Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1171/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6229 Inne o symbolu podstawowym 622
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi G. SA z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie powołania członka zarządu zakładu ubezpieczeń oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 5 października 2004 roku G. S.A. zwróciło się do Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z wnioskiem o wyrażenie zgody na ponowne powołanie na prezesa zarządu E. F. oraz o odstąpienie wobec niego od wymogu znajomości j. polskiego a to w związku z uregulowaniami zawartymi w art. 27 ust. 3, art. 27 ust. 3 a i art. 27 ust. 5 nowej ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

W toku postępowania administracyjnego G. S.A. wskazywało na podejmowane przedsięwzięcia organizacyjne, minimalizujące konsekwencje nieznajomości przez E. F. języka polskiego, co między innymi znalazło wyraz w odpowiednim rozdziale zadań między prezesem a pozostałymi członkami zarządu, a także w wymogu znajomości języka niemieckiego lub/i angielskiego na stanowiskach kierowniczych, specjalistycznych i asystenckich.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych odmówiła zgody na odstąpienie wobec E. F. od wymogu posiadania udowodnionej znajomości j. polskiego i odmówiła wyrażenia zgody na powołanie go na prezesa zarządu G. S.A. oraz po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez towarzystwo ubezpieczeniowe ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Organ administracyjny stanął na stanowisku, iż odstąpienie wobec prezesa zarządu w trybie art. 27 ust. 3 a ustawy o działalności ubezpieczeniowej od wymogu znajomości j. polskiego ma charakter wyjątkowy. W niniejszej sprawie, kiedy odnotowano pogorszenie się wskaźników finansowych spółki oraz kiedy na rynku następuje zaostrzenie się konkurencji między zakładami ubezpieczeń i w sytuacji ekspansywnej polityki rynkowej spółki, spełnienie wymogu znajomości języka polskiego przez prezesa zarządu ma charakter konieczny.

Na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] G. S.A. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Zaskarżonym decyzjom Towarzystwo zarzuciło naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności:

- art. 27 ust. 3 a ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2000 r., Nr 124, poz. 1151 ze zm.) - poprzez wydanie decyzji w sposób dowolny z przekroczeniem granic uznania administracyjnego polegający na błędnym i nie znajdującym oparcia w zgromadzonym materiale i przeprowadzonych dowodach twierdzeniu, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na odstąpienie od wymogu znajomości języka polskiego przez prezesa zarządu skarżącej,

- art. 7 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji o charakterze uznaniowym w sposób niezgodny ze słusznym interesem strony skarżącej i interesem społecznym (w tym interesem ubezpieczonych) a więc decyzji dowolnej,

- art. 8 i 11 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej wyrażoną we wskazanym przepisie, w szczególności także poprzez zaniechanie jasnego wskazania podstaw, dla których sprawę załatwiono w sposób niezgodny z wnioskiem skarżącej,

- art. 77, art. 80 oraz art. 84 k.p.a. - poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i rozważenie materiału dowodowego oraz zaniechanie zasięgnięcia opinii biegłego w sytuacji, gdy w sprawie konieczna była fachowa wiedza dotycząca rynku ubezpieczeń i sytuacji G. S.A.,

- art. 107 k.p.a. - poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co spowodowało błędne przyjęcie, iż w sprawie nie można zwolnić Prezesa Zarządu skarżącej z wymogu znajomości języka polskiego.

W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych wniosła o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt VISA/Wa 1760/05 uchylił decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] w przedmiocie powołania prezesa zarządu oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że organ nadzoru przy wydawaniu zaskarżonych decyzji naruszył art. 27 ust. 3 a ustawy o działalności ubezpieczeniowej jak i przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wadliwość działania Komisji, zdaniem Sądu, polegała na tym, że odmawiając zgody na odstąpienie wobec E. F. (obywatela Austrii) od wymagania znajomości języka polskiego nie analizowała treści art. 27 ust. 3 a ustawy o działalności ubezpieczeniowej w powiązaniu z treścią art. 48 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej (TUWE), wyrażającego zasadę swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty.

Na powyższy wyrok Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc w niej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 27 ust. 3 a ustawy o działalności ubezpieczeniowej, polegającej na jego błędnej wykładni oraz naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Komisja wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania lub w wypadku gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2006 r,. sygn. akt II GSK 62/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził od G. S.A. w [...] na rzecz Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych w Warszawie kwotę 280 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 27 ust. 3 a ustawy o działalności ubezpieczeniowej, polegający na błędnej jego wykładni za uzasadniony.

Podniósł, iż przystąpienie w dniu 1 maja 2004 r. dziesięciu nowych państw do Unii Europejskiej nie otworzyło w pełni obywatelom tych państw dostępu do rynków pracy państw "starych" członków Unii.

Mocą Traktatu Akcesyjnego, podpisanego w dniu 16 kwietnia 2004 r. w Atenach wprowadzono tzw. okresy przejściowe (maksymalnie do 7 lat), w których państwa członkowskie UE mają stosować środki krajowe lub środki wynikające z umów dwustronnych regulujące dostęp obywateli polskich do ich rynków pracy.

W stosowaniu tych środków obowiązuje zasada wzajemności, tzn. Polska może zatem wprowadzić i utrzymać w mocy równoważne środki w stosunku do obywateli państwa lub państw stosujących te środki (załącznik XII do Traktatu Akcyjnego). Nie ulega zatem wątpliwości, że zasada swobodnego przepływu pracowników, określona (od Traktatu Amsterdamskiego) w art. 39 TUWE doznaje wyłączeń i ograniczeń w stosunku między "nowymi" państwami Unii i niektórymi "starymi" jej członkami.

Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) przewiduje możliwość wprowadzenia, na zasadzie wzajemności, ograniczeń w zakresie zatrudnienia w Polsce obywateli państw Unii Europejskiej (art. 87 pkt 8). Z tej możliwości skorzystano, określając w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z 26 maja 2004 r. w sprawie zakresu ograniczeń w sferze wykonywania pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 123, poz. 1293) listę państw UE, których obywatele muszą uzyskać zezwolenie na pracę w Polsce (w tym Austria).

Niezależnie od powyższego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1612/68 z 15 października 1968 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty określające zasady dostępu do zatrudnienia nie uznaje za dyskryminujące wprowadzenie wobec cudzoziemców - obywateli państw UE warunków dotyczących znajomości języków, jeżeli jest ona niezbędna ze względu na charakter oferowanego miejsca pracy (art. 3). W tym stanie rzeczy nawet w warunkach pełnego stosowania zasady swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty jest dopuszczalne stosowanie ograniczeń w dostępie do zatrudnienia ze względu na znajomość języka.

Dopóki jednak zasada określona w art. 39 TUWE nie ma pełnego zastosowania w stosunkach Polski ze wszystkimi państwami Wspólnoty, powoływanie się na ten przepis w sprawie dotyczącej obywatela państwa, wobec którego Polska stosuje, w ramach wzajemności, środki krajowe, ograniczające dostęp do krajowego rynku pracy, nie jest uprawnione.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 27 ust. 3 a ustawy o działalności ubezpieczeniowej, polegającego na błędnej jego wykładni, za uzasadniony uwzględnił skargę kasacyjną i na mocy art. 183 § 1, art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

W toku ponownego rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych złożyła pismo procesowe z dnia 2 sierpnia 2006 r., w którym podtrzymała argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę a nadto wskazała, że zgodnie z art. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej zwanej dalej u.d.u., zakład ubezpieczeń może wykonywać działalność ubezpieczeniową wyłącznie w formie spółki akcyjnej albo towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.

Jeżeli zakład ubezpieczeń działa jako spółka akcyjna, wówczas swe bezpośrednie zastosowanie znajdują przepisy kodeksu spółek handlowych, chyba że dane zagadnienie jest odmiennie uregulowane w przepisach ustawy o działalności ubezpieczeniowej (art. 31 u.d.u.). Jeden z przykładów tego rodzaju odrębności stanowi art. 27 u.d.u., który odnosi się do członków zarządu zakładu ubezpieczeń.

Przepis ten kreuje szereg wymogów o zróżnicowanym charakterze, jakie muszą spełniać członkowie zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń. Jedne z nich mają charakter nieusuwalny i bezwzględny (np. konieczność posiadania przez członka zarządu pełnej zdolności do czynności prawnych czy też rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty). Druga grupa wymogów obejmuje swym zakresem wymagania, które mają charakter względny i usuwalny tj. organ nadzoru może zwolnić członka zarządu w drodze decyzji administracyjnej z określonego prawem wymogu (np. art. 27 ust. 3 a u.d.u., zgodnie z którym organ nadzoru na wniosek organu zakładu ubezpieczeń właściwego w zakresie powoływania członków zarządu, odstąpi, w drodze decyzji, od wymogu znajomości języka polskiego, jeżeli nie jest to niezbędne ze względów nadzoru ostrożnościowego, biorąc w szczególności pod uwagę zakres działalności zakładu ubezpieczeń).

Brzmienie art. 27 ust. 3 a u.d.u. uprawnia twierdzenie, że przepis ten przewiduje formę reglamentacji administracyjnoprawnej, która może być ujmowana w kategoriach zezwolenia administracyjnego, albo inaczej dyspensy.

Brzmienie art. 27 ust. 3 a u.d.u. w łączności z treścią art. 27 ust. 3 u.d.u. uprawnia pogląd, iż dobrem o charakterze publicznym, które chronione jest poprzez wprowadzenie wymogu znajomości języka polskiego przez członka zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń jest prawidłowe (z punktu widzenia obiektywnie obowiązującego porządku prawnego) i bezpieczne (z punktu widzenia ubezpieczonych) prowadzenie przez dany zakład działalności ubezpieczeniowej.

Przepis art. 27 ust. 3 a u.d.u. zobowiązuje organ nadzoru do tego, aby w każdym postępowaniu administracyjnym inicjowanym przez organ zakładu ubezpieczeń właściwy w zakresie powołania członków zarządu dokonał oceny, czy pozytywne załatwienie danego wniosku nie wywoła zagrożenia dla dóbr chronionych nadzorem ostrożnościowym.

W wypadku zaś stwierdzenia, że pozytywne załatwienie wniosku może spowodować zagrożenie dla choćby jednej z wartości podlegającej ochronie w ramach " nadzoru ostrożnościowego", organ nadzoru winien odmówić odstąpienia od wymogu języka polskiego. Pojęcie "nadzoru ostrożnościowego" jest klauzulą generalną, która upoważnia organ nadzoru do podejmowania stosownej decyzji o odstąpieniu od wymogu znajomości języka polskiego w oparciu o indywidualną ocenę sytuacji występującej w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Trudności w stosowaniu tej klauzuli generalnej przejawiają się przede wszystkim w tym, że przepisy prawa polskiego, ani też prawa europejskiego nie zawierają definicji "nadzoru ostrożnościowego", zaś pojęcie to występuje wyłącznie w ustawie o działalności ubezpieczeniowej w kontekście wymogów językowych. Ten stan normatywny wymusza na organie nadzoru samodzielne wypracowanie znaczenia tego terminu na gruncie ustawy o działalności ubezpieczeniowej, w odniesieniu do wszelkich aspektów bezpieczeństwa działania zakładu ubezpieczeń.

Celem nadzoru ostrożnościowego jest stworzenie takich mechanizmów ochronnych, które antycypują możliwe negatywne sytuacje w działalności podmiotów nadzorowanych.

W niniejszej sprawie organ nadzoru odmówił wydania decyzji - dyspensy, o której jest mowa w art. 27 ust. 3 a u.d.u. na podstawie konkretnych ustaleń. Negatywne zjawiska, jakie zostały wykazane przez organ nadzoru w zaskarżonej decyzji, w następstwie nieznajomości przez prezesa zarządu języka polskiego należało uzupełnić o stwierdzenie, zawarte w protokole kontroli Towarzystwa sporządzonego dnia [...] kwietnia 2006 r. Ustalenia te dowodzą, że strona skarżąca nie prowadziła swej działalności w sposób minimalizujący ryzyko nieznajomości języka polskiego przez Pana E. F. Dowodem tego jest fakt, że uchwały z posiedzeń zarządu Towarzystwa, które odbyły się w dniu [...] lutego 2005 r., [...] czerwca 2005 r., [...] lipca 2005 r., [...] sierpnia 2005 r., [...] września 2005 r., [...] października 2005 r., [...] listopada 2005 r., [...] listopada 2005 r., [...] grudnia 2005 r. nie zawierały obcojęzycznych wersji, jeśli stanowiły one odrębne załączniki do protokołu z posiedzenia. Oznacza to, że Pan E. F. składał podpisy pod uchwałami sporządzonymi w języku polskim, bez możliwości zapoznania się z ich treścią przetłumaczoną na język obcy.

Kontrola w Towarzystwie wykazała również, że nie było w nim jakiejkolwiek procedury czy też instrukcji, która formalizowałaby zakres, formę i czas dokonywanych tłumaczeń dokumentów na potrzeby członków zarządu Towarzystwa, którzy nie posiadają znajomości języka polskiego. W konsekwencji o zakresie wiedzy Pana E. F., co do treści dokumentów oraz korespondencji Towarzystwa faktycznie decydowali jego asystenci, którzy na podstawie własnych decyzji dokonywali selekcji dokumentacji podlegającej tłumaczeniu.

Stan ten Towarzystwo samo uznało za naganny, albowiem w dniu [...] maja 2006 r. Zarząd Towarzystwa podjął uchwałę w sprawie "Tłumaczenia dokumentów firmowych G. TU SA". Okoliczność ta dodatkowo potwierdza stanowisko organu nadzoru, iż za niemożnością odstąpienia względem Pana E. F. od wymogu udowodnionej znajomości języka polskiego przemawiały względy nadzoru ostrożnościowego.

G. SA, ustosunkowując się do stanowiska organu zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r. w swoim pisemnym wystąpieniu z dnia [...] września 2006 r. podniosło, że zgodnie z brzmieniem art. 27 ust. 3 a u.d.u. Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych była zobowiązana zwolnić prezesa zarządu towarzystwa z wymogu znajomości języka polskiego w sytuacji, gdy nie było to niezbędne ze względów nadzoru ostrożnościowego. Nie można więc w tym wypadku mówić o zgodzie wyjątkowej, jak chce tego organ.

Pojęcie nadzoru ostrożnościowego, którym posłużył się ustawodawca w art. 27 ust. 3 a u.d.u. jest pojęciem niezdefiniowanym zarówno na gruncie ustawy o działalności ubezpieczeniowej, jak i przepisów wspólnotowych i jest używane w polskiej ustawie w innym kontekście niż w prawie europejskim i zagranicznym.

Ustalenia kontroli, przeprowadzonej w Towarzystwie w 2006 r. nie mogą być brane pod uwagę, albowiem ocenie Sądu podlega zaskarżona decyzja według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego na datę jej wydania. Wszelkie ustalenia podjęte po tej dacie nie mogą mieć wpływu na ocenę poprawności decyzji pod względem prawnym, a tym bardziej stanowić ex post uzasadnienia dla jej wydania.

Stwierdzenie, zawarte w piśmie organu, iż Pan F. nie był świadomy podejmowanych decyzji i składanych oświadczeń jest gołosłowne i nie poparte dowodami i nie powinno znaleźć się w oficjalnym stanowisku organu.

Komisja Nadzoru Finansowego (d. Komisja Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych) odpowiadając na pismo skarżącego z [...] września 2006 r. podkreśliła, iż decyzja dotycząca zwolnienia prezesa zarządu towarzystwa ubezpieczeń z wymogu znajomości języka polskiego jest decyzją związaną, zestawienie przepisu art. 27 ust. 3 a u.d.u. z przepisem art. 27 ust. 3 u.d.u. prowadzi do wniosku, że regułą jest, iż prezes krajowego towarzystwa ubezpieczeń ma znać język polski, natomiast wyjątkiem jest to, że może być w drodze decyzji organu nadzoru ustanowione odstępstwo od tego wymogu, jeżeli nie jest to niezbędne ze względów nadzoru ostrożnościowego.

Względy nadzoru ostrożnościowego charakteryzują się tym, iż odwołują się do zjawisk o charakterze hipotetycznym, a w konsekwencji do zagrożeń potencjalnych a nie realnych.

Z tego względu nie można od organu nadzoru wymagać, aby udowodnił realność wystąpienia takich zagrożeń. W tym wypadku chodzi o zapobieżenie zagrożeniu zanim ono powstanie.

Organ nadzoru stanowczo zaprzeczył temu, jakoby twierdził, że Pan E. F. ma pozycję "figuranta". Zarzut taki pozostaje w rozdźwięku z zarzutami wcześniej wyrażonymi, że organ nadzoru opiera swe stanowisko na hipotetycznej możliwości wystąpienia sytuacji niekorzystnych a nie wskazuje żadnych konkretnych faktów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Skarga G. SA z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z dnia [...] lipca 2005 r. jak również poprzedzająca ją decyzja tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie naruszają prawa.

Chybiony jest zarzut skarżącej, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 27 ust. 3 a ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. nr 124, poz. 1151 ze zm.).

Zgodnie z art. 27 ust. 3 ww. ustawy, zwanej dalej u.d.u. "co najmniej dwie osoby wchodzące w skład zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, w tym prezes zarządu, muszą posiadać udowodnioną znajomość języka polskiego". Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, aby prezes zarządu i jeszcze jeden członek zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń posiadali znajomość języka polskiego. Nie jest to jednak zasada bezwzględnie obowiązująca, albowiem w art. 27 ust. 3 a u.d.u. przewidziane zostało odstępstwo polegające na tym, że "organ nadzoru, na wniosek organu zakładu ubezpieczeń właściwego w zakresie powołania członków zarządu, odstąpi, w drodze decyzji, od wymogu znajomości języka polskiego, o którym mowa w ust. 3, jeżeli nie jest to niezbędne ze względów nadzoru ostrożnościowego, biorąc w szczególności pod uwagę zakres działalności zakładu ubezpieczeń".

Nie ulega wątpliwości, że decyzja podejmowana przez organ nadzoru w trybie art. 27 ust. 3 a u.d.u. nie ma charakteru decyzji uznaniowej lecz decyzji związanej.

W ustawie o działalności ubezpieczeniowej i w innych dziedzinach prawa administracyjnego brak jest definicji "nadzoru ostrożnościowego".

Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych stanęła na stanowisku, iż nadzór ostrożnościowy należy wiązać nie tyle z zagrożeniami realnymi ale i hipotetycznymi.

Dokonana przez nią ocena zagrożeń nie wynikała z samego faktu pełnienia funkcji prezesa zarządu przez osobę, która nie zna języka polskiego, lecz ze stwierdzonych przez nią i podanych w decyzji okoliczności takich, jak skokowe zwiększenie udziału Towarzystwa w rynku, związane z przejęciem w 2003 r. Z. SA, wzrost dynamiki składki przypisanej w grupach 10 i 13, skutkującej znacznym wzrostem niepewności wynikającej z zarządzania ryzykami o długim okresie ujawniania zobowiązań, spadek wskaźników wypłacalności, w tym wzrost straty technicznej i finansowej, co wpływa negatywnie na wielkość środków własnych, zmniejszenie się wskaźnika pokrycia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w III i IV kwartale 2004 r. Te negatywne zjawiska, zachodzące w sferze finansowej zakładu ubezpieczeń skłoniły organ nadzoru do nie skorzystania z określonej w treści art. 27 ust. 3 a u.d.u. kompetencji do odstąpienia od wymogu znajomości języka polskiego wobec Pana E. F., co pociągnęło za sobą odmowę powołania go na stanowisko prezesa.

Z poglądem organu w tej mierze należy się zgodzić. Organ nadzoru mając na względzie bezpieczeństwo ubezpieczonych, uprawnionych na podstawie umów ubezpieczenia i samego towarzystwa ubezpieczeniowego zachowując nakaz ostrożności nie mógł ograniczyć się do zagrożeń konkretnych i realnych ale obowiązany był również uwzględnić niekorzystne zjawiska, z których mogło wyniknąć jakieś zagrożenie.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ nadzoru nie dopuścił się również naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 11, 77, 80, 84, 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2005 r. zostały wydane po wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy i dogłębnym rozważeniu materiału dowodowego. Organ nadzoru prowadził korespondencję ze stroną skarżącą , wzywał ją do udzielenia wyjaśnień po to, aby zapewnić sobie dostatecznie dużo informacji odnośnie argumentów, wysuwanych przez skarżącą w danej sprawie, jak również pozyskać dane dotyczące zasad organizacji i funkcjonowania krajowego zakładu ubezpieczeń G. SA. Organ korzystał również z własnych spostrzeżeń, poczynionych w związku ze sprawowanym nadzorem nad towarzystwem ubezpieczeniowym. Strona skarżąca na każdym etapie postępowania miała wgląd w akta sprawy natomiast organ w celu wyjaśnienia wątpliwości kierował do Towarzystwa wezwania do udzielenie informacji bądź złożenia stosownych wyjaśnień.

Skarżące Towarzystwo na etapie postępowania administracyjnego nie zgłaszało wniosków dowodowych, a w szczególności dowodu z opinii biegłego. Należy podzielić pogląd organu, iż nie sięgał po ten środek dowodowy, albowiem uznał go za zbędny z uwagi na własną wiedzę i kompetencje, wypływające z dokonywanych czynności nadzorczych nad towarzystwem oraz z dostępu do informacji o kształtowaniu się zjawisk ekonomicznych na rynku.

Zaobserwowane przez organ pogorszenie się wyników finansowych spółki nie było przez nią kwestionowane, strony różniły się jedynie w zakresie oceny występujących zjawisk. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ należycie uzasadnił zajęte stanowisko w sprawie odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie wobec Pana E. F. od wymogu posiadania udowodnionej znajomości języka polskiego i odmowy wyrażenia zgody na powołanie go na Prezesa Zarządu G. SA.

Organ przedstawił swoje rozumienie pojęcia "nadzór ostrożnościowy" i przytoczył argumenty na poparcie tezy, że w związku z zaobserwowanymi negatywnymi zjawiskami w Towarzystwie, jak również z uwagi na zaostrzanie się konkurencji pomiędzy zakładami ubezpieczeń, konieczna jest znajomość przez Prezesa Zarządu G. SA języka polskiego w celu efektywnego zarządzania towarzystwem i współpracy z organem nadzoru.

Według oceny Sądu, poczynione przez organ ustalenia nie są dowolne, a wydane decyzje w równej mierze uwzględniają interes społeczny tj. interes ubezpieczonych i osób uprawnionych na podstawie umów ubezpieczenia jak i interes samego Towarzystwa.

W tym stanie rzeczy wobec stwierdzenia bezskuteczności zarzutów skargi należało orzec o jej oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).