Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 676/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
659
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, 19
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 54/12 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Danuty Tryniszewskiej-Bytys od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia inwestycyjnego postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. J. W. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Danuty Tryniszewskiej-Bytys w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia inwestycyjnego na działce nr [...] we wsi I..

Jako główny powód wyłączenia wnioskodawczyni wskazała błędne, w jej ocenie, procedowanie przez sędziego w składach orzekających w sprawach: sygn. akt II SAB/Bk 87/11 – w której umorzone zostało postępowanie (nie dotyczące osoby wnioskodawczyni) ze skargi na przewlekłość postępowania, pomimo odmiennego, wskazanego przez wnioskodawczynię, orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego; sygn. akt II SA/Bk 51/05 – w której oddalając skargę sędzia odmówiła przyznania interesu prawnego w pozwoleniu na budowę (ww. wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 czerwca 2005 r. II OSK 208/06); sygn. akt II SA/Bk 32/12 – w której oddalono skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego, bezpodstawnie wywodząc o braku interesu prawnego skarżącej; sygn. akt II SAB/Bk 48/08 – w której sędzia wydała postanowienie z dnia 27 listopada 2008 r. o odrzuceniu skargi, chociaż nie było ku temu podstaw prawnych; sygn. akt II SAB/Bk 28/12 - w której Sąd bezpodstawnie postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. umorzył postępowanie sądowe na bezczynność Wojewody [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty H. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę spornej inwestycji na działce nr [...] we wsi I. gm. N. (ww. postanowienie zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny); sygn. akt II SAB/Bk 36/08 – w której sędzia nie orzekła o kosztach postępowania sądowego w sprawie; sygn. akt II SA/Bk 138/13 – w której pełniąc funkcję przewodniczącego sędzia uznała, iż doręczona skarżącej umowa zawarta z beneficjentem dotycząca innego przedmiotu dofinansowania, podlega informacji publicznej. Skarżąca podniosła także, że sędzia Danuta Tryniszewska-Bytys w dotychczasowym orzekaniu naruszyła jej konstytucyjne prawo wynikające z art. 32, art. 2 i art. 45 Konstytucji RP oraz, że czuje się dyskryminowana przez władzę sądowniczą. Poinformowała także, iż podane przez nią przyczyny w przedmiotowym wniosku stanowiły podstawę wyłączenia sędziego Danuty Tryniszewskiej-Bytys od orzekania w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 8/12, na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 1157/12.

Wnioskowana do wyłączenia sędzia złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie żadnej realnej okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności sędziego Danuty Tryniszewskiej-Bytys w rozumieniu art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.). Okoliczności wskazane we wniosku Skarżącej, przemawiające w jej ocenie za wyłączeniem sędziego Danuty Tryniszewskiej-Bytys, mają walor subiektywny, opierający się na braku zaufania Skarżącej do sędziego, przy czym – w ocenie Sądu – nie znajdują potwierdzenia we wskazanej przez skarżącą sprawie. Sąd podkreślił, że sam fakt, iż strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w orzekaniu sędziego w innych sprawach, nie stanowi wystarczającej przesłanki, uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że zachodzą między nią a sędzią takie stosunki, które powodują wyłączenie od orzekania. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącej, co do wadliwego i jej zdaniem niewłaściwego sposobu orzekania w innych sprawach zarówno dotyczących, jak i niedotyczących Skarżącej.

Zdaniem Sądu nie zachodzą również ustawowe powody do wyłączenia sędziego Danuty Tryniszewskiej - Bytys od orzekania w sprawie, wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a.

Sąd wskazał ponadto, że nie bez znaczenia dla oddalenia wniosku o wyłączenie jest również okoliczność złożenia oświadczenia przez sędziego o braku podstaw do jego wyłączenia, które to oświadczenia korzysta z domniemania prawdziwości ze względu na autorytet sprawowanego urzędu. Skarżąca nie podważyła skutecznie złożonego przez sędziego oświadczenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. W., podtrzymując stanowisko zawarte we wniosku o wyłączenie sędziego. W złożonym uzupełnieniu zażalenia skarżąca wskazała na nową okoliczność powstałą po jego wniesieniu, budzącą w jej ocenie wątpliwość co do bezstronności sędziego Danuty Tryniszewskej – Bytys przy orzekaniu w niniejszej sprawie, tj. fakt (świadczący zdaniem skarżącej o złym nastawieniu sędziego do jej osoby) złożenia przez sędziego oświadczenia niepokrywającego się z prawdą w sprawie II SAB/Bk 21/12.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art.19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do treści art. 20 powołanej ustawy to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.

Wskazać należy, że w obydwu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67).

Przechodząc do oceny zasadności zaskarżonego postanowienia, w pierwszej kolejności podnieść należy, że z oświadczenia złożonego przez sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wyłączenie, o których mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a. Ponadto wskazane we wniosku okoliczności prawidłowo zostały ocenione przez Sąd pierwszej instancji jako nieuzasadniające wyłączenia sędziego. O wyłączeniu sędziego nie może bowiem decydować subiektywne przekonanie wnioskodawcy dotyczące wadliwego sposobu orzekania w innych sprawach, do czego sprowadzają się argumenty zawarte zarówno we wniosku o wyłączenie sędziego, jak i w zażaleniu. Tego rodzaju okoliczności nie stwarzają bowiem uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie. Wątpliwości skarżącej co do niewłaściwego, jej zdaniem, sposobu orzekania sędziego w innej sprawie mogły być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego.

Wobec powyższego, skoro nie można stwierdzić aby zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zasadnie oddalił wniosek skarżącej w tym przedmiocie.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.