Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 6/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: Art. 260 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Kraków, dnia 18 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. B. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 25 sierpnia 2017 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w przedmiocie wykonania wniosku z dnia 27 października 2016 r. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 25 sierpnia 2017 r.


UZASADNIENIE

Skarżący Z. B. we wniesionym w dniu 10 sierpnia 2017 r. (data wpływu) na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Przedstawione we wniosku informacje ograniczył do wskazania, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom, w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody określił na 762,92 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania wskazał, że nie pracuje zawodowo, nie ma żadnych dochodów, PIT-u nie wypełnia. Wydatki na utrzymanie ma jak każdy na średnim poziomie. Za energię elektryczną opłaca rachunki, lecz z opóźnieniem. Szambo, opał i wodę ma swoje. Oświadczył, że pieniądze pożycza od osób prywatnych w ten sposób, że od jednego pożycza a drugiemu oddaje. Posiadane 0,58 ha gruntu obsiewa zbożem, ale i tak przynosi to straty, gdyż nie otrzymuje dopłat.

Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2017 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uznając, że skarżący, jako osoba składająca notorycznie w postępowaniach sądowych wnioski o przyznanie prawa pomocy i obligowana do składania dokładnych wyjaśnień w kwestii majątkowych (zatem świadoma tego obowiązku), nie zdołał dowieść, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej.

Postanowienie Referendarza zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 września 2017 r.

Skarżący, pismem z dnia15 września 2017 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w tym samym dniu, wniósł w terminie sprzeciw od ww. postanowienia, twierdząc, że dokonana przez Referendarza ocena jego sytuacji majątkowej jest nietrafna i należy się mu pomoc ze strony Państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 zwanej dalej P.p.s.a.), w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu i rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu z kolei art. 245 § 2 wynika, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego i z tego powodu jego przyznanie następuje w wyjątkowych przypadkach, a mianowicie w sytuacji, gdy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta musi być realna, a do stwierdzenia jej zaistnienia niezbędne jest dokładne poznanie sytuacji wnioskodawcy. To na składającym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt: l FZ 429/12, LEX nr 1247073).

Zaskarżone postanowienie formułuje słuszną w ocenie Sądu tezę, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawił co prawda wyjaśnienia, lecz są one ogólnikowe i wymijające. W szczególności skarżący pomija istotną kwestię wysokości faktycznie ponoszonych wydatków, zasłaniając się stwierdzeniem, że są one przeciętne. Wykazany niski dochód w postaci emerytury 762,92 zł skłania do wniosku, że skarżący posiada dodatkowe nieujawniane źródło dochodu, zwłaszcza, iż z urzędu wiadomo, że postępowaniach przed tut. Sądem skarżący pierwotnie ujawniał informacje o posiadanym areale gruntów 7,27 ha i nieruchomości (domie) 110 m², a następnie unikał odpowiedzi na pytania Sądu w jakich okolicznościach zostały zbyte.

Sąd nie jest zatem władny dokonać oceny sytuacji majątkowej skarżącego w sposób, który by prowadził do jednoznacznego wniosku, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Zdaniem Sądu Referendarz Sądowy prawidłowo i zasadnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza Sądowego.