Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1914/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3 pkt 19, art. 46 ust. 1art. 47 ust. 1 i ust. 5,
journal: Dz.U. 2006 nr 171 poz 1225
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
article: par. 17 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 137 poz 966
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych
Teza: Obowiązkowi umieszczenia wykazu składników na wywieszce dotyczącej danej wędliny nie czyni zadość posiadanie w sklepie etykiet z wykazem składników poszczególnych rodzajów wędlin tam sprzedawanych, ani też możliwość udzielenia klientom informacji w zakresie tego wykazu przez przeszkolony w tym celu personel sklepu, skoro przepis stanowi o wywieszce dotyxczącej danego środka spożywczego, czyli jak nalezy rozumieć wystawionego do sprzedaży konkretnego produktu. Informacja ustna o wykazie zaś nie zastępuje tego wykazu. Zatem tylko wykaz składników podany na wywieszce umieszczonej bezpośrednio przy wędlinie (obok, na, przy produkcie) odpowiada prawidłowemu oznakowaniu wędliny.

TEZY

Obowiązkowi umieszczenia wykazu składników na wywieszce dotyczącej danej wędliny nie czyni zadość posiadanie w sklepie etykiet z wykazem składników poszczególnych rodzajów wędlin tam sprzedawanych, ani też możliwość udzielenia klientom informacji w zakresie tego wykazu przez przeszkolony w tym celu personel sklepu, skoro przepis stanowi o wywieszce dotyxczącej danego środka spożywczego, czyli jak nalezy rozumieć wystawionego do sprzedaży konkretnego produktu. Informacja ustna o wykazie zaś nie zastępuje tego wykazu. Zatem tylko wykaz składników podany na wywieszce umieszczonej bezpośrednio przy wędlinie (obok, na, przy produkcie) odpowiada prawidłowemu oznakowaniu wędliny.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości polegających na niepodaniu pełnej nazwy wyrobu i wykazu składników użytych w procesie produkcji oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (w skrócie:

Prezes UOKiK) decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: "k.p.a." w zw. z art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.),dalej: "u.i.h." po rozpatrzeniu odwołania M. A. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. w W. (zwanej też: "przedsiębiorca, strona, skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] Nr [...] (w skrócie: Inspektor [...]WIH) z dnia [...] maja 2012 r., na mocy której przedsiębiorca został zobowiązany do niezwłocznego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości polegających na niepodaniu w miejscu sprzedaży 63 partii wędlin o wartości 1.549,15zł bez opakowań, pełnej nazwy wyrobu ustalonej przez producenta i wykazu składników, w tym składników alergennych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniach od [...] maja do [...] maja i [...] maja 2012 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] przeprowadzili kontrolę w sklepie mięsnym w W. przy ul T. należącym do przedsiębiorcy M. A. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. w W. W toku kontroli stwierdzono, iż w miejscu sprzedaży na wywieszkach 63 partii wędlin o wartości 1.549,15 zł, oferowanych do sprzedaży bez opakowań nie podano pełnej nazwy wyrobu ustalonej przez producenta oraz wykazu składników, w tym w przypadku 57 partii nie podano wykazu składników alergennych użytych w procesie produkcji. Zdaniem inspektorów opisany w protokole stan oznaczał naruszenie § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137 poz. 966 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie" w zw. z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225 z późn. zm.), dalej: "u.b.ż.ż." oraz art. 14 ust. 3 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002), dalej jako: "rozporządzenie (WE) nr 178/2002".

W wyniku powyższej kontroli Inspektor [...]WIH na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) wydał w dniu [...] maja 2012 r. cytowaną decyzję zarządzającą niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa UOKiK. Podniosła w nim, iż wszystkie wyroby wędliniarskie sprzedawane w sklepie posiadały i posiadają pełne oznakowanie (metki) producenta na dostarczanych razem z wyrobami opakowaniach, które były i są widoczne dla konsumenta. Wypisany ręcznie cennik przed eksponowanym, właściwie oznakowanym metką towarem służył do ogólnego wyodrębnienia towaru i stanowił jego istotne uzupełnienie. Odwołująca także nie zgodziła się z określeniem, że wędliny w podanej ilości w 63 partiach wędlin były bez opakowań i niewidoczne dla klienta, ponieważ wędliny te w przeważającej ilości (oprócz końcówek wędlin) posiadały opakowania z oznaczeniem producenta (metkę). Metki były dostępne dla klienta już z odległości co najmniej 1 m, a z uwagi na małe litery użyte na metkach, na każde żądanie klienta udostępniano mu towar wraz z metką producenta lub na jego prośbę odczytywano mu wymagane informacje.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes UOKiK decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranych dowodów jednoznacznie wynikało, iż strona wprowadziła do obrotu 63 partie wędlin sprzedawanych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaży bez wymaganego oznakowania.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. M. A. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P. w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję. Wniosła w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów, a w szczególności art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), dalej: "u.j.h.a.r.s.", art. 3 ust. 3 pkt 19 u.b.ż.ż., § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia poprzez błędną interpretację i zastosowanie tych przepisów, polegające na niezgodnym z rzeczywistością ustaleniu, że sklep mięsny, w którym skarżąca prowadzi działalność handlową jest miejscem sprzedaży wędlin bez opakowania lub pakowanych przy sprzedaży, co miałoby skutkować obowiązkiem skarżącej sporządzania dodatkowych wywieszek informujących o wykazie składników wędlin.

W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności czy celowości.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.".

Analizując skargę w świetle wskazanych wyżej kryteriów rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wydane przez ww. organy decyzje są bowiem zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.j.h.a.r.s. wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Określenie "jakość handlowa" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 u.j.h.a.r.s. jako cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych (...) oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania (...). Przepis art. 6 ust. 1 u.j.h.a.r.s. wymaga, aby artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu były oznakowane. Do znakowania artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 u.b.ż.ż. Oznakowanie artykułu rolno-spożywczego, w myśl art. 7 ust. 1 u.j.h.a.r.s. ma zawierać informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno - spożywczego, w szczególności: nazwę, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu (pkt 1) oraz inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych (pkt 2). W przypadku artykułu rolno - spożywczego będącego środkiem spożywczym przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s. nakazuje, aby nazwa odpowiadała wymaganiom określonym w art. 47 u.b.ż.ż. Według art. 47 ust. 1 u.b.ż.ż. nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Nazwa, pod którą środek spożywczy jest wprowadzany do obrotu, nie może być zastąpiona znakiem towarowym, nazwą marki lub nazwą handlową (wymyśloną), z mocy art. 47 ust. 5 u.b.ż.ż. Ponadto środki spożywcze, z mocy art. 48 ust. 1 u.j.h.a.r.s. muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami.

Przepis § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych stanowi, że w miejscu sprzedaży środków spożywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaży, oprócz nazwy środka spożywczego, na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego podaje się w przypadku wędlin - dodatkowo wykaz składników.

Definicję "opakowanego środka spożywczego" zawiera art. 3 ust. 3 pkt 19 u.b.ż.ż w zw. z art. 3 pkt 6 u.j.h.a.r.s. Za opakowany środek spożywczy należy rozumieć określoną ilość środka spożywczego przeznaczoną w takiej postaci dla konsumenta finalnego lub do zakładu żywienia zbiorowego, umieszczoną w opakowaniu, przed oferowaniem konsumentowi lub do zakładu żywienia zbiorowego, w taki sposób, że zmiana zawartości jest niemożliwa bez otwarcia lub zmiany tego opakowania, bez względu na to, czy opakowanie obejmuje cały środek spożywczy lub jego część.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, z protokołu kontroli i dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej wynikało, że w kontrolowanym sklepie, należącym do skarżącej, 63 partii oferowanych do sprzedaży wędlin było bez opakowań. Sama skarżąca zresztą przyznała w skardze, że wędliny były w opakowaniach zbiorczych. Zatem przy sprzedaży należało te wędliny (żądaną przez konsumenta część) wyjąć z opakowania zbiorczego i na nowo zapakować. Opakowania, w którym wędliny były dostarczane przez producenta musiały być otwierane i podczas sprzedaży ulegała zmianie zawartość tego opakowania. Z dokumentacji fotograficznej wynikało nadto, że część wędlin ułożonych na regale było w ogóle bez opakowań zbiorczych.

Kontrolujący inspektorzy nie mieli zastrzeżeń co do oznakowania opakowań zbiorczych. Jednakże te oznakowania nie były tak wyeksponowane, aby klienci sklepu mieli możliwość oczytania informacji znajdujących się na etykietach. Wędliny znajdowały się za ladą, na regale, etykiety były wypełnione małym drukiem i znajdowały się na opakowaniach w miejscu, niewidocznym bezpośrednio dla konsumenta. Sprzedawca musiałby podać opakowanie, aby klient mógł zapoznać się z jego treścią. Zgodnie z literalnym brzmieniem § 17 ust. 1, w tym jego pkt 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości istnienie obowiązku podania nazwy środka spożywczego oraz wykazu składników na wywieszce dotyczącej wędliny bez opakowania lub pakowanej przy sprzedaży. Wśród składników muszą być także wymienione składniki alergenne, użyte w procesie produkcji, co wynika z art. 14 ust. 3 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 178/2002 (podczas podejmowania decyzji, że dany środek spożywczy jest niebezpieczny, należy mieć na względzie informacje przeznaczone dla konsumenta, z uwzględnieniem informacji na etykiecie oraz inne informacje zwykle dostępne dla konsumenta dotyczące unikania konkretnych negatywnych skutków dla zdrowia związanych z daną żywnością lub rodzajem żywności.).

Omawiany przepis § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wyraźnie wskazuje na obowiązek (powinność) sprzedawcy w tym zakresie ("na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego podaje się w przypadku wędlin – dodatkowo wykaz składników"). Obowiązkowi umieszczenia wykazu składników na wywieszce dotyczącej danej wędliny nie czyni zadość posiadanie w sklepie etykiet z wykazem składników poszczególnych rodzajów wędlin tam sprzedawanych, ani też możliwość udzielenia klientom informacji w zakresie tego wykazu przez przeszkolony w tym celu personel sklepu, skoro przepis stanowi o wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego, czyli jak należy rozumieć wystawionego do sprzedaży konkretnego produktu. Informacja ustna o wykazie zaś nie zastępuje tego wykazu. Zatem tylko wykaz składników podany na wywieszce umieszczonej bezpośrednio przy wędlinie (obok, na, przy produkcie) odpowiada prawidłowemu oznakowaniu wędliny, stosownie do tego przepisu. Posiadania wykazu składników poszczególnych rodzajów wędlin w innym miejscu w sklepie, czy też każdorazowego udzielania informacji w tym zakresie przez personel sklepu (na żądanie klienta) nie sposób uznać za oznakowanie wędlin oferowanych do sprzedaży. Takie działania nie odpowiadają dyspozycji przepisu § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ani jego celowi, jakim jest prawidłowe oznakowanie wędlin.

Wpływu na wynik tego postępowania nie mogło mieć twierdzenie skarżącej, że nie znała wcześniej obowiązujących wymogów odnośnie informacji umieszczanych na wywieszkach oraz okoliczność, iż skarżąca po kontroli dostosowała oznakowanie sprzedawanych produktów do wskazanych wyżej przepisów, co należy jednakże odczytywać jako potrzebę prowadzenia działalności przez skarżącą zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę