Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 665/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 450
law: Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.), Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r., którą odmówiono wypłaty oprocentowania od dokonanego zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych.

Decyzje wydane zostały w oparciu o następujący stan faktyczny :

W prowadzonym postępowaniu stwierdzono, że Zwyczajne Walne Zgromadzenie A S.A. w dniu 29.06.2007 r. aktem notarialnym [...] podjęło dwie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki o łączną kwotę [...] zł, z czego na podstawie uchwały nr 21 podwyższono kapitał zakładowy o kwotę [...] zł, a na podstawie uchwały nr 23 kapitał zakładowy podwyższono o kwotę [...] zł.

W związku z dokonaniem czynności podwyższenia kapitału zakładowego notariusz jako płatnik, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 6 ust. 1pkt 8 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zmianami), pobrał stosowny podatek.

W dniu 12.10.2007 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie A S.A. aktem notarialnym [...], podjęło uchwałę nr 5 w sprawie uchylenia uchwały nr 23 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia A S.A. z dnia 29.06.2007r. Nie doszło zatem do podwyższenia kapitału zakładowego Spółki o wspomnianą kwotę [...] zł.

Zaistniały zatem okoliczności, które umożliwiły Spółce skorzystanie z instytucji zwrotu, wynikającego z art. 11 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z którym podatek podlega zwrotowi, jeżeli podwyższenie kapitału spółki nie zostanie zarejestrowane lub zostanie zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale - w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców.

Wnioskiem z dnia 17.10.2007 r. Spółka zwróciła się o zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych.

W wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony, Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. wydał decyzję w całości uwzględniającą wniosek Spółki.

Decyzja została przekazana pismem z dnia 19 listopada 2007 r. do wykonania Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., bowiem ten organ był właściwy na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz. U. nr 243, poz. 1764/.

W dniu 26 listopada 2007 r. Spółka zwróciła się o natychmiastowe wykonanie decyzji z dnia [...] r. określającej zwrot podatku i to wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 30 listopada 2007 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. odmówił wypłaty oprocentowania od dokonanego zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych.

W uzasadnieniu wskazał, że decyzja o zwrocie podatku wpłynęła do organu w dniu 21 listopada 2007 r. i zwrotu podatku z niej wynikającego dokonano w dniu 28 listopada 2007 r. Zdaniem organu pierwszej instancji brak jest przepisu prawa podatkowego, który określałby odsetki od zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych.

Decyzja stała się przedmiotem odwołania, w którym wniesiono o uchylenie decyzji i wydanie orzeczenia przyznającego odsetki za zwłokę względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 481 k.c. poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw prawnych do wypłaty odsetek od nieterminowego zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazał w uzasadnieniu, że zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych nie jest tożsamy z instytucją nadpłaty przewidzianą w ustawie Ordynacja podatkowa. Nie znalazł organ odwoławczy podstawy prawnej, który pozwalałaby na oprocentowanie dokonanego zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach , Spółka wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji . Zarzuca decyzji naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 481 k.c. poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw prawnych do wypłaty odsetek do nieterminowego zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych a także naruszenie zasady określonej w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP tj. równej dla wszystkich ochrony prawnej praw majątkowych, poprzez przyjęcie, że organy podatkowe nie mają obowiązku zapłaty odsetek od nieterminowego wykonania decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa a zatem nie ma podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Istotą skargi jest kwestia dokonanej przez organy skarbowe odmowy zwrotu żądanych przez skarżącą Spółkę odsetek od nieterminowego zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnej.

Materialno - prawną przesłanką rozstrzygnięcia dotyczącego zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych są przepisy ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.), w szczególności rozdział piąty tej ustawy dotyczący zapłaty, poboru i zwrotu podatku.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 cyt. ustawy podatek podlega zwrotowi jeżeli uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność względna), nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej, podwyższenie kapitału spółki nie zostanie zarejestrowane lub zostanie zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale - w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców, nie dokonano wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Katalog zwrotu podatku jest zatem ściśle określony i zamknięty i żadna inna okoliczność poza wymienioną w tym przepisie, nie stanowi przesłanki zwrotu pobranego podatku. W niniejszej sprawie o czym już wspomniano niesporne są kwestie związane z samym zwrotem podatku od czynności cywilnoprawnych, który nastąpił na wniosek skarżącej na skutek tego, że niedoszło do podwyższenia kapitału zakładowego Spółki zgodnie z podjętą uchwałą.

Prawidłowo organy skarbowe odmawiając zwrotu odsetek za zwłokę wskazały , że do dokonanego zwrotu nie mają zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w części dotyczącej nadpłaty. Z nadpłatą mamy bowiem do czynienia w sytuacjach określonych w art. 72 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym za nadpłatę uważa się kwotę :

1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;

2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

W przypadku dokonanego przez organy skarbowe w niniejszej sprawie zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnej, nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w przywołanym art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem nie ulega wątpliwości, że podatek w dacie jego poboru przez notariusza - płatnika nie był nienależny czy też nadpłacony.

Z powyższego wynika, że instytucja nadpłaty podatku jest inną instytucją niż instytucja zwrotu podatku i że do tej ostatniej nie mają zastosowania przepisy o nadpłacie, a w konsekwencji o oprocentowaniu kwoty podatku podlegającego zwrotowi. Jak już wcześniej wskazano organ podatkowy orzeka na podstawie przepisów prawa, a żaden przepis prawa podatkowego nie określa oprocentowania od zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych. Idąc dalej stwierdzić trzeba , że wspomniane przepisy prawa podatkowego nie określają nawet terminu zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnej.

Sąd analizując daty poszczególnych czynności podjętych przez organy skarbowe zauważa, że wszelkie czynności dokonywane były bez zbędnej zwłoki. Tezę tą obrazuje kalendarz dokonanych czynności a mianowicie :

- 18.10.2007r.wniosek skarżącej w sprawie zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych

- 12. 11.2007 r. /wpływ do organu 14.11.2007r./ korekta wniosku

- [...] decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. /wysłana za potwierdzeniem odbioru 19.11.2007r./ określająca zwrot podatku

- 21.11.2007 r. wpływ wskazanej wyżej decyzji do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.

- 26.11.2007 r. czynność materialno-techniczna Naczelnika organu do działu rachunkowości podatkowej tj. polecenie dokonania wnioskowanego zwrotu

- 28.11. 2007 r. zwrot podatku .

Pomiędzy otrzymaną przez organ korektą wniosku o zwrot podatku a dokonaniem jego wypłaty upłynęło 14 dni.

Zarzut skarżącej dotyczący wypłaty należnych odsetek w oparciu o art. 481 § 1 kodeksu cywilnego nie może być skuteczny w postępowaniu podatkowym, ponieważ materia ta dotyczy skutków niewykonania zobowiązań. Zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter administracyjny a nie cywilnoprawny wynikający ze stosunków regulowanych przez prawo cywilne. W tej sytuacji nie ma podstaw do stosowania ustawowych odsetek od zobowiązań cywilnoprawnych, bo prawo podatkowe nie upoważnia do stosowania w sprawach podatkowych przepisów ustawy Kodeks cywilny.

Skoro odsetki w prawie podatkowym przysługują tylko wtedy gdy przewiduje to przepis prawa to ich żądanie bez takiej podstawy prawnej musiało spotkać się z odmową, tym samym należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącej organy skarbowe nie naruszyły wspomnianej w skardze zasady równej dla wszystkich ochrony prawnej praw majątkowych zawartej w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej, nakazują organom podatkowym działanie na podstawie przepisów prawa. Zasada legalizmu wymaga oparcie każdej czynności wykonywanej przez organ prowadzący postępowanie podatkowe na konkretnym przepisie prawa. Organy podatkowe nie są zatem uprawnione do podejmowania jakichkolwiek działań, które nie miałyby wyraźnej podstawy w przepisach podatkowych.

Mając na względzie powyższe, skargę należało oddalić a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U Nr 53, poz. 1270 ze zm./.