Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1307/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. G. i R. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla w części zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 100 złotych z tytułu okazania w trakcie kontroli drogowej wykresówki nie zawierającej wpisu imienia kierowcy; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja w części objętej pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu; 4. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego W. K. kwotę 732 (siedemset trzydzieści dwa) złote tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym kwotę 132 (sto trzydzieści dwa) złote tytułem 22 % podatku VAT.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2009 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania R. G. i J. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2600,- zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanego dalej k.p.a., art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.1.2, lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a), lp. 1.11.7 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 13, art. 15 ust. 5, Załącznik I Rozdział VI pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 180, poz. 1497).

Jako podstawę faktyczną decyzji wskazał następujące okoliczności:

W dniu [...] lipca 2004 r. na ul. [...] w [...] Inspektorzy ITD poddali kontroli drogowej pojazd marki [...] którym kierował M. S. Pojazdem wykonywany był przejazd w ramach krajowego transportu drogowego na trasie[...] . Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] podpisanym przez kierowcę. Stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji, przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, wykresówki nie zawierały przepisowych wpisów tj. imienia osoby kierującej pojazdem, przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo.

1.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] lipca 2004 r. wydał decyzję Nr [...] o nałożeniu na przedsiębiorcę R. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] kary pieniężnej w wysokości 2800 zł w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli drogowej naruszeniami w postaci: wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji, przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, wykresówki nie zawierały przepisowych wpisów tj. imienia osoby kierującej pojazdem, przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo.

Na skutek odwołania R. G., Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie naruszenia w postaci nieprawidłowego używania przełącznika grup czasowych i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uchylił nadto zaskarżoną decyzję w zakresie oznaczenia strony przedmiotowego postępowania, wskazując jako prawidłowe oznaczenie: R. G., J. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Transport Ciężki, Mechanika Pojazdowa. W zakresie pozostałych naruszeń decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Na skutek złożonej skargi, wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w jakim została utrzymana przez organ II instancji w mocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał na naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., błędnego oznaczenia strony postępowania. Zaznaczył przy tym, iż organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji w zakresie oznaczenia strony i rozstrzygając co do istoty o prawidłowym jej oznaczeniu naruszył zasadę dwuinstancyjności co do J. G., która nie była stroną postępowania przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego, a zatem została ona pozbawiona możliwości uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu przed organem I instancji.

2.

Ponownie rozpoznając sprawę po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ I instancji – [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] kwietnia 2007 r. wydał decyzję Nr [...] którą nałożył na J. G. i R. G. karę pieniężną w wysokości 1500 zł w związku z naruszeniami w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu oraz z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Natomiast w zakresie naruszenia w postaci wykresówki, która nie zawiera przepisowych wpisów tj. imienia osoby kierującej pojazdem, organ I instancji umorzył postępowanie.

Na skutek złożonego odwołania strony w dniu [...] stycznia 2008 r. organ odwoławczy decyzją [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wskazał przy tym, iż strona słusznie podniosła, iż [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydając rozstrzygnięcie nie uwzględnił przepisu przejściowego tj. art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, a zatem wydał rozstrzygnięcie na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydawania przedmiotowego rozstrzygnięcia, a nie tych obowiązujących w dniu kontroli.

Strona zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując na konieczność jej uchylenia w całości z uwagi na to, że w ocenie skarżących jest ona dotknięta wadą nieważności z mocy prawa określoną w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wskazał, iż z wydaniem decyzji bez podstawy prawnej mamy do czynienia, gdy rozstrzygnięcie wydawane jest w sprawie nienormowanej przez prawo administracyjne, a zatem decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym, zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. Ponadto, Sąd powołując przepis art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 180, poz. 1497) – zwanej dalej ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym - wskazał, iż działanie organu II instancji było prawidłowe, jako że skarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] naruszała zasadę nieretroakcyjności prawa. Jednocześnie wyraźnie wskazał, iż niedopuszczalnym jest aby organy stosujące prawo do zdarzeń minionych stosowały przepisy prawa nieobowiązujące w dniu zdarzenia. W rozpoznawanym przypadku kontrola drogowa miała miejsce w dniu [...] lipca 2004 r., zatem organy Transportu Drogowego zobligowane były do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy prawa drogowego istniejące i obowiązujące w tym dniu. Powyższe oznacza, iż za nieprawidłowe należy uznać zarówno stosowanie przepisów już nieobowiązujących w chwili popełnienia naruszenia, które zostały zastąpione innymi przepisami i przestały obowiązywać, jak również, jak w przedmiotowej sprawie, ze względu na istnienie przepisu przejściowego, takie regulacje, które jeszcze nie weszły w życie, nie obowiązywały i nie wiązały na dzień kontroli. Zatem, właśnie ze względu na powoływany przepis art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, w niniejszej sprawie należało zastosować przepisy obowiązujące na dzień kontroli tj. [...] lipca 2004 r., a więc z dnia stwierdzenia naruszenia.

3.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy w I instancji [...] Wojewódzki Inspektor wydał w dniu [...] lutego 2008 r. decyzję Nr [...], którą ponownie nałożył na J. G. i R. G. karę pieniężną w wysokości 1500 zł w związku z naruszeniami w postaci: wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu (1000 zł) oraz z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (500 zł). W zakresie naruszenia w postaci wykresówki, która nie zawiera przepisowych wpisów tj. imienia osoby kierującej pojazdem, organ I instancji umorzył postępowanie (w zakresie 100 zł). Wskazał przy tym, iż kara powinna zostać nałożona na podstawie przepisów obowiązujących w chwili wydawania rozstrzygnięcia, ponieważ decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] jest decyzją ostateczną w toku instancji i stronie przysługiwało jedynie prawo wniesienia na ww. rozstrzygnięcie skargi do Sądu. Jednocześnie zważył, iż umorzenie postępowania w zakresie naruszenia w postaci wykresówki, która nie zawiera przepisowych wpisów tj. imienia osoby kierującej pojazdem jest zasadne, ponieważ obowiązujące w dniu wydawania rozstrzygnięcia przepisy są względniejsze dla strony i przewidują stwierdzenie tegoż naruszenia jedynie podczas kontroli w przedsiębiorstwie, a nie kontroli drogowej.

Strona zaskarżyła powyższą decyzję podnosząc jej wydanie na podstawie aktu prawnego nie istniejącego w dniu kontroli drogowej.

Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] lipca 2008 r. wydał decyzję Nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Powołując się na art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, wskazał, że jego decyzja z 19 kwietnia 2005 r. nie była decyzją ostateczną, wobec jej uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] sierpnia 2006 r.

4.

Ponownie rozpoznając sprawę, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] nałożył na J. G. i R. G. karę pieniężną w wysokości 2600 zł w związku z naruszeniami w postaci: wykonywania transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji (500 zł); przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy (2000 zł); wykresówki nie zawierają przepisowych wpisów tj. imienia osoby kierującej pojazdem (100 zł).

Organ I instancji ustalił, że w momencie kontroli [...] lipca 2004 r. kierowca wezwany do okazania wymaganych dokumentów nie posiadał wypisu z licencji. Ocenił, że fakt dostarczenia na miejsce kontroli brakującego wypisu przez przedsiębiorcę R. G. nie powoduje odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za powyższe naruszenie, gdyż art. 87 ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie określa, iż kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. wypis z licencji. Stwierdził, że na okazanych wykresówkach z dnia [...] i [...] lipca 2004 r. brak wymaganych wpisów w postaci imienia osoby kierującej pojazdem. Powołał się na obowiązek wpisów określony w art. 15 ust. 3 a) Rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli stanowiącym, że każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę na początku jej używania - swoje nazwisko i imię.

Nadto, po sprawdzeniu zabezpieczeń zainstalowanego w pojeździe tachografu o nr fabrycznym [...] kontrolujący stwierdzili, iż przyrząd pomiarowo - kontrolny nie posiada aktualnej legalizacji, a w miejscach, gdzie powinny się znajdować cechy zabezpieczające brak było plomb i folii, które uniemożliwiałyby ingerencję w gniazdo diagnostyczne oraz inne miejsca mogące służyć do manipulacji zapisami urządzenia rejestrującego. Strony w toku postępowania nie przedstawiły żadnego dowodu przeprowadzonej legalizacji tachografu. Obowiązek ten wynika z Załącznika 1 Rozdział VI pkt.3 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 kontrole okresowe urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji okresowego badania technicznego. Kontrole te obejmują m.in. sprawdzenie czy plomby na urządzeniu i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym.

Powołał się na obowiązki zawarte w §10 obowiązującego w dniu kontroli rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać tachografy samochodowe oraz wykresówki (Dz. U. z 2002 r. nr 230 poz. 1929 ze zm.) W przyrządzie kontrolnym zabezpiecza się:

1) tabliczkę pomiarową przed przemieszczeniem, o ile nie jest zamocowana w ten sposób, że nie może być usunięta bez zniszczenia znajdujących się na niej zapisów;

2) przed rozłączeniem:

a) zakończenia połączenia pomiędzy przyrządem kontrolnym i pojazdem,

b) adapter i miejsce włączenia go w układ pomiarowy,

c) urządzenie przełączające, o którym mowa w § 4 ust. 3,

d) połączenia adaptera i urządzenia przełączającego z innymi elementami przyrządu kontrolnego;

3) obudowy, o których mowa w § 9 ust. 3;

4) osłonę lub osłony zabezpieczające przed dostępem do adaptera.

2. W przyrządach kontrolnych, dla których miejsca nałożenia zabezpieczeń są określone w decyzjach zatwierdzenia typu, zabezpieczenia powinny być nałożone zgodnie z tymi decyzjami.

3. Zabezpieczenia wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. a, b i d mogą być usunięte, jeżeli powstaje:

1) zagrożenie bezpieczeństwa;

2) potrzeba instalacji, regulacji bądź naprawy ogranicznika prędkości lub innego urządzenia mającego znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, jeżeli przyrząd kontrolny nadal działa prawidłowo, zabezpieczenia powinny zostać ponownie nałożone, przez upoważniony podmiot, bezpośrednio po zamontowaniu lub regulacji ogranicznika prędkości lub innego urządzenia mającego znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, natomiast w pozostałych przypadkach - w terminie siedmiu dni.

5. Usunięcie zabezpieczeń, o którym mowa w ust. 3, powinno zostać dla celów kontrolnych potwierdzone na piśmie z podaniem przyczyny usunięcia.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w szczególności, że organ popełnił błędy w zakresie ustalenia stanu faktycznego, a także nie zebrał i rozpatrzył w sposób wszechstronny materiału dowodowego.

Rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w całości w mocy. Wskazał, że w myśl mającego zastosowanie art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie, do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Kontrola drogowa, w trakcie której (zgodnie z protokółem kontroli) stwierdzono naruszenia ustawy o transporcie drogowym została przeprowadzona [...] lipca 2004 r. Po tej dacie ustawą o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw znacząco zmieniono treść art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz wprowadzono całkowicie nowy załącznik do tej ustawy, będący w istocie wykazem norm sankcjonujących.

Radykalnie zatem zmodyfikowano system odpowiedzialności prawnej podmiotów objętych ustawą transportową, w tym zmieniając wielkość sankcji prawnych za poszczególne naruszenia.

W tym też kontekście organ odwoławczy ocenił całość regulacji uznając, że waga zmian uzasadnia założenie, że zasadniczym celem art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw było stworzenie ścisłego rozdziału pomiędzy zdarzeniami sprzed dnia wejścia w życie noweli oraz po tym czasie i przypisanie im prawnego reżimu odpowiedzialności właściwego dla czasu ich zajścia.

Oznacza to, że do wszystkich zdarzeń, które zaszły przed wejściem w życie nowego załącznika do ustawy, stosować należy przepisy dotychczasowe - "stare", a więc sprzed zmiany, adekwatne do dnia ich popełnienia, co w pełni realizuje konstytucyjną zasadę praworządności. Przy czym odnosi się to zarówno do postępowań znajdujących się w toku w dniu wejścia w życie ww. ustawy z 2005 r., jak i postępowań zakończonych ostatecznie w tym dniu, ale podejmowanych na nowo wskutek wyroków sądowych oraz wzruszenia tych decyzji w nadzwyczajnych trybach administracyjnych.

Stwierdził zatem, że stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania są:

1. lp. 1.1.2 załącznika do w/w ustawy, która karą pieniężną w wysokości 500złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji;

2. lp. 1.11.7 ust. 2 załącznika do w/w ustawy, która karą pieniężną w wysokości 2000 złotych sankcjonuje przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy;

3. lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a) załącznika do w/w ustawy, która karą pieniężną w wysokości 100 złotych sankcjonuje wykresówki nie zawierają przepisowych wpisów tj. imienia osoby kierującej pojazdem.

Odnosząc się do naruszenia 1. (lp. 1.1.2) organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. wypis z licencji.

Podczas kontroli kierowca M. S. nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Oświadczył, iż powyższego wypisu nie posiada w pojeździe, gdyż pozostał w siedzibie przedsiębiorstwa. Dopiero po około 30 minutach od chwili rozpoczęcia kontroli właściciel przedsiębiorstwa dowiózł brakujący wypis z licencji. Podkreślił, że skoro w chwili zatrzymania do kontroli wymaganego wypisu z licencji w pojeździe nie było, to nawet późniejsze jego przedstawienie nie skutkuje odstąpieniem od wymierzenia kary. Przedsiębiorca zobowiązany jest skutecznie wyposażyć kierowcę we wszystkie wymagane dokumenty jeszcze przed rozpoczęciem przewozu. Zatem wymierzona kara pieniężna w wysokości 500 złotych została nałożona zgodnie z przepisami prawa i należało ją tym zakresie utrzymać w mocy.

Odnosząc się do naruszenia 2. (lp.1.11.7 ust. 2) organ odwoławczy powołał się na obowiązek pracodawcy oraz kierowcy zapewnienia poprawnego działanie i odpowiedniego stosowania, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony karty kierowcy w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I B art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85. Zgodnie z pkt 3 Rozdział 3/1 Załącznik I rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, Okresowe badania przyrządów zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata i obejmują sprawdzenie: czy przyrząd funkcjonuje prawidłowo, czy opatrzony jest znakiem homologacji typu, czy zamocowana jest tabliczka pomiarowa, czy plomby na przyrządzie i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym, jak i wyznaczenie faktycznego obwodu tocznego kół.

Badanie mające na celu stwierdzenie zgodności z postanowieniem rozdziału Ul lit. f) pkt 3 dotyczącym maksymalnych dopuszczalnych błędów w eksploatacji jest przeprowadzane co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde Państwo Członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi badaniami dla pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium. Po takim badaniu należy dokonać wymiany tabliczki pomiarowej.

W trakcie kontroli dokonano oględzin przyrządu rejestrującego tj. tachografu typu [...] o numerze [...], analizy zabezpieczeń, które powinny znajdować się na urządzeniu kontrolnym mając na względzie wymogi ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2001 r. Nr 63, poz. 636 ze zm.) oraz zapisy rozporządzenia z dnia 13 grudnia 2002 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać tachografy samochodowe oraz wykresówki (Dz. U. z 2002 r. Nr 230, poz. 1929 ze zm.) i Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85.

Badanie to wykazało, iż przyrząd pomiarowo - kontrolny nie posiada aktualnej legalizacji, a ponadto, iż w miejscach, gdzie powinny znajdować się cechy zabezpieczające brak jest plomb i folii, które uniemożliwiałyby ingerencję w gniazdo diagnostyczne, jak i inne miejsca mogące służyć do manipulacji.

Z tego względu organ odwoławczy ocenił, że kara pieniężna w wysokości 2000 złotych za naruszenie lp. 1.11.7 ust. 2 została nałożona zgodnie z prawem decyzję w tym zakresie utrzymał w mocy.

Odnosząc się do naruszenia 3. (lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a) organ odwoławczy wskazał na obowiązek każdego członka załogi pojazdu nanoszenia na swoją wykresówkę m.in. - na początku jej używania - swojego nazwiska i imienia co wynika z art. 15 ust. 5 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85(...). Podnosił, że podczas czynności kontrolnych wezwano kierowcę M. S. do okazania wykresówki z aktualnie wykonywanego przejazdu. Kierujący przedstawił do kontroli wykresówki z dni 5 lipca 2004 r. i 6 lipca 2004 r. i analiza ich wykazała, iż nie dokonał na nich obowiązkowego wpisu pełnego imienia osoby kierującej pojazdem. W tym stanie faktycznym kara pieniężna w wysokości 100 złotych za brak wpisu imienia kierującego znalazła uzasadnienie w lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a) załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podnosiła, iż sprawa "przedawniła się", gdyż zarówno R. G., jak i J. G. nie prowadzą już działalności gospodarczej. Zrezygnowali z prowadzenia działalności, ponieważ nie stać jej było na uiszczenie nałożonych na nią kar pieniężnych przez Inspekcję Transportu Drogowego w związku z tą i innymi kontrolami drogowymi. Zarzuciła, że strona przedmiotowego postępowania została określona nieprawidłowo. Nadto przywołane przez organ przepisy art. 56 pkt 2 oraz 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie określają wysokości kar za poszczególne naruszenia. Skarżący wskazali, iż organ nieprawidłowo powołał podstawy prawne w decyzji, w ten sposób że przywołał zarówno przepisy obowiązujące w dniu kontroli i przepisy obowiązujące w chwili wydawania rozstrzygnięcia.

Nie zgodzili się ze stwierdzeniem organu, iż wypis z licencji został dowieziony na miejsce kontroli 30 minut po jej rozpoczęciu, twierdząc, iż dokument ten znajdował się cały czas w kontrolowanym pojeździe, a jedynie kierowca nie mógł go odnaleźć. Zarzucili również naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 k.p.a. Wnosili również o dopuszczenie dowodu z przesłuchania kontrolowanego kierowcy M. S., a także akt z postępowania sądowo-administracyjnego zakończonego wydaniem przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 30 lipca 2008 r. postanowienia (sygn. akt VI SA/Wa 692/08) w celu ustalenia stanu majątkowego skarżących.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Nie zgodził się z argumentacją strony. Nie można mówić o przedawnieniu postępowania w związku z nałożeniem kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Co więcej, stroną niniejszego postępowania są przedsiębiorcy J. G. i R. G. prowadzący działalność jako osoby fizyczne. To, że strona znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie prowadzi już działalności gospodarczej nie oznacza, że właściwy organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Umorzenie kary pieniężnej nałożonej na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym możliwe jest w oparciu o art. 42 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), o ile przedsiębiorca wystąpi ze stosownym wnioskiem do właściwego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który wydał decyzję w I instancji.

Natomiast dopuszczenie dowodu z akt postępowania sądowo -administracyjnego na okoliczność ustalenia stanu majątkowego skarżących uznał za niecelowe. W niniejszym postępowaniu nie jest rozstrzygana kwestia zasadności umorzenia kary pieniężnej, ale zasadności i prawidłowości jej nałożenia.

Co do oznaczenia strony przedmiotowego postępowania, są to J. G. i R. G. - osoby fizyczne, oznaczone prawidłowo poprzez podanie imienia i nazwiska.

W treści skargi strona skarżąca stwierdza, iż podania przez organ w zaskarżonej decyzji przepisów obowiązujących w chwili kontroli i chwili orzekania, przy jednoczesnym powołaniu przepisu przejściowego jest nieprawidłowe.

W ocenie Głównego Inspektora także zarzut wadliwości podania przez organ w zaskarżonej decyzji przepisów obowiązujących w chwili kontroli i chwili orzekania, przy jednoczesnym powołaniu przepisu przejściowego uznał za bezzasadny. W toku postępowania strona podnosiła już podobny argument i stanowisko w tej kwestii zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 692/08. Na jego podstawie organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane były do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy prawa drogowego istniejące i obowiązujące w dniu kontroli [...] lipca 2004 r. ze względu na powoływany przepis art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 180, poz. 1497). Z tego względu organ odwoławczy wydając skarżone rozstrzygnięcie faktycznie powołał przepisy obowiązujące w dniu kontroli oraz te obowiązujące w chwili orzekania, przy jednoczesnym wskazaniu na brzmienie przepisu przejściowego z uwagi na wymogi uzasadnienia prawnego decyzji administracyjnych.

Odnosząc się do zarzutu, że wypis z licencji znajdował się cały czas w kontrolowanym pojeździe, a jedynie kierowca nie mógł go odnaleźć stwierdził, że z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, iż podczas kontroli kierowca M. S. nie okazał wypisu z licencji, a oświadczył, iż nie posiada go w pojeździe, gdyż pozostał w siedzibie przedsiębiorstwa. Dopiero po około 30 minutach od chwili rozpoczęcia kontroli właściciel przedsiębiorstwa dowiózł ten dokument, zatem w chwili zatrzymania do kontroli wymaganego wypisu z licencji w pojeździe nie było. Takie ustalenia faktyczne zamieszczono w protokole kontroli, który został podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez żadnych uwag.

Odnosząc się do wniosku o dopuszczenie dowodu z przesłuchania kontrolowanego kierowcy, strona nie wskazała na jaką okoliczność należy go przesłuchać. Zatem nie podzielił zarzutu naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 k.p.a. Odnośnie pozostałych argumentów skarżących odwołał się do stanowiska wyrażonego w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi, ani jej wnioskami.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, więc skarga jest nie uzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, wbrew zarzutom skarżących, że organ odwoławczy prawidłowo powołał przepisy obowiązujące w dniu kontroli oraz te obowiązujące w chwili orzekania, przy jednoczesnym wskazaniu przepisu przejściowego. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) wprowadziła szereg zmian do ustawy o transporcie drogowym. Jednakże przepis przejściowy - art. 5 - stanowi, że do postępowań administracyjnych wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten reguluje tylko zasady stosowania prawa do spraw już wszczętych, bowiem sprawa niniejsza dotyczy kontroli zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowej ustawy.

Co istotne, kwestię tę przesądził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 grudnia 2008 r. i na mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Wbrew zarzutom skarżących przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2600,- zł nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również powołanych przez te organy przepisów art. 13, art. 15 ust. 5, Załącznik I Rozdział VI pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985).

Decyzje organów obu instancji nie naruszają również unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Zdaniem Sądu, nakładając karę pieniężną w wysokości 2600 zł organy inspekcji transportu drogowego obu instancji, odnosząc się do poszczególnych naruszeń prawidłowo uznały, że skontrolowanym pojazdem wykonywano transport drogowy bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji.

Obowiązek taki nakłada bowiem art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowiąc, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. wypis z licencji. Z kolei art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Organ udzielający licencji, zgodnie z art. 11 ust. 3 w/w ustawy, wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji.

Norma lp. 1.1.2 załącznika do w/w ustawy karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji.

Jak słusznie oceniły organy, gołosłowne są twierdzenia strony, która podnosi, że wypis z licencji znajdował się w kontrolowanym pojeździe. Z protokołu kontroli podpisanego bez zastrzeżeń wynika, że kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, a nadto oświadczył, iż go nie posiada w pojeździe, gdyż pozostał w siedzibie przedsiębiorstwa. Właściciel przedsiębiorstwa dopiero po około 30 minutach od chwili rozpoczęcia kontroli dowiózł brakujący wypis z licencji. Sąd podziela interpretację powołanych norm stanowiących, że skoro w chwili zatrzymania do kontroli wymaganego wypisu z licencji w pojeździe nie było, to późniejsze jego przedstawienie nie skutkuje odstąpieniem od wymierzenia kary. Przedsiębiorca zobowiązany jest skutecznie wyposażyć kierowcę we wszystkie wymagane dokumenty jeszcze przed rozpoczęciem przewozu.

W zakresie pozostałych naruszeń, poza sporem pozostaje, że przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, a wykresówki nie zawierały imienia osoby kierującej pojazdem.

Na okazanych wykresówkach z dnia [...] i [...] lipca 2004r. stwierdzono brak wymaganych wpisów w postaci imienia osoby kierującej pojazdem.

Dokonano sprawdzenia zainstalowanego w pojeździe tachografu. Analiza zabezpieczeń, które powinny się znajdować, wykazała brak aktualnej legalizacji, brak plomb i folii w miejscach, gdzie powinny się znajdować te cechy zabezpieczające przed ingerencją w gniazdo diagnostyczne oraz inne miejsca mogące służyć do manipulacji zapisami urządzenia rejestrującego.

Obowiązki w tym zakresie nakłada art. 3 i 15 ust. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli. Konsekwencją jest lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a) załącznika do w/w ustawy, która przewiduje karę pieniężną w wysokości 100 złotych w przypadku, gdy wykresówki nie zawierają przepisowych wpisów tj. imienia osoby kierującej pojazdem. Z kolei lp. 1.11.7 ust. 2 załącznika do w/w ustawy, która karą pieniężną w wysokości 2000 złotych sankcjonuje stan, gdy przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy.

W konsekwencji Sąd uznał, iż organy obu instancji prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisów w/w rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, a także normę wyrażoną w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zakresie stwierdzenia naruszenia obowiązującego w dacie kontroli prawa.

Jednakże należy stwierdzić, że słuszny jest zarzut skarżącego, że w toku postępowań administracyjnych kara w wysokości 100 zł za brak imienia na wykresówce została umorzona, ponieważ obowiązujące w dniu wydania tego rozstrzygnięcia przepisy są względniejsze dla strony i nie przewidują tego typu naruszenia podczas kontroli drogowej, a jedynie podczas kontroli w siedzibie firmy i niezasadnym było obciążanie strony tą karą.

Orzekanie wg przepisów obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy jest generalną zasadą doznającą szeregu ograniczeń, o których była mowa powyżej, a o której wypowiadał się tutejszy Sąd poprzednio orzekający w sprawie. Ograniczenie to następuje w szczególności poprzez zakaz działania prawa wstecz, który stanowi jeden z elementów zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażanej w art. 2 Konstytucji RP.

O retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń zamkniętych w przeszłości, zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów (NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06 -Orzecznictwo NSA i WSA, Nr 3/2006, poz. 71). Skoro według nowego prawa naruszenie prawa obowiązującego przed zmianą, jakiego dopuścił się przedsiębiorca nie jest już sankcjonowane karą pieniężną, to ta nowa ustawa, obowiązująca w dacie orzekania - jako względniejsza - znajdzie zastosowanie do oceny tego zdarzenia. Taki jest także skutek powołania w podstawie prawnej orzekania przepisów "starych" – obowiązujących w dacie kontroli drogowej, jak i nowych – z daty orzekania o odpowiedzialności administracyjnej strony.

Jak wyżej wskazano w uzasadnieniu, w dacie kontroli naruszenie obowiązku wpisywania np. imienia osoby kierującej pojazdem na wykresówce, sankcjonowane było karą 100 złotych zgodnie z lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a) załącznika do w/w ustawy.

W dacie orzekania przez organ i obecnie przez Sąd taka kara nie jest przewidziana. Wyłącznie sankcjonowana jest lp. 11.4. ust. 7 a, ale dotyczy okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki nie zawierającej przepisowych wpisów np. imienia lub nazwiska kierowcy.

W tym stanie rzeczy, brak jest podstaw, by aktualnie ukarać przedsiębiorcę za czyn, który wprawdzie stanowił naruszenie prawa w dacie kontroli pojazdu, ale obecnie nie stanowi.

Zastosowanie niewłaściwych przepisów do oceny określonego stanu rzeczy stanowi naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie, że przy rozpatrywaniu sprawy niniejszej doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy Sąd uchylił decyzję w zaskarżonej części oraz decyzję I instancji w zakresie, w jakim była utrzymana w mocy uchyloną decyzją II instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższą ocenę prawną w części dotyczącej wprawdzie prawidłowych ustaleń co do braku imienia kierowcy na kontrolowanych wykresówkach dokonując ich oceny w świetle mających powołanych wyżej przepisów prawa materialnego i zastosuje właściwe rozwiązanie procesowe.

Jeśli chodzi o kwestię kontroli formalnoprawnej zaskarżonych decyzji należy wskazać, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą

sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ I instancji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Zważywszy powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił decyzję w zaskarżonej części oraz utrzymaną nią w mocy część decyzji I instancji, zaś na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałej części.