Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 483/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
659
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 37
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 149 , art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

WYROK RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2020 roku sprawy ze skargi M. B. na przewlekłe prowadzenie przez Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie budowy przyłącza kanalizacyjnego wraz ze studniami kanalizacyjnymi i pionu kanalizacyjnego oraz przebudowy instalacji kanalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. B., reprezentowana przez adwokata, wniosła 29 listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., skargę z 26.11.2019 r. zatytułowaną "SKARGA na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K.", zwany dalej MWINB.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. art. 8, art. 12 oraz art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2020 r., poz. 256), dalej "K.p.a.". Mając na względzie wskazane zarzuty skarżąca wniosła o:

stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty 20.000 zł z tytułu odszkodowania,

zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła, że Powiatowe Inspektoraty Nadzoru Budowlanego w W. oraz w M. wydawały od 2005 r. nieprawidłowe decyzje z naruszeniem prawa, utrzymywane w mocy przez MWINB, następnie uchylane przez WSA w Krakowie, w sprawie samowolnej przebudowy instalacji kanalizacyjnej na pierwszym piętrze wspólnego budynku przez współwłaścicieli T. i J. S. wraz z pionem kanalizacyjnym po stronie wschodniej wspólnego budynku oraz przyłącza kanalizacyjnego wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi nieobjętymi pozwoleniem na budowę inwestora budowy Burmistrza Miasta i Gminy N. - decyzji nr [...] pozwolenia na budowę z 14 maja 2002 r. znak: [...]

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w związku z wniesieniem przez nią wniosku w marcu 2005 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku nr [...] w S. oraz przebudowy instalacji kanalizacyjnej w budynku na I piętrze przez T. i J. S., postępowanie w dalszym ciągu się nie zakończyło. Przez niemalże 15 lat toczyło się postępowanie w organach nadzoru budowlanego w W., następnie przed organami nadzoru budowlanego w M., w sprawie samowolnej przebudowy instalacji kanalizacyjnej na pierwszym piętrze wspólnego budynku przez współwłaścicieli T. i J. S. wraz z pionem kanalizacyjnym po stronie wschodniej oraz przyłącza kanalizacyjnego wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi. Po wydaniu przez MWINB kolejnego umorzenia postępowania decyzją nr [...] z 10 grudnia 2018 r., znak: [...] do dnia dzisiejszego postępowanie nie zostało zakończone w dalszym ciągu.

Wyrokiem z 17 maja 2019 r. sygn. II SA/Kr 229/19 WSA w Krakowie uchylił powyższą zaskarżoną decyzję organu I i II instancji.

Tym samym, w ocenie skarżącej, postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia tej i innych spraw (co stwierdził także sąd w ostatnim wyroku z 17 maja 2019 r.). Postępowanie administracyjne prowadzone przez PINB w W. oraz PINB w M. i MWINB budziło wiele wątpliwości w zakresie zarówno prawidłowego rozpatrzenia zebranych w sprawie dowodów, jak też w zakresie zakończenia jej sprawy. Przez tak długi okres czasu postępowanie jeszcze się nie zakończyło, pomimo, że cały materiał dowodowy w sprawie został już zebrany. Zatem ewidentnie po stronie urzędów jest wina tak dużego przedłużania czasu na jej rozpatrzenie i zakończenie. Na dowód tego skarżąca przedłożyła ponaglenie z 17 lipca 2019 r.

Skarżąca wskazała również, że MWINB korzystając ze swoich kompetencji nadzorczych postanowieniem z 25 stycznia 2008 r. znak: [...] wyznaczył do załatwienia sprawy jako organ właściwy PINB w M., który bezpodstawnie przez kilka lat wydawał decyzje o umorzeniu postępowania utrzymywane z naruszeniem prawa przez MWINB w K.. Powyższe decyzje uchylał WSA w Krakowie wyrokami wskazując, co organy mają wyjaśnić:

- II SA/Kr 1472/09 z 1 lutego 2010 r.,

- II SA/Kr 119/14 z 8 maja 2014 r.,

- II SA/Kr 111/15 z 31 marca 2015 r.,

- II SA/Kr 214/17 z 9 listopada 2017 r.,

- II SA/Kr 229/19 z 17 maja 2019 r.

Podczas trwania postępowań przez okres 15 lat w sprawie skarżącej organy nadzoru budowlanego nie były w stanie jednoznacznie ustalić zakresu decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 14 maja 2002r. znak: [...]. Bud. [...] zgodnie z ww. wyrokami.

Po wydaniu ww. wyroków WSA w Krakowie zobligował organy do ustalenia co faktycznie zrealizowano w zakresie przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym oraz do wyjaśnienia, czy jest to objęte ww. pozwoleniem na budowę. PINB w M. podzielił sprawę na dwie części:

W zakresie przebudowy instalacji kanalizacyjnej w budynku na pierwszym piętrze (T..J.. S.) wraz z pionem kanalizacyjnym,

Budowy przyłącza kanalizacyjnego.

Nie prowadząc jednocześnie obydwóch postępowań, mimo że miał taką możliwość, tym samym celowo przyczyniał się do wydłużania postępowania.

Zdaniem skarżącej przewlekłość postępowania w zaskarżonej sprawie wynika z następujących okoliczności, które zostały ukazane w decyzji MWINB z 10 grudnia 2018 r. znak: [...] Jak wskazuje karta nr [...] i nr [...] ww. decyzji z 10 grudnia 2018 r., za każdym razem kwestia spornego odcinka przyłącza o długości 3 m pomiędzy studnią nr [...] a nr [...] nie jest objęta pozwoleniem na budowę (akta PINB [...]). Zgodnie z pismem z 8 kwietnia 2009 r. znak [...] Starostwo Powiatowe w W. poinformowało M. B., że brak jest uzgodnień ZUDP przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości nr [...] w S. .

Jako dowody skarżąca przedstawiła mapę sytuacyjno-wysokościową obrazującą całe podłączenie nieruchomości 358 do sieci, na okoliczność stanu faktycznego w sprawie, a także pismo z 8 kwietnia 2009 r. znak [...] Starostwo Powiatowe, na okoliczność potwierdzenia braku uzgodnień ZUDP dla przyłącza kanalizacyjnego.

Uwzględnienie skargi powoduje, zdaniem skarżącej, że uzasadnione jest żądanie przyznania od Skarbu Państwa kwoty pieniężnej w wysokości [...] zł na jej rzecz, w szczególności ze względu na pozorowane, celowe i zamierzone wydłużanie w ocenie skarżącej postępowania przez organy nadzoru budowlanego, które nie są w stanie określić całokształtu istotnych dowodów w sprawie, która jest rozpoznawana począwszy od marca 2005 r. przez PINB w W., który dopiero postanowieniem z 22 sierpnia 2005 r. znak: [...] nałożył obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów przez T. i J. S..

Skarżąca podniosła, że obecnie w wyniku następnych czynności podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego w M. sprawa w dalszym ciągu nie została ostatecznie zakończona. Po 11 latach organ I instancji wydał nakaz rozbiórki (wcześniej w tym zakresie umarzając postępowanie) w sprawie samowolnie wykonanej instalacji kanalizacyjnej przez T. i J. S., która podłącza tylko część nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Decyzję organu I instancji utrzymał w mocy MWINB decyzją nr [...] z 4 listopada 2016 r. Skargę Państwa S. na ww. decyzję z 4 listopada 2016 r. WSA w Krakowie oddalił wyrokiem z 27 czerwca 2017 r. o sygn. II SA/Kr 32/17. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 lipca 2018 r. sygn. II OSK 3238/17 oddalił skargę Państwa S. od ww. wyroku WSA w Krakowie.

Skarżąca wskazała, że jej skarga jest pierwszą wniesioną w przedmiotowej sprawie. Ponadto podała, że szkoda jaką doznała i w dalszym ciągu doznaje jest systematycznie wyrządzana od 2005 r. bezpośrednio z powodu przewlekle prowadzonego postępowania w zakresie budowy przyłącza wraz z przebudową instalacji wodociągowej we wspólnym budynku nr [...] w S..

Zdaniem skarżącej w toku całego prowadzonego postępowania od 15 lat jest traktowana w sposób karygodny, a organ (Burmistrz MiG N.) nakłada na nią wielokrotnie kary grzywny za de facto niewłaściwe postępowanie współwłaścicieli T. i J. S., którzy nie wypełniają określonych warunków technicznych nadanych T. S. (z naruszeniem prawa współwłasności) w związku z dokonaną przebudową instalacji kanalizacyjnej. Burmistrz nakładał dwukrotnie obowiązki na skarżącą w zakresie podłączenia części nieruchomości do sieci.

Skarżąca zaznaczyła też, że działając w porozumieniu z T. i J. S. Burmistrz MiG N. wnosił do Straży Miejskiej wnioski o ukaranie skarżącej karą grzywny, wydawał bezprawnie decyzje przeciwko skarżącej na ponoszenie opłat za czyszczenie szamba z naruszeniem prawa, które zgodnie ww. warunkami powinno być zlikwidowane po spisaniu protokołu w 8 kwietnia 2005 r. z podłączenia całej wspólnej nieruchomości nr [...] do sieci. Ponadto wszczęto postępowanie administracyjne stanu technicznego szamba, które w świetle prawa nie powinno istnieć po podłączeniu wspólnej nieruchomości nr [...] do sieci i prowadzenia egzekucji.

Skarżąca podniosła również okoliczność, że w trakcie prowadzonego przewlekle postępowania znak [...] PINB w M. przesłał trzy pisma z 8 grudnia 2010 r., 15 kwietnia 2011 r. i 8 sierpnia 2011 r. o podjęcie decyzji z uwagi na to, iż Burmistrz zobowiązany jest przepisami prawa do podjęcia stosownych działań mających na celu spowodowanie zaprzestania użytkowania istniejącego zbiornika na ścieki na nieruchomości w [...], jego rozbiórkę (zgodnie z warunkami ZWiK oraz U.K w N. i włączenie przez "Wodociągi N." Sp. z o.o. w N. na skonsumowany wniosek T. S. w sieć kanalizacyjną całej nieruchomości w [...]. Burmistrz do chwili obecnej nie podjął żadnych działań w celu wyjaśnienia naruszenia prawa, którego się dopuścił. Na dowód powyższego skarżąca przedłożyła ww. pisma PINB w M. z 8 grudnia 2010 r., 15 kwietnia 2011 r., 8 sierpnia 2011 r.

W związku z powyższym skarżąca od roku 2005 ponosi ogromne koszty w wynikające z naruszeń prawa, których dopuszczają się organy administracji oraz w wyniku prowadzenia dużej ilości spraw przed WSA w Krakowie, o których Sąd może powziąć informacje z urzędu

Ponadto skarżąca podkreśliła, że PINB w W. na podstawie przepisów prawa budowlanego dokonywał kontroli wykonanych prac na nieruchomości nr [...] (w dniu 17 listopada 2005 znak PINB - [...] potwierdził przyjęcie obiektu budowlanego do użytkowania), pomimo istniejących licznych naruszeń prawa nie wniósł sprzeciwu na istniejące nieprawidłowości - niepodłączenia zgodnie z dokumentacją projektową oraz warunkami technicznymi. W wyniku tego doszło do podłączenia jedynie części nieruchomości dla T. i J. S. obok istniejącego szamba. Ponadto skarżąca wskazała, że nigdy nie wyegzekwowano skutecznie rozbiórki szamba przez P.P. S., co spowodowało bezprawne i bezpodstawne obciążanie z tego tytułu skarżącą.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., z uwagi na niedopuszczalność. MWINB wskazał, że postępowanie odwoławcze od decyzji PINB w M. z 30 czerwca 2016 r. znak: [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w części wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości w S. dz. ewid. nr [...] - zostało zakończone decyzją MWINB z 10 grudnia 2018 r. nr [...] znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 17 maja 2019 r. sygn. II SA/Kr 229/19 uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W związku z powyższym po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku, akta sprawy organu I instancji zostały przekazane do PINB w M. w celu ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z zaleceniami sądu.

W chwili wniesienia skargi przez skarżącą przed MWINB nie toczyło się i nie toczy się żadne postępowanie dotyczące instalacji kanalizacyjnej oraz przyłącza kanalizacyjnego na ww. nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących przewlekłego prowadzenia postępowania przez PINB w M. oraz PINB w W., MWINB wyjaśnił, że skargę do sądu administracyjnego na przewlekłość danego organu wnosi się za pośrednictwem tegoż organu, którego przewlekłość jest zarzucana, zatem skarga ta dotycząca PINB w M. oraz PINB w W. winna być wniesiona za ich pośrednictwem.

Tym samym, zdaniem organu, w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą do WSA w Krakowie organ nie ma podstaw do zastosowania art. 65 K.p.a. w celu przekazania skargi zgodnie z właściwością, gdyż dysponentem skargi jest sąd administracyjny, dlatego niniejsze pismo stanowi odpowiedź organu na skargę w części dotyczącej MWINB.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 precyzuje, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji ma na celu ochronę praw strony, przez doprowadzenie do wydania w sprawie w rozsądnym czasie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Stosownie do art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W kwestii wyczerpania środka zaskarżenia, jako warunku formalnego skargi na przewlekłość, należy wskazać, że do skargi z 29 listopada 2019 r. załączono ponaglenie wniesione przez skarżącą do MWINB 17 lipca 2019 r. w trybie art. 37 § 1 K.p.a. "na przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku skarżącej z kwietnia 2005 r., który wszczął Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w W. w dniu 7 czerwca 2005r. znak; [...], w sprawie budowy przyłącza kanalizacyjnego (...)". Choć zatem ściśle formalnie ponaglenie winno być kierowane do organu wyższego stopnia, w tym przypadku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, za pośrednictwem MWINB, to należało w sprawie uznać, że skarżąca wykazała wyczerpanie środka zaskarżenia, a skarga okazała się dopuszczalna.

Pojęcia "bezczynność" i "przewlekłość" są zdefiniowane ustawowo w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.

Zgodnie z art. 37 K.p.a.:

§ 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, które zachowało aktualność, pojęcie bezczynności odnoszono przede wszystkim do niewydania w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1031/12 - przywołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Pojęcie "przewlekle prowadzonego postępowania" natomiast wiązano z nieefektywnym, rozwlekłym i długotrwałym prowadzeniem przez organ administracji postępowania, trwającym ponad potrzebę wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 116-119). Jako przewlekłe oceniano również takie postępowanie, w którym czynności podejmowane są przez organ w dużym odstępie czasu bądź wykonywane są czynności pozorne, powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6 s. 33; M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 289-290; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 51, wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. I OSK 2704/13).

Skarżąca zarzucała w skardze wniesionej za pośrednictwem MWINB przewlekłość postępowania trzech organów, to jest MWINB, PINB w M. oraz PINB w W., a także nieuprawnione - zdaniem skarżącej - działania i zaniechania Burmistrza Miasta i Gminy N..

Trzeba wyraźnie podkreślić, że z uwagi na zakres przedmiotowy rozpoznania skargi oraz kwestię jej dopuszczalności związaną z wyczerpaniem środków zaskarżenia w postaci ponaglenia, w niniejszej sprawie Sąd rozstrzygał jedynie skargę na przewlekłość prowadzenia postępowania przez MWINB.

Warto zauważyć, że problematyka dotycząca m.in. samowolnej przebudowy instalacji kanalizacyjnej na pierwszym piętrze wspólnego budynku przez współwłaścicieli T. i J. S. wraz z pionem kanalizacyjnym po stronie wschodniej wspólnego budynku oraz przyłącza kanalizacyjnego wraz z dworna studniami kanalizacyjnymi nieobjętymi pozwoleniem na budowę inwestora budowy Burmistrza Miasta i Gminy N. jest elementem szerszego sporu, który odzwierciedlił się m.in. w wielu toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych.

Stosunki pomiędzy skarżącą a T. i J. S., a także implikacje prowadzonych robót i wydawane wobec ww. osób akty administracyjne wskutek ich zaskarżania doprowadziły do zarejestrowania i prowadzenia, począwszy od 2004 r., łącznie 191 spraw przed WSA w Krakowie (180 ze skargi skarżącej, 11 ze skargi T. S..)

Z oczywistych względów Sąd w niniejszej sprawie nie może odnosić się do całościowo pojmowanej sytuacji prawnej skarżącej, związanej m.in. z przedmiotową nieruchomością, a musi - zgodnie z przepisami procedury - zawęzić rozpoznanie sprawy do sformułowanej w skardze kwestii domniemanego przewlekłego prowadzenia postępowania przez MWINB w sprawie samowolnej przebudowy instalacji kanalizacyjnej na pierwszym piętrze wspólnego budynku przez współwłaścicieli T. i J. S. wraz z pionem kanalizacyjnym po stronie wschodniej wspólnego budynku oraz przyłącza kanalizacyjnego wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi nieobjętymi pozwoleniem na budowę inwestora budowy Burmistrza Miasta i Gminy N. - decyzji nr [...] pozwolenia na budowę z 14 maja 2002 r. znak: [...]

Należy przyznać, że rzeczywiście, jak podnosiła skarżąca, w związku m.in. z ww. robotami budowlanymi, sądy administracyjne wydały szereg wyroków, uchylając jako wadliwe decyzje administracyjne organów obu instancji. W związku z powyższym zrozumiałe jest niezadowolenie skarżącej dotyczące nierozstrzygnięcia przez 15 lat w ostateczny sposób podnoszonych przez nią problemów.

Sąd w sprawie niniejszej nie mógł jednak badać całej historii ww. robót budowlanych, a jedynie wyłącznie kwestię przewlekłości MWINB i to na danym etapie postępowania administracyjnego.

Kluczowym aspektem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była okoliczność, czy w opisanym przez skarżącą, prowadzonym od 15 lat postępowaniu, w chwili wniesienia skargi do WSA w Krakowie, czyli 29 listopada 2019 r., MWINB był zobowiązany do podejmowania jakichkolwiek czynności w konkretnym postępowaniu administracyjnym.

Należy tu wskazać, że skargę wniesiono 29 listopada 2019 r., tymczasem ostatnie wydane w sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego (PINB w M. z 30 czerwca 2016 r. umarzająca postępowanie i MWINB z 10 grudnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję I instancji) zostały uchylone prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 17 maja 2019 r. sygn. II SA/Kr 229/19. Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że uchyla decyzję umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy przyłącza kanalizacyjnego na działce nr [...] w miejscowości S.. W ocenie organów w tej sprawie inwestorem tych prac była Gmina N., a dokonano je jako nieistotne odstępstwo od wykonywanych w ramach objętych pozwoleniem na budowę prac przy budowie sieci kanalizacyjnej miejscowości S.. Postępowanie w sprawie nieprawidłowości przy budowie tej sieci prowadzi PINB w W. i obejmuje także przyłącze na działce nr [...]. Prowadzenie postępowań dotyczących częściowo tego samego przedmiotu mogłoby w ocenie organu doprowadzić do wydania decyzji obarczonej wadą nieważności. Stanowisko organu w ocenie sądu nie miało usprawiedliwionych podstaw. WSA w ww. wyroku wskazał m.in., że prawo do umorzenia w całości lub w części postępowania, czy na wcześniejszym etapie odmowy jego wszczęcia, dotyczą sprawy wszczętej później tj. jeżeli organ stwierdzi, że wniosek o wszczęcie postępowania dotyczy sprawy, co do której postępowanie jest już prowadzone, powinien odmówić jej wszczęcia, a jeżeli ją już prowadzi winień postępowanie umorzyć w całości lub części, w zależności od tego czy postępowanie będące w toku pokrywa się w całości czy tylko w części z postępowaniem wszczętym później. Odwrotna sytuacja tj. umorzenie postępowania przez organ wobec stwierdzenia, że inny organ wszczął postępowanie pokrywające się z tym już prowadzonym, w ocenie sądu nie jest dopuszczalne. Taka praktyka mogłaby doprowadzić do wszczynania coraz to nowych postępowań dotyczących tego samego przedmiotu i umarzania tych już się toczących, co zapobiegałoby "starzeniu" się sprawy, ale stałoby w jawnej sprzeczności z zasadami jakimi rządzi się postępowania administracyjne, choćby wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasadzie prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Sąd stwierdził też, że w niniejszej sprawie organ, tą jakby mogło się wynikać dosyć błahą sprawę, prowadzi od 2005 r. Umarzając zaś postępowanie powołał się na postępowanie wszczęte w 2013 r. Jeżeli nawet postępowanie to dotyczyłoby częściowo tego samego przedmiotu, co postępowanie prowadzone przez PINB w W. (co nie ma miejsca, o czym poniżej), to właśnie ten organ - PINB w W. mając wiedzę, że przed PINB w M. toczy się już postępowanie dotyczące legalności przyłącza na działce nr [...] w miejscowości S., winien w części umorzyć swoje postępowanie jako wszczęte znacznie później. Sytuacja odwrotna w ocenie sądu jest niedopuszczalna. Dodatkowo sąd wskazał, że jak wynika z decyzji, na którą powoływał się organ tj. decyzji PINB w W. z 23 września 2013 r. [...], postępowanie prowadzone przez ten organ (PINB w W.) nie dotyczy działki nr [...].

Z decyzji tej wynika, iż organ ten wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie zbadania zgodności z prawem wykonanej budowy części sieci kanalizacyjnej w miejscowości S. na działce nr [...] w ramach decyzji pozwolenia na budowę z 14 maja 2002 r. [...]. Bud. [...] nr [...] przeniesionej decyzją Starosty [...] z 11 września 2003 r. znak [...] i dopuszczenia do użytkowania na przedmiotowych działkach.

Postępowanie zostało wszczęte z urzędu w związku z wnioskiem skarżącej z 17 lutego 2011 r. uzupełnionym 28 lutego 2011 r. , pismem z 4 czerwca 2011 r. oraz pismem z 2 kwietnia 2013 r. Było to wyłącznie postępowanie w zakresie sieci kanalizacyjnej na działkach [...], [...], [...] w S., na które wskazała skarżąca w piśmie z 2 kwietnia 2013 r., a w przedmiotowym postępowaniu nie zajmowano się przyłączem do budynku nr [...], jak i istniejącym zbiornikiem na nieczystości ciekłe na przedmiotowej nieruchomości. Fakt objęcia odrębnym postępowaniem oceny legalności przyłącza na działce nr [...] wynika także z decyzji MWINB z 7 marca 2014 r. znak: [...] W tym stanie rzeczy nie można uznać, iż postępowania te choćby częściowo dotyczą tego samego przedmiotu.

Po ww. uchyleniu przez WSA decyzji obu instancji sprawa trafiła z powrotem do PINB w M.. Akta administracyjne WSA zwrócił (wysłał) do organu 13 sierpnia 2019 r. Organ I instancji w chwili wnoszenia skargi nie przeprowadził jeszcze ponownie postępowania i nie zakończył go stosownym aktem administracyjnym, który mógłby być zaskarżony do MWINB.

Zatem skoro, jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę, w chwili wniesienia skargi przez skarżącą przed MWINB nie toczyło się i nie toczy żadne postępowanie dotyczące instalacji kanalizacyjnej oraz przyłącza kanalizacyjnego na ww. nieruchomości, to skarga na przewlekłe prowadzenie przez MWINB postępowania jest bezzasadna i podlega oddaleniu. MWINB nie mógł zatem naruszyć podnoszonych w skardze przepisów K.p.a. Innymi słowy, skoro nie pojawiła się konieczność ani możliwość wydania rozstrzygania przez organ II instancji - MWINB, to nie mógł on popaść w tym zakresie ani w bezczynność ani w przewlekłość.

Skoro MWINB w chwili wniesienia niniejszej skargi nie prowadził żadnego postępowania, a bezzasadna skarga podlegała oddaleniu, to bezzasadne były również wnioski skargi o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty [...]zł z tytułu odszkodowania. O charakterze naruszenia prawa (art. 149 § 1 a P.p.s.a.), czy też o ewentualnym wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej (art. 149 § 2 P.p.s.a.) może być mowa jedynie w przypadku uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Jeśli chodzi zaś o kwestionowanie przewlekłego, niewłaściwego działania czy zaniechań PINB w M. i PINB w W., to skarżąca może doprowadzić do kontroli sądowej w ww. zakresie poprzez wniesienie skargi odpowiednio na przewlekłe prowadzenie postępowania przez każdy z ww. organów niezależnie, za ich pośrednictwem, po wcześniejszym wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia.

Z kolei jeśli chodzi o ewentualne kwestionowanie działania, bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań przez Burmistrza Miasta i Gminy N., to również i ten przejaw działalności administracji wymaga do jego skontrolowania przez WSA w Krakowie wniesienia odrębnej skargi, poprzedzonej ponagleniem lub w przypadku wydania aktu odpowiednio zażaleniem lub odwołaniem zgodnie z właściwością - do organu wyższego stopnia.

Żadnej z ww. kwestii - z uwagi na ściśle określony przepisami zakres rozpoznawania spraw - Sąd nie mógł brać pod uwagi rozpoznając niniejszą skargę, wniesioną przez reprezentującego skarżącą adwokata, na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K., zwany MWINB-em.

Sąd w niniejszej sprawie nie mógł również brać pod uwagę - jako niemających wpływu na jej rozstrzygnięcie i znajdujących się poza zakresem niniejszej sprawy – sformułowanych w skardze twierdzeń skarżącej, iż:

- PINB w W. oraz w M. wydawały nieprawidłowe decyzje od 2005 r.,

- postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych,

- postępowanie administracyjne prowadzone przez PINB w W. oraz PINB w M. i MWINB budziło wiele wątpliwości w zakresie zarówno prawidłowego rozpatrzenia zebranych w sprawie dowodów jak też w zakresie zakończenia jej sprawy,

- PINB w M. celowo nie prowadził jednocześnie dwóch postępowań przez co przyczynił się do wydłużania postępowania,

- kwestia rozbiórki orzeczonej wobec samowolnie wykonanej instalacji kanalizacyjnej przez T. i J. S.,

- nakładanie przez Burmistrza MiG N. kar grzywny za niewłaściwe postępowanie współwłaścicieli T. i J. S., w związku z dokonaną przebudową instalacji kanalizacyjnej,

- bezprawne wydawanie opłat za czyszczenie szamba z naruszeniem prawa, które powinno być zlikwidowane,

- kwestia zobowiązania Burmistrza MiG N. do podjęcia stosownych działań mających na celu spowodowanie zaprzestania użytkowania istniejącego zbiornika na ścieki na nieruchomości w [...] i jego rozbiórki.

Podsumowując Sąd wskazuje, jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, że MWINB będzie miał możliwość i obowiązek ponownego działania w przedmiotowej sprawie dopiero po uprzednim rozstrzygnięciu aktem (decyzją) przez organ I instancji PINB w M., w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 17 maja 2019 r. sygn. II SA/Kr 229/19. Mając więc na uwadze, że w chwili wniesienia skargi przed MWINB nie było prowadzone postępowanie, Sąd z ww. przyczyn orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a.