Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 692/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 56, art. 65 ust. 1, ust. 5 i ust. 6, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 692/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r., sprawy ze skarg R. A. Firma A, na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 21 marca 2016 r. nr [...],, z dnia 10 marca 2016 r. nr [...],, z dnia 22 marca 2016 r. nr [...], w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, , , - skargi oddala -,


UZASADNIENIE

Oddział Celny przyjął następujące zgłoszenia celne dokonane przez R. A. prowadzącego działalność gospodarczą w ramach Firmy A R. A. (dalej: "skarżący"), dotyczące między innymi objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru:

1. z dnia [...] 2011r., w pozycji:

- SAD opisanego w polu 31 SAD jako "SPODNIE DAMSKIE Z BAWEŁNY,

TKANINA POZ. 2 NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA 34 BRAK Kontenery:

[...]";

- 3 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "KURTKI DAMSKIE Z WŁÓKIEN

CHEMICZNYCH, TKANINA POZ.3 NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA 22 BRAK

Kontenery: [...]";

- 4 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "SUKNIE DAMSKIE Z BAWEŁNY,

DZIANINA POZ.4 NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA 6 BRAK Kontenery:

[...]";

- 6 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "TOREBKI DAMSKIE Z TWORZYWA

SZTUCZNEGO POZ.6 NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA 70 BRAK Kontenery:

[...]".

Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 30.12.2010 r., opiewającej na kwotę 11.322,52 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z 06.12.2010 r. wystawioną przez w/w chiński podmiot na W z N, opiewającą na kwotę 10.987,50 USD, zawierającą w sobie koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu przedmiotowego zgłoszenia celnego przedstawiono również świadectwa pochodzenia nr: CN [...], CN [...], CN [...], CN [...], CN [...], CN [...], CN [...] z dnia 20.12.2010r., FORM A nr [...] z dnia 20.12.2010r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 08.12.2010r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z 30.12.2010r.;

2. z dnia [...] 2011r., w pozycji 1 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "SPODNIE DAMSKIE Z BAWEŁNY, DZIANINA POZ. l NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA 237 BRAK Kontenery: [..]". Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 20.12.2010 r., opiewającej na kwotę 11.439,17 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z 24.11.2010r. wystawioną przez w/w chiński podmiot na W z N, opiewającą na kwotę 10.590,29 USD, zawierającą w sobie koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu przedmiotowego zgłoszenia celnego przedstawiono również świadectwa pochodzenia nr: CN [...], CN [...] z dnia 31.12.2010r., FORM A nr [...] z dnia 20.12.2010r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 26.11.2010r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z 20.12.2010r.;

3. z dnia [...] 2011r., w pozycji:

1 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "KURTKI MĘSKIE Z WŁÓKIEN CHEMICZNYCH, TKANINA POZ. 1 NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA 173 BRAK Kontenery: [...]",

4 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "SPODNIE DAMSKIE Z BAWEŁNY,

TKANINA POZ. 4 NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA 128 BRAK Kontenery:

[...]",

8 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "KURTKI DAMSKIE Z WŁÓKIEN CHEMICZNYCH, TKANINA POZ.8 NA FAKT. [...] NAR (ilość sztuk), PA l BRAK Kontenery: [...]".

Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 04.01.2011r., opiewającej na kwotę 10.713,47 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z 08.12.2010 r. wystawioną przez w/w chiński podmiot na W z N, opiewającą na kwotę 10.527,60 USD, zawierającą w sobie koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu przedmiotowego zgłoszenia celnego przedstawiono również świadectwa pochodzenia nr: CN [...], CN [...], CN [...], CN [...], CN [...] z dnia 28.12.2010r., FORM A nr [...] z dnia 28.12.2010r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 08.12.2010r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z 04.01.2011r.

W wyniku kontroli postimportowej dotyczącej prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów i przeprowadzonego w tym zakresie postępowania Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu [...] 2015r. decyzje:

1. nr [...], którą określił kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 17.355 zł, z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...];

2. nr [...], którą określił kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 37.769 zł, z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...].

3. nr [...], którą określił kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 59.856,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...].

W uzasadnieniach powyższych decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z przeprowadzoną przez Naczelnika Urzędu Celnego kontrolą – protokół kontroli nr [...] z dnia 20.11.2014r. – w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów - stwierdzono m.in., że w przypadku dostawcy, którym była cypryjska spółka W, w której kontrolowany dokonywał zakupu towarów w okresie objętym kontrolą, ustalono, że kierowana przez R. A. inna cypryjska spółka R była jedynym udziałowcem w spółce W, będąc właścicielem 1000 udziałów. Ponadto, w okresie objętym kontrolą, w skład zarządu spółki W wchodziła, pełniąc funkcję dyrektora, U. Z., która była jednocześnie pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy. Z uwagi na ujawnione powiązania i informacje uzyskane w wyniku międzynarodowej pomocy prawnej uzyskanej od chińskich władz celnych ustalono, że wartości towarów wyeksponowanych z Chin, które następnie zostały objęte procedurą dopuszczenia do obrotu w Oddziale Celnym, według konkretnych nr SAD, są wielokrotnie wyższe od wartości transakcyjnych zadeklarowanych przed polskimi organami celnymi jako wartości celne. W tej sytuacji organ celny dla celów poglądowych dokonał analizy danych pochodzących z EUROSTATU przyjmując jako kryterium wyszukiwania towar zadeklarowany do kodu CN: [...], [...], [...], [...] – odnośnie pierwszej z ww. decyzji; [...] – odnośnie drugiej z ww. decyzji oraz [...], [...] i [...] – odnośnie trzeciej z ww. decyzji sprowadzony z Chin w zbliżonym przedziale czasowym.

Zestawiając ceny towarów ze wszystkich krajów unijnych na podstawie kodu taryfy celnej sprowadzonych z Chin w zbliżonym przedziale czasowym do daty wymienionych wyżej zgłoszeń celnych ustalono średnią cenę dla towarów zaklasyfikowanych do powyższych kodów.

Nadto organ dokonał analizy dokumentacji przekazanej w ramach współpracy celnej przewidzianej w Umowie między Wspólnota Europejską, a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz.Urz. UE L 375 z 23.12.2004r.) przez Główny Urząd Celny Chińskiej Republiki Ludowej (pismo: znak 2014/PL/001 z 21.03.2014r.), zgromadzonej w toku kontroli, a dotyczącej: spodni damskich, kurtek damskich, sukien i torebek (pierwsza z decyzji), spodni (druga z decyzji) oraz spodni i kurtek damskich, kurtek męskich (trzecia z decyzji) sprzedanych w zbliżonym czasie przez chiński podmiot firmie W z N, która następnie sprzedała ten towar A R. A. Ponieważ w chińskich deklaracjach eksportowych przedstawiono warunki dostawy oparte na zasadach INCOTERMS: FOB (Free On Board - dostarczony na statek), natomiast zgodnie z polem 20 (tj. Warunki dostawy) zgłoszeń celnych towar był dostarczony na warunkach CIF (Cost, Insurance, Freight – Koszt, ubezpieczenie, fracht), dążąc do wykorzystania wyników weryfikacji jako materiału porównawczego, koniecznym stało się ustalenie wysokości kosztów transportu zawartej w zadeklarowanej przez zgłaszającego cenie towaru na poziomie CIF H. Organ celny uśrednił koszty transportu morskiego obowiązujące odpowiednio: w grudniu 2010r. i listopadzie 2010r. oraz – jak w przedstawionych przez organ tabelkach i ich analizie. Zdaniem organu I instancji, powyższe uzasadnia przyjęcie, że od wartości towaru określonej przez podmiot cypryjski W z N na załączonych do zgłoszeń celnych fakturach należy odjąć średnią cenę frachtu morskiego w kwocie rozbitej proporcjonalnie do wagi netto towaru, wskazanej w polu 38 SAD. Otrzymana w ten sposób wielkość stanowi wartość towaru przy założeniu realizacji transakcji na warunkach FOB. W uzasadnieniach decyzji organ I instancji przedstawił podstawy prawne i szczegółową analizę oraz wyliczenia przyjętej – wielokrotnie wyższej od zadeklarowanej - wartości celnej towarów, a w ślad za tak ustaloną wartością celna towarów, określił stosowne kwoty długu celnego podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu.

W odwołaniach od powyższych decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów mających istotne znaczenie dla jej treści, tj.:

- art. 56 ustawy Prawo celne w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302, dalej: WKC), poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz dowolnym przyjęciu, że dług celny powstał wskutek czynu podlegającego w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego bez wskazania opisu tego czynu, w wyniku którego dług celny miałby powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, że ww. czyn stanowi przestępstwo, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego długu przez organ celny,

- art. 29 ust. 1 WKC w zw. z art. 23 ust. 3 ustawy Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego kontrolowanym zgłoszeniem celnym w oparciu o wydruki z chińskiej administracji dotyczące innych towarów, objętych innymi zgłoszeniami celnymi, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym,

- art. 30 ust. 2 lit. b WKC, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż towary importowane przez skarżącego, których wartość "transakcyjna" została błędnie ustalona w oparciu o wydruki z administracji chińskiej są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d RWKC. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W dniu 22 marca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm.) oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. z 2013r. poz. 727 ze zm.), wydał decyzje nr: [...], [...] i [...], którymi utrzymał w mocy ww. decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia z dnia [...] 2015r.

W uzasadnieniach decyzji organu odwoławczego w pełni podzielono stanowisko organu pierwszej instancji uznając zarzuty odwołania za nieuzasadnione.

W skargach na powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej skarżący wniósł o ich uchylenie. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego", bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego, w wyniku którego dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia iż w/w czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej w/w czynu – przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie – względnie, czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa;

2. art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniami celnymi przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej;

3. art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne, poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej", otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z w/w pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru;

4. art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 oraz art. 23 ust. 3. ustawy Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniami celnymi w oparciu o wydruki z chińskiej administracji, dotyczące innych towarów objętych innymi zgłoszeniami celnymi, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniami celnymi;

5. art. 30 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że towary importowane przez skarżącego, których wartość "transakcyjna" została całkowicie błędnie ustalona w oparciu o wydruki z administracji chińskiej są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny;

6. art. 29 ust. 13, art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 29 ust. 1, art. 30 - 32 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92, art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. oraz art. 23 ust. 3 ustawy Prawo celne z dnia 19 marca 2004r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie prowadzące do przyjęcia, że należność z tytułu długu celnego importowanego przez skarżącego towaru objętego opisanymi wyżej zgłoszeniami celnym wynoszą przyjęte przez organ kwoty.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.

Postanowieniem na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt od III SA/Kr 692/16 do III SA/Kr 694/16 i postanowił prowadzić je dalej pod sygn. akt III SA/Kr 692/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Na wstępie należy również przypomnieć, że sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Aby więc wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przeciwnym wypadku, Sąd skargę oddala na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd podkreśla, że wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2016r., sygn. akt III SA/Kr 655/16, z dnia 11 stycznia 2017r., sygn. akt III SA/Kr 768/16 oraz z dnia 17 stycznia 2017r., sygn. akt III SA/Kr 695/16 i sygn. akt III SA/Kr 1080/16 oddalono skargi skarżącego w sprawach o takim samym przedmiocie. Orzekający w sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w przywołanych wyrokach i przyjmuje je za własne.

Dokonując zatem kontroli zaskarżonych decyzji pod kątem ich zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził, aby organ administracji publicznej naruszył prawo, jak również wydane przez ten organ decyzje – wbrew zarzutom skarg – nie naruszają obowiązujących przepisów.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy celne, działając w ramach posiadanych uprawnień, które w niniejszej sprawie nie są kwestionowane, uprawnione były do przeprowadzenia kontroli postimportowej. Uprawnienie to obejmuje, m.in. badanie wiarygodności dokumentów, zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towarów obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale również wiarygodność w zakresie wskazanej w nich ceny transakcyjnej. Uprawnienia organów celnych do przeprowadzenia kontroli postimportowej i zakresu tej kontroli nie były kwestionowane przez skarżącego.

W rozpatrywanej sprawie, kontrola postimportowa została przeprowadzona w firmie skarżącego (Firma A R. A. w J), której wyniki zostały opisane w protokole kontroli z dnia 20 listopada 2014r. nr [...]. Kontrola ustaliła, że dostawcą towarów objętych zgłoszeniem celnym była cypryjska spółka W, w której jedynym udziałowcem była inna cypryjska spółka R kierowana przez skarżącego i w której skarżący posiadał 1000 udziałów. W okresie objętym kontrolą, tj. od dnia 1 stycznia 2010r. do dnia 31 stycznia 20012r. w skład zarządu spółki W wchodziła pracownica skarżącego. Powyższe powiązania wynikały z dokumentów firmy W, które stanowiły załącznik do wskazanego protokołu. Okoliczności te mogły mieć wpływ na cenę towaru i uzasadniały wątpliwości organu, co do rzetelności zadeklarowanej w zgłoszeniach celnych wartości celnej towarów. Te wątpliwości były uzasadnione dodatkowo tym, że organ był już w posiadaniu informacji, uzyskanych w ramach międzynarodowej pomocy prawnej od chińskich władz celnych, że wartości wyeksportowanych z Chin towarów, które następnie były zgłaszane do procedury dopuszczenia do obrotu w Oddziale Celnym, były wielokrotnie wyższe od wartości transakcyjnych zadeklarowanych przed polskimi organami celnymi. Ponadto organ był także w posiadaniu informacji przekazanych przez Prokuraturę Okręgową oraz Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wskazujących na wprowadzenie polskich organów celnych w błąd w zakresie wartości celnej towarów, deklarowanej przed tymi organami.

W ustalonych przez organ okolicznościach sprawy, uzasadnione zatem było wszczęcie z urzędu postępowania w niniejszej sprawie, którego celem była kontrola, m.in. przedmiotowego zgłoszenia celnego pod kątem prawidłowości danych dotyczących wartości celnej towarów. Obowiązek wszczęcia takiego postępowania wynika z art. 78 ust. 3 WKC, zgodnie z którym jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

W myśl art. 67 WKC, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów, regulujących procedurę celną, do której są zgłaszane towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. W przedmiotowej sprawie, dług celny powstał w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru, podlegającego należnościom przywozowym w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. odpowiednio w dniach 4, 5 i 7 stycznia 2011r.

Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie kontroli postimportowej zgłoszenia celnego obejmuje dwa etapy: pierwszy etap dotyczy weryfikacji wartości celnej towaru, zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym, a w przypadku skutecznego jej zakwestionowania następuje drugi etap - ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30 i nast. WKC. Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził postępowanie, szczegółowo opisując w uzasadnieniu wydanej decyzji, każdy z tych dwóch etapów. Organ celny stwierdził, że już wstępna analiza danych, zadeklarowanych w kontrolowanym zgłoszeniu celnym wykazała, że wartość celna towarów objętych ww. zgłoszeniem w sposób znaczący odbiegała od danych dostępnych polskiej administracji celnej. W wydanych decyzjach organ przedstawił zestawienie zgłoszenia celnego, obrazujące wartości celne towarów, zadeklarowane w tych dokumentach z danymi zawartymi w fakturach dotyczących sprzedaży towarów. Dodatkowo organ dokonał porównania cen towarów dostępnych w EUROSTACIE, objętych poszczególnymi kodami Taryfy celnej, sprowadzonych z Chin w zbliżonym okresie do daty kontrolowanego zgłoszenia celnego w niniejszej sprawie i w ten sposób organ ustalił średnią cenę towarów, objętych przedmiotowym zgłoszeniem. Porównanie tych cen jednoznacznie wskazuje, że ceny towarów zadeklarowane w kontrolowanym w niniejszej sprawie zgłoszeniu celnym są znacznie zaniżone.

W celu uzyskania najbardziej obiektywnej oceny wartości towarów, będących przedmiotem analiz, organ celny uwzględnił dokumentację uzyskaną w ramach współpracy celnej, przewidzianej w Umowie między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych z dnia 23 grudnia 2004r. (Dz. U. UE.L.2004.375.20). Przedmiotem analizy były dokumenty dotyczące towarów sprzedanych w zbliżonym czasie przez chińską firmę B, która następnie przez pośrednika firmę W, towar ten sprzedała skarżącemu. Decyzje organu I instancji szczegółowo opisują dokumenty, które były przedmiotem analizy i twierdzenie organu, że deklarowana wartość celna zakwestionowanych towarów została znacznie zaniżona, znajduje potwierdzenie również w tych dokumentach. Podkreślenia wymaga, że analiza ta obejmowała wartość towaru także w części dotyczącej kosztów transportu. W tym celu organ zwrócił się z zapytaniem do firmy K Sp. z o. o., będącej przedstawicielem firmy, która dokonywała usługi transportu towaru drogą morską. Uzyskane od ww. podmiotu informacje pozwoliły organowi celnemu ustalić ceny frachtu morskiego za kontrolowany okres, kiedy to wystawiony był dokument Bill Of Lading.

W ustalonych i udokumentowanych okolicznościach niniejszej sprawy organ celny - w ocenie Sądu - skutecznie zakwestionował cenę towarów zadeklarowanych w zgłoszeniach celnych, a zatem spełniona została przesłanka uzasadnionych wątpliwości, o której mowa w art. 181 a RWKC, dająca podstawę do odmowy przyjęcia zadeklarowanej wartości celnej towarów, objętych kontrolowanymi zgłoszeniami celnymi, jako ceny transakcyjnej.

Konsekwencją zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej towaru jest konieczność ustalenia wartości celnej towaru metodami zastępczymi. Wobec tych okoliczności, w drugim etapie postępowania, dotyczącym ustalenia wartości celnej przedmiotowych towarów, organ celny prawidłowo ustalił tę wartość z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej towarów podobnych, określonej w art. 30 ust. 2 b WKC. Organ uczynił to, mimo że dysponował dokumentami dotyczącymi transakcji dotyczących kurtek i spodni, a więc towarami tego samego typu, posiadającymi ten sam skład surowcowy (tkanina z włókien chemicznych i tkanina z bawełny) i klasyfikowanymi do tej samej pozycji Taryfy celnej, sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i dotyczących handlu na tym samym poziomie.

Sąd podzielił stanowisko organu, że mimo tych podobieństw, nie można jednoznacznie stwierdzić, że towary opisane w dokumentach porównawczych są identyczne z towarami objętymi kontrolowanymi zgłoszeniami celnymi. Opisane cechy pozwalają natomiast stwierdzić, że mamy do czynienia z towarami podobnymi.

W zakresie ustalenia wartości celnej zakwestionowanych towarów, metodą określoną w art. 30 ust. 2 lit. b WKC, Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów, naruszenia zasad ustalania tej wartości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odniósł się do konkretnych dokumentów, które stanowiły podstawę ustalenia tej wartości w odniesieniu do każdego z zakwestionowanych towarów oddzielnie. W każdym z tych przypadków dokumenty te dotyczyły towarów sprzedanych przez chińską firmę B, a więc firmę, która była również sprzedawcą towarów zakwestionowanych. Sprzedaż towarów podobnych odbyła się w celu ich wywozu do Wspólnoty. Towary te miały pochodzenie chińskie, były tego samego rodzaju (kurtki, spodnie, suknie, torebki), posiadały ten sam skład surowcowy – (tkanina z włókien chemicznych, tkanina z bawełny, dzianina bawełniana, tworzywo sztuczne). Ponadto były one jednakowej jakości i posiadały taką samą renomę (w dokumentach handlowych wskazano na II klasę jakości towaru i nie zawarto żadnej informacji o jego markowości, czy posiadanym znaku handlowym). Towary te sprzedawane były na tym samym poziomie handlu (te same podmioty uczestniczące w transakcjach kupna-sprzedaży).

Sąd podziela stanowisko, że wskazane okoliczności uzasadniają twierdzenie organów obu instancji, że porównywane towary były towarami podobnymi do towarów objętych kontrolowanym zgłoszeniem celnym.

Ponadto organy celne w uzasadnieniach decyzji wskazały dokumenty, w oparciu o które ustalono wartość celną zakwestionowanych towarów i w ocenie Sądu, dokumenty te nie budzą zastrzeżeń. Nadmienić należy, że przy ustalaniu wartości celnej przedmiotowych towarów, organy zasadnie doliczyły koszty transportu w wysokości proporcjonalnej do wagi netto towaru wskazanej w polu 38 dokumentu SAD, stanowiących średnią kwotę transportu morskiego, obowiązującą w dacie wystawienia konosamentu morskiego Bill of Lading.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuprawnionego zastosowania metody ustalenia wartości celnej towarów, w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, w rozumieniu art. 30 ust. 2 lit. b WKC, organ II instancji prawidłowo wskazał, że w związku z faktem odrzucenia przez organ zadeklarowanej przez stronę wartości celnej, Naczelnik Urzędu Celnego, mając na uwadze powyższe przepisy, ustalił wartość celną towarów, objętych zgłoszeniami celnymi, jako wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Sąd zwraca uwagę na to, że zgodnie z art. 29 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC) – (Dz.U.UE.L.1992.302.1) - wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem, że kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani. Z kolei z treści art. 30 WKC wynika, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona. Wartością celną ustalaną na podstawie ww. artykułu jest: a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna; b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

W skargach skarżący stwierdza, że organy celne, wadliwie nadały moc dokumentom urzędowym - "wydrukom z ewidencji administracji chińskiej", otrzymanym od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy - jego zdaniem - dokumenty te stanowić mogą jedynie dowód tego, jakie kwoty eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym. Z kolei organy celne uznają tak otrzymane informacje za pełnoprawny dokument, albowiem informacje te zostały uzyskane w drodze procedury ustanowionej Umowy z rządem Chińskiej Republiki Ludowej.

Zdaniem Sądu, rację mają organy celne, albowiem informacje o wartości transakcyjnej towarów podobnych - w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 30 ust. 2 lit. b WKC - zostały uzyskane w drodze Umowy między Wspólnotą Europejską, a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Postępowanie w części opartej na ww. umowie jest postępowaniem, które toczy się bez udziału stron, ma ono charakter postępowania sprawdzającego, a uzyskane w ten sposób dokumenty są dokumentami urzędowymi.

Podkreślić należy, że postępowanie weryfikacyjne, które jest postępowaniem sprawdzającym nie kończy się wydaniem żadnego rozstrzygnięcia, służy jedynie przekazaniu organom celnym państwa importującego informacji, czy wynik weryfikacji jest pozytywny, czy negatywny. Uzyskane w tym postępowaniu dowody i ich ocena mogą być kwestionowane jedynie w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym wedle zasad określonych w Ordynacji podatkowej. Weryfikacja faktur dołączonych do zgłoszenia celnego została dokonana na podstawie ww. Umowy. Wynik postępowania weryfikacyjnego, jako dokument autentyczny i przekazany przez chińską administrację celną w ramach realizacji celu Umowy, prawidłowo i zgodnie z procedurą, został przyjęty przez organ celny za dokument potwierdzający faktyczną wartość transakcyjną towarów podobnych.

Zarzut, że dokumenty przekazane przez chińską administrację celną zostały przyjęte przez polskie organy celne orzekające w niniejszej sprawie "bezkrytycznie" - jest oczywiście bezzasadny, skoro organy te w sposób szczegółowy opisały wszystkie podejmowane w sprawie czynności weryfikujące zadeklarowaną wartość celną i przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji analizę informacji uzyskanych z różnych źródeł. Skarżący nie podjął polemiki z tymi ustaleniami i analizami, a zarzuty skarg w tym zakresie stoją w oczywistej sprzeczności z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy.

Między skarżącym, a organami celnymi sporna jest także kwestia wydania decyzji, ustalających kwotę należności, wynikających z długu celnego, podlegającej zaksięgowaniu retrospektywnemu po upływie trzech lat od powstania długu celnego, do czego, zdaniem skarżącego, organy nie miały prawa. Skarżący zarzucił także dowolne przyjęcie przez organy, że dług celny powstał wskutek czynu podlegającego w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, bez wskazania opisu tego czynu, w wyniku którego dług celny miałby powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, że ww. czyn stanowi przestępstwo, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego długu oraz wskazania, czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tej sprawie, względnie, czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.

Sąd stwierdza, że rację mają organy administracyjne podając, że były uprawnione do wszczęcia niniejszego postępowania po upływie trzech lat od powstania długu celnego, w związku z treścią art. 221 ust. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. (Dz.UE.L.1992.302.1), ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC), który stanowi, że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. Jednocześnie z przepisu art. 56 zdanie pierwsze ustawy Prawo celne wynika, że w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Zatem słusznie ustaliły organy celne, że termin na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami, uległ przedłużeniu odpowiednio do dnia 4, 5 i 7 stycznia 2016r.

Należy zaznaczyć, że organy otrzymały postanowienie Prokuratury Okręgowej o wszczęciu śledztwa z dnia 20 września 2012r., sygn. akt [...] w sprawie wprowadzenia funkcjonariuszy Izby Celnej w okresie od 1 stycznia 2010r. do dnia 30 stycznia 2012r. w błąd, co do rzeczywistej wartości importowanej - za pośrednictwem m.in. spółki W z Cypru - odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnych, tj. o przestępstwo z art. 87 § 1 Kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego oraz w sprawie narażenia w okresie od dnia 1 stycznia 2010r. do dnia 30 stycznia 2012r. Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku od towarów i usług, tj. o przestępstwo z art. 56 § 1 Kodeksu karnego skarbowego i art.76 § 1 i art. 55 § 1 Kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 7 § 1 Kodeksu karnego skarbowego i art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego.

W związku z powyższym, zarzut skarżącego, że dowolne jest twierdzenie, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" jest oczywiście nieuzasadniony. Zgodzić należy się z oceną organów orzekających, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki z art. 221 ust. 4 WKC - w sprawie istnieje bowiem wyraźny związek, pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem polegającym na wprowadzeniu w błąd organu celnego, a ponadto czyn, który spowodował powstanie długu celnego, był w momencie popełnienia, zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną.

Sąd stwierdza, że organy nie uchybiły stanowisku zawartemu w orzecznictwie unijnym w omawianym zakresie, zwłaszcza zawartym w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 grudnia 2007r. C-62/06 i z dnia 16 lipca 2009r. C-124/08, jak również wykładni językowej przepisu art. 221 ust. 4 WKC wskazującemu, że do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne, ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem, popełnienia czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. Stwierdzenie takiego czynu wywiera skutek w postaci możliwości powiadomienia dłużnika o retrospektywnym zaksięgowaniu należności celnych po upływie trzech lat od daty powstania długu celnego.

Zasadnym jest również przytoczenie w tej kwestii stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd orzekający podziela w całości, zawartego w wyrokach z dnia 24 czerwca 2014r. w sprawie I GSK 738/13 (opubl. LEX nr 1517948): "Z brzmienia i systematyki art. 221 WKC można wywieść, że dłużnik może zostać powiadomiony o kwocie należności celnych po upływie trzyletniego terminu, w wypadku, gdy wskutek danego czynu organy celne pierwotnie nie mogły określić dokładnej wysokości kwot należności celnych, podlegających zgodnie z prawem, zapłacie, włączając w to sytuację, w której wskazany dłużnik nie był sprawcą tego czynu. Zgodnie z tym przepisem, o należnościach podlegających zapłacie, można powiadomić nie tylko dłużnika, który jest sprawcą czynu podlegającego ściganiu" i w sprawie I GSK 739/13 (opubl. LEX nr 1517949): "Odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC ma zastosowanie wówczas, gdy organy celne stwierdzają, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty prawnej należności wobec danego towaru opłat celnych był czyn podlegający postępowaniu sądowemu, a więc podlegający penalizacji w sprawach karnych. Kwalifikacja danego czynu dokonywana jest jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu lub poboru niewystarczających należności celnych".

Odnośnie pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy wskazać, że wykraczają poza przedmiot sprawy, którym we wszystkich czterech sprawach było określenie kwoty długu celnego podlegającego retrospektywnemu opodatkowaniu.

Reasumując, stwierdzić należy, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, potwierdza stanowisko organów, wynikające z zaskarżonych decyzji. Materiał ten został zebrany w sposób rzetelny, był kompletny i wystarczający do podjęcia decyzji w przedmiocie długu celnego. Ocena tego materiału była spójna, logiczna i wszechstronna, bowiem ocenie tej poddano wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy. Obszerność w gromadzeniu materiału dowodowego i wnikliwość jego oceny nie pozostawią wątpliwości, co do zasadności stanowiska organów orzekających, wyrażonego w zaskarżonych decyzjach.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje są zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skarg, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy ze skarg wniesionych na decyzje Dyrektora Izby Celnej, Sąd działał w trybie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Przedmiotowe sprawy opierają się na zbliżonym stanie faktycznym i tożsamym stanie prawnym, a skargi zawierają jednakowe podstawy zaskarżenia, stąd zaistniał pomiędzy tymi sprawami związek, o którym mowa w art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, przy tym strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do połączenia spraw.