Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1038/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 2  ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Halina Kuśmirek Małgorzata Stahl Protokolant Joanna Gołębiewska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 608/05 w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz adwokata M. M. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych oraz 22% z tytułu podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] października 2005 r., którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej w postaci zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołanego przez substancje chemiczne.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wszczęcie niniejszego postępowania nastąpiło po zgłoszeniu do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. przez J. H. podejrzenia u siebie choroby zawodowej w postaci "zatrucia amoniakiem, ozonem i tlenkami azotu".

Z zebranego materiału dowodowego, w tym z "karty oceny narażenia zawodowego" wynika, że J. H. zatrudniony był na stanowisku Inspektora w Wydziale Organizacyjnym Urzędu Miejskiego we W. Do jego obowiązków należało prowadzenie gospodarki środkami rzeczowymi, zaopatrzenie materiałowo - techniczne Urzędu, administrowanie budynkiem Urzędu, nadzór nad prowadzeniem remontów, zapewnienie sprawnej łączności telefonicznej, telefaksowej, i radiotelefonicznej, zakup środków na potrzeby BHP, nadzór nad pracą palaczy i sprzątaczek, zabezpieczeniem mienia, prowadzenie małej poligrafii na potrzeby Urzędu i jednostek podległych oraz zaopatrzenie Urzędu w niezbędne czasopisma i wydawnictwa. Wykonywanie więc kserokopii dokumentów niezbędnych do pracy Urzędu stanowiło tylko niewielki wycinek obowiązków J. H., tym bardziej, że pracownicy Urzędu potrzebne im odbitki ksero wykonywali osobiście. Z uwagi na powyższe przyjęto, iż nie ma podstaw do uznania obsługi kserografu za pracę szkodliwą dla zdrowia, która mogłaby spowodować jego rozstrój.

Z wydanego orzeczenia lekarskiego dnia 13 września 2004 r., wynika, że nie potwierdzono u J. H. podejrzenia przewlekłego zatrucia amoniakiem, ozonem i tlenkami azotu. Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia tj. Poradnia Chorób Zawodowych Oddziału WOMP w C. wyjaśniła, że z dokumentacji jednostek opieki zdrowotnej, w których w/w był leczony wynika, że u J. H. rozpoznano chorobę nadciśnieniową i chorobę niedokrwienną serca Il-go st. tj. schorzenia, które nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia i nie są wynikiem przewlekłego zatrucia amoniakiem, ozonem ani tlenkiem azotu. Choroby zawodowej "przewlekłego zatrucia amoniakiem, ozonem i tlenkami azotu" u J. H. nie rozpoznała również jednostka orzecznicza drugiego stopnia, tj. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Z orzeczenia lekarskiego wydanego przez ten Instytut wynika, że obserwacja w kierunku przewlekłego zatrucia lub jego następstw wywołanego przez substancje chemiczne - była negatywna. Oznacza to, że u badanego nie wykryto żadnych objawów (zmian w stanie zdrowia) mogących świadczyć o przewlekłym zatruciu lub jego następstwach spowodowanych przez substancje chemiczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż analiza unormowań zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) stanowiącym podstawę prawną orzekania w niniejszej sprawie uzasadnia zasadność kontrolowanej przez Sąd decyzji.

Przede wszystkim przeprowadzone postępowanie w sprawie nie wykazało, aby skarżący wykonując pracę w Urzędzie Miejskim we W. w okresie od 16 maja 1988 r. do 30 kwietnia 2003 r. był narażony na możliwość powstania wyżej wymienionej choroby zawodowej.

Ponadto zgodnie z orzeczeniem lekarskim Nr [...] sporządzonym przez jednostkę orzeczniczą II stopnia w wyniku odwołania od orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia - Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, Poradni Chorób Zawodowych w C. nie rozpoznano u J. H. przewlekłego zatrucia lub jego następstw wywołanego przez substancje chemiczne.

Zdaniem Sądu skoro w niniejszej sprawie nie rozpoznano u skarżącego, ani choroby zawodowej zawartej w wykazie chorób zawodowych, ani nie stwierdzono, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, to brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Sąd nie podzielił również zarzutów skarżącego odnośnie naruszenia przepisów postępowania przez organy orzekające w niniejszej sprawie uznając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.

Z tych względów Sąd pierwszej instancji skargę J. H. oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. H., zaskarżając go w całości i opierając ją na zarzucie naruszenia prawa procesowego, tj. art. 151 w zw. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez bezzasadne oddalenie skargi, mimo naruszenia przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie § 6 i § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części (tj. w pkt 1 wyroku) i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. oraz o zasądzenie od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie nieuiszczonych kosztów zastępstwa adwokackiego przy sporządzaniu niniejszej skargi lub przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postaci sporządzenia niniejszej skargi kasacyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r.) oświadczając, że dochodzone koszty nie zostały uiszczone, ani w całości, ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że orzeczenie jednostki I stopnia nie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, wobec czego orzeczenie jednostki II stopnia nie mogło jej prawidłowo zweryfikować.

Jest to o tyle istotne, że organ II stopnia orzekał na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, zaś jak wynika z akt sprawy w stosunku do skarżącego nie wykonano jakichkolwiek badań lekarskich (poza obserwacją).

Nie dokonano także jakiejkolwiek pomiarów stężenia czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy skarżącego (stanowisko obsługi kserokopiarki), uznając iż stanowisko na którym pracował J. H. nie było i nie jest stanowiskiem szkodliwym dla zdrowia.

W ocenie strony skarżącej organy orzekające oparły decyzję na co najmniej niepełnych orzeczeniach lekarskich uzyskanych bez przeprowadzenia jakichkolwiek faktycznych badań skarżącego i bez uzyskania dokumentacji medycznej J. H. opierając się nadto na lakonicznych ustaleniach karty oceny narażenia zawodowego.

To naruszenie przepisów postępowania w sprawie możliwości rozpoznania choroby zawodowej mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, co z kolei winno było stanowiło podstawę do jej uchylenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kasacja podlega oddaleniu ponieważ jej podstawy okazały się nieusprawiedliwione.

Istota przedmiotowego sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy praca była wykonywana przez skarżącego w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej oraz czy organ, a następnie i Sąd był upoważniony do zaakceptowania orzeczeń lekarskich nie stwierdzających u skarżącego istnienia jednostki chorobowej takiej, o jakiej mowa jest w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz.1115)- zwanego dalej rozporządzeniem

Zgodnie z regulacją § 2 ust. 1 rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Konstrukcja przepisu § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie.

Jedną z chorób zamieszczonych w pkt. 1 tego wykazu stanowiącego załącznik do powyższego rozporządzenia są zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne.

Biorąc pod uwagę, że nie stwierdzono, aby praca była wykonywana przez skarżącego w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, jak i nie stwierdzono u skarżącego istnienia jednostki chorobowej takiej, o jakiej mowa jest w wykazie załączonym do rozporządzenia, to nie można dopatrzeć się uchybienia tego, iż u skarżącego nie stwierdzono istnienia choroby zawodowej, o jakiej mowa w pkt 1 wykazu u rozporządzenia.

Nie są zasadne zarzuty skarżącego, co do ustaleń dotyczących istnienia narażenia zawodowego przy obsłudze kserografu na powstanie choroby zamieszczonej w pkt. 1 wykazu rozporządzenia oraz dotyczące ustaleń o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej.

Powyższych ustaleń nie zakwestionowała w sposób skuteczny wniesiona kasacja, a ustalenie to oparte zostały na danych wynikających z "karty oceny narażenia zawodowego" i przeprowadzonym dwuinstancyjnym postępowaniu diagnostyczno - orzeczniczym przez dwa upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych zakłady służby zdrowia i zakończone zostało orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia 5 lipca 2005 r. wydanym przez Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Wywody strony wnoszącej kasację dotyczące uchybień jakimi dotknięte było orzeczenie wydane przez jednostkę orzeczniczo - lekarską I stopnia zostały usunięte w orzeczeniu lekarskim II stopnia i uchybienia te pozostają bez wpływu na wynik sprawy, na co zasadnie wskazał też Sąd pierwszej instancji. Oba orzeczenia lekarskie w swej konkluzji są też zgodne.

Podkreślić trzeba, iż konsekwencją wydania orzeczenia przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, stosownie do dyspozycji § 7 ust. 3 cyt. rozporządzenia jest to, iż orzeczenie lekarskie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne. Zarówno organ administracji, jak i następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie są upoważnione do kwestionowania treści merytorycznej takiego orzeczenia, o ile wyczerpany został tryb postępowania wskazany w § 7 cyt. rozporządzenia. A w rozpoznawanej sprawie tryb ten został wyczerpany.

Tak więc nie może być uznany za zasadny zarzut naruszenia wskazanych w kasacji przepisów prawa tj. art. 151 w zw. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i naruszenia § 6 oraz § 7 rozporządzenia.

Biorąc pod uwagę materialnoprawne przesłanki ustalenia istnienia choroby zawodowej nie można też uznać, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy przytoczone we wniesionej skardze kasacyjnej.

Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na mocy art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 ust. 3 i §19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznał ustanowionemu w ramach prawa pomocy adwokatowi M. M. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 180,00 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.