Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 102/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "D." Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 985/14 w sprawie ze skargi "D." Spółki z o.o. w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz "D. Spółki z o.o. w K.280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

IIGSK 102/15

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 3 października 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "D.Sp. z o.o. z siedzibą w K. ( dalej:Skarżąca), na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2014 r. ( dalej Prezes NFZ), wydanej w przedmiocie odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że:.

W dniu 5 maja 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, na okres obowiązywania umowy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2016 r., w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna, w zakresie nocna i świąteczna opieka zdrowotna, na obszarze zabezpieczenia dla 150.000 osób – ryczałt miesięczny na terenie powiatu [...].

Zgodnie z ogłoszeniem postępowania konkursowego, ofertę należało złożyć w siedzibie Oddziału Wojewódzkiego NFZ pod rygorem odrzucenia, w formie pisemnej, z podpisanymi wszystkimi stronami dokumentów należących do oferty oraz w formie elektronicznej, w zamkniętych kopertach lub paczkach z pieczątką oferenta, w terminie do dnia 24 marca 2013 r. Otwarcie ofert nastąpiło w dniu 28 maja 2013 r.

W części jawnej postępowania, komisja konkursowa, zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz.U. z 2008 nr 164 poz. 1027 ze póżń. zm, dalej ustawa o świadczeniach), stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. Komisja konkursowa wezwała do usunięcia braków formalnych, 3 oferentów, przeprowadziła kontrolę u 3 oferentów i przyjęła do dalszego postępowania 3 oferty.

Z rankingu otwarcia z dnia 7 czerwca 2013 r. wynika, że Skarżąca zajęła 1 pozycję, z łączną liczbą 95,000 punktów, w tym za ofertę cenową - 30,000 punktów,

za kompleksowość - 5,000 punktów, za jakość - 35,000 punktów oraz za dostępność 25,000 punktów.

Następnie komisja konkursowa, na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej. W związku z faktem, że dwie oferty uzyskały identyczną liczbę punktów, tj. oferta Skarżącej oraz oferta J. R. prowadzącego R. [...], komisja konkursowa zaprosiła do negocjacjiww. świadczeniodawców. Ostatecznie w rankingu końcowym w wyniku przeprowadzonych negocjacji, oferta spółki została sklasyfikowana na 2 pozycji. Komisja wskazała, że najkorzystniejszy bilans ceny do przedmiotu zamówienia przedstawił J. R. i jego oferta została wybrana celem zawarcia umowyi uwzględniona w rozstrzygnięciu postępowania konkursowego z dnia 11 czerwca 2013 r.

Od powyższego rozstrzygnięcia Skarżąca odwołała się, zarzucając naruszenie swojego interesu, poprzez niewybranie jej oferty, naruszenie postanowień załącznika nr 2 do rozporządzenia nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. oraz załącznika do zarządzenia nr 22/2013/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 kwietnia 2013 r.

Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., oddalił odwołanie spółki i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie, a po powtórnym przeprowadzeniu analizy akt sprawy, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., działając na podstawie art. 132 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.), w trybie samokontroli, postanowił uchylić swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. i uwzględnić odwołanie Skarżącej.

Pismem z dnia 23 lipca 2013 r. "R. [...] złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] lipca 2013 r., a po rozpatrzeniu odwołania, Prezes NFZ decyzją z dnia [...] października 2013 r., uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] lipca 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W ocenie Prezesa NFZ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji miał wykazać, w jakim charakterze brali udział w postępowaniu konkursowym spółka oraz oferent oraz czy możliwe było orzekanie w niniejszej sprawie w trybie § 1 albo § 2 art. 132 Kpa, ewentualnie miał przesłać Prezesowi NFZ, złożone przez spółkę odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] czerwca 2013 r., jako organowi II instancji celem jego rozpatrzenia.

Po otrzymaniu akt, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2013 r.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym do zarzucanego braku zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, zaznaczył, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się przesłane przez spółkę faksem potwierdzenie o terminie zapoznania się z aktami, podpisane przez Prezesa Zarządu spółki. Nadto, jak podał Prezes NFZ, pismem z dnia 31 października 2013 r. poinformowano spółkę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodówi materiałów oraz zgłoszonych żądań, z czego spółka skorzystała w dniu 12 listopada 2013 r. W ocenie Prezesa NFZ, zarzut niepowiadomienia spółki o nowym terminie rozpatrzenia sprawy, przedłużenia terminu na rozpoznanie sprawy do 28 czerwca 2013 r. i późniejsze, tj. w dniu 1 lipca 2013 r. powiadomienie o tym fakcie spółki, nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tym bardziej,że spółka została poinformowana o terminie do zapoznania się z aktami sprawy i składania wniosków i zastrzeżeń.

Prezes NFZ wyjaśnił, że oferenci, których oferty uzyskały identyczną punktację końcową i otrzymali maksymalną punktację za ofertę cenową, złożyli propozycje udzielania świadczeń opieki zdrowotnej po cenie minimalnej przedstawionej przez Oddział Wojewódzki NFZ. Obaj oferenci wyrazili zgodę na to, że ustalenie ostatecznej oferty cenowej świadczeń opieki zdrowotnej nastąpi poprzez złożenie propozycji na piśmie, przy równoczesnej obecności obu świadczeniodawców. Powyższe czynności zostały przeprowadzone, zgodnie z zasadami określonymi w art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach.

Prezes NFZ wskazał również, że zarówno z treści załącznika nr 2 do zarządzenia nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jaki z innych obowiązujących przepisów prawa, nie wynika, że oferent nie może zaproponować ceny niższej niż cena minimalna przedstawiona przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Z treści powyższego załącznika wynika, że oferent proponując cenę niższą niż cena minimalna nie może uzyskać wyższej punktacji za ofertę cenową.

Wobec posiadania przez spółkę aparatu RTG i przyznania z tego tytułu dodatkowych punktów, Prezes NFZ wskazał, że stosownie do § 18 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznych (Dz.U. z 2011 r. Nr 51, poz. 265) ogranicza się stosowanie jezdnego i przenośnego sprzętu radiologicznego wyłącznie do przypadków, gdy przybycie pacjenta do stacjonarnego urządzenia radiologicznego jest przeciwwskazane ze względów medycznych. Tak więc aparat RTG przyłóżkowy nie może być stosowany poza szpitalami. Natomiast komórka organizacyjna zgłoszona w ofercie jako miejsce realizacji świadczeń, objętych przedmiotem postępowania konkursowego jest poradnią (gabinetem) lekarza podstawowej opieki zdrowotnej nie zaś szpitalem.

Co do zarzutu braku udostępnienia spółce całej dokumentacji z prowadzonego postępowania, tj. braku udostępnienia danych osobowych osób, które zostały wykazane przez oferenta, Prezes NFZ zauważył, że dane osobowe osób które zostały wskazane przez oferenta, jako chronione ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926) nie mogły być udostępnione spółce.

Wskazał również, że w zarządzeniu nr 21/2013/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 kwietnia 2013 r. zarówno w warunkach wymaganych, jak i w dodatkowo ocenianych nie podniesiono kwestii dostępu dla osób niepełnosprawnych ruchowo. Zakres kontroli przeprowadzanej przez komisję konkursową, celem potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, odpowiadał kompetencjom określonym przez przepisy ustawy i akty wykonawcze wydane na jej podstawie oraz w Regulaminie Pracy Komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Stąd też, w ocenie Prezesa NFZ, bezzasadne jest powoływanie się przez Skarżącą na treść § 1 pkt 1 ppkt 3c zarządzenia nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. w związku z faktem, że ww. zarządzeniem nr 21/2013/DSOZ oraz zarządzeniem nr 22/2013/DSOZ z dnia 25 kwietnia 2013 r. w kryterium dostępności dodatkowo oceniane były: lokalizacja miejsca udzielania świadczeń oraz posiadanie sprzętu rejestrującego rozmowy telefoniczne. Jak podkreślił Prezes NFZ, komisja konkursowa stwierdziła, że oferent zapewnia dostęp do miejsca udzielania świadczeń opieki zdrowotnej dla osób niepełnosprawnych. Podał, że komisja konkursowa nie ma uprawnień do zastępowania w działaniu organów, powołanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2010 r.nr 243, poz. 1623 ze zm.) do stwierdzenia, czy podmiot narusza przepisy art. 7 ww. ustawy, tym bardziej, że w art. 9 ww. ustawy przewidziano możliwość, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zastosowanie odstępstwa od tych przepisów. Po analizie dokumentacji sprawy Prezes NFZ uznał, że zdjęcia oraz uwagi przedstawione przez spółkę nie pozwalają na przyjęcie założenia, że w trakcie postępowania konkursowego zaistniały przesłanki do odrzucenia oferty oferenta, określone w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach.

Powyższą decyzję Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie:

- art. 80ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.) i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez dokonanie przez Prezesa NFZ dowolnej oceny materiału dowodowego, bez zbadania istoty sprawy, z pominięciem treści zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą i uzasadnionych treścią odwołania,

- art. 36 k.p.a. poprzez niezawiadomienie Skarżącej o nowym terminie rozpatrzenia sprawy, bowiem zawiadomienie, że sprawa zostanie rozstrzygnięta do dnia 28 czerwca 2013 r. zostało doręczone Skarżącej dopiero 1 lipca 2013 r., czyli już po wydaniu decyzji,

- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

- art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, poprzez wskazanie, że oferent spełniał wymagane warunki określone w przepisach prawa oraz warunki określone przez Prezesa NFZ, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3, w dniu złożenia oferty oraz w momencie rozpatrywania odwołania, w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w aktach postępowania, w tym załączona dokumentacja zdjęciowa wskazują, że podjazd dla niepełnosprawnych nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

- § 71 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż obiekt zgłoszony przez oferenta nie ma zamontowanych wymaganych pochylni, które mają zamontowane obustronne poręcze, przy czym odstęp między nimi powinien mieścić się w granicach od 1 m do 1,1 m,

- § 1 pkt 1 podpunkt 3c zarządzenia nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określania kryteriów oceny ofert w postępowaniuw sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdyż ocena oferty winna być oceniana z uwzględnieniem dostępności, ocenianej w szczególności przez brak barier dla osób niepełnosprawnych, tymczasem obiekt zgłoszony przez oferenta posiada istotne ograniczenie dla osób niepełnosprawnych, poprzez brak pochylni z obustronnymi poręczami oraz brak krawężników, co uniemożliwia niepełnosprawnym dostanie się do jego obiektu, a zatem nie powinna być mu przyznana maksymalna liczba punktów za dostępność, tj. 25 pkt,

- załącznika nr 2 do rozporządzenia nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r., poprzez rozstrzygnięcie postępowania poniżej ceny minimalnej,

- art. 147 ustawy o świadczeniach, poprzez zmianę w toku postępowania kryterium oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, poprzez nieuznanie skarżącej aparatu RTG i stwierdzenie, że konieczna jest pracownia RTG, w sytuacji, gdy nie wynika to z zapytania ofertowego ani innych przepisów wskazanych w ogłoszeniu postępowania,

- zarządzenia nr 22/2013/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 kwietnia 2013 r., poprzez nieuznanie przez NFZ uchybień i nieprawidłowości stwierdzonych przez NFZw latach 2010 - 2013 podczas kontroli u oferenta w ramach realizacji usług nocneji świątecznej opieki zdrowotnej,

- art. 10 k.p.a. oraz art. 134 ust. 2 ustawy o świadczeniach, poprzez nieudostępnienie oferentowi całej dokumentacji z prowadzonego postępowania, w tym nieudostępnienie danych osób, które były wykazane przez oferenta, a które to działanie uniemożliwia pełne odniesienie się do mogących wystąpić w tym postępowaniu nieprawidłowości,

- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez naruszenie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowyo udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, poprzez wybranie oferty oferenta, pomimo, że oferta skarżącej spółki była korzystniejsza,

- art. 79 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez niezawiadomienie Skarżącej o kontroli z siedmiodniowym wyprzedzeniem.

Wyrokiem z dnia 3 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę.

W motywach uzasadnienia wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wydając zaskarżone decyzje organy obu instancji nie dopuściły się uchybień mogących mieć wpływ na wynik sprawy, zatem zarzuty podniesione przez Skarżącą nie zasługują na uwzględnienie.

Wskazał, że Skarżąca w swoich zarzutach koncentruje się na rozstrzygnięciu postępowania konkursowego w oparciu między innymi o przedstawienie przez oferenta ceny niższej niż cena minimalna oraz stawia zarzuty naruszenia prawa procesowego.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, obaj oferenci wyrazili zgodę na to, by ustalenie ostatecznej oferty cenowej świadczeń opieki zdrowotnej nastąpiło poprzez złożenie propozycji na piśmie, przy równoczesnej obecności obu świadczeniodawców. Powyższe czynności zostały przeprowadzone, zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach. Wobec tego za bezzasadny uznał zarzut co do braku podstaw prawnych dla przeprowadzenia negocjacji w ww. sposób tym bardziej, że Skarżąca wyraziła zgodę na ich przeprowadzenie według wskazanej formułyi przedstawiła nową ofertę cenową.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że zarówno z treści załącznika nr 2 do zarządzenia nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z późniejszymi zmianami, jak i z innych obowiązujących przepisów prawa nie wynika, że oferent nie może zaproponować ceny niższej niż cena minimalna przedstawiona przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Z treści powyższego załącznika wynika natomiast, że oferent proponując cenę niższą niż cena minimalna nie może uzyskać wyższej punktacji za ofertę cenową. Sąd podkreślił, że każdy z oferentów przygotowując ofertę cenową opierał ją na własnej kalkulacji kosztów i analizie ekonomiczno-finansowej, gdyż NFZ nie ma prawa ingerować w działalność gospodarczą podmiotów udzielających świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie wskazał, odnosząc się do zarzutu rażąco niskiej ceny zaproponowanej przez oferenta, a tym samym, jak podała Skarżąca, obniżenia jakości udzielania świadczeń zdrowotnych, że wybrana w rozstrzygnięciu postępowania oferta była niższaod oferty cenowej skarżącej o 3%.

Nadto, Sąd pierwszej instancji przytaczając treść § 64 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach stwierdził, że jeżeli w wyniku weryfikacji dostarczonych informacji o nieprawidłowościach występujących u świadczeniodawcy realizującego umowę o udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej okaże się, że świadczeniodawca przedstawił fałszywe danew swojej ofercie bądź nie realizuje obowiązującej umowy, w tym nie zapewnia odpowiedniej jakości realizowanych świadczeń, wówczas Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ może, zgodnie § 36 Załącznika do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej(Dz.U. z 2008 r. Nr 81, poz. 484), może rozwiązać umowę w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Wobec podnoszonego przez Skarżącą braku przyznania jej dodatkowych punktów za posiadanie aparatu RTG w lokalizacji Sąd stwierdził, że stosownie do § 18 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011 r.,w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznych (Dz.U. z 2011 r. Nr 51, poz. 265) ogranicza się stosowanie jezdnego i przenośnego sprzętu radiologicznego wyłącznie do przypadków, gdy przybycie pacjenta do stacjonarnego urządzenia radiologicznego jest przeciwwskazane ze względów medycznych. Z powyższego wynika, że aparat RTG przyłóżkowy nie może być stosowany poza szpitalami. Skarżąca w ofercie wskazała, że świadczenia realizowane będą w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego, tj. D. [...] z siedzibą w K. przyul. H. S. Z księgi rejestrowej prowadzonej dla ww. podmiotu wynika, że wspomniane wyżej przedsiębiorstwo prowadzi działalność w rodzaju ambulatoryjne świadczenia zdrowotne. Jako miejsce realizacji świadczeń wskazano komórkę organizacyjną o kodzie 0010, tj. poradnia (gabinet) lekarza podstawowej opieki zdrowotnej nie zaś szpital, mimo że, jak podnosiła Skarżąca, pod adresem wskazanym w ofercie jest w księdze rejestrowej wpisany szpital. Aparat mobilny, jak wskazano powyżej, może być stosowany jedynie w przypadku, gdy przybycie pacjenta do stacjonarnego urządzenia radiologicznego jest przeciwskazane ze względów medycznych to znaczy, że nie może być stosowany poza szpitalami,tj. w przychodniach typu ambulatoryjnego, a komórka organizacyjna o takim charakterze została zgłoszona w ofercie, jako miejsce realizacji świadczeń objętych przedmiotem postępowania. Zasadnie zatem, w ocenie Sądu pierwszej instancji, Prezes NFZ uznał, że na pytanie dotyczące zapewnienia diagnostyki RTG w lokalizacji, powinna być udzielona przez Skarżącą odpowiedź przecząca. W konsekwencji, Prezes NFZ zasadnie nie przyznał Skarżącej w powyższym kryterium oceny żadnych punktów.

Odnosząc się do zarzutu braku udostępnienia Skarżącej protokołów kontroli przeprowadzonej w 2013 r. u oferenta, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w 2013 r. odbyła się wizytacja miejsca udzielania przez niego świadczeń. Wynikiem przeprowadzonych czynności było sporządzenie protokołu wizytacji, a nie, jak wskazuje Skarżąca, protokołu kontroli. Powyższy tryb nie stanowił przeprowadzenia kontroli w rozumieniu art. 64 ustawy o świadczeniach. Jednocześnie Sąd podkreślił, że Skarżąca została zapoznana z pełną dokumentacją kontroli przeprowadzonej w latach 2010-2013 u oferenta, a w związku z faktem, że nie występowała o dostępdo dokumentacji z ww. wizytacji, stąd też dokumentacja ta nie została jej okazana. Nadto wskazał, że brak udostępnienia przez organy NFZ danych osobowych osób, które zostały wykazane w ofercie wskazanejw rozstrzygnięciu postępowania, ma podstawę w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Dane te jako chronione powyższą ustawą nie mogły być bowiem udostępnione Skarżącej.

Co do postawionego przez Skarżącą zarzutu naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, Sąd wskazał, że w zarządzeniu Nr 21/2013/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 kwietnia 2013 r. zarówno w warunkach wymaganych, jak i w dodatkowo ocenianych nie podniesiono kwestii dostępu dla osób niepełnosprawnych ruchowo. Stąd też zarzut sformułowany przez Skarżącąw powyższym zakresie nie ma uzasadnionych podstaw, gdyż nie mógł mieć wpływuna rozstrzygnięcie organu podjęte w postępowaniu dotyczącym rozstrzygnięcia postępowania konkursowego.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie dopatrzył się również naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., gdyż organ przeprowadził postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zebrał i rozważył cały materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie.

Od powyższego wyroku Skarżąca,wniosła skargę kasacyjną zarzucając:

I. na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2012 poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) :

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów przedstawionych w skardze:

- uchybień oraz nieprawidłowości stwierdzonych przez NFZ w latach 2010-2014 podczas kontroli u oferenta "R. [...] w ramach realizacji usług Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej,

- podania przez oferenta "R. [...] w ofercie złożonej w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Fundusz nieprawdziwych informacji odnośnie kar umownych nałożonych przez oferenta podczas realizacji świadczeń w latach 2010 - 2014, a tym samym możliwość popełnienia przez owego świadczeniodawcę wykroczenia z art. 193 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej ze środków publicznych,

- nie odrzucenia przez NFZ oferty "R. [...] pomimo, iż w ofercie zostały złożone nieprawdziwe informacje, odnośnie kar umownych nałożonych na ten podmiot w okresie 2010-2014,

- nie przyjęciu, na podstawie art. 155 ust 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, iż umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta z J. R. "R. [...]" jest nieważna, gdyż zawarto ją z oferentem, którego oferta podlegała odrzuceniu z przyczyn wskazanych w umowie;

- nie spełniania przez obiekt, w którym "R. [...] świadczył usługi przepisów prawa budowlanego określonych w § 71 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

- nie spełniania przez obiekt, w którym "R. [...]świadczył usługi przepisów dotyczących dostępności obiektów dla osób niepełnosprawnych określonych w § 1 pkt 1 podpunkt 3c zarządzenia nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011r. w sprawie określania kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i nie przedstawienie ich oceny.

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkujące rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego oraz przyjęciem stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną, a więc nie dokonaniem przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli decyzji organu administracyjnego, a przez to zaakceptowaniem naruszenia przez ten organ przepisów art. 7, 8, 10, 77 § 1 i 80 k,p,a,, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało ustalenie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, polegające na przyjęciu, iż oferta "R. [...] spełniała wymagania stawiane w postępowaniu konkursowym i jako taka nie podlegała odrzuceniu.

II. na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 149 ust 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż oferta "R. [...] spełniała wymagania stawiane w niniejszym postępowaniu konkursowym.

Wobec podniesionych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.

W ocenie Skarżącej Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do najistotniejszego zarzutu, stanowiącego podłoże niniejszego sporu, a mianowicie kwestii otrzymania przez "R. [...] kar umownych podczaskontroli w latach 2010 - 2014 r. Niniejsze kary wiązały się z punktami ujemnymi w niniejszym postępowaniu konkursowym, które oferent powinien ująć w ofercie, a czego nie uczynił. Gdyby ww. oferent ujął w ofercie wszystkie punkty ujemne (kilka), związane z karami nałożonymi w latach 2010 - 2014 jego oferta byłaby na drugim miejscu w rankingu otwarcia i zamknięcia, a zatem nie wygrałaby niniejszego postępowania.

Natomiast oferent "R. [...] w ofercie złożonej w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Fundusz dopuścił się podania nieprawdziwych informacji odnośnie kar nałożonych przez oferenta podczas realizacji świadczeń w latach 2010 - 2014, atym samym mogło dojść do popełnienia przez owego świadczeniodawcę wykroczenia z art. 193 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Na tej podstawie ww. oferta winna być odrzucona, jako zawierająca informacje nieprawdziwe.Tym samym Sąd pierwszej instancji winien przyjąć, iż na podstawie art. 155 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta z J. R. "R. [...] jest nieważna, gdyż zawarto ją z oferentem, którego oferta podlegała odrzuceniu z przyczyn wskazanych w umowie. Przyczyna odrzucenia w tym przypadku wynika wprost z treści art. 149 ust 2 ustawy o świadczeniach, który stanowi, iż odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje.

Skarżąca spółka wskazała, że NFZ sam zmienił jedną z odpowiedzi ankietowych ww. świadczeniodawcy dotyczącej jednego z uchybień, które zostały stwierdzone w trakcie realizacji świadczeń w latach 2010 - 2014. Oferent zaznaczył bowiem, iż przysługuje mu jeden punkt ujemny, co było zgodne z prawdą, a tymczasem NFZ zmienił przedmiotową odpowiedź i przyjął, że nie ma on punktów ujemnych.

Nadto, zdaniem Skarżącej Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do nie spełniania przez obiekt, w którym "R. [...] świadczył usługi przepisów prawa budowlanego określonych w § 71 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w § 1 pkt 1 podpunkt 3c zarządzenia nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określania-kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Skarżąca podkreśliła, że obiekt, w którym "R. [...] świadczy usługi nie spełnia podstawowych wymogów prawa budowlanego. Obiekt ten nie posiada pochylni dla osób niepełnosprawnych wraz z obustronnymi poręczami, co stanowi znaczne ograniczenie dostępności dla osób niepełnosprawnych, a tym samym stanowi naruszenie § 1 pkt 1 podpunkt 3c zarządzenia nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 20011 r. w sprawie określania kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przy ocenie dostępności zgodnie z pkt 3c ww. zarządzenia oceniania się brak barier dla osób niepełnosprawnych. Tymczasem obiekt zgłoszony przez "R. [...] posiada istotne ograniczenie dla osób niepełnosprawnych poprzez brak pochylni z obustronnymi poręczami oraz brak krawężników, co uniemożliwia niepełnosprawnym dostanie się do przedmiotowego obiektu, a zatem oferentowi R. [...] nie powinna być przyznana maksymalna liczba punktów za dostępność tj. 25 pkt w rankingu otwarcia i zamknięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest uzasadniona

Zasadnicze zarzuty skargi kasacyjnej w istocie formułowane są na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i wskazują na uchybienia Sądu I instancji w ramach art. 141 § 1 p.p.s.a., a więc na braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów zawartych w skardze. Skarżąca bowiem podniosła zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z 141 § 4 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i nie dokonanie przez Sąd prawidłowej kontroli decyzji organu administracyjnego a przez to zaakceptowaniem naruszenia prze ten organ art. 7 8.10.77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ramach tego zarzutu, Skarżąca zarzuciła, iż Sąd I instancji nie odniósł się do uchybień i nieprawidłowości stwierdzonych przez NFZ w latach 2010-2014 podczas przeprowadzonej u oferenta R. [...] w ramach realizacji usług Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej.

Nadto wskazał również, iż Sąd I instancji nie odniósł się do kwestii otrzymania przez R. [...] kar umownych podczas kontroli przeprowadzonej w latach 2010-2014, które ten oferent miał ująć w ofercie, a czego nie uczynił. Wskazał przy tym, iż gdyby ten oferent ujął punkty ujemne związane z nałożonymi karami to jego oferta byłaby na drugim miejscu.

Zarzucił również, że NFZ zmienił samodzielnie jedną z odpowiedzi ankietowych tegoż oferenta, a które dotyczyły uchybień stwierdzonych w toku realizacji świadczeń w latach 2010-2104.

Wskazać się więc należy, że przepis art. 141 § 4 ustawy stanowi jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Należy do nich zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze i ocenę ich wpływu na zgodność z prawem wydanego orzeczenia, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Uzasadnienie odpowiadające treści art.141 § 4 p.p.s.a winno więc zawierać przesłanki którym kierował się Sąd podejmując rozstrzygnięcie, tak aby można było prześledzić tok rozumowania sądu. Uzasadnienie wyroku, spełniające warunki określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. jest również niezbędne dla starannego sformułowania i wniesienia zarzutów skargi kasacyjnej, co umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie i w konsekwencji przeprowadzenie prawidłowej kontroli instancyjnej.

Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż uzasadnienie zaskarżonego wyrokunie odnosi się do wszystkich zarzutów, istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, w pozostałym zakresie powtarzając argumentację zawartą wuzasadnieniu decyzji Prezesa NFZ.

Sąd pierwszej pominął bowiem w uzasadnieniu wyrokuniektóre z zarzutów podniesionych w skardze i nie odniósł się w ogóle do przedstawionej argumentacji, a których ewentualne uwzględnienie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie przedstawił również w pełni stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę wydanego wyroku, nie odnosząc się również w tym zakresie do argumentacji przedstawionej przez organ I instancji.

Sąd I instancji pominął, co Skarżąca zarówno w toku postępowania, jak również w skardze wniesionej do Sądu podnosiła, iż w toku postępowania przed organem administracji nie uznano uchybień i nieprawidłowości stwierdzonych przez NFZ w latach 2010-2013 podczas kontroli u oferenta "R. [...] w ramach realizacji usług Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej.

Skarżący wskazywał, że podczas postępowania kontrolnego prowadzonego u oferenta R. [...] oceniono negatywnie niezgodność personelu realizującego świadczenia z personelem wykazanym w załączniku do umowy, co skutkowało nałożeniem kary. Kara została nałożona również z niezgłoszenie zmian do umowy, co wiąże się z przydzieleniem punktów ujemnych. Te okoliczności świadcząo udzielaniu świadczeń niezgodnie z harmonogramem. Wskazał również, iż stwierdzono nieprawidłowości co do prowadzonej dokumentacji lekarskiej i nie okazano drugiego gabinetu lekarskiego. Tym samym świadczenia były wykonywane w warunkach niezgodnych z umową.

Podkreślił również, iż oferent R. [...] w formularzu oferty udzielił odpowiedzi twierdzącej co do udzielania świadczeń w sposób i w warunkach nieodpowiadających wymogom określonym w umowie.

Natomiastkomisja konkursowa przyjęła stanowisko, że w przypadku udzielania świadczeń w sposób i w warunkach nie odpowiadających wymogom określonym w umowie, chodzi o brak sprzętu i wyposażenia wykazanego w umowie. Tym samym przyjęto, że w wypadku gdy w wystąpieniu pokontrolnym stwierdzono udzielanie świadczeń przez personel który nie był wskazany w umowie, ale o kwalifikacjach tożsamych jak w umowie, oferent winien udzielić odpowiedzi negatywnej. W konsekwencji komisja konkursowa nie znalazła podstaw do obciążenia oferenta R. [...] punktami ujemnymi w pytaniu, uznając że wobec udzielonej przez oferenta odpowiedzi "tak" odpowiedź winna brzmieć "nie".

Oferent R. [...] zdaniem Skarżącego nie podał również prawdziwych informacji co do nałożonych kar, comiałoby wpływ na wybór oferty.

W tym stanie rzeczy nieodzownym jest aby Sąd I instancji, dokonał rzetelnej oceny zarzutów oraz argumentacji Skarżącej a tym względzie, a także argumentacji wskazanej w zaskarżonej decyzji oraz dokonał kontroli jej legalności. Wynik kontroli powinien znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wyroku, zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji nie odnosząc się bowiem do zawartych w skardze zarzutów uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej w zakresie podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej. Na podstawie pisemnych motywów wyroku nie można stwierdzić bowiem dlaczego Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił sformułowanych w skardze zarzutów, jak i tego, z jakich przyczyn uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W tej sytuacji niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, co stanowi o zasadności zarzutu kasacyjnego opartego o podstawę określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wskazać jednocześnie należy, iż nie uzasadniony okazał się zarzut nie ustosunkowania się Sądu I instancji do zarzutu spełniania przez obiekt w którym oferent R. [...] świadczył usługi, przepisów prawa budowlanego. Uzasadnienie w tym względzie jest lakoniczne, jednakże w istocie stanowi ustosunkowanie się do zarzutów Skarżącej. Natomiast, fakt iż nie uwzględnia ono żądania Skarżącej nie uzasadnia przyjęcia iż nastąpiło naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie jego uzasadnienia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa materialnego, przed usunięciem uchybień w zakresie naruszeń przepisów postępowania należy uznać za przedwczesne.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżony wyrok całości i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 § 1 p.p.s.a..