Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 441/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu
Powołane przepisy: article: art. 147 § 1, art. 151, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Dnia 30 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asyst. sędz. Dominika Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 roku sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Łodzi na uchwałę Rady Gminy Zgierz z dnia 28 lutego 2013 roku, nr XXX/284/13 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Zgierz 1. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w zakresie § 2 ust. 2 od pkt 5 do pkt 9, § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6, § 8, § 9 ust. 1 pkt 2, 3 i 4, § 22 pkt 3 i 4, § 25 ust. 3 oraz § 26 ust. 2, 3 i 5; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie określonym w punkcie pierwszym nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. LS


UZASADNIENIE

Prokurator Okręgowy w Łodzi wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Zgierz z dnia 28 lutego 2013 roku, nr XXX/284/13 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Zgierz.

W ocenie autora skargi wspomniana uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, tj. wprowadza rozwiązania, które stanowią przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawie z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 21 ze zm., dalej jako: "ustawa"), poprzez:

a) nałożenie w § 2 ust. 2 pkt 5 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci uprzątnięcia błota, lodu, śniegu i innych nieczystości z dojazdów, dojść do nieruchomości i obiektów zlokalizowanych na jej terenie;

b) nałożenie w § 2 ust. 2 pkt 6 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci usuwania śliskości z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, a także uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z tych chodników;

c) nałożenie w § 2 ust. 2 pkt 7 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci bezzwłocznego usuwania sopli, lodu i nawisów śniegu z dachu budynków;

d) nałożenie w § 2 ust. 2 pkt 8 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci usuwania ze ścian budynków, ogrodzeń i innych obiektów ogłoszeń, plakatów, napisów, rysunków umieszczonych bez zachowania trybu przewidzianego przepisami prawa;

e) nałożenie w § 2 ust. 2 pkt 9 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci oznaczenia nieruchomości, poprzez umieszczenie w widocznym z ulicy miejscu tablicy informującej z numerem porządkowym nieruchomości oraz zadbanie o jej estetyczny i czytelny wygląd;

f) wprowadzenie w § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały zakazu mycia i czyszczenia samochodów w miejscach służących do użytku publicznego oraz w pobliżu otwartych zbiorników i cieków wodnych;

g) wprowadzenie w § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały zakazu wrzucania do pojemników lub kontenerów na odpady selekcjonowane, innych odpadów, które nie spełniają wymagań przeznaczenia danych pojemników lub kontenerów do zbiórki określonego rodzaju odpadów;

h) wprowadzenie w § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały zakazu gromadzenia w pojemnikach przeznaczonych na odpady komunalne śniegu, lodu, gorącego popiołu i żużla, odpadów roślinnych, odpadów z remontów, szlamów, substancji toksycznych, żrących i wybuchowych, a także innych odpadów wytworzonych w związku z działalnością gospodarczą;

i) wprowadzenie w § 3 ust. 1 pkt 6 uchwały zakazu spalania odpadów komunalnych i niebezpiecznych na powierzchni ziemi oraz w instalacjach grzewczych budynków;

j) wprowadzenie w § 8 uchwały uregulowań odnoszących się do organizatorów imprez masowych;

k) nałożenie w § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci ustawiania na terenach lub obiektach służących do użytku publicznego odpowiedniej liczby koszy na śmieci i systematycznego ich opróżniania w sposób niedopuszczający do ich przepełnienia;

l) nałożenie w § 9 ust. 1 pkt 2 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci systematycznego usuwania błota, lodu, śniegu i innych nieczystości z dojazdów i dojść do nieruchomości i obiektów zlokalizowanych na jej terenie;

m) nałożenie w § 9 ust. 1 pkt 3 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci utrzymania we właściwym stanie sanitarnym miejsc do zabaw dla dzieci poprzez zabezpieczenie ich, a zwłaszcza ogrodzenie znajdujących się na nich piaskownic, obowiązkową wymianę piasku przynajmniej przed sezonem letnim i każdorazowo w sytuacji stwierdzenia zanieczyszczenia piasku odchodami zwierząt lub innymi zanieczyszczeniami zagrażającymi bezpieczeństwu korzystających;

n) nałożenie w § 9 ust. 1 pkt 4 uchwały dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w postaci umieszczenia przy wejściach na płace zabaw tablic informacyjnych o zakazie wprowadzania zwierząt;

o) wprowadzenie w § 22 pkt 3 uchwały zakazu nie wprowadzania zwierząt na teren placów zabaw i piaskownic dla dzieci, a także kąpielisk;

p) wprowadzenie w § 22 pkt 4 uchwały zakazu wprowadzania zwierząt do budynków użyteczności publicznej i obsługi ludności, w szczególności do urzędów, zakładów opieki zdrowotnej i opieki społecznej, szkół i placówek wychowawczych, placówek kulturalno – oświatowych o ile władający tymi budynkami nie postanowią inaczej;

q) nałożenie w § 25 ust. 3 uchwały na właścicieli padłych zwierząt gospodarskich obowiązku przekazania ich do utylizacji, do zakładów posiadających wymagane zezwolenia;

r) nałożenie w § 26 ust. 2 i 3 uchwały na wszystkich właścicieli nieruchomości deratyzacji uzgodnionej z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, oraz

s) obciążenie w § 26 ust. 5 uchwały właścicieli nieruchomości odpłatnością za przeprowadzenie deratyzacji.

Z tych powodów auto skargi wniósł o stwierdzenie nieważności w części uchwały, tj. przepisów: § 2 ust. 2 od pkt 5 do pkt 10, § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6, § 8, § 9 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4, § 22 pkt 3, § 25 ust. 3 oraz § 26 ust. 2, 3 i 5.

W motywach skargi Prokurator wyjaśnił, iż uchwała w wielu uregulowaniach wprowadza zapisy, które wykraczają poza treść upoważnienia ustawowego wynikającego z treści art. 4 ust. 1 i 2 ustawy. Tymczasem, rada wydając przepisy prawa miejscowego na podstawie normy ustawowej, zobowiązana jest ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co stanowi istotne naruszenie prawa.

Ponadto uregulowanie art. 4 ust. 2 ustawy pozwala na stwierdzenie, że w uchwalanym przez radę regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym przez ten przepis. Wyliczenie zamieszczone w tym przepisie ma charakter wyczerpujący, co oznacza iż w regulaminie nie można zamieszczać postanowień wykraczających poza jego treść. Jednocześnie wyliczenie to ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż w treści regulaminu muszą znaleźć się uregulowania odnoszące się do wszystkich zagadnień wskazanych w tym przepisie.

W sprawie w § 2 ust. 2 od pkt 5 do pkt 10 uchwały nałożono na właścicieli nieruchomości obowiązki, które nie wynikają z treści art. 4 ust. 1 i 2 ustawy. Z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że właściciele nieruchomości są zobowiązani do wykonania prac wymienionych we wskazanym uregulowaniu jedynie dotyczy chodników położonych bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Z tego też względu nałożenie na właścicieli nieruchomości wykonania dodatkowych czynności na dojściach do nieruchomości i obiektów zlokalizowanych na jej terenie (§ 2 ust. 2 pkt 5 uchwały), na podstawie wskazanego upoważnienia ustawowego, stanowi istotne naruszenie prawa. Podobna sytuacja dotyczy nałożenia w § 2 ust. 2 pkt 6 uchwały, na właścicieli obowiązków usuwania śliskości z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, a także uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z tych chodników. W tym uregulowaniu doszło również do zbędnego powtórzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy. Nałożenie dodatkowych obowiązków na właścicieli nieruchomości w § 2 ust. 2 pkt 7, 8 i 9 uchwały w postaci bezzwłocznego usuwania sopli i nawisów śniegu z dachu budynków, usuwania ze ścian budynków, ogrodzeń i innych obiektów ogłoszeń, plakatów, napisów, rysunków umieszczonych bez zachowania trybu przewidzianego przepisami prawa oraz oznaczenia nieruchomości, poprzez umieszczenie w widocznym miejscu, tablicy informacyjnej z numerem porządkowym nieruchomości oraz zadbanie o jej estetyczny i czytelny wygląd. Niedopuszczalne jest wprowadzenie w § 8 uchwały bez upoważnienia ustawowego uregulowań odnoszących się do organizatorów imprez masowych. Niezasadne są również wprowadzone w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 3 – 6 uchwały zakazy, które nie wynikają z treści art. 4 ust. 1 i 2 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 ustawy, regulamin powinien określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zasady te sprowadzają się do określenia wymagań. Tymczasem uregulowanie przez gminę zachowań o charakterze zakazującym bez wyraźnego upoważnienia ustawowego budzi wątpliwości nawet przy słusznych intencjach samorządu terytorialnego. Sprzeczne z prawem jest wprowadzenie uregulowań nakładających na właścicieli nieruchomości, co uczyniono w § 9 ust. 1 uchwały dodatkowych obowiązków w postaci: ustawiania na terenach lub obiektach służących do użytku publicznego odpowiedniej liczby koszy na śmieci i systematycznego ich opróżniania w sposób niedopuszczający do ich przepełnienia (§ 9 ust. 1 pkt 1 uchwały), systematycznego usuwania błota, lodu, śniegu i innych nieczystości z dojazdów i dojść do nieruchomości i obiektów zlokalizowanych na jej terenie (§ 9 ust. 1 pkt 2 uchwały), utrzymania we właściwym stanie sanitarnym miejsc do zabaw dla dzieci poprzez zabezpieczenie ich, a zwłaszcza ogrodzenie znajdujących się na nich piaskownic, obowiązkową wymianę piasku przynajmniej przed sezonem letnim i każdorazowo w sytuacji stwierdzenia zanieczyszczenia piasku przynajmniej raz przed sezonem letnim i każdorazowo w sytuacji stwierdzenia zanieczyszczenia piasku odchodami zwierząt lub innymi zanieczyszczeniami zagrażającymi bezpieczeństwu korzystających (§ 9 ust. 1 pkt 3 uchwały) oraz umieszczenia przy wejściach na place zabaw tablic informacyjnych o zakazie wprowadzania zwierząt (§ 9 ust. 1 pkt 4 uchwały). W ocenie autora skargi, przekroczenie upoważnienia ustawowego również stanowią zapisy § 22 pkt 3 i 4 uchwały wprowadzające zakazy wyprowadzania zwierząt na teren placów zabaw, piaskownic dla dzieci, a także kąpielisk, budynków użyteczności publicznej i obsługi ludności i innych wskazanych obiektów. Przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi także treść § 25 ust. 3 uchwały w zakresie wskazania sposobu postępowania przez właścicieli z martwymi zwierzętami oraz § 26 ust. 1, 2, 3 i 4 uchwały, odnoszącego się do kryterium podmiotowego (właścicieli), a nie wskazania obszarów obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzenia – art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy. Rada Gminy nie miała również uprawnień obciążenia kosztami deratyzacji właścicieli nieruchomości, co uczyniono w § 26 ust. 5 uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ oświadczył, iż uwzględnia skargę w całości i wnosi o umorzenie postępowania sądowego. Organ wyjaśnił, iż w związku z uznaniem skargi za zasadną oraz faktem zmiany ustawy w zasadniczej części na podstawie ustawy nowelizującej z dnia 28 listopada 2014 roku o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz innych ustaw (Dz. U. poz. 87) determinującymi konieczność zmian Regulaminu, Rada Gminy Zgierz przystąpiła do prac nad nowym Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Zgierz, w celu usunięcia uchybień we własnym zakresie. W chwili podjęcia stosownej uchwały (planowany termin podjęcia uchwały to druga połowa czerwca 2015 roku), zaskarżona uchwała i stanowiący jej załącznik Regulamin, straci moc obowiązującą, a co za tym idzie rozstrzygnięcie o wydaniu uchwały z naruszeniem prawa zgodnie z wnioskiem skargi.

Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 30 lipca 2015 roku Prokurator Okręgowy w Łodzi oświadczył, iż popiera skargę i precyzuje, iż § 2 ust. 1 uchwały popiera w zakresie przepisów od pkt 5 do pkt 9, a w § 22 zarówno pkt 3, jak i pkt 4 uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.).

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.).

Przepis art. 147 § 1 P.p.s.a. pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., stosownie, do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Ustawa o samorządzie gminnym w art. 91 ust. 4 posługuje się określeniem "nieistotnego naruszenia prawa" i wówczas w takim przypadku wykluczone jest stwierdzanie nieważności uchwały organu gminy.

W rozpoznawanej sprawie kontroli sądu poddana została uchwała nr XXX/284/13 Rady Gminy Zgierz z dnia 28 lutego 2013 roku w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Zgierz, która bezspornie jest aktem prawa miejscowego.

Akty prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Oznacza to, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, a więc nie są wydawane w celu wykonania ustawy, tak ja ma to miejsce w przypadku rozporządzenia w myśl art. 92 Konstytucji RP. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej.

Według art. 40 ust. 1 u.s.g. gmina na podstawie upoważnień ustawowych ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

Niewątpliwie takie upoważnienie ustawowe zostało zawarte przez ustawodawcę w art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały.

W myśl art. 4 ustawy, rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Regulamin jest aktem prawa miejscowego (art. 4 ust. 1 ustawy) i stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy, określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Biorąc pod uwagę poczynione na wstępie rozważania nie budzi wątpliwości, że regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 4 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej.

Regulacja ta ma charakter wyczerpujący, co należy rozumieć w ten sposób, że uchwalając na jego podstawie regulamin czystości i porządku, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień. Wskazując zakres zagadnień mających być objętych regulaminem czystości i porządku, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej nie posłużył się sformułowaniem "w szczególności", "może określić", ale sformułowaniem "regulamin określa", co prowadzi do wniosku, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej.

Takie też stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie sądów administracyjnych, które skład orzekający w sprawie niniejszej podziela (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 8 listopada 2012 roku, sygn. akt II OSK 2012/12; 14 grudnia 2011 roku, sygn. akt II OSK 2058/11; 7 kwietnia 2010 roku, sygn. akt II OSK 170/10 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Poznaniu z dnia 23 października 2013 roku, sygn. akt IV SA/Po 748/13; z dnia 3 października 2013 roku, sygn. akt IV SA/Po 507/13; w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2013 roku sygn. akt II SA/Sz 238/13 i inne; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro w regulaminie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym w art. 4 ust. 2 ustawy, to wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części.

W rozpoznawanej sprawie sąd dokonując kontroli legalności kwestionowanej w skardze uchwały w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku podzielił w znacznej mierze stanowisko Prokuratora zaprezentowane w skardze oraz sprecyzowane podczas rozprawy. Skład orzekający uznał, że uchwałodawca naruszył w sposób istotny delegację ustawową zakreśloną granicami art. 4 ust. 2 ustawy, co obligowało sąd do stwierdzenia nieważności ww. uchwały w określonym zakresie.

Pierwszy zakwestionowany przez Prokuratora to przepis § 2 ust. 2 pkt 5 uchwały stanowiący, iż każdy właściciel zamieszkałej nieruchomości zobowiązany jest do uprzątnięcia błota, lodu, śniegu i innych nieczystości z dojazdów, dojść do nieruchomości i obiektów zlokalizowanych na jej terenie. Natomiast pkt 6 ww. przepisu uchwałodawca zobowiązał właścicieli nieruchomości do usuwania śliskości z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, a także uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z tych chodników, przy czym za chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. W odniesieniu do zacytowanych przepisów zauważyć trzeba, iż przepis art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy precyzyjnie ustala zakres obowiązków właścicieli nieruchomości nakazując im utrzymanie porządku i czystości poprzez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości, a czynność dotyczyć może jedynie uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 października 2008 roku, sygn. akt II SA/Bd 633/08). Wynika z tego, iż organ nie miał kompetencji do określenia w drodze uchwały obowiązków właścicieli nieruchomości odnoszących się do innych jej elementów niż określone w art. 5 ustawy, czyli do uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. Wbrew zakresowi delegacji uchwałodawca obowiązek uprzątnięcia odniósł do dojazdów, dojść do nieruchomości i obiektów zlokalizowanych na jej terenie. Niepotrzebne, a zatem błędne, jest także powtarzanie w przepisie uchwały ustawowej definicji chodnika.

Analogiczne zarzuty odnoszą się także do treści § 9 ust. 1 pkt 2 uchwały zobowiązującego właścicieli nieruchomości, na których znajdują się tereny lub obiekty służące do użytku publicznego, do utrzymania czystości i porządku w szczególności poprzez systematyczne usuwania błota, lodu, śniegu i innych nieczystości z dojazdów i dojść do nieruchomości i obiektów zlokalizowanych na jej terenie.

Odnosząc się do treści zakwestionowanego w skardze przepisu § 2 ust. 2 pkt 7 uchwały zobowiązującego właścicieli zamieszkałej nieruchomości do bezzwłocznego usuwania sopli, lodu i nawisów śniegu z dachów budynków wskazać należy, iż Rada nie miała także kompetencji do nakładania na właścicieli nieruchomości obowiązków usuwania sopli, lodu i nawisów śniegu z dachów budynków (por. wyroki WSA: w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2014 roku, sygn. akt II SA/Gl 1198/13 oraz w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 listopada 2013 roku, sygn. akt II SA/Go 869/13). Poza tym wydaje się, że kwestia ta w wystarczającym stopniu uregulowana jest w art. 61 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.), zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury (...), w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2015 roku, sygn. akt: II SA/Łd 1196/14).

Także kolejny zakwestionowany przepis § 2 ust. 2 pkt 8 uchwały został przyjęty z przekroczeniem uprawnień organu określonych w art. 4 ust. 2 ustawy. Przepis uchwały stanowi, iż właściciele zamieszkałych nieruchomości zobowiązani są do usuwania ze ścian budynków, ogrodzeń i innych obiektów ogłoszeń, plakatów, napisów, rysunków umieszczonych bez zachowania trybu przewidzianego przepisami prawa. Lektura przepisu art. 4 ust. 2 ustawy pozwala dostrzec, iż nałożenie wymienionych obowiązków wykracza poza zakres zagadnień regulowanych regulaminem zasad utrzymania czystości i porządku.

Kolejny zakwestionowany w skardze przepis regulaminu – § 2 ust. 2 pkt 9 – stanowi, iż właściciele zamieszkałej nieruchomości mają obowiązek oznaczenia nieruchomości, poprzez umieszczenie w widocznym z ulicy miejscu, tablicy informacyjnej z numerem porządkowym nieruchomości oraz zadbanie o jej estetyczny i czytelny wygląd. Przepis art. 47b ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2001 roku nr 193, poz. 1287 ze zm.) stanowi, iż właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru. Na tabliczce oprócz numeru porządkowego zamieszcza się również nazwę ulicy lub placu, a w miejscowościach bez ulic lub placów albo posiadających ulice lub place bez nazw – nazwę miejscowości (art. 47b ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Sporny przepis regulaminu stanowi zatem powtórzenie treści regulacji ustawowej, a ponadto nałożenie obowiązku umieszczenia numeru porządkowego nieruchomości oraz dbanie o jego estetyczny i czytelny wygląd, jako że nie znajduje uzasadnienia w art. 4 ust. 2 ustawy, stanowi nieuprawnione przekroczenie delegacji ustawowej. Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wyroku z dnia 14 grudnia 2011 roku, sygn. akt: II OSK 2058/11, odwołując się ugruntowanego w orzecznictwie poglądu stwierdził, że powszechnie obowiązujący porządek prawny zostaje naruszony w stopniu istotnym nie tylko poprzez regulowanie przez gminę raz jeszcze tego, co zostało już uregulowane w źródle powszechnie obowiązującego prawa, lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego, bowiem to możliwe jest tyko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego.

W odniesieniu do wszystkich wymienionych przepisów § 2 ust. 2 uchwały dostrzec wypada, iż przepis ten nakłada obowiązki na właścicieli zamieszkałych nieruchomości. Tymczasem art. 4 ust. 2 ustawy stanowi o właścicielach nieruchomości, nie wprowadzając w tym zakresie dodatkowego kryterium w postaci zamieszkiwania tejże nieruchomości.

Także przepis § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały budzi wątpliwości składu orzekającego. Przepis ten stanowi, iż na terenie Gminy biorąc pod uwagę zasady utrzymania czystości i porządku, zabrania się mycia i czyszczenia samochodów w miejscach służących do użytku publicznego oraz w pobliżu otwartych zbiorników i cieków wodnych. W sytuacji, gdy ustawodawca nie wprowadził generalnego zakazu wykonywania tego rodzaju czynności, zobowiązując radę gminy w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ustawy do określenia szczegółowych zasad w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi, stanowi – jak prawidłowo argumentował Prokurator – wyjście poza zakres delegacji ustawowej. Z tego też względu, nawet przy słusznych intencjach organu, na podstawie ustawy nie da się wywieść zbyt daleko idącego wniosku dotyczącego wprowadzania zakazów mycia i naprawy pojazdów. Rzeczą Rady podejmującej uchwałę w omawianej kwestii było co najwyżej wskazanie warunków, jakie muszą być spełnione, aby mycie i naprawa pojazdu były dopuszczalne na terenie nieruchomości. Chodzi tu przede wszystkim o warunki zapewniające zgodne z ustawą odprowadzanie nieczystości powstałych w wyniku mycia i naprawy pojazdów. Powyższe stanowisko zostało również ugruntowane w judykaturze (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: z dnia 17 marca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 1196/14, z dnia 13 maja 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 193/15, z dnia 2 czerwca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 225/15 oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 3 marca 2010 roku, sygn. akt II SA/Bd 93/10).

Następny przepis – § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały stanowiący, iż na terenie Gminy biorąc pod uwagę zasady utrzymania czystości i porządku, zabrania się wrzucania do pojemników lub kontenerów na odpady selekcjonowane, innych odpadów, które nie spełniają wymagań przeznaczenia danych pojemników lub kontenerów do zbiórki określonego rodzaju odpadów – narusza delegację wynikającą z treści art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy. Przepis ten wskazuje, iż Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej wymienionych odpadów komunalnych. Przepis ten nie pozwala na wprowadzenia zakazu, a jedynie na określenie zasad selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez odpowiednie punkty odpadów komunalnych.

W przepisie § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały wprowadzono zakaz gromadzenia w pojemnikach przeznaczonych na odpady komunalne śniegu, lodu, gorącego popiołu i żużla, odpadów roślinnych, odpadów z remontów, szlamów, substancji toksycznych, żrących i wybuchowych, a także innych odpadów wytworzonych w związku z działalnością gospodarczą. Zacytowana regulacja pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 5 ust. 1 pkt 3b ustawy i jako taka jest dotknięta wadą nieważności. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 3b ustawy zobowiązuje właściciela nieruchomości do zapewnienia utrzymania czystości i porządku przez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Przywołany przepis ustawy odnosi się do odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych, a w stosunku do innych odpadów zasady postępowania określają przepisy odrębne, np. ustawa o odpadach. W tej sytuacji wprowadzanie dodatkowych zakazów jest nieuprawnione (por. np. wyroki WSA w Łodzi: z dnia 23 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 184/15, z dnia 13 czerwca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 193/15, z dnia 17 czerwca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 176/15 oraz z dnia 25 lutego 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 1138/14). Ustawa o odpadach określa zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zasady zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 lutego 2011 roku, sygn. akt II SA/Bd 1484/10).

Analogiczne uwagi odnoszą się także do kolejnego zakwestionowanego w skardze przepis § 3 ust. 1 pkt 6 uchwały stanowiącego, iż zabrania się spalania odpadów komunalnych i niebezpiecznych na powierzchni ziemi oraz w instalacjach grzewczych budynków.

Zdaniem Prokuratora nałożenie na właścicieli nieruchomości organizujących na swoim terenie imprezę masową obowiązków określonych w § 8 uchwały nie znajduje uzasadnienia. Przepis § 8 uchwały wskazuje, iż właściciele nieruchomości, organizujący na swoim terenie imprezę masową, mają obowiązek wyposażenia terenu imprezy w wystarczającą ilość: koszy na odpady – opróżnianych na bieżąco w trakcie trwania imprezy – przyjmując 1 kosz na 500 m2 powierzchni; pojemników na odpady przyjmując nie mniej niż 120 l na 100 osób; przenośnych kabin sanitarnych – przyjmując jedną kabinę na 200 osób uczestniczących w imprezie; oczyszczenia terenu i wywiezienia odpadów po zakończeniu imprezy, nie później niż w ciągu 48 godzin oraz oczyszczenia terenów przyległych, jeżeli zanieczyszczenie powstało w związku z imprezą. Zacytowany przepis – zdaniem składu orzekającego – jest przejawem dowolnej inicjatywy uchwałodawczej. Powinności organizatorów imprez masowych precyzują bowiem przepisy art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 20 marca 2009 roku o bezpieczeństwie imprez masowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 611) i nie mogą one zostać powtórzone w akcie prawa miejscowego (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 czerwca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 225/15). Z kolei w wyroku z dnia 30 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Sz 994/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza ramy przedmiotowe (art. 4 ustawy) i stanowić obowiązków właścicieli ponad granice ustawowe (art. 5 ust. 1 ustawy) oraz ponad obowiązki innych podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 2 – 5 ustawy. Przy podejmowaniu uchwały czuwać należy nad korelacją w zakresie zasad uchwalanych na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy, a wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy z obowiązkami właścicieli i podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 1 – 5 ustawy. Organizatora imprezy masowej nie można uznać za właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy, nie należą też do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 2 – 4 ustawy, na które ustawa wprost nakłada określone obowiązki z zakresu utrzymania czystości i porządku. Skład orzekający w tej sprawie w całości podziela powyższą argumentację.

Przepis § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały zobowiązuje właścicieli nieruchomości, na których znajdują się tereny lub obiekty służące do użytku publicznego, do utrzymania czystości i porządku w szczególności poprzez ustawienie na tych terenach odpowiedniej ilości koszy na śmieci i systematycznego ich opróżniania w sposób niedopuszczający do ich przepełnienia. Tymczasem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wskazuje, iż właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Z tego wynika, iż zapisy § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały odpowiadają prawu i nie stanowią przekroczenia delegacji ustawowej. Chybione są zatem zarzuty Prokuratora względem tego przepisu, bowiem jest on niewątpliwie uszczegółowieniem wymagań z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy, ponieważ regulamin ma określać warunki rozmieszczania pojemników na odpady oraz art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy, bowiem konieczne jest ustalenie częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych oraz art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "b" i art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Kolejny przepis § 9 ust. 1 pkt 3 uchwały zobowiązuje właścicieli nieruchomości, na których znajdują się tereny lub obiekty służące do użytku publicznego, do utrzymania czystości i porządku w szczególności poprzez utrzymanie we właściwym stanie sanitarnym miejsc do zabaw dla dzieci poprzez zabezpieczenie ich, a zwłaszcza ogrodzenie znajdujących się na nich piaskownic, obowiązkową wymianę piasku przynajmniej raz przed sezonem letnim i każdorazowo w sytuacji stwierdzenia zanieczyszczenia piasku odchodami zwierząt lub innymi zanieczyszczeniami zagrażającymi bezpieczeństwu korzystających. Uzasadniony jest zarzut Prokuratora odnoszący się do zacytowanego przepisu, bowiem prawo do uregulowania ww. kwestii nie wynika z treści art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "b", jak również z art. 5 ust. 1 ustawy. Z pewnością wprowadzonych tym zapisem obowiązków nie można utożsamiać z obowiązkiem "usuwania innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego", jak też "realizacją innych obowiązków określonych w regulaminie". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że takie uregulowanie wykracza poza delegację ustawową i nosi znamiona zachowania dowolnego, ponadustawowego (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach z dnia 9 lipca 2014 roku, sygn. akt II SA/Gl 258/14, w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 roku, sygn. akt II SA/Kr 946/13, we Wrocławiu z dnia 4 września 2013 roku, sygn. akt II SA/Wr 289/13, Łodzi: z dnia 17 marca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 1196/14, z dnia 13 maja 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 193/15 oraz z dnia 2 czerwca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 225/15).

Wadą nieważności dotknięty jest ponadto przepis § 9 ust. 1 pkt 4 uchwały, który zobowiązuje właścicieli nieruchomości, na których znajdują się tereny lub obiekty służące do użytku publicznego, do utrzymania czystości i porządku w szczególności poprzez umieszczenia przy wejściach na place zabaw tablic informacyjnych o zakazie wprowadzania zwierząt. Ustawowa delegacja wynikająca z przepisu art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy uprawnia radę gminy do określenia w regulaminie wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących m.in. obowiązek osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Z prostego odniesienia treści przepisu § 9 ust. 1 pkt 4 uchwały z powołaną delegacją ustawową wynika, iż uchwałodawca przekroczył delegację ustawową, która nakazuje zawrzeć w regulaminie unormowania wprowadzające obowiązki mające na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, co nie jest jednoznaczne z możliwością wprowadzenia zakazów. Nie mieści się w kompetencjach rady gminy sformułowanie całkowitego zakazu prowadzenia wszelkich zwierząt domowych na określone tereny i do określonych miejsc (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 października 2013 roku, sygn. akt IV SA/Po 492/13 oraz wyroki tutejszego sądu z dnia: 23 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 184/15 i z dnia 17 czerwca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 176/15).

Analogiczne zarzuty odnoszą się do treści § 22 pkt 3 i 4 uchwały, które to przepisy zobowiązują osoby utrzymujące zwierzęta domowe do nie wprowadzania zwierząt na teren placów zabaw i piaskownic dla dzieci, a także kąpielisk (pkt 3) i nie wprowadzania zwierząt do budynków użyteczności publicznej i obsługi ludności, w szczególności do urzędów, zakładów opieki zdrowotnej i opieki społecznej, szkół i placówek wychowawczych, placówek kulturalno – oświatowych, o ile władający tymi budynkami nie postanowią inaczej; zakaz nie dotyczy psów przewodników (pkt 4).

Niewątpliwie uchwałodawca umieszczając w § 25 ust. 3 uchwały przepis dotyczący postępowania właścicieli z padłymi zwierzętami gospodarskimi przekroczył delegację ustawową. Jedynie przepis art. 4 ust. 2 ustawy odnosi się do zwierząt gospodarskich, ale w zakresie unormowania w regulaminie kwestii dotyczących wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. Z przepisu tego nie wynika uprawnienie do wskazywania postępowania z padłymi zwierzętami gospodarskimi, szczególnie że kwestie te reguluje ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1539 ze zm.).

Natomiast ostatni zakwestionowany w skardze przepis – § 26 – odnosi się do deratyzacji nieruchomości. Przepis § 26 ust. 2 uchwały wskazuje, iż deratyzacja powinna być przeprowadzana przez wszystkich właścicieli nieruchomości w czasie uzgodnionym z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym. Właściciele nieruchomości zabudowanych obiektami na terenach o zwartej zabudowie; obiektami użyteczności publicznej na przykład: szkoły, przedszkola itp.; obiektami służby zdrowia oraz zakładów zajmujących się obrotem środkami spożywczymi oraz innych o podobnym charakterze, mają obowiązek przeprowadzenia deratyzacji prewencyjnej co najmniej raz w roku w terminie: od dnia 15 października do dnia 15 listopada, a także na każde polecenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (§ 26 ust. 3 uchwały). Obowiązek przeprowadzenia deratyzacji i jej koszty obciążają właścicieli nieruchomości (§ 26 ust. 5 uchwały). Tymczasem delegacja zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy uprawnia do m.in. wyznaczenia w regulaminie obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. W pierwszej kolejności zatem dostrzec wypada, iż norma kompetencyjna nie obejmuje upoważnienia do określenia podmiotów zobowiązanych do przeprowadzenia deratyzacji w tym wypadku właścicieli nieruchomości. W art. 4 ust. 2 ustawy nie ma mowy o możliwości obciążenia właścicieli nieruchomości kosztami deratyzacji (por. wyroki WSA: w Gdańsku z dnia 26 listopada 2013 roku, sygn. akt II SA/Gd 553/13; w Warszawie z dnia 18 października 2013 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1470/13; w Olsztynie z dnia 9 kwietnia 2013 roku; w Łodzi z dnia 26 lutego 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 1146/14). Obciążenie obowiązkiem deratyzacji właścicieli nieruchomości na terenie całej gminy jest naruszeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2013 roku, sygn. akt II SA/Po 916/13).

Podsumowując, sąd mając na względzie zakres i wagę stwierdzonych naruszeń prawa, którym przypisać należy cechę istotności uznał, że uchwała w zaskarżonej części dotknięta jest wadą nieważności. Wobec powyższego sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Oddalając skargę w pozostałym zakresie sąd orzekł jak w punkcie drugim wyroku na mocy art. 151 P.p.s.a. Na mocy art. 152 P.p.s.a. sąd – w punkcie trzecim wyroku – stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie pierwszym wyroku do dnia uprawomocnienia się wyroku.

LS