Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 930/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 235 (1),  art. 237 par. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r., nr [...], stwierdzono u S.G. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, wymienioną w pozycji 19.5 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), powoływanego dalej w skrócie jako: "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.", wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ orzekający wskazał, że przedmiotowa choroba zawodowa została rozpoznana u pracownika w orzeczeniu lekarskim wydanym przez Poradnię Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. Nr [...] z dnia [...] r. Natomiast związek przyczynowy między warunkami pracy a rozpoznaną chorobą ustalono na podstawie kart oceny narażenia zawodowego, wykazujących takie narażenie podczas zatrudnienia S.G.: od 13 marca 1989 do 12 października 1990 r. w Zakładzie B na stanowisku krawcowej, od 11 lipca 1995 r. do 10 stycznia 1996 r. w PPHU "C" T. na stanowisku szwaczki, od 14 lipca 2004 r. do 13 października 2004 r. w A Sp. z o.o. T. na stanowisku szwaczki, a od 22 września 2006 r. do nadal w D Sp. z o.o. T. na stanowisku operator lakierni i montażysta. W szczególności wykonywała ona prace wymagające długotrwałej powtarzalności i przeciążenia kończyn górnych. Organ nadto podkreślił, że zebrany materiał dowodowy pozwala na uznanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyły zakłady pracy: - A Spółka z o.o. z siedzibą w T. domagając się uchylenia powyższej decyzji i orzeczenia o stwierdzeniu braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszoinstancyjny. Zarzuciła decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 235.2 k.p. poprzez stwierdzenie, że praca w odwołującej się Spółce w okresie od 14 lipca 2004 r. do 13 października 2004 r. pozostaje w związku przyczynowo skutkowym z rozpoznanym schorzeniem podczas, gdy od ustania zatrudnienia strony w Spółce A do momentu rozpoznania choroby minęło kilka lat oraz naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 i 7 kpa, poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownika oraz przyczyn wystąpienia omawianego schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem zebrania i dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej strony z lat 1989 - 2013 w celu ustalenia przyczyn powstania choroby i czy była ona związana wyłącznie z wykonywaną pracą, a także ustalenia okresu, w którym powstało schorzenie, w szczególności, czy nie ujawniło się ono w okresie przed podjęciem pracy w tym zakładzie pracy. Zarzucono też naruszenie art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu, że praca w tej Spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej, wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, z którego nie wynika, by zapoznano się z wnioskowaną przez skarżącą dokumentacją z lat 1989 -2013, a także braku wykazania związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzach narażenia zawodowego pracownika. Spółka wnosiła również o uzupełnienie materiału dowodowego i wydanie na tej podstawie decyzji, która odpowiada prawu. Przytaczając w uzasadnieniu odwołania stan prawny oraz orzecznictwo skarżąca wywodziła, że z treści sporządzonego w sprawie orzeczenia lekarskiego nie wynika, czy zgromadzono dokumentację medyczną z całego okresu zatrudnienia S.G. i czy treść tej dokumentacji została uwzględniona przy wydaniu orzeczenia. Jej zdaniem z akt nie wynika również, czy organ wziął pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Skarżąca twierdziła przy tym, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Okres ten dla zapalenia nadkłykcia kości ramiennej wynosi 1 rok, natomiast schorzenie zostało zdiagnozowane u pracownicy w 2014 r. to jest 10 lat po ustaniu zatrudnienia. W końcu odwołująca się Spółka dostrzegła potrzebę czynnego udziału w postępowaniu byłych pracodawców S.G. wskazując, że nie ma znaczenia zaprzestanie prowadzenia działalności przez osobę fizyczną. Nadto na konieczność ustalenia następców prawnych po zlikwidowanym PPHU "C" - wcześniejszym pracodawcy S.G.

Decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) i art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., utrzymano w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej organ odwoławczy przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. art. 235¹ Kodeksu pracy która stanowi, iż za chorobą zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

W sprawie podzielono ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji w zakresie miejsc, stanowisk i okresów pracy S.G., która pracowała: od 13 marca 1989 do 12 października 1990 r. w Zakładzie B (zakład zlikwidowany) na stanowisku krawcowej, od 11 lipca 1995 r. do 10 stycznia 1996 r. w PPHU "C" T. (zakład zlikwidowany) na stanowisku szwaczki, od 14 lipca 2004 r. do 13 października 2004 r. w A Sp. z o.o. T. na stanowisku szwaczki, a od 22 września 2006 r. do nadal w D Sp. z o.o. T. na stanowisku operator lakierni i montażysta Analiza narażenia zawodowego wykazała, że S.G. w wymienionych wyżej okresach zatrudnienia na stanowiskach krawcowa, szwaczka, operator lakierni, montażysta wykonywała prace monotypowe, obciążające kończyny górne, co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej.

S.G. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...]), gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej wym. w poz. 19/5 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1.1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

Przeprowadzone badania: ortopedyczne, neurologiczne, internistyczne, zdjęcia rtg i analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej dają podstawę do rozpoznania przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej. Lekarze specjaliści MOMP dokonali kompleksowej oceny narażenia środowiskowego, z której wynika, że S.G. w trakcie czynności zawodowych wykonywała pracę wymagającą długotrwałej powtarzalności, długotrwałego przeciążenia oraz obciążającą kończyny górne w tym stawy łokciowe w dużym stopniu. Taki sposób wykonywania pracy zgodnie z wiedzą medyczną mógł stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej. Wobec powyższego lekarze MOMP uznali, iż istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy chorobą a warunkami pracy.

Organ zauważył przy tym, że pełnomocnik A Sp. z o.o. w T. poinformowany w trybie art.10 Kpa o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji - do dnia wydania decyzji nie udzielił odpowiedzi.

Nadto organ odpowiadając na zarzuty odwołania wyjaśnił, iż tylko pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, którą jest instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy. Dalej wskazał, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Przypomniał również, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. W rozdzielniku decyzji zostały wymienione tylko zakłady aktualnie istniejące, w których istniało narażenie zawodowe stanowiące przyczynę choroby zawodowej.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że nie ma on obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu (wyrok NSA z 5 maja 1998 r. III SA 193/97; wyrok WSA w Warszawie z kwietnia 2008 r. VIII SA/Wa 617/07).

Nadto uznał, iż żądania pełnomocnika pracodawcy służą nieuzasadnionemu przedłużeniu postępowania, choć zebrany materiał dowodowy pozwala na wydanie decyzji. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej S.G. potwierdza fakt wykonywania przez nią pracy zawodowej związanej z przeciążeniem kończyn górnych.

S.G. była badana w kompetentnej placówce diagnostycznej (MOMP w K.), gdzie lekarze specjaliści na podstawie oceny narażenia zawodowego, a także na podstawie przeprowadzonych badań i analizy dostępnej dokumentacji lekarskiej rozpoznali chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej wymienionego w poz. 19.5 rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw by to orzeczenie - oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno- orzeczniczymi - kwestionować. Przypomniał dalej, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i został zachowany.

Po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskiego MOMP w K. z dnia [...]r. - nie uwzględnił odwołania A Sp. z o. o. z siedzibą w T. i orzekł jak w sentencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź jej uchylenie i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego i materialnego. Zarzuty proceduralne odniosła wpierw do art. 7 i 77 § 1 kpa uważając, że ich naruszenie polega na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, wyrażające się zaniechaniem:

– wystąpienia o sporządzenie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, w którym nie wskazano konkretnych zapisów dokumentacji medycznej,

– zebrania i dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej pracownika z lat 1989-2013, w celu ustalenia przyczyn powstania stwierdzonej choroby zawodowej, a także ustalenia czy była ona związana wyłącznie z wykonywaną pracą,

– ustalenia okresu, w którym powstało schorzenie, a w szczególności, czy nie ujawniło się ono przed podjęciem pracy w tej Spółce.

Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 80 kpa, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, ponieważ organy oparły się wyłącznie na orzeczeniu lekarskim, z którego nie wynika, by zapoznano się z wnioskowaną dokumentacją medyczną z lat 1989-2013, a także nie wykazały związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy ograniczając się do stwierdzenia, że związek taki wynika z orzeczenia lekarskiego oraz formularzy oceny narażenia pracownika.

Wskazując na naruszenia prawa materialnego skarżąca zarzuciła szczególności naruszenie art. 235.2 k.p. poprzez stwierdzenie, że praca w odwołującej się Spółce w okresie od 14 lipca 2004 r. do 13 października 2004 r. pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z rozpoznanym schorzeniem, podczas gdy od ustania zatrudnienia S.G. w Spółce A do momentu rozpoznania choroby minęło kilka lat oraz wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie sporządzone z naruszeniem § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. Zarzuciła też naruszenie § 8 ust. 2 rozporządzenia poprzez niezwrócenie się o wydanie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego oraz niepodjęcie innych niezbędnych czynności do uzupełnienia materiału dowodowego, wobec rozbieżności między uzasadnieniem orzeczenia a postawioną w nim diagnozą. W uzasadnieniu skargi powtórzono zgłoszone zarzuty z przytoczeniem stanu prawnego, orzecznictwa i literatury przedmiotu. Skarżąca wywodziła, że z akt nie wynika, by organ wziął pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, a organ pominął okoliczność, że S.G. była zatrudniona w skarżącej Spółce przez niecałe trzy miesiące. Po ustaniu zatrudnienia nie pracowała przez prawie dwa lata, a kolejne zatrudnienie podjęła w 2006 r. Skarżąca podobnie jak w odwołaniu podnosiła, że z treści przepisu zawartego w art. 235.2 k.p. wynika, iż rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Okres ten dla zapalenia nadkłykcia kości ramiennej wynosi 1 rok, natomiast schorzenie zostało zdiagnozowane u S.G. w 2014 r., tj. 10 lat po ustaniu zatrudnienia w Spółce A. Zatem ewentualne narażenie zawodowe ustało w dniu 14 października 2005 r., ponieważ wtedy upłynął rok od zakończenia jej pracy w odwołującej się Spółce oraz ewentualnego zakończenia pracy w narażeniu. W ocenie skarżącej było konieczne uzupełnienie materiału dowodowego, a wydanemu orzeczeniu lekarskiemu należało odmówić mocy dowodowej.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, akcentując ustalenia zawarte w ocenie narażenia zawodowego oraz rozpoznanie choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie..

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do powyższych wskazań i postanowień zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz 1647 z późn. zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wyjaśnić przy tym należy, że "wysokie prawdopodobieństwo", o którym mowa w przywołanej definicji nie odnosi się do zakładu pracy, jako pracodawcy. Odnosi się natomiast do zakładu pracy jako środowiska, w którym znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika. Spełnienie się tej przesłanki jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na powstanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Przesłankę "wysokiego prawdopodobieństwa" negować może wyłącznie porównanie oddziaływania czynników zawodowych i pozazawodowych prowadzące do stwierdzenia, iż chorobę spowodowały przyczyny niezwiązane z zatrudnieniem, występujące poza środowiskiem pracy. Prawdopodobieństwo występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia także w innych zakładach pracy, nie obala natomiast domniemania, o którym mowa w art. 235¹ Kodeksu pracy, gdyż nie odnosi się do prawdopodobieństwa wpływu czynnika szkodliwego dla zdrowia na zachorowanie, stanowiącego ratio powyższej regulacji prawnej. Nawet w przypadku, gdyby pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku kolejnych zakładach, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, iż dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy, w konkretnym okresie czasu, spowodowała chorobę zawodową. Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do przywołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. oraz stwierdzenie - przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Należy podkreślić, że rolą organów inspekcji sanitarnej jest rozpoznanie lub odmowa stwierdzenia choroby zawodowej i badanie środowiska pracy, gdyż choroby zawodowe nie powstają poza środowiskiem pracy, oraz wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować takiego rodzaju skutki zdrowotne u konkretnego pracownika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001 r. o sygn. akt I SA 1780/00, pub. Lex nr 77662). Zatem rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowanie czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 235¹ Kodeksie pracy. Jakiekolwiek ustalenia co do tego, czy choroba mogła istnieć przed rozpoczęciem pracy, czy też była "ukrywana" przed skarżącą Spółką, nie zmieniłoby jej sytuacji faktycznej i prawnej, jako pracodawcy. Nie można zatem zgodzić się, że ustalenie daty pojawienia się pierwszych objawów chorobowych ma w tej konkretnej sprawie znaczenie, na co wskazuje treść odwołania, jak również skargi, bowiem jak wynika z kart narażenie zawodowego z dnia 5 marca 2014 r. i z dnia 30 maja 2014 r. wynika, że u wszystkich pracodawców uczestniczka wykonywała prace wymagające długotrwałej powtarzalności i przeciążenia kończyn górnych, a zatem istnieje związek przyczynowo- skutkowy między chorobą a warunkami pracy.

Zważyć należy, że skarżąca Spółka nie kwestionowała faktu, iż w przedmiotowej sprawie doszło do pojawienia się pełnego obrazu klinicznego choroby zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych. Sugerowała jedynie, w treści skargi, iż również inne czynniki mogły przyczynić się do jej powstania. Nie wskazywała przy tym żadnych konkretnych faktów, świadczących o istnieniu takiego prawdopodobieństwa, ani żadnych dowodów mogących fakty takie potwierdzać. Sama treść skargi wskazuje na konieczność uzupełnienia orzeczenia lekarskiego oraz na zwiększone ryzyko powstania choroby zawodowej tzw. "łokcia tenisisty" występujące u palaczy, czy też osób chorych na zwyrodnienie stawów, czy kręgosłupa, ale nie przemawia za pozazawodową etiologią rozpoznanego u S.G. a schorzenia w oparciu o zgromadzone w sprawie jednoznaczne dowody, zwłaszcza treść uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r.

Wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w § 8 ust. 1 stanowi, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod poz. 19.5 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej.

W rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż uczestniczka postępowania w całym okresie aktywności zawodowej to jest od 1989 r. pracując na stanowiskach krawcowej, szwaczki, operatora lakierni, montażysty wykonywała pracę monotypową, obciążającą stawy łokciowe. W ocenie Sądu materiał dowodowy potwierdza, że uczestniczka postępowania wykonywała prace stwarzającą ryzyko powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej.

Nadto S.G. była diagnozowana w kompetentnej placówce medycznej (MOMP w K.), gdzie lekarze orzecznicy na podstawie przeprowadzonych, zgodnie z obowiązującymi procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi, badań lekarskich rozpoznali u niej chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Orzeczenie to wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, wyniki badań ( ortopedycznych, neurologicznych, internistycznych, zdjęć RTG).. W konkluzji orzeczenia stwierdzono, że sposób wykonywania pracy, zgodnie z wiedzą medyczną mógł stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej i istnieją podstawy do uznania związku przyczynowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Odnosząc się do stanowiska skarżącej, która wskazywała na zaledwie trzymiesięczną pracę uczestniczki w Spółce oraz ponad dziesięcioletni okres pomiędzy ustaniem zatrudnienia u skarżącej a rozpoznaniem choroby zawodowej przypomnieć należy utrwalony pogląd judykatury, aktualny również w obecnym stanie prawnym, zgodnie z którym decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola. Jednocześnie jednak organy inspekcji sanitarnej nie mogą odstąpić od badania środowiska pracy, gdyż choroby zawodowe nie powstają poza środowiskiem pracy, nie mogą więc odstąpić od wskazania zakładu pracy, gdyż środowisko pracy nie istnieje bez zakładu pracy. "Wskazanie to należy jednak odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika" (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001 r. sygn. akt I SA 1780/00, pub. Lex nr 77662). Tym samym rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 235¹ Kodeksu pracy. Ustalenia co do tego, czy choroba mogła istnieć u S.G. przed rozpoczęciem pracy w skarżącej Spółce, czy też powstała po ustaniu zatrudnienia w skarżącej Spółce, nie zmieniłyby sytuacji prawnej Spółki. Należy również wskazać, że narażenie uczestniczki na występowanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy trwało od 1989 r. do nadal, a więc organ miał podstawy do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej u osoby pozostającej w zatrudnieniu.

Skład orzekający podzielił stanowisko organów administracji dotyczące braku podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnej placówki orzeczniczej pierwszego stopnia. Lekarze tej jednostki oparli się na wynikach badań, ustalających związek pomiędzy wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, a istniejącym schorzeniem, przez co wykluczających możliwość samoistnego schorzenia. Podkreślenia wymaga, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi to podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenie podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 300/12).

Bezsprzecznie dla stwierdzenia choroby zawodowej istotne jest ustalenie, czy zdiagnozowane u pracownika schorzenie, występujące w wykazie chorób zawodowych, zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Po myśli § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ Kodeksu pracy przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Analiza akt administracyjnych dokonana przez Sąd pozwala na stwierdzenie, że procedura ta została w pełni zachowana przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy.

W trakcie postępowania nie nastąpiło zatem naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 i art. 77 § 1 kpa, które mogło by mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż organy zgromadziły pełny materiał dowodowy, dlatego nie zachodziła konieczność wystąpienia przez organ, w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. o sporządzenie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia bądź wystąpienia do jednostki orzeczniczej o dodatkową konsultację, ewentualnie o podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, badaniach lekarskich, przebiegu zatrudnienia oraz karty oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym wystarczającym do wydania orzeczenia, więc nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację. Materiał zebrany w sprawie wskazywał w sposób jednoznaczny na istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a stwierdzoną u uczestniczki postępowania chorobą zawodową. W sprawie wykazano pracę w warunkach szkodliwych i istnienie choroby, zaś zakład pracy nie obalił wspomnianego domniemania (por. wyroki NSA: z dnia 23 maja 2012 o sygn. akt II OSK 612/12 i II OSK 613/12; z dnia 15 czerwca 2012 r. o sygn. akt II OSK 748/12 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji, nie dopuścił się naruszenia art. 235¹ Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. i wykazały wystąpienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez uczestniczkę postępowania, a stwierdzoną u niej chorobą zawodową. Ustaliły bowiem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały przeprowadzone zgodnie z zasadami oceny dowodów, określonymi w art. 80 kpa. Organy nie naruszyły również art. 235.2 k.p. poprzez stwierdzenie, że praca w odwołującej się Spółce w okresie od 14 lipca 2004 r. do 13 października 2004 r. pozostaje w związku przyczynowo- skutkowym z rozpoznanym schorzeniem, bowiem w okresie orzekania uczestniczka pracowała. Skarżąca była jednym z pracodawców w okresie od 1989 do nadal, u której badano środowisko pracy.

W świetle powyższych ustaleń nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a w tym treść zebranych w sprawie dowodów. Dokonał ich oceny, która okazała się zbieżna z oceną dokonaną przez organ I instancji. Brak wystąpienia do placówki medycznej o uzupełnienie wydanej opinii, względnie wydanie jej powtórnie jest skutkiem przyjęcia sprawy za w pełni wyjaśnioną.

W tym stanie rzeczy należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy, jak również nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak też prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jej legalności, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.