Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 782/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 3 art. 4 ust. 1 pkt 3 ust. 8 ust. 7 ust. 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznych w wyniku wznowienia postępowania i ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. rzecz skarżącego kwotę 3817 ( słownie: trzy tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z [...] r. po rozpatrzeniu odwołania W. L. od decyzji Wójta Gminy R. z [...] r., wydanej po wznowieniu postępowania, w sprawie uchylenia w całości ostatecznych decyzji:

- z [...] r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2018 r. w wysokości 10 073 zł,

- z [...] r. zmieniającej wysokość podatku od nieruchomości na 2018 r. poprzez ustalenie nowej kwoty tego zobowiązania w wysokości 15 931 zł,

- z [...] r. zmieniającej wysokość podatku od nieruchomości na 2018 r. poprzez ustalenie nowej kwoty tego zobowiązania w wysokości 10 073 zł i ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie 38 724 zł

uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz uchyliło w całości ww. ostateczne decyzje Wójta Gminy R. z [...] r. z [...] r. i z [...] r. i ustaliło W. L. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. od zabudowanej nieruchomości położonej w R. przy A 9A (działka nr 686/1) w kwocie 38 272 zł.

Kolegium w uzasadnieniu podjętej decyzji wyjaśniło, że bezsporne w sprawie jest to, iż zarówno decyzja Wójta Gminy R. z [...] r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2018 r., jak i zmieniające ją decyzje z [...] r. oraz decyzja z [...] r., to decyzje ostateczne.

W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego konieczna jest weryfikacja, czy organ podatkowy prawidłowo uznał, że w sprawie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.. Organ pierwszej instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej w 2018 r. kontroli podatkowej wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania ww. decyzji, nieznane organowi w dniu ich wydania, tj. związanie całej nieruchomości podatnika położonej w R. przy A 9A (działka nr 686/1), z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej, polegającej na świadczeniu usług najmu i zarządzania własną nieruchomością. Dopiero dysponując tą wiedzą (że podatnik jest profesjonalnym przedsiębiorcą, a nie osobą fizyczną, która sporadycznie wynajmuje grunty i budynki innym podmiotom gospodarczym), organ miał podstawy do stwierdzenia, że złożona przez podatnika informacja na podatek od nieruchomości na 2018 r. wraz z jej korektami nie wykazywały rzetelnej podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Tak więc Kolegium uznało, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p..

Dalej wskazano, że ustalenie nowej kwoty podatku nastąpiło na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz opinii rzeczoznawców majątkowych, sporządzonych na zlecenie organu podatkowego dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektów budowlanych położonych na działce nr 686/1 w R. Według wypisu z rejestru gruntów W. L. jest właścicielem położonej w obrębie [...] R. działki nr 686/1 o pow. 1,2075 ha, której grunty w całości oznaczone zostały symbolem Ba - tereny przemysłowe. Poza tym z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z 30 lipca 2008 r. sygn. akt 1 Co 1896/03 wynika, iż prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości oraz prawo własności znajdujących się na niej budynków, będącej przedmiotem licytacji, przysądzono wierzycielowi W. L. Następnie decyzją Wójta Gminy R. z [...] r. orzeczono o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego W. L. do ww. nieruchomości w prawo własności nieruchomości, a w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w P. VI Wydział Ksiąg Wieczystych, jako właściciel figuruje tylko W. L.

Ponadto organ ustalił, że W. L. prowadzi od 1991 r. działalność gospodarczą pod firmą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe B. Jako stałe miejsce wykonywania działalności podaje P., ul. C 80 (wydając decyzje pierwotne ustalające wymiar podatku na 2018 r. organ nie dysponował tą wiedzą, bowiem w CEIDG nie wskazano miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terenie R.). Głównym przedmiotem działalności jest produkcja opakowań z tworzyw sztucznych (kod PKD 22.22.Z). Szerokim zakresem działalności objęty był również najem i zarządzanie nieruchomościami własnymi (kod PKD 68.20.Z). Działalność w tym zakresie została usunięta z CEIDG z dniem 25 stycznia 2019 r.. Nieruchomość zabudowana jest 2 budynkami magazynowymi o pow. 808 m2 i 525 m2 oraz budynkiem wagowym o pow. użytkowej 24,95 m2. Na nieruchomości znajdują się również budowle: wiata stalowa przy magazynie, wiata nad wagą, waga, ogrodzenie betonowe, wieża telefonii komórkowej, która jest własnością D spółka z o.o. w W., utwardzone place i drogi, linie wodociągowe i energetyczne, szambo. Część nieruchomości wynajmowana jest spółce D - 100 m2 gruntu na potrzeby wieży telefonii komórkowej - od 15 stycznia 2010 r.; firmom prowadzonym przez synów W. L., tj.: E w P. – 1 000 m2 gruntu oraz budynek wagi o pow. 11 m2, od 8 grudnia 2012 r. oraz PPHU F w P. – 1 000 m2 gruntu i budynek wagi o pow. 11 m2 - od 20 października 2009 r.. Organ dodał, że podatnik podnosi, iż tylko ww. części gruntów i budynków winny zostać uznane za związane z działalnością gospodarczą, które tak wykazywał w złożonej informacji podatkowej, zaś części pozostałe winny być opodatkowane stawką niższą. Podkreślono, że W. L. jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą. Ta okoliczność przesądza zaś, w ocenie organu o tym, że grunty, budynki i budowle położne w R. przy A 9A należy uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Organ dodał, że sporna nieruchomość - grunty działki nr 686/1 położonej w R. wraz z znajdującymi się na niej budynkami magazynowymi i budowlami - mogła być potencjalnie wykorzystana (wynajęta) przez W. L. Poza tym do 25 stycznia 2019 r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej miał wpis PKD 68.20.Z - wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Podczas oględzin nieruchomości stwierdzono, że w halach magazynowych znajdują się pomieszczenia biurowo-socjalne i sanitarne z centralnym ogrzewaniem. Hale wyposażone są we wszystkie media. Nieruchomość została profesjonalnie przygotowana do wynajmu. Budynki posiadają podliczniki prądu. Analogicznie jest z opomiarowaniem poboru wody. Przy każdym budynku jest zbiornik bezodpływowy ścieków (szambo). Na portalach ogłoszeniowych w Internecie hale oferowane są do wynajmu wraz z dużym utwardzonym terenem, placem składowania 3 000 m2, placem manewrowym dla TIR-ów. W budynku magazynowym o pow. 808 m2 przechowywane były oferowane do sprzedaży przez Internet zbiorniki typu mauser. Przed budynkiem, na utwardzonym placu stacjonowały dwie brykieciarki oferowane do sprzedaży przez Internet. W jednym z budynków magazynowych znajdowały się m.in. wózki widłowe, będące własnością prowadzonego przez W. L. przedsiębiorstwa B. Nie znajduje zatem potwierdzenia stanowisko podatnika, iż nieruchomość w R. w żaden sposób nie jest związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Najemcy mogą swobodnie, bez ograniczeń, korzystać z utwardzonych dróg i placów oraz poruszać się po terenie nieruchomości, tak aby np. załadować towar ładowarką, zapewnić obsługę transportową, dowóz towaru do klientów. Najemcy, korzystając z nieruchomości, nie ograniczają się tylko i wyłącznie do tej części powierzchni, która określona została w umowach najmu. Za wynajem podatnik wystawia faktury VAT. Faktury za energię elektryczną w wynajmowanych budynkach, jak również faktury za doprowadzenie wody zostały wliczane w koszty uzyskania przychodu. W zawartych umowach najmu wskazano, że najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu miesięczny czynsz najmu, podwyższony o podatek VAT. Jednocześnie wynajmujący (W. L.) oświadcza, że jest podatnikiem podatku do towarów i usług. Z powyższego, w ocenie organu wynika, iż podatnik, jako czynny podatnik VAT, prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie nieruchomości, choć działalność w tym zakresie (kod PKD 68.20.Z) została usunięta z CEIDG w dniu 25 stycznia 2019 r.. Tym samym organ stwierdził, że nieprawdziwe są wielokrotnie powtarzane przez podatnika na etapie postępowania podatkowego twierdzenia, że prywatna nieruchomość położona w R. przy A 9A w żaden sposób nie jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. To, że w umowach najmu określono tylko część powierzchni placu i budynku, która w żaden sposób nie jest wydzielona i ograniczona przez np. ścianki, ogrodzenie, w żaden sposób nie świadczy o braku potencjalnej możliwości wykorzystania przez przedsiębiorcę pozostałej części nieruchomości, której grunty sklasyfikowane są jako tereny przemysłowe (Ba), z halami magazynowymi i infrastrukturą techniczną, poprzez jej wynajem. Organ dostrzegł niekonsekwencje podatnika, który w odwołaniu podnosi, iż budowle są zdewastowane i nie przedstawiają jakiejkolwiek wartości użytkowej, a waga nie ma legalizacji i niemożliwe jest jej uzyskanie bez poniesienia znacznych kosztów. Jednocześnie nie przeszkadza to podatnikowi, by teren wraz z wagą wynajmować innym podmiotom, które faktycznie korzystają z wagi. W ogłoszeniach na portalach w Internecie podatnik oferuje do wynajęcia hale magazynowe wraz z wagą najazdową, zaznaczając dodatkowo, iż możliwe jest wykorzystanie terenu o pow. 1,2 ha pod wszelką działalność przemysłowo-produkcyjną oraz że teren jest ogrodzony i monitorowany.

Dalej Kolegium przypomniało, że w toku postępowania wezwano W. L. do przedłożenia wykazu wartości rynkowych budowli na dzień 1 stycznia 2018 r., znajdujących się na nieruchomości w R. przy A 9A, tj. wiaty stalowej, wagi najazdowej, wiaty stalowej stanowiącej zadaszenie wagi, ogrodzenia, dróg wewnętrznych, placów składowych i manewrowych, sieci energetycznej i wodociągowej, trzech zbiorników bezodpływowych. W odpowiedzi W. L. wyjaśnił, że nigdy nieruchomość nr 686/1 nie była przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej, a jedynie związana była z prywatnym najmem ułamkowej części gruntu i budynków. Budowle znajdujące się na nieruchomości nie mają żadnego związku z prowadzoną przez niego działalnością pod firmą B i nie stanowią składników majątkowych tej firmy, oraz że nigdy nie podlegały amortyzacji. Ponadto wskazał, iż: z uwagi na okoliczność ich nabycia, odległego okresu kiedy były wybudowane (około 50 lat temu) dużego stopnia ich dewastacji, brak jest wiedzy do wskazania ich wartości rynkowej na dzień 1 stycznia 2018 r., a tym samym odrębne ich wycenianie nie ma sensu. Podatnik podał "orientacyjną" wartość budowli na łączną kwotę 11 000 zł, w tym: wiaty stalowej ok. 1.500 zł ("wartość złomowa"), wagi najazdowej ok. 800 zł ("wartość złomowa"), wiaty stalowej stanowiącej zadaszenie wagi - ok. 600 zł ("wartość złomowa"), ogrodzenia - 0 zł, dróg wewnętrznych ok. 1.500 zł ("wartość złomowa gruzu betonowego"), sieci energetycznej ok. 2.000 zł, trzech zbiorników bezodpływowych - ok. 600 zł, sieci wodociągowej ok. 4.000 zł.

Organ podatkowy pierwszej instancji nie dał jednak wiary wartościom podanym przez podatnika, wobec czego na postawie art. 4 ust. 7 u.p.o.l. postanowił powołać biegłego, aby ustalił wartość budowli, przyjętych następnie jako podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W operacie szacunkowym z 10 maja 2019 r. rzeczoznawca majątkowy określił łączną wartość odtworzeniową budowli znajdujących się na nieruchomości w R. na kwotę 164 319 zł, w tym: linia napowietrzna nn nieizolowana – 24 564 zł, linia wodociągowa Ø 40 - 6 986 zł, waga – 24 437 zł, drogi i place – 66 990 zł, ogrodzenie z prefabrykowanych elementów betonowych – 18 62 zł, wiata nad wagą - 22.580 zł, wiata - 0 zł, szambo - 0 zł. Rzeczoznawca wskazał, iż objęte zakresem wyceny obiekty nie są przedmiotem obrotu rynkowego, w związku z czym nie ma możliwości określenia wartości rynkowej tych obiektów, zgodnie z definicją wartości rynkowej zawartą w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.). Istnieje jednak możliwość określenia wartości odtworzeniowej tych obiektów, pomniejszonych o ich zużycie techniczne.

Końcowo Kolegium podkreśliło, iż podatnik nie przedstawił dowodu potwierdzającego, iż wartość budowli jest inna niż określona przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie w zakresie dotyczącym wiaty nad wagą, której wartość, z uwagi na jej bardzo zły stan techniczny rzeczoznawca określił (po korekcie) na "0 zł". W szczególności takim dowodem nie może być operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. B. w dniu 29 października 2011 r., bowiem został on sporządzony dla innych celów, a mianowicie dla aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w R., oznaczonego nr działki 686/1. Przedmiotem operatu było bowiem określenie wartości rynkowej nieruchomości gruntowej, a nie wartości znajdujących się na niej budowli. Podobnie w ocenie organu takiego dowodu nie może stanowić operat z dnia 24 listopada 2012r., w którym określono wartość rynkową prawa własności i wartość prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu, dla celów przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Kolegium dodało, że zważywszy, iż rzeczoznawca majątkowy na etapie postępowania odwoławczego, z uwagi na podnoszone przez podatnika okoliczności dotyczące nieprawidłowej wyceny wiaty nad wagą, skorygował operat w tym zakresie, określając jej wartość na 0 zł, konieczne jest ponowne ustalenie podatku od nieruchomości za 2018 r. Przy ustalaniu podatku zastosowano stawki podatku określone w uchwale Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r., poz. 4965). W ocenie Kolegium materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie daje podstawę do ustalenia Panu W. L. podatku od nieruchomości za 2018 r., zatem organ odwoławczy ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 rok.

W skardze W. L. zarzucił naruszenie:

- art. 122 i art. 187 § 1 o.p., polegające na nie podjęciu efektywnej próby wyjaśnienia niektórych okoliczności mających wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości we właściwej wysokości, w szczególności w zakresie: ustalenia jaka część nieruchomości 686/1 położonej w R., była w 2019 r. wykorzystywana przez mojego Mocodawcą na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym jaki jest przedmiot i zakres opodatkowania tym podatkiem i brak miarodajnych i jednoznacznych ustaleń co do tego w jakiej części budowle posadowione na spornej nieruchomości były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej;

- art. 121 par. 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p., poprzez: bezkrytyczne przyjęcie metodologii wyceny zaproponowanej przez biegłego polegającej na określeniu wartości spornych budowli metodą odtworzeniową, w sytuacji gdy nie wyjaśniono w jakikolwiek przyczyn, dla których na gruncie przedmiotowej sprawy nie było możliwe dokonanie wyceny w oparciu o wartość rynkową, zastosowanie której było in casu obligatoryjne w świetle przepisów prawa materialnego, bezkrytyczne przyjęcie wniosków wynikających z opinii biegłego M. R., zgodnie z którymi określono dodatnią wartość niektórych budowli posadowionych na działce nr 686/1, w sytuacji gdy biorąc pod uwagę ich stan techniczny, stopień zużycia i koszty przywrócenia budowli do użytku, przyjęte przez biegłego wartości w żadnym wypadku nie odzwierciedlają ich wartości rynkowej i użytkowej; dowolne uznanie, że sporna nieruchomość była wykorzystywana w całości do prowadzenia działalności gospodarczej, oparcie się w dokonywanych ustaleniach na danych historycznych, które nie były adekwatne do okresu objętego postępowaniem, w szczególności poprzez wskazywanie, że sposób wykorzystywania nieruchomości w innych okresach rozliczeniowych determinuje sposób jej opodatkowania także w 2019 r.;

- art. 210 § 1 pkt 4 o.p., poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia przyczyn, dla których organ odstąpił od wyceny spornych budowli w oparciu o ich wartość rynkową;

- art. 180 § 1 i art. 188 o.p., poprzez oddalenie wniosku dowodowego skarżącego zgłoszonego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, mimo iż dotyczył on kluczowych dla sprawy okoliczności niezbędnych do pełnego wyjaśnienia niniejszej sprawy, w szczególności miał na celu wykazanie w jakim zakresie sporna nieruchomość była wykorzystywana przez Skarżącego na cele związane z działalnością gospodarczą oraz jaki był zakres najmu na rzecz firm E i F;

- art. 200 § 1, w zw. z art. 123 § 1 o.p., poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego umożliwienia skarżącemu zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego i złożenia do niego uwag i dalszych wniosków dowodowych, co miało istotny wpływ na ograniczenie czynnego udziału Skarżącego w postępowaniu i możliwość wyjaśnienia przez niego wątpliwości faktycznych w niniejszej sprawie, a zatem miało znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

- art. 2 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3) u.p.o.l., poprzez opodatkowanie podatkiem od nieruchomości wszystkich budowli posadowionych na nieruchomości 686/1, mimo że z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, że budowle podlegają opodatkowaniu wyłącznie w takiej części w jakiej pozostają w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej;

- art. 4 ust. 1 pkt 3), ust. 7 i ust 8., w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1) u.p.o.l., poprzez dokonanie wyceny budowli posadowionych na nieruchomości 686/1 w oparciu o ich wartość odtworzeniową, w sytuacji gdy powołane przepisy nakazują w takich sytuacjach dokonać wyceny w oparciu o wartość rynkową.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zasadne są te zarzuty skargi, które związane są operatem szacunkowym sporządzonym przez Rzeczoznawcę Majątkowego M. R. w zakresie przyczyn dla których odstąpił on od ustalenia wartości rynkowej spornych budowli, ustalając ich wartość odtworzeniową. Pozostałe zarzuty skargi są nieuzasadnione albo przedwczesne albo też nie rodzą skutku w postaci wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 3 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 – wartość o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych – ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Jeżeli od budowli lub ich części, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych – podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa, określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 4 ust. 5 u.p.o.l.).

Jeżeli podatnik nie określił wartość budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ powoła biegłego z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość (art. 4 ust. 7 u.p.o.l.).

Organ podatkowy powołuje biegłego spośród rzeczoznawców majątkowych, o których mowa w ustawie a dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 4 ust. 8 u.p.o.l.).

W niniejszej sprawie, Wójt Gmina R., wobec zakwestionowania wartości rynkowej budowli podanej przez skarżącego w piśmie z dnia 18 lutego 2019 r., postanowieniem z dnia [...] roku powołał jako biegłego M. R. w celu ustalenia na dzień 1 stycznia 2018 roku prawidłowej wartości rynkowej budowli wchodzących w skład nieruchomości, położonej przy A 9A w R., będącej własnością W. L.

Bezspornie Rzeczoznawca M. R. wartość spornych budowli ustalił stosując metodę odtworzeniową na rynku lokalnym, pomniejszając tę wartość o ich zużycie techniczne. Uzasadnieniem dla odstąpienia od ustalenia wartości rynkowej budowli było stwierdzenie biegłego o braku transakcji nieruchomościami zabudowanymi obiektami, co przedmiotowe (np. waga, parkingi utwardzone trylinką czy płytami betonowymi). Rzeczoznawca przy tym powołał się na swoje doświadczenie zawodowe wynikające z działalności prowadzonej na rynku nieruchomości obejmującym powiaty [...], [...], [...] oraz [...]

W ocenie sądu dopuszczalne jest ustalenie wartości budowli metodą odtworzeniową, ale tylko wówczas, gdy ustalenie wartości rynkowej nie jest możliwe ze względu na brak transakcji rynkowych podobnymi obiektami do opiniowanych. Opinia biegłego (rzeczoznawcy majątkowego) jest dowodem podlegającym tak jak wszelkie inne dowody ocenie z punktu widzenia pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego, ale także z punktu widzenia zasad i doświadczenia życiowego (art. 191 o.p ). W związku z tym opinia powinna być pełna (odpowiadająca zakresowi tezy dowodowej), jasna (czyli czytelna i zrozumiała także dla osób nie posiadających wiedzy specjalnej) i weryfikowalna. Nie kwestionując ani doświadczenia, ani wiedzy zawodowej rzeczoznawcy M. R., podnieść należy, że jego twierdzenie o braku porównywalnych transakcji na rynki lokalnym obejmującym sąsiadujące z sobą powiaty jest nieweryfikowalne. W swej opinii nie przedstawił on jakie źródła wiedzy przywołały taki wniosek. Ma to o tyle znaczenie, że według twierdzeń skarżącego sąsiadujące ze stanowiącą jego działką nieruchomości, mające takie samo pierwotne przeznaczenie (obiekty po Gminnej Spółdzielni) były przedmiotem obrotu rynkowego. Wspomnieć należy również o tym, że doświadczenie zawodowe biegłego związane z obrotem nieruchomościami, na jakie się powołał dotyczy jedynie powiatów [...], [...], [...] oraz [...]. W samym tylko województwie [...] jest 21 powiatów, a w Polsce – 313. Przedmiotem wyceny dokonanej przez biegłego były budowle znajdujące się na nieruchomości będącej obiektem wykorzystywanym w działalności Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska". Jak należy wnosić z opisu budynków i budowli znajdujących na nieruchomości stanowiącej własność skarżącego służyły one magazynowaniu. Jak wskazuje powszechna wiedza, tego typu obiekty nie były (i nie są) żadną rzadkością, zapewne więc występują w obrocie, jeśli nie na terenie paru sąsiednich powiatów, to w województwie [...], ewentualnie na terenie kraju. Rodzaj tych obiektów (wiaty, waga służąca do ustalaniu ciężaru pojazdów mechanicznych, utwardzenie parkingów, ogrodzenie z płyt betonowych) także mają typowy charakter. Mając na uwadze powyższe rozważania, biorąc pod uwagę kategoryczne odwołanie treści art.4 ust. 1 u.p.o.l. do wartości rynkowej, należało uznać, że doszło w sprawie do naruszenia art.122, art.187 § 1 i art.190 o.p.. Opisana wyżej wada postępowania polegająca na niewyjaśnieniu istnienia na rynku transakcji podobnymi obiektami, mogła mieć wpływ na wynika sprawy, nie można bowiem wykluczyć, że gdyby ustalono wartość rynkowym spornych budowli (w miejsce wartości odtworzeniowej), podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości byłaby inna.

Pozostałe zarzuty odnoszące się do wadliwości opinii biegłego M. R., a związane z błędnym określeniem wartości poszczególnych budowli nieuwzględniającym ich rzeczywistego zużycia i stanu technicznego, wobec powyższych uwag, należało uznać za przedwczesne.

Należy wskazać, że sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje powołane przez autora skargi orzecznictwo sądów administracyjnych akcentujące konieczność odróżnienia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości przedmiotów opodatkowania będących własnością przedsiębiorcy (osoby fizycznej) związanych z prowadzoną przez niego działalności gospodarczą, od tych obiektów, które wykorzystuje on w swych celach prywatnych (rekreacyjnych, czy jako sposobu ulokowania oszczędności itp.) – wyrok NSA z 12 czerwca 2012 r., w sprawie II FSK 2288/10, wyrok NSA z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 559/13, wyrok NSA z 26 marca 2015 r., sygn.. akt II FSK 883/13 ).

W ocenie sądu jednak, w niniejszej sprawie, brak jest okoliczności, które skutkowałyby konieczności przyjęcia, że nie wszystkie obiekty znajdujące się na nieruchomości położonej w R. przy ul. A 9A nie są związane z działalnością gospodarczą skarżącego. Należy zwrócić uwagę, że zasadą opodatkowania gruntów, budynków i budowli jako związanych z działalnością gospodarczą (czego efektem jest zastosowanie najwyższej stawki podatkowej) jest pozostawanie takich przedmiotów w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (art. 1a pkt 3 u.p.o.l.). Przy czym za działalność gospodarczą ustawa nie uznaje: działalności rolniczej lub leśnej, wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach znajdujących się na obszarach wiejskich przez osoby ze stałym miejscem pobytu w gminie położonej na tym terenie, jeżeli liczba pokoi do wynajęcia nie przekracza 5 oraz działalności rolników z zakresie sprzedaży, o której mowa w art.20 ust.1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art.1 a ust. 2 u.p.o.l.). W niniejszej sprawie nie występują także wyłączenia o których mowa w art.1a ust. 2a ustawy.

Organy prawidłowo ustaliły, że skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą B. Przeważającym rodzajem działalności jest produkcja opakowań z tworzyw sztucznych, miejscem prowadzenia tej działalności jest P. ul. C 80. Do dnia 25 stycznia 2019 roku zakres działalności obejmował również najem i zarządzanie nieruchomościami własnymi. Rodzaj budynków i budowli ( budynki magazynowe, wiata stalowa przy magazynie, wiata nad wagą, waga, wieża telefonii komórkowej, utwardzone place i drogi ) wskazują na gospodarcze ich przeznaczenie. Dodatkowo skarżący wynajmuje część obiektów znajdujących się na spornej nieruchomości – 100 m2 gruntu na potrzeby telefonii komórkowej oraz po 1 000 m2 i budynek wagi firmom E – M. L. i F – P. L., przy czym w wypadku obu synów skarżącego zakres wykorzystania nieruchomości znajdującej się w R. przy ul.A 9A jest znacznie szerszy niż wynika, to z zawartych z nimi umów. Organy przyjęły, że za wykorzystaniem nieruchomości w działalności gospodarczej skarżącego przemawiają także : jego aktywność na rynku wynajmu budynków i gruntów, wliczanie w koszty działalności gospodarczej związanej z najmem kosztów utrzymania nieruchomości – opłat za energie elektryczną i wodę, wystawianie faktur VAT za wynajem, przeniesienie na najemców kosztów wywozu śmieci i nieczystości płynnych czy profesjonalne przygotowanie budynków poprzez montaż podliczników energii elektrycznej i wody.

W ocenie sądu wszystko te okoliczności wskazują na gospodarcze wykorzystanie spornej nieruchomości. Okoliczność, że w swych granicach ma ona grunty, niezagospodarowane nie eliminuje możliwości opodatkowania ich według najwyższej stawki. Skarżący bowiem nawet nie usiłował wykazać, że wykorzystuje je do swoich celów prywatnych, a bezspornie pozostają one w jego posiadaniu. Bez wpływu na ustalenia faktyczne pozostaje okoliczność, że skarżących nie amortyzuje budynków i budowli, zaś wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, znajdujące się w aktach sprawy internetowe ogłoszenia wynajmu budynków są aktualne (6 czerwca 2019 r. - [...], 16 maja 2019 roku – [...]).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art.188 o.p poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania P. L. i M. L. na okoliczność zakresu wykorzystania spornej nieruchomości w działalności skarżącego. Zgodnie z art. 188 o.p żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Pamiętać przy tym należy, że organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów, ale w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do odtworzenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia - procesowego odtworzenia stanu faktycznego - adekwatne i wystarczające są inne dowody (zob. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r. II FSK 1313/08 - dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organy dysponowały szerokim i wszechstronnym materiałem dowodowym, obok obu opinii biegłych, dokumentów ( umów najmu, faktur ), wyniku oględzin, dokumentacji fotograficznej także twierdzeniami skarżącego, które odrzucił. W ocenie sądu, dowody te pozwalały na dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych.

Uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 200 § 1 o.p, Zgodnie z tym przepisem, przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Bezspornie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie zawiadomiło strony o możliwości wypowiedzenia się o zebranych dowodach. Niemniej owa wada postępowania nie miała wpływu na wynika sprawy, w toku postępowania odwoławczego Kolegium nie przeprowadziło bowiem żadnych nowych dowodów, ani też autor skargi nie wskazał jakie twierdzenia i wnioski zamierzał złożyć korzystając z siedmiodniowego terminu, a którym mowa w powołanym przepisie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić i wykazać, czy istotnie na terenie sąsiadujących powiatów, województwa [...], czy kraju nie występują transakcje rynkowe podobnymi obiektami, co będące przedmiotem sporu. Jeśli okaże się, że jednak takie transakcje istnieją, należy ustalić wartość rynkową spornych budowli, jeśli nie – wskazać źródła, które uzasadniają wniosek o niemożności ustalenia wartości rynkowej przedmiotów opodatkowania, a tym samym o konieczności ustalenia jej według wartości odtworzeniowej.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.

Lp/