Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1210/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 5, pkt 6, pkt 6a, art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 62 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z/s w [....] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] września 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. sp. z o.o. z/s w [...] kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1210/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. w [....] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] maja 2021 r. [...] dotycząca oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy, po rozpatrzeniu wniosku Spółki z [...] marca 2016 r. decyzjami z [...] grudnia 2018 r., [...] czerwca 2019 r. i [...] marca 2020 r. Burmistrz Gminy [...], dalej "Burmistrz", odmawiał określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa i przebudowa instalacji termicznego przekształcania odpadów innych niż komunalne wraz z wyposażeniem infrastruktury gospodarowania tymi odpadami", dalej "Przedsięwzięcie", na działkach o nr 1686/1, 1687/2, 1690/4, 1690/7, 1691/2, 1693/2, 1695/4, 1702, 1705/2, 1707/2, położonych w [...].

Kolegium decyzjami odpowiednio [...] stycznia 2019 r., [...] września 2019 r. z [...] czerwca 2020 r. nr [...], uchylało decyzje organów I instancji oraz przekazywało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Ostatnio podjętą decyzją Kolegium wskazało na konieczność ustalenia kręgu stron postępowania i sposobu doręczenia pełnomocnikowi B SA. Wskazano również na obowiązek sprawdzenia zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, co oznacza zwłaszcza ustalenie, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym tereny sąsiednie, a zwłaszcza danych identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych.

Decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] Burmistrz ponownie orzekł o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla Przedsięwzięcia. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy art. 37, art. 66 i art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 247 ze zm., dalej "ustawa środowiskowa").

Wykonując zalecenia Kolegium zawarte w decyzji z [...] czerwca 2020 r. na podstawie wypisów z ewidencji gruntów dla działek znajdujących się we wskazanym przez inwestora obszarze, na którym będzie oddziaływać przedsięwzięcie ustalono strony postępowania tj. właścicieli działek: 1679, 1696, 1680, 1684, 1688, 1689, 1692, 1704, 1706, 1708, 1709, 1536/102, 1536/103, 1536/105, 1536/107, 1536/108, 1536/109, 1536/111, 1536/131, 1536/132, 1536/89, 1536/94, 1589/12, 1589/13, 1589/14, 1589/9, 1676/2, 1676/3, 1678/2, 1678/3, 1681/1, 1681/2, 1682/1, 1682/2, 1683/1, 1683/2, 1685/1, 1685/3, 1694/3, 1694/4, 1695/7, 1695/8, 1699/2, 1700/1, 1700/3, 1700/4, 1700/5, 1710/2, 1711/2, 1711/3, 1711/4, 1711/5, 1712/1, 1712/2, 1712/4, 1712/5, 1713/1, 1713/2, 1713/5, 1714/1, 1713/4, 1715/4. Strony postępowania zostały powiadomione o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz miały możliwość zgłaszania ewentualnych uwag i wniosków. W odpowiedzi na wezwanie organu, B S.A. ostatecznie pismem z dnia [...] września 2020 r. wskazał I.W. jako osobę umocowaną do reprezentowania Spółki. W trakcie prowadzonego postępowania organ wzywał inwestora do przedłożenia uzupełnionego Raportu w formie ujednoliconego dokumentu o spójnej treści, tj. odnoszącego się do wszystkich potencjalnych kwestii wymaganych przez przepis art. 66 ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2018 r. Inwestor w odpowiedzi, przy piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. przesłał "Aneks do raportu oddziaływania na środowisko...". Zdaniem organu, treść tego dokumentu została sporządzona w taki sposób, że po zestawieniu go z treścią Raportu nie sposób jest ustalić, które zapisy Raportu należy uznać jako nadal aktualne, które zastąpić zapisami tego aneksu, do których punktów Raportu należy przypisać informacje w tym aneksie, a które stanowią dodatkowe nowe informacje. Złożony przez inwestora Aneks nie został uznany za prawidłowo sporządzony dokument, ponieważ nie pozwala na całościową ocenę Raportu jako podstawy do określenia środowiskowych warunków realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia.

Organ dokonał oceny materiału dowodowego w zakresie zgodności sporządzonego raportu w zakresie zgodności z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 5, pkt 6, pkt 6a i pkt 18, gdzie stwierdzono niejasności. Zdaniem organu, wnioskodawca nie przedstawił w raporcie wariantów: alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska, co przesądza o wadliwości raportu. W pkt 9. raportu "Określenie przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko", analizie poddano jeden wariant i dla tego jednego określono oddziaływanie na środowisko, przy czym informacje w tym zakresie są niepełne, w szczególności w zakresie uciążliwości odorowej. Analiza oddziaływania nie została przeprowadzona dla racjonalnych wariantów przedsięwzięcia. W żadnym uzupełnieniu raportu nie określono także przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Organ uznał, że przedstawiony w Raporcie wariant alternatywny tj. realizacja przedsięwzięcia z separatorem wraz z instalacją odbioru oraz turbiną jest wersją wariantu "inwestycyjnego" a nie właściwe przedstawionym wariantem alternatywnym. Analogicznie, ten sam wariant przedstawiony w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. w trzech wersjach nie jest wariantem alternatywnym. Za spełnienie wymogu alternatywności nie można uznać opisu w trzech wersjach wariantu pozornego i nieracjonalnego, jakim jest realizacja przedsięwzięcia z separatorem wraz z instalacją odbioru (odbiór ścieków) oraz z turbiną (produkcja energii elektrycznej). Wzięto pod uwagę uzupełnienia inwestora w pismach z [...] listopada 2018 r., [...] września 2018 r. i [...] maja 2019 r. i pisma w nim wymienione i nie znaleziono podstaw do przyjęcia, że przedstawione zarówno w Raporcie jak też jego uzupełnieniach i aneksie z dnia [...] listopada 2019 r. warianty spełniają wymogi ustawowe w zakresie alternatywności i racjonalności. Organ uznał, że Raport nie stanowi wiarygodnego dowodu w sprawie, nie pozwala na ustalenie czy planowane przedsięwzięcie nie zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska oraz nie daje podstawy do dokonania przez organ niezbędnej oceny, czy zasadne jest realizowanie przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę.

Organ, mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając wskazówki Kolegium nie znalazło podstaw do wydania pozytywnej decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiadujących z uwzględnieniem pozostałych elementów, o których mowa w art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej "kpa") poprzez fragmentaryczną i subiektywną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, która doprowadziła do nieprawidłowego wniosku o niedopuszczalności określenia środowiskowych uwarunkowań,

- art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa, poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, które to uzasadnienie uniemożliwia odkodowanie merytorycznych przesłanek podjętego rozstrzygnięcia, podczas gdy organ ma obowiązek sformułowania uzasadnienia w sposób pozwalający na jednoznaczne odkodowanie motywów oraz toku rozumowania, które doprowadziły do wydania zaskarżonej decyzji,

- art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez wadliwe przyjęcie przez organ, a co wynika z niespełniającego wymogów obiektywizmu i nietrafnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, iż przedłożony przez spółkę Raport środowiskowy nie spełnia wymogów ustawowych, podczas gdy raport ten (wraz z uzupełnieniami) jest kompletny, spójny i wyczerpujący,

- art. 1 pkt 1 w zw. z art. 20 kpa w zw. z art. 38a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1987), poprzez przekroczenie granic sprawy administracyjnej i poddanie analizie Planu Gospodarki Odpadami Województwa [....], podczas gdy na etapie określania środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia kwestia ta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Zaskarżoną decyzją Kolegium, działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 85 ustawy środowiskowej w związku z art. 545 ust. 1b ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm., dalej "Pw") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wyjaśniło, że z okoliczności sprawy wynika, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem zakwalifikowane zostało po zmianach w trakcie prowadzonego postępowania do grupy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej.

W trakcie przeprowadzonego postępowania czyniąc zadość wymogom zawartym w art. 3 pkt 8 ustawy środowiskowej, dokonano uzgodnień z właściwymi organami, tj. Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, który uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki tej realizacji oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, który wydał opinię dotyczącą przedmiotowego przedsięwzięcia wskazując na konieczność spełnienia warunków higienicznych, zdrowotnych i ochrony środowiska. Z akt sprawy wynika, w trakcie postępowania na różnych jego etapach strony brały w nim aktywny udział. Skutkiem udziału stron, mieszkańców okolicy i innych zainteresowanych postępowaniem były liczne uwagi i protesty co do realizacji planowanej inwestycji. Zastrzeżenia społeczności lokalnej budziła skala inwestycji powodowana rozbudowaniem istniejącego już przedsięwzięcia oraz związane z tym uciążliwości odorowe, zanieczyszczenie powietrza, zwiększenie transportu drogowego, pogorszenie warunków życia mieszkańców oraz pracowników firmy B SA. Z uwagi na sprzeciw znacznej części lokalnej społeczności organ I instancji przeprowadził w dniu [...] sierpnia 2017 r. rozprawę administracyjną, w której uczestniczyły strony postępowania oraz mieszkańcy [....]. W związku z wnioskami i uwagami mieszkańców dotyczących obecnego funkcjonowania spalarni, na podstawie art. 79 ustawy środowiskowej organ wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska - Delegatura w [....] o przeprowadzenie kontroli. Z uzyskanej w piśmie z [...] czerwca 2019 r. nr [...] odpowiedzi wynika, że nie występują nieprawidłowości w obecnym funkcjonowaniu zakładu.

Pomimo tego organ pierwszej instancji zwrócił uwagę na braki i uchybienia sporządzonego w niniejszej sprawie Raportu zmienionego aneksem oraz licznymi uzupełnieniami, które zostały enumeratywnie wymienione w uzasadnieniu decyzji. Za najistotniejsze braki i nieprawidłowości zapisów Raportu uniemożliwiające określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uznać należy niespełnienie wymogów art. 66 ust. 1 pkt 5, pkt 6 i 6a ustawy środowiskowej. Zgodnie z zapisami tego przepisu, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać m. in.: opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru; określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego; porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na: a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobraz, c) dobra materialne, d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, e) formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych, f) elementy wymienione w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b, jeżeli zostały uwzględnione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub jeżeli są wymagane przez właściwy organ, g) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-f; Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być zatwierdzony przez organ do realizacji. Inwestor obowiązany jest przedstawić taki raport o oddziaływaniu przedsiębiorstwa na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, a nie tylko wariantu, którym inwestor z przyczyn oczywistych jest zainteresowany.

Przedłożony przez inwestora Raport wraz z aneksem i uzupełnieniami nie spełnia wymogów ustawowych w przedstawionym wyżej zakresie. W opisie raportu w pierwotnym brzmieniu w pkt 8 zawarto opis analizowanych wariantów. Zaproponowano dwa warianty: tj. proponowany przez wnioskodawcę, zwany również inwestycyjnym oraz alternatywny. Wariant proponowany jest tożsamy z wariantem alternatywnym z taką jedynie różnicą, że dodano jedynie alternatywnie separator wraz z instalacją odbioru i turbinę. Zgodzić należy się z organem I instancji, że sposób opisu drugiego wariantu wskazuje, że jest pozorny, przedstawiony w celu spełnienia wymogów formalnych i w związku z tym nie można go uznać za racjonalny wariant alternatywny. Inwestor, mimo wielokrotnych wezwań do uzupełnień także w zakresie wariantowania nie dokonał stosownego uzupełnienia, co trafnie stwierdził organ I instancji uznając, że inwestor nie uzupełnił Raportu w zakresie opisu i analizy wariantów przedsięwzięcia. W zakresie wariantowania przedsięwzięcia inwestor podtrzymał swoje stanowisko o poprawności i rzetelności wypełnienia wymogów przepisu art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy środowiskowej. W uzupełnieniach powtarzał informacje zamieszczone już w Raporcie z niewielkimi modyfikacjami. Zasadnym jest zatem stwierdzenie, że raport wraz z aneksem i uzupełnieniami nie zawiera racjonalnych wariantów: alternatywnego oraz najkorzystniejszego dla środowiska. Nie spełnia zatem ustawowych wymogów w zakresie alternatywności i racjonalności (wymóg art. 66 ust. 1 pkt 5 a i b ustawy środowiskowej). W ocenie organu odwoławczego wariantowanie przedstawione przez inwestora było niewystarczające dla stwierdzenia, że wybrany wariant jest optymalny.

Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w sytuacji braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy, który znalazł w niniejszej sprawie zastosowanie. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Skoro inwestor nie zaproponował żadnego innego racjonalnego wariantu realizacji inwestycji poza wybranym w Raporcie, organ I instancji w świetle tak ustalonych okoliczności sprawy zobligowany był do wydania decyzji odmownej.

Organ I instancji wziął pod uwagę również stanowisko inwestora zawarte w piśmie z dnia [...] września 2020 r. (złożone po upływie terminu dla zapoznania przez strony), ale wyjaśnienia nie miały wpływu na rozstrzygnięcia, ponieważ nie zawierały uzupełnień raportu, a nie z powodu złożenia pisma po upływie wyznaczonego terminu (jak sugeruje pełnomocnik spółki w odwołaniu).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spółka reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła w całości decyzję Kolegium z [...] maja 2021 r. zarzucając naruszenie:

1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez nieprawidłową, w szczególności wybiórczą, ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie stanowiska skarżącej, podczas gdy obowiązkiem Kolegium była kompleksowa i bezstronna ocena całokształtu materiału dowodowego, jego weryfikacja - a w przypadku przyjęcia, iż konieczne są dodatkowe wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii organ II instancji powinien był przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (art. 136 § 1 kpa), czego zaniechano, a które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący wydaniem nieprawidłowego rozstrzygnięcia,

2. art. 15 kpa, poprzez brak realizacji przez SKO zasady dwuinstanayjności, a to zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy i poprzestanie na prostej kontroli i powieleniu rozstrzygnięcia organu I instancji, podczas gdy obowiązkiem organu II instancji było samodzielne i całościowe przeprowadzenie merytorycznego postępowania, a to zweryfikowanie nie tylko czynności podjętych przez Burmistrza oraz ocena rozstrzygnięcia, ale również poczynienie samodzielnych ustaleń (samodzielne rozstrzygnięcie sprawy), a co nietrafnie nie miało miejsca i skutkowało istotnym wpływem na wynik sprawy, a to wydaniem wadliwej decyzji (nietrafnie aprobującej błędne rozstrzygnięcie Burmistrza) utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza,

3. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa, poprzez sformułowanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający odkodowanie przesłanek wydania decyzji odmownej, w szczególności przyczyn, ze względu na które uznano, że przedłożony przez spółkę Raport o odziaływaniu Przedsięwzięcia na środowisko jest wadliwy, podczas gdy uzasadnienie decyzji powinno zawierać spójny i logiczny wywód, umożliwiający zrozumienie przyczyn podjętego rozstrzygnięcia, wraz z oceną zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym wskazaniem tych, które stały się podstawą orzeczenia i wyjaśnieniem dlaczego pozostałym odmówiono mocy dowodowej, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując wydaniem wadliwej decyzji,

4. art. 10 kpa, poprzez bezzasadne pominięcie stanowiska skarżącej, podczas gdy w toku postępowania organ ma obowiązek uwzględnienia wskazywanych przez stronę okoliczności, zaś w sytuacji odmówienia tymże wiarygodności organ administracji powinien szczegółowo wyjaśnić przyczyny przyjętego stanowisko, a co nietrafnie nie miało miejsca i skutkowało istotnym wpływem na wynik sprawy, a to błędną decyzją,

5. art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez nieprawidłowe zastosowanie przedmiotowego przepisu, który w niniejszej sprawie nie mógł stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ponieważ skarżącej nie zostało zaproponowane zrealizowanie Przedsięwzięcia w innym od proponowanego wariancie, a tym samym spółka nie odmówiła wyrażenia zgody (pomijając, iż nie sposób wyrazić zgody bądź jej odmówić w sytuacji, kiedy nie istnieje żadna "propozycja"), a który to przepis prawny został nietrafnie przyjęty przez organ II instancji za podstawę prawną zaskarżonej decyzji,

6. art. 66 ust. 1 pkt 5, 6 i 6a ustawy środowiskowej poprzez wadliwe przyjęcie, że przedłożony przez spółkę Raport o oddziaływaniu Przedsięwzięcia na środowisko nie spełnia (bliżej nieokreślonych przez Kolegium i Burmistrza) wymagań stawianych przez przepisy prawa, w tym nie zawiera przedstawienia alternatywnych wariantów realizacji Inwestycji, podczas gdy prawidłowa ocena Raportu wraz z uzupełnieniami prowadzi do jednoznacznego wniosku, że jest to kompleksowy i spełniający wszelkie wymogi dokument, który pozwala na odczytanie wszelkich informacji (charakterystyki) Przedsięwzięcia.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zarówno Burmistrz, jak i Kolegium nie zastosowały w toku postępowania art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej, a to nie zwróciły się do spółki ze wskazaniem wariantu Przedsięwzięcia, którego realizacja miałaby być w ocenie tych organów zasadna. W rezultacie - wobec braku jakiejkolwiek propozycji realizacji inwestycji w wariancie alternatywnym - skarżąca nie mogła wyrazić bądź odmówić wyrażenia zgody na przedmiotową (nieistniejącą) "propozycję" (ergo art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej).

W ocenie spółki w niniejszej sprawie alternatywne warianty zostały wyczerpująco przedstawione w Raporcie i opierają się na analizie alternatywnych technologii mogących posłużyć do realizacji inwestycji. W toku postępowania przed organem I instancji kwestia ta była również przedmiotem uzupełnień składanych przez spółkę (co całkowicie pominęło SKO). Jednoznacznie wykazano, że wariant inwestycyjny jest wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, jedynym możliwym do realizacji, ze względu na ograniczenie wynikające w powierzchni istniejących obiektów kubaturowych, powierzchni działek. Planowane Przedsięwzięcie dotyczy rozbudowy, modernizacji istniejącej instalacji, wyposażonej w konkretną infrastrukturę, zlokalizowanej na ograniczonej powierzchni (terenie), a tym samym nie można w tym przypadku rozważać wariantów z jakimi mamy do czynienia w przypadku lokalizacji nowych inwestycji na terenach niezainwestowanych, tj. wyboru stosowanej technologii, wyboru lokalizacji poszczególnych obiektów, instalacji, sposobu wykonania niezbędnej infrastruktury, itp. Zatem, nie jest zasadne uznanie przez organ I i II instancji przedstawionych przez skarżącą wariantów jako "pozorne". W rzeczywistości są to warianty jedynie możliwe do realizacji w omawianym przypadku. Nie można także rozważać przypadku realizacji planowanego Przedsięwzięcia w innej lokalizacji, ponieważ wówczas powstanie w istocie inne, nowa przedsięwzięcie inwestycyjne (nie jest to wariant alternatywny). Ponadto ocena wariantów konkretnego przedsięwzięcia nie może odbiegać od realiów danej sprawy. Tym samym, w zgromadzonym materiale dowodowym nie znajduje potwierdzenia stanowisko organu II instancji oraz Burmistrza, iżby inwestor nie przedstawił wariantów przedsięwzięcia, jak również nie sposób odkodować precyzyjnych przyczyn, ze względu na które przedstawione przez spółkę warianty realizacji Przedsięwzięcia zostały uznane za wadliwe. Orzekające w sprawie organy nie podały powodów, ze względu na które przedstawione przez skarżącą rozwiązania alternatywne są w ich ocenie niewłaściwe. Stąd też spółka nie ma możliwości odszyfrowania jakie informacje (ponad już udzielone) powinny zostać przekazane. W tym zakresie uzasadnienia zarówno decyzji SKO, jak i decyzji Burmistrza są wadliwe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie sposób pominąć, że aktualna argumentacja nie znajduje potwierdzenia w dotychczasowych rozstrzygnięciach organu II instancji. Kolegium wskazywało bowiem na szczególną wartość dowodową Raportu (w tym jego pozytywną ocenę przez wyspecjalizowane organy współdziałające), jak również możliwość zakwestionowania zawartych tamże zapisów jedynie poprzez równie specjalistyczny kontrdowód (konttraport). Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ II instancji bez przedstawienia merytorycznych argumentów kwestionuje prawidłowość Raportu przedłożonego przez spółkę. Takim działaniem Kolegium naruszyło art. 8 § 2 kpa, ponieważ bez jakiejkolwiek zmiany stanu faktycznego oraz prawnego w niniejszej sprawie wydało orzeczenie całkowicie odmienne od dotychczasowych. Innymi słowy, dotychczas organ II instancji (wobec braku specjalistycznej wiedzy) nie oceniał w sposób merytoryczny Raportu, podkreślając konieczność dysponowania specjalistyczną wiedzą w celu zakwestionowania treści Raportu. Tymczasem w zaskarżonej decyzji Kolegium podjęło się samodzielnej i niedopuszczalnej oceny aspektów wykraczających poza zakres wiedzy organu. Znając zaś linię orzeczniczą wskazującą na brak możliwości merytorycznej oceny zarówno przez organy, jak i Sąd specjalistycznej treści Raportu w niniejszej sprawie nie doszło jedynie do formalnej oceny, ale właśnie do wspomnianego merytorycznego zanegowania (pomimo braku kontrraportu) treści Raportu. Działanie to jest więc całkowicie nieuprawnione. Nie sposób także zgodzić się z twierdzeniem SKO kwestionującym pozytywne opinie organów uzgadniających, wobec niezwrócenia przez nie uwagi, że racjonalny wariant "alternatywny" w raporcie de facto nie został przedstawiony. Stanowi to bezpodstawnie wkraczanie w kompetencje wyspecjalizowanych organów współdziałających i negowanie prawidłowości i zakresu ich rozstrzygnięć.

W odniesieniu zaś do wskazania przez SKO, iż Raport zawiera braki lub nieścisłości nie można tracić z pola widzenia, iż art. 136 § 1 kpa umożliwia organowi odwoławczemu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Stąd też wyjaśnienie wątpliwości organu II instancji w tym zakresie mogło również nastąpić w omawianym trybie, co z pewnością przyczyniłoby się do realizacji zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa), która w niniejszej sprawie została naruszona.

Zasadne wydaje się podkreślenie, iż sprzeciw społeczności lokalnej nie może stanowić podstawy do wydania negatywnego rozstrzygnięcia. Stąd też niezrozumiałe jest odwoływanie się do tej kwestii przez SKO, w szczególności wobec faktu, iż wszelkie zastrzeżenia społeczności lokalnej nie znajdują jakiegokolwiek potwierdzenia w ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez wyspecjalizowany organ, tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska - Delegatura w [....] (ustalenia kontroli zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], znajdują się w aktach sprawy). Ponadto organ II instancji odwołuje się do tej kwestii, nie formułując jednak jakichkolwiek wniosków wynikających z przywołanych okoliczności.

Finalnie, z ostrożności procesowej, skarżąca odniosła się do pozostałych kwestii, które w ocenie Burmistrza (bo SKO w ogóle się do nich nie odniosło) miały zostać opisane nieprawidłowo, nie zgadzając się z takim stanowiskiem. Wskazała, że akta sprawy zawierają dokumenty prawidłowo i wystarczająco odnoszące się do ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, sposobu magazynowania odpadów medycznych i weterynaryjnych, spełnienia konkluzji BAT oraz wymagań art. 143 ustawy - Prawo ochrony środowiska, oceny wpływu Przedsięwzięcia na stan jakości powietrza w 3 wariantach, sposobu dostarczania i postępowania z odpadami odorotwórczymi, wpływu planowanego przedsięwzięcia na wody powierzchniowe, kwestii związanych z gospodarką wodno-ściekową, streszczenia w języku niespecjalistycznym.

Orzekające w sprawie organy błędnie przyjęły, iż przedłożony przez spółkę Raport jest nieprawidłowy. Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że zarówno decyzja SKO, jak i rozstrzygnięcie organu I instancji są wadliwe w stopniu uzasadniającym ich eliminację z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Dokonana przez Sąd pod względem wskazanych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji SKO z [...] maja 2021 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza Gminy [....] z [...] września 2020 r. odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia obejmującego rozbudowę i przebudowę instalacji termicznego przekształcania odpadów innych niż komunalne wraz z wyposażeniem infrastruktury gospodarowania tymi odpadami na działkach nr 1686/1, 1687/2, 1690/4, 1690/7, 1691/2, 1693/2, 1695/4, 1702, 1705/2 i 1707/2 w [...] doprowadziła do uznania zasadności skargi z powodu stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem - zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej - należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wiązało się to ze sporządzeniem w toku postępowania przez skarżącą Spółkę raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego negatywna ocena przez organy znalazła się u podstaw wydania wskazanych wyżej decyzji. Istota wynikającego z nich rozstrzygnięcia sprowadza się do uznania braku spełnienia wymogów wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 5, pkt 6 i 6a ustawy środowiskowej, zgodnie z którymi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać m.in. opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

W ocenie organów, przedłożony przez inwestora raport wraz z aneksem i uzupełnieniami nie spełnia tych wymogów, gdyż nie zawiera racjonalnych wariantów alternatywnego oraz najkorzystniejszego dla środowiska, a wariant proponowany przez inwestora jest w rzeczywistości tożsamy z wariantem alternatywnym z taką jedynie różnicą, że dodatkowo uwzględniono separator wraz z instalacją odbioru i turbinę. Inwestor, mimo wielokrotnych wezwań, nie dokonał uzupełnień w tym zakresie, co skutkuje wadliwością raportu i uniemożliwia wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji.

Zdaniem Sądu, aczkolwiek co do zasady trafne jest stanowisko organów, wywodzących, że przedstawienie minimum trzech wariantów planowanej inwestycji pozwala na utworzenie siatki porównawczej na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant który może być zatwierdzony przez organ do realizacji, a inwestor obowiązany jest przedstawić taki raport w którym zostanie przedstawiona rzetelna analiza wszystkich wariantów a nie tylko tego którego realizacją jest zainteresowany, to z powyższą oceną organów nie sposób się zgodzić.

W okolicznościach sprawy wskazywana przez organy wariantowość musi być bowiem rozpatrywana w kontekście tego, że instalacja która ma być przedmiotem rozbudowy –modernizacji już istnieje i funkcjonuje. Jej rozbudowa siłą rzeczy rzutuje na sposób skonstruowania i przedstawienia rozwiązań alternatywnych, których realizacją – co należy się zgodzić z organami – inwestor raczej nie jest zainteresowany.

Wariantowość w takiej sytuacji musi odnosić się do ewentualnej modyfikacji już istniejącej instalacji, a nie całkowicie odmiennych warunków realizacji inwestycji.

W tej sytuacji należy zgodzić się z zarzutami skargi, iż wymagane w niniejszej sprawie warianty alternatywne zostały w Raporcie prawidłowo przedstawione, mimo że opierają się na analizie alternatywnych technologii mogących posłużyć do realizacji inwestycji już istniejącej i funkcjonującej w stosownych warunkach (w określonym otoczeniu i lokalizacji, które siłą rzeczy narzucają określone ograniczenia).

W tym zakresie Sąd podziela stanowisko, wg którego wariant inwestycyjny może być uznany za wariant najkorzystniejszy dla środowiska i w praktyce jedynym możliwym do realizacji ze względu na ograniczenie wynikające z powierzchni istniejących działek i położonych na nich obiektów.

W związku z tym nie jest zasadne uznanie przez organ I i II instancji przedstawionych przez skarżącą Spółkę wariantów jako pozornych.

Tym samym należy uznać, że orzekające w sprawie organy uchyliły się od merytorycznej oceny Raportu, dopuszczając się tym samym naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Obligowało to Sąd do uchylenia tak zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają dla organów administracji wprost z przedstawionych wyżej rozważań dotyczących należytej oceny Raportu i przedstawionych w nim alternatywnych wariantów realizacji inwestycji.

O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania obejmujących opłacony od skargi wpis (200 zł), wynagrodzenie ustanowionego pełnomocnika (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.