Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1349/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 358/12 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r., styczeń 2003 r., wrzesień, październik i listopad 2006 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.

1.1. Wyrokiem z 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 358/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 15 kwietnia 2009 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r., styczeń 2003 r., wrzesień, październik i listopad 2006 r.

1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 28 listopada 2008 r., orzekającą o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej na W. G. za zaległości podatkowe J. spółki z o.o. z siedzibą w J. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r., styczeń 2003 r., wrzesień, październik oraz listopad 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzjami z 28 września 2007 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. określił kwoty zobowiązań ww. spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. i styczeń 2003 r. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., decyzjami z 15 października 2008 r. Zaległości podatkowe za wrzesień, październik i listopad 2006 r. powstały natomiast w związku z nieuregulowaniem przez spółkę zadeklarowanego do zapłaty za poszczególne miesiące podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżący od 23 lipca 2002 r., a więc także w okresie, kiedy powstały ww. zobowiązania podatkowe w podatku VAT, pełnił funkcję członka zarządu spółki z o.o. Egzekucja prowadzona wobec spółki okazała się bezskuteczna. Organ egzekucyjny w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, że majątek spółki okazał się niewystarczający na spłacenie ciążących na niej zobowiązań podatkowych. Jednocześnie Sąd Rejonowy dla K. Wydział Gospodarczy postanowieniem z 24 października 2008 r., sygn. akt [...], oddalił wniosek spółki z 30 kwietnia 2008 r. o wszczęcie postępowania upadłościowego. Odwołując się do pojęć prawa upadłościowego i naprawczego oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, w szczególności wyroku WSA w Warszawie z 30 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SA 3215/02, organ odwoławczy stwierdził, że właściwy czas do wszczęcia postępowania upadłościowego, który uwolniłby od przeniesienia zobowiązania podatkowego, to czas odpowiedni ze względu na ochronę wierzycieli. Za taki czas nie może być uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na zaspokojenie wierzycieli. Analizując akta sprawy organ uznał, że przesłanki obligujące zarząd do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniały już w styczniu 2003 r., jednak skarżący nie dopełnił przedmiotowego obowiązku.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając organowi naruszenie:

1. art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p."), przez jego wadliwą wykładnię, gdyż strona nie ponosi winy za brak zgłoszenia wniosku o upadłość już w 2003 r., w sytuacji gdy decyzja ostateczna ustalająca zobowiązanie za ten rok zapadła dopiero w 2008 r., co stanowiło podstawę do zgłoszenia wniosku o upadłość;

2. art. 121 O.p., przez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przez brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na wydanie decyzji;

3. zasady wyrażonej w art. 122 O.p., w szczególności na skutek: niewyjaśnienia czy w 2003 r. rzeczywiście istniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki, braku wskazania ostateczności decyzji ustalających podatek, ustalenia kiedy dokładnie powstały zobowiązania podatkowe, niewskazania kiedy spółka powinna była zgłosić wniosek o upadłość (w 2003 czy w 2008 r.), braku dokładnego zbadania treści wydanych decyzji ustalających zobowiązania podatkowe, w sytuacji gdy są one pomiędzy sobą sprzeczne, gdyż organy podatkowe stwierdziły, że ten sam obrót jest fikcyjny dla potrzeb podatku VAT, a rzeczywisty dla potrzeb podatku akcyzowego;

4. art. 187 § 1 O.p., przez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym, jak również przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności na skutek zaniechania dokładnego ustalenia danych finansowych spółki i arbitralne stwierdzenie, że konieczność zgłoszenia wniosku o upadłość spółki istniała już w 2003 r., przez co naruszono również art. 191 O.p.,

5. art. 210 § 4 O.p. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób nie pozwalający na ustalenie na jakich dowodach organ oparł skarżone decyzje i dlaczego nie dał wiary poszczególnym dowodom przedstawionym przez stronę, w szczególności przez brak wyjaśnienia oraz podania podstawy prawnej wydanych decyzji albo powołanie się na przepisy nieobowiązujące

2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując tym samym dotychczasowe stanowisko w sprawie.

2.3. Wyrokiem z 16 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 994/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że powinny one orzekać o solidarnej odpowiedzialności skarżącego i pozostałych członków zarządu – I. W. i D. K. za zaległości podatkowe spółki, wobec których to osób prowadzone były odrębne postępowania podatkowe i następnie sądowe.

2.4. Naczelny Sąd Administracyjny na skutek skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej wyrokiem z 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 928/11, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. NSA stwierdził, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jest odpowiedzialnością solidarną z pozostałymi członkami tego zarządu i wynika z mocy samego prawa, a mianowicie z art. 116 § 1 O.p., a zatem wskazanie jej w decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu spółki, ma wyłącznie charakter informacyjny. W ocenie NSA brak wyraźnego stwierdzenia w rozstrzygnięciu decyzji, że dany członek zarządu spółki odpowiada solidarnie z pozostałymi członkami tego zarządu (i ze spółką) za zaległości spółki nie może stanowić wystarczającej podstawy uchylenia tej decyzji. Odnosząc się do braku w decyzjach organów jakiejkolwiek informacji na temat solidarnego charakteru odpowiedzialności z pozostałymi członkami zarządu, NSA stwierdził, że uwagi Sądu pierwszej instancji nie były całkowicie bezpodstawne, albowiem rzeczą pożądaną jest, aby informacja w tym zakresie była w sposób jednoznaczny oznajmiona adresatowi decyzji w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za cudzy dług. Jednakże z okoliczności sprawy wynika – zdaniem NSA – iż skarżący miał pełną świadomość, że za zaległości podatkowe spółki J. odpowiada solidarnie z D. K. oraz I. W., o czym świadczy chociażby fakt, że w postępowaniu odwoławczym był wraz z tymi osobami reprezentowany przez tego samego pełnomocnika, a następnie sprawy ze skarg wymienionych osób odbywały się na jednym posiedzeniu Sądu pierwszej instancji oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uznał zatem, że interes skarżącego w kwestii ewentualnych roszczeń regresowych, mimo braku informacji w decyzjach na temat osób współodpowiedzialnych za zaległości podatkowe, nie był zagrożony.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

3.1. Ponownie rozpatrując sprawę WSA w Krakowie oddalił skargę.

3.2. Powołując się na przepis art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") Sąd stwierdził, że uchwała NSA z 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08, nie dawała podstaw do stwierdzenia, że skoro w decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na skarżącego za zaległości podatkowe spółki nie orzeczono o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz z innymi członkami zarządu, to doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które obligowało Sąd do uchylenia zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

3.3. Przechodząc do kwestii merytorycznych Sąd w pierwszej kolejności powołując się na przepis art. 116 O.p. stwierdził, że bezsporna w niniejszej sprawie jest kwestia istnienia zaległości spółki z o.o. w podatku od towarów i usług a także fakt bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec tejże spółki. Skarżący nie kwestionował również faktu, że w okresie powstania zobowiązań podatkowych, które przekształciły się w zaległości podatkowe spółki, pełnił on funkcję członka zarządu tej spółki. Dane dotyczące pełnienia funkcji w zarządzie organ ustalił na podstawie odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast w zakresie bezskuteczności egzekucji organy stwierdziły, iż majątek spółki okazał się niewystarczający na pokrycie powstałych zaległości.

3.4. Jednocześnie Sąd stwierdził, że wobec powyższych okoliczności, które stanowiły przesłanki pozytywne z art. 116 § 1 i 2 O.p., skarżący mógł uwolnić się od odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości spółki wykazując, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) lub niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy – ewentualnie – wskazując majątek spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. W ocenie Sądu skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, o których mowa w art. 116 § 1 O.p. W tym kontekście Sąd wskazał, że organy trafnie stwierdziły, że skarżący nie wykazał, że w odpowiednim czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Sąd Rejonowy w dniu 24 października 2008 r. oddalił wniosek spółki o wszczęcie postępowania upadłościowego. W związku z powyższym Sąd zwrócił uwagę, że samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości - w świetle art. 116 § 1 O.p. - nie może stanowić i nie stanowi wystarczającej przesłanki uwalniającej skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wniosek musi bowiem być zgłoszony we właściwym czasie, co należy – zdaniem Sądu – oceniać w warunkach konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę zarówno samo zaistnienie przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość, jak i to, że z punktu widzenia realizacji celu postępowania upadłościowego i art. 116 O.p. wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, żeby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Odpowiedzialność za zrealizowanie tego celu spoczywa na członkach zarządu spółki, oni są bowiem uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, gdy zachodzą do tego podstawy. Każdy zatem z członków zarządu spółki z należytą starannością powinien zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. W związku z tym, przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy wniosek o upadłość zgłoszony został we właściwym czasie nie można ograniczyć się do ustalenia obiektywnego momentu zaistnienia przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość i odniesienia do niego terminu wskazanego w art. 5 Prawa upadłościowego, abstrahując jednocześnie od obowiązków, jakie członek zarządu spółki ma do spełnienia wobec jej wierzycieli.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty zawarte w skardze, że skoro decyzje w zakresie wymiaru podatku od towarów i usług za 2002 r. i 2003 r. zostały wydane w 2007 r. (a uprawomocniły się w 2008 r.) to w 2003 r. nie istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Należy bowiem wskazać, iż zobowiązanie podatkowe w podatku VAT jest zobowiązaniem powstającym z mocy prawa. Na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 O.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie z art. 21 § 3 O.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa (a nie ustala) wysokość zobowiązania podatkowego. Kwoty określone ostatecznymi decyzjami były zatem kwotami należnymi do rozliczenia i zapłaty już w 2002 i

2003 r., a nieuiszczone w terminie stały się zaległościami podatkowymi. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał, by ustanowiono jakiekolwiek rezerwy w majątku spółki na poczet zabezpieczenia ewentualnych należności z tytułu zaległości podatkowych, zwracając uwagę, że spółka wprawdzie nie miała takiego obowiązku, ale zarząd powinien był znać przepisy odnośnie zobowiązań podatkowych w VAT i podjąć stosowne kroki w tym zakresie.

Ostatecznie Sąd przyjął, że skoro już w 2006 r. spółka nie uiszczała należności z tytułu podatku od towarów i usług, to wniosek o upadłość złożony w 2008 r. nie był złożony w czasie właściwym, by zaspokoić wierzycieli spółki. Skarżący nie wykazał przy tym, że niezłożenie przedmiotowego wniosku we właściwym czasie nie nastąpiło z jego winy.

3.5. Sąd podkreślił, że skarżący w ogóle nie odniósł się i nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zobowiązania, których wysokość wynikała ze złożonych przez spółkę deklaracji podatkowych (wrzesień – listopad 2006 r.).

3.6. Sąd stwierdził również, że fakt, iż organ egzekucyjny częściowo wyegzekwował z majątku spółki należności na pokrycie istniejących zaległości także nie jest okolicznością uwalniającą skarżącego od odpowiedzialności.

4. Skarga kasacyjna.

4.1. Strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego – art. 116 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki J., której był członkiem zarządu oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 122 O.p., przez oparcie się przy rozstrzyganiu sprawy w decydującym stopniu na aspekcie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu spółki J.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor w szczególności przekonywał, że w latach 2002-2003 sytuacja finansowa spółki nie uzasadniała złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Jednocześnie skarżący podniósł, że dane odnośnie tejże sytuacji finansowej nie wskazywały na możliwość narażenia wierzycieli spółki w tym okresie na uszczerbek majątkowy, wobec czego brak jest podstaw do stawiania członkom zarządu spółki zarzutu w zakresie niepodjęcia działań profilaktycznych, zabezpieczających interesy wierzycieli, w szczególności Skarbu Państwa.

W skardze kasacyjnej wniesiono przy tym o uchylenie kwestionowanego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o obciążenie organu kosztami postępowania kasacyjnego.

4.2. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie tej skargi oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

5.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, a zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą dotyczyć jedynie ewentualnych uchybień wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.

5.2. Skarżący sformułował w skardze kasacyjnej dwa zarzuty: naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 122 O.p. "poprzez oparcie się w procesie wyrokowania w decydującym stopniu na aspekcie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki J." oraz naruszenia prawa materialnego – art. 116 § 1 O.p. "poprzez przyjęcie, że skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki J., której był członkiem zarządu".

5.3. Pierwszego z tych zarzutów, tj. naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 122 O.p., w skardze kasacyjnej w ogóle nie uzasadniono. Trudno zatem odnieść się do tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego, skoro konieczną przesłanką poniesienia przez skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki "J." jest m.in. wykazanie, że skarżący był członkiem zarządu spółki w czasie, gdy powstały przedmiotowe zaległości podatkowe. Czynienie zatem zarzutu, że w sprawie tej skupiono się m.in. na wykazaniu tej przesłanki odpowiedzialności skarżącego jest całkiem bezzasadne.

5.4. Za nietrafny należy uznać także zarzut naruszenia art. 116 § 1 O.p.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że tymże zarzutem naruszenia prawa materialnego strona skarżąca zmierza do podważenia poczynionych w sprawie ustaleń, "że skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki J., której był członkiem zarządu".

Okoliczność ta jest jednak elementem ustaleń faktycznych sprawy, w ramach których organy podatkowe jednoznacznie, przy akceptacji Sądu pierwszej instancji, ustaliły – w sposób niepodważony przez stronę składającą skargę kasacyjną, z uwagi na brak zarzutów kasacyjnych wskazujących na naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie – że złożenie w dniu 30 kwietnia 2008 r. wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego nie nastąpiło "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 O.p.

5.5. To poczynione w sprawie ustalenie faktyczne, którego nie zakwestionowano sformułowanym w skardze kasacyjnej zarzutem natury procesowej, wskazuje na niespełnienie przez skarżącego przesłanki wyłączającej jego odpowiedzialność z art. 116 § 1 pkt 1 O.p.

5.6. Podnieść przy tym należy, że NSA niejednokrotnie w swoim orzecznictwie wskazywał, że zarzutami naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, które skutecznie zwalczać można jedynie stosownymi zarzutami, wskazującymi na naruszenia przepisów postępowania, w oparciu o które doszło do takich, a nie innych ustaleń.

5.7. Abstrahując ponadto od powyższej kwestii niepoprawności kwestionowania przez stronę skarżącą spornego ustalenia, podnieść również należy, że w uzasadnieniu stanowiska strony skupiono się na wykazaniu, że "analiza ekonomiczna zawarta w bilansie spółki J. wskazuje na brak przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w latach 2002-2003" (str. 3 skargi kasacyjnej). Jednak takie twierdzenie nie stanowi przesłanki wyłączającej odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki przez niego zarządzającej.

5.8. Stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 O.p.:

Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

Jak z tego przepisu wynika:

- po pierwsze, to na członku zarządu dłużnej spółki ciąży obowiązek wykazania przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność w powyższym zakresie [punkty a) i b)],

- po drugie, w przypadku spornej przesłanki z punktu a), jej spełnienie polega na wykazaniu (przez członka zarządu), że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, co oznacza wykazanie na gruncie niniejszej sprawy, że złożenie w dniu 30 kwietnia 2008 r. wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego w stosunku do spółki J. nastąpiło "we właściwym czasie".

- po trzecie, w przypadku przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. członek zarządu jest obowiązany wykazać, że "niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy".

Tymczasem strona skarżąca skupiła się – zresztą także nieudolnie – na próbie wykazania, że w latach 2002 i 2003 nie zachodziły – jej zdaniem – przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki J., a nie na wykazaniu, że złożenie takiego wniosku w dniu 30 kwietnia 2008 r. nastąpiło "we właściwym czasie".

Tym samym, pomijając nawet kwestię wadliwości formalnej skargi kasacyjnej, to w żadnym zakresie nie uzasadniono w niej występowania po stronie skarżącego przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p.

Odnośnie natomiast przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. wskazać należy, że zachodzi ona wówczas, gdy w sytuacji, kiedy zachodzą warunki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, za jego niezgłoszenie w stosownym terminie członek zarządu nie ponosi winy. Ta przesłanka również nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

5.9. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań – działając na podstawie przepisów art. 184 oraz art. 204 pkt 1 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.