Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 109/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 10 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 152
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.
article: art. 7 i art. 77 § 1, art. 76 § 3, art. 79a § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c, art.135, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] maja 2022 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 2 marca 2021 r., znak: 390000/71/154832/2021/[...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. H. (dalej: "Strona"

lub "Skarżący") prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 grudnia

2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia ZUS wskazał art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm. - dalej: "ustawa COVID")

w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. poz. 152 – dalej: "rozporządzenie COVID") oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2020.266 ze m.; dalej: "u.s.u.s.").

Zakład wskazał, że 23 lutego 2021 r. Strona złożyła w rozpoznawanej sprawie wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek wykazując, że na 30 listopada

2020 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 56.10.A.

Na podstawie danych z rejestru CEIDG oraz z bazy REGON ZUS ustalił, że na 30 listopada 2020 r. Strona prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem

PKD 47.52.Z, który nie został ujęty w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID. Zmiany kodu

PKD we wpisie w CEIDG Strona dokonała 8 stycznia 2021 r. Zakład uznał, że w związku z powyższym, Stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne

za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

J. H. zaskarżył w całości ww. decyzję ZUS z 2 marca 2021 r. skargą wniesioną do tutejszego sądu zarzucając jej naruszenie:

1) art. 31zo ust. 10 ustawy COVID;

2) niezgodność stanowiska organu rentowego ze stanem faktycznym.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący wskazał, że jest osobą fizyczną prowadzącą od 12 lipca 1993 r. jednoosobową działalność gospodarczą na terenie

C. Sp. z o.o. W pierwszym okresie Skarżący zajmował się handlem warzywami i owocami, później był handel mięsem i wędlinami. Od 1 grudnia 2015 r. Skarżący prowadzi wyłącznie działalność w zakresie wprowadzania do obrotu napojów bezalkoholowych oraz piwa z możliwością konsumpcji na miejscu pod nazwą [...]. Działalność taka sklasyfikowana jest według Polskiej Klasyfikacji Działalności pod kodem 56.10.A. Według Skarżącego spełnia on warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek, ponieważ prowadzi działalność w zakresie gastronomi pod kodem 56.10.A. a w grudniu 2020 r. przychód z działalności wyniósł [...] zł. Zgłaszając działalność gospodarczą Skarżący podał kilka rodzajów działalności, którą być może będzie prowadził. Skarżący prowadzi działalność wyłącznie z kodem 56.10.A., jednak kod ten był wpisany na dalszym miejscu. Po zorientowaniu się o ważności zapisów kodów w CEIDG, 8 stycznia 2021 r. Skarżący dokonał wykreślenia wszystkich kodów z wyjątkiem kodu 56.10.A. Skarżący wskazał jednocześnie, że wbrew ustaleniom ZUS nigdy nie prowadził działalności oznaczonej kodem 47.51.Z

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji ZUS;

2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

- dokumentów załączonych do skargi na okoliczności przytoczone

w uzasadnieniu skargi;

- zeznań świadka Z. J. [...] ul. [...],

księgowego Skarżącego, na okoliczność określenia rodzaju prowadzonej przez Skarżącego działalności.

Do skargi załączono:

1) Wypis z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej;

2) zaświadczenie z Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego z 14 czerwca 2019 r.

o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej;

3) zaświadczenie M. sp. z o.o. o rodzaju prowadzonej przez Skarżącego działalności na terenie wydzierżawiającej Spółki;

4) zezwolenie Prezydenta Miasta S. z 4 września 2019 r. na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu;

5) dowody wpłaty za zezwolenia na sprzedaż alkoholu za lata: 2016, 2017, 2019, 2020.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, że właściwym do rozpoznania skargi

jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Wynika to z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw

z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U.2020.1773). Zgodnie z § 1 pkt 2 lit. b) tego aktu, na podstawie

art. 13 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), Prezydent

RP zarządził, że rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.) - przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje

lub ma siedzibę. Brzmienie tego przepisu ustalone zostało na mocy rozporządzenia

z dnia 4 marca 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw

z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U.2021.426). Zmiana weszła w życie z dniem 16 marca 2021 r.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 22 września 2021 r., V SA/Wa 3078/21

stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, tj. sądowi właściwemu

ze względu na miejsce zamieszkania Skarżącej.

W dalszej kolejności wyjaśnić należy powody rozpoznania sprawy

na posiedzeniu niejawnym. Otóż, w myśl art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym

w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi więc na zagrożenie pandemiczne, na podstawie zarządzenia zastępczyni Przewodniczącej Wydziału

I z 28 kwietnia 2022 r., sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym zawiadomiono strony jednocześnie informując

o możliwości przedłożenia dodatkowego stanowiska w sprawie.

Przechodząc do meritum sprawy podkreślenia wymaga, że dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień,

to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło

do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź

gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a). Zdaniem Sądu

w rozpatrywanej sprawie doszło do obu wymienionych rodzajów naruszenia prawa.

Spór w sprawie dotyczy tego, czy organ rozpoznając wniosek Skarżącej

i ustalając kod PKD dotyczący jej przeważającej działalności gospodarczej powinien ograniczyć się jedynie do wpisów w tym zakresie zawartych w rejestrach GUS

i CEIDG, czy też przyjąć kod PKD odpowiadający rzeczywiście prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.

Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek wynika z przepisów ustawy o COVID. W art. 31zo tej ustawy wskazano okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek. Jednocześnie w art. 31zy ust. 1 ustawy Rada Ministrów została upoważniona, w celu przeciwdziałania COVID-19, do określenia w drodze rozporządzenia innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3

dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 lub objęcia

tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów

oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. W oparciu o przytoczoną delegację ustawową zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. 2021 poz. 152). Powyższe rozporządzenie stanowiło materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa ponadto, że już 26 lutego 2021 r. Rada Ministrów wydała kolejne rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, które weszło w życie z dniem 28 lutego 2021 r. (§ 18) zaś wniosek Skarżącego złożony został 23 lutego 2021 r., tj. przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. Organ zatem zasadnie zastosował się do § 17 ww. rozporządzenia z 26 lutego 2021 r., zgodnie z którym do wniosków złożonych na podstawie § 1 ust. 1, § 4 ust. 1, § 7

ust. 1 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nierozpatrzonych stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem terminu przesłania deklaracji rozliczeniowych

lub imiennych raportów miesięcznych, do którego stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.

W § 10 ust. 1 tego Rozporządzenia (z 19 stycznia 2021 r.) zwolniono

z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne,

na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych

w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych

w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, wymienionymi w tym przepisie kodami, m.in.: 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z. - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia określa, że oceny spełnienia warunku,

o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

Skarżący we wniosku inicjującym postępowanie podał jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej kod PKD 56.10.A. uprawniający

do skorzystania ze zwolnienia. W skardze wskazał również, że nigdy nie prowadził działalności oznaczonej kodem PKD 47.51.Z., który nie uprawnia do ww. zwolnienia, a którą to działalność uznał organ jako przeważającą działalność Skarżącego na dzień

30 listopada 2020 r. opierając się na danych zwartych w rejestrach CEIDG

oraz REGON. Skarżący wskazał jednocześnie, że prowadzi wyłącznie działalność oznaczoną kodem PKD 56.10.A. zaś zgłaszając działalność gospodarczą podał kilka rodzajów działalności, które "być może będę prowadził". Skarżący zaktualizował dane 8 stycznia 2021 r.

Sąd nie podziela stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji

z 3 marca 2021 r., że warunkiem przyznania zwolnienia jest wyłącznie fakt istnienia

w dacie 30 listopada 2020 r. w rejestrze REGON i CEIDG wpisu kodu

PKD o nr 56.10.Z.Organ błędnie oparł się jedynie na językowej wykładni § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z 2 rozporządzenia uznając, że przepis ten wskazuje jedyny i wyłączny sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności przez wnioskujący o zwolnienie podmiot, tj. dane zawarte w rejestrze REGON i CEIDG w brzmieniu na dzień

30 listopada 2020 r.

Klasyfikacja PKD jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia

24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej: "u.s.p."). W załączniku

do rozporządzenia PKD "Zasady Budowy Klasyfikacji" wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki.

W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3

pkt 4 u.s.p. wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane

do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

W ocenie Sądu zawarte w § 10 ust. 1 rozporządzenia sformułowanie "prowadzącego (...) działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek), mimo że faktycznie nie prowadzi tego rodzaju działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona,

lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr

ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. II UK 142/12 (publ.: OSNP 2013/21-22/260) i z 23 listopada 2016 r. sygn. II UK 402/15

(Lex nr 2183487) oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą

być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie

w kategoriach prawdy lub fałszu.

W związku z powyższym należało uznać, że pomoc, o jakiej stanowi

§ 10 ust. 1 rozporządzenia, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można

jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej

w § 10 ust. 1 rozporządzenia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można tracić z pola widzenia także tego, że tak przepisy ustawy COVID, jak i przepisy omawianego rozporządzenia wykonawczego mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez prawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku

z przeciwdziałaniem COVID, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych.

W postępowaniu o przyznanie uprawnienia, o którym stanowi § 10 ust. 1

ww. rozporządzenia, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest to domniemanie wzruszalne. Podobnie jak wpis w rejestrze, także oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID, analogiczny w swej treści do art. 31zo ust. 11 ustawy COVID, wskazuje

na potraktowanie przez prawodawcę wpisu w rejestrze jako domniemania prawnego, co niewątpliwie miało na celu uproszczenie i tym samym skrócenie postępowania zmierzającego do udzielenia prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Natomiast uwzględnienie wyłącznie wpisów w rejestrze (REGON

lub CEiDG), jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia, jako przeważającej, działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje w istocie wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą w określonym w rozporządzeniu dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie dopełniły czynności formalnych i uchybiły obowiązkom statystycznym. Działanie takie zaprzecza celom przyjętych regulacji w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19 oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

Z powyższego wynika, że organ prowadzący postępowanie w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek przy ustalaniu spełnienia przez przedsiębiorcę przesłanki przyznania pomocy odnoszącej się do rodzaju przeważającej działalności, nie może oprzeć się wyłącznie na danych zawartych

w CEIDG czy też rejestrze REGON, w szczególności gdy przedsiębiorca wskazuje

na rozbieżność między wpisem w rejestrach, a faktycznie wykonywaną działalnością gospodarczą. Jedną z głównych zasad, którymi powinien kierować się organ

jest bowiem zasada prawdy obiektywnej, która nakazuje ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.

Jednocześnie zważyć należy, że obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak i na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej

w art. 7 K.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). W świetle art. 9 K.p.a. organ ma także obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jak określa zaś art. 79a § 1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej

z żądaniem strony.

W ocenie Sądu organ rozstrzygający w niniejszej sprawie nie sprostał powyższym obowiązkom.

Skarżący złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek wskazując kod przeważającej działalności PKD 56.10.A. według stanu na dzień

30 listopada 2020 r. Jak ustalił organ, zgodnie z danymi w rejestrze REGON i CEIDG na dzień 30 listopada 2020 r., rodzajem przeważającej działalności Skarżącego

była działalność określona kodem PKD 47.52.Z. W świetle § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia powyższy kod PKD, jako określający rodzaj przeważającej działalności gospodarczej, nie uprawniał do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r.

Powyższa niezgodność pomiędzy oświadczeniem Skarżącego - wnioskodawcy

a ustaleniami organu przeprowadzonymi w wyniku analizy rejestrów REGON i CEIDG powinny skłonić organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zgodzie z normami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Tymczasem ZUS błędnie przyjął,

że przepis § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej, która jest jedną z przesłanek udzielenia zwolnienia, a nie jedynie ustanawia wzruszalne domniemanie. Wobec wskazania przez Skarżącego już we wniosku o zwolnienie jako przeważającej działalności o kodzie 56.10.A., a więc wymienionej w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a jednocześnie innej niż ujawnionej w rejestrze REGON wg stanu

na dzień 30 listopada 2020 r., organ winien podjąć czynności zmierzające

do wyjaśnienia tej sprzeczności i ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności prowadzonej przez Skarżącego, a następnie przedstawić dokonaną ocenę

w uzasadnieniu wydanej decyzji, przy uwzględnieniu, że prawodawca w § 10 ust. 2 rozporządzenia wprowadził w tym zakresie stosowne wzruszalne domniemanie. Obowiązek organu takiego działania wynika z przedstawionej wyżej interpretacji przepisów § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Zakład winien więc co najmniej, informując Skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazać przesłanki zależne od Skarżącego, które nie zostały na dzień udzielenia Skarżącemu tej informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 K.p.a.). Następnie, po ewentualnym przedstawieniu dowodów przez Skarżącego, dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału (art. 80 K.p.a.) celem ustalenia rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez Skarżącego na dzień 30 listopada

2021 r. Ewentualnie organ mógł też kolejno zobowiązać Skarżącego

do przedstawienia innych dowodów na powyższą okoliczność. W przypadku ustalenia, że Skarżący na dzień 30 listopada 2020 r. jako rodzaj działalności przeważającej prowadził działalność sklasyfikowaną pod kodem wymienionym w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem przepisu prawa tj. § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3, art. 79a § 1 K.p.a.

Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) oraz art.135 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Rozpoznając sprawę ponownie organ – kierując się normą określoną

w art. 153 P.p.s.a. - uwzględni zawarte w wyroku podglądy co do wykładni §10 ust. 1

i 2 Rozporządzenia i przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego, wyczerpująco zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przez Skarżącego przesłanek przedmiotowego zwolnienia.

Ponadto Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. oddalił ww. wnioski dowodowe Skarżącego, tj. o dopuszczenie i przeprowadzenie:

- dowodu z przesłuchania świadka jako, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego

i wydanej w jego wyniku ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma

w świetle obowiązujących przepisów uprawnienia, aby dopuścić dowód z przesłuchania świadków;

- dowodów z ww. dokumentów załączonych do skargi, albowiem celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 P.p.s.a.,

jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania jej stanu faktycznego; jedynie w drodze wyjątku, zgodnie

z art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający

z dokumentów, nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego.

O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, ponieważ Skarżący

był zwolniony z obowiązku ich uiszczenia i nie był zastępowany przez zawodowego pełnomocnika.