Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 983/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 149
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jadwiga Smołucha, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 983/18

UZASADNIENIE

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] listopada 2017r., na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 149 z późn. zm.), po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia I. R. kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów - wymierzył I. R. karę pieniężną w wysokości 1500 zł (tysiąc pięćset złotych).

W uzasadnieniu organ podał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] [...] grudnia 2016 r., otrzymał drogą elektroniczną informację dotyczącą oferowania do sprzedaży, bez etykiet w języku polskim na aukcjach internetowych portalu [...] w sklepie [...] I.R. - produkt z Niemiec pn. "Kinder Maxi Mix Kalendarz Adwentowy 2016", zakupiony [...] listopada 2016r.

Przedstawiciele Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w dniu [...] stycznia 2017r. dokonali analizy produktów oferowanych na stronach internetowych portalu Allegro przez sklep [...]. Ustalono m.in., że podmiot ten oferuje do sprzedaży szeroką gamę produktów, w tym środki spożywcze wymagające przechowywania i transportu w warunkach chłodniczych (notatka służbowa z dnia [...] stycznia 2017r.).

Przedstawiciele Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] podejmowali próby przeprowadzenia kontroli pod adresem siedziby firmy [...] ([...] i [...] stycznia 2017r.). W dniu [...] lutego 2017r. podczas kolejnej próby przeprowadzenia kontroli osoba przebywająca pod adresem siedziby firmy poinformowała, że I. R. jest nieobecna i mieszka poza granicami kraju.

Ostatecznie, I. R. skontaktowała się telefonicznie z przedstawicielami organu i wyjaśniła, że do produktów wysyłanych klientom, dołącza kartki z tłumaczeniem w języku polskim oraz, że nie ma sensu przeprowadzenie kontroli, ponieważ nie magazynuje towaru, a zamówione artykuły zakupuje i wysyła na bieżąco.

W dniu [...] lutego 2017r. w siedzibie Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] okazano skarżącej dokumentację ze stron internetowych portalu Allegro, na których sklep [...] oferował do sprzedaży środki spożywcze. Ustalono, że na stronach sklepu internetowego "[...]" na portalu Allegro oferowane były do sprzedaży m.in. środki spożywcze nietrwale mikrobiologicznie:

• "Castello świeży serek z pieprzem" 125g Niemcy,

• "Minus L kremowy serek bez laktozy" 200g z Niemiec,

• "Patros grecki serek feta z mleka owczego" 150g,

• "Castello świeży serek z szczypiorkiem" I25g Niemcy,

• "Castello serek z ananasem i migdałami" 125g z Niemiec,

• "Gazi ser do Grillowania i na patelnię Natural" 200g,

• "Gazi ser do Grillowania i na patelnię Chili" 200g,

• "Gazi ser do Grillowania i na patelnię Curry" 200g,

• "Gazi ser do Grillowania i na patelnię Zioła" 200g,

• "Jogurt bez laktozy truskawka" 150g,

• "Jogurt bez laktozy wiśnia" 150g,

• "Jogurt bez laktozy brzoskwinia, marakuja" 150g,

• "Jogurt bez laktozy malina" 150g,

• "Serek naturalny podwójna śmietanka bez laktozy" 175g,

• "Ser twarogowy 40% tłuszczu bez laktozy" 200g,

• "Serek ziarnisty twarogowy bez laktozy" 200g,

• "Ser twarogowy odtłuszczony" 200g,

• "Bresso serek śmietankowy zioła Prowansji z Niemiec".

I. R. nie podpisała protokołu kontroli sklepu internetowego "[...]" I. R. w [...] (protokół kontroli sanitarnej interwencyjnej z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...]).

Następnie w dniu [...] lutego 2017r., I. R. złożyła do Powiatowego Inspektora Sanitarnego wniosek o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli w zakresie sprzedaży środków spożywczych wymagających przechowywania, transportu w warunkach chłodniczych, suplementów diety, preparatów do żywienia dzieci, środków wzbogaconych witaminami i minerałami.

Dnia [...] lutego 2017r. przedstawiciel Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] zatelefonował do I. R. w celu ustalenia terminu zakończenia kontroli - omówienia i podpisania protokołu kontroli interwencyjnej z dnia [...] lutego 2017r. oraz przeprowadzenia kontroli sanitarnej w związku z wnioskiem z [...] lutego 2017r.

Podczas rozmowy telefonicznej I. R. oświadczyła, że wycofuje wniosek z dnia [...] lutego 2017r. o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów PIS oraz, że w zaproponowanym przez organ terminie nie będzie przebywać pod adresem prowadzenia działalności, wskazała, by protokół kontroli został przesłany jej do podpisu pocztą.

W dniu [...] marca 2017r. I. R. złożyła wniosek o wykreślenie zakładu z rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z zakończeniem sprzedaży artykułów żywnościowych.

Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w dniu [...] marca 2017r. wydał decyzję nr [...] wykreślającą z rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej sklep "[...]" I. R. w zakresie internetowej sprzedaży środków spożywczych w opakowaniach producenta trwałych mikrobiologicznie.

Powiatowy Inspektor Sanitarny w pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wystąpił do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z wnioskiem o ukaranie I. R. karą pieniężną w związku z naruszeniem art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia [...] sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego I. R. rozpoczęła i prowadziła działalność polegającą na sprzedaży środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie za pośrednictwem serwisu aukcyjnego "[...]" (sklep: [...]) bez złożenia do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wymaganego ww. przepisami wniosku.

W dniu [...] października 2016 r. uzyskała zaświadczenie o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Inspekcji Sanitarnej w zakresie sprzedaży internetowej środków spożywczych w opakowaniach producenta trwałych mikrobiologicznie, kosmetyków.

Zgodnie z art. 63 ust. 2 pkt 10 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia: zatwierdzenie nie jest wymagane w odniesieniu do zakładów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w sprzedaży żywności "na odległość" (sprzedaży wysyłkowej), w tym sprzedaż przez Internet. Strona wprowadziła jednak do swojej oferty sprzedażowej środki spożywcze nietrwałe mikrobiologicznie.

W związku z powyższym powinna wystąpić ze stosownym wnioskiem i uzyskać zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z art. 61 pkt. 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Powiatowy inspektor sanitarny jest organem właściwym w sprawach rejestracji oraz zatwierdzania, warunkowego zatwierdzania, przedłużania warunkowego zatwierdzania, zawieszania oraz cofania zatwierdzenia zakładów, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność zawierającą jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego.

Zgodnie z art. 63 ust. 2 pkt 8 ww. ustawy zatwierdzenie nie jest wymagane w odniesieniu do przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną innych niż środki spożywcze produktów oraz wprowadzających do obrotu środki spożywcze opakowane, trwale mikrobiologicznie.

I. R. nie dopełniła formalności i nie złożyła stosownego wniosku w zakresie zatwierdzenia i wpisu do rejestru działalności gospodarczej polegającej m.in. na wprowadzaniu do obrotu środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie, wymagających przechowywania i transportu w warunkach chłodniczych.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 149 ze zm.), kto prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów lub wbrew decyzji o odmowie zatwierdzenia zakładu w trybie i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia nr 852/2004 oraz art. 63, podlega karze pieniężnej w wysokości do 5000 zł., nie mniej niż 1000 zł.

Ponadto, zgodnie z art. 104 ust. 1 i 2 ww. ustawy, kary pieniężne, o których mowa w art. 103, wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny. Przepis nakazuje uwzględnić przy wymierzaniu kary stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność przedsiębiorcy oraz wielkość produkcji.

Wszczynając postępowanie związane z wymierzeniem kary pieniężnej, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, organ wojewódzki pismem z dnia[...] czerwca 2017 r. zwrócił się do I. R., stosownie do w art. 104 ust. 2 tej ustawy, o złożenie oświadczenia dotyczącego wielkości obrotu uzyskanego ze sprzedaży środków spożywczych od dnia rozpoczęcia działalności w zakresie sprzedaży środków spożywczych do dnia w którym stwierdzono fakt jej prowadzenia.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustalając wysokość kary wziął pod uwagę stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia a w zakresie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych mających znaczenie dla bezpieczeństwa żywności fakt naruszenia przepisów dotyczących zatwierdzenia zakładów. Wskazał, że przy dystrybucji produktów nietrwałych mikrobiologicznie szczególnie ważne jest zachowanie ciągłości łańcucha chłodniczego. Niewłaściwe warunki przechowywania mogą doprowadzić do zatruć pokarmowych.

Ponadto Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wskazał, iż obowiązkiem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie produkcji, a w tym przypadku w zakresie obrotu żywnością jest prowadzenie tej działalności zgodnie z decyzją, bądź zaświadczeniem wydanym przez właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który wydając taką decyzję ocenia warunki bezpiecznego wprowadzania do obrotu żywności. Prowadzenie działalności wbrew temu wymogowi jest bezprawne.

Organ wymierzył karę pieniężną w wysokości 1500 zł, to jest w dolnej dopuszczalnej granicy, uznając że jest ona adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i naruszenia przepisów. Na wysokość kary wpływ miał również fakt, iż strona wycofała się z prowadzonej działalności w zakresie żywności i nie wprowadza za pośrednictwem portalu [...] (sklep [...]) środków spożywczych.

I. R. wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. polegającego na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego, ograniczenie się do protokołu kontroli interwencyjnej, pomimo tego, że nie został przeze nią podpisany oraz pomimo tego, że uniemożliwiono jej ustosunkowanie się do jego treści;

2. naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. polegającego na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, to jest nieprzesłuchanie I. R. co do przyczyn prowadzenia działalności w zakresie obrotu żywnością bez zatwierdzenia zakładu;

3. błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia - pominięcie ,że I. R prowadziła działalność gospodarczą w zakresie obrotu środkami żywnościowymi bez wpisu do rejestru zakładów podlegających zatwierdzeniu przez właściwego Inspektora Sanitarnego na skutek informacji uzyskanych telefonicznie od pracownika organu sanitarnego w[...], zgodnie z którą ze względu na specyfikę prowadzonej działalności, a w szczególności brak przechowywania towaru - nie musi dokonywać zgłoszenia.

Domagała się uchylenia decyzji i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania, bądź uchylenia decyzji i zmniejszenie kary do najniższej przewidzianej ustawą.

W uzasadnieniu podnosiła, że organ I instancji nie przeprowadził prawidłowego postępowania dowodowego, za podstawę ustaleń faktycznych przyjął jedynie protokoły kontroli interwencyjnej prowadzonej przez organu PPIS w [...]. Protokoły te nie zostały przeze nią podpisane, nie zostały też przedstawione. W konsekwencji pozbawiono ją możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności prawa do wniesienia uwag i zastrzeżeń do ich treści.

Organ I instancji dokonał niezgodnych z prawdą ustaleń faktycznych, albowiem do powstania wskazanego w decyzji uchybienia doprowadziła błędna informacja uzyskana telefonicznie od pracownika organu, zgodnie z którą ze względu na brak przechowywania towaru nie podlega obowiązkowi dokonania zgłoszenia oraz uzyskania wpisu do rejestru. Podejmując działalność bez uzyskania wpisu do rejestru, działała w zaufaniu do organów państwa oraz rzetelności ich działania.

Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lutego 2018r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 103 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 149 i 60), po rozpoznaniu odwołania I. R., od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2017 r. wymierzającej karę pieniężną w wysokości 1500 zł w związku z faktem prowadzenia działalności w zakresie obrotu żywnością w sklepie internetowym za pośrednictwem portalu [...], bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że jednym z wymogów wynikających z prawa żywnościowego jest obowiązek rejestracji każdego zakładu produkującego lub wprowadzającego do obrotu żywność w rejestrze prowadzonym przez właściwy organ urzędowej kontroli żywności. Większość zakładów objęta jest również obowiązkiem zatwierdzenia.

Obowiązek zatwierdzenia zakładu wynika z art. 61-64 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 31 ust. 2 lit. c rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. L 191 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE - Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 882/2004".

Zgodnie z art. 61 i 63 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zakłady, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz zakłady, które wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjęte urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej, muszą dokonać rejestracji i uzyskać zatwierdzenie w drodze decyzji właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 ww. ustawy, wniosek o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podmiot działający na rynku spożywczym powinien złożyć w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności.

Zatwierdzenie dokonywane jest na podstawie kontroli zakładu, w trakcie której sprawdzane jest spełnienie przez zakład wymagań higienicznych. Wymagania higieniczne dla zakładów produkcji i obrotu żywnością zostały określone w załączniku nr II do rozporządzenia nr 852/2004. Rozpoczęcie działalności na rynku spożywczym jest możliwe dopiero po uzyskaniu decyzji zatwierdzającej.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 852/2004, przedsiębiorstwa sektora spożywczego powiadamiają właściwy organ o każdym przedsiębiorstwie pod jego kontrolą, które uczestniczy w jakimkolwiek z etapów produkcji lub dystrybucji żywności, oraz zapewniają aktualne informacje na temat zakładów, w tym poprzez powiadamianie o każdej istotnej zmianie w działalności.

I. R. przed rozpoczęciem prowadzenia działalności w zakresie wprowadzania do obrotu środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie w sklepie internetowym, nie zgłosiła tej informacji do właściwego organu urzędowej kontroli żywności i nie uzyskała urzędowego zatwierdzenia przedmiotowego zakładu przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

Prowadzenie działalności polegającej na sprzedaży "na odległość" podlega wyłącznie rejestracji w rejestrze prowadzonym przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Stosownie do art. 63 ust. 2 pkt 10 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zatwierdzenie nie jest wymagane w odniesieniu do zakładów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w sprzedaży żywności "na odległość" (sprzedaży wysyłkowej), w tym sprzedaż przez Internet.

Jednakże w tej sprawie, strona nabywała środki spożywcze i przetrzymywała je, transportowała i potem wysyłała, co zostało potwierdzone w późniejszym wniosku strony o zatwierdzenie zakładu, w którym wyjaśniała, że wprowadza do obrotu środki wymagające przechowywania i transportu w warunkach chłodniczych, suplementy diety, preparaty do żywienia dzieci, środki wzbogacone witaminami i minerałami.

Ponadto z protokołu kontroli sanitarnej wynika, że I. R. w rozmowie telefonicznej wyjaśniła, że "zamówione artykuły zakupuje i wysyła na bieżąco" i "do wysłanych produktów dołącza kartki z tłumaczeniem w języku polskim".

Zatem, od momentu zakupu produktów do ich wysłania jest w posiadaniu produktów - co potwierdza, że brała udział w dystrybucji. W związku z tym, że była w ich posiadaniu (chociaż przez krótką chwilę) musi spełnić warunki bezpiecznego ich wprowadzania do obrotu. Z danych zamieszczonych na stronach internetowych portalu [...] wynikało, że strona posiadała duże ilości środków spożywczych, co również potwierdza przechowywanie ww. produktów. W związku z powyższym, obowiązkiem I. R. było uzyskanie zatwierdzenia prowadzonej działalności.

Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że zgodnie z przepisami prawa żywnościowego rejestrowana sprzedaż "na odległość" ma miejsce wtedy, gdy przedsiębiorca nie ma styczności z produktami żywnościowymi.

W odniesieniu do zarzutów odwołania wskazano, że skarżąca w dniu [...] lutego 2017 r. w siedzibie organu powiatowego w [...] miała możliwość wglądu w dokumentację stron internetowych, na których oferowała do sprzedaży środki spożywcze za pośrednictwem portalu [...]. Protokół nie został przez nią podpisany, bowiem jak wynikało z jego zapisu: "Pani R. stwierdziła, że nie ma czasu czekać na zakończenie pisania protokołu, opuściła pomieszczenie i oddaliła się z siedziby PSSE w [...]."

W dniu 28 lutego 2017 r. przedstawiciel Inspektora Sanitarnego w K. zatelefonował do I. R. w celu ustalenia terminu zakończenia kontroli - omówienia i podpisania protokołu kontroli interwencyjnej z dnia [...] lutego 2017 r. oraz przeprowadzenia kontroli sanitarnej w związku z wnioskiem złożonym w dniu [...] lutego 2017 r. Jednak skarżąca nie zgodziła się na ustalenie terminu podpisania ww. protokołu.

Przedstawiciele Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] sporządzili protokół w sposób właściwy, zamieszczając w nim istotne dla sprawy informacje, z przyczyn od organu niezależnych nie został podpisany przez stronę. Z protokołu wynika kiedy, gdzie, w jakim celu została przeprowadzona kontrola, kto ją przeprowadził i w czyjej obecności, a także zawiera ustalenia faktyczne. Protokół ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.

Jest on dowodem w sprawie, a jego nie podpisanie nie może skutkować bezkarnością przedsiębiorcy naruszającego przepisy prawa żywnościowego.

Strona została również poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i zgłoszenia ewentualnych żądań przed wydaniem decyzji administracyjnej, zatem bez wątpienia organ zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu. Z takiej możliwości nie skorzystała.

Fakt prowadzenia przez stronę działalności w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zatwierdzenie obiektu nie budzi wątpliwości. W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego strona zasadnie została ukarana karą pieniężną, w związku z faktem rozpoczęcia prowadzenia działalności w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o urzędowe zatwierdzenie zakładu, i zgodnie z obowiązującym stanem prawnym w chwili stwierdzenia niezgodności.

Znajomość i przestrzeganie przepisów prawa żywnościowego jest obowiązkiem każdego podmiotu działającego na rynku spożywczym. Zgodnie z art. 17 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463) odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, ponosi właściciel zakładu będący podmiotem działającym na rynku spożywczym.

Niedopełnienie obowiązku złożenia wniosku i uzyskania zatwierdzenia zakładu jest poważnym uchybieniem przedsiębiorcy. Ze względu na okoliczności, związane z bezpieczeństwem żywności oraz ochroną zdrowia i życia konsumentów, ustawodawca przewidział w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, odpowiedzialność podmiotów działających na rynku spożywczym w postaci kary pieniężnej.

Zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, przy rozpoczęciu działalności gospodarczej w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów, wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do wysokości 5000 zł, nie mniej niż 1000 zł.

Organ ma obowiązek wymierzyć karę w wysokości co najmniej 1000 zł, ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie żadnej swobody, natomiast ustalając jej wysokość, może wziąć pod uwagę dodatkowe okoliczności.

Kara została wymierzona w niskiej wysokości, przewidzianej ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W możliwie najszerszym zakresie uwzględnia okoliczności łagodzące, a jej dalsze obniżenie (lub odstąpienie od jej wymierzenia) byłoby niezgodne z ustawą. Samowolne rozpoczęcie prowadzenia działalności w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu wymaganego na podstawie wskazanych przepisów, a w konsekwencji brak nadzoru sanitarnego nad działalnością doprowadził do powstania bardzo wielu uchybień np. przerwanie łańcucha chłodniczego w przypadku produktów nietrwałych mikrobiologicznie, które mogły mieć istotny wpływ na jakość zdrowotną sprzedawanej żywności. Stopień społecznej szkodliwości stwierdzonego uchybienia musi być uznany za istotny.

Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że zgodnie z art. 55 rozporządzenia nr 882/2004, kara pieniężna powinna realizować również pewien skutek prewencyjny, zapobiegając popełnianiu podobnych uchybień w przyszłości. Celem kar pieniężnych określonych w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest bowiem zapobieganie naruszeniom prawa żywnościowego, które bezpośrednio, bądź pośrednio mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów żywności.

I. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2018r.

W jej uzasadnieniu wskazała, że w dniu [...] lutego 2017r. udała się do sanepidu w [...], w związku z kontrolą przeprowadzoną w jej firmie. Nie przeprowadzono wówczas kontroli aukcji w jej obecności, ustalenia organu to tylko domniemania. Ponadto gdy wcześniej zgłaszała w sanepidzie sprzedaż artykułów spożywczych, to powiedziano by wypisała przykładowe artykuły, nie informowano jej w kwestii artykułów nietrwałych biologicznie.

Wskazała na błąd edytora aukcji co do ilości oferowanych artykułów, domniemana sprzedaż została mocno zawyżona. Podniosła, że zastosowała się do zaleceń sanepidu i na wszelki wypadek złożyła wniosek o sprzedaż artykułów nietrwałych biologicznie. Sprzedaż internetowa była dodatkowym źródłem dochodu i zajmowała się nią po godzinach pracy.

Wskazała, że towar sprowadza z Niemiec na bieżąco, nie magazynuje go, a paczki robi bezpośrednio w Niemczech.

Obecnie wycofała sprzedaż artykułów spożywczych całkowicie. Nałożono kary pomimo, iż zastosowała się do zaleceń sanepidu, a w efekcie zakończyła sprzedaż. Nie było dowodów, że aukcje są faktycznie jej sklepu, a nie sfabrykowane przez pracowników sanepidu.

W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Sanitarny wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej była prawidłowa i znajdowała podstawę w przepisie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 149 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia".

Przypomnieć należy, że sprawa niniejsza rozpoczęła się od informacji jaka w dniu 29.12.2016 r., drogą elektroniczną wpłynęła do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w[...], o sprzedaży w sklepie internetowym pn. [...] I. R. w [...] "Kinder Maxi Mix Kalendarz Adwentowy 2016 z Niemiec", bez etykiet w języku polskim.

Sklep "[...]" I. R., od [...] października 2016 r. posiadał wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów inspekcji sanitarnej w zakresie sprzedaży internetowej środków spożywczych w opakowaniach producenta trwałych mikrobiologicznie.

W związku z powyższym przedstawiciele Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w dniu [...] stycznia 2017 r. dokonali analizy produktów oferowanych przez sklep internetowy "[...]" I. R. w [...], na stronach portalu [...]. Ustalono, że ww. podmiot oferuje do sprzedaży szeroką gamę produktów, w tym środki spożywcze wymagające przechowywania i transportu w warunkach chłodniczych.

Przedstawiciele Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] dwukrotnie podejmowali próbę przeprowadzenia kontroli, ale pod wskazanym adresem prowadzenia działalności nikogo nie zastano.

W dniu [...] lutego 2017 r. podczas kolejnej próby przeprowadzenia kontroli interwencyjnej, osoba przebywająca pod wskazanym adresem poinformowała, że I. R. jest nieobecna i mieszka poza granicami kraju.

Dnia [...] lutego 2017 r. I. R. zatelefonowała do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] celem uzyskania informacji jaki był powód kontroli. Podczas rozmowy wyjaśniła, że do wysyłanych przez siebie produktów dołącza kartki z tłumaczeniem w języku polskim oraz, że nie ma potrzeby przeprowadzanie kontroli, ponieważ nie magazynuje towaru, a zamówione artykuły zakupuje i wysyła na bieżąco.

W dniu [...] lutego 2017 r. w siedzibie Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] okazano skarżącej dokumentację stron internetowych, na których oferowała do sprzedaży środki spożywcze za pośrednictwem portalu [...].

Sklep internetowy pn. [...] na portalu [...] oferował do sprzedaży m.in. następujące środki spożywcze nietrwałe mikrobiologicznie:

• "Castello świeży serek z pieprzem" 125g Niemcy,

• "Minus L kremowy serek bez laktozy" 200g z Niemiec,

• "Patros grecki serek feta z mleka owczego" 150g,

• "Castello świeży serek z szczypiorkiem" 125g Niemcy,

• "Castello serek z ananasem i migdałami" 125g z Niemiec,

• "Gazi ser do Grillowania i na patelnię Natural" 200g,

• "Gazi ser do Grillowania i na patelnię Curry" 200g,

• "Gazi ser do Grillowania i na patelnię Zioła" 200g,

• "Jogurt bez laktozy truskawka" 150g,

• "Jogurt bez laktozy wiśnia" 150g,

• "Jogurt bez laktozy brzoskwinia, marakuja" 150g,

• "Jogurt bez laktozy malina" 150g,

• "Serek naturalny podwójna śmietanka bez laktozy" 175g,

• "Ser twarogowy 40% tłuszczu bez laktozy" 200g,

• "Serek ziarnisty twarogowy bez laktozy" 200g,

• "Ser twarogowy odtłuszczony" 200g,

• "Bresso serek śmietankowy zioła Prowansji z Niemiec".

Sporządzony wówczas protokół z kontroli sklepu internetowego "[...]" I. R., nie został podpisany przez skarżącą - z przyczyn leżących po jej stronie.

W dniu [...] marca 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał (na wniosek skarżącej) decyzję nr [...], wykreślającą z rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów inspekcji sanitarnej sklep "[...]" I. R. w zakresie internetowej sprzedaży środków spożywczych w opakowaniach producenta trwałych mikrobiologicznie.

W związku z tak ustalonym stanem faktycznym, słusznie Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. zwrócił się do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z wnioskiem o ukaranie I. R. karą pieniężną, w związku z naruszeniem art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Stosownie do tego przepisu podlega karze pieniężnej ten kto prowadzi działalność w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia nr 852/2004 oraz art. 63 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 61 i 63 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zakłady, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz zakłady, które wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjęte urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej, muszą dokonać rejestracji i uzyskać zatwierdzenie w drodze decyzji właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 ww. ustawy, wniosek o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podmiot działający na rynku spożywczym powinien złożyć w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności.

Zatwierdzenie dokonywane jest na podstawie kontroli zakładu, w trakcie której sprawdzane jest spełnienie przez zakład wymagań higienicznych. Wymagania higieniczne dla zakładów produkcji i obrotu żywnością zostały określone w załączniku nr II do rozporządzenia nr 852/2004. Rozpoczęcie działalności na rynku spożywczym jest możliwe dopiero po uzyskaniu decyzji zatwierdzającej.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 852/2004, przedsiębiorstwa sektora spożywczego powiadamiają właściwy organ o każdym przedsiębiorstwie pod jego kontrolą, które uczestniczy w jakimkolwiek z etapów produkcji lub dystrybucji żywności, oraz zapewniają aktualne informacje na temat zakładów, w tym poprzez powiadamianie o każdej istotnej zmianie w działalności.

I. R. przed rozpoczęciem prowadzenia działalności w zakresie wprowadzania do obrotu środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie poprzez handel w sklepie internetowym, nie zgłosiła tej informacji do właściwego organu urzędowej kontroli żywności i nie uzyskała urzędowego zatwierdzenia przedmiotowego zakładu przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

Skarżąca nabywała środki spożywcze przetrzymywała je, transportowała i potem wysyłała, co zostało potwierdzone w późniejszym wniosku o zatwierdzenie zakładu, w którym wyjaśniała, że wprowadza do obrotu środki wymagające przechowywania i transportu w warunkach chłodniczych, suplementy diety, preparaty do żywienia dzieci, środki wzbogacone witaminami i minerałami.

Z protokołu kontroli sanitarnej wynikało, że I. R. w rozmowie telefonicznej wyjaśniła, że "zamówione artykuły zakupuje i wysyła na bieżąco" i "do wysłanych produktów dołącza kartki z tłumaczeniem w języku polskim".

Zatem, od momentu zakupu produktów do ich wysłania była w posiadaniu produktów - co potwierdza, że brała udział w dystrybucji. W związku z tym, że była w ich posiadaniu (choćby krótko) musiała spełniać warunki bezpiecznego wprowadzania do obrotu.

Z danych zamieszczonych na stronach internetowych portalu [...] wynikało, że posiadała duże ilości środków spożywczych, co również potwierdzało konieczność przechowywania tych produktów. W związku z powyższym, obowiązkiem skarżącej było także uzyskanie zatwierdzenia prowadzonej działalności.

Podkreślenia wymaga, że skarżąca w dniu [...] lutego 2017 r. w siedzibie organu powiatowego w [...] miała możliwość wglądu w dokumentację stron internetowych, na których jej firma oferowała do sprzedaży środki spożywcze za pośrednictwem portalu [...]. Protokół nie został przez nią podpisany, bowiem jak w nim wskazano: "Pani R. stwierdziła, że nie ma czasu czekać na zakończenie pisania protokołu, opuściła pomieszczenie i oddaliła się z siedziby PSSE w [...]."

W ocenie Sądu protokół sporządzony został w sposób właściwy, zamieszczono w nim istotne dla sprawy informacje. Z protokołu wynika kiedy, gdzie, w jakim celu została przeprowadzona kontrola, kto ją przeprowadził i w czyjej obecności, a także zawiera ustalenia faktyczne. Protokół jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., jest dowodem, a jego rozmyślne niepodpisanie przez skarżącą nie ma znaczenia prawnego.

W toku postępowania administracyjnego skarżąca została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i zgłoszenia ewentualnych żądań przed wydaniem decyzji administracyjnej, organ zapewnił jej czynny udział w postępowaniu.

W odniesieniu do twierdzenia skarżącej, że została wprowadzona w błąd przez pracownika organu powiatowego w kwestii sprzedaży artykułów nietrwałych biologicznie, należy podnieść, że znajomość i przestrzeganie przepisów prawa żywnościowego jest obowiązkiem każdego podmiotu działającego na rynku spożywczym.

Zgodnie z art. 17 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463) odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, ponosi właściciel zakładu będący podmiotem działającym na rynku spożywczym.

Firma skarżącej od [...] października 2016 r. wpisana była do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów inspekcji sanitarnej w zakresie sprzedaży internetowej środków spożywczych w opakowaniach producenta - trwałych mikrobiologicznie.

Niedopełnienie obowiązku złożenia wniosku o wpis działalności w zakresie sprzedaży środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie i brak zatwierdzenia takiego zakładu było uchybieniem skarżącej.

Zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, przy rozpoczęciu działalności gospodarczej w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów, kara pieniężna może być wymierzona do wysokości 5000 zł, nie mniej niż 1000 zł. Zatem organ miał obowiązek wymierzyć karę w wysokości co najmniej 1000 zł.

Kara została wymierzona w wysokość 1500 zł, czyli w dolnej granicy przewidzianej ustawą.

Organ zasadnie wskazał, że rozpoczęcie prowadzenia działalności w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu, a w konsekwencji brak nadzoru sanitarnego mogło prowadzić do "przerwania łańcucha chłodniczego" istotnego w przypadku produktów nietrwałych mikrobiologicznie. Stopień społecznej szkodliwości takiego uchybienia nie jest błahy.

Słusznie organ wskazał, że zgodnie z art. 55 rozporządzenia nr 882/2004, kara pieniężna powinna realizować również skutek prewencyjny, zapobiegając popełnianiu podobnych uchybień w przyszłości. Celem kar pieniężnych określonych w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest zapobieganie naruszeniom prawa żywnościowego, które bezpośrednio, bądź pośrednio mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów żywności.

Zarzuty skargi - w świetle obowiązujących przepisów prawa - należało uznać za bezzasadne.

Ustawodawca w art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przewidział możliwość miarkowania kary, w oparciu o dodatkowe okoliczności, w tym dotyczące stopnia zawinienia, takiego miarkowania zdaniem Sądu organ dokonał.

Wymierzona kara w kwocie 1500 zł, została nałożona w adekwatnej wysokości, odpowiednio do stopnia zawinienia, szkodliwości czynu i zakresu naruszenia prawa. Organy orzekające działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a stan sprawy został wyjaśniony wszechstronnie, także z uwzględnieniem argumentów strony.

W tej sytuacji, Sąd przyjął, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i skargę jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił.