Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1138/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 31/21 w sprawie ze sprzeciwu P. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały I. prostuje oczywiste omyłki pisarskie zawarte w komparycji i na stronach 1 i 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 31/21, w ten sposób, że w miejsce oznaczenia strony skarżącej "P. B." lub "P. B." wpisać odpowiednio "P. B." lub "P. B."; II. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz P. B. kwotę 1047 (jeden tysiąc czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 31/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw od decyzji Wojewody [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], Prezydent [...] orzekł o zameldowaniu skarżącego na pobyt stały pod adresem ul. [...] w W..

Organ I instancji ustalił, że bezspornie skarżący zamieszkuje pod ww. adresem, posiada tam wszystkie swoje rzeczy, tam też koncentruje się jego życie prywatne. Jest to jedyne miejsce zamieszkania ww. na trenie kraju. Natomiast kwestią sporną pozostaje fakt, że od stycznia 2020 r. skarżący na terenie nieruchomości przebywa bezumownie. Umowa najmu zawarta na sezon od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 roku – wygasła. Czynsz pobierany był za pełny rok kalendarzowy. Polski Związek [...] nie wyraża woli podpisywania kolejnej umowy najmu ze skarżącym. Na chwilę obecną podjęte zostały również kroki w kierunku usunięcia wymienionego z terenu pod ww. adresem. W ocenie organu, złożony przez Polski Związek [...] do Sądu pozew o wydanie gruntu nie daje podstawy do wstrzymania wydania rozstrzygnięcia w kwestii zameldowania skarżącego.

Organ I instancji wyjaśnił, że celem ewidencji ludności jest odzwierciedlenie przez właściwe ograny, w stosownym rejestrze, danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod wskazanym adresem (por. wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., II OSK 1216/10). W postępowaniu o zameldowanie organ ewidencji ludności nie bada, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi. Dlatego możliwe jest zameldowanie w obiekcie budowlanym, który z zasady nie służy celom mieszkaniowym (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2013 r., II OSK 26/13). Skarżący zaś koncentruje swoje życie w kontenerze mieszkaniowym pod ww. adresem. Obowiązkiem organu meldunkowego jest rejestracja osoby w miejscu faktycznego jej pobytu. Skarżący oświadczył, że jeżeli zmieni miejsce zamieszkania, np. w wyniku postępowania o eksmisję, to sam dokona przemeldowania swojej osoby zgodnie z nowym miejscem pobytu.

Ponadto organ I instancji wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, które weszły w życie dnia 19 czerwca 2002 r. (w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r., K. 20/01) zameldowanie (na pobyt stały lub czasowy ponad trzy miesiące) ma charakter jedynie rejestracyjny, a faktem uprawniającym do jej dokonania jest rzeczywiste zamieszkiwanie przez osobę zainteresowaną w danym lokalu bądź budynku. Organ podkreślił, że jest to aktualnie jedyna przesłanka konieczna do zameldowania się pod wskazanym adresem. Brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw prawnych do uzależnienia meldunku od potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu lub budynku, w którym ma nastąpić zameldowanie. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie przesłanka faktycznego przebywania pod ww. adresem została przez skarżącego spełniona prawidłowo.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł Polski Związek [...].

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił ww. decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zbadania wymagała kwestia, czy wnoszący sprzeciw zamieszkuje pod adresem, jaki wskazał na formularzu zgłoszenia pobytu stałego, tj. ul. [...] w W.. Badania tego organ I instancji powinien dokonać zgodnie z art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a. Organ I instancji nie przeprowadził bowiem wnikliwego postępowania wyjaśniającego i niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Prezydent ograniczył się do przyjęcia oświadczeń wnioskodawcy i przedstawicieli odwołującego się oraz pobieżnych oględzin, a niedostatecznie zweryfikował, czy miejsce, w którym wnoszący sprzeciw chce się zameldować spełnia warunki do stałego, całorocznego zamieszkiwania. Zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji.

Podczas ponownego rozpatrywania sprawy, tj. przeprowadzenia w całości postępowania wyjaśniającego, organ I instancji powinien wyeliminować popełnione naruszenia. Prezydent powinien podjąć kroki zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, tj. ustalić okoliczności zamieszkiwania strony pod ww. adresem. Zebrany materiał dowodowy powinien wskazywać, czy miejsce pobytu stałego, jakie wskazał wnioskodawca spełnia warunki przepisów ustawy o ewidencji ludności. Organ powinien ustalić, czym dokładnie jest miejsce określone przez strony jako "kontener mieszkalny", tj. czy jest trwale powiązany z gruntem, czy ma nadany numer porządkowy, czy posiada ogrzewanie, dostęp do bieżącej wody, elektryczność; czy wnoszący sprzeciw tam przebywa, a jeśli tak to z jaką częstotliwością, czy tam nocuje, spożywa posiłki, przechowuje żywność, rzeczy codziennego użytku (meble, sprzęt potrzebny do prowadzenia gospodarstwa domowego, ubrania na różne pory roku), dokumenty, pamiątki. W tym celu organ powinien przeprowadzić wnikliwe oględziny pod ww. adresem, podczas których, dokonując własnych spostrzeżeń, ustali powyższe okoliczności. Organ powinien również przesłuchać w charakterze świadków osoby administrujące na co dzień tą nieruchomością oraz osoby tam przebywające, w tym te wskazane w toku postępowania przez wnoszącego sprzeciw. Nadto ustalić, czy pozew złożony przeciwko wnioskującemu o zameldowanie został prawomocnie rozpatrzony przez sąd, a także, w razie konieczności, przeprowadzić inne dowody w celu jak najdokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Powinien przy tym pamiętać, że dowody należy przeprowadzić z zachowaniem obowiązków wynikających z art. 79 K.p.a.

Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie zachodzi brak możliwości zastosowania art. 136 § 1 K.p.a. W materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji istnieją bowiem braki powodujące konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Natomiast przeprowadzenie w całości postępowania wyjaśniającego dopiero w postępowaniu odwoławczym stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 K.p.a.

Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W sprzeciwie zarzucono naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. przez niezasadne w okolicznościach sprawy przyjęcie, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w tym w szczególności poprzez:

1) bezpodstawne przyjęcie, że organ I instancji nie podjął wszelkich, niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), tj. niedostatecznie zweryfikował, czy miejsce w którym strona chce się zameldować spełnia warunki do stałego, całorocznego zamieszkiwania określone przepisami ustawy o ewidencji ludności i czy strona przebywa we wskazanym do zameldowania miejscu, a jeśli tak to z jaką częstotliwością, czy tam nocuje, spożywa posiłki, przechowuje żywność, rzeczy do codziennego użytku, dokumenty, pamiątki;

2) bezpodstawne przyjęcie, że organ I instancji nie poczynił jasnych, wyczerpujących i niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych dotyczących przedmiotu sprawy, które powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 11 K.p.a.).

W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda [...] wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 31/21, oddalając sprzeciw, wskazał na istotę zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i wydania decyzji kasatoryjnej. Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że kontrolowana decyzja została wydana zgodnie z przesłankami określonymi w art. 138 § 2 K.p.a. i nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym, sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem wyżej przywołanych przepisów postępowania administracyjnego, czyli zasad ogólnych i dowodowych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 oraz art. 11 i art. 15 K.p.a.), w efekcie sprawa nie została wyjaśniona w zakresie, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyższe bez wątpienia uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd, przywołując treść art. 27 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1, art. 26 ust. 1, art., 28 ust. 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm.), zwanej dalej "u.e.l.", stwierdził, że z regulacji tych wynika, że zameldowanie może nastąpić w miejscu pobytu stałego, jakim jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W ocenie Sądu, organ odwoławczy doszedł do słusznego wniosku, że organ I instancji w dotychczas przeprowadzonym postępowaniem nie wykazał powyższych okoliczności, w tym w szczególności – czy zamieszkiwanie pod adresem wskazanym przez wnoszącego sprzeciw ma charakter pobytu stałego. Organ odwoławczy słusznie zauważył bowiem, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że dany budynek/lokal tylko wówczas jest stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, w którym w szczególności: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej przyjmują wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymują chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmują i nadają korespondencję. Okoliczności tej, wbrew twierdzeniu wnoszącego sprzeciw, nie potwierdziły w sposób jednoznaczny oględziny dokonane 16 lipca 2020 r. Z oględzin tych wprawdzie wynika, że na terenie nieruchomości pod ww. adresem wnoszący sprzeciw posiada kontener mieszkalny, w którym znajduje się miejsce do spania, sporządzania posiłków, korzystania z toalety oraz znajdują się jego rzeczy osobiste, niemniej ustalenia te, jak trafnie zauważył organ II instancji, nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie – czy jest to pobyt o cechach wyżej zakreślonych, czyli świadczący o stałym przebywaniu strony w spornym miejscu. Zwłaszcza w sytuacji, że przez akta sprawy przewija się jeszcze inny adres pobytu skarżącego, tj. mieszkanie przy ul. [...] w W., a w myśl wyżej powołanej regulacji, równolegle można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Trafne jest zatem wskazanie organu odwoławczego co do potrzeby przeprowadzenia ponownych oględzin i przesłuchanie świadków będących osobami administrującymi nieruchomość przy ul. [...] w W. oraz osoby tam przebywające, w tym wnioskowane przez samego wnioskodawcę już w trakcie postępowania przed organem I instancji, tj. A. C., Z. R. i Ł. D. (protokół przesłuchania strony z 8 czerwca 2020 r.), na okoliczność zamieszkiwania wnoszącego sprzeciw pod adresem ul. [...] w W. z zamiarem stałego przebywania.

Zdaniem Sądu, skoro do zakresu wyjaśnienia w sprawie należała istota instytucji zameldowania, czyli konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, to w świetle powyższego słuszne okazało się uznanie organu odwoławczego co do niemożliwości poczynienia przedmiotowych ustaleń w ramach postępowania uzupełniającego odpowiadającego treści art. 136 K.p.a. Tym samym zapewniono stronie dwuinstancyjność postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, wszystko to dowodzi, że przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji – według dopuszczalnego w ramach instytucji sprzeciwu kryterium, tj. zgodności zaskarżonej decyzji z zastosowanym art. 138 § 2 K.p.a. – wykazała, że wydanie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji nie nastąpiło z naruszeniem przedmiotowego przepisu prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym sprzeciw nie został uwzględniony.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie zaś, uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji Wojewody [...]; oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- wadliwe oddalenie sprzeciwu skarżącego, a więc wadliwe zastosowanie normy określonej w art. 151a § 2 p.p.s.a. i niezastosowanie art. 151a § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji brak uchylenia decyzji organu II instancji, jako naruszającej art. 138 § 2 K.p.a., bowiem decyzja Wojewody [...] w sposób nieuzasadniony przekazywała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji;

- art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 11 K.p.a. oraz art. 25 ust. 1 u.e.l. wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem sprzeciwu oraz wobec całkowicie dowolnego ustalenia, że sprawa przed organem I instancji nie została wyczerpująco i wszechstronnie wyjaśniona w zakresie, który ma wpływ na jej rozstrzygnięcie, tj. czy zamieszkiwanie pod adresem wskazanym przez skarżącego ma charakter pobytu stałego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej jednak sprawie nie zaistniały okoliczności skutkujące nieważnością postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej.

Pomimo tego, że Sąd I instancji prawidłowo wyłożył istotę decyzji kasatoryjnej wydanej przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., jednak dokonał błędnej oceny w zakresie legalności zastosowania ww. przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy. W skardze kasacyjnej trafnie sformułowano zarzuty naruszenia art. 151a § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a., a także art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 11 K.p.a. oraz art. 25 ust. 1 u.e.l., wskazujące, że decyzja Wojewody [...] w sposób nieuzasadniony przekazywała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz to, że nie przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem sprzeciwu oraz wobec całkowicie dowolnego ustalenia, że sprawa przed organem I instancji nie została wyczerpująco i wszechstronnie wyjaśniona w zakresie, który ma wpływ na jej rozstrzygnięcie, tj. czy zamieszkiwanie pod adresem wskazanym przez skarżącego ma charakter pobytu stałego. Należy bowiem uwzględnić, że dla dopuszczalności wydania w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej niezbędne jest stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem będzie niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozstrzygnąć. Należy przy tym zauważyć, że nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych będzie mieć zawsze istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 138 § 2 K.p.a. W tej zaś sprawie takie konieczne okoliczności organ I instancji ustalił, tak aby można było sprawę rozstrzygnąć. Nie chodzi tu więc o możliwość odmiennej oceny materiału dowodowego, bo do tego zmierza de facto wydana w niniejszej sprawie decyzja kasatoryjna, lecz ustalenie istnienia przesłanek warunkujących zameldowanie na pobyt stały z art. 25 ust. 1 u.e.l. Ponadto w aktualnym stanie prawnym, w związku z dokonanymi nowelizacjami K.p.a. z 2011 r. i 2017 r., co do zasady organ odwoławczy powinien wydać decyzję merytoryczną (np. reformatoryjną), zaś tylko na zasadzie wyjątku może wydać decyzję kasatoryjną, ponieważ braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., w sytuacji gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 K.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 K.p.a. będzie niewystarczające, czego – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – w okolicznościach tej sprawy nie wykazano.

Po pierwsze, w sposób niesporny organ I instancji ustalił, że skarżący zamieszkuje pod ww. adresem, i tam koncentruje swoje życie prywatne. Takie ustalenia wynikają z oględzin mieszkalnego kontenera (jego wyposażenie – posiada miejsce do spania, sporządzania posiłków oraz korzystania z toalety, a także to, że znajdują się tam rzeczy osobiste należące do wymienionego). Potwierdzają to zbieżne zeznania świadków wespół z wyrażonym stanowiskiem przez członka zarządu PZ[...], który przyznał, że P.B. przebywa pod adresem: W., ul. [...], pomimo wygaśnięcia z dniem 31 grudnia 2019 r. umowy dzierżawy terenu oraz dwukrotnego wezwania do usunięcia domu wraz z pozostałymi rzeczami z terenu przystani należącego do Polskiego Związku [...]. Po drugie, organ I instancji ocenił, że jest to jedyne miejsce zamieszkania skarżącego na trenie kraju (bo przebywa on tam stale od października 2018 r.). Po trzecie, organ I instancji ustalił też, że nieruchomość ma nadany numer ewidencyjny. Po czwarte, ocenił charakter przedmiotowego kontenera mieszkalnego, jako miejsca w którym możliwe jest dokonanie zameldowania na pobyt stały; zaś organ odwoławczy w tym zakresie nie stwierdził błędnej wykładni prawa i nie wskazał żadnych wytycznych co do kierunku wykładni prawa. Nie jest więc tak jak ocenił to organ II instancji, że Prezydent ograniczył się do przyjęcia oświadczeń wnioskodawcy i przedstawicieli odwołującego się oraz pobieżnych oględzin, i niedostatecznie zweryfikował, czy miejsce, w którym wnoszący sprzeciw chce się zameldować, spełnia warunki do stałego, całorocznego zamieszkiwania.

Wbrew przyjętej ocenie przez Sąd I instancji, w sprawie ustalono zatem, że zamieszkiwanie pod adresem wskazanym przez wnoszącego sprzeciw ma charakter pobytu stałego w rozumieniu art. 25 ust. 1 u.e.l. Oceny tej nie zmienia przywołany przez Sąd w sposób lakoniczny fakt, że przez akta sprawy przewija się jeszcze inny adres pobytu skarżącego, tj. mieszkanie przy ul. [...] w W.. Taka argumentacja, przy uwzględnieniu zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 11 K.p.a., nie wytrzymuje próby w zestawieniu z ustaleniem, że skarżący pod adresem [...] w W. przebywa stale od października 2018 r.; na terenie nieruchomości pod ww. adresem wnoszący sprzeciw posiada kontener mieszkalny, w którym znajduje się miejsce do spania, sporządzania posiłków, korzystania z toalety oraz znajdują się jego rzeczy osobiste; a okoliczności te potwierdzili świadkowie oraz członek zarządu PZ[...]. Ponadto w sprawie nie przedstawiono dowodu na okoliczność skutecznego powoływania się na eksmisję skarżącego z ww. nieruchomości. W tym kontekście wskazywana w sprawie konieczność przesłuchania kolejnych świadków i dokonania ponownych oględzin nie stanowi koniecznego do wyjaśnienia zakresu postępowania, która wymagałaby zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., lecz stanowi zakres możliwy do uzupełnienia w trybie art. 136 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Wynika z powyższego, że organ I instancji dokonał wystarczających ustaleń stanu faktycznego sprawy do podjęcia merytorycznej decyzji, a wskazywany przez Sąd I instancji i organ odwoławczy zakres możliwego do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie wypełnia hipotezy art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którą decyzja organu I instancji miałaby zostać wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W konsekwencji nie zaistniała dyspozycja do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., tj. aby istniały podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jak bowiem wynika z akt sprawy, zarówno dowody z przesłuchania świadków oraz zakres dokonanych oględzin nieruchomości były wystarczające do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ I instancji w odniesieniu do przesłanek z art. 25 ust. 1 u.e.l., zgodnie z którym "pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". W tych warunkach zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151a § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a., a także art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 11 K.p.a. oraz art. 25 ust. 1 u.e.l. – należało uznać jako mające usprawiedliwione podstawy.

Mając powyższe na względzie, skoro uwzględnieniu podlegały zarzuty skargi kasacyjnej i jednocześnie wypowiedziana powyżej ocena w tym zakresie przemawia za uznaniem wadliwości oceny zawartej w zaskarżonym wyroku oraz w zaskarżonej decyzji Wojewody [...], dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...]. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracyjny zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższych wskazań, w szczególności możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trakcie postępowania odwoławczego.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Natomiast w komparycji zaskarżonego wyroku i jego uzasadnieniu w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej Sąd I instancji błędnie oznaczył stronę skarżącą zamiast prawidłowego nazwiska, tj. "B.". Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny korzystając z uprawnienia jakie mu daje art. 156 § 3 p.p.s.a., sprostował z urzędu wyrok Sądu I instancji wraz z jego uzasadnieniem, zamieszczając w pkt I wyroku z dnia 20 lipca 2021 r. w oparciu o art. 156 § 1 p.p.s.a. stosowne postanowienie w tym przedmiocie.