Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 787/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 34 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D. J. i E. J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda Śląski decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...]. (znak: [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami: wodno-kanalizacyjną, elektryczną i centralnego ogrzewania w O. przy ul. [...], na działce numer [...]

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 3 kwietnia 2017r. I. i A. H. (dalej: inwestorzy) wystąpili do Wójta Gminy S. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą "budowa domu jednorodzinnego" na działce o numerze ewidencyjnym 1, przy ul. [...], w miejscowości O. (gmina S.).

Wójt Gminy S. w drodze decyzji z dnia [...]. (znak: [...]) ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji, określając m.in.: przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ustalenia dotyczące obsługi w zakresie infrastruktury i komunikacji (w tym odprowadzenie ścieków gospodarczo-bytowych do projektowanej przydomowej oczyszczalni) oraz warunki w zakresie ochrony interesu osób trzecich.

W dniu 26 kwietnia 2018r. inwestorzy skierowali do Starosty [...] wniosek o udzielenie pozwolenie na budowę wolnostojącego domu jednorodzinnego wraz z instalacją elektryczną, c.o. i wod.-kan. W trakcie postępowania wyjaśniającego, E. J. i D. J., właściciele działki nr 2 sąsiadującej bezpośrednio z działką inwestorów (dalej: skarżący), wnieśli uwagi wyrażając m.in. sprzeciw do posadowienia budynku w granicy działki oraz zastrzeżenia co do pogorszenia warunków bytowych, oświetleniowych, zacieniania działki, pogorszenia komfortu przez zastosowanie przeszklenia z pustaków szklanych w granicy działki, zwiększenia zagrożenia pożarowego, "zachodzenia" ławy fundamentowej na ich działkę. Ponadto skarżący uznali, że ścieki gospodarczo-bytowe powinny być odprowadzane do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.

Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...]. (znak: [...]) zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił inwestorom pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (w granicy z działkami o numerach ewidencyjnych 2 i 3) z wewnętrznymi instalacjami: wodno-kanalizacyjną, elektryczną i centralnego ogrzewania w O. przy ul. [...], na działce numer 1, stwierdzając, że planowana inwestycja jest zgodna z decyzją z dnia [...]. Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy.

Od ww. decyzji, z zachowaniem obowiązującego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. odwołali się skarżący (właściciele działki nr 2) wnosząc o uchylenie decyzji z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania oraz "prawa majątkowego", w tym:

- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, nierozpatrzenie i brak właściwego odniesienia się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. brak wyjaśnienia, czy na skutek realizacji przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie zostaną naruszone podlegające ochronie interesy właścicieli działek sąsiednich, znajdujących się w obszarze jego oddziaływania;

- art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego ustosunkowania się przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniesionych przez skarżących uwag i zastrzeżeń do przedmiotowego zamierzenia budowlanego;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niedokonaniu niezbędnych ustaleń faktycznych w kontekście kręgu stron przedmiotowego postępowania, a także niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sposobu ustalenia stron postępowania;

- art. 34 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2018r., poz. 1202 z późn. zm.) poprzez brak należytego zweryfikowania zgodności przedmiotowego projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy z dnia [...]. (znak: [...]) oraz zatwierdzenie przedmiotowego projektu i udzielenie pozwolenia na budowę, pomimo, iż nie spełniał on wymagań określonych w tejże decyzji (skarżący wskazuje niezgodność projektu budowlanego z ww. decyzją o warunkach zabudowy w zakresie projektowanego odprowadzenia ścieków gospodarczo-bytowych).

Ponadto, ich zdaniem, organ I instancji w sposób niedostateczny sprawdził m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2015r., poz. 1422 z późn. zm., dalej: rozporządzenie), w tym: z § 12 określającym warunki usytuowania budynków w stosunku do granicy z działką sąsiednią, z § 13 dotyczącym naturalnego oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, z § 60 regulującym kwestię nasłonecznienia określonych pomieszczeń oraz z § 271 i § 273 stanowiących o warunkach usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazali, że dopuszczenie lokalizacji budynku w odległościach wskazanych w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia ma charakter wyjątkowy, dlatego wymaga szczególnego uzasadnienia.

Wojewoda Śląski utrzymując to rozstrzygnięcie w mocy wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. uznał, iż organ I instancji, przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, wykonał prawidłowo wszystkie obowiązki nałożone na niego ww. przepisami. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia. Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy. Inwestorzy złożyli oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Do projektu załączono wymagane opinie i uzgodnienia. Nie narusza on także przepisów techniczno- budowlanych zawartych w rozporządzeniu, w tym dotyczących usytuowania planowanego budynku na działce inwestorów.

Budynek mieszkalny jednorodzinny został zaprojektowany bezpośrednio przy wschodniej granicy działki nr 1 z sąsiednimi działkami budowlanymi nr 2 i 3. Na obu sąsiednich działkach znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne. W przypadku działki nr 2 właścicielem nieruchomości jest strona odwołująca się. Przepis § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia dopuszcza, w przypadku zabudowy jednorodzinnej, sytuowanie budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej, przy uwzględnieniu przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 rozporządzenia. Zastosowanie tego wyjątku, ze względu na faktyczną szerokość działki, wynoszącą około 12.1 m oraz optymalne zlokalizowanie przez projektanta planowanego budynku na działce inwestorów, uwzględniające sąsiednią zabudowę, jest uzasadnione. W projekcie zagospodarowania terenu obiekt umiejscowiono w obszarze pomiędzy sąsiednimi budynkami jednorodzinnymi na działkach nr 2 i 3, tak aby na terenie naprzeciw (prostopadłym) do ścian tych budynków z oknami zwróconymi w kierunku działki inwestorów zachować wolną przestrzeń.

W kwestii ewentualnych uchybień dotyczących §13 rozporządzenia organ stwierdza, ze na działkach sąsiadujących od wschodniej nie pojawia się problem ograniczeń w dostępie do naturalnego oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach mieszkalnych. Zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym nie zachodzi zjawisko przesłaniania, gdyż wymiar wysokości projektowanego budynku wynoszący 3,84m jest mniejszy od wymiaru odległości między projektowanym obiektem, a istniejącym budynkiem mieszkalnym na działce nr 2. Nie ma również miejsca ograniczenie minimalnego nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w istniejącym budynku należącym do skarżących, bowiem planowaną inwestycję zlokalizowano od strony północno-zachodniej w stosunku do tego budynku.

Jak wynika z projektu budowlanego, planowany budynek mieszkalny jednorodzinny został zaprojektowany przy wschodniej granicy działki nr 1 w O. przy ul. [...] ścianą zewnętrzną o parametrach przegrody oddzielenia przeciwpożarowego bezpośrednio w granicach z sąsiednimi działkami budowlanymi nr 2 i 3 (w odległościach wynoszących: około 4m od budynku na działce 2 oraz około 7m od budynku na działce 3), w związku z czym zachowane zostały wymogi § 271-273 rozporządzenia, dotyczące usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.

Odnosząc się do zarzutu tyczącego zachodzenia ławy fundamentowej na działkę nr 2 organ wyjaśnił, że zgodnie z częścią graficzną projektu budowlanego (rysunki nr [...], str. 68 i nr 2, str. 76), sytuacja taka nie ma miejsca.

Z kolei odnosząc się do projektowanej lokalizacji pustaków szklanych w ścianie graniczącej z działką sąsiednią stwierdzono, iż tego typu materiał nie jest przezierny, a przepuszczający światło, posiada odpowiednią odporność ogniową i nie jest traktowany jako okno. Jeśli powierzchnia takiego wypełnienie nie przekracza 10% powierzchni ściany, jest dopuszczalna w myśl § 232 ust. 6 rozporządzenia. Takie rozwiązanie nie utrudnia możliwości zabudowy działki sąsiedniej, a inwestor musi liczyć się z możliwością dobudowania ściany bezpośrednio przylegającej do ściany, w której znajduje się wypełnienie luksferami.

Inwestorzy uzyskali od Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w S. warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej i zrezygnowali z wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków, na rzecz przyłączenia instalacji kanalizacyjnej do sieci miejskiej.

Organ odwoławczy zbadał, czy przez jej wydanie nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 9 Prawa budowlanego, uwzględniając orzecznictwo sądowe w tym zakresie, zwłaszcza zaś stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 12 stycznia 2016r., II SA/Kr 1161/15: "Równocześnie jednak zasada ochrony interesów osób trzecich podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw, w tym m.in. z przepisów ustawy - Prawo budowlane. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w Prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. Zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Wiąże się to z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości zarówno przez inwestorów, jak i właścicieli sąsiednich nieruchomości. W razie konfliktu interesów właścicieli nieruchomości, a więc inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej, optymalne korzystanie z ich praw wiąże się z reguły z wprowadzeniem ograniczeń w korzystaniu z jednej z tych nieruchomości lub obu."

Zdaniem Wojewody, organ I instancji rozpoznając wniosek inwestorów o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością prawidłowo uwzględnił konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron i ochrony własności (art. 32 i 64 Konstytucji RP), jak również przepis art. 144 k.c., wyważając interesy stron tak, aby inwestycja realizowana była w sposób nie naruszający uzasadnionych interesów właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora.

W skardze z 16 maja 2019 r. E.J. i D. J.(dalej jako skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika, podnieśli szereg zarzutów natury materialnoprawnej i procesowej.

Naruszenia prawa materialnego skarżący odnoszą do:

1) art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.), zwanej dalej: "P.b." i § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm.) poprzez błędne uznanie przez organy obu instancji, iż w sprawie zasadne jest zastosowanie wyżej wskazanego wyjątku dotyczącego odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną, w której dopuszczalne jest usytuowanie projektowanego budynku, podczas gdy sprzeciwiały się temu uzasadnione interesy skarżących, jako właściciel sąsiedniej działki numer 2 ("osób trzecich" występujących w obszarze oddziaływania obiektu);

2) art. 34 ust. 1 w zw. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez brak należytego zweryfikowania zgodności przedmiotowego projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy z dnia [...] r. (znak: [...]) oraz zatwierdzenie przedmiotowego projektu i udzielenie pozwolenia na budowę, pomimo iż nie spełniał on wymagań określonych w tejże decyzji;

3) art. 4 w zw. z art. 35 ust. 4 P.b. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku pomimo, iż usytuowany on został częściowo na działce nie stanowiącej własności inwestorów, co do której nie mieli oni prawa do dysponowania na cele budowlane - działce należącej do skarżących o numerze 2.

Z kolei naruszenia przepisów postępowania, ich zdaniem, dotyczą:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, pomimo że wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa zarówno procesowego, jak i materialnego.

2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Organy obu instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nierozpatrzenie i brak właściwego odniesienia się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. brak wyjaśnienia, czy na skutek realizacji przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie zostaną naruszone podlegające ochronie interesy właścicieli działek sąsiednich, znajdujących się w obszarze jego oddziaływania;

3) art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego ustosunkowanie się przez Organy obu instancji do wniesionych przez skarżących uwag i zastrzeżeń do przedmiotowego zamierzenia budowlanego;

4) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niedokonaniu niezbędnych ustaleń faktycznych w kontekście kręgu stron przedmiotowego postępowania, a także niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sposobu ustalenia stron postępowania.

Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r., a także o zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu tych zarzutów wskazano w szczególności, iż możliwość zabudowy w granicy z działką sąsiednią jest wyjątkiem od reguły. Przepisy rozporządzenia dopuszczają co prawda w tym zakresie pewne wyjątki (wymienione m.in. w § 12 ust. 4), które winny być jednak interpretowane ściśle, jakakolwiek dowolność jest bowiem w tym wypadku niedopuszczalna. Zważywszy, że rozwiązanie przewidziane w § 12 ust. 1 określa zasady sytuowania obiektów budowlanych, natomiast pozostałe odległości wskazane w tym przepisie (m.in. w ust. 2) mają charakter wyjątkowy, ich dopuszczenie w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wymaga także szczególnego uzasadnienia. Organ I instancji nie wskazał natomiast w ogóle, dlaczego zatwierdzając w niniejszej sprawie projekt budowlany umożliwił inwestorom lokalizację przedmiotowego budynku w granicy z działkami sąsiednimi w tym w szczególności z działką skarżących o numerze 2, stwierdzając jedynie lakonicznie, że inwestycja zgodna jest z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Powyższy błąd powielony został w zasadzie przez Organ II instancji, który w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał jedynie, że "uznaje za zasadne zastosowanie powyższego wyjątku ze względu na faktyczną szerokość działki, wynoszącą około 12,1 m oraz optymalne zlokalizowanie przez projektanta planowanego budynku na działce inwestorów, uwzględniając sąsiednią zabudowę".

Odstępstwo od zasady wymagało szczególnie wnikliwego uzasadniania przez Organ I instancji, a przede wszystkim odniesienia się do art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., wymagającego poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. w szczególności skarżących E. J. i D. J., jako właścicieli sąsiedniej działki. Przepis dopuszczający lokalizowanie budynku po granicy z działką sąsiednią nie oznacza bowiem obowiązku takiej lokalizacji wobec każdego budynku. Sytuowanie budynku po granicy musi być usprawiedliwione konkretną sytuacją faktyczną np. względami optymalnego zagospodarowania działki inwestora. Pełnomocnik przywołuje orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok NSA z 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1925/07, zgodnie z którym: "usytuowanie budynku na działce budowlanej, z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza nie tylko uwzględnienie norm, o których mowa w § 12 rozporządzenia, ale także uwzględnienie zarówno interesów inwestora, jak i właścicieli działek sąsiednich. Wyważenie tych interesów prawnych oznacza uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości. Rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością lub w zbliżeniu do tej granicy, organ administracji publicznej powinien mieć na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron i ochrony własności (art. 32 i 64 Konstytucji RP), jak również art. 144 kc. Organy powinny rozważyć nie tylko parametry zamierzonej inwestycji ale także parametry sąsiednich działek i skutki jakie zamiar budowlany może nieść dla działek sąsiednich". Jak wynika z powyższego orzeczenia obowiązek uwzględnienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, przy ocenie sytuowania obiektu budowlanego z pominięciem odległości przewidzianych w § 12 ust. 1 rozporządzenia, interesu osób trzecich dotyczy również sytuacji, gdy działki sąsiednie są jeszcze niezabudowane, ale znajdują się w obszarze przeznaczonym pod zabudowę. Tym bardziej zatem szczegółowego uzasadnienia wymaga sytuacja, gdy zamierzenie budowlane powstać ma na granicy działki już zabudowanej i to zabudowanej budynkiem mieszkalnym tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie.

W niniejszej sprawie w pełni uzasadnione jest zatem postawienie decyzjom organów obu instancji zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. i § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, poprzez błędne uznanie, iż w sprawie zasadne jest zastosowanie wyżej wskazanego wyjątku dotyczącego odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną, w której dopuszczalne jest usytuowanie projektowanego budynku, podczas gdy sprzeciwiały się temu uzasadnione interesy osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu - skarżących E. J. i D. J., jako właściciel sąsiedniej działki numer 2.

W kontekście tych uwag pełnomocnik skarżących stwierdza, iż Organy obu instancji naruszyły też przepisy postępowania, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Nie zostały bowiem należycie wyjaśnienie istotne okoliczności sprawy tj. czy na skutek realizacji przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie zostaną naruszone podlegające ochronie interesy właścicieli działek sąsiednich, znajdujących się w obszarze jego oddziaływania.

Uzasadniając drugi z zarzutów dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 1 w zw. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., podkreśla, że Organ I instancji nie dokonał szczegółowej weryfikacji zgodności przedmiotowego projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy. Wskazuje na niezgodność dotyczącą projektowanego odprowadzania ścieków gospodarczo- bytowych, które zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy miały być odprowadzane do przydomowej oczyszczalni ścieków (czemu skarżący stanowczo się sprzeciwiali). Jak wskazuje się natomiast w decyzji Organów II instancji inwestorzy uzyskali od Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w S. warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej i zrezygnowali obecnie z wykonywania przydomowej oczyszczalni ścieków na rzecz przyłączenia instalacji kanalizacyjnej do sieci miejskiej. Chociażby zatem z uwagi na powyższą niezgodność, nie sposób już stwierdzić, iż przedmiotowy projekt spełnia obecnie wszystkie wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy.

Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, podnosi m.in., że w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji administracyjnej do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 k.p.a. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać zapoznanie się przez stronę z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ, podejmując to rozstrzygnięcie. Obowiązkiem organu przy uzasadnianiu decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest więc m.in. szczegółowe ustosunkowanie się do wniesionych przez strony w trakcie toczącego się postępowania uwag i zastrzeżeń do planowej inwestycji. Niewykonanie tego obowiązku stanowi natomiast naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to z kolei winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia także obowiązkom wynikającym z art. 8 k.p.a. statuującym zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Powyższym obowiązkom nie uczynił zadość zarówno Organ I instancji, jak i też Organ II instancji rozpatrujący odwołanie wniesione przez skarżących. W szczególności bowiem decyzje obu Organów nie odnoszą się w jakikolwiek merytoryczny sposób do uwag i zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżących odnośnie przedmiotowego zamierzenia budowlanego, w tym też w szczególności kwestii pogorszenia warunków oświetleniowych (zacieniania) działki skarżących. Świadczy to także o naruszeniu przez Organ I instancji art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Także rozpatrujący odwołanie Organ II instancji nie odniósł się należycie do powyższych zastrzeżeń skarżących. Stanowisko w zakresie braku wpływu projektowanego budynku na pogorszenie dostępu światła do innych sąsiednich obiektów ponownie oparto tylko i wyłącznie na powołanym wyżej stanowisku stanowisko pełnomocnika inwestorów.

Ponadto, uzasadnienia decyzji Organów obu instancji całkowicie pomijają kwestie dotyczące ustaleń dokonanych w celu określenia kręgu stron przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu tym brak w szczególności stwierdzenia, na jakiej podstawie (w oparciu o jakie dowody) ustalone zostały strony postępowania wskazane w rozdzielniku decyzji. Z uwagi na powyższe, nie sposób natomiast przeprowadzić jakiejkolwiek kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych w tym przedmiocie przez Organy obu instancji, w tym w szczególności, czy dokonano ich z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku Organy obu instancji naruszyły także art. 4 w zw. z art. 35 ust. 4 P.b., bowiem projektowany budynek usytuowano w rzeczywistości częściowo na działce nie stanowiącej własności inwestorów, co do której nie mieli oni prawa do dysponowania na cele budowlane — działce należącej do skarżących o numerze 2. Na znajdującym się w aktach sprawy projekcie ściana zewnętrzna budynku poprowadzono została bowiem wzdłuż znajdującego się w terenie ogrodzenia usytuowanego "na granicy" działki skarżących. W rzeczywistości natomiast przedmiotowe ogrodzenie posadowione jest w pewnej odległości "w głąb" działki skarżących, co graficznie przedstawia rysunek poglądowy przedłożony w załączeniu do niniejszej skargi. Celem zweryfikowania rzeczywistego przebiegu obiektu na działce skarżących, w najbliższym czasie podjęte zostaną stosowne czynności geodezyjne. Już teraz jednak stwierdzić należy, iż inwestorzy nie posiadają prawa do dysponowania na cele budowlane częścią nieruchomości, na której usytuowany jest projektowany budynek. Stąd też w pełni uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 4 w zw. z art. 35 ust. 4 P.b.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził podstaw do jej uchylenia, określonych w art. 145 § 1 pkt. 1 a,b,c, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), ani też podstaw do jej unieważnienia wskazanych w art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. bądź stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 3 p.p.s.a.

Zasadniczy zarzut skargi dotyczy, w istocie rzeczy, kwestii usytuowania przedmiotowego budynku w granicy działki należącej do inwestorów nr 4 i działek nr 2 oraz 3, stanowiących własność skarżących, z czym wiąże się naruszenie ich interesów, podlegających ochronie na podstawie art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186, dalej: P.b.). Zgodnie z tym przepisem, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Jak wynika z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania, szerokość działki inwestorów, znajdującej się w rejonie zabudowy jednorodzinnej, wynosi 12,1 m. Projektowany budynek usytuowany jest przy wschodniej granicy działki budowlanej, przy czym w taki sposób, że znajduje się pomiędzy obiektami zlokalizowanymi na działce należącej do skarżących nr 2 (Projekt zagospodarowania terenu znajdujący się w Projekcie budowlanym).

Zdaniem Sądu, w tej sytuacji zasadnie zastosowano przepis § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, stanowiący wyjątek od standardu wyznaczającego odległość budynku od granicy z działką sąsiednią. Budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy bądź 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Natomiast w myśl art. 12 ust. 4 rozporządzenia, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.

Poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, a więc właścicieli nieruchomości sąsiednich w tym przypadku, trzeba rozumieć jako wymóg działania organu architektoniczno-budowlanego w granicach wyznaczonych przez wyżej przytoczone przepisy. Jeśli zatem stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie normy zawartej w art. 12 ust. 4, to interes sąsiadów (osób trzecich) polegający na tym, aby budynek był usytuowany w pewnej odległości od granicy, nie jest uzasadniony i podlega ochronie. Gdyby przyjąć, że te uzasadniony interes sięga dalej, to zastosowanie wyjątku określonego w art. 12 ust. 4 byłoby nierealne (niemożliwe). Na tym właśnie polega jego istota, jako wyjątku, że pozwala na większą ingerencję w uprawnienia właścicielskie sąsiadów, aniżeli wynika to z art. 12 ust. 1 rozporządzenia.

Nie znajduje także uzasadnienia zarzut dotyczący braku zgodności pozwolenia budowlanego z ustaleniami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy skoro, jak wynika to ze skargi, niezgodność ta miałaby polegać na tym, że ścieki będą odprowadzane do kanalizacji sanitarnej, a nie do przydomowej oczyszczalni. Przyjęte rozwiązanie preferowane jest przez ustawodawcę, także skarżący zabiegali o to, aby tak właśnie było, wobec tego zastosowanie rozwiązania lepszego, aniżeli pierwotnie to było planowane trzeba ocenić pozytywnie. Nawet jeśli narusza ono postanowienia decyzji o warunkach zabudowy, to nie jest to naruszenie istotne.

Podobnie rzecz się ma z zarzutem tyczącym usytuowania części budynku na działce 2. Przeczą temu dokumenty projektowe, w tym Projekt zagospodarowania terenu, sporządzony na mapie do celów projektowych w skali 1:500, zgodnej z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego. Być może przebieg granicy w terenie jest inny, aniżeli ten, który wynika z mapy, ale to nie jest kwestia podlegająca badaniu w postępowaniu dotyczącym pozwolenia budowlanego.

Nie zasługują także na aprobatę zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, bowiem organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, w tym także odnoszące się do ochrony interesów właścicieli działek sąsiednich ( art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.), w sposób prawidłowy i wyczerpujący odniosły się do uwag i zastrzeżeń skarżących (art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.), poczyniły także wystarczające ustalenia odnośnie stron postępowania (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.).

W konsekwencji zachodziły zatem podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.