Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1151/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3,  art. 7 i 75-86
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skarg Miasta W. oraz A. M. i T. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w części określającej zwaloryzowaną kwotę odszkodowania w wysokości [...] zł za zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (d. ul. [...]), jednocześnie ustalając aktualną wartość tej kwoty na [...] zł, w pozostałej części utrzymał ją w mocy.

W sprawie niniejszej ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] Starosta [...] orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], nr [...] i nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 na rzecz jej poprzedniej współwłaścicielki J. K. oraz spadkobierców poprzedniego współwłaściciela M. K. Jednocześnie zobowiązał w/w strony do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w kwocie [...]zł. Swoją decyzję Starosta uzasadnił tym, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel na jaki została wywłaszczona.

Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia wnieśli:

- A. M. i T. M. w części dotyczącej zwrotu działki

nr [...]

- Miasto W., reprezentowane przez Prezydenta Miasta, zaskarżając całość w/w decyzji.

Rozpatrując oba odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] uznając, że przeprowadzone w sprawie postępowanie prowadzone było z udziałem dzierżawców części omawianego terenu, którzy nie posiadali w sprawie interesu prawnego.

Na skutek wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1487/07 uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] i stwierdził, że wynik postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w związku z brzmieniem art. 138 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), bezsprzecznie i bezpośrednio oddziałuje na sferę prawną dzierżawcy, a więc - stosownie do art. 28 k.p.a. - postępowanie takie dotyczy również jego interesu prawnego, co z kolei prowadzi do konieczności uznania go za stronę takiego postępowania.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda [...] podniósł, że działki będące przedmiotem niniejszego postępowania, stanowią część dawnej nieruchomości położonej w W. przy ówczesnej ul. [...] o powierzchni [...] m2, wywłaszczonej na rzecz Państwa decyzją Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1973 r. nr [...], w związku z przeznaczeniem jej, zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] z dnia [...] lipca 1971 r., pod budowę osiedla mieszkaniowego [...]. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dacie wywłaszczenia własność M. i J. małżonków K. Wskazał również, że podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] maja 2006 r. ustalono, że na działkach [...] i [...] zrealizowano budynki usługowe tj. - [...], które pobudowały podmioty prywatne, przy czym pozwolenia na lokalizację tych obiektów miały charakter czasowy i po dniu 31 grudnia 1990 r. zabudowania te podlegały rozbiórce na każde żądanie władzy budowlanej. Zatem zdaniem Wojewody cel wywłaszczenia na części nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...] nie został zrealizowany w wymaganym terminie.

Decyzja ta zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1533/08 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że podstawową kwestią, jaką organ winien był rozstrzygnąć w niniejszej sprawie, był stan prawny przedmiotowej nieruchomości. Co prawda w uzasadnieniu swojej decyzji Starosta [...] stwierdził, że sporny grunt nie był obciążony użytkowaniem wieczystym i pogląd taki zawarł w operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy, ale okoliczność ta nie wynikała z żadnej dokumentacji zawartej w aktach. Sąd uznał przy tym za konieczne ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie wskazał, że organ odwoławczy oparł się nieaktualnym operacie szacunkowym. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy Sąd stanął na stanowisku, że wybudowanie warsztatów samochodowych przez dzierżawców części wywłaszczonej nieruchomości, nie stanowi realizacji celu publicznego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 785/09 oddalił skargę kasacyjną A. M. i T. M. W uzasadnieniu podkreślił m.in., że wybudowanie [...] przez dzierżawców i prowadzenie działalności gospodarczej nie stanowi realizacji celu publicznego.

Rozpoznając ponownie odwołania Prezydenta W. oraz A. M. i T. M. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. uchylił tą decyzję w części określającej zwaloryzowaną kwotę odszkodowania ustalając jednocześnie aktualną wartość tej kwoty na [...] zł, w pozostałej części utrzymał ją w mocy.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że wykonując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1533/08 przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające i ustalił, że wobec działek oznaczonych numerami [...],[...] i [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 nie ma zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z pisma Urzędu [...] Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...] z dnia [...] października 2010 r. oraz księgi wieczystej nr [...] wynika, że przedmiotowe działki nie zostały sprzedane, ani oddane w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r. Organ podkreślił przy tym, że aktualnie przedmiotowa nieruchomość również nie jest w użytkowaniu wieczystym ustanowionym na rzecz osoby trzeciej. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda stwierdził, że ma wątpliwości, iż na przedmiotowej nieruchomości cel wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego [...], nie został zrealizowany. Ponadto zauważył, że w sprawie uzupełniony został materiał dowodowy o nowo sporządzony operat szacunkowy z dnia [...] stycznia 2011 r. wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego J. S., w którym określił on wartość rynkową omawianej nieruchomości oraz dokonał waloryzacji odszkodowania na podstawie wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych. W operacie tym rzeczoznawca nie potwierdził aktualności operatu z dnia [...] sierpnia 2006 r. w zakresie określonych wartości nieruchomości, przesłał natomiast nowy operat. Biegły określił w nim wartość rynkową omawianych działek na kwotę [...] zł, stosując podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Rzeczoznawca obliczył kwotę zwaloryzowanego odszkodowania opierając się na wskaźnikach cen towarów i usług konsumpcyjnych od 1973 do 2010 roku. Kwota zwaloryzowanego odszkodowania na dzień [...] stycznia 2011 r. po uwzględnieniu denominacji wyniosła [...]zł.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu, Miasto W. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze domagało się uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jego zdaniem organ prowadzący sprawę niewłaściwie ocenił materiał dowodowy uznając, że na zwracanej nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Wskazał, że na działkach nr [...] i [...] znajdują się obiekty o charakterze stałym wybudowane na podstawie decyzji zezwalających na budowę obiektów [...]. Budynki te, zdaniem skarżącego, powstały w celu obsługi osiedla mieszkaniowego, a tym samym stanowią jego infrastrukturę. Zabudowanie części nieruchomości [...] w celu obsługi osiedla mieszkaniowego było zatem kontynuowaniem celu wywłaszczenia.

Skargę na decyzję Wojewody [...] wnieśli również A. M. i T. M., zarzucając Wojewodzie naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez niewyjaśnienie całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących oceny zbędności nieruchomości dla celów wywłaszczenia oraz waloryzacji i ustalenia kwoty zwracanego odszkodowania.

Odpowiadając na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Z uwagi na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) Sąd administracyjny, sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna przesądza, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd administracyjny nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy też, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy czym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy , kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargi podlegają oddaleniu.

Istotą sporu pomiędzy stronami pozostaje kwestia czy spełnione zostały przesłanki zwrotu nieruchomości, stanowiącej działki ewidencyjne nr [...][...] i [...], położonej w W. przy ul. [...], wymienione w treści art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r o gospodarce nieruchomościami.

Art. 136 ust 3 wymienionej ustawy przewiduje, że poprzedni właściciel nieruchomości bądź jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 tejże ustawy, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli:

a) Pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu.

b) Pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany

Wystąpienie jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nakazuje uznać tą nieruchomość za zbędną i przesądza o konieczności jej zwrotu.

Wątpliwość sprowadza się do kwestii czy organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie słusznie uznały, że fakt zabudowania gruntu przez jego użytkowników- A. M. i T. M. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą [...] sp. c., co do działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] obiektami budowlanymi przeznaczonymi pod usługi [...] tj. [...]- nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia dokonanego decyzją z dnia [...].07.1973r., z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego [...], zgodnie z decyzją lokalizacyjną z dnia [...].07.1971r., przy założeniu, że lokalizacja szczegółowa nr [...] ustalała budowę osiedla a plan realizacyjny zatwierdzony decyzją z [...] września 1971r wskazywał, że teren miał być zagospodarowany pod budowę dwukondygnacyjnego garażu osiedlowego i częściowo pod dwukondygnacyjny garaż dzielnicowy oraz pod przydrożną stację obsługi ze stacją paliw.

Z akt sprawy wynika niezbicie, że planowane prace nigdy po dacie wywłaszczenia nie zostały rozpoczęte z tej przyczyny, że inwestor na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie nie uzyskał pozwolenia na budowę, (vide pismo Naczelnego Architekta Miasta w [...] z dnia [...].08.2003r.) a istniejąca zabudowa została dokonana przez prywatnych, inwestorów A. M i T. M.

W pozostałym zakresie okoliczności sprawy nie były między stronami sporne, zostały ustalone i ocenione przez organ, którą to ocenę sąd w pełni akceptuje.

Zdaniem sądu nie można uznać, że wybudowanie obiektów [...] przez dzierżawców nieruchomości w celu prowadzenia działalności gospodarczej zmierzającej do uzyskania dochodu stanowi realizację celu wywłaszczenia. W tym zakresie Sąd związany jest z mocy art. 170 ppsa oceną wyrażoną przez Naczelny sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 785/09.

Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że budynki wybudowane przez dzierżawców wzniesiono zgodnie z przepisami prawa budowlanego i na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, pozostaje bez wpływu na treść zapadłych decyzji. Nie można zgodzić się, że zostały wzniesione w ramach realizacji celu wywłaszczenia do obsługi osiedla mieszkaniowego i stanowią jego infrastrukturę. Powyższe stoi w jaskrawej sprzeczności z faktycznym celem prywatnych inwestorów, którym jest prowadzenie przynoszącej dochód działalności gospodarczej. Oceny tej nie zmienia przywołane w skardze pismo Biura Naczelnego Architekta Miasta delegatury [...] Urzędu Miasta W. z dnia [...].10.2006r. w którym zapisano "tym samym uważamy, że cele wywłaszczenia poprzez wydane pozwolenia na budowę wyżej wymienionych [...] można uznać, za pierwsze etapowanie inwestycji ustalone planem realizacyjnym jako spełnione". W ocenie sądu treść pisma stanowi ocena wyrażona przez organ, który je wystawił i nie jest w żadnym razie wiążąca dla organów rozpoznających niniejszą sprawę .

Podobnie ocenić należy pismo Naczelnika Wydziału Architektury Urzędu Gminy [...] z dnia [...].04.2002r., które skarżący przywołał na okoliczność, że decyzja lokalizacyjna nr [...] nie utraciła ważności.

Ponieważ treść księgi wieczystej nr [...] oraz treść pisma Urzędu W. Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...]z dnia [...].10.2010r. dokumentuje, że będące przedmiotem sporu nieruchomości przed dniem [...].01.1998r. nie zostały sprzedane ani oddane w użytkowanie wieczyste, nie ma przeszkód do ich zwrotu, a art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21.08.1997r. wyłączający zwrot wywłaszczonego gruntu, nie ma zastosowania.

Tym samym sąd uznał, że organ odwoławczy wyjaśnił sprawę w stopniu uzasadniającym jej merytoryczne rozstrzygnięcie. W toku postępowania zgromadzono wszystkie istotne dla sprawy dowody i prawidłowo je oceniono mając na uwadze całokształt zebranego materiału dowodowego, zasady logiki i doświadczenia życiowego.

Ocena ta nie narusza prawa , a co za tym idzie nie sposób jej podważyć.

Organ ponadto stanowisko swoje umotywował w sposób przekonujący stosownie do dyspozycji art.107 § 3 k.p.a.

Sąd w składzie orzekającym , nie podziela także gołosłownego zarzutu skargi o naruszeniu art. 7 i 75-86 k.p.a. Przeprowadzone postępowanie nie narusza zasady prawdy obiektywnej ani zasad prawidłowego postępowania dowodowego.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargi.