Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 961/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Go 1029/12 w sprawie ze skargi K. W. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. W. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Go 1029/12, oddalił skargę K. W. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych oraz faktycznych sprawy.

Komendant Miejski Policji w [...] . rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287 poz.1687 ze zm.) i art. 108 k.p.a. z dniem 31 sierpnia 2012 r. zwolnił K. W., referenta Zespołu [...], ze służby w Policji, nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] po rozpatrzeniu odwołania K. W., rozkazem personalnym z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 127 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej daty zwolnienia policjanta ze służby w Policji i ustalił termin rozwiązania z nim stosunku służbowego na dzień 8 września 2012 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że K. W. w związku z przedstawieniem mu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 228 k.k., to jest przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. został zawieszony w czynnościach służbowych, oraz że okres tego zawieszenia przekroczył 12 miesięcy. Zarówno w dniu wydania rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji, jak i w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia, bowiem postępowanie karne trwa i trudno przewidzieć datę jego zakończenia.

Niepełnienie przez policjanta służby przez ponad 12 miesięcy dezorganizuje funkcjonowanie jednostki, w której funkcjonariusz ma wykonywać swe czynności służbowe. Inni policjanci są bowiem obciążani zwiększonym zakresem zadań oraz ilością służb, co w konsekwencji nie pozostaje bez wpływu na możliwość skutecznego realizowania ustawowych zadań Policji na podległym terenie. Dalsze zatrudnianie policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych wpływa też negatywnie na wizerunek Policji w odbiorze społecznym. Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię formacji. Zatem utrata przez policjanta nieposzlakowanej opinii w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym oraz niemożność świadczenia pracy, która wpływa na skuteczność wypełniania ustawowych zadań Policji, uzasadnia zwolnienie policjanta ze służby. Ponadto nie leży w interesie Policji, aby zawieszony w czynnościach służbowych policjant, który nie pełni służby ponad rok, nadal był zatrudniony i pobierał 50 % uposażenia.

W zaistniałej sytuacji interes społeczny przeważa nad interesem strony. W sprawie nie może mieć decydującego znaczenia fakt, że policjant wcześniej nienagannie wykonywał obowiązki służbowe i otrzymywał nagrody uznaniowe. Pozostawienie zawieszonego policjanta w służbie leży niewątpliwie w interesie policjanta. Ewidentna sprzeczność pomiędzy interesem społecznym a indywidualnym interesem policjanta nie oznacza, że nie przyznając pierwszeństwa argumentacji policjanta przemawiającej za pozostawieniem go w służbie, organ naruszył granice uznania administracyjnego. Zatem organ I instancji prawidłowo uznał, że wobec nadrzędności interesu społecznego, jakim jest skuteczność wypełniania ustawowych zadań Policji, sprawa nie mogła być załatwiona w sposób zgodny z oczekiwaniem strony.

Organ II instancji wyjaśnił również, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest w ogóle możliwe powoływanie się przez stronę na zasadę domniemania niewinności. Pojęcie winy jest kategorią prawa karnego i związana z nią zasada domniemania niewinności dotyczy statusu podejrzanego a następnie oskarżonego w procesie karnym. Zwolnienie ze służby w omawianym trybie nie jest karą. O zasadności takiego rozstrzygnięcia decydują inne przesłanki a nie winna policjanta w sprawie karnej.

W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] organ I instancji poczynił w sprawie niezbędne ustalenia faktyczne i dokonał prawidłowej analizy okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Nie budzi także zastrzeżeń nadanie pierwszoinstancyjnej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Niezwłocznego zwolnienia K. W. ze służby w Policji wymagał bowiem interes społeczny, wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji w zakresie bezpieczeństwa i porządku publicznego, realizowanymi przez osoby, które muszą spełniać warunki określone przepisami ustawy o Policji. Z uwagi na regulację zawartą w art. 110 k.p.a. organ odwoławczy zmienił jednak datę rozwiązania stosunku służbowego, ustalając, że zwolnienie policjanta ze służby nastąpi nie z dniem doręczenia rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] , czyli z dniem 31 sierpnia 2012 r. lecz z dniem dzień 8 września 2012 r.

Powyższą decyzję K. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji oraz naruszenie art. 107 § 3 i art. 108 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego organy nie wykazały należycie dlaczego zastosowały tak drastyczny środek oraz zwolniły go ze służby w krótkim czasie po upływie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych. Powołano się ogólnikowo na ograniczenie możliwości realizowania ustawowych zadań Policji w związku z długotrwałym zawieszeniem skarżącego. Nie wyjaśniono natomiast dlaczego w tym czasie z Wydziału [...] przeniesiono 2 doświadczonych policjantów do innych komórek organizacyjnych. Nie wykazano również w dostateczny sposób, dlaczego interes społeczny ma przeważać nad słusznym interesem policjanta, zwłaszcza, że dotychczas nienagannie pełnił swe obowiązki służbowe.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że z uwagi na przedstawiane przez K. W. zwolnienia lekarskie nie doszło jeszcze do rozpoczęcia przewodu sądowego w jego sprawie karnej.

Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 6 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę K. W. W pisemnych motywach Sąd I instancji stwierdził, że organy Policji dokonały właściwej oceny zasadności zwolnienia skarżącego ze służby. Na dzień wydania decyzji przez organ I instancji okres zawieszenia skarżącego wynosił 14 miesięcy. Bezsprzecznym również jest, że w tym czasie w stosunku do skarżącego toczyło się nadal postępowanie karne, co oznacza, że nie ustała przyczyna zawieszenia strony w czynnościach służbowych. Przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji niewątpliwie zostały zatem spełnione.

Uprawniona ponadto była ocena organów, że waga zarzucanych skarżącemu czynów, przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące niemożnością wykonywania zadań przypisanych Policji, przemawiają za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji. Policjant jest osobą powołaną do egzekwowania przepisów prawa, a zatem sam musi tego prawa przestrzegać w najwyższym stopniu. Przedstawione skarżącemu w akcie oskarżenia zarzuty związane bezpośrednio z wykonywaniem zadań przypisanych mu w Wydziale [...] uniemożliwiają dalsze pełnienie służby w tej jednostce.

Zdaniem Sądu I instancji należy zgodzić się również ze stanowiskiem organów, że w interesie służby jest, aby funkcjonariusze pełnili ją aktywnie. Zawieszenie w czynnościach służbowych policjanta skutkuje koniecznością obciążenia innych funkcjonariuszy jednostki zadaniami, które do tej pory realizowane były przez zawieszonego policjanta. Dalsze pozostawienie skarżącego w służbie utrudniałoby zatem organizację pracy jednostki i mogłoby wpływać na jakość realizowanych zadań. Okoliczności powoływane przez skarżącego, a mianowicie zmiany kadrowe w Wydziale [...] związane z przesunięciami funkcjonariuszy do innej służby, nie mogą uzasadniać twierdzenia, że nieobecność w służbie skarżącego w żaden sposób nie zakłócała rytmu pracy i nie kolidowała z interesem służby.

WSA w Gorzowie Wielkopolskim dodał ponadto, że dla zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie ma znaczenia to, jakie przyczyny były podstawą zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, a także jaki skutek nastąpi po ustaniu tych przyczyn. Zwolnienie ze służby na powołanej podstawie prawnej nie przesądza o winie policjanta w zakresie zarzucanych mu przestępstw. Celem powyższej regulacji jest zapewnienie przełożonym możliwości pełnego wykorzystania przyznanych etatów, co w konsekwencji powinno prowadzić do maksymalnego wypełnienia zadań powierzonych Policji. Jeżeli zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne i gdy postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem.

Niezasadny zdaniem Sądu I instancji jest również zarzut naruszenia art. 108 k.p.a., bowiem jedną z przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest interes społeczny, a w niniejszej sprawie wykazano, że taki interes występuje.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Go 1029/12, K. W. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżając powyższe orzeczenie w całości, zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji polegające na uznaniu, że niepełnienie czynności służbowych przez okres 12 miesięcy może ujemnie wpływać na wypełnianie przez jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji.

2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a.:

• naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie przez Sąd I instancji okoliczności faktycznych, które dawały podstawę do uwzględnienia skargi, tj. uznanie za udowodnione, że dalsze pozostawanie K. W. w służbie w Policji w stanie zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych jest sprzeczne z interesem społecznym, przy jednoczesnym nieudowodnieniu i nieuzasadnieniu, że zmiana sytuacji faktycznej polegającej na zwolnieniu ze służby w Policji wpłynęła pozytywnie na interes społeczny, co w konsekwencji spowodowało rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu obywatela i uznanie prymatu dla bliżej nieudowodnionych potrzeb realizacji ustawowych zadań Policji, utożsamianych z interesem społecznym.

• naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za zgodne z prawem zastosowanie instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy podstawa zwolnienia ze służby jest niezależna od winy policjanta i w sytuacji gdy nie wykonuje on czynności służbowych z powodu zawieszenia w tych czynnościach.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji wydany na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest rozstrzygnięciem o charakterze uznaniowym. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd w zaskarżonym wyroku nieprawidłowo ocenił zastosowanie przez organ prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Tym samym dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że niepełnienie przez funkcjonariusza Policji czynności służbowych przez okres ponad 12 miesięcy może w szerokim tego słowa znaczeniu wpływać na wypełnianie przez jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji. Fakultatywność stosowania omawianego przepisu oznacza, że samo spełnienie się przesłanek w nim określonych nie jest wystarczające do jego zastosowania. Każde zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych powoduje konieczność zastąpienia go w służbie przez innych funkcjonariuszy, najczęściej w formie godzin nadliczbowych. Niewątpliwym jest, że każdy policjant powinien działać zgodnie z prawem, wykazywać się nieposzlakowaną opinią i być wzorem dla młodszych stażem i wiekiem kolegów. Wymóg nieposzlakowanej opinii czy nieskazitelnego charakteru policjanta nie oznacza jednak jego bezbłędności i z tego względu na organach administracyjnych ciąży obowiązek jednoznacznego wykazania, że nie jest możliwe dalsze pozostawienie w służbie funkcjonariusza, wobec którego upłynął okres 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Skoro w czasie zawieszenia skarżącego doszło do przesunięcia dwóch funkcjonariuszy Wydziału [...] do innych komórek organizacyjnych, to niewykonywanie służby przez tego skarżącego nie mogło prowadzić do zakłócenia pracy Wydziału. Przedstawiony stan faktyczny nie posiada charakteru dostatecznie zindywidualizowanego, a zatem stanowisko organu zaakceptowane przez Sąd nosi cechę arbitralności. Tym samym nie można przyjąć, że sprawa została wszechstronnie wyjaśniona.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że organ w sposób należyty wykazał, iż interes społeczny przemawia za zwolnieniem policjanta ze służby. Argumentacja przedstawiona w zaskarżonym wyroku jest lakoniczna i powierzchowna. Sąd nie wykazał w sposób przekonywujący, że dalsze pozostawanie K. W. w służbie w Policji w stanie zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych jest sprzeczne z interesem społecznym. Ponadto nie wykazał w jakikolwiek sposób, że zmiana sytuacji faktycznej polegającej na zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji wpłynęła pozytywnie na interes społeczny. Ogólnikowe powołanie się na prawo pracodawcy do zwolnienia policjanta z uwagi na przedłużającą się nieobecność nie sposób uznać za wszechstronne wyjaśnienie interesu społecznego i jego prymatu nad interesem indywidualnym skarżącego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., skarżący kasacyjnie wskazał, że zastosowanie instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności przy jednoczesnym zawieszeniu w czynnościach służbowych stanowi zbyt daleko posuniętą ingerencję organu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, z uwagi na brak uzasadnionych podstaw oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty te sprowadzają się w istocie do zakwestionowania prawidłowości wykładni i oceny zastosowania przez organy Policji art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, na podstawie którego z K. W. rozwiązano stosunek służbowy. Zgodnie ze wskazanym przepisem funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny tego zawieszenia. Z regulacji tej i innych przepisów ustawy wynika, że funkcjonariuszom zawieszonym w obowiązkach służbowych nie zapewniono bezwzględnej trwałości stosunku służbowego aż do czasu zakończenia wszczętego przeciwko nim postępowania karnego. Ustawodawca przyznał tym policjantom tylko ochronę czasową, gwarantując, że przed upływem wyznaczonego okresu nie mogą być oni zwolnieni ze służby. Oznacza to, że dopóki nie upłynie 12-miesięczny okres zawieszenia, funkcjonariusze ci - niezależnie od wagi przypisywanych im przestępstw i innych okoliczności sprawy - nie mogą być wyeliminowani z grona policjantów na omawianej podstawie. Później kwestia pozostawienia tych osób w służbie oraz ewentualnego terminu zwolnienia z niej po zakończeniu okresu ochronnego zależy od uznania właściwych przełożonych. Rozwiązania przyjęte w ustawie wskazują, że ustawodawca zabezpieczył interesy zawieszonego policjanta przede wszystkim przez wprowadzenie gwarantowanego okresu ochronnego i przez instytucje przewidziane w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, które mogą być stosowane, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Jednocześnie ustawodawca nie zobowiązał organów Policji do tolerowania w nieskończoność stanu przedłużającego się zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Umożliwił im przeciwdziałanie negatywnym skutkom takiego zjawiska, dopuszczając w analizowanych przypadkach możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny. Decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona tej części treści decyzji uznaniowej, która powiązana jest z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10). Sądy administracyjne nie są natomiast uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego) (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). Innymi słowy sądy administracyjne w tego typu sprawach nie mogą wkraczać w kompetencje organów Policji i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Badają jedynie czy organy te w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] zastosował wobec K. W. środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia tego policjanta w obowiązkach służbowych. Do czasu zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby powyższy środek zapobiegawczy nie został uchylony, gdyż postępowania karnego jeszcze nie ukończono. Zatem w dniu rozwiązania stosunku służbowego z K. W. bezspornie upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia go w pełnieniu obowiązków służbowych i nie ustała przyczyna stanowiąca podstawę takiego zawieszenia. Spełnienie wskazanych przesłanek uprawniało organ Policji do zwolnienia skarżącego ze służby. Wytyk, że organ skorzystał z takich przyznanych mu przez ustawodawcę kompetencji już po upływie 14 miesięcy od dnia zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, jest nieuprawniony. W tym czasie postępowanie karne nadal było prowadzone. Wbrew twierdzeniom strony nie było przy tym żadnych racjonalnych podstaw do uznania, że sprawa karna szybko zostanie zakończona oraz że skarżący – po oczyszczeniu go od stawianych mu zarzutów – będzie mógł wkrótce aktywnie podjąć obowiązki służbowe. Brak takich perspektyw potwierdza chociażby fakt, że nie tylko w czasie orzekania przez organy Policji obu instancji, ale też przez WSA w Gorzowie Wlkp. nie doszło nawet do rozpoczęcia przewodu sądowego w sprawie karnej strony.

Zauważyć również należy, że wskazane okoliczności nie były jedynym powodem rozwiązania stosunku służbowego z K. W. Organy orzekające w sprawie trafnie zwróciły ponadto uwagę na zakres, specyfikę i istotę zadań powierzonych Policji (art. 1 ustawy) oraz potrzebę skutecznej ich realizacji w interesie państwa i wszystkich obywateli. Prawidłowe wykonywanie tych zadań i sprawne funkcjonowanie poszczególnych jednostek organizacyjnych Policji niewątpliwie utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie, jak też długotrwałe zawieszenie każdego policjanta w czynnościach służbowych. Problemy wynikające z tych faktów nie są rzekome i nieprawdopodobne, jak sugeruje to skarżący. Zagrożenia dla sprawnego funkcjonowania macierzystej jednostki Policji i w konsekwencji dla interesu społecznego są realne i tak oczywiste, że nie wymagają przeprowadzenia w tym zakresie dowodów. Oczywistym bowiem jest, że zadania wykonywane uprzednio przez większą ilość funkcjonariuszy, po odsunięciu choćby jednego z nich od wykonywania obowiązków służbowych, muszą być rozłożone na pozostałych policjantów, co zwiększa i tak duże ich obciążenie oraz może zmniejszać efektywność i negatywnie wpływać na jakość czy terminowość realizowanych czynności. Oceny co negatywnych skutków długotrwałego zawieszenia K. W. w czynnościach służbowych nie może przy tym podważać fakt przeniesienia do innych komórek organizacyjnych dwóch doświadczonych funkcjonariuszy Wydziału [...] Komendy Miejski Policji w [...] . Po pierwsze zasadność takich działań kadrowych w ogóle nie podlega ocenie w niniejszej sprawie. Po drugie w sygnalizowanej sytuacji tym bardziej niezbędne było efektywne wykorzystanie w Wydziale [...] pozostałych etatów i stworzenie możliwości jak najszybszego powierzenia "zablokowanego" przez skarżącego stanowiska innemu funkcjonariuszowi. Zarzuty dotyczące nienależytego wyjaśnienia i nierozważenia problemów kadrowych KMP w [...] są zatem nieuzasadnione.

W niniejszej sprawie trafnie też zwrócono uwagę na specyficzny status policjantów oraz prawa i obowiązki tej kategorii funkcjonariuszy publicznych. Stosunki służbowe policjantów mają charakter administracyjnoprawny. Tego typu publicznoprawne stosunki są nawiązywane na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Każda osoba, która sama decyduje się na przystąpienie do omawianej formacji, przez cały czas trwania nawiązanego stosunku służbowego musi poddać się regułom pełnienia służby nacechowanej nie tylko istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełnienia szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych. Wielokrotnie wskazywał na to Trybunał Konstytucyjny, podkreślając w jednym ze swoich orzeczeń, że prawidłowe wykonywanie zadań Policji ma podstawowe znaczenie dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli, oraz że publiczny wymiar Policji powoduje, iż jej działania w istotnym stopniu kształtują autorytet państwa i zaufanie do jej funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu (wyrok TK z dnia z dnia 2 września 2008 r. K 35/06, OTK-A 2008/7/120, LEX 425886). Podobne poglądy prezentowały również sądy administracyjne, akcentując, że z omawianych przyczyn nie może budzić wątpliwości, że dobro publicznych służb mundurowych wymaga, aby w gronie ich funkcjonariuszy znajdowały się wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii, wolne od jakichkolwiek podejrzeń (wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 327/11, LEX nr 1068504). Budowaniu autorytetu i dobrego wizerunku Policji nie może zatem sprzyjać pozostawienie w służbie funkcjonariuszy, którzy wskazanych wymogów nie spełniają.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że K. W. postawiono zarzuty popełnienia dwóch czynów karanych przewidzianych w art. 228 § 1 k.k., polegających na przyjęciu korzyści majątkowych w zamian za odstąpienie od czynności służbowych. Waga i rodzaj zarzucanych mu przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego dawał pełną podstawę do powzięcia wątpliwości co do dochowania przez skarżącego wymogu nieposzlakowanej opinii niezbędnej do dalszego pełnienia służby w Policji. W takiej sytuacji okoliczności, że skarżący dotychczas dość dobrze wywiązywał się z powierzanych mu zadań, że deklarował chęć dalszego pozostawienia go w służbie z zachowaniem 50 % uposażenia oraz że wysokość pobranych korzyści majątkowych miała być stosunkowo niewielka, nie mogły mieć w sprawie decydującego znaczenia. Prawidłowe wykonywanie obowiązków służbowych dla wszystkich zatrudnionych powinno być normą, nie może być zatem uznawane za szczególny wyróżnik danej osoby, mający przemawiać za jej pozostawieniem w służbie. Ponadto przypisywane skarżącemu czyny muszą być surowo traktowane nie z uwagi na samą wysokość ewentualnych korzyści majątkowych, ale fakt, że czynów tych miał się on dopuścić w trakcie wykonywania obowiązków służbowych i w zamian za odstąpienie od czynności służbowych. Dlatego też w przypadku zarzucanych K. W. przestępstw korupcyjnych, popełnionych z wykorzystaniem zajmowanego stanowiska służbowego, indywidualny interes skarżącego w żadnej mierze nie mógł zyskać przewagi nad interesem państwa i formacji, której był on funkcjonariuszem.

Z powyższych względów Sąd I instancji zasadnie w działaniach organów Policji nie dopatrzył się złamania kwestionowanych przepisów procesowych ani prawa materialnego. W sprawie zwolnienia K. W. ze służby nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, a ponadto przeprowadzone postępowanie i podjęte decyzje spełniały standardy procesowe wynikające z zasad ogólnego postępowania administracyjnego. Stąd za chybione należy uznać zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z przywołanymi w skardze kasacyjnej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

W tym stanie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.