Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 541/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2013 r. sprawy ze skargi P. K. i J. K. reprezentowanych przez opiekuna prawnego D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. K. i J. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2011 r. Wójt Gminy W. ustalił wymiar podatku od nieruchomości stanowiącej własność P. i J. K. (dalej: "Skarżący"), reprezentowanych przez opiekuna prawnego D. K. za 2009r. w kwocie 189 zł.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 13 §1 pkt 1, art. 21 §1 pkt 2, art. 47, art. 63, art. 68, art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p.", art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." oraz uchwałę Rady Gminy W. Nr 248/XXVIII/08 z dnia 3 listopada 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2009 rok (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 18 listopada 2008 r. Nr 196, poz. 7277 ). Z ustaleń organu I instancji wynika, że Skarżący figurują w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w O. jako współwłaściciele działki ewidencyjnej nr 161, w obrębie geodezyjnym 18 – P., sklasyfikowanej jako zurbanizowane tereny niezabudowane oznaczone symbolem Bp-RVI o powierzchni 0,0900 ha, która stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.o.p.l., objęta jest podatkiem od nieruchomości. Powyższe dane dotyczące nieruchomości wynikają z przedłożonej przez opiekuna Skarżących informacji w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego IN, w której w części D.1.1.4 wykazane zostały grunty o powierzchni 900m2 jako grunty pozostałe. Zdaniem organu, uwzględniając treść art. 2 ust. 1 i 2 u.o.p.l. oraz klasyfikację przedmiotowych gruntów (użytek Bp-R), Skarżący prawidłowo wykazali grunty o powierzchni 900m2 jako grunty pozostałe. Uzasadniając opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako zurbanizowane tereny niezabudowanego (Bp-R) organ wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, zaś opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna, (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - Dz.U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.). Z powyższego wynika, że wymiar podatku jest dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, co potwierdza również zapis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.).Powołując się na § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) – dalej: "rozporządzenie" organ uznał, że skoro grunty oznaczone symbolem BP-R nie są sklasyfikowane jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione, ani jako lasy, to podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów pozostałych.

Wskutek złożonego przez Skarżących odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] grudnia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że z treści znajdującego się w aktach sprawy poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii wypisu z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w O. z dnia 28 marca 2011r. wynika, że w ewidencji gruntów przedmiotowa nieruchomość o pow. 900 m2, oznaczona nr ew. 161, z obrębu 0018 P., została sklasyfikowana jako "zurbanizowane tereny niezabudowane" i oznaczona symbolem "Bp-RVI". Wyjaśnił, iż symbol Bp - zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia oznacza, iż dany grunt jest sklasyfikowany jako "zurbanizowane tereny niezabudowane", które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Jednocześnie organ wskazał, że gdyby teren ww. użytków miał stanowić - jak tego chcą Skarżący - grunty rolne, to wówczas w ewidencji gruntów powinny one być oznaczone symbole litery "R" (zgodnie z 68 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Natomiast np. grunty rolne zabudowane, powinny w ewidencji gruntów być oznaczone symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps (zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia). Tak jednak nie jest, zaś organy podatkowe są związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, dopóki dane w ewidencji gruntów nie zostaną zmienione przez Starostę na wniosek Skarżących. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009r. zostało dokonane zgodnie ze złożoną przez Skarżących informacją w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego

W skardze złożonej na powyższą decyzję opiekun Skarżących powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2011r., sygn. akt III SA/Wa 1348/10. Wskazała, że określenie przedmiotowego gruntu jako Bp-RVI jest niezgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami – w części Bp-R. Podniosła również, że organ pierwszej instancji wykorzystując nieznajomość prawa przez opiekuna Skarżących przekazał mu druk formularza IN do podpisu, wskazując które pozycje powinny zostać wypełnione, tym samym doprowadzając opiekuna Skarżących do złożenia informacji o prowadzeniu odpłatnej działalności pożytku publicznego. Wyjaśniła, że przedmiotowa działka jest zadrzewiona, zakrzewiona, zlokalizowana w otoczeniu lasów, której teren przeznaczony był na rekreacje.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym przypadku decyzji administracyjnej, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako "p.p.s.a." - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając tę sprawę, wcześniej Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i Sąd obecnie orzekający związani byli wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1348/10, poprzednio orzekającego w tej sprawie. Stanowi o tym art. 153 p.p.s.a. poprzez treść: ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Sąd w wyroku tym stwierdził: "...... i wskazuje, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do klasyfikacji gruntu, zatem wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji na podstawie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Przepis ten stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Według tego przepisu zatem ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07, publ. w: Lex nr 490966; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08, z 5 listopada 2009 roku sygn. akt. II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07, publ. w: Lex nr 490966; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r. II FSK 1949/07, z dnia 13 stycznia 2010 roku, sygn. akt II FFSK 1243/08). W niniejszej sprawie organy podatkowe dokonały jednak nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przyjmując, że w aktach postępowania znajdują się dane pozwalające na stwierdzenie, że w ewidencji gruntów nieruchomość stanowiąca własność Skarżących oznaczona jest symbolem Bp." "Nie ulega wątpliwości, że dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne są ewidencje gruntów i budynków. Natomiast szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane zostały w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 powyższej ustawy. W myśl § 52 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków komputerowe wydruki i wyrysy (...) uwierzytelnia starosta przez opatrzenie odpowiednią klauzulą, natomiast według § 52 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia określający treść i formę wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego oraz klauzul związanych z ich uwierzytelnieniem (dalej: załącznik nr 5). Stosownie zaś do ust. 1 pkt 18, 19 i 20 załącznika nr 5, treść wypisu z rejestru gruntów stanowią m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędową organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że znajdujący się w aktach administracyjnych "Wykaz dokonanych zmian w danych rejestru gruntów" dołączony do zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z 24 października 2005 roku nie spełnia przedstawionych powyżej wymagań dla dokumentu urzędowego, który mógłby stanowić podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości."

Kontynuując pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd obecnie rozpoznający sprawę, stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykonało prawidłowo zaleceń zawartych w wyroku Sądu. Uzupełniło bowiem materiał dowodowy o odpis z rejestru gruntów ważny na dzień 28 marca 2011 r. Tymczasem zobowiązanie podatkowe Skarżących dotyczy 2009 roku, a zatem stan rejestru gruntów i budynków winien być wykazany na ten rok, a więc jego treść winna pochodzić sprzed daty 1 stycznia 2009 roku. Przytoczyć bowiem należy treść art. 6 ust. 1 i ust. 3 i ust. 4 oraz ust. 5 u.p.o.l., istotne dla tej sprawy, (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r.): obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku; jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie; obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek; jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek.

Skoro opiekun prawny Skarżących w złożonych pismach twierdził, że działka jest zadrzewiona i zakrzewiona i jest położona na gruntach rolnych nie zaś na gruntach, z których ma być ustalone zobowiązanie Skarżących – to jest zurbanizowanych terenach niezabudowanych, a wypełnił oświadczenie dla podatku od nieruchomości wskazując inne dane, należało te okoliczność dokładnie sprawdzić celem wykazania obiektywnego stanu faktycznego. Podczas rozprawy opiekun Skarżących złożył wyrys działki z 15 kwietnia 2013 r., znajdujący się w Starostwie Powiatowym w O.. Ponieważ przedstawia on stan prawny działki późniejszy aniżeli wypis z rejestru gruntów i nie został przeanalizowany i oceniony prze organy podatkowe – Sąd nie traktuje go jako dowód podważający wypis z rejestru gruntów i budynków lecz jako dowód w sprawie. Tym bardziej jednak uważa, że kwestia klasyfikacji działki musi być wyjaśniona. Wobec tego, aby ustalić w sposób bezsporny jakie są to grunty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należało uzyskać wypis z rejestru gruntów, wskazujący na klasyfikację gruntu obowiązującą przed danym rokiem podatkowym, a nie w ostatnim miesiącu pierwszego kwartału 2011 roku. Nie jest to zgodne i z cytowanym art. 6 u.p.o. i z uchwałą Rady Gminy W., obowiązującą na dany rok i miesiąc.

Sąd uchylił więc zaskarżoną decyzję celem uzupełnienia materiału o dane z rejestru gruntów sporządzone przed danym rokiem podatkowym i ponowną ocenę decyzji Wójta co do zgodności z uzyskanymi danymi i uchwałą. Brak danych uniemożliwia ocenę prawidłowości wydanej decyzji wymiarowej jak też Sąd nie mógł ustosunkować się do zarzutu Skarżących dotyczącego niezgodności określenia gruntu jako użytku Bp-R z przepisami rozporządzenia.

Oznacza to, że organy podatkowe w niniejszej sprawie naruszyły przepisy art. 122, 187 § 1 i 191 O.p., a więc zasadę prawdy obiektywne, zasadę prawdy materialnej i zasadę oceny dowodów. Uchybienie to uznać należy za mające istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje ono bowiem nieprawidłowością podstawowego dla sprawy ustalenia, czy nieruchomość Skarżących podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W tym stanie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że nie może być ona wykonana, a co do kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.