Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 891/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2111/17 w sprawie ze skargi R. B. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zniesienia ochrony pomnika przyrody 1. prostuje sentencję zaskarżonego wyroku w ten sposób, że wyraz "decyzję" zastępuje wyrazem "uchwałę"; 2. oddala skargę kasacyjną; 3. zasądza od R. B. na rzecz Gminy [...] kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2111/17, oddalił skargę R. B. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zniesienia ochrony pomnika przyrody.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła R. B. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, skarżąca kasacyjnie zarzuciła:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. - dalej jako: "P.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a w związku z art. 2 K.p.a., poprzez uznanie, że Rada Miasta [...] przy dokonywaniu zgromadzonych w sprawie materiałów nie jest związana przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego;

2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że w opiniach biegłych nie wykluczono, że drzewo będzie w stanie, przy odpowiedniej opiece, przeżyć lata i stanowić istotny element krajobrazu;

3. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie, tj. art. 44 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 2134 z późn. zm.- dalej jako: "u.o.p."), poprzez uznanie, że Rada Miasta [...] na podstawie art. 44 ust. 4 u.o.p. i zgromadzonych w postępowaniu opinii dendrologicznych miała prawo uznać, że sporne drzewo nie stwarza niebezpieczeństwa uzasadniającego zniesienie ochrony pomnikowej i nie stanowiło to naruszenia art, 44 ust. 4 u.o.p;

4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że poczucie zagrożenia skarżącej stanowią jej indywidualną ocenę oraz, że informacje zawarte w skardze do WSA o ilości powalonych drzew w gminie nie mają znaczenia dla sprawy;

5. błędne uznanie, że podjęcie przez Radę Miasta [...] skarżonej uchwały mieściło się w ramach dyskrecjonalnej władzy Rady;

6. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 40 ust. 2 u.o.p., poprzez uznanie, że warunkiem zniesienia ochrony pomnikowej drzewa jest jednoczesne istnienie drzewa w terenie zabudowanym i stwarzanie przez niego zagrożenia dla ludzi i mienia;

7. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie tj. art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm. - dalej jako: "u.s.g."), poprzez uznanie, że Miasto [...] zapewni bezpieczeństwo swoich mieszkańców jeżeli wykona konserwację drzewa zgodnie z opiniami p. S. i śp. p. K. i będzie monitorować stan zdrowotny drzewa;

8. wewnętrzną sprzeczność wyroku, poprzez uznanie w jednym miejscu uzasadnienia wyroku, że skarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej, bo ogranicza skarżącą w możliwości zapewnienia sobie bezpieczeństwa na posesji i jednocześnie oddalenie skargi na skarżoną uchwałę z racji braku naruszenia prawa.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła:

- na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 P.p.s.a. o zmianę w całości zaskarżonego wyroku i merytoryczne rozpatrzenie skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oraz uznanie, że skarżona uchwała Rady Miasta [...] narusza art. 44 ust. 4 i art. 40 ust. 2 u.o.p., a Rada Miasta [...] dopuściła się naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a poprzez niewłaściwą analizę opinii biegłych, która stała się podstawą skarżonej uchwały;

- o zasądzenie od skarżonego organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w I i II instancji według przepisów właściwych, w tym w kosztów zastępstwa procesowego;

- na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. o rozpoznanie skargi na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że Rada Miasta [...] naruszyła przepisy proceduralne K.p.a. i miało to istotny wpływ na wynik postępowania, w ten sposób że brak rzetelnego przeanalizowania wszystkich opinii biegłych przyczyniło się do podjęcia niesłusznej, nietrafnej i bezzasadnej decyzji o odmowie zniesienia ochrony pomnikowej spornego drzewa. Organ administracji oparł się bowiem jedynie na wybiórczych fragmentach sporządzonych opinii, natomiast pominął opinię z 2011 r., która już w tamtym momencie diagnozowała drzewo, jako drzewo niebezpieczne. Rada Miasta bezpodstawnie zdyskwalifikowała zalecenia eksperta prof. M. S. o usunięciu niebezpiecznego drzewa, nie uzasadniła dlaczego jego ekspertyzie nie przyznała waloru wiarygodności i dlaczego za wiarygodne uznała opracowania niższej rangi i przygotowane przez specjalistów o niższych kwalifikacjach. Jak wskazała skarżąca, ponieważ chodzi o bezpieczeństwo życia i całego jej dorobku materialnego, Rada Miasta zobowiązana była do wykazania, dlaczego przyznaje wiarygodność opinii Pana S. i unieważnia zalecenia Profesora S. W skardze kasacyjnej wskazano również na wewnętrzną sprzeczność zaskarżonego wyroku. Skoro Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej, bo ogranicza skarżącą w możliwości zapewnienia sobie bezpieczeństwa na swojej posesji, to nie powinien był oddalać w całości skargi na skarżoną uchwałę z racji braku naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta [...] wniosła o jej oddalenie, zasądzenie od skarżącej na rzecz Gminy [...] kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, a w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że skarga jest zasadna, o przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W ocenie organu administracji zaskarżone orzeczenie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe i zgodne z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie przepis art. 193 zd. 2 P.p.s.a. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia, więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw. Sąd Wojewódzki bowiem prawidłowo ocenił, że w realiach sprawy, brak jest podstaw do uznania, że uchwała Rady Miasta [...] Nr [...] z [...] czerwca 2017 r. w sprawie odmowy zniesienia ochrony pomnika przyrody – drzewa dębu szypułkowego, istotnie narusza interes prawny skarżącej i powinna zostać wyeliminowana z porządku prawnego ze skutkiem ex tunc.

Skarżąca domagała się zniesienia ochrony pomnika przyrody – drzewa dębu szypułkowego, rosnącego na jej posesji przy ul. [...] w [...]. Pomnikiem przyrody, zgodnie z definicją zawartą w art. 40 ust. 1 u.o.p. są: "pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej i naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je spośród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie". W myśl art. 44 ust. 1 u.o.p. ustanowienie pomnika przyrody następuje w drodze uchwały rady gminy, która – stosownie do art. 44 ust. 2 u.o.p. – powinna określać nazwę danego obiektu, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony, a w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony. Ochrona pomnikowa przedmiotowego drzewa została ustanowiona orzeczeniem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy Nr 930 z dnia 18 grudnia 1986 r. o uznaniu za pomnik przyrody (Dz. Urz. Województwa Stołecznego Warszawskiego z 2 lutego 1987 r. Nr 1, poz. 18).

Uchwała podejmowana przez radę gminy w przedmiocie ustanowienia pomnika przyrody, jest aktem prawa miejscowego. Zawiera ona bowiem normy prawne o charakterze generalnym i abstrakcyjnym - nie jest skierowana do indywidualnie określonego adresata. Zawarte w niej postanowienia muszą być brane pod uwagę przez organy administracji przy wydawaniu decyzji rozstrzygających kwestie związane z zagospodarowaniem terenu objętego uchwałą. Akt prawa miejscowego, jakim jest uchwała rady gminy ustanawiająca pomnik przyrody niewątpliwie ingeruje w jedno z podstawowych, chronionych konstytucyjnie praw jednostki, jakim jest prawo własności. Dlatego też kontrola sądowa tego rodzaju aktu winna być dokonana szczególnie wnikliwie. Kontrola ta powinna ustalić, czy ustanowienie pomnika przyrody zostało należycie udokumentowane pod względem chronionych ustawowo walorów przyrodniczych (zob. szerzej K. Gruszecki, M. Lorych, Charakter prawny uchwał w sprawie pomników przyrody, "Samorząd Terytorialny" 2019 r., nr 12, s. 20-30.). W sytuacji, gdy utworzenie pomnika przyrody głęboko ingeruje w prawo własności, niezbędnym jest szczegółowe wykazanie, że na danej konkretnej działce znajduje się obiekt szczególnie cenny i wymagający ochrony ze względu na wartości przyrodnicze (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2010 r., sygn. II OSK 1053/10, LEX nr 694431).

Skład orzekający stoi na stanowisku, że także uchwała w sprawie zniesienia ochrony obiektowej jest aktem prawa miejscowego. Normy powszechnie obowiązujące mogą bowiem zostać uchylone (derogowane) wyłącznie poprzez normy o tej samej mocy prawnej (zob. J. Wilk, Ustawa o ochronie przyrody – zniesienie pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, "Nowe Zeszyty Samorządowe" 2014 r., nr 5, s. 106.

Następstwem ustalenia, że uchwała w przedmiocie ustanowienia (zniesienia) pomnika przyrody jest prawem miejscowym, będzie brak zastosowania, w procesie jej uchwalenia, reguł wynikających z K.p.a. (zakres przedmiotowy stosowania tego Kodeksu – mając na uwadze postanowienia art. 1 – nie obejmuje stanowienia prawa), natomiast stosowane będą rozwiązania ustaw stanowiących podstawę stanowienia przepisów prawa miejscowego. Podkreślić wyraźnie trzeba, że przepisy u.o.p. i u.s.g. stanowią szczególny reżim normatywny określający podstawy formalnoprawne i materialnoprawne, uchwał w sprawie ustanowienia i zniesienia ochrony pomnika przyrody. Na pewno nie jest to postępowanie przed organami administracji publicznej w sprawach indywidualnych należących do właściwości tych organów, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że przepisy u.o.p. nie dopuszczają odpowiedniego stosowania przepisów K.p.a., do uchwał znoszących ustanowioną ochronę pomnikową (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r, sygn. II OSK 1827/15). Chybiony jest zatem zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów K.p.a. dotyczących naruszenia zasad i norm administracyjnego postępowania dowodowego.

Pomniki przyrody powoływane do życia na podstawie art. 40 u.o.p. są jedną z najczęściej spotykanych form ochrony przyrody. Skuteczna opieka nad nimi wymaga podejmowania wszelkich działań ochronnych. Wbrew zarzutom i argumentom skargi Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, że Rada podjęła szereg działań, dla dokonania wyczerpującego ustalenia stanu sprawy. Przygotowane zostały bowiem 4 opinie biegłych dotyczące drzewa pomnikowego, opisujące jego stan zdrowia i chociaż wnioski zawarte w opiniach były sprzeczne, co do konieczności zachowania drzewa, to jak zauważył Sąd Wojewódzki, zasadniczo nie wykluczono, że drzewo to będzie w stanie, przy odpowiedniej opiece, przeżyć lata i stanowić istotny element krajobrazu.

Przesłanki uzasadniające zniesienie ochrony unormowano w art. 44 ust. 4 u.o.p., gdzie wskazano, że zniesienie tej formy ochrony przyrody następuje w razie utraty wartości przyrodniczych i krajobrazowych, ze względu na które ustanowiono formę ochrony przyrody, lub w razie konieczności realizacji inwestycji celu publicznego w przypadku braku rozwiązań alternatywnych lub zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego. Jeżeli w konkretnym przypadku żadna z wymienionych przyczyn nie występuje, to rada gminy nie ma możliwości podjęcia uchwały uznającej, że określone obiekty przestają być chronione, jako pomniki przyrody. Podkreślić należy bowiem, że dyspozycja art. 44 ust. 4 u.o.p. zawiera zamknięty katalog przesłanek zniesienia tzw. indywidualnej formy ochrony przyrody (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. II OSK 2729/18, LEX nr 2597024). Nadto przytoczonych przesłanek, uzasadniających zniesienie ochrony, nie należy interpretować rozszerzająco.

Mając na uwadze powyższe pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut skargi błędnej kwalifikacji stanu drzewa. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że Rada Miasta, na podstawie zgromadzonego materiału, nie miała prawa uznać, że sporne drzewo nie stwarza niebezpieczeństwa uzasadniającego zniesienie ochrony pomnikowej. Sąd Wojewódzki zasadnie podzielił stanowisko organu, że możliwe jest zastosowanie zabiegów pielęgnacyjnych, które zapewnią większą stabilność i zmniejszą podatność na złamania i wywrócenie. Po wykonaniu wszystkich zaleconych zabiegów i przy bieżącym monitorowaniu jego stanu zdrowia, poprzez wykonywanie badań co kilka lat, drzewo to jeszcze wiele lat może stanowić potencjalne siedlisko dla wielu gatunków chronionych.

Skarżąca zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że poczucie zagrożenia skarżącej stanowi jej indywidualną ocenę, oraz że informacje zawarte w skardze do WSA o ilości powalonych drzew w Gminie, nie mają znaczenia dla sprawy. Z tym zarzutem także nie można się zgodzić. Zasadne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące poczucia zagrożenia, stanowią jej subiektywną ocenę, która jednak nie pozwala na stwierdzenie, że organ podejmując zaskarżony akt naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności. Trafna jest także konstatacja Sądu Wojewódzkiego, że przytoczone informacje na temat powalonych drzew na terenie Gminy [...], w okresie poprzedzającym wniesienie skargi, nie mają w tym kontekście znaczenia dla sprawy, gdyż jak nawet zauważa sama skarżąca: "całkowicie nieprzewidywalne jest, które drzewa zostaną zawalone." Dodatkowym argumentem przemawiającym za utrzymaniem ochrony jest okoliczność, że sąsiednie drzewa nie wytrzymały nawałnic, które przeszły przez miasto, natomiast przedmiotowe drzewo nie doznało jakiegokolwiek uszczerbku.

Wbrew stanowisku zawartemu w skardze, należy zgodzić się także z twierdzeniami Sądu Wojewódzkiego, że Rada Miasta podejmując przedmiotową uchwalę, prawidłowo skorzystała ze swej dyskrecjonalnej władzy wyrażając wolę utrzymania ochrony drzewa pomnikowego. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 40 ust.2 u.o.p. poprzez uznanie, że warunkiem zniesienia ochrony pomnikowej drzewa jest jednoczesne istnienie drzewa w terenie zabudowanym i stwarzanie zagrożenia dla ludzi i mienia. W art. 40 ust. 2 u.o.p. zróżnicowano rozwiązania normatywne z punktu widzenia miejsca, w jakim obiekty te się znajdują i granic czasowych objęcia ochroną w formie pomnika przyrody. W przypadku drzew umiejscowionych na terenie niezabudowanym mogą one tam pozostać do czasu ich całkowitego rozpadu. Status drzew, które rosną na innych obszarach, nie został uregulowany. Stosując wykładnię a contrario, należy przyjąć, że drzewa znajdujące się na terenie obszarów zabudowanych nie będą korzystały z tak daleko idącej ochrony i będą mogły być usunięte w przypadku ich obumarcia na zasadach ogólnych. W przedmiotowej sprawie drzewo usytuowane jest na terenie zabudowanym. Z uzasadnienia uchwały wynika, że w sprawie nie wykazano nadzwyczajnego zagrożenia bezpieczeństwa publicznego ze strony drzewa, także podano, że po przeprowadzeniu zabiegów w postaci redukcji korony stało się ono stabilniejsze, jak również wskazano, że wymiana wiązań dodatkowo wpłynie na zwiększenie bezpieczeństwa. Raz jeszcze trzeba podnieść, że zniesienie reżimu ochronnego w stosunku do obiektowych form ochrony przyrody znajdujących się w terenie zabudowanym, z powodu utraty przez nie wartości przyrodniczych, które legły u podstaw ich ustanowienia, jest dokonywana na podstawie obiektywnych podstaw naukowych przy zastosowaniu kryteriów biologicznych, geologicznych, ekologicznych itp. Rada, na podstawie zgromadzonych opinii naukowych, wskazała okoliczności przemawiające za przyjęciem, że wobec drzewa pomnikowego konieczne będzie przeprowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych, co oznacza, że zapewnienie bezpieczeństwa publicznego nie musi się wiązać z jego usunięciem, jak chciałaby skarżąca. Dlatego też, stanowisko Sądu Wojewódzkiego odnośnie zastosowania przez organ art. 7 ust. 1 pkt 14 u.s.g. w zw. z art. 44 ust. 4 u.o.p., biorąc pod uwagę cel objęcia ochroną pomnikową, jest prawidłowe. Nie wystąpiła bowiem ustawowa przesłanka zapewnienia bezpieczeństwa publicznego w zakresie koniecznym do zniesienia ochrony pomnika przyrody – drzewa dębu szypułkowego B. P.

Skarga do Sądu Wojewódzkiego została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Zasygnalizować należy, że badanie czy podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy dotyczące sprawy z zakresu administracji publicznej, jest do tego uprawniony, następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 u.s.g., a nie na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a.

Granice zaskarżenia, wyznaczone w art. 101 ust. 1 u.s.g. oznaczają, że sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego stronie skarżącej interesu prawnego. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego podmiotu, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. W pojęciu interesu prawnego mogą się mieścić zarówno uprawnienia jak i obowiązki prawne. Interes ten musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną tego podmiotu. Interes ten musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i aktualny, a nie przyszły i potencjalny. Strona powinna zatem wykazać, że zaskarżona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwała organu gminy narusza sferę gwarantowanych jej ustawami uprawnień, przy czym stan owego naruszenia powinien być aktualny i nie może odnosić się do przyszłych i ewentualnych sytuacji (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. II FSK 817/14, LEX nr 1988755). Badanie przez Sąd powyższej przesłanki, przed wdaniem się w merytoryczną ocenę zarzutów stawianych przez wnoszącego skargę, nie oznacza uznania zarzutów skarżącej za uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 134/09, (LEX nr 535053) wyraził pogląd, że: "przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kształtowany jest na innych zasadach niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą Rady w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) sprawy. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu, kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność tego planu.". Zaznaczyć przy tym trzeba, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Nie można podzielić zarzutu skargi istnienia wewnętrznej sprzeczności wyroku, poprzez uznanie w jednym miejscu uzasadnienia wyroku, że skarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej, bo ogranicza skarżącą w możliwości zapewnienia sobie bezpieczeństwa na posesji i jednocześnie oddalenie skargi na skarżoną uchwałę z racji braku naruszenia prawa. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości, na której znajduje się dąb szypułkowy objęty przedmiotową uchwałą. Trzeba przy tym wskazać, że samo prawo własności, czy jego ograniczenie nie implikuje automatycznie legitymacji skargowej, ponieważ należy wykazać, że doszło do ograniczenia prawa własności, poprzez normy uchwały. W istocie do ograniczenia takiego może z natury rzeczy prowadzić wprowadzenie formy ochrony przyrody, jednak na gruncie niniejszej sprawy ograniczenie to jest uzasadnione potrzebą ochrony wartości wskazanych w u.o.p., a wymagających ochrony również na obszarze nieruchomości skarżącej. Zaskarżona uchwała nie narusza w tym zakresie prawa, zwłaszcza że ograniczenia nią wprowadzone nie uderzają w istotę prawa własności. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień, składających się na możliwość korzystania z rzeczy, albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., sygn. SK 9/98, OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78 i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. P 2/98, OTK z 1999, nr 1, poz. 2). Pozbawienie właściciela części – nawet znacznej – atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą – nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Sąd Wojewódzki trafnie uznał, że kwestionowane przez skarżącą postanowienia uchwały odmawiającej zniesienia ochrony pomnika przyrody, nie przekreślają możliwości skarżącej korzystania bądź rozporządzania nieruchomością zgodnie z przysługującym jej prawem własności. Nie doszło zatem do naruszenia istoty prawa własności poprzez ustalenia uchwały w sprawie odmowy zniesienia ochrony pomnika przyrody – drzewa dębu szypułkowego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 P.p.s.a.