Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1900/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: par. 3 ust. 2 pkt 1, par. 3 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2006 nr 151 poz 1089
law: Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych
article: art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 6 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1  pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi T.-S. E. i D. R. Sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej T.-S. E. i D. R. Sp. j. z siedzibą w S. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) w zw. z lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a także na podstawie § 3 ust. 1 oraz ust. 3-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 86, poz. 721), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą spółkę T.-S. E. i D. R. Sp. j. z siedzibą w S. od decyzji Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 21 kwietnia 2009 r. zatrzymano do kontroli drogowej w miejscowości O. , ul. L., droga krajowej nr [...], pojazd członowy składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą o marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez W.B. , który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu skarżącej spółki. Kierowca okazał odcinek kontrolny karty opłaty drogowej o serii i nr [...] oraz przyklejoną na przedniej szybie pojazdu winietę o serii i nr [...]. Obie części miesięcznej karty opłaty przedziurkowane były w dniu 14 kwietnia 2009 r. W efekcie przeprowadzonej kontroli, której wyniki zostały umieszczone w protokole kontroli z dnia 21 kwietnia 2009 r. nr [...] oraz w protokole oględzin pojazdu z tej samej daty, organ I instancji stwierdził wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego.

W piśmie z dnia 11 maja 2009 r. skarżąca, ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz postawionych w toku kontroli zarzutów, wskazała, iż fakt posiadania przez kierowcę samoprzylepnej winiety o innym numerze, niż numer okazanego odcinka kontrolnego karty opłaty wynika wyłącznie z niezamierzonego błędu pracowników skarżącej, którzy wadliwie dokonali przyklejenia winiet na szyby pojazdów należących do skarżącej spółki. Strona dla udowodnienia swoich wyjaśnień przesłała w załączeniu dokumenty mające świadczyć o zakupie w dniu 10 kwietnia 2009 r. dwóch kart opłat o numerach [...] oraz [...], tj. odcinek zapłaty dotyczący zakupu w/w kart opłat wraz z dowodem KW z dnia [...] kwietnia 2009 r. dokumentujący wydatkowanie kwoty zakupu dwóch kart opłat na pojazdy o nr [...] i [...], a ponadto załączyła 6 sztuk zdjęć fotograficznych, na których widnieją w/w samochody, a które – w ocenie strony – dokumentują błąd w naklejeniu części samoprzylepnych.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nałożył na skarżącego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2006 r. Nr 151, poz. 1089 ze zm.) stwierdził, iż dowodem uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii, umieszczona w sposób, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia.

Pismem z dnia 7 lipca 2009 r. skarżąca spółka wniosła odwołanie od w/w decyzji organu I instancji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy, powołując się na treść przepisów art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, a także art. 87 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 oraz lp. 4.1. załącznika do cyt. ustawy, w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że w dniu kontroli kierowca okazał do kontroli odcinek kontrolny miesięcznej karty opłaty nie odpowiadający numerem samoprzylepnej winiecie umieszczonej na przedniej szybie kontrolowanego pojazdu. Organ uznał, iż stanowi to bezsprzecznie naruszenie przepisów § 3 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r., co w konsekwencji potwierdza zasadność nałożenia na stronę kary pieniężnej stosownie do lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu skarżąca spółka jest odpowiedzialna za powstałe naruszenie, nawet jeżeli wynika ono wyłącznie z omyłki kierowców i innych pracowników przedsiębiorstwa.

Pismem z dnia 11 września 2009 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r., zaskarżając ją w całości.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżąca spółka zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – poprzez przyjęcie, że skarżąca wykonywała transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu po drogach krajowych,

- art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – poprzez przyjęcie, że skarżąca naruszyła obowiązki wynikające z przepisów tej ustawy,

- § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych – poprzez całkowite pominięcie faktu, że uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych następuje wyłącznie poprzez nabycie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu, co powoduje, że już sam fakt nabycia karty stanowi o uiszczeniu stosownej opłaty,

- § 3 ust. 5 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. – który wyraźnie stwierdza, co nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty, a który nie przewiduje sytuacji, o której mowa w niniejszej sprawie;

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. – poprzez pominięcie w toku postępowania wyjaśnień złożonych przez skarżącego, w tym m.in. dowodu zakupu w dniu 10 kwietnia 2009 r. dwóch winiet o numerach [...] oraz [...],

- art. 80 k.p.a. – poprzez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i bezpodstawnym w konsekwencji przyjęciu, że skarżący wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia opłaty,

- art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewskazanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawionym w toku postępowania przez stronę skarżącą.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga T.-S. E. i D. R. spółka jawna z siedzibą w S. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. wydane w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych – naruszają prawo.

Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. organy obu instancji dopuściły się zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy Inspekcji Transportu Drogowego dopuściły się naruszenia art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i lp. 4.1 załącznika do cyt. ustawy, a także przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (w przypadku decyzji organu odwoławczego) – poprzez nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych w oparciu o niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przepis § 3 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. oraz § 3 ust. 4 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r., wydane przez tego Ministra z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto – zdaniem Sądu – organy dopuściły się naruszenia art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.1 załącznika do tej ustawy w zw. z przepisem § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. - z uwagi na nieprawidłowe uznanie, iż strona skarżąca nie uiściła wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych z uwagi na fakt okazania przez omyłkę w toku kontroli odcinka kontrolnego o innym numerze, niż numer winiety umieszczonej na trwale w prawym dolnym rogu przedniej szyby kontrolowanego pojazdu.

Tym samym - zdaniem Sądu - organy obu instancji dopuściły się obrazy przepisu art. 6 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady praworządności – poprzez wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie niekonstytucyjnej, tj. sprzecznej z delegacją ustawową – normie prawnej zawartej w § 3 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (odpowiednio, w przypadku organu II instancji - § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r.).

Ponadto organy, w ramach swojego postępowania, naruszyły unormowania zawarte w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącej spółki.

Zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Według art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia unormowań prawa materialnego na wstępie należy wskazać przede wszystkim na podstawowe konstytucyjne zasady stanowienia prawa.

Stosownie do art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Przepis art. 92 ust. 1 Konstytucji RP określa warunki, jakim powinno odpowiadać upoważnienie ustawowe, a jednocześnie pozwala ustalić przesłanki legalności aktu wykonawczego. Rozporządzenie jest legalne, jeśli: zostało wydane przez organ upoważniony, służy realizacji ustawy i mieści się w zakresie spraw przekazanych przez nią do uregulowania, odpowiada "merytorycznej treści dyrektywnej", której wykonaniu przepisy rozporządzenia mają służyć (tak /w:/ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r., U. 6/99, OTK ZU Nr 7/1999, poz. 159, s. 824).

W doktrynie zgodnie przyjmuje się, iż takie upoważnienie do wydania rozporządzenia musi być przy tym bardzo konkretne, w tym musi wskazywać precyzyjnie zakres spraw przekazanych do uregulowania w tym akcie, poza który nie można wykraczać (tak m.in. W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Zakamycze, 2002, wyd. IV).

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd zauważył, iż zgodnie z przepisem art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych - zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust. 2 tej ustawy, oraz trybu jej wnoszenia i sposobu rozliczania w razie niewykorzystania, a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie przedmiotowej opłaty.

Korzystając z tego upoważnienia ustawowego Minister Transportu wydał rozporządzenie z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, a następnie Minister Infrastruktury rozporządzenie z dnia 5 czerwca 2009 r.

W § 3 ust. 1 tych rozporządzeń Minister ustalił, iż uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką".

§ 3 ust. 2 rozporządzenia z 2006 r. (oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia z 2009 r.) stanowi, iż karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

W przepisie § 3 ust. 3 rozporządzenia z 2006 r. Minister Transportu wskazał, iż dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie.

Z kolei w kluczowym – zdaniem organu odwoławczego – przepisie § 3 ust. 4 rozporządzenia z dnia 5 czerwca 2009 r., Minister Infrastruktury postanowił, iż:

"Dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1".

Ponadto oba rozporządzenia stanowią w § 3 ust. 4 pkt 1-4 (oraz – jeśli chodzi o rozporządzenie z 2009 r. – w § 3 ust. 3 pkt 1-4), jakie przypadki nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty.

Według Sądu przyjąć należy, iż delegacja ustawowa z art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym upoważniała ministra wyłącznie do określenia "trybu wnoszenia opłat", co też Minister Transportu (a następnie w 2009 r. – Minister Infrastruktury) uczynił - wskazując w przepisie § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 8 sierpnia 2006 r. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 5 czerwca 2009 r. - sposób (tryb) uiszczenia opłaty poprzez jej nabycie w upoważnionej jednostce.

W ocenie Sądu wprowadzenie w rozporządzeniu dodatkowej materii zawartej w § 3 ust. ust. 3 i ust. 4 cyt. rozporządzenia z 2006 r. oraz w § 3 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia z 2009 r. – poprzez wskazanie, co nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty - nie znajduje uzasadnienia w zakresie delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, co jest sprzeczne z zasadami obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa (vide: art. 2 w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP).

Według strony wprowadzenie dodatkowych warunków ważności użycia kart opłaty nie służy prawidłowo wykonaniu ustawy o transporcie drogowym, a wobec tego nie mieści się w granicach delegacji z art. 42 ust. 7 tej ustawy, naruszając tym samym normę konstytucyjną wyrażoną w przepisie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Należy podnieść, iż zgodnie z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Sędzia może odstąpić od stosowania przepisów rozporządzenia, które uznaje za sprzeczne z ustawą lub z Konstytucją, a nawet orzekać wprost na podstawie Konstytucji.

Skoro omówione wyżej uregulowanie nie mieści się w granicach delegacji ustawowej z art. 42 ust. 7 ustawy i narusza w ten sposób art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, to uznać trzeba, iż zachodzi w niniejszej sprawie podstawa dla odmowy stosowania wskazanych przepisów obu rozporządzeń (taką możliwość przewiduje również Naczelny Sąd Administracyjny – np. wyrok z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1403, Wokanda 2006, nr 5, 35).

Zdaniem Sądu nie można akceptować praktyki nakładania kar na podstawie rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją RP. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że należy odmówić zastosowania § 3 ust. 3 i 4 w/w rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r., a także § 3 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r.

Należy zauważyć, iż ustawa o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną tylko i wyłącznie za "nieuiszczenie wymaganej opłaty drogowej".

Wobec powyższego Sąd uznał, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji winny być uchylone, jako wydane w omawianym zakresie z naruszeniem prawa materialnego, bowiem oparte były na rozporządzeniach niemieszczących się w granicach ustawowego upoważnienia i sprzecznych tym samym z Konstytucją RP.

Należy wskazać, iż powyższy pogląd znajduje również pewne potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz: m.in. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 593/08 oraz wyrok NSA dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 895/08), jak i orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (tak: np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 639/08, czy też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 790/08, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1352/09 lub powołany przez stronę skarżącą wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 183/09).

Niezależnie od powyższych, zasadniczych i mających podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - zastrzeżeń natury konstytucyjnej, zauważyć warto, że powołane przez organy obu instancji przepisy § 3 rozporządzenia z 2006 r., jak i rozporządzenia z 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, wyraźnie stanowią, iż uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty w sposób wskazany w § 3 ust. 1. Skoro skarżąca spółka miała w dniu kontroli odcinek kontrolny omyłkowo zabrany z innej ważnej w owym dniu karty opłaty, który był prawidłowo wypełniony, ale odpowiadający innemu pojazdowi posiadanemu przez spółkę, a następnie okazała w toku dalszego postępowania m.in. dowody zakupu, potwierdzające nabycie obu kart opłat, to brak było jakichkolwiek podstaw prawnych, aby uznać, iż mógł mieć zastosowanie w sprawie przepis lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, przewidujący obowiązek nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie (tak m.in. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 55).

Zdaniem Sądu organy obu instancji dopuściły się ewidentnej obrazy przepisu art. 6 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady praworządności, albowiem przy wydawaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej oparły się na niekonstytucyjnej, tj. sprzecznej z delegacją ustawową – normie prawnej zawartej w § 3 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych oraz – w przypadku organu odwoławczego - § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r.

Ponadto należy stwierdzić, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego – wbrew wyraźnym nakazom płynącym z przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – nie wyjaśniły w toku postępowania wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując przy tym całkowicie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Organy administracji nie wzięły pod uwagę, iż w stanie faktycznym ustalonym w sprawie, brak było znamion deliktu określonego w lp. 4.1 załącznika do ustaw o transporcie drogowym, zwłaszcza, jeśli zważy się, iż skarżąca spółka dodatkowo przedstawiła dowód dokonania zakupu karty opłaty drogowej przyporządkowanej kontrolowanemu pojazdowi (vide: dokument [...] oraz kwit zapłaty z dnia [...] kwietnia 2009 r. – k. 49 i k. 50 akt administracyjnych, na których wyszczególniono zarówno numer rejestracyjny pojazdu jak i numer karty opłaty okazanej w toku kontroli na drodze).

Skoro skarżąca uiściła należną kwotę za miesięczną kartę opłaty w upoważnionej jednostce (§ 3 ust. 1 cyt. rozporządzeń wykonawczych z 2006 r. i 2009 r.), która następnie wypełniona została prawidłowo, w sposób uniemożliwiający jej wykorzystanie na inny pojazd, to zaistniała podstawa do przyjęcia, iż opłata została przez stronę uiszczona.

Organy administracji, wbrew ciążącemu na nich obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, nie podjęły jednak jakichkolwiek dodatkowych czynności w toku postępowania, aby jednoznacznie ustalić fakt uiszczenia przez stronę stosownej opłaty za przejazd pod drogach krajowych.

W konsekwencji - zdaniem Sądu - działanie organów obu instancji naruszyło przepisy prawa w stopniu dającym pełną podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. w spornej części dotyczącej kary w wysokości 3.000 złotych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu, działając w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając z kolei o zwrocie kosztów postępowania, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).