Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 230/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środka zastępczego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz skarżącej K. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2018 poz. 2096. dalej: k.p.a.), art. 52a ustawy

z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tekst jednolity Dz.U. 2012 poz. 124, dalej: u.p.n.), w związku z art. 7 ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (DZ. U. 2019 poz. 59), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...].12.2018 r. K. W., od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2018 r., w której to:

1. wymierzył K. W. karę pieniężną w kwocie [...] zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych,

2. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności – utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniach [...].04.2015 r., [...].05.2015 r. [...].05.2015 r., w obecności sprzedawcy K. W. pracownicy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. oraz funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w R., w związku z podejrzeniem wprowadzania do obrotu środków zastępczych, przeprowadzili 3 kontrole w sklepie "[...]" przy ul. Ż. [...],[...]-[...] R., a ich wyniki zapisano w protokołach kontroli. W trakcie kontroli zabezpieczono [...] szt. opakowań, których sposób oznakowania wskazywał, iż mogą to być środki zastępcze. Z wyżej wymienionych protokołów kontroli wynika, iż sprzedawcą w sklepie "[...]" przy ul. Ż. [...] w R. była K. W.. Badania przeprowadzone w Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym Policji w W. (sprawozdania nr [...]:[...],[...],[...],[...],[...],[...] z dnia [...].06.2015 r., oraz [...] : [...],[...],[...],[...] z dnia [...].06.2015 r.) pobranych

w trakcie kontroli produktów potwierdziły obecność w nich substancji: [...],[...], potwierdzając tym samym, że zabezpieczone podczas ww. kontroli produkty spełniają definicję środka zastępczego określoną w art. 4 ust. 27 u.p.n.

W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. zawiadomił stronę postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego

i o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w dniu [...].09.2018 r., a następnie wydał decyzję z dnia [...].11.2018 r. nr [...]w której działając na podstawie art. 52a u.p.n. wymierzył K. W. karę pieniężną w kwocie[...] zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych.

Od powyższej decyzji strona odwołała się w ustawowo przewidzianym terminie. W zaskarżonej decyzji strona zakwestionowała stwierdzenie jakoby wprowadzała do obrotu środki zastępcze, jak również to, iż odmówiła podpisania upoważnienia do kontroli, protokołów kontroli oraz przekazania dokumentów właścicielowi sklepu. Wyjaśniła, że nie wprowadzała do obrotu środków zastępczych ani nowych substancji psychoaktywnych jako sprzedawca w sklepie "[...]" podczas kontroli w dniach [...].04.2015 r., [...].05.2015 r., [...].05.2015 r. ani żadnego innego dnia. Skarżąca podkreśliła brak świadomości co do tego, iż oferowane przez nią produkty zawierają

w swoim składzie substancje psychoaktywne.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. po zapoznaniu się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją stwierdził, co następuje:

Zarzuty zawarte w odwołaniu nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. rozpatrując powyższą sprawę podjął niezbędne działania do wyjaśnienia stanu faktycznego, rzetelnie rozpatrzył całokształt materiału dowodowego oraz wydał przedmiotową decyzję zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. będący zobowiązany art. 4 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w którym to określony jest zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej tj. "Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne,

w szczególności dotyczących: pkt 9a) zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii", oraz art. 52a. ust. 2 u.p.n. "Karę pieniężną, o której mowa w ust.1, wymierza, w drodze decyzji, państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub nowej substancji psychoaktywnej", a w związku z powyższym przeprowadził postępowanie administracyjne w zakresie wprowadzania do obrotu środków zastępczych przez K. W., dopełniając tym samym zadania do niego należącego.

Zgodnie z art. 44 b u.p.n. zakazane jest wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Przepis art. 4 pkt. 27 zawiera legalną definicję środka zastępczego, w myśl którego "środek zastępczy — substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowe] lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów".

Wyniki badań produktów zabezpieczonych w lokalu przy ul. Ż. [...]

w R. (sprawozdania nr [...]:[...],[...],[...],[...],[...],[...] z dnia [...].06.2015 r., oraz [...]: [...],[...],[...],[...] z dnia [...].06.2015 r.) potwierdziły, że są to środki zastępcze, gdyż w ich składzie stwierdzono obecność substancji o nazwach: [...],[...]. Ich negatywne działanie opisano w ww. sprawozdaniach.Z badań wynika, iż są to m.in. problemy sercowe, tj. wzrost pulsu, bóle w klatce piersiowej, problemy w widzeniu, problemy w chodzeniu, ataki paniki, silne pocenie się; halucynacje wizualne i psychozy, rozdwojenie jaźni przez 24 godziny, częstoskurcz, nadciśnienie, rozszerzenie źrenic, suchość w ustach, zwiększona czujność, tłumienie apetytu i pragnienia, niepokój, bezsenność, utrata świadomości, utrudnione oddychanie w skrajnych przypadkach śmierć. Informacje te ponad wszelką wątpliwość potwierdzają negatywny wpływ tych substancji dla zdrowia lub życia ludzi.

Środki zastępcze, niejednokrotnie będąc analogami strukturalnymi znanych narkotyków, w większości opierają się na sztucznie syntetyzowanych składnikach, co do których dokładnego działania nie ma żadnych badań. Dlatego też paradoksalnie są one jeszcze bardziej niebezpieczne od przebadanych i sklasyfikowanych substancji narkotycznych. Ponadto "dopalacze" produkowane są często z zanieczyszczonych substancji, bez należytej kontroli i testów co do ich wpływu na ludzki organizm powoduje to, że ich działanie jest jeszcze bardziej nieprzewidywalne, a skutki zatrucia są trudne w leczeniu, co zwiększa ryzyko trwałych uszkodzeń narządów wewnętrznych

i zgonów. Ponadto nie podaje się na ich opakowaniach prawdziwego i pełnego składu, co dodatkowo utrudnia i przeciąga czas właściwego dobrania leczenia. Szkodliwość produktów zwanych dopalaczami była wielokrotnie podnoszona zarówno w mediach jak i przez ustawodawcę, który wyraźnie zakazał obrotu tymi produktami w jakiejkolwiek formie.

W art. 4 pkt. 34 u.p.n. przedstawiona została definicja wprowadzania do obrotu, czyli cyt.: "udostępnienie osobom trzecim. odpłatnie lub nieodpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych. prekursorów lub środków zastępczych". Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., popartym przyjętą linią orzecznictwa, wprowadzanie do obrotu środków zastępczych jest to cyt.: "udostępnienie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącymi ich konsumentami, jak i będącymi ich konsumentami tj. nabywającymi w celu własnego spożycia"- wyrok WSA z dnia 27.02.2017 r., sygn. akt lV SA/Gl 674/16 oraz " u.p.n., definiując "wprowadzanie do obrotu " nie ogranicza bowiem tego pojęcia wyłącznie do osoby bądź podmiotu, który fizycznie wręcza dany środek innej osobie. Ustawa mówi o udostępnianiu takich środków osobom trzecim, co jest pojęciem znacznie szerszym niż dawanie, wręczanie, przekazywanie; "udostępnianie" to "pozostawanie do dyspozycji ", nie musi nawet wiązać się : żadna aktywnością. Ale może polegać na przyzwoleniu, na biernej postawie. Analiza systemowa i funkcjonalna przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że przez udostępnianie należy rozumieć więc także samo "stwarzanie możliwości " nabycia takich środków" - wyrok WSA z dnia 28.06.2016 r. sygn. akt 11 SA/Lu 276/16.

Tym samym ww. definicja została wyczerpana wobec K. W..

Podkreślić należy, że analizowane postępowanie dotyczy wprowadzania do obrotu środków zastępczych przez K. W., która przebywała w lokalu przy ul. Ż. [...] w charakterze sprzedawcy. Stanowisko odnośnie wprowadzania do obrotu przez sprzedawcę szczegółowo zostało zaprezentowane przez WSA

w Gliwicach w wyroku z dnia 17.10.2016 r. sygn. akt: lV SA/Gl 296/16, w którym to cyt.: "zasadniczą kwestią jest to, czy sprzedawca może być uznany za osobę wprowadzającą środki zastępcze do obrotu. (...) Otóż zgodnie z art. 4 pkt 34 u.p.n. wprowadzeniem środków zastępczych do obrotu jest ich udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie. Podobnie jak bez znaczenia jest rola i status tych osób trzecich w procesie dystrybucji owych środków, tak i karze pieniężnej podlega każda osoba uczestnicząca w procederze wprowadzania środków zastępczych do obrotu, gdyż wymierza się ją każdemu podmiotowi udostępniającemu te środku osobom trzecim (por. wyrok NSA : dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 975/14. dostępny w" Internecie). Z punktu widzenia normy art. 52a u.p.n. obojętne jest zatem zarówno to, czy dane udostępnienie środka zastępczego było pierwotnym, czy też kolejnym etapem wprowadzenia do obrotu, jak również to, jaką rolę spełniała osoba udostępniająca środek zastępczy a więc, czy działała na własny rachunek, czy w ramach współsprawstwa, w tym w ramach łączącego ja stosunku prawnego : inną osobą (np. stosunku pracy, zlecenia). Tym samym karze pieniężnej podlega zarówno prowadzący sklep, jak i zatrudniony w nim sprzedawca, dokonujący bezpośrednio udostępnienia środka zastępczego osobie trzeciej. Rola i status poszczególnych osób może mieć natomiast znaczenie przy ustalaniu wysokości kary. Zaznaczyć wypadnie wyraźnie, że nie ma żadnych powodów do zastosowania jakiejś ścieśniającej wykładni w powyższym zakresie. Przeciwnie wyklucza ją szczególna szkodliwość obrotu środkami zastępczymi. których używanie przeważnie przez młodych ludzi, rujnuje ich zdrowie i funkcjonowanie w społeczeństwie, a nawet prowadzi do tragedii o których często informują media".

Prezentowane wyżej stanowisko jest powszechnie stosowane (wyrok WSA

z dnia 26 czerwca 2018 r.. sygn. akt lll SA/Kr 80/18; wyrok WSA z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt 11 SA/Po 740/17; wyrok WSA z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 674/16; wyrok WSA z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt 11 SA/Bd 1005/16).

W związku z powyższym K. W. prawidłowo została uznana za stronę postępowania. Dopuściła się złamania zakazu odkreślonego w art. 44b u.p.n. Konsekwencją złamania ww. zakazu było wszczęcie postępowania administracyjnego oraz wydanie decyzji na podstawie art. 52a u.p.n. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł, za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych.

Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących braku świadomości popełnionego czynu należy wskazać, iż zasady odpowiedzialności administracyjnej nie pozwalają na ich uwzględnienie.

Odpowiedzialność administracyjna, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie ma charakter zobiektyzowany. Bez znaczenia jest to, czy podmiot spełnia określone przesłanki składające się na stronę podmiotową czynu w ujęciu prawnokarnym. To w przypadku odpowiedzialności karnej niezbędne jest wskazanie, czy strona miała świadomość znamion określonego czynu zabronionego i czy działała

z zamiarem ich realizacji.

Kolejnym elementem odpowiedzialności karnej, który nie znajduje odpowiednika na gruncie prawa administracyjnego jest przypisanie oskarżonemu znamion winy

w odniesieniu do konkretnego czynu. W związku z powyższym nie można pominąć udziału skarżącej w procesie wprowadzania do obrotu środków zastępczych.

Nie można zgodzić się również ze stanowiskiem zawartym w odwołaniu, że K. W. nie miała świadomości charakteru oferowanych do sprzedaży produktów. W jej obecności, w asyście funkcjonariusza Policji, pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w R. przeprowadzili trzy kontrole podczas których zabezpieczyli łącznie [...] szt. opakowań "podejrzanych produktów", co znajduje swoje odzwierciedlenie w protokołach kontroli (nr [...] z [...].04.2015 r., [...] z [...].05.2015 r., [...] z [...].05.2015 r.)

Taka ilość z pewnością miała posłużyć do sprzedaży. Jeśli nawet podczas pierwszej kontroli nie miała świadomości co do statusu oferowanych produktów, to trudno jest uwierzyć, że była tego nieświadoma podczas kolejnych kontroli.

Ponadto argument strony, iż nigdy nie odmówiła podpisania dokumentów są sprzeczne ze stanem faktycznym. We wszystkich ww. protokołach z kontroli zapisano, iż sprzedawczyni K. W. odmówiła podpisania protokołu i przekazania go swojemu pracodawcy, gdyż nie posiadała stosownego upoważnienia. Taka praktyka odmowy podpisania i przyjęcia dokumentów była powszechnie stosowana w sklepach oferujących środki zastępcze i dodatkowo wskazuje na to, iż odwołująca miała pełną świadomość, że w lokalu przy ul. Ż. [...] w R. sprzedawane są środki

o działaniu psychoaktywnym, a mimo to nie zrezygnowała z pracy w charakterze sprzedawcy.

Ponad wszystko wskazać należało, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Kara ta nie jest konsekwencją czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 967/14).

Wysokość kary administracyjnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych zgodnie z u.p.n. mieści się

w przedziale od 20 000 do 1 000 000 złotych. Samej decyzji wydanej na podstawie art. 52a u.p.n. nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, który jest odgórnie określony w art. 52a ust. 2 u.p.n. cyt, "Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności Kara jaką nałożył organ I instancji ([...]zł) na K. W. jest najniższą jaką organ mógł nałożyć na stronę postępowania. Sarna kara stanowi zaledwie 2% maksymalnej kary przewidzianej w art. 528 u.p.n. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor w R. nie miał obowiązku wyjaśnienia czym kierował się podczas ustalania jej wysokości (w przypadku, gdy udowodnione zostało wprowadzenie do obrotu środków zastępczych), takie wyjaśnienie jednak zostało złożone i przedstawione szczegółowo w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Organ nakładając karę w wysokości [...] zł kierował się m.in.: ilością produktów, którą zabezpieczono (substancje w nich zawarte spełniały definicję środka zastępczego zgodnie z u.p.n.). podczas kontroli w dniach [...].04.2015 r., [...].05.2015 r.. [...].05.2015 r., czasem naruszenia prawa, szkodliwością dla zdrowia ludzkiego. oraz wartością rynkową zabezpieczonych produktów.

Biorąc powyższe pod uwagę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W.

orzekł jak w sentencji.

Skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego

w W. z dnia [...].01.2019 r. nr [...], doręczoną skarżącej dnia [...].01.2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2018 r. wymierzającą K. W. karę pieniężną w kwocie [...] zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych wniosła K. W..

Na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j. z dnia 2018.07.05) — dalej p.p.s.a. zaskarżała powyższą decyzję w całości.

Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji zarzucała:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji tego przyjęcie za prawidłowe ustaleń organu I instancji, na podstawie których uznano daną

okoliczność za udowodnioną, bez poczynienia przez organ II instancji żadnych własnych ustaleń, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, iż sprzedawca K. W. była obecna w kontrolowanym sklepie podczas wszystkich 3 kontroli przeprowadzanych przez Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w R., podczas gdy w rzeczywistości uczestniczyła ona tylko w jednej,

b) tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania polegające na wydaniu dnia [...].04.2015 r. decyzji nr [...] z rygorem natychmiastowej wykonalności nakazującej wstrzymanie wprowadzania do obrotu na okres 18 miesięcy zabezpieczonych podczas 1 kontroli produktów oraz zaprzestania prowadzenia działalności na okres 3 miesięcy w sklepie "[...]" dla firmy [...] Sp. z o.o., która to decyzja nigdy nie została doręczona skarżącej ani też nie została ona poinformowana o jej treści przez pracodawcę, jak również przyjęciu iż skarżąca miała pełną świadomość tego, że w sklepie "[...]i" sprzedawane są środki o działaniu psychoaktywnym, a mimo tego nie zrezygnowała z pracy w charakterze sprzedawcy, podczas gdy wobec niedoręczenia K. W. w decyzji, wobec nieprzekazania jej przez organy dokonujące kontroli jakichkolwiek zaleceń co do sposobu działała po kontroli, wobec nieprzekazania jej przez pracodawcę wyników kontroli nie miała ona możliwości zastosowania się do zaleceń organu, ani też świadomości co do składu znajdujących się w sklepie "[...]" zabezpieczonych produktów,

c) tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego tj. nieprzesłuchaniu

w trakcie postępowania funkcjonariuszy Policji, w obecności których przeprowadzano

kontrole, pracowników organu I instancji przeprowadzających kontrole oraz nieprzesłuchaniu w charakterze świadka K. C. - drugiej sprzedawczyni

w sklepie "[...]" celem wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym relacjonowanym przez skarżącą, a stanem faktycznym przedstawionym w protokołach

kontroli oraz niezwróceniu się do KP 1 w R. celem uzyskania dostępu do akt postępowania prowadzonego w tożsamej sprawie, w szczególności zaś niepozyskania

protokołów przesłuchania K. W.,

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 52a ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U.2018.1030 t.j. z dnia 2018.05.29), polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu wobec przyjęcia, iż K. W. wprowadzała do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środki zastępcze w związku z czym podlegała ona karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł, podczas gdy K. W. nigdy nie wprowadzała do obrotu żadnych środków zastępczych w związku z czym nie istniała podstawa ku temu aby nałożyć na nią ww. karę pieniężną.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wnosiła o:

1. uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. zaskarżonej decyzji

w całości oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...]Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w R.,

2. zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

3. wstrzymanie na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...]Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w R., a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku przez organ, wstrzymanie na podstawie art. 61§ 3 p.p.s.a. wykonania w całości ww. decyzji przez Sąd, do chwili prawomocnego rozpoznania skargi.

Ponadto po uchyleniu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wnosiła o:

1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Z. K., E. P. oraz R. K. tj. pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. przeprowadzających kontrole w sklepie "[...]" na okoliczność ustalenia jej przebiegu, wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym relacjonowanym przez skarżącą, a stanem faktycznym wynikającym z protokołów kontroli, ustalenia pracowników sklepu, którzy rzeczywiście brali udział w kontrolach, ustalenia konkretnych miejsc, w których znajdował się na terenie sklepu zabezpieczony towar,

2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania sierż. szt. A. W., post. B. J. oraz sierż. szt. R. M. tj. przedstawicieli KMP w R., w obecności których przeprowadzano kontrole na okoliczność ustalenia jej przebiegu, wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym relacjonowanym przez skarżącą a stanem faktycznym wynikającym z protokołów kontroli, ustalenia tożsamości pracowników sklepu, którzy rzeczywiście brali udział w kontrolach, ustalenia konkretnych miejsc, w których znajdował się na terenie sklepu zabezpieczony towar,

3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania K. C. — drugiej sprzedawczyni zatrudnionej w sklepie "[...]" na okoliczność ustalenia świadomości pracowników co do znajdowania się na terenie sklepu środków zastępczych, braku oferowania osobom trzecim przez sprzedawczynie tych środków, ustalenia który z pracowników był obecnych podczas danych kontroli,

4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt postępowania karnego prowadzonego przez KP I w R. dotyczącego tożsamego stanu faktycznego, w szczególności zaś zwrócenie się przez Sąd o nadesłanie protokołów przesłuchania K.W. na okoliczności treści składanych przez nią zeznań oraz ustalenia daty przeprowadzenia kontroli, w której uczestniczyła i po której została przewieziona na Komisariat Policji celem złożenia zeznań.

W uzasadnieniu skarżąca podnosiła, że decyzją nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wymierzył jej karę pieniężną

w kwocie [...] zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Decyzją nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ II instancji wskazał m.in., że K. W. była sprzedawcą w sklepie "[...]" przy ul. Ż. [...] w R.. Organ uznał, iż wprowadzała ona do obrotu środki zastępcze poprzez udostępnianie ich osobom trzecim. Ponadto podkreślił, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że K.W. nie miała świadomości charakteru oferowanych do sprzedaży produktów, ponieważ jeśli nawet nie miała świadomości co do ich statusu podczas pierwszej kontroli, to trudno jest uwierzyć, że była tego nieświadoma podczas kolejnych kontroli. W ocenie organu również praktyka odmowy podpisania i przyjęcia dokumentów, do czego nie była upoważniona skarżąca, jest powszechnie stosowana w sklepach oferujących środki zastępcze, a to dodatkowo wskazuje na to, iż miała ona pełną świadomość, że w lokalu przy ul. Ż. [...] są sprzedawane środki o działaniu psychoaktywnym, a mimo tego nie zrezygnowała

z pracy w charakterze sprzedawcy.

Z powyższą argumentacją nie można się zgodzić.

Stan faktyczny niniejszej sprawy relacjonowany przez skarżącą przedstawia się bowiem rażąco odmiennie od stanu faktycznego ustalonego przez organ. K. W. po ukończeniu szkoły w 2014 r. zaczęła poszukiwać pracy w 2015 r. Znalazła ona ogłoszenie o pracy w sklepie z artykułami "[...]", gdzie po złożeniu aplikacji i odbyciu rozmowy kwalifikacyjnej rozpoczęła dnia [...].04.2015 r. pracę na stanowisku sprzedawcy. Umowa została zawarta na czas określony 2 miesięcy od [...].04. do [...].05. Wymiar czasu pracy wynosił 1/2 etatu. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano w umowie sklep przy ul. Ż. [...] w R.. Skarżąca pracowała w powyższym sklepie na zmianę z drugim sprzedawcą – K. C.. W dacie, której z uwagi na upływ czasu skarżąca nie pamięta, w lokalu przeprowadzona została kontrola przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w R., w której uczestniczyła K. W.. Podczas tej kontroli organy znalazły i zabezpieczyły na zapleczu w schowanych za drzwiami i zamkniętych kartonach oraz w zamkniętych szufladach biurka produkty wymienione w protokole kontroli, które jak się później okazało stanowiły środki zastępcze. O znajdowaniu się na zapleczu oraz w biurku tychże środków skarżąca nie miała pojęcia do czasu ujawnienia ich i zabezpieczenia przez organy kontroli. Nigdy nie miała ona do nich dostępu, nie wykładała w sklepie jako towaru i nie oferowała ich nikomu do sprzedaży. Po przeprowadzeniu kontroli i spisaniu z niej protokołu K. W. odmówiła podpisania go gdyż nie była osobą do tego upoważnioną. Następnie została ona przewieziona na Komisariat Policji 1 w R. przy ul. T. [...], gdzie złożyła zeznania dotyczące znalezionych na terenie sklepu i zabezpieczonych środków. Po tym zdarzeniu nigdy więcej nie pojawiła się już w pracy. Mimo prób nie udało jej się również nawiązać kontaktu z pracodawcą.

Odnosząc się do naruszeń jakich dopuściły się w niniejszej sprawie organy tak I jak i II instancji w pierwszej kolejności należy wyjść od naruszeń przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim naruszenie to polegało na niepodjęciu przez organ II instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przyjęcie za prawidłowe ustaleń organu I instancji, które nie polegały na prawdzie. Co się bowiem tyczy przeprowadzanych przez organ kontroli to miały one miejsce [...].04.2015 r., [...].05.2015r. oraz [...].05.2015 r. Z każdej z tych kontroli sporządzone zostały protokoły, a w każdym z tych protokołów w pkt 1.5 jako przedstawiciel obiektu/zakładu

w obecności, którego przeprowadzono kontrolę widnieje K. W. - sprzedawca, mimo iż w rzeczywistości uczestniczyła ona tylko w jednej kontroli, po której została przewieziona na Komisariat Policji, gdzie złożyła zeznania, a po tym fakcie nigdy więcej nie pojawiła się w sklepie. Tym samym nie brała ona udziału

w dwóch pozostałych kontrolach, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż protokoły z powyższych czynności sporządzone zostały mechanicznie i nie wskazywały pracownika, który rzeczywiście uczestniczył w kontroli. W rezultacie argumentacja organu II instancji, w myśl której "jeśli nawet K. W. podczas pierwszej kontroli nie miała świadomości co do statusu oferowanych produktów, to trudno jest uwierzyć, że była tego nieświadoma podczas kolejnych kontroli" jest zupełnie nietrafiona. Organ Il instancji nie weryfikując w ogóle uzgodnień organu I instancji ustalił tym samym błędnie stan faktyczny niniejszej sprawy. K. W. natomiast nie tylko nie uczestniczyła przy kolejnych 2 kontrolach, ale też nie była pouczana przez organ co do konieczności zachowania się w dany sposób po zakończeniu danej kontroli. Tym samym nie sposób uznać, aby nie zastosowała się ona do zaleceń organu, gdyż po pierwsze nie została o nich pouczona, po drugie zaś to nie ona była osobą, względem której organ weryfikował zastosowanie się do wydanych wcześniej zaleceń. Tym samym nie można dojść do wniosku aby miała ona świadomość charakteru oferowanych do sprzedaży produktów. Przede wszystkim zaś skoro to nie ona była obecna w sklepie podczas 2 kontroli i skoro to nie ona "oferowała" zabezpieczone produkty klientom, to nie można przyjąć aby wprowadzała ona do obrotu środki zastępcze, a więc była podmiotem wobec którego można było nałożyć karę pieniężną.

Kolejnym naruszeniem przepisów postępowania, którego dopuścił się organ jest niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a wręcz uniemożliwienie jej zastosowania do zaleceń organu, czy też nałożonych obowiązków poprzez niepoinformowanie skarżącej o nich. Jak wskazano w protokole kontroli z dnia [...].05.2015 r., po kontroli w dniu [...].04.2015 r., dnia [...].04.2015 r. wydano decyzję nr [...]z rygorem natychmiastowej wykonalności nakazującą wstrzymanie wprowadzania do obrotu na okres 18 miesięcy zabezpieczonych podczas 1 kontroli produktów oraz zaprzestanie prowadzenia działalności na okres 3 miesięcy w sklepie "[...]"dla firmy [...] Sp. z oo. O treści tej decyzji nie poinformowano jednak nigdy skarżącej. Nie została ona jej doręczona. Również pracodawca, któremu najprawdopodobniej doręczono powyższą decyzję nigdy nie poinformował K. W. o jej treści, sam zaś nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, ani też nie wydał poleceń zaprzestania świadczenia pracy swoim pracownikom. Skoro zatem skarżąca nie była stroną tej decyzji, nie została poinformowana o jej treści przez organy kontroli ani też nie doręczono jej tejże decyzji to nie można następnie wyciągać wobec niej negatywnych konsekwencji niezastosowania się do niej. Nie można także przyjmować a priori jakoby nadal wprowadzała ona do obrotu środki zastępcze mimo zakazu. Organ pozbawił bowiem skarżącą czynnego udziału w postępowaniu. następnie zaś wyciągnął wobec niej negatywne konsekwencje niezastosowania się do zaleceń, o których istnieniu nie wiedziała.

Co również istotne organ nie przeprowadził w ramach niniejszego postępowania kluczowych dowodów takich jak przesłuchanie w charakterze świadków funkcjonariuszy Policji, w obecności których przeprowadzano kontrole, pracowników organu I instancji przeprowadzających te kontrole oraz przesłuchanie K. C. - drugiej sprzedawczyni w sklepie ,, [...]". Stan faktyczny relacjonowany przez skarżącą jest natomiast rażąco rozbieżny z tym opisanym w protokołach kontroli, dlatego też przesłuchanie przez organ II instancji zarówno funkcjonariuszy uczestniczących w kontrolach jak i samym pracowników organu I instancji je przeprowadzających mogłoby pomóc w wyjaśnieniu tych rozbieżności, w ustaleniu przebiegu kontroli, ustaleniu tożsamości pracowników sklepu, którzy rzeczywiście brali udział w kontrolach oraz ustaleniu konkretnych miejsc, w których znajdował się na terenie sklepu zabezpieczony towar.

Zaprzeczanie przez skarżącą, iż uczestniczyła we wszystkich 3 kontrolach, iż miała świadomość co do tego, że na terenie sklepu znajdują się środki zastępcze oraz zaprzeczanie, aby sprzedawczynie oferowały je komukolwiek mogłoby natomiast zostać zweryfikowane przez przesłuchanie w charakterze świadka K. C.. Nie pamiętanie przez skarżącą konkretnej daty kontroli, w której rzeczywiście uczestniczyła mogłoby zostać natomiast ustalone przez pozyskanie protokołu przesłuchania K. W. w KP 1 w R., co miało miejsce bezpośrednio po tej kontroli. Powyższych dowodów nie przeprowadził jednak organ, co stanowi istotne naruszenieprzepisów postępowania polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego. Z opisanych powyżej względów, celem ustalenia powyższych okoliczności koniecznym wydaje się zatem przeprowadzenie powyższych dowodów przez Sąd, o co też wnioskuje.

W tym miejscu zaś należy przeprowadzić analizę przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę nałożenia na skarżącą kary tj. art. 52a ustawy

o przeciwdziałaniu narkomanii. Zgodnie bowiem z jego treścią kto, wbrew przepisom ustawy, wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł . Organ nakładający na skarżącą karę pieniężną dokonał natomiast błędnej subsumpcji stanu faktycznego względem treści powyższego przepisu skutkiem czego nałożył na K. W. karę, mimo iż nie wypełniła ona swoim zachowaniem znamion powyższego przepisu, tj. nie wytwarzała ona ani nie wprowadzała do obrotu środków zastępczych.

Zgodnie zaś z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzanie do obrotu oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

Samo zaś udostępnianie w języku polskim oznacza ułatwianie kontaktu z czymś lub umożliwianie korzystania z czegoś. Zgodnie zaś z przyjętym w orzecznictwie poglądem "Błędne jest utożsamienie samego posiadania znacznej ilości środków zastępczych oraz narzędzi do ich porcjowania z wprowadzaniem ich do obrotu" (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23.08. 2018 r. sygn. II SA/Bk 302/18). Dlatego też, organ inspekcji sanitarnej prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, ustala zatem i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego (por. wyrok WSA w Szczecinie : dnia 26.10.2016 r: sygn. II SA/Sz 821/16). W niniejszej sprawie zaś organ poczynił błędne ustalenia, gdyż K. W. nie wprowadzała do obrotu środków zastępczych.

Jak wynika bowiem z protokołów kontroli Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej w R. w sklepie "[...]" w okresie, w którym przeprowadzano kontrole działały 2 podmioty gospodarcze. Pierwszy to firma [...] zł, którego to podmiotu towar wystawiony był w sklepie w 4 szklanych gablotach. Drugi podmiot to firma [...] Sp. z o.o., w której zatrudniona była K. W.. Towar, który wprowadzał do obrotu ten podmiot znaleziono na zapleczu sklepu, za drzwiami, w których znajduje się okienko. Ponadto zabezpieczony towar znajdował się również w biurku zamykanym na klucz, do którego dostępu nie miała skarżąca. Mając na uwadze powyższe, abstrahując od pozostałych elementów kwestionujących sprawstwo skarżącej, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na fakt, iż trzymanie towaru na zapleczu sklepu, w zamkniętych kartonach, co do zawartości których skarżąca nie miała wiedzy oraz w biurku zamkniętym na klucz, do którego nie miała ona dostępu nie może wypełniać znamion wprowadzania powyższych towarów do obrotu,w szczególności zaś wprowadzania ich do obrotu przez osobę, która nie ma na ten temat żadnej wiedzy. Gdyby nawet skarżąca wiedziała, iż w sklepie "[...]" znajdują się środki zastępcze to zgodnie z przedstawioną powyżej linią orzeczniczą, trzymanie ich w zamkniętym kartonie za drzwiami na zapleczu albo w zabezpieczonym zamkiem biurku nie nosi znamion udostępniania ich osobie trzeciej skoro żadna osoba, w tym nawet sam sprzedawca nie mieli dostępu do powyższych środków. Błędem jest bowiem utożsamianie ich posiadania z wprowadzaniem do obrotu. Gdyby zatem nawet przyjąć, iż skarżąca jako sprzedawca w sklepie wiedziała o ich istnieniu i trzymaniu na zapleczu i w biurku to można jedynie przyjąć, iż posiadała ona środki zastępcze nie zaś, że wprowadzała je do obrotu! Jak się natomiast wydaje o ich istnieniu wiedział tylko sam właściciel sklepu, który nie informował o tym fakcie, swoich pracowników,

a z pewnością K. W.. W związku z powyższym nie mogła ona udostępniać tychże środków zastępczych osobom trzecim jak to przyjęły organy l i II instancji. Towar wystawiony w gablotach i oferowany do sprzedaży należał bowiem do podmiotu [...] i nie został zabezpieczony. Towar zabezpieczony i stanowiący środki zastępcze znajdował się natomiast na zapleczu, nie był wystawiony do sprzedaży, o jego istnieniu nie wiedziała zaś sprzedawczyni. W związku z powyższym towar ten nie był wprowadzany do obrotu, z pewnością już nie był wprowadzany do obrotu przez K. W., która nie wiedziała o jego istnieniu.

Tym samym skarżąca nie spełniła przesłanek umożliwiających nałożenie na nią kary pieniężnej na podstawie art. 52a 5 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W konsekwencji tego organ nakładający na skarżącą powyższą karę naruszył przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższego zdaniem skarżącej, należy dojść do wniosku, iż organy tak I jak i II instancji naruszyły szereg przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie zebrały i nie przeanalizowały bowiem wszechstronnie całego materiału dowodowego,

w wyniku czego błędnie ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, a w konsekwencji tego dokonały błędnej subsumpcji nakładając w rezultacie na skarżącą karę pieniężną, mimo iż nie spełniała ona przesłanek do jej wymierzenia. W związku z tym koniecznym

i w pełni uzasadnionym stał się wniosek o uchylenie skarżonej decyzji jak i decyzji jej poprzedzającej.

Uzasadniając natomiast wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, należy zwrócić uwagę na fakt, iż ich mocą nałożono na K. W. karę pieniężną w wysokości [...]zł. Jest to ogromna suma pieniędzy, zwłaszcza dla tak młodej osoby, która utrzymuje się z prac sezonowych oraz dorywczych. Natychmiastowe wykonanie decyzji i egzekwowanie od skarżącej powyższej kwoty spowoduje zatem dla niej trudne do odwrócenia i bardzo dotkliwe skutki. Dlatego też należy uznać za uzasadnione wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności

z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn podniesionych w skardze.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienie, które stwierdził z urzędu, nie będąc związany granicami skargi.

Jak wynika z przedłożonych sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych, organ odwoławczy przeoczył, iż odwołanie złożone przez skarżącą, nie zostało podpisane,

a jedynie naniesione zostało komputerowo imię i nazwisko skarżącej.

W ocenie Sądu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji doszło do rażącego naruszenia przepisów procesowych, co w myśl art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( DZ. U

z 2017 roku, poz. 1369 dalej jako p.p.s.a.) skutkować winno stwierdzeniem jej nieważności. Stwierdzamy nieważność, jeżeli zachodzi którakolwiek z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. W przedmiotowej sprawie przyczyna ta opisana jest w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana w następstwie merytorycznego rozpoznania odwołania, które obarczone było brakami formalnymi, wyłączającymi skuteczność prawną tego pisma. Wymóg podpisania odwołania wynika z przepisu art. 63 § 3 k.p.a. Pismo nie zawierające ustawowych wymogów uznania go za odwołanie, nie może być traktowane jako odwołanie i nie wszczyna postępowania odwoławczego. Odwołujący winien być wezwany do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie. W judykaturze

i doktrynie zostało utrwalone stanowisko, że podpis to napisany lub uwierzytelniony znak ręczny. Wskazuje on na fakt pochodzenia żądania od osoby określonej jako wnosząca pismo. Odwołanie bez podpisu strony, a więc nie spełniające wymogów określonych w art. 63 § 3 k.p.a. nie może być uznane za odwołanie w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 k.p.a., a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności z przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. B. Adamiak – Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz Warszawa 2012, wyrok NSA z 26 października 2011 roku, syg.akt I OSK 1866/10).

Ustalenie, że przedmiotowa decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa czyni bezprzedmiotowym obowiązek odniesienia się do poszczególnych zarzutów skargi. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji powoduje powrót sprawy na etap administracyjnego postępowania odwoławczego, w ramach którego organ będzie zobligowany do wezwania wnoszącego pismo do usunięcia braku formalnego, co jeśli nastąpi będzie stanowiło podstawę do jego rozpatrzenia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na wysokość kosztów sądowych składały się – zwrot wpisu, wynagrodzenie pełnomocnika z opłatą skarbową.