Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 79/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 233 par. 1 pkt 1, art. 13 par. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 14 art. 5 ust. 4 pkt 6
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...]r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 714 zł (słownie: siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. DzU z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej także: ordynacja lub O.p.), art. 22 ust 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 2332 z późn. zm., dalej: ustawa SENT) w zw. z art. 14 ustawy z 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 1039), po rozpatrzeniu odwołania B. S. (dalej także: strona, skarżący, przewoźnik) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...] r. znak:[...] nakładającej na niego karę pieniężną w wysokości 5000 zł z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika, polegającego na uzupełnieniu zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] w rejestrze zgłoszeń o dane wymagane przepisami prawa

— utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach zaznaczył, iż w dniu [...] r. funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego pojazdem (cysterna) marki [...] o nr rej [...], kierowanym przez kierowcę zatrudnionego przez przewoźnika, prowadzącego działalność gospodarczą. Z protokołu kontroli oraz załączonych do niego dokumentów, wynika iż przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy. Pole, w którym należało podać nr zezwolenia, zaświadczenia lub licencji nie zostało wypełnione. W trakcie kontroli kierowca okazał stosowną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Mając na uwadze ustalenia kontroli organ pierwszoinstancyjny wszczął z urzędu wobec strony postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy SENT oraz poinformował stronę o dyspozycji art. 2 ust. 3 ustawy SENT.

W odpowiedzi z [...] r. strona wniosła o ustalenie czy niedopełnienie obowiązku aktualizacji zgłoszenia w zakresie opisanym w protokole kontroli uniemożliwiło realizację założeń ustawy SENT oraz o zbadanie sprawy pod kątem zgodności nałożonej kary z interesem publicznym. Wskazała, że w momencie wpisywania danych na formularzu nie wyświetlił się brak wpisu na czerwono, że wpis jest obowiązkowy.

Decyzją z [...] r. znak:[...]. organ pierwszoinstancyjny nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 5.000 zł z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika, polegającego na uzupełnieniu zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] w rejestrze zgłoszeń o dane wymagane przepisami prawa.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając w nim m.in. naruszenie przepisów:

a) prawa materialnego, tj.: art. 1 pkt 26 ustawy SENT w zw. z art. art. 122 O.p. poprzez jego nieuwzględnienie w sytuacji gdy przewóz paliwa był dokonany zgodnie z prawem, oraz art. 12 zdanie drugie ustawy SENT w zw. z art. 122 O.p. poprzez ich nieuwzględnienie w sytuacji nie zakończonego postępowania w przedmiocie nałożenia kary i nie uwzględnienie, że nie doszło do uszczuplenia podatkowego, a także art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprze jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary, podczas gdy było to uzasadnione ważnym interesem przewoźnika i interesem publicznym.

b) postępowania, tj.: art. 121 § 1. art. 122 O.p., art. 140 § 1, art. 180 i 187 § 1 a także art. 190 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę budowania zaufania obywateli do organu, szybkości i prawdy obiektywnej, a także art. 210 § 1 ust. 6 O.p. poprzez niewyjaśnienie powodów niezastosowania podstaw do odstąpienia od nałożenia kary w odniesieniu do zgodności decyzji z interesem publicznym.

Zaskarżoną decyzją, jak wskazano na wstępie, organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Przytoczył brzmienie i zaprezentował znaczenie przepisów ustawy SENT mających zastosowanie w sprawie. Poświęcając w tych ramach szczególną uwagę art. 5 ust. 4 i 22 ust. 2 i 3 oraz 26 ust. 3 tej ustawy (strony 2-5 uzasadnienia) po czym stwierdzając, że strona skarżąca przed rozpoczęciem przewozu towaru nie dopełniła ustawowego obowiązku uzupełnienia zgłoszenia poprzez wpisanie numeru posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy i tym samym prawidłowo została na nią nałożona kara pieniężna - dając temu wyraz na stronie 7.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, stwierdził, że wszystkie obowiązki przewoźnika wymienione w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT mają charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał, że ich niewypełnienie, a dokładniej, niewypełnienie któregokolwiek z nich, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Co istotne, brzmienie przepisu wskazuje, że zarówno wydanie decyzji nakładającej karę jak i jej wysokość, nie zależą od uznania organu, bowiem w przepisie tym nie użyto zwrotu "może". Organ nakładając karę nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie wpisał wymaganych danych do zgłoszenia, bowiem przedmiotowa kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy. Przytoczona ustawa nie przewiduje możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej nakładanej za dane naruszenie obowiązku nałożonego na uczestnika obrotu /tu: przewoźnika/. Z przepisów tych wynika, że brak wpisania numeru wymaganego zezwolenia, zaświadczenia lub licencji jest sankcjonowany karą pieniężną, a braku tego nie usprawiedliwia fakt posiadania takiego dokumentu. Zaakcentował, że trudno uznać za uzasadniony zarzut nieprecyzyjnego przygotowania formularza SENT, skoro administrator systemu zmieścił przy ww. polu informację zgodą z ustawową treścią przepisu normującego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o konkretne dane.

W dalszych motywach, odwołując się do orzecznictwa z przedmiotu rozpoznania, wskazał na obowiązek przewoźnika uzupełnienia zgłoszenia o wymagane dane oraz skutkach jego niedopełnienia. W końcowej zaś części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że nie dopatrzył się, by w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W tych ramach zwrócił uwagę na brzmienie art. 22 ust. 3 ustawy SENT i wskazał, że także sama strona skarżąca nie wykazała zaistnienia ważnego interesu własnego lub interesu publicznego przemawiającego za podjęciem takiego rozstrzygnięcia. Organ z urzędu nie stwierdził ich zaistnienia. Wyjaśnił, że jak ustalono strona nie posiada zaległości podatkowych i innych należności publicznoprawnych, sukcesywnie dokonuje wpłat z tytułu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne.

Zdaniem organu ustalenia te prowadzą do wniosku, iż zapłata kary nie wywoła u przedsiębiorcy nadmiernych dolegliwości finansowych.

Po przedstawieniu wykładni interesu publicznego stwierdził, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie można przyjąć, że nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy regulującej zasady systemu monitorowania przewozu doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego jak i indywidualnego, ani do sytuacji gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Podkreślił, że w realiach niniejszej sprawy, niedopuszczalnym z punktu widzenia interesu publicznego byłoby przerzucenie odpowiedzialności przewoźnika na budżet państwa.

W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego strona skarżąca analogicznie jak w odwołaniu, wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia, a także sposobu procedowania orzekających w sprawie organów, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 24 ust. 1a ustawy SENT w zw. z art. 122 O.p. poprzez jego nieuwzględnienie w sytuacji gdy przewóz paliwa był dokonany ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym w wszelkie daniny publiczne zostały uiszczone,

b) art. 12 zdanie drugie ustawy o SENT 2 w zw. z art. 122 O.p. poprzez jego nieuwzględnienie w sytuacji, gdy pomimo wszczętego i niezakończonego decyzją ostateczną do [...] r. postępowania o nałożenie kary, w przypadku gdy nie doszło do uszczuplenia podatkowego;

2) przepisów postępowania, tj.:

a) art. 121 § 1 i art. 122 O.p., art. 125 O.p., art. 180 § 1 O.p. i art. 191 O.p. poprzez wadliwe prowadzenie postępowania, w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organu i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy;

b) art. 210 § 1 ust. 6 O.p. poprzez niewyjaśnienie powodów rozstrzygnięcia.

Formułując powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W jej uzasadnieniu zakwestionował w całości zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia przytaczając rozwinięte argumenty przedstawione w petitum skargi, zaprezentował ocenę prawną podstawy działania organu podnosząc, że organ rozpoznający sprawę nieprawidłowo rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaniechał właściwego i wyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy oraz nie ustosunkował się do podniesionych przez stronę zarzutów. Zwłaszcza jej argumentu w zakresie naruszenia zasady proporcjonalności i zasady in dubio pro tributario. Akcentując, że podczas kontroli kontrolujący nie zakwestionował żadnych danych istotnych z perspektywy realizowanego przewozu, w tym istnych danych kontraktowych.

W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze, organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 pusa, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej ppsa).

Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ppsa wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

Biorąc pod uwagę powyżej wskazany zakres kontroli sądowej postępowania poddanego ocenie wskutek wywiedzionej skargi stwierdzić w pierwszej kolejności należy, że Sąd w pełni podziela stanowisko tut. Sądu wyrażone w wyroku z 19 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 1133/19 zapadłym także w sprawie strony skarżącej, a także w wyrokach o zbliżonym do niniejszego przedmiocie rozpoznania, jak: wyroku NSA z 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II GSK 1385/19, czy wyroku WSA w Gliwicach z 29 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 39/19 oraz wyroku WSA w Warszawie z 27 listopada 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1089/19, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA.

W drugiej zaś, że na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lit.b ustawy SENT (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) obowiązującemu systemowi monitorowania drogowego podlega przewóz towarów objętych wymienionymi pozycjami CN: 2207 nieoznaczonych znakami akcyzy, 2707, 2710, 2905, 2917, 3403, 3811, 3814 zawierających alkohol etylowy, 3820 zawierających alkohol etylowy, 3824 oraz 3826, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów; pod pozycją 2710 zaklasyfikowano olej napędowy.

W ustawie przyjęto (art. 4 ust. 1-4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń, zwany dalej w ustawie "rejestrem". Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli.

Obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów określa art. 5 ustawy SENT. W zakresie przewoźników istotny jest ust. 4 tego artykułu, stanowiący (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.), iż przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o szereg elementów wymienionych w tym przepisie, takich jak dane przewoźnika, jego nr NIP, nr rejestracyjny pojazdu, datę rozpoczęcia i zakończenia przewozu, a także (pkt 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane.

Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego.

Na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.), w sytuacji gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Art. 26 ust. 1 ustawy SENT przewiduje wydanie decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W sprawie poza sporem jest, że strona skarżąca, będąca przewoźnikiem towaru podlegającego obowiązkowej rejestracji w systemie SENT – oleju napędowego (CN 2710), przewożonego samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony - przed rozpoczęciem przewozu towaru nie uzupełniła zgłoszenia o numerze referencyjnym o dane wymienione w art. 5 ust. 4 pkt 6, tj. nie wpisała numeru licencji. Brak ten uzupełniła w trakcie kontroli drogowej, która miała miejsce [...] r., w godz. [...] – [...], wówczas też kierowca okazał wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. W wyniku kontroli ustalono "brak wpisu zezwolenia drogowego w systemie SENT nr [...]".

Równocześnie Sąd wskazuje, że o ile należy przyznać rację organowi, że kara wymierzona stronie skarżącej została ustalona w sposób sztywny i ustawodawca nie przewidział możliwości jej miarkowania, to już nie można bezapelacyjnie zgodzić się z argumentacją braku możliwość odstąpienia od jej nałożenia. Zwłaszcza w świetle podniesionych przez organ argumentów.

Dla rozstrzyganej sprawy znaczenie ma bowiem okoliczność, że ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, co następuje na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od jej nałożenia.

Mając tym samym na uwadze zakreślony spór koncentrujący się wokół zasadności nałożenia na stronę, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, kary pieniężnej i nie odstąpienia od jej nałożenia, wskazać należy, iż zgodnie z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Zatem udzielenie ulgi w postaci odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, w przypadku nieuzasadnionym szczególnymi okolicznościami, byłoby złamaniem konstytucyjnej zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi. Przy wykładni interesu publicznego należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazał, że "interes publiczny" to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych, jak również w pojęciu tym mieści się wypełnianie obowiązków władz publicznych, wynikających z art. 68 ust. 3 i art. 69 Konstytucji RP, polegających na zapewnieniu opieki i pomocy osobom niepełnosprawnym. W ocenie organu, odstąpienie od wymierzenia kary traktować należy jako instytucję szczególną, którą można zastosować w określonych okolicznościach, np. znacznego pogorszenia sytuacji ekonomicznej podatnika, na skutek zdarzeń od niego niezależnych i przez niego niezawinionych (przewlekła choroba, klęska żywiołowa), z uwzględnieniem prawodawstwa unijnego. Organ zaznaczył, że podstawą odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej nie mogą być okoliczności, które dotyczą dużej części podmiotów dotkniętych problemami finansowymi. Okoliczności te muszą się cechować swego rodzaju wyjątkowością. Przyznanie ulgi w sprawie, postawiłoby przewoźnika w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów realizujących przewóz, którzy wypełniają obowiązki wynikające z ustawy SENT bądź uiszczają kary związane z ich niewykonaniem.

W ocenie Sądu, stanowisko organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny jest co najmniej przedwczesne, jeżeli uwzględni się treść art. 121 § 1 O.p., zgodnie z którym postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie od organów podatkowych oraz art. 122 O.p., w myśl którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Wprawdzie organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że przy wykładni interesu publicznego należy respektować wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, lecz na tym poprzestał, nie stosując ich w sprawie.

Wszak nie jest sporne, że strona skarżąca podnosiła, niewpisanie numeru posiadanego zezwolenia było błędem formalnym, kierowca posiadał dokument, a niewpisanie de facto nr nie spowodowało uszczuplenia należności budżetu Państwa.

W ocenie Sądu, argumentacja strony skarżącej zasługiwała na uwzględnienie w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na interes publiczny – dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów państwa, zasady etyki, sprawność działania aparatu państwowego (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1351/11; wyrok NSA z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15, a także przytoczone wyżej). Trzeba podkreślić, że nieuzupełnienie przez stronę skarżącą zgłoszenia na platformie PUESC o wymagane dane w pozycji nr zezwolenia, zaświadczenia lub licencji nie było spowodowane brakiem uprawnień do przewozu towarów a sposobem odczytania sposobu wypełniania pól tych obligatoryjnych i fakultatywnych. Strona skarżąca dysponowała stosownymi zgodami na przewóz towaru i wykonywanie działalności, która co istotne, została okazana przez kierowcę podczas kontroli drogowej, a zgłoszenie uzupełnione. Podobnież jak w sprawie poddanej kontroli NSA w wyroku z 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1696/18. Podkreślenia wymaga, jak słusznie podnosi strona skarżąca, że skoro system informatyczny przyjął zgłoszenie transportu oleju napędowego, to mogła przypuszczać, że zgłoszenie to jest prawidłowe. To, że pole przeznaczone na podanie nr licencji/ zezwolenia/zaświadczenia nie może być obowiązkowe z uwagi na regulacje ustawy z 6 września 2001 r. transporcie drogowym, do której odsyła ustawa o SENT (w art. 5 ust. 1), nie ma związku z obowiązkiem przygotowania formularza w sposób, zapobiegający popełnieniu przez korzystającego z systemu błędu, który w skutkach jest dolegliwy - podlega karze pieniężnej określonej sztywno, bez możliwości jej miarkowania. Organ powinien uwzględnić, że ustawa o SENT weszła w życie w dniu 18 kwietnia 2017 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Kontrola drogowa w sprawie miała miejsce w [...] r. Dla adresatów powyższego aktu prawnego, w tym skarżącej, rozwiązania w niej przyjęte stanowiły oczywistą nowość. Rejestracja transportu następuje w elektronicznym systemie, zatem również program komputerowy obsługujący system SENT wymagał od przewoźników zdobycia pewnego doświadczenia, co do stosowania go w praktyce prowadzonej działalności. Jakkolwiek rację ma organ, twierdząc, że strona prowadząca działalność transportową, w związku z wprowadzeniem nowych regulacji prawnych, wiedzę w tym zakresie winna przede wszystkim czerpać z regulacji prawnych, to jednakże, gdy nowym regulacjom prawnym towarzyszy uruchomienie programu komputerowego, np. w postaci określonego graficznego formularza elektronicznego, to powinien on zawierać oznaczenia rubryk podlegających wypełnieniu przez przewoźnika w taki sposób, aby nie rodziły żadnych wątpliwości, a w sytuacji, gdy ustawa przewiduje obligatoryjne podanie określonych danych (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o SENT), niewypełnienie określonego pola z obowiązkowymi danymi, nie powinno pozwolić na zamknięcie dokumentu elektronicznego z informacją o kompletności statusu zgłoszenia (tak też: WSA w Krakowie w wyroku z 17 września 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 734/18, przypomnianym w wyroku tut. Sądu wskazywanym powyżej z 19 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 1133/19).

Równocześnie należy zwrócić uwagę, że nie jest jasne stanowisko organu, że odstąpienie od nałożenia kary byłoby przerzuceniem odpowiedzialności finansowej na budżet Państwa i pośrednio na wszystkich obywateli. Słusznie wskazał bowiem skarżący, że na skutek stwierdzonych uchybień, ani budżet Państwa, ani obywatele nie ponieśli strat finansowych.

Skoro ustawodawca w ustawie SENT expressis verbis unormował możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, to przewidział sytuacje, w którym odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem, pomimo, że inni przewoźnicy dobrowolnie lub pod przymusem taką karę uiścili. Jak trafnie zauważył WSA w Olszynie w prawomocnym wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Ol 204/18, badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczone do konfrontacji z zasadami równości oraz powszechności opodatkowania.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy uwzględnią przedstawioną przez Sąd ocenę prawną zagadnienia i wnikliwie rozważą podane przez skarżącą okoliczności niedochowania obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o nr licencji przed rozpoczęciem przewozu, w kontekście możliwości odstąpienia od nałożenia kary przez wzgląd na interes publiczny. W interesie publicznym jest budowanie u obywateli, podmiotów gospodarczych (tu strony skarżącej) zaufania do organów państwa, a ewentualne błędy w funkcjonowaniu programu komputerowego do obsługi systemu SENT nie powinny powodować u skarżącej - zobowiązanej do korzystania z takiego programu – negatywnych konsekwencji prawnych i finansowych. Organy zważą, czy aby w interesie publicznym jest nakładanie na skarżącą dotkliwej kary pieniężnej tylko z tej przyczyny, że dopuściła się uchybienia formalnego, które usunęła już w trakcie kontroli drogowej. Poza sporem bowiem jest, że strona skarżąca posiadała wymagane prawem zgody na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Sąd, mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 200 zł obejmującą uiszczony wpis od skargi.