Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 963/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 § 2, art. 209
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 26a ust. 8
journal: Dz.U. 2019 poz 1172
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K. R. (dalej: Skarżąca,, Strona) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. (dalej: Prezes PFRON, Organ) nr [...] z dnia [...] marca 2020r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], o wstrzymaniu wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za okres październik 2019 r. do czasu uregulowania zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Strona – K. R. wykonująca działalność gospodarczą pod firmą S. S. K. R. - przekazała wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za październik 2019 r. w dniu [...] listopada 2019 r., tj. w terminie określonym w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 951).

W dniu [...] sierpnia 2019 r. Prezes Zarządu PFRON wydał na podstawie art. 26a ust. 11 pkt 1 oraz art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji decyzję znak: [...] L.dz. [...] nakazującą zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za kwiecień i czerwiec 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania ww. środków do dnia wpłaty.

W związku z tym, że Strona posiadała zaległości wobec Funduszu przekraczające ogółem kwotę [...] zł, Prezes Zarządu Funduszu wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] o wstrzymaniu wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za okres październik 2019 r. do czasu uregulowania zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON.

Skarżąca strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając decyzji:

— naruszenie art. 26 a ust 8 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie,

— wydanie decyzji o wstrzymaniu wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń w sytuacji, gdy zobowiązanie wobec Funduszu w związku z dofinansowaniem do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za kwiecień i czerwiec 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł są wątpliwe, natomiast sprawa o określenie zobowiązania strony wobec PFRON nie została jeszcze zakończona, obecnie toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, sygn. sprawy V SA/Wa 1764/19, a organy nie powinny wstrzymywać dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za październik 2019 r. przed zapadnięciem wyroku w tej sprawie,

— wydanie decyzji o wstrzymaniu dofinansowania do wynagrodzeń w sytuacji, gdy zobowiązanie wobec Funduszu w związku z dofinansowaniem do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za kwiecień i czerwiec 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł są wątpliwe, bowiem sprawa o identycznym stanie faktycznym (inny jest tylko okres dofinansowania obejmujący lipiec 2018 r.) była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 2 lipca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 267/19, WSA uchylił zaskarżoną decyzję,

Skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i wypłacenie dofinansowania do wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych za październik 2019 r.

Prezes Zarządu PFRON, rozpoznając ponownie sprawę, wydał w dniu [...] marca 2020 r. decyzję nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], o wstrzymaniu wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za okres październik 2019 r.

W uzasadnieniu Prezes PFRON wskazał, odnosząc się do zarzutu Strony, iż organ naruszył art. 26 a ust 8 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, że artykuł 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji nakłada na Prezesa Zarządu PFRON obowiązek wydania decyzji o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania w sytuacji kiedy strona posiada wobec Funduszu zaległości przekraczające ogółem [...] zł. Artykuł ten nie wskazuje natomiast, iż podstawą wstrzymania wypłaty miesięcznego dofinansowania mogą być tylko zaległości bezsporne, zatem każda zaległość wobec Funduszu, nawet taka, w sprawie której toczy się jeszcze postępowanie sądowo-administracyjne nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dofinansowania. Odnosząc się zaś do kolejnego zarzutu Strony organ podkreślił, że sam fakt złożenia skargi do WSA nie sprawia, że zaskarżona decyzja zwrotowa straciła walor ostateczności, nie sprawia też, że zobowiązanie wynikające z ww. decyzji przestało istnieć. Organ wskazał, że zobowiązanie takie może zostać wyeliminowane jedynie we właściwym trybie w sytuacjach określonych prawem. Co zaś do zarzutu, że sprawa o identycznym stanie faktycznym (inny jest tylko okres dofinansowania obejmujący lipiec 2018 r.) była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 2 lipca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 267/19 i WSA uchylił zaskarżoną decyzję, nie może zostać przez organ uwzględniony, gdyż do dnia wydania niniejszej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie skargi strony na decyzję Prezesa Zarządu z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...], a obecnie jedynie Sąd jest władny do oceny zaskarżonej decyzji zwrotowej. Podkreślono również, że organ zobowiązany jest do ustalenia stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, a nie w oparciu o hipotetyczne prawdopodobieństwo wydania wyroku zgodnego z wyrokiem wydanym w innej sprawie. Wskazano, że do dnia wydania niniejszej decyzji Strona nie spłaciła zaległości wynikającej z ostatecznej decyzji zwrotowej, a w związku z tym organ prawidłowo zastosował art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, wydając w dniu [...] stycznia 2020 r. decyzję nr [...] i zasadne jest utrzymanie jej w mocy.

Strona na powyższą decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

— naruszenie art. 26 a ust 8 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie,

— prowadzenie postępowania w sprawie wstrzymania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w sytuacji, gdy zobowiązanie wobec Funduszu w związku z dofinansowaniem do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za kwiecień i czerwiec 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł są wątpliwe, natomiast sprawa o określenie zobowiązania strony wobec PFRON nie została jeszcze zakończona, obecnie toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, sygn. sprawy V SA/Wa 1764/19, a organy nie powinny wstrzymywać dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za październik 2019r.,

— prowadzenie postępowania w sprawie wstrzymania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w sytuacji, gdy zobowiązanie wobec Funduszu w związku z dofinansowaniem do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za kwiecień i czerwiec 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł są wątpliwe, bowiem sprawa o identycznym stanie faktycznym (inny jest tylko okres dofinansowania obejmujący lipiec 2018 r.) była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 2 lipca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 267/19, WSA uchylił zaskarżoną decyzję.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji z dnia [...] marca 2020 r. oraz z dnia [...] stycznia 2020 r., bądź ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności lub wydania decyzji z naruszeniem prawa, jak też o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes PFRON wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.

W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), niniejsza sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, w myśl art. 120 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skierowanie sprawy do rozpoznania w przywołanym trybie zostało poprzedzone wyrażeniem zgody przez strony w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia prawidłowości zastosowania przepisów - w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie - ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji".

Podstawą do orzeczenia przez organ o wstrzymaniu wypłaty w zaskarżonej decyzji była treść decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. Prezesa Zarządu PFRON znak: [...] L.dz. [...], wydana na podstawie art. 26a ust. 11 pkt 1 oraz art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, nakazująca Skarżącej zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za kwiecień i czerwiec 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż skoro Strona nie dokonała zwrotu środków wynikającego z tej decyzji, posiada zaległości w opłatach wobec Funduszu, a tym samym zaistniały podstawy do wstrzymania wypłaty dofinansowania, co wynika z treści art. 26 a ust 8 ustawy o rehabilitacji.

Spór między stronami zasadza się zatem wokół wykładni i stosowania art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji. W ocenie na Prezesa Zarządu PFRON przepis ten nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania w sytuacji, kiedy strona posiada wobec Funduszu zaległości przekraczające ogółem [...] zł, jednak artykuł ten nie wskazuje, iż podstawą wstrzymania wypłaty miesięcznego dofinansowania mogą być tylko zaległości bezsporne, zatem każda zaległość wobec Funduszu, nawet taka, w sprawie której toczy się jeszcze postępowanie sądowo-administracyjne nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dofinansowania.

Z kolei Strona twierdzi, że Prezes PFRON swoją decyzją o wstrzymaniu naruszył ten przepis poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, gdyż sprawa o określenie zobowiązania Skarżącej strony wobec PFRON nie została jeszcze zakończona, a obecnie toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym po skardze skierowanej do WSA (sygn. sprawy V SA/Wa 1764/19). Jednocześnie Skarżąca podnosi, że sprawa o identycznym stanie faktycznym (inny jest tylko okres dofinansowania obejmujący lipiec 2018 r.) była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w dniu 2 lipca 2019 r. wyrokiem o sygn. akt V SA/Wa 267/19 uchylił zaskarżoną decyzję.

Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie są znane z urzędu akta sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 267/19, którym WSA uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa PFRON w analogicznej sprawie, odnoszącej się tylko do innego okresu. Sądowi jest też znany wynik i akta sprawy sygn. akt V SA/Wa 1764/19, gdzie wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r. tut. Sąd uchylił decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...], L.dz. [...], która stanowiła podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. nr [...] z dnia [...] marca 2020r., utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], o wstrzymaniu wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za okres październik 2019 r. do czasu uregulowania zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON, nie mógł tym samym orzekać o jej zgodności z prawem bez odniesienia się do tej kwestii.

Sąd pragnie przy tym podkreślić, że nieprawomocny wyrok, jakim jest wyrok WSA w Warszawie z 9 lipca 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1764/19, nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji, a decyzja ta nie ma charakteru konstytutywnego lecz deklaratoryjny. Określone bowiem tą decyzją zobowiązanie powstało z mocy prawa. Jednak zwrócenia uwagi wymaga, że dla wydania decyzji wstrzymującej miesięczne dofinansowanie na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, konieczne jest stwierdzenie posiadania przez pracodawcę zaległości w zobowiązaniach. Stwierdzenia posiadania zaległości w zobowiązaniach nie można utożsamiać z twierdzeniem organu, które nie znajduje potwierdzenia w faktach, że zaległość istnieje. Tymczasem w stanie faktycznym sprawy jest bezsporne, że WSA w Warszawie w wyroku z 9 lipca 2020 r. orzekł o uchyleniu decyzji z [...] sierpnia 2019 r., co jest tożsame z tym, iż nie może być ona wykonana w całości. Zatem na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu właściwym dla sprawy, Sąd orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji orzekł niejako o niemożności wykonania decyzji określających zaległości w zobowiązaniach Skarżącej, "zawieszając" niejako wykonanie decyzji, która stosownie do zd. drugiego art. 26a ust. 8 podlega wykonaniu z dniem jej wydania (patrz: wyrok NSA z dnia 15 października 2019 r. , sygn. akt I GSK 1481/18).

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Prezes Zarządu PFRON uwzględni powyżej przedstawioną ocenę prawną i w zależności od dokonanej ponownej oceny wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Powyższe wskazuje, że organ naruszył przepis art. 26a ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Ponownie orzekając w sprawie Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i rozważy zasadność wszystkich argumentów i zastrzeżeń podniesionych przez Skarżącą, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu przyszłej decyzji, spełniającej wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych rozpatrując sprawę dostosuje się do wskazań zawartych w niniejszym wyroku.

Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), gdyż Skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego (punkt 2 wyroku). Wskazana w tym punkcie kwota stanowi sumę: kwoty uiszczonego wpisu od skargi w wysokości [...] zł, kwoty kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w wysokości [...] zł oraz opłaty od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.