Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 272/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Odmówiono przyznania pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 243,art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 260, art. 262
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S.-S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.S.-S., A.S. na czynność Burmistrza z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu do szkoły postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. A.S.-S., A.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na czynność Burmistrza z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu do szkoły niepełnosprawnego syna B.S. z miejsca zamieszkania tj. [...] do Szkoły Podstawowej nr [...] - w okresie od [...] lutego 2015 r. do [...] czerwca 2015 r.

Na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 272/15 odmówił przyznania prawa pomocy A.S.-S. i A.S. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Postanowieniem z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II SA/Go 272/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", odrzucił skargę A.S.-S. i A.S. na czynność Burmistrza z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu do szkoły.

Dnia 19 listopada 2015 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek A.S.-S. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wraz z mężem wychowuje dwoje dzieci niepełnosprawnych, które wymagają specjalistycznego leczenia

i rehabilitacji a także specjalnego kształcenia. Skarżąca podała, że ponosi znaczne wydatki na opiekę medyczną oraz na dowóz dzieci do szkoły. A.S.-S. oświadczyła, że wraz z mężem i dziećmi przeprowadziła się do [...], gdzie wynajmuje mieszkanie (1.300 zł miesięcznie). Skarżąca wskazała, że czyni starania o uzyskanie kredytu hipotecznego.

Skarżąca przedstawiła ponoszone wydatki: raty pożyczek – 385 zł, koszty dojazdu męża do pracy i rehabilitacja – 1.300 zł, telefon i media – 270 zł, energia elektryczna – 160 zł).

W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedłożyła między innymi wyciągi z rachunków bankowych oraz rachunki obrazujące koszty leczenia (rehabilitacji) oraz faktury za paliwo.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 272/15 Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

W uzasadnieniu orzeczenia referendarz sądowy zauważył, że obecnie złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy wniosek nie jest tożsamy przedmiotowo z wnioskiem, który był przedmiotem postanowienia z dnia 3 czerwca 2015 r. Wynika to z faktu, że poprzedni wniosek dotyczył prawa pomocy w zakresie całkowitym, natomiast obecny wniosek dotyczy prawa pomocy w zakresie częściowym. Podkreślił, że instytucje te opierają się na innych przesłankach, a więc nie są tożsame, co uzasadniało rozpoznanie niniejszego wniosku skarżącej

o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w trybie art. 243 i następnych p.p.s.a., a nie na podstawie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 432/08, LEX nr 565699, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I FZ 539/11, LEX nr 1103933).

Referendarz podkreślił, że z przedłożonych przez stronę dokumentów wynikało, że miesięczny dochód A.S.-S. i jej męża z tytułu umów o pracę wynosi około 5.500 zł (netto). Skarżąca i jej mąż są właścicielami mieszkania w [...], nieruchomości rolnej (2 ha) oraz dwóch działek o łącznej wartości 130.000 zł. Zdaniem Referendarza wskazane powyżej aktywa mogą stanowić źródło dochodu z tytułu wynajmu (dzierżawy) czy ze sprzedaży. Nadto z formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności.

W uzasadnieniu Referendarz podkreślił, że w uprzednio złożonym wniosku (4.05.2015 r.) A.S.-S. podała, że posiada 70.000 zł oszczędności które zamierza przeznaczyć na zakup nieruchomości. Wskazał, że skarżąca nie nabyła do chwili obecnej mieszkania, gdyż stara się o uzyskanie kredytu hipotecznego. Trudno zatem można uznać, że skarżąca zużyła w całości powyższe oszczędności. Nadto z rachunku bankowego wynika, że skarżący posiadają środki pieniężne (3.241,63 zł – stan na [...].12.2015 r.). Co prawda skarżący ponoszą znaczne wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją niepełnosprawnych dzieci, dojazdem do pracy, ale ich sytuacja materialna umożliwia im pokrycie kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika.

Referendarz podkreślił, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel

z jakichkolwiek źródeł.

Od ww. postanowienia A.S.-S. wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała, że po przedstawieniu przedmiotowej sprawy w różnych kancelariach prawnych w [...] otrzymała informację, że sporządzenie skargi kasacyjnej może mieścić się w granicach 1500-2000 zł. Jest to kwota, która pomimo, że oboje z mężem pracuje, spowoduje poważny uszczerbek utrzymania dla jej rodziny i stawia przed trudnym wyborem wydania tych pieniędzy w celu dochodzenia swoich praw czy zagospodarowania ich na rehabilitację dzieci.

Skarżąca podała, że w postanowieniu referendarza wyszczególnione jest, iż na dzień [...].12.2015 r. na rachunku bankowym męża strony widniały środki pieniężne

w kwocie 3.241,63 zł. Nie ma za to wzmianki, iż w tym samym dniu na koncie

z otwartym kredytem odnawialnym widniało zadłużenie w kwocie -2.855,96 zł, które skarżący muszą pokryć w chwili otrzymania kredytu hipotecznego i zamknięcia konta w [...]. Strona jednocześnie prostuje punkt 7.1 formularza PPF z dnia [...].11.2015 r., gdzie wykazane zostało posiadanie innej nieruchomości, tj. działki w Gminie [...] o powierzchni 8 arów. Wyjaśniła, że jest to działka, na której stoi budynek transportu i łączności, który skarżący zdecydowali się przekształcić na tymczasowe cele mieszkalne, aby zniwelować wysokie opłaty wynajmu mieszkania w [...]. Aby móc kupić tę nieruchomość i opłacić czynności notarialne musieli prosić o pomoc materialną rodziców. Planują, po otrzymaniu kredytu w systemie gospodarczym, zbudować dom, ponieważ po wielu analizach okazała się to inwestycja tańsza, aniżeli kupno nowego mieszkania w mieście. Strona wskazała, że w międzyczasie wraz z mężem zamierzają sprzedać posiadane nieruchomości w [...], aby nie zaciągać kredytu, jednakże jest to dość trudne. W dalszej zaś przyszłości, kiedy uda się to zrealizować, pomoże im to nadpłacić kredyt, o który w tej chwili się starają. Ponadto strona wskazała, że nieruchomość rolna będąca współwłasnością z jej siostrą D.S., będąca jednocześnie darowizną od babci, jest oddalona od miejsca zamieszkania blisko 800 km i nie stanowi żadnego dodatkowego źródła zarobkowania. Stanowi jednak dla nich i całej rodziny wartość sentymentalną (nie materialną), jest w rodzinie od dawna i nie jest przeznaczona do sprzedaży.

Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że na drodze dalszego diagnozowania jej dzieci wystąpiły dodatkowe problemy zdrowotne, które wymagają podjęcia działań

i zwiększą koszty rehabilitacji. W takiej sytuacji musza szukać dodatkowych źródeł jej finansowania.

Ponadto w przyszłości może okazać się, że skarżąca będzie musiała zrezygnować z pracy, albowiem przy dwójce dzieci z problemami trudno jest pogodzić pracę z wychowaniem i rehabilitacją dzieci.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy

z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), zwanej dalej ustawą zmieniającą, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 (p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z powyższej regulacji prawnej wynika, że przepis art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez jej art. 1 pkt 73 nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, co miało miejsce w dniu 15 sierpnia 2015r. Przepis art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej nie został bowiem wymieniony w art. 2 jako przepis, który należy stosować do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej regulacji stosuje się więc art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Natomiast do spraw wszczętych po dniu 15 sierpnia 2015 r. stosuje się tę regulację w nowym brzemieniu. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z art. 260 zd. 1 p.p.s.a. w tym brzmieniu w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Tym samym

z mocy art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 73 w zw. z art. 2 ustawy zmieniającej uznać należy, że postanowienie referendarza sądowego ze względu na skuteczne wniesienie sprzeciwu utraciło moc, a wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Innymi słowy Sąd nie ocenia zasadności sprzeciwu i zgodności z prawem postanowienia referendarza sądowego, lecz samodzielnie rozstrzyga o wniosku strony na podstawie oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, które były przedstawione we wniosku

i wynikały z dokumentów i oświadczeń przedłożonych przez wnioskodawcę.

Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.) i dlatego zastosowanie tej instytucji prawnej może mieć miejsce wyłącznie w przypadku stron, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone między innymi w postanowieniach: z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z. 1, poz. 8, z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II GZ 201/08, z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 oraz z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 801/09 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). Prawo pomocy może zatem zostać przyznane tylko takiej osobie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ.: LEX nr 8623 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 52/09 i z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 113/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy kolejny wniosek A.S.-S. o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpatrzony w trybie art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Podstawą do zastosowania tego przepisu jest wniosek strony o zmianę postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. albo ponowny wniosek tożsamy przedmiotowo z wnioskiem już wcześniej przez sąd rozpatrzonym.

Natomiast obecnie złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest tożsamy przedmiotowo z wnioskiem, który był przedmiotem prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 czerwca 2015 r. Wynika to z faktu, że poprzedni wniosek dotyczył prawa pomocy w zakresie całkowitym, natomiast obecny wniosek dotyczy prawa pomocy w zakresie częściowym. Instytucje te opierają się na innych przesłankach, a więc nie są tożsame, co uzasadnia rozpoznanie niniejszego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w trybie art. 243 i następnych p.p.s.a., a nie na podstawie

art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

20 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 432/08, LEX nr 565699, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I FZ 539/11, LEX

nr 1103933).

W niniejszej sprawie intencją wnioskodawcy było uzyskanie prawa pomocy

w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie fachowego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego przez tut. Sąd w dniu 7 października 2015 r. postanowienia odrzucającego skargę A.S.-S. i A.S.. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona jest przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Należy wyjaśnić, że przez uszczerbek, należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania

i zamieszkania. Zatem uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie

z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Jak już wcześniej wskazano prawo pomocy jako instytucja

o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem

w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA

z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).

Z przedstawionych przez skarżącą informacji i załączonych dokumentów wynika, że stały miesięczny dochód A.S.-S. i jej męża z tytułu umów o pracę wynosi około 5.500 zł (netto). Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że poza wynagrodzeniem rodzina otrzymuje również świadczenia rodzinne w stałej kwocie 306 zł miesięcznie. Do miesięcznych kosztów utrzymania należą opłaty za: wynajem mieszkania (1300 zł), dojazdy męża strony do pracy i na rehabilitację (ok. 1200 zł), telefony komórkowe (180 zł), telewizję (99 zł), prąd (160 zł), obiady w szkole dla dzieci (160 zł), pożyczki w pracy (385 zł), ubezpieczenia na życie (189 zł). Ponadto skarżąca i jej rodzina ponosi w zależności od potrzeb koszty związane z kupnem leków. Do wniosku dołączono również dokumentację związaną z leczeniem (rehabilitacją) dzieci. Z nadesłanego wyciągu bankowego za okres od [...].09.2015 – [...].12.2015 wynika, że saldo końcowe na dzień [...].12.2015 r. wyniosło: – 3.056,00 zł. Skarżąca wskazała, że wraz z mężem stara się o uzyskanie kredytu hipotecznego.

W orzecznictwie stwierdzono, że posiadanie przez stronę stałych dochodów

w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 89/11, LEX nr 783930). Co prawda skarżąca wraz z mężem ponoszą znaczne wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją niepełnosprawnych dzieci, dojazdem do pracy, ale ich sytuacja materialna umożliwia im pokrycie kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Oceny powyższej nie zmienia okoliczność, że skarżąca posiada na rachunku bankowym ujemne saldo, albowiem związane jest – jak to sama skarżąca podkreśliła - z posiadaniem otwartego kredytu odnawialnego, a więc rachunku bankowego dającego potencjalną możliwość pobierania środków pieniężnych do określonego limitu. Również powoływane przez skarżącą obciążenia z tytułu zaciągniętych pożyczek z kasy zapomogowo-pożyczkowej, powodujące pomniejszenie budżetu domowego wnioskodawcy i jego rodziny, nie mogą stanowić argumentu przesądzającego o zasadności złożonego wniosku. Płatności te mają charakter cywilnoprawny i wnioskodawca świadomie się nimi obciążył, powodując zmniejszenie wysokości otrzymywanych faktycznie dochodów bieżących. Nie bez znaczenia jest także fakt, że część z tych obciążeń (pożyczka A.S.-S. w wysokości 3.000 zł) zaciągnięta została w lipcu 2015 r., a zatem już na etapie prowadzonego przed tut. Sądem postępowania i z wiedzą, że przedmiotowe postępowanie może generować koszty, do poniesienia których zobligowany będzie wnioskodawca. W tej sytuacji takie rozporządzanie finansami domowymi nie może zasługiwać na aprobatę ze strony Sądu. W praktyce bowiem prowadziłoby to do sytuacji, w której to Skarb Państwa przejmowałby na siebie koszty postępowania sądowego w sytuacji, w której wnioskodawca – wobec innego zagospodarowania dostępnych mu środków finansowych mógłby te koszty ponieść.

W dalszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek oraz oszczędności. Skarżąca oświadczyła, że wraz z mężem są właścicielami mieszkania w [...], nieruchomości rolnej (2 ha) oraz dwóch działek – jedna

w [...] (2000 m2) i w Gminie [...] (800 m2 ) o łącznej wartości 130.000 zł. Skarżąca nie zadeklarowała, że posiada jakiekolwiek oszczędności. Podkreślić wypada, że w uprzednio złożonym wniosku (4.05.2015 r.) A.S.-S. podała, że posiada 70.000 zł oszczędności, które zamierza przeznaczyć na zakup nieruchomości. Z dokumentów przedłożonych Sądowi w dniu 14 stycznia 2016 r. wynika, że skarżąca wraz z mężem w dniu [...] maja 2015r., a więc w trakcie trwania już postępowania sądowoadministracyjnego, nabyła prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę o nr ewid. [...] o powierzchni 0,0762 położonej w miejscowości [...] za kwotę 80.000 zł (dowód – Akt notarialny Repertorium A nr [...]). Wydatkowanie tak dużej kwoty, podczas gdy skarżąca miała wiedzę, że postępowanie sądowe toczy się i może generować koszty sądowe, może świadczyć jedynie o tym, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, jak i ewentualne przyszłe koszty sądowe, które wcześniej opłacała. Wnosząc skargę skarżąca winna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych i dokonać zabezpieczenia odpowiednich środków finansowych we własnym budżecie, a nie przerzucać koszty te na budżet państwa.

W ocenie Sądu skarżąca posiada wystarczający majątek, który może wykorzystać na opłacenie kosztów postępowania. Wskazane powyżej aktywa mogą stanowić źródło dochodu z tytułu wynajmu (dzierżawy) czy ze sprzedaży. Dodać należy, że w orzecznictwie panuje pogląd, z którym Sąd orzekający w pełni się zgadza, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia: NSA z dnia

20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04, niepubl. z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I OZ 806/12, i z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 826/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nadmienić także należy, że skarżąca wraz z mężem starają się o pozyskanie kredytu bankowego, a to wiąże się z posiadaniem wysokiej zdolności kredytowej, czyli zdolności do terminowej spłaty zadłużenia. W związku z tym uzyskanie (w przyszłości) przez wnioskodawców w instytucjach bankowych zdolności do regulowania zobowiązania powstałego z udzielonego kredytu, który znacznie przekracza zobowiązania związane z kosztami postępowania sądowego w niniejszej sprawie, oznacza, że zapłata kosztów sądowych mieści się również w ich możliwościach finansowych. Dbałość o regulowanie zobowiązań prywatnoprawnych nie wyklucza bowiem konieczności regulowania nie mniej ważnych należności o charakterze publicznoprawnych (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt

I FZ499/11, LEX nr 1103914). W innym orzeczeniu NSA zaznaczył, iż "aby uzyskać,

a następnie spłacać kredyt, należy uprzednio wykazać zdolność kredytową, czyli zdolność do terminowej spłaty zadłużenia wraz z towarzyszącymi mu kosztami dodatkowymi. Trudno, aby ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie miał zabezpieczonych innych należności związanych z utrzymaniem rodziny czy

z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym ewentualnych kosztów postępowania skoro wcześniej wykazał odpowiednie zabezpieczenia wobec banku" (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 859/11, Lex nr 1116238). Należy wskazać, że w strukturze wydatków koszty związane z uregulowaniem zobowiązań prywatnoprawnych, w tym zobowiązań kredytowych, w żadnym razie nie mają priorytetu przed kosztami sądowymi. Niedopuszczalnym jest by w ramach posiadanych środków finansowych preferencyjnie traktowano zobowiązania prywatnoprawne uznając, że koszty sądowe powinien kredytować Skarb Państwa.

Zdaniem Sądu stały miesięczny dochód i majątek skarżących pozwala uznać, że skarżąca i jej rodzina nie żyją w ubóstwie i mają zapewnione niezbędne warunki utrzymania gospodarstwa domowego, a przy właściwym ich gospodarowaniu mogą ponieść ciężar wynajęcia zawodowego pełnomocnika. Zdaniem Sądu osoba, która posiada środki na pokrycie zwiększonych wydatków w ramach swojego gospodarstwa domowego (m.in. kosztów paliwa do samochodu i rat kredytu/pożyczek, zwiększonych wydatków na rachunki telefoniczne, telewizję) jest również w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Kwestią wyboru strony pozostaje, czy uiści ona koszty sądowe, czy pokryje inne swoje wydatki nie związane z koniecznym utrzymaniem.

W konsekwencji opłacenie adwokata z wyboru nie powinno spowodować uszczerbku

i szkody w koniecznym utrzymaniu rodziny skarżącej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.