Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 970/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 135 , art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 20 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. par. 46 ust. 2 pkt 2, par. 61, par. 62
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 25 ust. 1 pkt 1, art. 3, art. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie : WSA Bożenna Blitek WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W. P. i Z. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 sierpnia 2008 r. nr: [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 sierpnia 2008 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania W. P. i Z. P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] 2008 r. Nr [...], którą orzeczono o wprowadzeniu w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu A., jedn. ewid. A. – miasto, zmiany powierzchni działki ewid. Nr 4614 obj. księgą wieczystą Nr [...] z 0.4181 ha na 0.3724 ha. Decyzja organu odwoławczego oparta została na przepisie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn.zm.).

Z uzasadnienia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy przyjął następujące ustalenia faktyczne i stanowisko prawne.

Starosta zawiadomieniem z dnia 4 grudnia 2007 r. wydanym w trybie § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) zawiadomił W. i Z. małż. P., że w ewidencji gruntów w odniesieniu do działki ewid. 4614 stanowiącej ich własność, wprowadzono w oparciu o wykaz zmian gruntowych przyjęty do zasobu za Nr [...] zmianę powierzchni działki z 0.4181 ha na 0.3724 ha.

Ze zmianą taką nie zgodzili się małżonkowie P. – dalej skarżący – podnosząc, że nabyli działki, których łączna powierzchnia w księdze wieczystej oznaczona jest jako 0.4181 ha i żądali przywrócenia w ewidencji działce 4614 jej dotychczasowej powierzchni.

Decyzją z dnia [...] 2007 r. Starosta orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w części dotyczącej działki ewid. 4614, przez przywrócenie jej powierzchni 0.4181 ha.

Uwzględniając odwołanie obecnie skarżących od tej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] 2008 r. uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Opierając się na zebranym wówczas materiale dowodowym organ odwoławczy ustalił, że działka ewid. 4614 powstała z działek 466/1, 466/3 i 466/7 nabywanych sukcesywnie przez małż. P., a przyjęta w ewidencji dla niej powierzchnia 0.4181 ha uwidoczniona była także w księdze wieczystej [...] założonej dla działki 4614 i stanowiła sumę powierzchni przyjętej dla działek, z których powstała. Organ odwoławczy wskazał na konieczność wyjaśnienia z urzędu przyczyn rozbieżności pomiędzy przyjętą pierwotnie dla działki ewid. 4614 powierzchnią, a powierzchnią przyjętą dla tej działki po jej obliczeniu metodą analityczną ze współrzędnych, przez sięgnięcie do materiałów źródłowych dotyczących działek, z których powstała działka ewid. 4614.

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta decyzją z dnia [...] 2008 r. orzekł o wprowadzeniu w ewidencji gruntów zmiany co do powierzchni działki ewid. 4614 obj. KW [...], przez przyjęcie, że wynosi ona 0.3724 ha w miejsce dotychczasowej 0.4181 ha.

Z przyjętych za podstawę decyzji Starosty ustaleń wynikało, że na przestrzeni lat 1997-2000 r. małżonkowie W. i Z. P. nabywali sukcesywnie od różnych zbywców aktami notarialnymi działki 466/1, 466/3 i 466/7. Nabywane działki utworzone zostały z parcel katastralnych wykazanych w uzasadnieniu decyzji. Powierzchnie parcel katastralnych tworzące działki ewidencyjne 466/1, 466/3 i 466/7 były błędnie obliczone. Działka ewid. 4614, która powstała ze zniesienia wykazem zmian gruntowych Nr [...] geodety M. P. działek ewidencyjnych 466/1, 466/3 i 466/7 miała przyjętą powierzchnię 0.4181 ha, obarczoną błędem, gdyż błędne były powierzchnie tworzących ją działek ewidencyjnych, a te wynikały z błędnie obliczonych powierzchni parcel katastralnych, które je tworzyły poszczególne działki.

Okoliczność błędnego ustalania powierzchni działki ewid. 4614 została ujawniona przy opracowywaniu operatu pomiarowego podziału działek pod projektowaną obwodnicę północno-wschodnią m. A. Operat pomiarowy wraz z projektem mapy podziału działki 4614 oraz wykazem zmian gruntowych przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego za Nr [...] dnia 29.10.2007 r. W ramach opracowywania operatu pomiarowego dokonano czynności przyjęcia granic nieruchomości objętej projektowanym podziałem. Zdaniem organu I instancji powierzchnia działki w jej granicach ewidencyjnych wynosi nie 0.4181 ha lecz 0.3724 ha.

W odwołaniu od tej decyzji W. P. i Z. P. zarzucali, że dotychczasowa powierzchnia działki ewid. 4614 odpowiada sumie powierzchni działek 466/1, 466/3 i 466/7, z których powstała, a powierzchnie tych działek określone były w aktach notarialnych danymi z ewidencji gruntów. Zarzucali także, że dopiero po uchyleniu poprzedniej decyzji, 12 maja 2008 r. organ zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania, a już dnia 3 czerwca 2008 r. wydał decyzję, co wskazywało ich zdaniem, że nie mógł sprawy rzetelnie wyjaśnić.

Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w oparciu o materiał zebrany przed organem I instancji oraz uzyskany w postępowaniu uzupełniającym w postaci przyjętych do zasobów operatów pomiarowych [...] i [...] jako materiałów źródłowych, dokonał dalszych szczegółowych ustaleń.

Działka ewid. 4614 z przyjętą powierzchnią 0.4181 ha powstała w 2004 r. w następstwie zniesienia do niej operatem synchronizacyjnym działek; 466/1 o przyjętej pow. ewidencyjnej, 0.0619 ha, dz. 466/3 o przyjętej pow. ewid. 0.3024 ha i dz. 466/7 o przyjętej pow. ewid. 0.0538 ha. Przyjęta dla działki ewid. 4614 powierzchnia 0.4181 ha stanowiła sumę matematyczną powierzchni działek z których powstała.

Działkę 466/3 nabyli skarżący aktem notarialnym z 18.12.1997 r. jako działkę o powierzchni 0.3024 ha. Działka ta powstała z parcel katastralnych l. kat. 465/2, 465/3, 465/4, 466/3, 466/4 i 466/5, dla których przyjęto liczoną graficznie (tzw. metodą przybliżoną) powierzchnię na 0.3024 ha. Natomiast rzeczywista powierzchnia działki 466/3 w granicach parcel, z których powstała wyliczona metodą analityczną – ze współrzędnych punktów granicznych określających przebieg tych granic wynosi 0.2570 ha.

Aktem notarialnym z 21.07.1999 r. skarżący kupili działkę 466/7 o powierzchni ewidencyjnej 0.0538 ha powstałą z podziału operatem [...] działki 466/6 o pow. 820 m2 , na działki 466/7 i 466/8. W trakcie tego postępowania w celu wydzielenia terenu pod ul. B. ustalono powierzchnię działki 466/8, a dla działki 466/7 przyjęto powierzchnię jako pozostałą różnicę. Rzeczywista powierzchnia działki 466/7 obliczona metodą analityczną w jej granicach ewidencyjnych wynosi 0.0600 ha. Kolejnym Aktem notarialnym z 4.05.2000 r. skarżący nabyli działkę 466/1 o pow. ewidencyjnej 619 m2 (0.0619 ha) mylnie oznaczoną w akcie not. jako 465/1. Działka 466/1 powstała bowiem z parcel katastralnych 466/1 i 465/1, które według wykazu zmian gruntowych miały w sumie taką powierzchnię. Podkreślił organ, że nabywana działka 466/1 nie miała jednoznacznie określonych w terenie granic, gdyż nie były wznawiane punkty graniczne. Obliczona w granicach ewidencyjnych tej działki metodą analityczną jej powierzchnia wynosi 0.0582 ha. Wskazując na powyższe organ odwoławczy ustalił, że głównie dużym błędem równym 0.0454 ha (454 m2 ) obarczona była przyjęta w ewidencji powierzchnia działki ewid. 466/3, nabytej w 1997 r.

Organ odwoławczy wskazał, że postawę tych ustaleń stanowi materiał źródłowy w tym – sporządzone w oparciu o operaty jednostkowe z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego a m.in. operat [...] – jednolite opracowanie w systemie informatycznym operatu ewidencji gruntów i budynków przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego 29.11.2000 r. za Nr [...].

Organ podkreślił, że wynikiem prac informatyczno-geodezyjnych była wykreślona automatycznie z zadanych współrzędnych punktów granicznych załamania granic mapa ewidencyjna w skali 1:1000, na której m.in. zobrazowano jednoznaczny przebieg granic działek 466/1, 466/3 i 466/7 oraz analitycznie ze współrzędnych obliczono powierzchnię dla wszystkich nieruchomości.

Zdaniem organu Odwoławczego przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za Nr [...] w dniu 29.10.2007 r. dokumentacja geodezyjno prawna, sporządzona przez geodetę uprawnionego A. B., na podstawie której zaktualizowano powierzchnię, działki 4614 jednoznacznie określa przebieg granic działki Nr 4614 w wyniku odtworzenia przebiegu granic zewnętrznych działek 466/1, 466/3 i 466/7 w oparciu o materiały źródłowe.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że wprowadzone decyzją zmiany ewidencji uszczuplają powierzchnię działki 4614 wpisaną w księdze wieczystej, organ Odwoławczy wskazał na przepis art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), z którego wynika, iż to właśnie dane z ewidencji gruntów stanowią postawę oznaczania nieruchomości w księdze wieczystej.

Zarazem wskazując przepisy § § 27 i 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122 z późn.zm.), w myśl których oznaczenie nieruchomości na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej i wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów lub budynków lub na podstawie przepisu szczególnego następuje w dziale I-O księgi wieczystej, organ odwoławczy z powołaniem na literaturę i orzecznictwo zajął stanowisko, iż oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej nie jest objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o ks. wiecz. i hipotece), a zatem, że oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej w tym jej powierzchnia mogą ulegać zmianie.

Podkreślając obowiązek organów ewidencyjnych utrzymywania operatu ewidencji gruntów i budynków w stanie aktualizacji, który obejmuje także usuwanie błędnych wpisów w ramach aktualizacji operatu, uznał organ odwoławczy, że obliczona dla działki 4614 analitycznie ze współrzędnych punktów granicznych określających jednoznacznie przebieg granicy, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatem za Nr [...], powierzchnia 0.3724 ha jest prawidłowa, a decyzja organu I instancji podjęta z urzędu zasługiwała na jej utrzymanie w mocy.

Organ wskazał na odrębność postępowania rozgraniczeniowego, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie sporu o zasięg prawa własności, określony położeniem punktów i linii granicznych, których przebieg określa powierzchnię nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli W. i Z. małż. P. Podnosili, że nie zgadzają się na przebieg planowanej drogi po przekątnej działki, że toczyły się rozmowy o sprzedaż części działki pod drogę, ale gdy nie zgodzili się na proponowaną cenę, wszczęto postępowanie, w którym zmniejszono powierzchnię działki. Podnosząc, iż przed rozmowami o wykup części działki organy wydawały dokumenty stwierdzające jej powierzchnię zgodną z wpisem w księgach wieczystych, skarżący wnosili o przeanalizowanie materiałów dotyczących decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał twierdzenie, że analiza porównawcza działek 466/1, 466/3 i 466/7 na bazie mapy katastralnej wykazała różnice pomiędzy przyjętą dla tych działek powierzchnią ewidencyjną, a powierzchnią geodezyjno-analityczną, pomierzoną w tych samych granicach działek, która wynosiła odpowiednio dla działek 466/1 – 0.0582 ha, 466/3 – 0.2570 ha i 466/7 – 0.0600 ha.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn całkowicie innych niż wskazane na jej poparcie.

Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.), przedmiotem kontroli działalności administracji publicznej wywołanej skargą stanowi zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W sprawowaniu tej kontroli zgodnie z treścią art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej ustawa ppsa – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana na tych zasadach kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, prowadzi do wniosku wyrażonego na wstępie.

Zaskarżona decyzja organu Odwoławczego oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odwołują się w swej podstawie do przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn.zm.) – dalej ustawa – oraz do wydanego na jej podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) – zwanego dalej rozporządzeniem.

W myśl przepisu art. 2 pkt 8 powołanej ustawy przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości), rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami i budynkami. Nośnikiem powyższych informacji, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy jest operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków jest Starosta (art. 22 ust. 1 ustawy).

Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu ewidencyjnym prowadzonym w I instancji przez Starostę Powiatu.

Zarzuty skargi wymagają przybliżenia przepisów regulujących tzw. postępowanie ewidencyjne.

Ustawa w przypisie art. 20 określa rodzaje informacji jakie objęte są ewidencją gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust.1 pkt. 1 ustawy, w odniesieniu do gruntów ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jaki zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Są to tzw. informacje przedmiotowe.

Tych przedmiotowych danych - ale tylko w zakresie powierzchni działki 4614 – w jej dotychczasowych granicach ewidencyjnych dotyczyło postępowanie formalnie wszczęte z urzędu przez Starostę zawiadomieniem z dnia 12 maja 2008 r., po uchyleniu poprzedniej decyzji tego organu.

Należy tu przypomnieć, że określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, czyniły to przypisy obowiązującego od 3 czerwca 2001 r. powołanego wyżej Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Z przepisów Rozdziału 3 Rozporządzenia (§ 44 in) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji. Usuwanie zatem błędów lub omyłek ewidencji w ramach "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że nie pozostaje to w sprzeczności z aktualnym stanem prawnym, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć. Nie byłoby więc aktualizowaniem ewidencji wprowadzenie zmian na podstawie dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy, niż wynikający z aktualnie obowiązującego stanu prawnego.

Zawarty w tym samym Rozdziale 3 Rozporządzenia przepis § 47 ust. 3 stanowi, że w wypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych stron lub uzyskania dodatkowych dowodów, Starosta przeprowadza w prawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Ten ostatni przepis w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy stanowi podstawę dokonania zmian w ewidencji w drodze tzw. zgłoszenia, którego tryb reguluje § 48 in Rozporządzenia.

Przyjęcie przez Starostę trybu postępowania administracyjnego do rozpoznania wniosku w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów, obligowało organy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego z zachowaniem jego podstawowych reguł. W szczególności organy zobowiązane były przepisami art. 7 i 77 Kpa do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, z zachowaniem określonych przepisami art. 80 i 81 Kpa reguł jego oceny.

Wojewódzkie Sądy Administracyjne, kontrolując zgodność zaskarżonych aktów z prawem nie zastępują organów administracji w załatwianiu spraw. Z tych względów wyrażone w skardze oczekiwanie dokonania prze Sąd "analizy materiałów dotyczących decyzji", mogło być tylko przesłanką oceny, czy przy rozstrzyganiu sprawy, organy zachowały m.in. wyżej wskazane reguły zbierania w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego i jego oceny, a jeżeli nie to czy dostrzeżone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstawę uchylenia decyzji z przyczyn proceduralnych, może stanowić tylko takie naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania – lit. b), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Idzie więc o tego typu naruszenie przepisom postępowania, które stwarza prawdopodobieństwo, że bez jego naruszenia wynik sprawy mógłby (co wcale nie znaczy, że musiałby), być inny.

Taka sytuacja zachodzi w sprawie.

Przepis § 46 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia zawiera regulację, w myśl której podstawę wprowadzenia zmian stanowić może (poza dokumentami opisanymi w pkt 1,3 i 4) także opracowanie geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykaz zmian danych ewidencyjnych. Elementy wykazu zmian danych ewidencyjnych określa przepis § 46 ust. 3. Jednakże wielokrotnie w orzecznictwie podkreślano, iż obowiązkiem organów jest ocena czy w okolicznościach sprawy opracowanie geodezyjno-kartograficzne mimo przyjęcia do zasobu może stanowić samodzielną i wystarczającą podstawę do wprowadzenia zmian (Por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 2008.04.16 III SA/Kr 119/08, Lex Nr 510289).

Zgodnie z § § 61 i 62 Rozporządzenia powierzchnia czyli tzw. pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu granic ewidencyjnych. Taka regulacja oznacza, iż granic ewidencyjnych nie dostosowuje się do powierzchni, lecz to przebieg granic wyznacza ten obszar – pole, którego obmiar odpowiada powierzchni granic. Podkreślając tę okoliczność, że zaskarżona decyzja nie wprowadza zmian co do przebiegu granic działki ewidencyjnej 4614 oznaczonych w obowiązującej ewidencji, akcentowały organy, iż błąd w przyjętej w tych granicach dla tej działki powierzchni 0.4181 ha wynikał z błędów powierzchni przyjmowanych w ewidencji gruntów dla sukcesywnie nabywanych w latach 1997-200 działek 466/1, 466/3 i 466/7, z których w 2004 r. wykazem zmian gruntowych utworzono działkę 4614, ale z kolei nabywane działki obarczone były błędem powierzchni parcel katastralnych, z których powstały.

Oceniając ustaloną w operacie przyjętym do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego za Nr [...] z dnia 29.10.2007 r. powierzchnię działki 4614 na 0.3724 ha jako prawidłową, wskazywały organy, że została ona obliczona powszechnie znaną jako dokładniejszą tzw. metodą analityczną (ze współrzędnych) a nawet dokonywały weryfikacji tego opracowania przez nawiązanie do operatu pomiarowego [...] – również przyjętego do zasobu – a służącego za podstawę opracowania w 1999 r. mapy numerycznej, na której figurowały działki ewid., z których utworzono działkę 4614.

Jednakże organy przeoczyły, że prosta suma przyjętych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powierzchni analitycznych-geodezyjnych w granicach ewidencyjnych dla działek 466/1 – 0.0582 ha, 466/3 – 0.2570 ha, a dla działki 466/7 – 0.0600 ha, daje powierzchnię 0.3752 ha a nie przyjętą w operacie z 2007 r. powierzchnię 0.3724 ha.

Mimo przekonującej generalnie argumentacji co do przyczyn, różnic powierzchni przyjmowanych dla parcel, z których powstały w/w działki, a następnie działka ewid. 4614, nie dostrzegły organy tej rozbieżności, a w konsekwencji nie wyjaśniły, czy przyjęta w operacie pomiarowym z 2007 r. powierzchnia jest rzeczywiście prawidłowa a wynikająca z sumy powierzchni działek, z których powstała dz. 4614 różnica mieści się w granicach dokładności zapisu (§ 62).

Jest to jedyne uchybienie, niedostrzeżone także przez skarżących, które skutkuje uwzględnieniem skargi.

Zarzuty skargi nie są natomiast uzasadnione.

Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych. Powyższy przepis powtarza regulację zawartą w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn.zm.), zgodnie z którą dane z katastru nieruchomości, a zatem właśnie z ewidencji gruntów (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) stanowią podstawę oznaczania nieruchomości w księdze wieczystej. Dane w księdze wieczystej dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej. Precyzuje to § 28 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122 z późn.zm.). Identyczną regulację zawierają przepisy § § 15 i 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i powadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. Nr 162, poz. 1575 z późn.zm.).

Nie narusza zatem prawa stanowisko organów prowadzących ewidencję gruntów, że to dane z ewidencji służą m.in. do określenia powierzchni działki (nieruchomości) w księdze wieczystej, a nie stanowisko skarżących, że przypisana w księdze wieczystej powierzchnia objętej nią nieruchomości jest dla organów wiążąca i niezmienna.

Zgodne z prawem jest także stanowisko organów, że oznaczenie nieruchomości stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zawarte jest w dziale I-0 księgi wieczystej.

Natomiast w powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji piśmiennictwie i orzecznictwie Sądu Najwyższego znajduje potwierdzenie pogląd, iż elementy oznaczania nieruchomości zawarte w dziale I-0 księgi wieczystej, a w tym jej powierzchnia, nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3), ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5).

Oznacza to, iż wpis w księdze wieczystej powierzchni działki 4614, nie stanowił przeszkody dla ustalenia w postępowaniu ewidencyjnym, że powierzchnia tej działki, w tych samych granicach może być inna.

Jednakże dopiero ostateczna decyzja ustalająca tę powierzchnię, może stanowić podstawę do zawiadomienia sądu wieczystoksięgowego przez organ prowadzący ewidencję, w trybie art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece o niezgodności danych z katastru nieruchomości z oznaczania nieruchomości.

Okoliczność, że formalne wszczęcie postępowania z urzędu nastąpiło zawiadomieniem z dnia 12 maja 2008 r., a decyzja organu I instancji zapadła 3 czerwca 2008 r., sama przez się nie dowodzi w okolicznościach sprawy, że skarżący byli pozbawieni możliwości czynnego udziału w sprawie. Przeciwnie właśnie wszczęcie postępowania z urzędu było następstwem uznania przez organ odwoławczy zarzutów odwołania skarżących od pierwszej decyzji Starosty.

Akta sprawy dowodzą, iż skarżący brali aktywny udział w postępowaniu.

Trzeba też podkreślić, iż poza przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, a więc i poza zakresem kontroli wyznaczonym przepisem art. 134 § 1 ppsa pozostawała kwestia prawidłowości czynności podjętych w postępowaniu związanym z podziałem działki 4614, w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności akcentowany w skardze brak zgody na przebieg projektowanej drogi po przekątnej działki. W tym zakresie skarżący są uczestnikami postępowania o podział nieruchomości i służą im środki przewidziane przepisami mającymi zastosowanie w tym postępowaniu.

Jedynie wymagane w toku tego postępowania ustalenie powierzchni działki ulegającej podziałowi, stanowiło podstawę opracowania geodezyjno-kartograficznego, z którego wynikła rozbieżność tej powierzchni z przyjętą w dotychczasowej ewidencji gruntów.

Ponownie rozpatrując zatem wszczętą z urzędu sprawę w przedmiocie zmian powierzchni działki ewid. 4614 w dotychczasowych jej granicach ewidencyjnych, wyjaśnią organy czy przyjęta w operacie Nr [...], wpisanym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dla tej działki nowa powierzchnia jest prawidłowa i może nie odpowiadać sumie obliczonej metodą analityczną powierzchni działek, z których powstała, oraz czy ewentualna różnica mieści się w dopuszczalnych granicach dokładności zapisu.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w I punkcie sentencji wyroku na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec treści uchylonych decyzji w oparciu o przepis art. 152 w/w ustawy orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zgodnie z art. 152 zd. II rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.