Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1457/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 194 par. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędziowie: NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), del. WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Marta Sarnowiec-Cisłak, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 448/12 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 8 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 448/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę S.W. (dalej "skarżący", "podatnik") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2012 r.

W uzasadnieniu wyroku przedstawiony został stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że Wójt Gminy N., decyzją z dnia 23 lipca 2012 r., ustalił S.W. i U. K. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 340 zł.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się U. K. i zażądała stwierdzenia jej nieważności, wskazując iż nieprawdą jest, że skarżący jest właścicielem budynku murowanego o pow. 45 m². Nadmieniła, że posiada akt notarialny, w którym jest napisane, że budynek gospodarczy murowany wybudowano w 1964 r. nakładami M.W, która była jej babcią a po śmierci, której prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W., sygn. akt I Ns 242/95 otrzymała jej matka J. K.. Skarżąca prosiła o naliczenie wyłącznie dla niej podatku od budynku gospodarczego o powierzchni 45 m².

Decyzją z dnia 8 października 2012 r. SKO w Łomży utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające zobowiązania podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innych danych niż wykazane w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."). Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Jeżeli podatnik kwestionuje dane zawarte w ewidencji, najpierw powinien wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji.

Organ podkreślił, że z rejestru gruntów z dnia 5 kwietnia 2012 r. wynika, że U.K. i S.W. są współwłaścicielami po 1/2 części nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę gruntu o nr 53 o pow. 0,30 ha położonej w miejscowości J. dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą pod nr [...[ Działka zabudowana jest budynkiem gospodarczym o pow. 45 m². Zgodnie z zasadą superficies solo cedit budynek stanowi współwłasność obojga podatników, dlatego też decyzja została wydana na dwóch współwłaścicieli, zarówno w odniesieniu do gruntów jak i budynku. Dlatego prośba U.K., aby "naliczenie podatku dochodowego za 2012 r. od budynku gospodarczego" nastąpiło tylko na nią była bezpodstawna i nie znalazła odzwierciedlenia w aktualnym stanie prawnym.

W toku postępowania organ nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w ewidencji gruntów, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących prawa własności. Dlatego zarzuty formułowane przez skarżącego, dotyczące przede wszystkim kwestii związanych z podważeniem danych wynikających z ewidencji gruntów, nie mogły zostać uwzględnione. Skoro podatnik kwestionował dokumenty urzędowe (postanowienie Sądu Rejonowego w W.z dnia 30 kwietnia 1992 r. sygn. akt [...] o zniesienie współwłasności, postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 lipca 1995 r. sygn. akt [...] o dział spadku po M.W., notarialną umowę darowizny z dnia 10 grudnia 2009 r. między J.K. i U.K.), powinien wszcząć procedurę w celu ich zmiany.

Na powyższą decyzję skargę wniósł podatnik, kwestionując wysokość naliczonego podatku. Wskazał, że wykrył przestępstwo wynikające z notarialnej umowy darowizny, którą J. K. przekazała na rzecz córki U.K. część nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Skarżący wskazał na postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 20 marca 1980 r. sygn. akt. [...], w którym stwierdzono, że wchodzące w skład spadku po S.W. gospodarstwo rolne nabył skarżący i H. W. po 1/2 części. Zdaniem skarżącego postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 lipca 1995 r. sygn. akt [...] o dział spadku po zm. M. W., z którego wynika, że 1/2 część nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania nabyła J.K., jest nielegalne. Z uwagi na to, że we wskazanym wyżej postanowieniu nie ma zapisu, że U.K. nabyła budynek z pustaków o pow. 45 m² oraz z uwagi na to, że skarżący płaci podatek od 1970 r., poprosił o wyłączenie z nakazu płatniczego U.K. Zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt I Ns 448/10, cała posiadłość wraz z budynkami należy do skarżącego. Zauważył, że nawet gdyby nie otrzymał spadku, to po 40 latach płacenia podatku własność nieruchomości należy się jemu. Skarżący zakwestionował też wysokość podatku za budynek gospodarczy o pow. 45 m², w którym przechowuje opał, albowiem inni mieszkańcy posiadają duże budynki inwentarskie i nie płacą z tego tytułu podatku.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za bezzasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: "p.p.s.a").

Uzasadniając swoje orzeczenie Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodek cywilny (Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93, ze zm., dalej: "k.c.") nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Tym samym, aby budynek trwale związany z gruntem mógł być uznany za odrębny od gruntu (nieruchomości gruntowej) przedmiot własności, musi istnieć konkretny przepis prawa, ustanawiający taką nieruchomość budynkową. W realiach niniejszej sprawy taki przepis nie istniał. W myśl art. 47 § 1 k.c. część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Ustawodawca w § 2 tegoż artykułu wskazał, że częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Jednocześnie przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych (§ 3). Z kolei w art. 48 k.c., wskazano, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Ponadto w myśl art. 191 k.c., własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.

Powyższe przepisy wprowadzają do systemu prawa cywilnego, jedną z podstawowych zasad – superficies solo cedit, zgodnie z którą części składowe (m.in. budynki) nie mogą być przedmiotem odrębnej własności i innych praw rzeczowych innej niż właściciel rzeczy głównej (nieruchomości gruntowej). Tym samym, części składowe nieruchomości gruntowej, w tym budynki trwale związane z gruntem, dzielą sytuację prawną samej nieruchomości, a zatem nie mogą być przedmiotem odrębnego prawa własności. Skoro nie budzi wątpliwości, iż sporna działka gruntu stanowi współwłasność skarżącego i U.K., to również położony na tejże działce budynek, stanowi współwłasność tych osób.

Podnoszone w skardze okoliczności rzekomego przestępstwa związanego z nabyciem prawa własność ½ części spornej działki przez U.K., nie znalazły oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów urzędowych, z których mogłoby wynikać, że widniejące w ewidencji gruntów zapisy dotyczące własności działki o nr 53 były niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Treść postanowienia Sądu Rejonowego w W. z 20 marca 1980 r. sygn. akt [...] nie stoi w sprzeczności z późniejszymi postanowieniami tego Sądu, jak również aktem notarialnym z dnia 10 grudnia 2009 r. rep. nr [...].

Ustosunkowując się do postanowienia Sądu Rejonowego w W. dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt [...], Sąd wskazał, iż z jego treści nie wynika aby to skarżący nabył własność spornej działki w drodze zasiedzenia. Postanowienie to dotyczy jedynie częściowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych i w żaden sposób nie odnosi się do zasadności wniosku skarżącego o nabycie własności działki w drodze zasiedzenia.

Za nieznajdujący oparcia w stanie faktycznym sprawy Sąd uznał wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania w "celu wyjaśnienia opisanego przestępstwa". Podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów urzędowych, podważających widniejące w ewidencji gruntów zapisy dotyczące własności działki o nr 53. Z kolei ewentualne postępowanie karne dotyczące opisanych w skardze okoliczności, nie mogło stanowić podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego, a tym bardziej postępowania sądowoadministracyjnego.

Dokonując analizy sposobu wyliczenia wysokości podatku rolnego i od nieruchomości od spornego gruntu i budynku, Sąd nie dostrzegł jakichkolwiek błędów rzutujących na wysokość łącznego zobowiązania podatkowego. Podnoszona w skardze okoliczność, iż inni mieszkańcy miejscowości, mimo posiadania większych budynków gospodarczych, nie są zobowiązani do opłacania podatku od nieruchomości, nie miała jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.

Od wyroku WSA w Białymstoku wywiedziona została skarga kasacyjna, którą podatnik zaskarżył tenże wyrok w całości zarzucając naruszenie:

- art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.o.l., art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) w przedmiotowej sprawie;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. w wyniku nieuchylenia zaskarżonej decyzji na skutek zaniechania przez organ zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego co do okoliczności istotnych z punktu widzenia przytoczonych wyżej (podlegających zastosowaniu) norm prawa materialnego (kto jest faktycznym posiadaczem działki nr 53 w m. J. wraz ze znajdującym się na niej budynkiem; czy zachodzi stan posiadania wyłącznego po stronie skarżącego i czy ma ono charakter samoistny).

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania oraz przyznanie pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 9 maja 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił przeprowadzić dowód z księgi wieczystej o nr [...], dostępnej na stronie internetowej www.ms.gov.pl – elektroniczna księga wieczysta, a to na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór dotyczy zasadności ustalenia przez organ podatkowy łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2012 r. S.W. i U.K., jako współwłaścicielom nieruchomości, na którą składa się użytek rolny (0,3000 ha) oraz budynek gospodarczy (45m²). Zdaniem natomiast Autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że dane dotyczące stanu własności nieruchomości ujawnione w ewidencji gruntów, a które uwzględniły organy przy wymiarze podatku, są niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Nadto wskazuje, że sporna nieruchomość znajduje się w samoistnym posiadaniu skarżącego.

W punkcie wyjścia należy rozstrzygnąć istotną w sprawie kwestię problemową, jaki jest zakres związania organu podatkowego danymi zawartymi w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, a ściślej mówiąc, czy zawarte w tej ewidencji informacje dotyczące właściciela (współwłaścicieli) nieruchomości mają charakter bezwzględnie wiążący.

Zarysowana wyżej sporna kwestia, wymaga oceny zakresu mocy wiążącej wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne (u.p.g.k.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyty w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych jak i podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, podzielany również przez skład orzekający rozpatrujący niniejszą sprawę, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. W ten tok rozumowania wpisuje się również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11 (dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zaakcentowano, że w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego, jaki w określonym czasie jest charakter danych gruntów. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Zdaniem rozpatrującego niniejszą sprawę składu orzekającego NSA, odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.

Uwzględniając powyższe rozważania stwierdzić należy, że ewidencja gruntów nie może przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do informacji zawartych w dziale pierwszym księgi, dot. właśnie opisu nieruchomości. Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 9 października 2013 r., sygn. akt V CSK 450/12 (LEX nr 1415129) powództwo o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oparte na art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jest w zasadzie jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 tej ustawy, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Tym samym w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 Op., że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 O.p. należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.

Z podanych powodów nie można podzielić stanowiska wyeksponowanego w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w toku postępowania podatkowego organ nie może podważać prawdziwości wpisów zawartych w ewidencji gruntów dotyczących prawa własności. Uchybienie to (niedostrzeżone przez Sąd pierwszej instancji), nie mogło mieć jednakowoż wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ informacje dotyczące stanu własności spornej nieruchomości (w tym w 2012 r.), zawarte w dziale II księgi wieczystej nr [...], dowód z której NSA przeprowadził na rozprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., okazały się zbieżne z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. W wymienionej księdze wieczystej brak też wzmianki o wniesieniu przez skarżącego powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W konsekwencji w niniejszej sprawie nie doszło do wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 tej ustawy, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W księdze wieczystej, jako współwłaścicieli nieruchomości w ½ części każdy z nich, ujawniono natomiast U.K. oraz S.W..

Wbrew twierdzeniom Autora skargi kasacyjnej, wskazywanie przez skarżącego w piśmie do Wójta Gminy N. z dnia 13 kwietnia 2012 r. na okoliczność, że jest posiadaczem działki, nie oznacza zarazem, iż sporna nieruchomość znajduje się w jego posiadaniu samoistnym. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości są również posiadacze samoistni nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 3 u.p.o.l.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wprawdzie to na organie podatkowym (art. 122 i 187 § 1 O.p.) ciąży obowiązek zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy oraz jego wszechstronna ocena, co jednak nie zwalnia podatnika z aktywności procesowej, polegającej zwłaszcza na wskazywaniu dowodów (lub źródeł ich przeprowadzenia), które potwierdzałyby istotne dla niego okoliczności, mające wpływ na wymiar podatku. Takiej aktywności podatnik w toku całego postępowania podatkowego nie wykazał, nie wskazał bowiem na istnienie okoliczności przesądzających o kwalifikacji sposobu posiadania nieruchomości w posiadanie samoistne. W judykaturze zauważa się, że posiadanie nieruchomości przez jej współwłaścicieli (nawet jeżeli jest to tylko jeden z wielu współwłaścicieli) nie jest z reguły posiadaniem samoistnym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., bowiem zwykle wynika wyłącznie z wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z respektowaniem prawa własności przysługującego wszystkim z nich, to jest posiadającym nieruchomość i nie posiadającym. (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 577/12). Z akt sprawy wynika natomiast, że drugi ze współwłaścicieli – U. K. manifestowała swoje prawa do nieruchomości, począwszy od uregulowania jej prawa własności w księdze wieczystej po nabyciu udziału w drodze darowizny w 2009 r., po złożenie odwołania od decyzji Wójta Gminy N. z dnia 23 lipca 2012 r. w sprawie ustalenia jej oraz skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2012 r. Zauważyć też wypada, że budynek, jako część składowa rzeczy nie może stanowić samoistnego przedmiotu posiadania. Budynki lub ich części mogą być przedmiotem samoistnego posiadania jedynie wówczas, gdy stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności, który to wyjątek nie odnosi się do rozpatrywanej sprawy.

Wobec tego, że zaskarżony wyrok nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.