Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1191/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. G. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., Nr [...]. Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], o odmowie przyznania A. I. świadczenia wychowawczego na pięcioro małoletnich dzieci.

Powyższa decyzja wydana została w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 2, art. 2 pkt 1, 4, 13, 14, 16, 19, 20, art. 4, art. 5 ust. 3, art. 13, art. 21 i art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195, dalej zwana także "ustawą") oraz rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r. poz. 214).

Kolegium, podzielając stanowisko zaprezentowane uprzednio przez Prezydenta Miasta G., wskazało, że wnioskodawczyni jest obywatelką [...] i w chwili wydawania decyzji w posiadanej przez nią karcie pobytu wpisane było zezwolenie "ochrona uzupełniająca" na podstawie decyzji wydanej przez Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2012 r. Organ zwrócił uwagę na brak w karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy".

Jak wskazało SKO, przepisy ustawy przyznają możliwość ubiegania się o świadczenie wychowawcze również cudzoziemcom, jednakże po spełnieniu dodatkowych wymagań. Prawo cudzoziemców do świadczenia wychowawczego uzależnione jest od miejsca zamieszkania i przebywania na terytorium Polski oraz legitymowania się określonym zezwoleniem lub korzystaniem ze szczególnej ochrony prawnej.

Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni, A. I., matka pięciorga małoletnich dzieci, na mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] .01.2016 r., znak [...], objęta została ochroną uzupełniającą, na podstawie której uzyskała prawo do świadczeń rodzinnych. Zdaniem organu, do nabycia świadczeń wychowawczych, wnioskodawczyni winna posiadać, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy, kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Organ ustalił, że składająca wniosek nie posiada takiego dokumentu, nie przedstawiła także dokumentu potwierdzającego, że uzyskała zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, gdyż, jak wskazuje, nie może podjąć żadnej pracy, ponieważ zajmuje się niepełnosprawnym synem. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo, z uwagi na powyższe ustalenia, ocenił sytuację faktyczną i prawną wnioskodawczym.

Zdaniem skarżącego, powyższa decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy, polegającym na ograniczeniu się do wykładni gramatycznej art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy oraz niedokonaniu wykładni systemowej tego przepisu w kontekście art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 ze zm.) oraz z art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm.), prowadzącym do naruszenia art. 32 i art. 2 oraz art. 71 ust. 1 zdanie 2, a także art. 72 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji w zw. z art. 26 ust. 1, w zw. z art. 2 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), w zw. z art. 9 oraz art. 91 ust. 1 i 2 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji.

Jak wskazał skarżący, nie ulega wątpliwości, że posiadanie karty pobytu z zamieszczoną na niej adnotacją "dostęp do rynku pracy" jest - zgodnie z literalnym brzmieniem art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy - warunkiem uzyskania świadczenia wychowawczego. Skarżący nie podzielił jednak wykładni ww. przepisu dokonanej przez organy.

Rzecznik podniósł, że art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje, którzy cudzoziemcy faktycznie mogą korzystać z dostępu do polskiego rynku pracy. W związku z powyższym nie jest uzasadnione różnicowanie sytuacji prawnej cudzoziemców jedynie z uwagi na techniczną cechę wydawanego im dokumentu pobytowego - zamieszczenia albo niezamieszczenia w tym dokumencie adnotacji "dostęp do rynku pracy". Mimo że wnioskodawczyni nie ma na swej karcie ww. adnotacji, jest ona uprawniona do korzystania z polskiego rynku pracy na tych samych zasadach, co obywatele polscy. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP, jeżeli udzielono mu ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał ponadto, że z uwagi na obowiązujące przepisy prawa przedmiotowa adnotacja nie jest zamieszczana w kartach pobytu wydawanych cudzoziemcom posiadającym status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą na terytorium Polski, co wynika ze stanowiska Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców udostępnionego w Biuletynie Informacji Publicznej.

Rzecznik wskazał, że zwrócił się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o zajęcie stanowiska w kwestii problemów w stosowaniu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy. Jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez Ministra, o świadczenie wychowawcze [...] mogą ubiegać się także cudzoziemcy, którzy na posiadanych kartach pobytu (niezależnie od rodzaju/nazwy tytułu pobytowego) nie mają umieszczonej takiej adnotacji, ale posiadają prawo dostępu do polskiego rynku pracy... [...] Dotyczy to w szczególności cudzoziemców, o których mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Skarżący odwołał się również do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego dokonującego oceny danej regulacji w perspektywie zasady równości. W tym kontekście powinno się najpierw ustalić, w sytuacji stwierdzenia faktycznych nierówności wynikających z treści lub stosowania przepisu, czy w ogóle mamy do czynienia z podmiotami tożsamymi; następnie - na podstawie jakiej cechy dokonano zróżnicowania sytuacji prawnej adresatów danej normy; wreszcie - rozważyć, czy zróżnicowanie to było uzasadnione.

Zdaniem Rzecznika, wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy dokonana przez organy obu instancji prowadzi do uznania, że cudzoziemcy, którym udzielono ochrony uzupełniającej i którzy są w związku z tym z mocy samego prawa uprawnieni do wykonywania pracy w Polsce, są podmiotami podobnymi do innych grup cudzoziemców określonych w art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w których kartach pobytu umieszcza się jednakże adnotację "dostęp do rynku pracy". Ponadto, do zróżnicowania sytuacji cudzoziemców, którym udzielono ochrony uzupełniającej względem sytuacji prawnej innych grup cudzoziemców wymienionych w art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dochodzi jedynie na podstawie technicznej cechy kart pobytu wydawanych beneficjentom ochrony uzupełniającej (braku adnotacji "dostęp do rynku pracy"), a także do stwierdzenia, że zróżnicowanie to nie jest uzasadnione, co więcej - że pozostaje ono w sprzeczności z zobowiązaniami prawnomiędzynarodowymi Polski wynikającymi z Konwencji o prawach dziecka.

Zdaniem skarżącego, okoliczność posiadania albo nieposiadania karty pobytu z umieszczoną na niej adnotacją "dostęp do rynku pracy" nie mogłaby być uznana za racjonalne i uzasadnione kryterium różnicujące sytuację prawną cudzoziemców, którym (niezależnie od wydania takiej karty pobytu) dostęp do polskiego rynku pracy przyznano na podstawie art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Różnicowanie sytuacji prawnej cudzoziemców według powyższego kryterium, w ocenie Rzecznika, w żadnej mierze nie służyłoby także realizacji celu wprowadzenia do polskiego porządku prawnego ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jakim jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Różnicowanie takie sprzeczne jest ponadto z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnymi, w szczególności zaś z art. 71 ust. 1 zdanie 2 Konstytucji.

Rzecznik podkreślił, że cudzoziemcy, którym udzielono ochrony tymczasowej, znajdują się w trudnej sytuacji społecznej, a w zdecydowanej większości przypadków - także materialnej. W sytuacji takiej znajduje się również wnioskodawczyni, o czym świadczy przyznanie jej zasiłków rodzinnych na małoletnie dzieci oraz świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad małoletnim synem.

Zdaniem skarżącego, treść art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b w połączeniu z deklarowanym w art. 4 ust. 1 ustawy celem tej ustawy, ostatecznie przesądza, że świadczenie wychowawcze jest świadczeniem z zakresu zabezpieczenia społecznego. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka: Państwa-Strony będą uznawać prawo każdego dziecka do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego w tym ubezpieczeń socjalnych, oraz będą podejmowały niezbędne kroki do osiągnięcia pełnej realizacji tego prawa zgodnie z ich prawem wewnętrznym. Stosownie z kolei do art. 2 ust. 1 cyt. Konwencji: Państwa-Strony w granicach swej jurysdykcji będą respektowały i gwarantowały prawa zawarte w niniejszej konwencji wobec każdego dziecka, bez jakiejkolwiek dyskryminacji. Poprzestanie na wykładni językowej art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy prowadziłoby również do konieczności uznania, że przepis ten jest niezgodny z ww. uregulowaniami Konwencji, a nadto - z art. 72 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej nieuwzględnienie. Organ wskazał, że zarzut skargi sprowadza się do wykładni językowej art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d i niezastosowaniu wykładni systemowej tego przepisu.

Zdaniem Kolegium, organ administracji publicznej związany jest proceduralnie zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji w zw. z art. 6 i art. 7 K.p.a.). W związku z powyższym powstaje pytanie, czy organ administracji publicznej stosujący prawo może odmówić zastosowania danego przepisu, jeżeli stwierdzi, że jest on sprzeczny z normami wyższego rzędu lub też, czy może nadać mu treść odmienną od jednoznacznie wysłowionej w danym przepisie zgodnie z zasadami semantyki, i w oparciu o taką odmienną treść skonstruować samoistną normę prawną. Organ wskazał również na prymat wykładni gramatycznej.

Zdaniem organu zapis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit a-d ustawy precyzyjnie określa krąg cudzoziemców (obejmujący ich odrębne kategorie) uprawnionych do skorzystania ze świadczeń pieniężnych zakreślonych w tej ustawie. Pod lit. d powołanego powyżej przepisu ustawodawca ustanowił kategorię podmiotów (cudzoziemców), wyodrębnioną na podstawie legitymowania się przez te podmioty dokumentem o ściśle określonych cechach. W odniesieniu do tychże cudzoziemców sformułowana została wyraźna (jednoznacznie zawężająca) przesłanka warunkującą możliwość uzyskania przez te podmioty świadczenia pieniężnego gwarantowanego w ustawie, w postaci: "(...) posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" (...)". Rzeczona przesłanka, wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze, nie jest wyłącznie kwestią techniczną, ale przede wszystkim istotny jest jej aspekt (i skutek) normatywny.

Ustawodawca poprzez ustanowienie legitymowania się kartą pobytu z ww. adnotacją (a więc poprzez element techniczny), zawęził krąg podmiotów mogących korzystać ze świadczeń ustawy jedynie do tych cudzoziemców, którzy taką adnotację mogą uzyskać, ergo zgodnie z przepisami art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy nie każdy cudzoziemiec uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP jest uprawniony do uzyskania przedmiotowego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Z powyższego wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wskazana regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego, należy stwierdzić, że rozpoznające sprawę organy rozstrzygnięcia swe wydały sprzecznie z przepisami prawa materialnego, które legły u podstaw wydania zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. utrzymująca w mocy decyzję, którą Prezydent Miasta G. odmówił przyznania A. I. – będącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym uczestniczką postępowania – świadczenia wychowawczego na małoletnie dzieci.

Świadczenie wychowawcze, będące przedmiotem wniosku uczestniczki, jest świadczeniem nowym, zawartym w treści ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Świadczenie wychowawcze przysługuje, o czym stanowi art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy, cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

W sprawie niniejszej organ odmówił przyznania uczestniczce wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak w przedłożonej przez nią karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy", wskazując jednocześnie, że rodzaj udzielonego wnioskodawczyni zezwolenia na pobyt, czyli "ochrona uzupełniająca" nie uprawnia do otrzymywania świadczeń wychowawczych.

Ochrona uzupełniająca, o której mowa, przyznana została wnioskodawczyni na podstawie art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1836), zgodnie z którym cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej w przypadku, gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy (...). Udzielenie ochrony tymczasowej jest podstawą do wydania karty pobytu, o czym o stanowi definicja karty pobytu zawarta w ww. ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W przedmiotowej sprawie nie jest zatem sporne, że wnioskodawczyni legitymuje się kartą pobytu wydaną przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Kwestionowany jest natomiast brak w tej karcie adnotacji, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy. Organy zastosowały wykładnię gramatyczną przedmiotowej normy, skarżący natomiast stoi na stanowisku uwzględnienia w tym przedmiocie wykładni pozajęzykowej, zatem wykładni celowościowej, systemowej oraz funkcjonalnej. Ze stanowiskiem strony skarżącej zgadza się Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Zawężenie bowiem wykładni wyłącznie do wykładni gramatycznej pozostaje w sprzeczności zarówno z celem ustawy, jak i jej funkcją, a także z systemem prawa, w którym wszakże prymat wiedzie Konstytucja.

Z literalnego zatem brzmienia przywołanego art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy wynika, że świadczenie, o którym mowa w tej ustawie, przysługuje wyłącznie cudzoziemcowi, który posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Adnotacja taka, o czym stanowi art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach, umieszczona jest w karcie pobytu w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

W tym miejscu zwrócić uwagę należy na treść art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli udzielono mu ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika wprost, że cudzoziemiec, któremu udzielono ochrony uzupełniającej na terenie RP, jest uprawniony do wykonywania pracy na terenie kraju, co z kolei implikuje spełnienie warunku koniecznego do uzyskania świadczenia wychowawczego. Stwierdzić należy, że w interpretacji art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy w kontekście cyt. art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zachodzi pewna sprzeczność, w związku z czym niewystarczające staje się w tym przypadku zastosowanie jedynie wykładni językowej. Samo bowiem literalne zinterpretowanie wskazanego przepisu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, powodować będzie dyskryminację i zróżnicowanie traktowania tych cudzoziemców objętych ochroną uzupełniającą, którzy mimo gwarantowanego im w art. 87 ust. 1 pkt 2 uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie posiadają w karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" i z uwagi na to wykluczeni są z kręgu beneficjentów programu Rodzina 500+ na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy.

Biorąc zatem pod uwagę zapis art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uczestniczka postępowania, jako objęta ochroną uzupełniającą, jest uprawniona do wykonywania pracy na terenie Polski bez względu na posiadanie w karcie zapisu o dostępie do rynku pracy. Nie ma przy tym znaczenia, czy może ona faktycznie taką pracę wykonywać, np. z uwagi na swoją sytuację osobistą (w niniejszej sprawie uczestniczka musi opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem). Wystarczająca jest sama teoretyczna możliwość podjęcia na terenie Polski legalnego zatrudnienia. Nie można przecież wykluczyć sytuacji, że cudzoziemiec posiadający adnotację "dostęp do rynku pracy" również nie będzie mógł z przyczyn faktycznych podjąć zatrudnienia, jednak w świetle treści art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy nie można by stwierdzić, że nie przysługuje mu prawo do otrzymywania świadczenia wychowawczego.

Adnotacja, brak której stał się przyczynkiem do odmowy wnioskowanego świadczenia, jest zapisem technicznym i jej brak nie może skutkować różnicowaniem cudzoziemców w dostępie do świadczeń gwarantowanych przez państwo z uwagi na to, czy rzeczony przepis znajdzie się w posiadanej przez nich karcie, czy też nie. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 22.11.2016 r., I SA/Wa 1347/16: "Umieszczenie w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci warunku posiadania na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" miało zapewne na celu uproszczenie postępowania przed właściwym organem, który co do zasady nie ma kompetencji do badania uprawnień cudzoziemców do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca nie przewidział jednak sytuacji, w której praktyka stosowania art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zbiegu z przepisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. doprowadziła do powstania kategorii osób, których uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie zostało przez właściwy organ ujawnione na wydanych im kartach pobytu. W ocenie Sądu, wykładnia systemowa nie upoważnia w takiej sytuacji do zróżnicowania cudzoziemców i do wykluczenia tych osób z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia wychowawczego, tym bardziej, że - co podniesiono w skardze - osoby te nie mają w praktyce żadnego wpływu na treść wydawanych im dokumentów, a ich uprawnienie do wykonywania pracy wynika wprost z przepisu rangi ustawowej, a więc z przepisu prawa powszechnie obowiązującego." Zaprezentowany pogląd znajduje odzwierciedlenie również w niniejszej sprawie i Sąd w składzie ją rozpoznającym w pełni go podziela.

Zgodzić w związku z powyższym należy zgodzić się z argumentami wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Sąd podziela również stanowisko skarżącego w przedmiocie naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji, począwszy od jej art. 2, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, poprzez zakaz dyskryminacji, o którym mowa w art. 32 Konstytucji, po prawa gwarantowane zarówno rodzinie, jak i dziecku, o których mowa w art. 71 i art. 72 Konstytucji. W myśl art. 71 ust. 1 zdanie 2, rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Nie sposób również nie zgodzić się z podnoszonym przez skarżącego zarzutem naruszenia art. 2 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka, z którego wprost wynika, że prawa dziecka respektowane być winny bez jakiejkolwiek dyskryminacji.

Podkreślić należy, że taki sam pogląd, jak powyżej zaprezentowany, został wyrażony w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (vide np. wyroki WSA w Gliwicach z 7.12.2016 r., IV SA/Gl 663/16, LEX nr 2176942 i WSA w Olsztynie z 3.11.2016 r., II SA/Ol 995/16, LEX nr 2156521).

Także stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zawarte w odpowiedzi na pismo Rzecznika Praw Dziecka w przedmiocie problemów w stosowaniu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy jest zbieżne ze stanowiskiem Sądu. Jak bowiem wynika z odpowiedzi Ministerstwa, o świadczenie wychowawcze [...] mogą ubiegać się także cudzoziemcy, którzy na posiadanych kartach pobytu (niezależnie od rodzaju/nazwy tytułu pobytowego) nie mają umieszczonej takiej adnotacji, ale posiadają prawo dostępu do polskiego rynku pracy... [...]. Dotyczy to w szczególności cudzoziemców, o których mowa w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powyższe stanowisko pomaga w dokonywaniu wykładni funkcjonalnej analizowanego przepisu, zatem wyjaśnia rzeczywistą intencję ustawodawcy.

Biorąc pod uwagę powyższy wywód stwierdzić należy, że wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy dokonana została przez organy z naruszeniem prawa, przy czym stopień naruszenia miał niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyżej zaprezentowaną przez Sąd wykładnię mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.