie organu II instancji - nie może uznany być jedynie za miejsce pobytu czasowego. Dokonanie takiej konkluzji byłoby sprzeczne z doświadczeniem życiowym i logiką postępowań o wymeldowanie. Organy administracji mają obowiązek utrzymywać ewidencję ludności w stanie odpowiadającym rzeczywistości. Nie może ostać się wiec w niej zapis, że wymieniony nadal stale zamieszkuje w spornym lokalu, gdy w rzeczywistości przebywa pod tym adresem wybitnie sporadycznie. Fakt, że od pewnego czasu wymieniony widywany jest w miejscu stałego zameldowania częściej nie podważa wyrażonego wyżej stanowiska, szczególnie gdy sam zainteresowany oznajmił, że w innym miejscu zamieszkuje od 10 lat.

Co prawda strona jako powód absencji w miejscu stałego zameldowania wskazuje konieczność opiekowania się zamieszkałymi w lokalu przy ul. W. [...]w L. wnuczkami, lecz w ocenie organu II instancji wymieniony tam właśnie faktycznie skoncentrował swoje życie. Jak wyżej podkreślono, w miejscu tym zameldowana na pobyt stały jest jego żona, a w miejscu w którym obecnie zameldowany jest na stałe, przebywa jedynie sporadycznie.

Organ podkreślił przy tym, że przy ocenie, gdzie znajduje się centrum życiowe, bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Sam fakt, że w określonym mieszkaniu znajdują się pewne rzeczy należące do danej osoby, czy też przebywa ona w nim okazjonalnie, nie może jeszcze przesądzać określonego rozstrzygnięcia w sprawie.

W konsekwencji powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wadliwie zinterpretował zasady wyrażone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy, przyjmując, że pobyt C.H. poza miejscem stałego zameldowania ma charakter tymczasowy oraz, że wolą jego nie jest faktyczne opuszczenie tego miejsca. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczy upływ czasu, tj. okres pozostawania poza miejscem dotychczasowego pobytu, który w przypadku zainteresowanego wynosi już 10 lat. O dobrowolności opuszczenia mieszkania - drugiej z niezbędnych do udowodnienia przesłanek w postępowaniu - świadczy natomiast niepodyktowana żadnym przymusem wola zmiany miejsca pobytu i przeniesienie życia do innego lokalu. C.H. nie mieszka w miejscu zameldowania, zaś obowiązkiem organów administracji jest dążenie do wyeliminowania z ewidencji błędnych wpisów o miejscu pobytu osoby. Zameldowanie nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, wymeldowanie natomiast nie jest synonimem utraty uprawnień do niego.

Ogół zgormadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego był w ocenie organu odwoławczego - wystarczający do wydania końcowego rozstrzygnięcia sprawy, niemniej jednak nie został oceniony prawidłowo. Przedstawione dokumenty, zeznania sąsiadów, czy wreszcie oświadczenie złożone przez samego zainteresowanego dowiodły w zupełności, że wymieniony od 10 lat zamieszkuje w lokalu, w którym zameldowana jest również jego żona, nie zaś w miejscu stałego zameldowania. Fakt okazjonalnych wizyt w miejscu zameldowania - o wiele częstszych po wszczęciu postępowania o wymeldowanie - prowadzi do słusznego wniosku, że jest to lokal jedynie sporadycznego przebywania, nie zaś zamieszkiwania na stałe, z wolą koncentracji wszystkich spraw życiowych. Powyższa konkluzja wywiedziona została też z samego stanu technicznego przedmiotowego lokalu, który pozbawiony został wszelkiej energii elektrycznej czy też podstawowych sanitariów, a to - szczególnie w okresie jesienno - zimowym - zasadnie podważa twierdzenia strony o możliwości dalszej, swobodnej w nim egzystencji. Skoro - jak wywiedziono już wcześniej - pobyt stały w lokalu charakteryzuje się m.in zamieszkiwaniem, nocowaniem, spożywaniem posiłków, wypoczywaniem, przyjmowaniem wizyt członków rodziny lub znajomych, trudno dać wiarę wymienionemu, że miejsce pozbawione podstawowych mediów faktycznie jest dlań stałym miejscem pobytu. W związku z powyższym orzeczono jak wyżej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł C.H.. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegającego na błędnej interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego, skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że jako nieuprawnione należy uznać przyjęcie, że skarżący nie przebywa w miejscu zameldowania. Zdaniem skarżącego - z zeznań sąsiadów tj. P.D.., H. R., M. W. w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wynika, że na stałe przebywa w miejscu stałego zameldowania. Również Z. R. potwierdził fakt przebywania skarżącego w miejscu stałego zameldowania, gdy zeznania świadka M.G. zostały jednostronnie niekorzystnie zinterpretowane przez organ odwoławczy. Skarżący zauważył przy tym, że sąsiedzi zamieszkują posesje w znacznym stopniu oddalone od miejsca jego zamieszkania, dlatego nie są w stanie stwierdzić np. jak często nocuje w zamieszkiwanej przez niego nieruchomości.

Skarżący stwierdził, że decyzja Wojewody jest sprzeczna z faktami oraz zasadami współżycia społecznego, nie uwzględnia bowiem, że adres jego zamieszkania jest tożsamy z miejscem jego urodzenia oraz tego, że od kilkudziesięciu lat zajmuje się budynkiem oraz jego otoczeniem, dba o drzewa, krzewy. Bez jego zaangażowania budynek uległby degradacji. Jak zaś wynika z zeznań w/w świadków aktywnie uczestniczy w życiu miejscowej społeczności, jest rozpoznawany oraz akceptowany.

Skarżący podniósł także, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę faktu emocjonalnego związania z miejscem zamieszkania (zameldowania), gdy przebywanie na terenie wiejskim korzystnie wpływa na stan Jego zdrowia.

Zdaniem skarżącego, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie wykazano, że skarżący w jakikolwiek sposób naruszył, postanowienia ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w szczególności zapisy art. 10 ust. 1 ustawy. Ocena organu II instancji, że skarżący koncentruje swoje życie w miejscu tymczasowego zamieszkania przy ul. W. [...]jest pozbawiona podstaw faktycznych i prawnych. Nadto zarzucił, że organ II instancji nie wziął pod uwagę aktualnej sytuacji rodzinnej, jako, że w przypadku wymeldowania skarżącego ze stałego miejsca pobytu stanie się osobą bezdomną, ponieważ zamieszkiwanie w L. ma charakter czasowy i jest uzależnione od dobrej woli małżonki, z którą od dłuższego czasu pozostaje w konflikcie.

Z uwagi na powyższe wniesiona skarga w ocenie skarżącego jest uzasadniona pod względem faktycznym i prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była ocena legalności decyzji Wojewody D.ego z dnia[...]. - uchylająca w całości decyzję organu I instancji i orzekająca o wymeldowaniu C.H. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr 20 w miejscowości B., gm.L..

Istotne jest przy tym, że jako podstawę rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją z dnia 5 lutego 2014r., organ odwoławczy przyjął przepis art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, dalej "k.p.a.", w związku z art. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.).

Niewątpliwe jest w sprawie, że zaskarżona decyzja jest decyzją merytoryczną reformacyjną wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który to przepis daje organowi II instancji możliwość uchylenia decyzji organu I instancji w całości lub części i w tym zakresie samodzielnego orzeczenia co do istoty sprawy. Jednakże zastosowanie instytucji reformacji i związanego z tym orzeczenia przez organ odwoławczy co do istoty sprawy ograniczone jest łącznym zaistnieniem dwóch przesłanek. I tak po pierwsze, organ odwoławczy kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, co w istocie oznacza, że rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego nie jest zgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji, a po drugie nie ma wątpliwości co do ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy, czyli, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 k.p.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy, opisane wyżej przesłanki zostały spełnione, a potwierdza to analiza akt niniejszej sprawy, która pozwala Sądowi na stwierdzenie, że wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy z należytą starannością i wnikliwością dokonał właściwej oceny zgromadzonego w sprawie przez organ I instancji materiału dowodowego, czyniąc to zgodnie z art.80 k.p.a., a także w sposób prawidłowy wyjaśnił, na jakich dowodach zebranych w sprawie oparł swoje rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 k.p.a.), co oznacza, że zapadła w postępowaniu odwoławczym zaskarżona decyzja jest w pełni zasadna .

Wprawdzie organ odwoławczy wydając w/w decyzję reformatoryjną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i orzekając o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego, oparł się wyłącznie (i co jest w sprawie niesporne) na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji, tym niemniej przeprowadzona przez organ odwoławczy bardzo szczegółowa analiza tegoż materiału dowodowego, pozwoliła temuż organowi na trafne wyciągniecie wniosku, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. przesłanka dobrowolności i trwałości opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego (zameldowania).

Jak to już wyżej Sąd zauważył, podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił w/w art. 15 ust. 2 ustawy, w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż kluczową przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.

Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art.6 ust.1 w/w ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem miejscem pobytu stałego osoby, jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe osoby. Zamieszkiwanie w danym lokalu polega zaś na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych.

Z kolei przesłanka opuszczenie miejsca pobytu stałego, warunkującą w świetle art. 15 ust. 2 w/w ustawy wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania, spełniona jest wówczas, gdy dana osoba fizyczne nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby koncentracji spraw życiowych w innym miejscu.

Podkreślić w tym miejscu należy, że na bazie cyt. wyżej przepisu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności (...), utrwalił się pogląd, zgodnie z którym obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organa władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. I tak w wyroku z dnia 27 maja 2002r., sygn. akt K 20/01 Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie "uprawnienie" do lokalu, zaś ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (publ. OTK ZU A 2002/3/34).

Tym samym Sąd w pełni podziela pogląd organu odwoławczego, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny. W świetle art. 15 ust. 2 omawianej ustawy, jedyną przesłanką zatem warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest ustalenie przez organ administracji publicznej faktycznego opuszczenia miejsca zameldowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania w rozumieniu w/w przepisu jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne w tym znaczeniu, że nie może być wynikiem bezprawnego działania osób trzecich (wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2006/09, Lex nr 953002; wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2010 r., II OSK 1455/09, Lex nr 737708).

W świetle powyższych ustaleń, zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy, z punktu widzenia zaistnienia bądź nie przesłanki do wymeldowania skarżącego z miejsca stałego pobytu, uzasadniał dokonaną przez organ odwoławczy trafną ocenę prawną. Przyjąć zatem należało, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że zgromadzony w sprawie przez organ I instancji materiał dowodowy jest wystarczający do ostatecznego, reformatoryjnego rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji czego wydanie wydane rozstrzygnięcie oparte zostało na właściwie ocenionym materiale dowodowym.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący od 10 lat nie przebywał na stałe w domu nr 20 w miejscowości B., gm.L., a jedynie w ostatnim okresie odwiedzał go okazjonalnie.

W świetle zeznań świadków przesłuchanych w sprawie oraz wyjaśnień stron zainteresowanych w pełni podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że skarżący od wielu lat faktycznie nie mieszka i nie koncentruje swoich spraw życiowych w domu przy ul. nr 20 w miejscowości B., a jedynie w ostatnim okresie zintensyfikował swój kontakt z tym miejscem, co ma zapewne związek z powzięciem informacji o wszczęciu postępowaniem o wymeldowanie.

Powyższe dodatkowo potwierdza dowód z przeprowadzonych w dniu 29 października 2013r. oględzin przedmiotowego lokalu i ustalenia stanu technicznego tegoż lokalu (k.27), gdzie ujawniony stan techniczny ( brak dostępu do wody, gazu, prądu jak i brak urządzeń sanitarnych), jak trafnie przyjmuje organ odwoławczy, praktycznie uniemożliwiał w nim zamieszkiwanie.

Oceniając zaistnienie w sprawie przesłanek warunkujących wymeldowanie skarżącego z miejsca stałego zameldowania należało także rozstrzygnąć czy to fizyczne nieprzebywanie od kilku lat skarżącego w spornym lokalu jest wynikiem jego woli koncentracji własnych spraw życiowych w innym miejscu.

Sąd w pełni podzielił w tym względzie stanowisko organu odwoławczego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na tę okoliczność, albowiem jak sam przyznaje, miejsce stałego pobytu opuścił blisko 10 lat temu, wyjaśniając choćby w złożonym oświadczeniu w dniu 26 września 2013r., że od 10 lat przebywa czasowo w L. przy ul.W. , celem sprawowania opieki nad wnuczkami.

Istotne jest przy tym i okoliczności tej nie kwestionuje skarżący, że w w/w lokalu w L. przy ul.W. zamieszkuje i jest tam zameldowana małżonka skarżącego B. H..

Również istotną okolicznością jest to, iż na pytanie Sądu, skarżący na rozprawie w dniu 23 października 2014r. oświadczy, że wnuki są w wieku 3 lat i 7 lat.

Powyższe ustalenie dodatkowo pozwala na stwierdzenie przez Sąd, że zasadnie organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, iż stałe miejsce pobytu opuścił ponad 10 lat temu czasowo z powodu sprawowania opieki nad wnukami.

Jak to już wyżej Sąd zauważył, zameldowanie w określonym miejscu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu określonej osoby w tym lokalu. W związku z tym, skoro okoliczności faktyczne sprawy potwierdziły, że skarżący swoje sprawy życiowe skoncentrował w sposób dobrowolny i trwały w innym miejscu niż miejsce stałego pobytu (zameldowania), to obowiązkiem organu ewidencyjnego było doprowadzenie do sytuacji, w której stan prawny będzie zgodny ze stwierdzoną sytuacją faktyczną. Istotą bowiem postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest spowodowanie, aby stan faktyczny odpowiadał danym ewidencyjnym.

Stąd nie mają znaczenia dla sprawy o wymeldowanie wszelkie kwestie sporne pomiędzy skarżącym a wnioskodawczynią dotyczące cywilnoprawnych roszczeń pomiędzy nimi co do przedmiotowej nieruchomości. Rolą organu administracji publicznej w takim postępowaniu było jedynie ustalenie, czy doszło do opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu i czy ma ono charakter trwały oraz dobrowolny.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż w przypadku skarżącego wystąpiły wszystkie przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, uzasadniające wymeldowanie z dotychczasowego miejsca pobyt stałego.

Podkreślić przy tym należy, że wbrew zarzutom skarżącego, zgromadzony i prawidłowo oceniony przez organ odwoławczy materiał dowodowy sprawy potwierdził, że skarżący opuścił długotrwale i dobrowolnie opisany wyżej lokal oraz nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, co uzasadniało ingerencję organu ewidencyjnego w sprawie wymeldowania skarżącego z tegoż lokalu.

Sama wola skarżącego zamieszkiwania w spornym lokalu, nie może stanowić w świetle cyt. wyżej przepisów ustawy o ewidencji ludności (...) – podstawy do uwzględnienia skargi.

W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

H.B.27.11.2014 r.