Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1823/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 23b ust. 1 i 5, art. 23f ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 218 poz 30 art. 2 pkt 10, art. 5
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i  nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93
article: art. 2 pkt 3, art. 5 pkt 11, art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 16 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2010 nr 138 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności - tekst jednolity.
article: art. 12 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2011 nr 134 poz 779
law: Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Mirosław Trzecki Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 1198/13 w sprawie ze skargi P. Spółki z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz P. Spółki z o.o. w K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Bd 1198/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę P. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania sprawdzającego automaty do gier o niskich wygranych w wysokości 900 zł.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., jako upoważniona przez Ministra Finansów jednostka badająca, wydała opinię z badania sprawdzającego automatu do gier [...] nr fabryczny [...], z której wynikało, że automat nie spełniał warunków wymaganych przepisami prawa.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w T. postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. obciążył spółkę P. kosztami przeprowadzonego badania sprawdzającego w wysokości 900 zł.

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka podniosła, że organ niewłaściwie obciążył ją kosztami badania automatu przeprowadzonego przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., gdyż jednostka ta nie stanowi "jednostki badającej", o której mowa w art. 23b ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – powoływanej dalej jako u.g.h.).

Dyrektor Izby Celnej w T. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podnosząc, że obciążenie kosztami badania sprawdzającego podmiot eksploatujący może nastąpić w sytuacji, gdy wynik tego badania wykaże niespełnienie przez automat warunków określonych w ustawie o grach hazardowych, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Organ stwierdził ponadto, że Izba Celna w P. Wydział Laboratorium Celne jest upoważnioną jednostką badającą, która na dzień zlecenia oraz wykonania badania dysponowała i dysponuje upoważnieniem Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r. Powołując się na orzecznictwo sądowe, organ wyjaśnił, że przewidziane przez ustawodawcę badanie sprawdzające może wykonać jednostka badająca pozostająca w strukturze organów administracji - o ile tylko spełnia ona wymogi ustawowe i została upoważniona w trybie art. 23f ust. 5 u.g.h. do przeprowadzania tego rodzaju badań.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. strona podniosła, że upoważnienie Ministra Finansów udzielone Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w P. jest sprzeczne z ustawą, a co za tym idzie, jednostka ta nie stanowi jednostki badającej uprawnionej do przeprowadzania badań sprawdzających automatów o niskich wygranych.

Zdaniem skarżącej, Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. nie posiada akredytacji w zakresie badania automatów i urządzeń do gier, gdyż certyfikat akredytacji nr [...] wydany przez Polskie Centrum Akredytacji w dniu [...] września 2007 r. obejmuje swoim zakresem szereg metod badań chemicznych i fizykochemicznych dotyczących zwłaszcza wyrobów alkoholowych i spożywczych, natomiast nie obejmuje badań maszyn, automatów i urządzeń do gier. Tym samym jednostka ta nie może być uznana za jednostkę badającą, a nadanie jej upoważnienia do badań sprawdzających przez Ministra Finansów jest sprzeczne z prawem i narusza przepis art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. Ponadto w ocenie spółki, umiejscowienie jednostki badającej w strukturze Służby Celnej świadczy o braku jej bezstronności, zaś przeprowadzenie przez nią badania jest sprzeczne z zasadami praworządności, zaufania, obiektywizmu i prawdy materialnej.

Sąd I instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że kontrolując legalność postanowienia wydanego w przedmiocie kosztów sąd ocenia jedynie wystąpienie okoliczności uzasadniających nałożenie na stronę kosztów badania sprawdzającego, jednak bez merytorycznej weryfikacji treści badania, a jedynie z uwzględnieniem jego wniosku końcowego.

Sąd I instancji podkreślił, że Izba Celna w P., Wydział Laboratorium Celne dysponowała upoważnieniem Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r. Minister Finansów udzielił upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier tej jednostce badającej, działając na podstawie obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.). Z treści § 8 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że jednostka badająca może prowadzić badania automatów i urządzeń do gier na podstawie upoważnienia udzielonego przez Ministra Finansów. Sąd I instancji stwierdził, że w związku z wejściem w życie z dniem 14 lipca 2011 r. ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779), uległy zmianie m.in. uregulowania w zakresie udzielania przez Ministra Finansów upoważnienia do badania technicznych automatów i urządzeń do gier. Zgodnie z art. 23f u.g.h., upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela Minister Finansów jednostce badającej, która spełnia wymienione w tym przepisie warunki.

P. Sp. z o.o. zaskarżyła wyrok WSA w B. z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Bd 1198/13 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Spółka zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23b ust. 3 u.g.h., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dysponowanie przez Laboratorium Celne Izby Celnej w P. upoważnieniem Ministra Finansów nr [...] jest wystarczające dla uznania tej jednostki za jednostkę badającą uprawnioną do przeprowadzania badań sprawdzających automatów o niskich wygranych, podczas gdy Laboratorium nie spełnia przesłanki określonej w art. 23f ust. 1 pkt 1, a co za tym idzie, udzielone jej upoważnienie jest sprzeczne z prawem.

Ponadto na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu - pisma Polskiego Centrum Akredytacji (znak: AB-AK-536-52/14) z dnia 9 maja 2014 r. - na okoliczność nieposiadania przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. akredytacji w zakresie badania automatów i urządzeń do gier hazardowych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że art. 23f ust. 1 u.g.h. stanowi, iż upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia określone w tym przepisie enumeratywnie wymienione warunki.

Jednym z warunków udzielenia upoważnienia, a co za tym idzie uznania jednostki badającej za jednostkę upoważnioną w rozumieniu art. 23b ust. 1 i 3 u.g.h, jest posiadanie przez tę jednostkę akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego EFTA (art. 23f ust. 1 pkt 1).

Tymczasem Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. nie posiada akredytacji w zakresie badania automatów i urządzeń do gier, a zatem, mimo iż jednostka ta posiada upoważnienie do przeprowadzania badań automatów wydane przez Ministra Finansów, to wobec oczywistego niespełnienia przesłanki określonej w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h., nie może ona być uznana za jednostkę badającą upoważnioną w rozumieniu art. 23b ust. 3 u.g.h.

Zdaniem skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny był uprawniony do dokonania oceny prawidłowości (legalności) umocowania jednostki badającej do badania automatów o niskich wygranych i spełnienia przez daną jednostkę badającą warunków uznania jej za jednostkę upoważnioną. Sąd nie był związany zarządzeniem Ministra Finansów w tym przedmiocie, a co więcej, wobec wyraźnego zawarcia w skardze zarzutu niezgodności z ustawą upoważnienia udzielonego Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w P., nie tylko mógł, ale obowiązany był taką ocenę przeprowadzić, czego jednak zaniechał. Uznanie przez Sąd I instancji, że samo udzielenie upoważnienia przez Ministra Finansów jest wystarczające dla uznania jednostki badającej za jednostkę upoważnioną do badania automatów do gier stanowi naruszenie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa określających przesłanki udzielenia upoważnienia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zasadny jest podniesiony w niej zarzut, że jednostka badająca – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. nie spełnia wymagań formalnych do przeprowadzania badań sprawdzających automatów do gier o niskich wygranych.

W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zakwestionowała posiadaną przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. akredytację Polskiego Centrum Akredytacji, twierdząc że nie obejmuje ona badania automatów do gier o niskich wygranych. Fakt ten nie jest sporny. Nie ulega wątpliwości, że akredytacja udzielona tej jednostce badającej nie obejmuje swym zakresem badania automatów do gier o niskich wygranych.

Kwestia ta pojawiła się w sprawie dotyczącej obciążenia spółki wnoszącej skargę kasacyjną kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych, którego wynik wskazywał, że badany automat nie spełnia warunków określonych w ustawie (art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych).

Sąd I instancji uznał w zaskarżonym wyroku, że jednostka badająca mogła przeprowadzać badania sprawdzające automatów do gier, ponieważ posiadała przewidziane ustawą upoważnienie do takich badań, udzielone przez Ministra Finansów. Zdaniem Sądu, miarodajne dla oceny legitymacji jednostki badającej do wykonania badań jest upoważnienie Ministra Finansów. Sąd administracyjny nie ma zaś możliwości dokonywania oceny prawidłowości tego upoważnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie tego stanowiska nie podziela. Zdaniem NSA, badanie zasadności obciążenia podmiotu eksploatującego automat kosztami badania sprawdzającego obejmuje również ocenę, czy jednostka badająca spełnia wszystkie określone ustawą wymagania formalne, dopuszczające ją do przeprowadzania takich badań.

Przepis art. 23b ust. 1 u.g.h. stanowi, że upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia m.in. następujące warunki :

1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European co-operation for Accreditation Multilateral Agrement);

2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzonych badań, w tym przeprowadzenie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym;

3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;

4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia co do bezstronności.

Z przepisów tych wynika, że jednostka upoważniona przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów do gier musi posiadać akredytację wydaną m.in. przez Polskie Centrum Akredytacji. Wymieniona w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. akredytacja jest elementem europejskiego systemu nadzoru rynku w zakresie wprowadzania produktów do obrotu, którego podstawę stanowi obecnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93. W wymiarze krajowym kwestie te reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645 ze zm.).

W Preambule rozporządzenia 765/2008 napisano, że akredytacja stanowi część ogólnego systemu obejmującego ocenę zgodności i nadzór rynku, który ma służyć ocenie i zapewnieniu zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami (pkt 8). Szczególna wartość akredytacji polega na tym, że stanowi ona wiarygodne potwierdzenie technicznych kompetencji jednostek, których zadaniem jest zapewnienie zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami (pkt 9). W Preambule rozporządzenia podkreślono też, że akredytacja w formie przewidzianej w rozporządzeniu, zapewniająca niezbędny stopień zaufania do certyfikatów zgodności, powinna być uważana za uprzywilejowany sposób wykazywania kompetencji technicznych tych jednostek (pkt 12).

Ponadto art. 5 rozporządzenia stanowi, że krajowa jednostka akredytująca, na wniosek jednostki oceniającej zgodność, sprawdza czy ta jednostka oceniająca zgodność posiada kompetencje do wykonywania określonych czynności z zakresu oceny zgodności. W przypadku, gdy zostanie stwierdzone, że posiada ona takie kompetencje, krajowa jednostka akredytująca wydaje certyfikat akredytacji, poświadczający te kompetencje.

Z przepisów tych wynika, że akredytacja stanowi urzędowe, autorytatywne potwierdzenie kompetencji technicznych do wykonywania zadań szczególnych, bo polegających na ocenie i zapewnieniu zgodności produktów z określonymi wymaganiami. W związku z tym jednostki oceniające zgodność powinny być wysoce wiarygodne i cieszyć się zaufaniem. Gwarancją tej wiarygodności i zaufania ma być certyfikat akredytacji, potwierdzający posiadanie przez jednostkę oceniającą odpowiednich kwalifikacji technicznych. Jest oczywiste, że certyfikat akredytacji – dokument potwierdzający posiadanie odpowiednich kwalifikacji technicznych może spełniać swą funkcję gwarancyjną jedynie w zakresie kompetencji sprawdzonych i potwierdzonych w tym certyfikacie przez jednostkę akredytującą. W świetle tych regulacji prawnych certyfikat nie jest zatem i nie może być traktowany jako wiarygodne potwierdzenie kompetencji do wykonania jakichkolwiek czynności polegających na ocenie zgodności. Tę prawidłowość stanowiącą konsekwencję podziału pracy i wynikającej z niego zasady profesjonalizmu potwierdza wspomniana ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, której celem jest m.in. stworzenie warunków do rzetelnej oceny wyrobów i procesów ich wytwarzania przez kompetentne i niezależne podmioty (art. 2 pkt 3) i która w związku z tym nakazuje określenie zakresu akredytacji zarówno we wniosku o udzielenie akredytacji, jak i w certyfikacie akredytacji (art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5). Z przepisów tych wnika, że zakres akredytacji jest determinowany zakresem kompetencji technicznych posiadanych przez jednostkę ubiegającą się o akredytację.

Ustawa o systemie zgodności definiuje w art. 5 pkt 11 pojęcie akredytacji przez odesłanie do art. 2 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 765/2008. Według tego przepisu akredytacja oznacza poświadczenie przez krajowa jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz – w stosownych przypadkach – wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne dla realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności.

Według regulacji prawnych dotyczących oceny zgodności (rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i ustawy z 30 sierpnia 2002r.) poświadczeniem technicznych kompetencji jednostki do przeprowadzania badań i ocen w określonym zakresie jest więc przede wszystkim odpowiednia akredytacja. Uwagi te dotyczą również badań technicznych automatów do gier hazardowych (automatów do gier o niskich wygranych), jako że ustawa o grach hazardowych wymaga od jednostki badającej posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji (art. 23f ust. 1 pkt. 1). Upoważnienie do badań technicznych udzielone przez Ministra Finansów należy zatem traktować jako dokument wtórny w stosunku do akredytacji, informujący o tym, że jednostka posiadająca odpowiednią akredytację spełnia również inne wymagania warunkujące wykonywanie takich czynności. Upoważnienie nie zastępuje akredytacji ani nie może jej modyfikować, ponieważ to akredytacji przypisano funkcję autorytatywnego poświadczenia i uwiarygodnienia odpowiednich kompetencji technicznych jednostki badającej, określonych w certyfikacie akredytacji. Określony prawem cel akredytacji zostałby przekreślony, gdyby przyjąć, że o zdolności do przeprowadzania badań technicznych automatów do gier przesądza upoważnienie Ministra Finansów, a nie akredytacja. Trudno bowiem wymagać, że będą uznane za wiarygodne i będą rodziły niezbędne zaufanie wyniki badań automatów do gier przeprowadzonych przez jednostkę upoważnioną przez Ministra Finansów, która nie posiada akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie badania takich urządzeń, a posiada akredytację obejmującą np. artykuły rolno – spożywcze albo chemikalia. Można dodać, że w ten sposób, za pomocą czynności materialno-technicznej Ministra Finansów (taki charakter ma upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier) możliwe byłoby obchodzenie zasad badania i oceny zgodności określonych we wspomnianym rozporządzeniu (WE) nr 765/2008 i w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, które obejmują również automaty i inne urządzenia do gier. Nie można zatem zaakceptować takiej wykładni art. 23f ust. 1 u.g.h., która pozwala na oceną kompetencji do badania technicznego automatów do gier o niskich wygranych wyłącznie na podstawie upoważnienia do badań udzielonego przez Ministra Finansów, z pominięciem zakresu akredytacji udzielonej przez Polskie Centrum Akredytacji. Skoro akredytacja jest udzielana jedynie w zakresie określonym w certyfikacie akredytacji, to badania automatów do gier przez jednostkę nieposiadającą akredytacji obejmującej badanie takich produktów należy uznać za badania przeprowadzone bez akredytacji, czyli niezgodnie z wymaganiem określonym w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Trzeba również zwrócić uwagę na treść art. 12 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779), który przewiduje dostosowanie wymagań dotyczących jednostek badających automaty i urządzenia do gier hazardowych do obowiązujących standardów dokonywania ocen zgodności przez zobowiązanie jednostek badających do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych certyfikatu akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji. Nieprzedstawienie przez upoważnioną jednostkę badającą takiej akredytacji w terminie określonym w ust. 2 tego artykułu zostało obwarowane sankcją wygaśnięcia z mocy prawa posiadanego upoważnienia do badań technicznych. Powiedziano już wyżej, że akredytacja Polskiego Centrum Akredytacji ma charakter zakresowy, potwierdza kompetencje jednostki badającej w określonych dziedzinach wiedzy technicznej, wskazanych w certyfikacie akredytacji. Nie ulega więc wątpliwości, że wynikający z art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej obowiązek złożenia akredytacji należało rozumieć jako obowiązek złożenia akredytacji obejmującej poświadczenie kompetencji technicznych do badań automatów i urządzeń do gier. Jeżeli jednostka badająca nie przedstawiła odpowiedniej akredytacji w wymaganym terminie i dalej nie posiada takiej akredytacji, to nie ma żadnych racjonalnych powodów, aby uznać za wygasłe upoważnienie Ministra Finansów wydane przed wejściem w życie wspomnianej ustawy zmieniającej, honorować natomiast upoważnienie wydane po zmianie ustawy, z naruszeniem wymagania określonego w art. 23f ust. 1 pkt 1 u. g.h.

Ze względów wyżej przedstawionych Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego m.in. w wyroku NSA z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II GSK 525/14, że akredytacja, o której mowa w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. nie musi być akredytacją w dziedzinie badań technicznych automatów do gier o niskich wygranych, ani akredytacją szerszą w dziedzinie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. To stanowisko jest oparte jedynie na treści art. 23f ust. 1 pkt 1, z którego rzeczywiście nie wynika wprost wymaganie legitymowania się przez jednostkę badającą akredytacją odpowiednią do zakresu badań, do których została upoważniona i które wykonuje. Nie uwzględnia natomiast szerszego kontekstu prawnego, dotyczącego akredytacji i w rezultacie rozmija się z istotą i celami tej instytucji prawnej, dostatecznie określonymi w omawianym rozporządzeniu (WE) nr 765/2008 i w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności.

Skład orzekający nie uznaje również za przekonywujące, wyrażone w wyroku NSA sygn. akt II GSK 525/14 stanowisko co do tego, że w postępowaniu mającym za przedmiot postanowienie co do obowiązku poniesienia kosztów badania sprawdzającego automatu do gier Sąd nie może badać prawidłowości upoważnienia do badań udzielonego jednostce badającej. Mógłby to natomiast uczynić w postępowaniu dotyczącym cofnięcia rejestracji automatu.

W każdej sprawie sądowoadministracyjnej kompetencje Sądu do badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności obejmują ocenę wszystkich formalnych i merytorycznych przesłanek przedmiotu zaskarżenia. W sprawie dotyczącej obowiązku poniesienia kosztów badania sprawdzającego automatu do gier Sąd bierze zatem pod uwagę nie tylko wynik badania sprawdzającego (art. 23b ust. 5 u.g.h.), ale również to, czy badane zostało przeprowadzone przez jednostkę należycie umocowaną do przeprowadzenia badania. Powiedziano już, że z art. 23f ust. 1 u.g.h. wynika, że jednostka badająca musi spełniać wszystkie wymagania w tym przepisie określone (w tym posiadać akredytację adekwatną do zakresu badań, do których została upoważniona) i że upoważnienie Ministra Finansów (czynność materialno – techniczna), nie może być traktowane jako jedyna, miarodajna podstawa uprawnień do przeprowadzania tego rodzaju badań. Oznacza to, że w takiej sprawie Sąd nie może ograniczyć się do ustalenia, że jednostka badająca ma upoważnienie do badań udzielone przez Ministra Finansów.

W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji oddalił skargę uznając, że postanowienie o obciążeniu skarżącej kosztami badania technicznego automatu jest uzasadnione wynikiem tego badania, a jednostka badająca posiada upoważnienie do przeprowadzania takich badań, wydane przez Ministra Finansów.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego za uzasadnione i dlatego na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał również skargę wniesioną do Sądu I instancji i uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).