Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 387/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 w zw. z  art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamienicka, Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, Prot, Protokolant: Ksawery Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2022 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w C. z dnia [...] (bez numeru) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w C. na rzecz skarżącego K. N. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. N. jest decyzja Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w C. z dnia [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej, objętej żądaniem skarżącego sformułowanym we wniosku z dnia 22 marca 2021 r.

We wniosku tym wnioskodawca wystąpił o udostępnienie mu następujących informacji:

- kto jest właścicielem strony [...] pełna nazwa firmy/instytucji/osoby/fundacji) począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną;

- kto jest wydawcą strony [...] (pełna nazwa firmy/instytucji/osoby/fundacji) począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną;

- kto jest redaktorem naczelnym strony [...] (pełna nazwa firmy/instytucji/osoby/fundacji) począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną;

- kto jest administratorem strony [...] (pełna nazwa firmy/instytucji/osoby/fundacji) począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną.

Wnioskodawca wniósł jednocześnie o udostępnienie skanu umowy na prowadzenie strony internetowej www.chocianow.pl począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną.

Odmawiając udostępnienia tych informacji w powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] organ wskazał, że informacje objęte zakresem żądania wniosku stanowiły informację publiczną przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał przesłanki szczególnie ważnego interesu publicznego.

W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał art. 104 § 1 i art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej: u.d.i.p.).

W pisemnych motywach wydanego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 3 ust. 1 u.d.i.p., a następnie przedstawił dwa możliwe sposoby kwalifikowania informacji publicznej jako informacji przetworzonej. Wyjaśnił, że informacją przetworzoną może być suma informacji prostych lub też informację tego rodzaju (przetworzoną) stanowić będzie jakościowo nowa informacja, tj. nie istniejąca dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego.

W pierwszym przypadku, o charakterze informacji publicznej jako informacji przetworzonej przesądzać będzie rozmiar i zakres żądanej informacji, która wymaga zestawień, opracowań, czy anonimizacji.

W drugim przypadku, na charakter informacji publicznej przetworzonej wskazywać będzie konieczność podjęcia określonego działania intelektualnego, osobowego i organizacyjnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru informacji i nadanie skutkom tego działania cech informacji publicznej.

W nawiązaniu do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. organ podniósł, że zawarte w tym przepisie ograniczenie jest konsekwencją zasady podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu. Zasada ta ma na celu ochronę podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji ich struktury i zasad pracy w przypadku przetwarzania informacji dla prywatnych celów wnioskodawców.

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ zwrócił uwagę, iż w związku z tym, że rozpoznanie wniosku wymagałoby stosownego przetworzenia wielu informacji (odpowiedniego zestawienia informacji), wnioskodawca został wezwany do wykazania stosownego interesu publicznego (w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego objętej żądaniem wniosku informacji publicznej). Organ zaakcentował następnie, że wnioskodawca nie uzupełnił informacji o jakie został wezwany, a w udzielonej organowi odpowiedzi jedynie przeprowadził polemikę w zakresie obowiązku wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Brak wykazania przez stronę przesłanki szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego organ ocenił jako przesłankę do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wyrażony w tej mierze pogląd prawny organ uzupełnił o argumentację ukierunkowaną na wykazanie, że strona nadużywa prawa do informacji publicznej. W tym kontekście organ podniósł, że wniosek w sprawie został złożony przez stronę nie ze względu na troskę o dobro publiczne, ale ze względu na chęć osiągniecia własnych celów, a to – wykorzystywania uzyskanych informacji do redagowania na prywatnej stronie wnioskodawcy (www.chocianow.com.pl) oszczerczych materiałów prasowych w stosunku do osób w jakikolwiek związanych z Gminą C.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgłosił również wniosek o zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów sądowych wywołanych wniesieniem skargi. Zdaniem strony, zaskarżona decyzja narusza następujące przepisy prawa:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. f) u.d.i.p., polegające na nieudostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej;

2) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w stwierdzeniu, że wnioskowana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację publiczną przetworzoną, w związku z czym, nie może zostać udostępniona stronie, podczas gdy skarżący wnosił o udostępnienie mu informacji publicznych prostych;

3) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na arbitralnym stwierdzeniu, że żądana informacja nie może zostać udostępniona, podczas gdy okoliczność ta nie została w sposób dostateczny wyjaśniona, ani należycie umotywowana;

4) art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie w terminach określonych w tych przepisach informacji publicznej, która – zdaniem skarżącego – nie stanowi informacji publicznej podlegającej ograniczeniu;

5) art. 6 k.p.a. , "polegające na rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez podstawy opierającej się o przepis prawa powszechnie obowiązującego".

W rozwinięciu argumentacji skargi skarżący szczegółowo opisał cel ustawy o dostępie do informacji publicznej podkreślając potrzebę proobywatelskiego wykładania przepisów tej ustawy oraz zaniechanie tworzenia sztucznych barier, utrudniających pozyskiwanie wiedzy o sprawach publicznych, np. poprzez zasłanianie się skomplikowaniem wewnętrznej struktury lub niedostosowaniem wykorzystywanych systemów obsługi danych. Zaakcentował, że organy muszą liczyć się z tym, że każdy zainteresowany podmiot ma prawo uzyskać odpowiedź na interesujące go kwestie ze sfery spraw publicznych. Następnie podniósł, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej ustawodawca nie zawarł definicji informacji publicznej przetworzonej. Nie uregulował również przesłanek kwalifikujących konkretną informację publiczną jako informacją publiczną przetworzoną, stąd, kwestia takiego charakteru informacji publicznej jest rozstrzygana na kanwie indywidualnej sprawy. Strona powołała się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2016 r. (sygn. akt I OSK 19/15), w którym wyrażony został pogląd, w myśl którego, ocena – czy informacja publiczna ma postać przetworzoną, musi być dokonana w sposób zindywidualizowany w tym sensie, że powinna uwzględniać uwarunkowania konkretnej sprawy zainicjowanej wnioskiem o udzielenie tej informacji. Niepodobna wszak abstrahować od treści wniosku. W szczególności od tego, jaka jest ilość żądanych danych, w jakiej formie informacja publiczna ma być udzielona oraz czego ma dotyczyć. Wskazując na to stanowisko skarżący podniósł, że organ nie ustalił zakresu koniecznych prac związanych z udostępnieniem żądanej informacji publicznej, czym naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Niezależnie od tej konstatacji wskazał, że nie można zgodzić się z uzasadnieniem, że konieczność dokonania analiz dokumentów będących w posiadaniu instytucji i ewentualne ich przejrzenie oraz udzielenie odpowiedzi, kwalifikuje każdorazowa informację publiczną jako przetworzoną (a nie jako informację publiczną prostą). Odwołując się do orzecznictwa (m.in. do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 134/19) strona zaakcentowała, iż w sprzeczności z zasadą dostępu do informacji publicznej pozostaje kwalifikowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej tylko z uwagi na fakt, że jest ona przygotowywana dla wnioskującego podmiotu poprzez czynności polegające na odnalezieniu odpowiednich dokumentów, sporządzeniu ich kopii i anonimizacji, nawet jeżeli są one czasochłonne i wymagają zwiększonego nakładu środków osobowych. Czynności tego rodzaju stanowią proste czynności kancelaryjno-biurowe o charakterze technicznym.

Przedstawioną w skardze argumentację skarżący uzupełnił o zarzut, w myśl którego, odmowa dostępu do informacji publicznej nie może mieć miejsca w oparciu o koncepcję nadużycia prawa do informacji publicznej. Zwrócił uwagę, że jedną z naczelnych zasad wyrażonych w art. 2 ust. 2 u.d.i.p. jest zakaz badania oraz wzywania do wykazywania interesu prawnego i faktycznego podmiotu ubiegającego się o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący zwrócił także uwagę, że uchybienia organu w zakresie naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a skutkowały również naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. W tym kontekście skarżący podniósł, że uzasadnienie decyzji powinno umożliwić sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu oraz motywów rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Centrum Kultury w C. wniósł o jej oddalenie. W ramach zaprezentowanego na tym etapie sprawy stanowiska, organ powtórzył argumentację ukierunkowaną na wykazanie, że strona nie występuje z wnioskiem ze względu na troskę o dobro publicznej oraz chęć wykorzystania żądanych informacji w celu poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej, lecz ze względów prywatnych. Dodał, że wnioskodawca w 2019 r. wystąpiła do organu Gminy oraz do jej jednostek organizacyjnych z kilkudziesięcioma wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, zawierających łącznie ok. 120 indywidualnych zapytań w różnych sprawach. Cechą wspólną tych wniosków jest to, że dotyczą one różnych tematów i w większości – dla udzielenia na nie odpowiedzi konieczny jest duży nakład pracy, poświęcony na analizę obszernej dokumentacji, wyszukanie konkretnych informacji i sporządzenie kopii w formie wskazanej we wniosku.

Podkreślił, że podobny stan faktyczny został w identyczny sposób oceniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ke 6/19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w C. z dnia 20 kwietnia 2021 r. (bez numeru) o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 22 marca 2021 r.

Materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanego aktu stanowiły przepisy art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zdaniem organu, informacja publiczna, o której udostępnienie wystąpiła strona we wniosku z dnia 22 marca 2021 r. ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a co za tym idzie, wnioskodawca obowiązany był wykazać spełnienie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W myśl tego przepisu, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji publicznej przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Brak wykazania przez wnioskodawcę wspomnianej przesłanki, pomimo skierowania do niego wezwania w tym zakresie, uzasadniał – zdaniem organu – wydanie decyzji odmownej w powołaniu na przepis art.16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 ust. 1 u.d.i.p.

Poprzedzając zasadnicze motywy stanowiska Sądu w sprawie należy na wstępie wskazać, że pojęcie informacji publicznej zostało określone w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., zgodnie z którymi informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Prawo do uzyskania informacji obejmuje między innymi dostęp do dokumentów (ust. 2). Realizacja prawa dostępu do informacji publicznej spoczywa na podmiotach wymienionych w art. 4 ustawy tj. na organach władzy publicznej oraz innych podmiotach wykonujących zadania publiczne. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W kontekście unormowań prawnych u.d.i.p. należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest w szczególności do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej i czy ewentualnie była to informacja o przetworzonym charakterze a wnioskodawca wykazał ze swej strony istnienie przesłanki szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, tzn. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.

W sprawie niespornym jest to, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej charakter informacji publicznej, która jest w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p.). W sprawie, adresat wniosku nie kwestionował również, że informacje objęte zakresem wniosku z dnia 22 marca 2021 r. stanowią informację publiczną. Jak już wspomniano na wstępie, okolicznością sporną w sprawie była natomiast ocena charakteru wnioskowanej przez stronę informacji publicznej, tj. czy informacja ta ma charakter przetworzony, a w dalszej kolejności, czy w sprawie mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obligujący występującego z wnioskiem o wykazanie, że informacja publiczna w zakresie objętym żądaniem wniosku jest szczególnie istotna dla interesu publicznego.

Wymaga zaakcentowania, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji informacji przetworzonej. Lukę tę wypełnia literatura i orzecznictwo sądowoadministracyjne, które dokonały podziału informacji publicznej na prostą i przetworzoną. Informacja prosta to taka, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 334/19). Dostęp do "prostej" informacji publicznej ma właściwie nieograniczony charakter, co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., według których każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ani też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej. Natomiast udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 488/18, CBOSA).

Charakter informacji publicznej przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2951/16, CBOSA).

Wskazuje się przy tym, że informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez sam proces anonimizacji (pozbawienie danych wrażliwych, podlegających ochronie, np. danych osobowych), bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 309/20, CBOSA).

Należy również wskazać, iż oceny pod kątem ustalenia, czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony można dokonać na podstawie konkretnego przypadku i ustaleń poczynionych w danej sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 334/19).

Na trudność zakreślenia granicy pomiędzy informacją publiczną przetworzoną a informacją prostą zwraca uwagę orzecznictwo sądowoadministracyjne dostrzegając, że powyższy problem pojawia się m.in. wówczas, gdy wnioskodawca żąda przedstawienia mu wielu informacji prostych. W tym zakresie dominuje stanowisko, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11 oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12). W takiej sytuacji organ zobowiązany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, CBOSA). Innymi słowy, podmiot zobowiązany przy kwalifikacji żądanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej jest zobligowany do wskazania, szczegółowej identyfikacji czynności (co do ilości i zakresu), które musi podjąć w celu wytworzenia danej informacji przetworzonej. Zazwyczaj chodzi o te czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych (dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 518/19, CBOSA).

Potrzeba wyczerpującego przedstawienia powyższych kwestii wynika również z wymogów formy, w jakiej podmiot zobowiązany winien podjąć rozstrzygnięcie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięcia wydawanego w tym przedmiocie należy stosować odpowiednio regulację art. 16 u.d.i.p., odsyłającego z kolei w ust. 2 do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl zaś art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Oznacza to, że odmawiając udostępnienia informacji publicznej przetworzonej organ obligowany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozstrzyganej sprawy należy podnieść, że uzasadnieniu kontrolowanej decyzji organ przedstawił możliwe przypadki uzasadniające kwalifikowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej a następnie wskazał, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji przetworzonej albowiem "Rozpoznanie wniosku wymagałoby stosownego przetworzenia wielu informacji – odpowiedniego zestawienia informacji".

Poza tym lakonicznym stwierdzeniem, w zaskarżonej decyzji brak jest jakiejkolwiek dodatkowej argumentacji organu, która dawałaby podstawę do przyjęcia, że istotnie wnioskowana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. W szczególności, brak jest wyjaśnienia co adresat wniosku rozumiał pod stwierdzeniem "wielu informacji". Spostrzeżenie to uznać należy za tym bardziej istotne jeśli zważyć, że z treści wniosku nie wynika prima facie, by udzielenie żądanej informacji wymagałoby od adresata tegoż wniosku przeprowadzenia pracochłonnych i angażujących personel pracowniczy szczegółowych i obszernych analiz zbioru dokumentów, bez których adresat wniosku nie byłby w stanie udzielić wnioskodawcy żądanych informacji. Odwołując się do treści żądania wniosku należy przypomnieć, że wnioskodawca wystąpił o udostępnienie mu informacji w następującym zakresie:

- kto jest właścicielem strony [...] (pełna nazwa firmy/instytucji/osoby/fundacji) począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną;

- kto jest wydawcą strony [...] (pełna nazwa firmy/instytucji/osoby/fundacji) począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną;

- kto jest redaktorem naczelnym strony [...] (pełna nazwa firmy/instytucji/osoby/fundacji) począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną;

- kto jest administratorem strony [...] (pełna nazwa firmy/instytucji/osoby/fundacji) począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną.

Wnioskodawca wniósł jednocześnie o udostępnienie skanu umowy na prowadzenie strony internetowej www.chocianow.pl począwszy od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną.

Taka treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej przy braku staranności ze strony adresata tegoż wniosku w podaniu szczegółowego (i weryfikowanego tym samym) wyjaśnienia przesłanek na podstawie których uznał on, że wniosek z dnia 22 marca 2021 r. zawiera żądanie udostępnienia informacji publicznej o charakterze informacji przetworzonej, nie pozwala Sądowi uznać na tym etapie sprawy zasadności przyjętej przez organ kwalifikacji wniosku jako zawierającego żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, a w dalszej kolejności, przeprowadzenia oceny co do prawidłowości zastosowania przepisu art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Jakkolwiek niewątpliwie wnioskodawca, wezwany do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. nie uczynił zadość temu wezwaniu, niemniej, by przyjąć w ogóle istnienie takiego obowiązku po jego stronie należałoby mieć pewność, że adresat wniosku dokonał prawidłowej kwalifikacji pomieszczonej w nim informacji publicznej jako przetworzonej. Co za tym idzie, muszą zostać wykazane weryfikowane przesłanki do stwierdzenia, że wezwanie to miało swoją rzeczywistą podstawę prawną. Lakoniczne stanowisko adresata wniosku nie pozwala na tym etapie natomiast ocenić, czy istotnie informacja publiczna objęta zakresem żądania wniosku ma charakter przetworzony.

Wypada w tym miejscu dodać, że także w treści wezwania strony do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p adresat wniosku nie uzasadniał i wyjaśnił dlaczego przyjął taką a nie inna kwalifikację informacji publicznej.

W podsumowaniu tej części rozważań należy stwierdzić zasadność podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 ust. u.d.i.p. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do przedstawionej w zaskarżonej decyzji argumentacji organu odnośnie do tego, że skarżący nadużywa prawa do dostępu do informacji publicznej to zaakcentować należy, że głównym celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest społeczna kontrola władzy publicznej.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje pogląd dopuszczający możliwość stosowania konstrukcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, definiujący owo nadużycie jako próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (wyrok NSA z dnia 24 września 2019 r. sygn. I OSK 715/18; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Po 732/19). Jeśli natomiast rzeczywistą intencją wystąpienia z wnioskiem informacyjnym są inne względy, to nie zasługują one na aprobatę, albowiem w takim przypadku stanowią one przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej (wyrok WSA W Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. II SA/Go 819/18, dostępny na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej powoływana jako CBOSA).

Co ważne, nadużycie nie neguje prawa, a jedynie tamuje drogę do jego uzyskania. Jakkolwiek więc dostęp do informacji publicznej z zasady nie podlega ograniczeniom (poza wyjątkami określonymi w art. 5 u.d.i.p.), to jednak można powołać się na okoliczność, że w danej sprawie zachodzi przypadek nadużycia prawa do informacji publicznej i odmówić jej udostępnienia z tego powodu. Wszakże w takim wypadku rzeczą organu jest przytoczenie w danej sprawie konkretnych okoliczności faktycznych mających związek z tą konkretną sprawą (wnioskiem), a przede wszystkim z danym organem (podmiotem zobowiązanym), do którego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony, zaś uzasadnienie winno przede wszystkim wskazywać np. ile wniosków i w jakim czasie wpłynęło od wnioskodawcy do tego konkretnego organu oraz czego dotyczyły, jeżeli organ wywodzi nadużycie prawa w związku z liczbą składanych wniosków. Tymczasem, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił w większości jedynie ogólne rozważania dotyczące nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, nie odnosząc ich do rozpatrywanej sprawy poza stwierdzeniem, że wnioskowane informacje wykorzystywane są przez stronę celem tworzenia materiałów prasowych o charakterze oszczerczym w stosunku do osób w jakikolwiek sposób związanych z Gminą Chocianów. W nawiązaniu do tej argumentacji Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 388/21 (dostępny na CBOSA), w sprawie tego samego skarżącego w którym Sąd fakt prowadzenia przez stronę portalu internetowego – www.chocianow.com.pl uznał za okoliczność przesądzającą o tym, że wnioskodawca ma realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Takie stwierdzenie organu przeczy zatem tezie, że żądane informacje służą wyłącznie celom osobistym. W tym miejscu wskazać trzeba, że art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 1914 ze zm.) wprost odsyła do ustawy o dostępie do informacji publicznej jako podstawowego instrumentu do uzyskania takiej informacji.

Reasumując, podnoszoną przez organ kwestię nadużycia przez skarżącego prawa do informacji publicznej należy wskazać, że w zaskarżonej organ nie przytoczył konkretnych okoliczności faktycznych wspierających takie przekonanie organu. Argumentacja w tej materii jest ogólnikowa, z kolei zaś zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenia organu o oszczerczym charakterze materiałów publikowanych przez skarżącego mają charakter polemiczny i nie zostały dowiedzione. Nie poddają się ocenie Sądu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 372/21; dostępny na CBOSA).

Odnosząc się końcowo do powołanego przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie o sygn. akt SAB/Ke 6/19 należy wskazać, że kategoria nadużycia prawa na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej musi być oceniana każdorazowo na tle konkretnych okoliczności faktycznych. Okoliczności faktyczne rozstrzyganej sprawy nie są identyczne jak te zawarte we wspomnianym wyroku. Ponadto, jak już wspomniano, skarżący prowadzi portal internetowy [...] a zatem, jak również podkreślono, ma realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej,

Kierując się całością przedstawionej argumentacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł jak w punkcie I wyroku.

Zawarte w punkcie II wyroku orzeczenie w przedmiocie zwrotów kosztów postępowania znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 200 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie organ zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia złożonego wniosku, na podstawie właściwie zastosowanych przepisów tej ustawy, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania.