Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 234/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień,, Asesor WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi [...] "A" spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] określił Firmie Handlowej "A" sp. z o. o. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatnik w złożonej deklaracji wykazał zaniżoną wysokość zobowiązania podatkowego, stosując do części posiadanych gruntów stawki przewidziane dla gruntów pozostałych. Natomiast zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Strona zarzuciła umieszczenie w podstawie prawnej decyzji przepisów nie mających związku z wydaną decyzją oraz błędną wykładnię art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 7 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zakwestionowana przez organ pierwszej instancji powierzchnia gruntów obszaru 3.062 m2 stanowi nieużytek i rowy melioracyjne, uniemożliwiające w jakikolwiek sposób wykorzystanie ich na cele działalności gospodarczej wykonywanej przez odwołującą. Zatem, skoro podatnik wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, nie istnienie przesłanki związania działalności gospodarczej z posiadanym gruntem, kwestionowanie tego faktu przez organ podatkowy pierwszej instancji wyłącznie posługując się literą prawa (ogólnym stwierdzeniem odwołującym się do treści art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) jest uchybieniem skutkującym uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania. W odwołaniu podniesiono nadto, że za słusznością stanowiska strony przemawia treść art. 7 ust. 1 pkt 10 powołanej ustawy, który wprowadza zwolnienie dla nieużytków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że spór w rozpoznawanej sprawie wynika z przyjętej przez podatnika interpretacji art. 1 a ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie organu odwoławczego analiza definicji przedmiotu opodatkowania będącego w posiadaniu przedsiębiorcy, nie może prowadzić do obniżenia należnego zobowiązania podatkowego. W toku postępowania strona nie przedstawiła wydanego przez stosowny organ administracji publicznej potwierdzenia, z którego wynikałoby, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Samo powołanie przepisu nie zwalnia strony, od wykazania przesłanek składających się na dyspozycję tego przepisu. Organ odwoławczy odnosząc się do argumentu, że stanowisko zajęte przez podatnika znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przywołał art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) stanowiący, że podstawą wymiaru podatków i świadczeń są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W aktach sprawy znajdują się dwa wypisy z ewidencji gruntów wg. stanu na dzień 26 marca 2003 r. i 3 listopada 2004 r. Z dokumentów tych wynika, że podatnik jest właścicielem m. in. nieruchomości położonych w [...], nr ew. działki 177/16 o powierzchni 18.945 m2, z czego część o powierzchni 18.314 m2 oznaczona jest symbolem "Bi" – inne tereny zabudowane i tylko ta cześć jest przedmiotem zobowiązania podatkowego określonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]. Przedmiotem zobowiązania podatkowego określonego tą decyzją nie jest część działki nr 177/16 o powierzchni 631 m2 oznaczona symbolem "W". Kolegium stwierdziło wobec powyższego, że w świetle zapisów przedmiotowej ewidencji gruntów, podatnik nie może skutecznie podnosić zarzutów o opodatkowaniu nieruchomości w części będącej nieużytkami czy rowem.

Firma Handlowa "A" sp. z o. o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, że wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie istnieją organy mogące w drodze zaświadczenia stwierdzić brak technicznych możliwości wykorzystania gruntu na cele działalności gospodarczej. Zarzut niezłożenia stosowanego zaświadczenia przez skarżącą stoi w sprzeczności z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zasada, według której to podatnik musi przeprowadzić dowód na istnienie przesłanek uprawniających do skorzystania z innej niż deklarowana stawki podatku jest również sprzeczny z art. 122 Ordynacji podatkowej. Zdaniem strony skarżącej naruszony został również art. 191 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem strony skarżącej przedmiot opodatkowania wykazany w deklaracji podatkowej stanowiący grunt o powierzchni 3.062 m2 nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych gdyż stanowi rowy i bagna. W ocenie skarżącej, w sytuacji sporu, co do ziszczenia się lub nie "względów technicznych" niezbędne jest powołanie biegłego a nie nieuprawnione przerzucanie na podatnika ciężaru dowodu tych faktów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga Firmy Handlowej "A" sp. z o. o. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania.

Jak wynika z akt sprawy w deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2004 skarżąca wykazała między innymi grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 15.252 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 3.062 m2. Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] będąca w posiadaniu skarżącej obejmuje dwa rodzaje gruntów: rowy o powierzchni 631 m2 oznaczone symbolem "W" i tereny zabudowane inne o powierzchni 18.314 m2. oznaczone symbolem "Bi". W 2004 r. skarżąca posiadała status przedsiębiorcy.

Stosownie do treści art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) do nieużytków zalicza się grunty niezakwalifikowane do użytków ekologicznych, bagna (błota, topieliska, trzęsawiska, moczary, rojsty), piaski (piaski ruchome, plaże nieurządzone, piaski nadbrzeżne, wydmy), naturalne utwory fizjograficzne, takie jak urwiska, strome stoki, uskoki, skały, rumowiska oraz nieprzeznaczone do rekultywacji wyrobiska po wydobywaniu kopalin. Z treści § 67 wymienionego wyżej rozporządzenia wynika, że nieużytki oznacza się symbolem "N".

Zgodnie z dyspozycją art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) wymienionej wyżej ustawy, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Spór w sprawie sprowadza się do wyłączenia, o jakim mowa w art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – stawce właściwej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie będą podlegały te nieruchomości, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Sąd w składzie niniejszym podziela stanowisko, co do zakresu i treści tego wyłączenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 06.06.2006 r. Sygn. akt I SA/Gd 418/05 (niepubl.). Otóż, jak trafnie stwierdzono w tym wyroku, ustawa nie definiuje pojęcia stanu technicznego. Przyjąć należy zatem, że ratio legis wprowadzenia omawianego przepisu wynikało z przyjęcia przez ustawodawcę za zasadne zmniejszenia obciążeń podatkowych tych podmiotów, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych, z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania dla celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot. Tym samym wyłączenie, o jakim mowa w art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów prowadzonej działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Wskazuje na to przede wszystkim użyte przez ustawodawcę w analizowanym przepisie sformułowanie "nie są i nie mogą być wykorzystywane".

W odniesieniu do stanu technicznego gruntów należy wskazać, że wyłączenie może nastąpić w sytuacji skażenia gruntu, uniemożliwiającego jego użytkowanie a spowodowanego całkowicie niezależnym od działań lub zaniechań podatnika chemicznym, radioaktywnym lub biologicznym skażeniem. Warunki techniczne w odniesieniu do gruntu można rozpatrywać także w kontekście wyposażenia gruntu w odpowiednią infrastrukturę techniczną (przyłącza energetyczne, gazowe, kanalizacyjne, wodociągowe, itp.), umożliwiającą faktyczne wykonywanie działalności z wykorzystaniem przedmiotowego gruntu. Nie należy natomiast utożsamiać względów technicznych uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania z aktualnym zakresem prowadzonej działalności gospodarczej, który powoduje brak stosownych działań ze strony podatnika, zmierzających do wykorzystania nieruchomości dla celów prowadzonej działalności gospodarczej.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut nie wyjaśnienia przez organy podatkowe wszystkich, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Zarzut zawarty w skardze, że niedostatecznie organ odwoławczy poszukiwał na tę okoliczność dowodów nie może zostać uwzględniony. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa, bowiem na podatniku a nie na organie podatkowym Organ prowadzący postępowanie musi zabiegać o udowodnienie każdego faktu prawotwórczego wszystkimi legalnie dostępnymi środkami dowodowymi, aby dotrzeć do rzeczywiście istniejącego stanu faktycznego i prawnego sprawy. W tej jednak sprawie podkreślić należy, że nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów, jeśli w danym zakresie nie dostarczył ich sam podatnik, a z ustaleń organów podatkowych wynikają wnioski przeciwne do ogólnikowo sformułowanych twierdzeń podatnika, które nie poparte zostały żadnymi dowodami. Celem nadrzędnym nałożenia ciężaru dowodu na stronę postępowania jest stworzenie warunków dla zgromadzenia przez organy podatkowe pełnych informacji w tych wszystkich podatkowo prawnych stanach faktycznych, w których nie można tego uczynić bez dostarczenia przez stronę odpowiednich danych faktycznych (wyrok I SA/Gd 418/05 niepubl., A. Hanusz, Strony postępowania podatkowego a ciężar dowodu. Przegląd Podatkowy 9/2004).

W ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym zarzut, iż w skład gruntów, które z przyczyn technicznych nie mogą być wykorzystywane dla celów prowadzonej działalności gospodarczej wchodzą rowy nie jest zasadny. Z wypisu z rejestru gruntów znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że w istocie, na nieruchomości położonej przy ul. [...] znajdują się rowy, których powierzchnia stanowi 613 m2. Jednakże, jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta powierzchnia rowów nie została uwzględniona w wymiarze podatku od nieruchomości za 2004 r. Także zarzut, iż grunty te obejmują bagna nie może wpływać na rozstrzygnięcie tej sprawy, albowiem w istocie kwestionuje on prawidłowość ewidencji gruntów i budynków. Aby okoliczność ta mogła mieć wpływ na wymiar podatków, skarżący powinien zmierzać do dokonania stosowanej zmiany w tej ewidencji.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszyła prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) oddalił skargę.