Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1216/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 88 ust. 1, art. 101 ust. 1, art. 107 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: par. 4 ust. 1 pkt 2-5, par. 5 ust. 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

SENTENCJA

Dnia 11 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] 2017 roku Nr [...] w przedmiocie prawa do wzrostu uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Raportem z dnia 12 sierpnia 2016 r. M. B. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w J. o ponowne przeliczenie wysługi lat pracy oraz o spłatę należności pieniężnych z tego tytułu za okres trzech lat wstecz. Skarżący wskazał, że w okresie od dnia 15 kwietnia 2006 r. do dnia 15 września 1997 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w J. na podstawie art. 6f w zw. z art. 101 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 z późn. zm.), § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia zasadniczego oraz ustalania wysługi lat, od którego jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1236) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu prascy (Dz.U. z 1990 r., nr 54, poz. 310 z późn. zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom (Dz. U. z 2002 r., nr 100, poz. 913 z późn. zm.), ustalił wobec M. B. na dzień przyjęcia do służby, tj. na dzień 5 maja 2009 r., wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego: 8 lat, 7 miesiące, 20 dni oraz określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 12 sierpnia 2016 r. w wysokości 15%.

Decyzją nr [...] z dnia 19 grudnia 2016 r., znak [...], Komendant Powiatowy Policji w J. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") odmówił M. B. zaliczenia spłaty należności pieniężnych za okres trzech lat wstecz z tytułu wysługi lat za okres pracy w rolnictwie, naliczonej w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] 2016 r.

W uzasadnieniu organ I instancji omówił wniosek z dnia 12 sierpnia 2016 r. oraz rozkaz personalny z dnia 6 października 2016 r., wyjaśniając zarazem, że spłata rozważanych należności przysługuje od dnia złożenia dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat.

Po rozpoznaniu odwołania M. B., Komendant Policji decyzją nr [...] z dnia [...] 2017 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia 19 grudnia 2016 r. i umorzył postępowanie administracyjne. Organ II instancji uznał, iż kwestia wskazana w decyzji z dnia 19 grudnia 2016 r. została już załatwiona w rozkazie personalnym z dnia 6 października 2016 r., który opiera się m.in. na art. 106 powołanej ustawy o Policji. Tym samym sprawa, której dotyczyła decyzja z dnia 19 grudnia 2016 r., została już zakończona. Rozstrzygnięcie z dnia 6 października 2016 r. korzysta przy tym z ochrony wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. i podlega weryfikacji tylko w jednym z trybów nadzwyczajnych. Organ wyjaśnił, iż z tej przyczyny należało uchylić decyzję z dnia 19 grudnia 2016 r. i umorzyć postępowanie administracyjne.

M. B. zaskarżył powyższą decyzję z dnia [...] 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Wyrokiem z 27 lipca 2017 r. o sygn. akt II SA/Po 351/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Policji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zauważył, iż w raporcie z dnia 12 sierpnia 2016 r. M. B. wniósł (1) o ponowne przeliczenie wysługi lat pracy oraz (2) o spłatę należności pieniężnych z tego tytułu za okres 3 lat wstecz. W piśmie tym skarżący zawarł zatem dwa żądania. W ocenie Sądu rozkazem personalnym nr [...] z dnia 6 października 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w J. rozstrzygnął o pierwszym żądaniu, opisanym w raporcie z dnia 12 sierpnia 2016 r. Dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w akta sprawy Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organu II instancji, że rozkaz personalny z dnia 6 października 2016 r. załatwiał oba żądania wskazane w raporcie z dnia 12 sierpnia 2016 r. Zdaniem Sądu wymienione rozstrzygnięcie z 6 października 2016 r. należy raczej kwalifikować jako decyzję częściową, na co wskazuje w szczególności fakt oczekiwania przez organ I instancji na opinię prawną co do zasadności wypłaty rozważanych należności za okres trzech lat wstecz. Wprawdzie sentencja rozkazu personalnego z dnia 6 października 2016 r. zawiera stwierdzenie: "określam termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 12 sierpnia 2016 roku w wysokości 15%", niemniej sformułowanie to w kontekście wszystkich okoliczności sprawy oraz uzasadnienia tegoż rozkazu należy rozumieć jedynie jako oznaczenie wysokości wzrostu uposażenia w konkretnej dacie. Wobec tego Sąd uznał, że Komendant Powiatowy Policji w J. załatwił w rozkazie personalnym z dnia 6 października 2016 r. tylko pierwsze żądanie dotyczące ustalenia wysługi lat. Konsekwentnie zatem żądanie wypłaty należności z tytułu ustalenia wysługi lat za okres trzech lat wstecz wymagało wydania odrębnego rozstrzygnięcia. Kwestii tej dotyczyła wymieniona decyzja Powiatowego Komendanta Policji z dnia 19 grudnia 2016 r. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska Komendanta Policji, w świetle którego postępowanie w zakresie omawianej wypłaty należało umorzyć. W konsekwencji Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja z dnia 9 lutego 2017 r. okazała się wadliwa, gdyż organ II instancji naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wyjaśnił przy tym, iż ze względu na przedmiot rozpatrywanej sprawy sądowoadministracyjnej niemożliwe było wypowiedzenie się co do merytorycznej zasadności przyznania skarżącemu omawianej spłaty. Kwestię tę powinien bowiem rozstrzygnąć organ II instancji, rozpoznający odwołanie.

Ponownie rozpoznając odwołanie M. B.., Komendant Policji decyzją z [...] 2017 r. o nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w J. nr [...] z dnia 19 grudnia 2016 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 101 ust. 1, art. 105 ust. 2 oraz art. 107 ust. 1 i 3 ustawy o Policji oraz § 5 ust. 1 , 2, 3 i 4 rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od których jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. 2015 r., poz. 1236 ze zm.).

Zdaniem organu z powyższych regulacji wynika obowiązek organu określenia uposażenia policjanta, w tym dodatku za wysługę lat, na dzień przyjęcia do służby. Natomiast w przypadku, gdy policjant zwróci się z wnioskiem o zaliczenie okresów pracy, których nie udokumentował przy przyjęciu do służby - wszelkie inne zmiany uposażenia winny być przez organ uwzględniane na bieżąco - zgodnie z zaistnieniem takiej zmiany, czyli poprzez wydanie odpowiedniego rozkazu albo poprzez złożenie raportu tak jak miało to miejsce w niniejszym przypadku. Według organu to z dniem przedstawienia niezbędnej dokumentacji poświadczającej pracę w Mracina Bojaruna w gospodarstwie rolnym rodziców, powstało roszczenie do przyznania zwiększonego uposażenia i jednocześnie w przypadku zwłoki ze strony organu, rozpoczął bieg termin przedawnienia do dochodzenia świadczenia. Inne rozumienie instytucji przedawnienia, w oderwaniu od daty jego wymagalności, tj. daty zażądania świadczenia, uważa się za niedopuszczalne i abstrahowałoby od pojęcia wymagalności danego świadczenia, które to pojęcie jest immanentnie związane z instytucją przedawnienia i bez którego to pojęcia cała instytucja przedawnienia nie ma logicznego uzasadnienia. W rozpatrywanej sprawie z porównania dat złożenia dokumentacji - 12 sierpnia 2016r. i wydania rozkazu personalnego nr [...] z dnia 6 października 2016r. o wzroście uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat ze skutkiem od 12 sierpnia 2016r., żadna zwłoka nie wystąpiła.

Według Komendanta Wojewódzkiego organ I instancji nie mógł w niniejszej sprawie (rozstrzygniętej rozkazem personalnym nr [...] z dnia 6 października 2016r.) ustalić innej daty wzrostu uposażenia, jak również zastosować konstrukcji wypłaty świadczenia, jakiej domaga się odwołujący, gdyż data wymagalności świadczenia była datą złożenia w dniu 12 sierpnia 2016r. raportu wraz z załączonymi dokumentami, na podstawie których organ dokonał zaliczenia okresu dotychczas nieudokumentowanego przez mł.asp. M. B. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.

Stwierdzono, że zastosowanie koncepcji - spłaty trzech lata wstecz od daty złożenia raportu, której żąda odwołujący, sprowadzałoby się w istocie do uznania wymagalności roszczenia sprzed daty jego zgłoszenia, czyli przed zaistnieniem okoliczności uzasadniających wzrost uposażenia. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że przed przyjęciem do służby w Policji mł.asp. M. B. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, jednakże okoliczność ta została przed organami Policji ujawniona dopiero w trakcie służby. Zatem okoliczność ta nie może kreować wymagalności roszczenia ze skutkiem wcześniejszym niż data jej wykazania, która jest również datą rozpoczęcia biegu roszczenia. Reasumując, organ uznał, iż brak jest podstaw do wypłaty procentowego wzrostu uposażenia za trzy lata wstecz od daty złożenia wniosku (raportu) o zwiększenie wysługi lat dla celów uposażeniowych.

M. B. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Skarżący podniósł, iż w świetle art. 106 ustawy o Policji wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, a wysokość wynagrodzenia zasadniczego, którego wysokość jest zależna od posiadanej wysługi lat, powinna wzrastać od początku służby.

Z powodu, iż roszczenie o uposażenie ulega przedawnieniu, policjant traci prawo do przedawnionych roszczeń. Tak więc możliwym do uzyskania jest tylko uposażenie, co do którego roszczenie nie uległo przedawnieniu. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. W konsekwencji policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu na nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. W przypadku, gdy już w dacie przyjęcia do służby legitymuje się on wymaganą wysługą lat, to już z tym dniem nabywa uprawnienie do wzrostu uposażenia. Uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje poprzez złożenie wniosku, a następnie wydanie stosownej decyzji (rozkazu personalnego). Czynności te nie stanowią jednak podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Wydana w tym przedmiocie decyzja (rozkaz personalny) ma zatem charakter deklaratoryjny.

Odpowiadając na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zauważył, co następuje;

Skarga zasługiwała na uwzględnienie

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zauważyć nadto należy, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Powyższe oznacza, iż zarówno organ II instancji jak i Sąd rozpoznający skargę M. B. na decyzję Komendanta Policji z dnia 19 października 2017 r. związane są oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z 27 lipca 2017 r. o sygn. akt II SA/Po [...]. W wyroku tym Sąd jednoznacznie uznał, iż rozkaz personalny z nr [...] z dnia 6 października 2016 r. nie zawierał rozstrzygnięcia w zakresie spłaty należności pieniężnych z tytułu wysługi lat za okres pracy w rolnictwie, za okres trzech lat wstecz.

Rozpoznając niniejszą skargę stwierdzić należy, iż Komendant Policji zastosował się do zaleceń zawartych ww. wyroku i rozpoznał merytorycznie odwołanie M. B., niemniej rozstrzygniecie to zapadło z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo policjanta do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. W. uposażenia zasadniczego jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej przez funkcjonariusza wysługi lat (art. 101 ust. 1 ustawy o Policji). Ustalenie posiadanej przez policjanta wysługi lat ma zatem istotne znaczenie dla wysokości jego uposażenia. Zasady obliczania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. W rozdziale 2 tego rozporządzenia wyszczególniono okresy zaliczane do przedmiotowej wysługi lat (§ 4 rozporządzenia) oraz określono tryb postępowania w tych sprawach (§ 5 rozporządzenia). Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1. ( § 5 ust. 3 rozporządzenia ). Z kolei § 5 ust. 4 stanowi, iż termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Treść powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że w momencie przyjmowania do służby policjantowi ustala się okresy zaliczane do wysługi lat, od której zależy wysokość należnego uposażenia. Zasadą zatem jest, że podstawową wysługę ustala się na dzień przyjmowania policjanta do służby, zaliczając do tej wysługi wszystkie poprzednie okresy służby i inne równoważne okresy zatrudnienia. Niemniej realizacja tej zasady jest możliwa tylko wówczas, gdy funkcjonariusz już w momencie podejmowania służby w Policji przedłoży wszystkie niezbędne w tym zakresie dokumenty. Natomiast jeżeli takie dokumenty policjant przedstawi dopiero w czasie pełnionej służby, to prawodawca w przepisach powołanego rozporządzenia dopuścił możliwość zmiany wysługi lat ustalonej na dzień przyjęcia do służby w Policji poprzez zaliczenie policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów pracy wykonywanej przed podjęciem służby w Policji (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Powyższe oznacza, że policjant, który przy przyjęciu do służby nie wykazał wszystkich zaliczanych okresów, może to uczynić później, nie tracąc prawa do ich uwzględnienia przy ustalaniu przedmiotowej wysługi. Po przedłożeniu dokumentów odnoszących się do okresów, które podlegają w Policji zaliczeniu do wysługi lat, funkcjonariusz może wnioskować o zaliczenie mu dalszych, dotychczas nieudokumentowanych okresów. Realizacja takiego żądania następuje w drodze decyzji modyfikującej ustaloną wysługę lat z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

Na gruncie niniejszej sprawy zaistniał spór co do daty, od której przysługuje skarżącemu wyższe uposażenie - czy od daty złożenia udokumentowanego wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym (jak twierdzą organy policyjne), czy też od daty ustalonej przy uwzględnieniu przepisów o przedawnieniu (co podnosi skarżący).

Istota sporu sprowadzała się zatem do wykładni § 5 ust. 4 rozporządzenia, tj. do określenia terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w sytuacji, gdy udokumentowanie przez niego dodatkowego okresu zaliczanego do wysługi lat, istniejącego faktycznie już w dniu przyjęcia do służby, nastąpiło później, czyli dopiero w czasie pełnionej służby.

W myśl wskazanego przepisu termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. W licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż przy dokonywaniu wykładni powołanego przepisu rozporządzenia konieczne jest zwrócenie uwagi na zawarte w nim określenie "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu". Dotyczy ono terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia w określonej procentowo wysokości, w powiązaniu z wynikającą z decyzji zmianą wysługi lat. Konieczność określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia wynika z treści art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z tym przepisem roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia takich roszczeń, w myśl art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Analiza tego ostatniego przepisu prowadzi do wniosku, że dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr - tak jak wymaga tego przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia - przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. W konsekwencji policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu na nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.

Policjant nabywa zatem prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. W przypadku, gdy już w dacie przyjęcia do służby legitymuje się on wymaganą wysługą lat, to już z tym dniem nabywa uprawnienie do wzrostu uposażenia. Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje poprzez złożenie wniosku, a następnie wydanie stosownej decyzji (rozkazu personalnego), która ma charakter deklaratoryjny. Przy czym te czynności nie stanowią podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów, stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, a więc przerywa bieg przedawnienia.

Zaprezentowana wyżej wykładnia została uznana jako prawidłowa w szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. m.in. wyroki NSA z 2 lutego 2016 r. o sygn. akt I OSK [...], z dnia 19 lutego 2016 r. o sygn. akt I OSK [...], z dnia 22 września 2017 r. o sygn. akt I OSK [...] oraz 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK [...] – wszystkie orzeczenia są dostępne na: [...]) i jest w pełni podzielona przez skład orzekający w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż skarżący prawo do wzrostu uposażenia z tytułu większej wysługi lat nabył nie z dniem złożenia wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym, ale wcześniej. Prawo to istniało już w dniu przyjęcia do służby, a ponieważ przerwanie biegu przedawnienia tego prawa zostało dokonane w dniu 12 sierpnia 2016r., tj. w dniu wpłynięcia wniosku do organu, to termin nabycia prawa należnego funkcjonariuszowi do wyższego uposażenia z tytułu wysługi lat winien uwzględniać okres nieprzedawniony - trzy lata przed złożeniem wniosku.

Z powyższych względów, z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy § 5 ust. 2 - 4 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., w zw. z art. 107 ustawy o Policji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Policji winien uwzględnić wyżej dokonaną wykładnię powołanych przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzenia wykonawczego z 6 grudnia 2001 r., i ustalić wysokość należnego skarżącemu uposażenia za stosowny okres poprzedzający złożenie raportu z 12 sierpnia 2016r.