Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2675/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-28 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu sądowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. J. i T. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić dopuszczenia Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Przeciwdziałaniu Elektroskażeniom "P." z siedzibą w R. do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania.


UZASADNIENIE

Na rozprawie w dniu 1 stycznia 2013 r. Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia przeciwdziałania Elektroskażeniom " P." z siedzibą w R. zw. dalej Stowarzyszeniem złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie skargi B. i T. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)

Z przedłożonego przez Stowarzyszenie Statutu wynika, że (§ 7) celem Stowarzyszenia jest:

1. Ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, a także ochrona od innych zagrożeń środowiska naturalnego w tym:

- popularyzacja wiedzy o zagrożeniach środowiska i zdrowia ludzi,

- przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne,

- przeciwdziałanie budowie i użytkowaniu urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, jeśli nie istnieją niezbite dowody nieszkodliwości promieniowania,

2. Wspieranie działań proekologicznych - przeciwdziałanie zagrożeniom skażenia i zanieczyszczenia środowiska naturalnego.

3. Wspieranie wszelkich inicjatyw obywatelskich na rzecz ochrony środowiska i zdrowia ludzi na terenie całej Polski.,

4. Działania na rzecz udziału społeczeństwa w procedurach decyzyjnych, gdy prawo taki udział przewiduje.

5. Promowanie idei i wspieranie inicjatyw na rzecz obrony praw różnych grup społecznych oraz praw indywidualnych,

6. Prowadzenie szkoleń, organizowanie badań i tworzenie programów w zakresie obrony praw człowieka i obywatela.

7. Prowadzenie informacji i poradnictwa indywidualnego w zakresie obrony praw różnych grup społecznych.

8. Budowanie wzajemnych więzi międzyludzkich społeczności lokalnych.

9. Współpraca z organizacjami i instytucjami działającymi na terenie kraju i zagranicy, których cele są zbieżne z celami Stowarzyszenia,

10. Reprezentowanie członków Stowarzyszenia i obywateli Polski przed organami władzy administracji rządowej i samorządowej, sądami i prokuratorami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Badając zgłoszony w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie należy w pierwszym rzędzie sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno-prawne, tj. organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego, tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana.

Oceniając wniosek Stowarzyszenia w warunkach niniejszej sprawy, należy w pierwszym rzędzie podkreślić, iż istotą formalnego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012r., działających na podstawie art. 61a kpa było ustalenie, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego uzasadniający żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp.z o.o pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr ew. [...] przy ul. W.63 w Z.

Przedmiotem więc oceny organów nie było badanie legalności decyzji Prezydenta Miasta [...] w kontekście zaistnienia którejkolwiek z przesłanek o których mowa w art. 156 kpa a jedynie analiza posiadania przymiotu strony przez konkretne podmioty w tym wypadku skarżących.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zgłaszając wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie w istocie nie realizuje celów Stowarzyszenia, lecz tylko indywidualne interesy skarżących (por postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OZ 759/10).

Każdy cel działania określony w statucie organizacji społecznej nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie organizacji, uzasadniającym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków ( stowarzyszenie nie wykazało by skarżący byli jego członkami), ale także na przykład propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym( vide postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2011r., I OZ 609/11).

Wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie zawiera argumentacji umożliwiającej jego uwzględnienie. Decydujące dla oceny takiego wniosku jest wykazanie, że sprawa dotyczy statutowej działalności organizacji społecznej oraz że za udziałem tym przemawia interes społeczny.

Mając na uwadze zarówno sentencję jak i uzasadnienie postanowienia wydanego w składzie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09, publ. ONSAiWSA 2010/2/23, OSP 2010/11/108, w pełni należy zgodzić się z tezą, że przesłanki ewentualnego udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynikają z postanowień art. 33 § 2 in fine w związku z art. 9 p.p.s.a., nie zaś z treści art. 31 § 1 k.p.a.

Rozpoznając wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie dotyczącej innego podmiotu, sąd administracyjny powinien badać, czy udział ten, niezależnie od postanowień statutu takiej organizacji, służy zapewnieniu kontroli społecznej postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył też, że przyjęcie poglądu o niestosowaniu przepisów k.p.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu nie może być odbierane jako przyzwolenie, by każda organizacja społeczna mogła brać udział w każdym postępowaniu sądowym, gdy tylko leży ono, formalnie rzecz ujmując, w sferze jej działalności statutowej, bez uwzględnienia jakichkolwiek innych warunków prawnych. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że istotą udziału organizacji społecznej zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, jest zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem.

Z tego względu sąd administracyjny, rozpoznając zgłoszony przez organizację społeczną w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosek takiej organizacji o dopuszczenie jej do udziału w sprawie dotyczącej innego podmiotu, powinien badać, czy udział ten służy podstawowemu celowi wprowadzonego przez ten przepis rozwiązania, to jest zapewnieniu kontroli społecznej nad postępowaniem. Sąd rozpoznający daną sprawę więc, niezależnie od mniej lub bardziej szczegółowych postanowień statutu takiej organizacji, ma prawo badać, czy w istocie dopuszczenie organizacji do udziału w sprawie będzie realizacją owej kontroli społecznej.

Analiza postanowień Statutu Stowarzyszenia i odpisu z KRS przeprowadzona na gruncie wskazań wynikających z przywołanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GZ 55/09 wskazuje, że organizacja społeczna ubiegająca się o prawo udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie spełnia warunków dopuszczenia jej do udziału w niniejszym postępowaniu.

Badanie spełnienia warunków formalnoprawnych prowadzi do wniosku, że Stowarzyszenie zostało powołane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a mianowicie utworzono Stowarzyszenie, które samodzielnie określiło swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwaliło Statut, następnie poddano to Stowarzyszenie wymaganemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, w którym odnotowano wymagane przez prawo dane.

Następnie Sąd Wojewódzki poddał analizie zakres działalności statutowej, który winien uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest rozpatrzenie skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp.z o.o pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr ew. [...] przy ul. W. [...] w Z.

Tak zakreślony przedmiot postępowania oznacza, że kognicji Sądu poddane jest postanowienie o charakterze formalnym oceniającym przymiot strony skarżących, legitymujący ich do żądania stwierdzenia nieważności powyższej decyzji administracyjnej.

Badając Statut Stowarzyszenia, Sąd Wojewódzki doszedł do przekonania, że ujęte w § 7 ust. 1 cele, tj. ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, a także ochrona od innych zagrożeń środowiska naturalnego w tym:

- popularyzacja wiedzy o zagrożeniach środowiska i zdrowia ludzi,

- przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne,

- przeciwdziałanie budowie i użytkowaniu urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, jeśli nie istnieją niezbite dowody nieszkodliwości promieniowania,

nie odpowiadają przedmiotowi sprawy, który polega na skontrolowaniu przez Sąd Wojewódzki zgodności z prawem formalnym i materialnym postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Dopiero badanie merytoryczne decyzji wydanej w trybie nadzorczym uzasadniałoby w ocenie Sądu udział Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnem w świetle postanowień statutowych.

Ostatnim kryterium podlegającym analizie jest ocena, czy Stowarzyszenie realizuje cel publiczny, do którego została powołana.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego przedstawiona wyżej analiza nie czyni zadość wykazaniu, że Stowarzyszenie zamierza w tej sprawie realizować cel publiczny. Przeciwnie, ocena powyższych okoliczności prowadzi do wniosku, że w sprawie chodzi o wykorzystanie Stowarzyszenia do realizacji celu indywidualnego polegającego wyłącznie na reprezentowaniu interesu strony skarżącej.

Na marginesie należy wskazać, iż mając na uwadze możliwość realizacji celów statutowych , ustawodawca zapewnił możliwość organizacji społecznej ,zgodnie z przepisem art. 31 § 1 kpa, żądania wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w (toczącym się) postępowaniu dotyczącym innej osoby.

Na gruncie tej sprawy nie ma zatem wystarczających podstaw do twierdzenia, iż wnioskującemu o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym Stowarzyszeniu chodziło o wykonywanie funkcji kontroli społecznej. Stowarzyszenie nie wykazało, aby jego udział w postępowaniu sądowym miał wykraczać poza formę popierania konkretnych interesów określonego podmiotu. W razie uwzględnienia przedmiotowego wniosku, prowadziłoby to do wypaczenia sensu udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GZ 202/10, LEX nr 737679.

Z powyższych względów na podstawie art. 33 ust. 2 p.p.s.a. wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w niniejszej sprawie należało oddalić.