Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1365/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 2, art. 50 ust 1 pkt 2, 4
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Tomasz Janeczko, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J P na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania J.P. (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") z [...] stycznia 2021 r., nr [...], znak: [...] (umarzającej w całości postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej o charakterze budynku gospodarczo - garażowego przy ul. [...] w [...]-utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania przed [...]WINB. Na jej ostatnim etapie PINB decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej samowolnie wybudowanego wskazanego powyżej obiektu budowlanego. [...]WINB decyzją z [...] grudnia 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 629/19 uchylił rozstrzygnięcie [...]WINB oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że obecnie niezbędne jest dokonanie szczegółowych ustaleń w zakresie przeznaczenia obiektu budowalnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...](s. 13 wyroku). Wskazał również, że "organ pierwszej instancji przede wszystkim w sposób oczywisty naruszył zasadę zapewniania stronie czynnego udziału w postępowaniu, które przejawiało się w przeprowadzeniu oględzin spornego obiektu, wzniesionego na nieruchomości przy ul. [...] w [...]bez uczestnictwa Skarżącego" (s. 11 wyroku) oraz podkreślił, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 79 k.p.a., a naruszenie to może mieć istotny wpływ na poprawne ustalenie stanu faktycznego występującego w przedmiotowej sprawie.

PINB przeprowadził 17 sierpnia 2020 r., oględziny sposobu użytkowania "wiaty" znajdującej się na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W protokole nr [...] wskazano "Na dzień kontroli nie można jednoznacznie stwierdzić jaka jest docelowa funkcja wiaty". Powyższe oględziny zostały przeprowadzone bez udziału stron.

Zawiadomieniem z 26 sierpnia 2020 r., poinformowano strony o terminie oględzin w sprawie ustalenia przeznaczenia - funkcji jaką pełni wiata zlokalizowana na nieruchomości przy ul. [...] w [...].

W dniu 7 października 2020 r., dokonano oględzin obiektu. W toku ustalano wymiary obiektu budowalnego oraz wskazano, że od strony ul. [...] - ściana frontowa, wykonano ściankę szkieletową drewnianą. W protokole nr [...] wskazano, że w dniu oględzin w przedmiotowym obiekcie o konstrukcji drewnianej są m. in. sprzęt ogrodniczy (kosiarki, meble), sprzęt do siłowni, rowery, bale drewniane. Powyższe oględziny zostały przeprowadzone z udziałem stron, tj. inwestora oraz skarżącego.

Zawiadomieniem z 9 października 2020 r., poinformowano strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

J. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 19 października 2020 r., zwrócił się do organu powiatowego m.in. o przeprowadzanie dowodów z przedstawionej dokumentacji fotograficznej oraz o odebranie od L. T. oświadczenia pod rygorem o odpowiedzialności karnej, czy od 2017 r., kiedykolwiek w przedmiotowym obiekcie były parkowane samochody.

PINB decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], znak: [...], umorzył w całości postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.

Na powyższe rozstrzygnięcie, J. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył zażalenie.

[...]WINB (utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję) stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, jak również prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, nie naruszając przy tym przepisów prawa. Ponownie podkreślił, że przedmiotowa sprawa dotycząca obiektu położonego na działce o nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]była już rozpatrywania przed tut. organem oraz sądem administracyjnym. Wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 629/19 jest dla organów nadzoru budowlanego wiążący.

Podkreślił, że organ powiatowy rozpatrując sprawę po wyroku sądu przeprowadził dwukrotnie oględziny obiektu budowalnego znajdującego się na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Podczas oględzin przeprowadzonych 17 sierpnia 2020 r., ustalono, że przed obiektem budowanym zaparkowane są dwa auta, zaś wewnątrz "wiaty" od frontu widoczna jest zamontowana plandeka na ruszcie drewnianym. W protokole nr [...] wskazano, że na dzień kontroli nie można jednoznacznie stwierdzić jaka jest docelowa funkcja "wiaty". Oględziny, które miały miejsce 17 sierpnia 2020 r., zostały przeprowadzone bez udziału stron.

Kolejne oględziny zostały przeprowadzone 7 października 2020 r., z udziałem stron, tj. inwestora oraz skarżącego. W protokole nr [...] wskazano, że obiekt budowlany znajdujący się na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] posiada konstrukcje drewnianą, posadowiony jest na siedmiu szt. słupków drewnianych (wym. 0,14 m x 0,14 m) na bloczkach betonowych o wymiarach 0,3 m x 0,3 m. Konstrukcja drewniana posiada dach dwuspadowy pokryty blachodachówką. Wykonano orynnowanie oraz obróbki blacharskie, zaś wierzchnią warstwę wykończeniową podłoża na gruncie stanowi kostka burkowa. Wymiary ścian zewnętrznych konstrukcji drewnianej wynoszą: ściana frontowa od ul. [...] - 5,79 m, od strony ogrodu nieruchomości [...] - 6,04 m, od strony ul. [...]- 5,84 m, a od strony ul. [...] - 6,19. Odległość od ogrodzenia działki w narożniku wynosi 0,78 m x 1,24 m (pomiaru wykonano od fasady wykończonej konstrukcji do osi ogrodzenia). Odległość konstrukcji drewnianej do fasady budynku mieszkalnego wnosi 1,23 m, a do okna budynku wynosi 1,35 m. W dniu oględzin dwie ściany zasłonięte brezentem (od strony ogrodu i ul.[...] - ściana frontowa). Ustalono, że istnieje możliwość przesunięcia brezentu na lince stalowej. Pozostałe dwie ściany od wewnątrz obite płytami drewnianymi, a od zewnątrz zamontowano deski drewniane. Od strony ul. [...] - ściana frontowa wykonano ściankę szkieletową drewnianą - bale 0,7 m x 0,14 m. W protokole nr [...] wskazano ponadto, że w dniu oględzin w przedmiotowym obiekcie o konstrukcji drewnianej są m. in. sprzęt ogrodniczy (kosiarki, meble), sprzęt do siłowni, rowery, bale drewniane. Wewnątrz obiektu widoczna instalacja elektryczna oraz dwie lampy oświetleniowe. Zgodnie z oświadczeniem L. T. brak jest docelowo zasilania. W uwagach do protokołu zanotowano m.in. oświadczenie J. P. wskazujące, że w wiacie były od 2017 r., parkowane auta. L. T. wskazał zaś, że celem rozwiązania wątpliwości dodatkowo w grudniu 2019 r., została zamontowana ścianka szkieletowa drewniana, która uniemożliwia parkowanie aut.

W ocenie [...]WINB (mając na uwadze powyższe ustalenia dokonane podczas oględzin z udziałem stron), organ I instancji prawidłowo zakwalifikował opisany obiekt budowlany jako wiatę. Przede wszystkim sporny obiekt nie spełnia technicznych przesłanek do zakwalifikowania go jako budynku, o którym mowa w art. 3 pkt 2 p.b., tj. brak wydzielenia z przestrzeni za pomocą stałych przegród budowlanych, przy jednoczesnym posadowieniu konstrukcji drewnianej na 7 szt. słupków drewnianych, dwóch ścian zasłoniętych brezentem, dwóch obitych płytami drewnianymi i dodatkowo od frontu wykonaną konstrukcją szkieletową. Dodatkowo ustalono, że w spornym obiekcie składowane są różne sprzęty, a z kolei nie są parkowane samochody. Parkowanie samochodów ma uniemożliwiać wykonana od frontu ww. konstrukcja szkieletowa. Zatem przedmiotowego obiektu nie można zakwalifikować jako posiadającego funkcję garażową. Organ powiatowy postąpił zgodnie ze wskazaniami wyroku WSA w Warszawie i umożliwił stronom czynne uczestnictwo w oględzinach. W ocenie [...]WINB, nie zostały naruszone przepisy art. 79 k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, że już przed wyrokiem WSA w Warszawie rozważane było czym jest wiata, bowiem Prawo budowlane nie zawiera definicji wiaty. W wyroku (wiążącym w przedmiotowej sprawie) nie przesądzono, że omawiany obiekt budowalny jest wiatą bądź garażem. To organ I instancji rozpatrując sprawę na nowo miał podjąć takie czynności, aby możliwe było jednoznaczne ustalenie przeznaczenia przedmiotowego obiektu. Taka teza wynika wprost z wyroku sądu. Powszechnie uznaje się, że wiata to budowla składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach, cechą charakterystyczna takiego obiektu jest lekka budowla.

Stwierdził również, że w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r., w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316 ze zm.) wskazano, że wiata jest szczególnym rodzajem budynku, stanowiącym pomieszczenie naziemne nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 p.b. "Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach".

Zdaniem [...]WINB, stan faktyczny ustalony podczas oględzin 7 października 2020 r., umożliwia sklasyfikowanie omawianego obiektu jako wiaty, nie zaś jako budynku. Z ustaleń protokolarnych wynika m.in., że aktualnie w obiekcie przechowywane są m.in. sprzęt ogrodniczy (kosiarki, meble), sprzęt do siłowni, rowery, bale drewniane. Ponadto od strony frontowej została zamontowana ścianka szkieletowa drewniana. Zatem PINB dla [...] obecnie poprawnie ustalił funkcję jaką pełni omawiany obiekt budowalny. Cechy charakterystyczne jakie posiada przedmiotowy obiekt budowlany nie pozwalają na uznanie, że stanowi on budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. Ponadto organ odwoławczy przyjął, że jeśli ustalono, iż omawiany obiekt budowlany nie jest budynkiem w rozumieniu przytoczonych przepisów, to należy również ustalić, że nie może mieć do niego zastosowania przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dotyczący minimalnych odległości jakie należy zachować w stosunku do granicy działki).

[...]WINB zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że demontaż dwóch ścian spornego obiektu nie wyklucza zakwalifikowania go jako garażu (na okoliczność tą wskazał WSA w Warszawie). Podkreślił jednak, że za niezakwalifikowaniem spornego obiektu jako garażu nie przemawia demontaż dwóch ścian (czyli sam charakter konstrukcji), a ustalony w toku oględzin sposób użytkowania obiektu i funkcja jaka pełni. [...]WINB co do samej powierzchni przedmiotowego obiektu budowlanego zgodził się z twierdzeniami wskazanymi w odwołaniu, że obecnie ustalane parametry odbiegają od tych jakie zostały ustalone w ramach oględzin dokonanych przed uchyleniem rozstrzygnięć obu organów nadzoru budowlanego. Ustalenie innej powierzchni nie zmienia przy tym znacząco stanu faktycznego, bowiem zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b., budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m², sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m² powierzchni działki została zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Z uwagi na powyższe, nawet w przypadku ewentualnego przekroczenia powierzchni 35 m² nie będzie skutkować koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Organ odwoławczy (odnosząc się zaś do twierdzeń wskazujących, że przedmiotowy obiekt jest położony na przedłużeniu parkingu, wprost do bramy wjazdowej na posesję) uznał, że z faktu położenia samego spornego obiektu nie można wyprowadzić tak daleko idących wniosków co do jego przeznaczenia. Ponadto sam fakt prowadzenia określonej działalności gospodarczej (związanej ze sprzedażą samochodów) nie stanowi, że zasadne jest przyjęcie, iż omawiany obiekt budowlany służy do parkowania pojazdów. Każdy właściciel może rozporządzać własną działką w granicach dopuszczonych przez prawo. Z kolei ustawa prawa budowlanego i akty wykonawcze do niej, które stanowią podstawę działania organów nadzoru budowlanego, czy też przepisy prawa cywilnego, nie zabraniają właścicielowi parkowania pojazdów na własnej nieruchomości. Zatem z samego faktu parkowania samochodów na nieruchomości nie można wywodzić wniosku, że działka bądź jej część stanowi parking, do którego mają zastosowanie przepisy warunków technicznych. Przyjęcie takiego stanowiska prowadziłoby do uznania, że każdy musiałby parkować samochód w odległościach od granicy sąsiedniej działki, o których mowa w ww. rozporządzeniu. To z kolei byłoby sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

W kwestii obecnie zamontowanej konstrukcji szkieletowej frontu, [...]WINB podkreślił, że organ nadzoru budowalnego nie może z faktu lekkości konstrukcji wnioskować jedynie o jej "chwilowym" charakterze. Wiążą go ustalenia w zakresie aktualnego stanu faktycznego, a nie stanu faktycznego sprzed kilku lat. Dlatego też zdjęcia, które zostały dołączone zarówno przed wydaniem decyzji organu I instancji, jak i te które zostały nadesłane, gdy sprawa toczyła się już przed organem II instancji, nie mają wpływu na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia. Zaznaczył przy tym, że organy administracji publicznej każdorazowo są zobowiązane do wydawania rozstrzygnięć zgodnie z aktualnym stanem faktycznym, a nie zgodnie ze stanem faktycznym stwierdzonym chociażby w dacie wszczęcia postępowania. Zmiana stanu faktycznego nie pozwala na rozważania dotyczące tego czym w przeszłości mógł być sporny obiekt. W kwestii zaś argumentacji wskazującej, że PINB nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego na okoliczność parkowania na działce nr [...] samochodów osobowych oraz wielu aut osobowych, wskazał, że przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczyło jedynie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej (wiaty).

Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zgodności wykonanych robót z przepisami (w tym o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), sztuką budowlaną, jak też pod kątem występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, co wynika z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b. Powyższa wykładania wynika m.in. z wyroku NSA z 19 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1743/13.

Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa wiata została zlokalizowana na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Zgodnie z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "MPZP") ustanowionego uchwałą nr [...] Rady [...] z 27 sierpnia 2009 r., w sprawie uchwalenia MPZP obszaru [...] w rejonie ul. [...] (§ 57) dla jednostki terenowej 11A MN (U) ustala się przeznaczenie terenu podstawowe: teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wiata znajdująca się na terenie, na którym obowiązują ww. przepisy planistyczne nie narusza tychże przepisów. Zapisy planu nie zakazują lokalizowania na opisanym terenie wiat. Ponadto w trakcie przeprowadzonych kilkukrotnie czynności kontrolnych przedstawiciel organu powiatowego nie stwierdził nieprawidłowości samej konstrukcji wiaty, czy jej nieodpowiedniego stanu technicznego.

W ocenie [...]WINB, ustalenie przez organ powiatowy stanu faktycznego, w którym przyjęto, że sporny obiekt budowlany stanowi wiatę, a nie budynek (garaż, bądź garaż otwarty) uprawniało do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organ I instancji słusznie stwierdził, że zadaniem organu nadzoru budowlanego jest wydanie decyzji w aktualnie obowiązującym stanie faktycznym, a na dzień dzisiejszy nie można zakwalifikować spornego obiektu budowalnego jako garażu z przyczyn opisanych powyżej. Organ I instancji, ani też organ odwoławczy nie może wydawać rozstrzygnięć na podstawie faktów, które wystąpiły w przeszłości i nie są obecnie aktualne.

W konsekwencji, [...]WINB decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

2. J. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...]WINB z [...] kwietnia 2021 r. Skarga została uzupełniona pismem procesowym z 19 listopada 2021 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b., poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowy obiekt budowlany konstrukcji drewnianej o charakterze budynku gospodarczo-garażowego stanowi wiatę ogrodową, podczas gdy funkcja i cechy konstrukcji ww. obiektu potwierdzają, że jest to garaż (garaż otwarty) o pow. powyżej 35 m²;

b) art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., w zw. z § 12 pkt 15 lit. a) i § 57 pkt 2 a) uchwały Rady [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., w sprawie uchwalenia MPZP obszaru [...] w rejonie ul. [...], poprzez odstąpienie od wdrożenia procedury legalizacyjnej oraz dokonanie błędnej oceny zgodności samowolnie zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi;

c) art. 48 ust. 2 pkt 1 p.b., poprzez jego niezastosowanie oraz brak nakazania zabezpieczenia obiektu, podczas gdy w obiekcie tym, niezabezpieczonym do tego celu, odbywa się garażowanie pojazdów silnikowych, co zagraża życiu i zdrowiu ludzi, w tym skarżącego i jego rodziny;

d) art. 5 p.b., w zw. z § 12 pkt 15 lit. a) i § 57 pkt 2 a) uchwały Rady [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., w sprawie uchwalenia MPZP obszaru [...] w rejonie ul. [...], poprzez błędne ustalenie, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w zgodzie z zapisami obowiązującego na tym terenie MPZP, w tym wskaźnikiem zaspokojenia potrzeb parkingowych dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz wskaźnikiem dotyczącym powierzchni biologicznie czynnej,

W skardze wskazał również na naruszenie prawa procesowego, tj.:

a) art. 153 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie się przez orzekające organy do wiążących zaleceń sądu administracyjnego, wynikających z wyroku z 26 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 629/19, a głównie przez ustalenie funkcji przedmiotowego obiektu z pominięciem dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez skarżącego, uznanej według wytycznych sądu za kluczowy dowód w sprawie;

b) art. 105 § 1 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania, podczas, gdy nie zachodziła ani przesłanka podmiotowa, ani przedmiotowa do jego umorzenia;

c) art. 6, art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., oraz w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę zebranych dowodów;

d) art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne przyjęcie, że dokumentacja fotograficzna przedłożona przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania, w tym dokumentacja dopuszczona przez PINB jako dowód w sprawie, nie może zostać uwzględniona, bowiem nie odzwierciedla aktualnego stanu faktycznego.

W związku z powyższymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi oraz pisma procesowego z 19 listopada 2021 r., przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.

3. W odpowiedzi na skargę, [...]WINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do oceny decyzji [...]WINB z 23 kwietnia 2021 r. w której utrzymano w mocy decyzję PINB z [...] stycznia 2021 r. umarzającą w całości postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej o charakterze budynku gospodarczo – garażowego (wiaty) przy ul. [...] w [...].

Podkreślić należy, że sprawa była już przedmiotem postępowania przed organami (umorzono postępowanie administracyjne) a WSA w Warszawie w wyroku z 26 września 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 629/19) uchylił rozstrzygnięcie [...]WINB oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji. Sąd wskazał na następujące wytyczne przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy:

- "niezbędne jest dokonanie szczegółowych ustaleń w zakresie przeznaczenia obiektu budowalnego";

- naruszono zasadę zapewniania stronie czynnego udziału w postępowaniu, które przejawiało się w przeprowadzeniu oględzin spornego obiektu bez uczestnictwa skarżącego";

- "stwierdzony przez organ demontaż dwóch ścian ww. obiektu (w jednym przypadku tylko częściowy), uwidoczniony na dokumentacji zdjęciowej załączonej do protokołu oględzin, nie wyklucza zakwalifikowania obiektu jako garażu";

- "(...) możliwe jest także ustalenie, że ww. obiekt stanowi w gruncie rzeczy zadaszone miejsce postojowe";

- "(...) o tym z jakim obiektem mamy do czynienia decyduje w równej mierze sposób jego użytkowania, pełniona funkcja. Wypada zatem zauważyć, że w treści protokołów z oględzin z 23 lutego i 15 czerwca 2018 r. próżno doszukać się jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. W ramach przeprowadzonych oględzin przedmiotowego obiektu nie poczyniono bowiem ustaleń w zakresie jego przeznaczenia, co wprost wynika z treści ww. protokołów, a oparto się jedynie na lakonicznej i gołosłownej deklaracji inwestora. Organ nie dokonał zatem ustaleń w zakresie jaką funkcję pełni sporny obiekt budowlany. Jeżeli intencją inwestora nie jest używanie zadaszonego obiektu, jako miejsca postojowego pojazdów, to stanowisko takie winno znaleźć odzwierciedlenie w jednoznacznych ustaleniach organu w tym zakresie, poczynionych podczas oględzin z udziałem stron i uczestników postępowania";

- organy nie ustosunkowały się do uwag i dowodów zgłaszanych w pismach kierowanych przez stronę, a wskazujących na użytkowaniu spornego obiektu do innych celów, niż wiata ogrodowa;

- "nie zasługują także na aprobatę konkluzje organu odwoławczego, że skarżący kwestionując ustalenia pomiarów dokonanych bez jego udziału, powinien we własnym zakresie zlecić sporządzenie stosownej opinii".

Uchybienie obowiązkowi przyjęcia oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku i niezastosowanie się do wynikających z niej wskazań stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym lub orzeczenia wydanego w kolejnym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jest to naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 153 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 22 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 460/21). W ocenie Sądu, niezasadne są twierdzenia skarżącego, że w niniejszej sprawie naruszono art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez orzekające organy do wiążących zaleceń sądu administracyjnego wynikających z wyroku z 26 września 2019 r. (sygn. akt VIISA/Wa 629/19) a głównie przez ustalenie funkcji przedmiotowego obiektu.

2. WSA w wyroku uchylającym poprzednie decyzje wskazał, że niezbędne jest dokonanie szczegółowych ustaleń w zakresie przeznaczenia obiektu budowalnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...](s. 13 wyroku) oraz zakreślił, że w jego opinii podczas rozpatrywania niniejszej sprawy została naruszona zasada zapewniania stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Biorąc pod uwagę wytyczne Sądu, wskazać należy, że PINB ponownie rozpatrując sprawę przeprowadził dwukrotnie oględziny obiektu budowalnego znajdującego się na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...].

Podczas oględzin przeprowadzonych 17 sierpnia 2020 r. ustalono, że przed obiektem budowanym zaparkowane są dwa auta, zaś wewnątrz "wiaty" od frontu widoczna jest zamontowana plandeka na ruszcie drewnianym. W protokole nr [...] wskazano, że na dzień kontroli nie można jednoznacznie stwierdzić jaka jest docelowa funkcja "wiaty". Oględziny, które miały miejsce 17 sierpnia 2020 r. zostały przeprowadzone bez udziału stron.

Kolejne oględziny w przedmiotowej sprawie zostały przeprowadzone 7 października 2020 r. z udziałem stron, tj. inwestora oraz skarżącego. Zatem kolejne oględziny nastąpiły już zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie, tj. umożliwiono stronom czynne uczestnictwo w oględzinach. Zatem nie został w sprawie naruszony art. 79 k.p.a.

W protokole nr [...] wskazano, że obiekt budowlany znajdujący się na nieruchomości położonej przy ul. [...] w[...] posiada konstrukcje drewnianą, posadowiony jest na siedmiu szt. słupków drewnianych (wym. 0,14 m x 0,14 m) na bloczkach betonowych o wymiarach 0,3 m x 0,3 m. Konstrukcja drewniana posiada dach dwuspadowy pokryty blachodachówką. Wykonano orynnowanie oraz obróbki blacharskie, zaś wierzchnią warstwę wykończeniową podłoża na gruncie stanowi kostka burkowa. Wymiary ścian zewnętrznych konstrukcji drewnianej wynoszą: ściana frontowa od ul. [...] - 5,79 m, od strony ogrodu nieruchomości [...] - 6,04 m, od strony ul. [...] - 5,84 m, a od strony ul. [...]- 6,19. Odległość od ogrodzenia działki w narożniku wynosi 0,78 m x 1,24 m (pomiaru wykonano od fasady wykończonej konstrukcji do osi ogrodzenia). Odległość konstrukcji drewnianej do fasady budynku mieszkalnego wnosi 1,23 m, a do okna budynku wynosi 1,35 m. W dniu oględzin dwie ściany zasłonięte brezentem (od strony ogrodu i ul. [...] - ściana frontowa). Ustalono, że istnieje możliwość przesunięcia brezentu na lince stalowej. Pozostałe dwie ściany od wewnątrz obite płytami drewnianymi, a od zewnątrz zamontowano deski drewniane. Od strony ul. [...] - ściana frontowa wykonano ściankę szkieletową drewnianą - bale 0,7 m x 0,14 m. W protokole nr [...]wskazano ponadto, iż w dniu oględzin w przedmiotowym obiekcie o konstrukcji drewnianej są m. in. sprzęt ogrodniczy (kosiarki, meble), sprzęt do siłowni, rowery, bale drewniane. Wewnątrz obiektu widoczna instalacja elektryczna oraz dwie lampy oświetleniowe. Zgodnie z oświadczeniem L.T. brak jest docelowo zasilania. W uwagach do protokołu zanotowano m. in. oświadczenie J.P. wskazujące, że w wiacie były od 2017 roku parkowane auta. L.T. wskazał zaś, że celem rozwiązania wątpliwości dodatkowo w grudniu 2019 roku została zamontowana ścianka szkieletowa drewniana, która uniemożliwia parkowanie aut.

3. Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyższe ustalenia dokonane podczas oględzin z udziałem stron, organy prawidłowo zakwalifikowały opisany obiekt budowlany jako "wiatę". Podkreślić należy, że zasadnie organy wskazały, że p.b. nie zawiera definicji "wiaty". Powszechnie uznaje się, że "wiata" to budowla składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach. Cechą charakterystyczna takiego obiektu jest lekka budowla. W załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316 ze zm.) wskazano, że "wiata" jest szczególnym rodzajem budynku, stanowiącym pomieszczenie naziemne nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Z orzecznictwa wynika, iż "wiata" jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany (por. wyrok WSA w Krakowie z 22 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1012/15). Zgodnie zaś z art. 3 pkt 2 p.b. "Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach ". Stan faktyczny ustalony podczas oględzin z 7 października 2020 r. umożliwiał zatem sklasyfikowanie omawianego obiektu jako "wiaty" z nie jako "budynku". Z ustaleń protokolarnych wynika, m.in., iż aktualnie w obiekcie przechowywane są m.in. sprzęt ogrodniczy (kosiarki, meble), sprzęt do siłowni, rowery, bale drewniane. Ponadto od strony frontowej została zamontowana ścianka szkieletowa drewniana.

W ocenie Sądu, organy ponownie rozpatrując sprawę organy poprawnie ustaliły funkcję jaką pełni sporny obiekt budowalny. Cechy charakterystyczne jakie posiada przedmiotowy obiekt budowlany nie pozwalają na uznanie, że stanowi on budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. Ponadto należy przyjąć, że jeśli ustalono, iż omawiany obiekt budowlany nie jest budynkiem to należy również ustalić, że nie może mieć do niego zastosowania § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dotyczący minimalnych odległości jakie należy zachować w stosunku do granicy działki). Zatem "wiata" jako obiekt niebędący budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, nie podlega regulacji zawartej w przepisach rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Nie mają więc do wiaty zastosowania normy odnoszące się do odległości pomiędzy zewnętrznymi ścianami budynków, względnie odległości pomiędzy budynkami a granicą sąsiedniej działki budowlanej zawarte w tych przepisach (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 580/17). Uznanie, że "wiata" oznacza lekką, zadaszoną konstrukcję, częściowo lub zupełnie pozbawioną ścian, nie jest naruszeniem reguł znaczeniowych języka polskiego i brak jest podstaw do kwestionowania, że takie rozumienie "wiaty" odbiega od zamiarów ustawodawcy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 18 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 265/13).

4. Zdaniem Sądu, sporny obiekt nie spełnia technicznych przesłanek do zakwalifikowania go jako "budynku" (o którym mowa w art. 3 pkt 2 p.b.), gdyż:

- brak jest wydzielenia z przestrzeni za pomocą stałych przegród budowlanych, przy jednoczesnym posadowieniu konstrukcji drewnianej na 7 szt. słupków drewnianych, dwóch ścian zasłoniętych brezentem, dwóch obitych płytami drewnianymi i dodatkowo od frontu wykonaną konstrukcją szkieletową; wiatę od budynku odróżnia przede wszystkim to, że jest ona pozbawiona wszystkich albo większości przegród zewnętrznych, a także najczęściej jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem (por. wyrok WSA w Gdańsku z 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 389/19);

- w spornym obiekcie składowane są różne sprzęty i nie są parkowane samochody; brak ustawowej definicji "wiaty" oznacza, że kwalifikacja obiektu budowlanego do tego pojęcia wymaga uwzględnienia m.in. jego funkcji; zawsze jednak wskazuje się, że jest to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (deszczem, śniegiem, wiatrem – por. wyrok WSA w Opolu z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 408/18);

- ewentualne parkowanie samochodów ma uniemożliwiać wykonana od frontu w/w konstrukcja szkieletowa;

- aktualnie spornego obiektu nie można zakwalifikować jako posiadającego funkcję garażową;

- zasadniczym kryterium zakwalifikowania danego obiektu jako "wiaty" jest stwierdzenie, że obiekt nie jest zamknięty, a więc nie jest obudowany ze wszystkich albo z większości stron (por. wyrok WSA w Poznaniu z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1022/18).

Oczywiście można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że potencjalny demontaż dwóch ścian spornego obiektu nie wyklucza zakwalifikowania go w przyszłości jako garażu. Jednak za niezakwalifikowaniem spornego obiektu jako "garażu" nie przemawia demontaż dwóch ścian (czyli sam charakter konstrukcji), a ustalony w toku oględzin sposób użytkowania obiektu i funkcja jaką pełni. Co do samej powierzchni przedmiotowego obiektu budowlanego organy zgodziły się z twierdzeniami, iż obecnie ustalane parametry odbiegają od tych jakie zostały ustalone w ramach oględzin dokonanych przed uchyleniem rozstrzygnięć obu organów nadzoru budowlanego. Ustalenie innej powierzchni nie zmieniają jednak przy tym znacząco stanu faktycznego. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. budowa "wiat" o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki została zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.

Zatem z uwagi na powyższe nawet w przypadku ewentualnego przekroczenia powierzchni 35 m2 nie będzie skutkować koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Zasadnie również organy odniosły się do twierdzeń skarżącego wskazujących, że przedmiotowy obiekt jest położony na przedłużeniu parkingu, wprost do bramy wjazdowej na posesję, wskazując, że z faktu położenia samego spornego obiektu nie można wyprowadzić tak daleko idących wniosków co do jego przeznaczenia. Ponadto sam fakt prowadzenia określonej działalności gospodarczej (związanej ze sprzedażą samochodów) nie stanowi, że zasadne jest przyjęcie, iż omawiany obiekt służy do parkowania pojazdów.

Każdy właściciel może rozporządzać własną działką w granicach dopuszczonych przez prawo. Z kolei p.b. oraz akty wykonawcze, które stanowią podstawę działania organów nadzoru budowlanego, czy też przepisy prawa cywilnego, nie zabraniają właścicielowi parkowania pojazdów na własnej nieruchomości. Zatem z samego faktu parkowania samochodów na nieruchomości nie można wywodzić wniosku, iż działka bądź jej część stanowi parking, do którego mają zastosowanie przepisy odnośnie do warunków technicznych. Przyjęcie takiego stanowiska prowadziłoby do uznania, że każdy musiałby parkować samochód w odległościach od granicy sąsiedniej działki, o których mowa w w/w rozporządzeniu. To z kolei byłoby sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W kwestii zaś obecnie zamontowanej konstrukcji szkieletowej frontu, należy wskazać, że organ nadzoru budowalnego nie może z faktu lekkości konstrukcji wnioskować jedynie o jej "chwilowym" charakterze.

Dodatkowo wskazać należy, że dołączone do akt sprawy zdjęcia nie mają wpływu na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia. Organy administracji publicznej każdorazowo są zobowiązane do wydawania rozstrzygnięć zgodnie z aktualnym stanem faktycznym, a nie zgodnie ze stanem faktycznym stwierdzonym chociażby w dacie wszczęcia postępowania. Zmiana stanu faktycznego nie pozwala na rozważania dotyczące tego czym w przeszłości mógł być sporny obiekt. W kwestii zaś argumentacji wskazującej, że nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego na okoliczność parkowania na działce samochodów osobowych oraz wielu aut osobowych, wskazano, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczyło jedynie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej (wiaty).

Nadmienia się jednakże, że brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalniał organu nadzoru budowlanego od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zgodności wykonanych robót z przepisami (w tym o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), sztuką budowlaną, jak też pod kątem występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, co wynika z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b. W/w wykładania wynika m. in. z wyroku z 19 lutego 2015 r. (sygn. akt II OSK 1743/13) NSA, w który podkreślono, że "(...) każdy obiekt budowlany mający być rezultatem robót budowlanych musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 p.b. Jednym z wymogów wskazanych w treści tego przepisu jest konieczność budowania obiektu budowlanego w sposób określony w przepisach. (...) przepisami prawa są także przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego." Biorąc więc pod uwagę uprawnienia organu nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zgodności wykonanych robót z przepisami godzi się wskazać, że omawiana "wiata" zlokalizowana została na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Zgodnie zaś z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustanowionego uchwałą nr [...] Rady [...] z [...] sierpnia 2009 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w rejonie ul. [...] (§ 57) dla jednostki terenowej 11A MN (U) ustala się przeznaczenie terenu podstawowe: teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Należy uznać, że "wiata" znajdująca się na terenie, na którym obowiązują wskazane przepisy planistyczne nie narusza tychże przepisów. Postanowienia MPZP nie zakazują lokalizowania na opisanym terenie "wiat". Ponadto w trakcie przeprowadzonych kilkukrotnie czynności kontrolnych przedstawiciel organu powiatowego nie stwierdził nieprawidłowości samej konstrukcji wiaty, czy też jej nieodpowiedniego stanu technicznego.

3. Podsumowując, ustalenie przez organy stanu faktycznego, w którym przyjęto, że sporny obiekt budowlany o charakterze budynku gospodarczo – garażowego stanowi "wiatę" a nie budynek (garaż, bądź garaż otwarty) uprawniało do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy przestaje istnieć kwestia wymagająca rozstrzygnięcia decyzją administracyjną, tj. gdy brak jest przedmiotu sprawy, to znaczy gdy nie ma materialno-prawnych podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Zatem w ocenie Sądu, wszelkie zarzuty zawarte w skardze należało uznać za niezasadne.

4. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.