Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 935/93
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1994-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatki inne
Bankowe prawo
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: poz. 188
journal: Dz.U. 1983 nr 4 poz. 2
Teza: Osoba, która nie była podatnikiem podatku wyrównawczego w okresie pobierania kredytu i nie nabyła praw do ulg mieszkaniowych na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./, nie może w świetle art. 54 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ korzystać z odliczeń spłat kredytów wraz z odsetkami od dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

TEZY

Osoba, która nie była podatnikiem podatku wyrównawczego w okresie pobierania kredytu i nie nabyła praw do ulg mieszkaniowych na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./, nie może w świetle art. 54 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ korzystać z odliczeń spłat kredytów wraz z odsetkami od dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Jerzego K. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 9 marca 1993 r. w przedmiocie ustalenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do października 1992 r.


UZASADNIENIE

Jerzy K., prowadzący w Sz. działalność gospodarczą produkcyjno-handlową w deklaracjach na zaliczki miesięczne na podatek dochodowy od osób fizycznych /PIT-5/, złożonych w Urzędzie Skarbowym w Sz., potrącił z podstawy opodatkowania wydatki na cele mieszkaniowe: w deklaracji za maj - 843.900 zł, za sierpień - 881.400 zł i za wrzesień - 1.654.900 zł. Z wpisów wynikało, że potrącenie w maju dotyczyło spłaty kredytu na budowę domu jednorodzinnego, a w sierpniu i wrześniu wydatków na budowę własnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego i zakup działki pod budowę tego domu.

Pracownicy Urzędu Skarbowego w Sz. w grudniu 1992 r. dokonali kontroli prawidłowości tych odliczeń i stwierdzili, że były to wydatki na spłaty kredytu bankowego, zaciągniętego w 1988 r. na budowę domu jednorodzinnego. W związku z tymi ustaleniami Urząd Skarbowy w Sz. decyzją z dnia 20 grudnia 1992 r. nr 305 ustalił wysokość zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do października 1992 r. W decyzji tej nie uwzględniono potrąceń wydatków na cele mieszkaniowe. Urząd Skarbowy stwierdził, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "b" w związku z ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350/ odliczeniu od dochodu podlegają tylko wydatki faktycznie poniesione w okresie obowiązywania ustawy, a więc poczynając od dnia 1 stycznia 1992 r. Nie podlegają natomiast odliczeniu spłaty kredytu zaciągniętego przed 1 stycznia 1992 r.

W odwołaniu podatnik wnosił o wzięcie pod uwagę okoliczności, w jakich nastąpiły wydatki na spłatę kredytu, wyjaśniając, że w 1988 r. zaciągnął kredyt na budowę budynku mieszkalnego z pracownią rzemieślniczą. Kredyt ten, zgodnie z warunkami umowy, zaczął spłacać od 1 kwietnia 1992 r., a więc już w okresie obowiązywania ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. Odliczał od dochodu nie same spłaty kredytu, lecz odsetki, czyli koszty obsługi kredytu. Podatnik zwrócił się o wyjaśnienie, czy wydatki takie oraz wydatki na dokończenie budowy domu ponoszone po wejściu w życie powyższej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania.

Izba Skarbowa w (...) decyzją, z dnia 9 marca 1993 r. nr IP.I.B23-16/93 utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że podatnicy, którzy zaciągnęli kredyty mieszkaniowe przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./, mają prawo do ulg mieszkaniowych na podstawie art. 54 ust. 3 i 4 tej ustawy, jeżeli nabyli prawo do tych ulg na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./ i nie wyczerpali tych ulg w okresie do dnia 1 stycznia 1992 r. Izba Skarbowa wskazała, że w świetle art. 26 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odliczenie od podstawy opodatkowania spłat rat kredytu /wraz z odsetkami/ jest możliwe wówczas, gdy wcześniej o sumę kredytu zostaną zmniejszone wydatki na cele mieszkaniowe dokonywane przez podatnika. Taka sama zależność występowała w okresie obowiązywania ustawy o podatku wyrównawczym. Skoro Jerzy K. nie był podatnikiem podatku wyrównawczego i w latach, w których pobierał kredyt mieszkaniowy, nie zmniejszał wydatków na cele mieszkaniowe, rozliczanych w związku z podatkiem wyrównawczym, o kwoty kredytu, to nie może obecnie potrącać wydatków na spłatę kredytu wraz z odsetkami. Jednocześnie Izba Skarbowa zauważyła, że podlegają odliczeniu inne wydatki faktycznie poniesione na budowę domu w 1992 r. pod warunkiem ich udokumentowania /podatnik nie przedstawił żadnych dowodów na tę okoliczność/.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzy K. zakwestionował interpretację przepisów zastosowaną przez Izbę Skarbową, stwierdzając, że niekonsekwencją jest uznawanie za podlegające odliczeniu wydatków na budowę domu, a pomijanie faktycznych kosztów związanych ze spłatą kredytu, które zaczął ponosić od 1 kwietnia 1992 r., czyli w okresie obowiązywania omawianej ustawy.

Izba Skarbowa w /. . . / w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi nie są uzasadnione. Izba Skarbowa trafnie powołała przepisy art. 54 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./, regulujące warunki korzystania, po dniu wejścia w życie tej ustawy, z ulg w postaci odliczeń od dochodu przez osoby dokonujące spłat kredytów na cele mieszkaniowe, zaciągniętych w okresie wcześniejszym. Izba Skarbowa logicznie wywiodła zależność między możliwością potrącania spłat kredytów wraz z odsetkami a wcześniejszym zmniejszaniem wydatków mieszkaniowych o wysokość uzyskanego kredytu.

Skoro skarżący nie był podatnikiem podatku wyrównawczego w okresie pobierania kredytu i nie nabył prawa do ulg mieszkaniowych na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188/, to nie może w świetle art. 54 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych korzystać z odliczeń spłat kredytów wraz z odsetkami od dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Bezpodstawny jest pogląd skarżącego o niekonsekwencji organów podatkowych w związku z uznaniem prawa skarżącego do odliczenia faktycznych wydatków poniesionych w 1992 r. na budowę domu jednorodzinnego, pod warunkiem ich udokumentowania. Podstawą prawna takiego stanowiska organów jest art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "b" omawianej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że podstawę obliczenia podatku stanowi dochód ustalony zgodnie z przepisami ustawy, po odliczeniu kwot wydatków na cele mieszkaniowe, w tym przeznaczonych na budowę budynku mieszkalnego. Niezbędne jest zatem udowodnienie, że wydatki takie zostały faktycznie poniesione w roku podatkowym.

W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł o jej oddaleniu.