Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 770/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1  pkt 1 lit.a,c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011r. sprawy ze skargi A. W.i J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżących A. W. i J. W. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. W. i J. W., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r. nakazującej skarżącym zamurowanie dwóch otworów okiennych w lokalu nr [...] cegłą ceramiczną pełną, znajdujących się w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położnego na terenie nieruchomości w Ł., przy ul. A [...], stojącej w granicy z nieruchomością przy ul. B[...], uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin na dzień 31 lipca 2011r., w pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż postępowanie administracyjnego w sprawie legalności otworów okiennych znajdujących się w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego przy ul. A [...], wszczęte zostało z inicjatywy Akademii [...] w Ł. Z załączonych do wniosku z dnia 6 kwietnia 2010r. dokumentów wynikało m.in., iż budynek wybudowany w 1916 roku był zaprojektowany jako pięciokondygnacyjny z poddaszem nieużytkowym. Na podstawie materiałów zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego, w tym na skutek dwukrotnych oględzin w dniu 26 lipca i w dniu 30 sierpnia 2010 roku ustalono, iż pierwszy powstał budynek przy ulicy B [...]. W trakcie budowy budynku przy ulicy A [...] nastąpiła dobudowa ściany zachodniej, w której nie były projektowane otwory okienne. Poddasze zostało zaprojektowane jako strych i nie pełniło funkcji mieszkalnej. Z kolei zaprojektowane pomieszczenie dla osoby obsługującej wodny zbiornik wyrównawczy, w trakcie budowy zostało zmniejszone o połowę w wyniku czego wykonano jeden otwór okienny do strony podwórka zamiast projektowanych dwóch. Organ stwierdził, iż z uwagi na brak dokumentów nie ma możliwości ustalenia terminu powstania otworów okiennych, jednakże nastąpiło to po przystąpieniu do użytkowania budynku. Prawdopodobnie mogło to być w 1978 roku, jak sugeruje zapis w protokole przekazania lokalu, co oznacza, iż otwory okienne powstały w warunkach samowoli budowlanej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał właścicielom zamurowanie istniejących w zachodniej ścianie otworów okiennych, poprzez wypełnienie cegłą ceramiczną pełną.

Od powyższej decyzji odwołali się A. W. i J. W., zarzucając błędne ustalenie daty powstania budynku, na projekcie budowlanym oficyny widnieje data 1899 rok, a sama oficyna wybudowana została w 1901 roku. A. W.k oświadczyła, iż od około 30 lat, kiedy to zamieszkała w budynku, sporne otwory okienne już istniały. Dodała, iż stan taki potwierdzi mąż, który wcześniej zamieszkiwał budynek oraz starsi mieszkańcy kamienicy, którzy pamiętają, iż nad klatką schodową widniała data "1910".

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji wyłącznie w części określającej termin wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin na dzień 31 lipca 2011r., w pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego, ustalenia poczynione przez organ I instancji, wyniki analizy prawnej możliwości lokalizacji otworów okiennych, w pełni zasługują na uwzględnienie. Zauważył, iż wprawdzie w sprawie nie ma możliwości ustalenia w jakim czasie wykonane sporne otwory okienne, jednakże zarówno pod rządami przepisów obowiązujących w dacie wybudowania budynku, jak i tych obecnie obowiązujących nie było prawnej możliwości wykonania takich otworów okiennych.

Wskazał, iż stosownie do przepisów obowiązujących w dacie budowy budynku oficyny poprzecznej obowiązywały przepisy Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego. Zgodnie z art. 676 i art. 677 tej regulacji, właściciel muru niewspólnego, przylegającego do cudzej nieruchomości, może urządzać w murze otwory do oświetlenia albo okna, zaopatrzone w kratę żelazną i nieruchome ramy. Okna te lub otwory mogą być urządzone na parterze na wysokości co najmniej 26 decymetrów od podłogi albo posadzki pokoju, który ma być doświetlony, a na piętrach na wysokości co najmniej 19 decymetrów od podłogi. Organ odwoławczy wskazał, iż przytoczonego zapisu wynika, że dopuszczalne było wyłącznie wykonanie niewielkich otworów doświetlających Wielkość i wysokość spornych otworów okiennych wskazuje natomiast, iż nie odpowiadają one zapisom cytowanej regulacji.

Dalej organ stwierdził, iż również pod rządami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, przedmiotowe okna są niezgodnie z przepisami tego aktu. Przewidywało on bowiem, w art. 196, iż budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej niż od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ognioochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lubianego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje a wystający 30 cm ponad dach. Nadto zgodnie z art. 278 cytowanego rozporządzenia w wypadkach, gdy szczupłe rozmiary poszczególnych działek stoją na przeszkodzie zachowaniu odległość, budynki mogą być wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jeżeli ww. budynki nie są wznoszone jednocześnie przez właścicieli przyległych działek, budynek, wznoszony przy granicy, powinien posiadać pokrycie ogniotrwałe i powinien być zaopatrzony od strony granicy w mur ognioochronny bez otworów i próżni o grubości równej co najmniej długości jednej cegły, wyprowadzony 30 centymetrów ponad dach.

Podobnie w czasie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane, zgodnie z art. 4 ust. 1 obiekty budowlane powinny być zaprojektowane i wybudowane w taki sposób, aby zapewnione było bezpieczeństwo dla ludzi i mienia aby zapewnione były: właściwy układ funkcjonalny obiektu, odpowiednia jego trwałość, ekonomiczność budowy ze szczególnym uwzględnieniem oszczędnego i racjonalnego stosowania materiałów, ekonomiczność użytkowania oraz potrzeby użytkowe, a w szczególności potrzeby w zakresie ochrony przeciwpożarowej, oświetlenia, zaopatrzenia w wodę, usuwania ścieków, ogrzewania i wentylacji, wymagań higieniczno-sanitarnych, komunikacji itp. Ustęp 2 tego przepisu wskazywał, ż w celu zachowania warunków, o których mowa w ust. 1, należy stosować obowiązujące normy państwowe, normy techniczne projektowania i inne obowiązujące przepisy techniczno-budowlane oraz przestrzegać zasad współczesnej wiedzy technicznej. Zgodnie zaś z § 78 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, warunkom technicznych określonym w § 76 i § 77 powinny odpowiadać ściany zewnętrzne, położone w granicy nieruchomości w zabudowie zwartej lub od strony przeciwległego budynku albo w granicy nieruchomości w odległości mniejszej, niż określono w § 20 ust. 1 i 2. Przy czym jak przewidywał § 76 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, ściana przeciwpożarowa powinna być wyprowadzona od fundamentów przez cała wysokość budynku. Może być ona przesunięta na poszczególnych kondygnacjach lub odsunięta od granicy nieruchomości przy fundamentach, jeżeli jej części przesunięte łączy strop przeciwpożarowy. Może też dzielić budynek nad lub pod stropem przeciwpożarowym na części, jeżeli podział ten jest potrzebny za względu na przeznaczenie pomieszczeń lub wielkość strefy pożarowej. Natomiast ust. 5 wskazuje, ze otwory w ścianie przeciwpożarowej są dopuszczalne przy zachowaniu następujących warunków:

1) ilość i wielkość otworów powinna być ograniczona do zaspokojenia niezbędnych potrzeb ewakuacyjnych i użytkowych;

2) otwory powinny znajdować się w miejscach najmniejszego zagrożenia pożarowego;

3) otwory powinny być zaopatrzone w drzwi samoczynnie zamykające się, o odporności ogniowej co najmniej klasy C lub wypełnione cegła szklana albo szkłem zbrojonym w niepalnej oprawie.

O wykonaniu spornych otworów w warunkach samowoli budowlanej wskazuje również zarządzenie Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Przewidywał, iż w zabudowie zwartej oraz bliźniaczej nie obowiązuje stawianie na granicy nieruchomości ścian przeciwpożarowych w obrębie dopuszczalnych maksymalnych wymiarów stref pożarowych dla danego rodzaju budynków, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Dodatkowo zgodnie z § 80 ust. 2 pkt 3 cytowanego zarządzenia, jeżeli nie stawia większych wymagań wielkość obciążenia ogniowego pomieszczeń przyległych do granicy nieruchomości dla oddzielenia budynków sąsiadów, przy zachowaniu przepisu ust. 1 wystarczy na granicy nieruchomości ściana o odporności ogniowej klasy B, bez otworów i wpuszczonych w nią belek z materiałów palnych, a na poddaszach i w piwnicach, jeżeli ściana jest murowana, nadto obustronnie otynkowana lub z wyfugowanymi spoinami.

Organ podkreślił, iż również w obecnie obowiązującym porządku prawnym nie jest możliwa lokalizacja otworów okiennych w ścianie budynku usytuowane w granicy, które obniżają odporność pożarową budynku. Ograniczenie takie wynika z § 12 oraz § 226 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Regulacja taka uzasadniona jest koniecznością ustanowienia tzw. strefy oddzielenie pożarowego, ograniczającej rozprzestrzenianie się ognia poza teren działki.

Z uwagi na wątpliwości co do przeznaczenia lokalu, w którego ścianie znajdują się sporne otwory okienne, organ wskazał, iż z protokołu wymiarowego "M" z dnia 2 listopada 1978r. wynika, że lokal o powierzchni 51,59 m², składający się z dwóch izb, znajdujący się na IV piętrze oficyny poprzecznej został przekazany w całości na prośbę najemcy jako pomieszczenie zastępcze. Wywieść zatem należy, iż od 1978 roku do chwili obecnej lokal jest użytkowany jako lokal mieszkalny, wcześniej był użytkowany jako poddasze. Przy czym do lokalu tego nie miały również zastosowania przepis art. 10 ust. 1 dekretu z dnia 21 grudnia 1945r. o publicznej gospodarce lokalami, gdyż przedmiotowy lokal składał się z dwóch izb, już w chwili sporządzania protokołu "M". Przywołany przepis przewiduje natomiast przerobienie samodzielnego mieszkania ponad trzyizbowego na dwa lub więcej samodzielnych mieszkań.

Wojewódzki Inspektor zauważył, iż gdyby przyjąć, iż przedmiotowe otwory wykonane zostały w dacie sporządzenia protokołu "M", w 1978 roku, to w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 103 § 2 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. A jednocześnie w sprawie nie znajduje zastosowania art. 40 ustawy z dnia 30 października 1974r. Prawo budowlane, ponieważ dotyczy obiektów budowlanych. Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku otwory okienne nie mieszczą się w zakresie tej definicji. Ustalony stan sprawy przeanalizowany został także pod katem możliwości zmiany sposobu użytkowania lokalu z poddasza na lokal mieszkalny. Jednakże organ I instancji ustalił, iż kontrolowany lokalu w najwyższym miejscu ma 2,25 m wysokości i na przestrzeni kolejno obowiązujących przepisów prawa budowlanego wielkość ta nie spełniała wymogów dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Nie ma i nie było zatem podstaw do wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne. Protokół "M" takiej podstawy nie stanowi. Organ podkreślił, iż zmiana sposobu użytkowania poddasza nastąpiła samowolnie, przy czym ustalenia w tym zakresie winny stanowić przedmiot odrębnego postępowania.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż inwestycja polegająca na wykonaniu dwóch otworów okiennych w ścianie budynku oficyny poprzecznej usytuowanej w grannicy z nieruchomością przy ul. B [...], która zgodnie z pozwoleniem na budowę oficyn datowanym na 1901r., miała być ścianą pełną, została zrealizowana z naruszeniem warunków technicznych i usytuowania obiektu. Wobec takiego ustalenia organ I instancji prawidłowo zastosował tryb wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obecnie obowiązującego, zgodnie z którym organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W świetle powyższego zasadne było nałożenie obowiązku zamurowania przedmiotowych otworów okiennych cegłą pełną ceramiczną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. W. i J. W. zarzucili, iż decyzja organu II instancji z dnia [...]r. wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak wyczerpującego zebrania dowodów w sprawie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, iż przed organem I instancji złożyli oświadczenie potwierdzające, że lokal nr [...] był lokalem mieszkalnym od wybudowania budynku. Służył jako lokal służbowy dla pracownika, który obsługiwał zbiornik wodny usytuowany piętro wyżej w wieżyczce danego budynku. Później lokal służył jako mieszkanie rotacyjne, przejściowe mieszkanie dla osób oczekujących na mieszkanie w blokach, a decyzję na lokal wydawał Urząd Miasta. Skarżący zwrócili uwagę, iż na dokumentach projektu budynku znajdują się opisy w języku rosyjskim, które ich zdaniem mogą potwierdzać zmiany zaistniałe w trakcie budowy. Dodali, iż obecnie w lokalu mieszka trzyosobowa rodzina i zamurowanie otworów okiennych pełną cegłą pozbawi domowników doświetlenia i wentylacji pomieszczeń. Natomiast organ nadzoru budowlanego nie rozważył nawet zastosowania zamiast cegły pełnej innego materiału, jak chociażby luksfer lub cegły szklanej, co byłoby zgodne z § 232 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 4 października 2011r. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy skarżącej o powołanie biegłego na okoliczność ustalenia czasu powstania otworów okiennych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.

Godzi się również pokreślić, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z poszanowaniem obowiązujących przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Organy podjęły szereg czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie umożliwiły stronom czynny udział w postępowaniu, strony powiadamiane były o terminie przeprowadzenia oględzin, możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się w tym zakresie. Lektura akt administracyjnych sprawy nie pozostawia wątpliwości, iż organ wyczerpał wszystkie możliwości celem skrupulatnego zgromadzenia materiału dowodowego. Wywody organu znajdują odzwierciedlenie w materiałach sprawy, organ nie dopuścił się w tym zakresie dowolności. Każdy element ustalonego stanu faktycznego został należycie odzwierciedlony w materiale dowodowym.

W ocenie Sądu prawidłowa jest konkluzja organu, iż ustalenie konkretnej daty powstania budynku mieszkalnego, ale i wybicia spornych otworów okiennych, pozostaje bez wpływu na nałożony na skarżących obowiązek. Jak wynika bowiem ze szczegółowej analizy organu, znajdującej odzwierciedlenie w przywołanym stanie faktycznym sprawy, począwszy od przepisów obowiązujących w 1901 roku, w dacie budowy budynku oficyny poprzecznej – Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego. Poprzez kolejne akty, aż do dnia obecnego – ustawa z dnia 4 lipca 1994r. Prawo budowlane, żadne z tych aktów prawnych nie zezwalał na wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki, a zatem w ścianie oddzielenia pożarowego. Oznacza to, iż realizacja takich otworów była i jest niedopuszczalna. A skoro tak, to prawidłowo organ podjął działania celem wydania decyzji, której materialnoprawną podstawą stał się przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. W art. 103 tegoż aktu zamieszczone zostały reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego. I tak w ust. 1 tego przepisu czytamy, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ustępie 2 tej normy wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do, których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

W przepisach przejściowych i końcowych ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego przyjęto zatem, że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 tego przepisu jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie, ale także spraw wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 1995 r. tj. do spraw będących w toku. Wyjątek od tej zasady zamieszczony został w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy, przy czym wyjątek ten dotyczy obiektów budowlanych. A jak wskazywał słusznie organ sporne otwory okienne, w świetle definicji wynikającej z art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego, nie są obiektami budowlanymi.

Jak wynika z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Przytoczony przepis umożliwia doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, z którą niewątpliwie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W pełni uzasadnione, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, jest zatem oparcie zaskarżonej decyzji o przywołaną regulację prawną.

Niemniej jednak, w ocenie Sądu, za wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji organu II instancji przemawiało ustalenie, iż obowiązek zamurowania dwóch otworów okiennych cegłą ceramiczną pełną jest zbyt radykalny. Organ zmierzając do usunięcia stanu niezgodnego z prawem nie rozważył innych, mniej inwazyjnych czynności, które mogłyby czynić zadość obowiązującej regulacji prawnej. Nie uwzględnił, iż owszem przedmiotowe otwory okienne znajdują się w ścianie stojącej w granicy działek, jednak są to otwory okienne w lokalu zamieszkiwanym przez trzyosobową rodzinę. Lokal ten jest zatem czynnie użytkowany. W tej sytuacji Sąd stoi na stanowisku, iż organ powinien był rozważyć wszystkie możliwości jakie wynikają z obowiązujących przepisów prawa. W konsekwencji rozpatrzyć, czy nie byłoby możliwe zastosowanie zamiast cegły ceramicznej pełnej, chociażby luksfer, cegły szklanej, czy innego przeszklenia.

Tym bardziej, iż w § 232 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ustawodawca zaznaczył, iż ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. A jednocześnie w ust. 6 dopuścił, aby w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wypełnić otwory materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż wynikające z tabeli, stanowiącej dopełnienie tej regulacji.

Bezsprzecznie nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy musi polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi. Nie ma jednakże zamkniętego katalogu takich czynności. Oznacza to, iż w każdej indywidualnej sprawie organ winien mieć na uwadze, aby dążenie do osiągnięcia stanu zgodnego z prawem nie pociągało za sobą nałożenia obowiązku stanowiącego znaczną uciążliwość. Przy uwzględnieniu, iż obowiązujące przepisy prawa pozostawiają inne możliwości, inne rozwiązania, których realizacja doprowadzi do osiągnięcia tego samego skutku, w postaci doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Reasumując, jeszcze raz podkreślić należy, iż w ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało w sposób określony w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Prawidłowe było również ustalenie, iż wykonanie otworów okiennych w ścianie oddzielenie pożarowego nie było dopuszczalne pod rządami żadnego z aktów prawnych począwszy od obowiązujących w dacie budowy budynku, jak i obecnie. W tak ustalonym stanie faktycznym zasadne było oparcie rozstrzygnięcia o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Natomiast za wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przemawiał brak rozważenia przez organ innych prawnych możliwości na doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ obowiązany będzie uwzględnić zapatrywania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Rozważyć, w kontekście całokształtu sprawy, rodzaj obowiązku, którego realizacja doprowadzi do stanu zgodnego z prawem, a jednocześnie nie będzie stanowiła dla zobowiązanego podmiotu daleko idącego, inwazyjnego rozwiązania.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji należało stwierdzić, iż do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzja ta nie podlega wykonalności (art. 152 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na zasadzie art. 200 wskazanej ustawy.

ar