Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 928/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190 ust. 2 pkt 2; art. 190 ust. 1, ust. 3; art. 160 ust. 1; art. 189 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. (bez numeru) Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] (dalej: "WPiA [...]"), powołując w podstawie prawnej art. 190 ust. 2 pkt 2 i art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "u.p.s.w.", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", skreślił K. B. (numer albumu [...]) z listy studentów czwartego roku jednolitych magisterskich studiów stacjonarnych na kierunku prawo z powodu nieuzyskania przez ww. zaliczenia czwartego roku studiów.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z programem studiów uchwalonym przez Radę Wydziału K. B. na IV roku studiów miał obowiązek zaliczenia m.in. przedmiotów: prawo cywilne cz. II b oraz postępowanie cywilne. Zaliczenie ww. przedmiotów powinno nastąpić w terminie do dnia 30 września 2014 r. K. B. nie uzyskał pozytywnych ocen z wymienionych przedmiotów, co skutkowało nieuzyskaniem przez niego zaliczenia IV roku studiów.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. B. wskazał, że żaden przepis Zasad Studiowania oraz Regulaminu Studiów nie określa ostatecznego terminu zaliczenia przedmiotów w ramach roku akademickiego. Podkreślił też, że egzamin warunkowy i wpis warunkowy (§ 9 i § 10 Zasad Studiowania na Wydziale Prawa i Administracji), o które się ubiegał, a na które Dziekan nie wyraził zgody decyzją z dnia [...] października 2014 r., z samego założenia są przewidziane do realizacji w terminie po [...] września. Decyzja Dziekana jest więc nielogiczna, sprzeczna z prawem i oparta na nieprawidłowych rozstrzygnięciach wewnątrzzakładowych, tj. na rozstrzygnięciu Dziekana WPiA [...] z dnia [...] października 2014 r., utrzymanym następnie w mocy rozstrzygnięciem Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. W dalszej części odwołania K. B. przedstawił argumentację na poparcie swoich twierdzeń o nieprawidłowości ww. rozstrzygnięć, które zdeterminowały jego sytuację faktyczną i prawną.

Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 190 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 207 ust. 1 u.p.s.w. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż K. B. w dniu [...] września 2014 r. złożył podanie do Dziekana WPiA [...] z prośbą o "umożliwienie mi naprawienia skutków mojego słabego przygotowania się do egzaminów w tym roku akademickim". W podaniu nie sprecyzował istoty swojego wniosku, nie wskazał z jakich instytucji przewidzianych w Regulaminie Studiów oraz Zasadach Studiowania pragnie skorzystać, a także jakich egzaminów dotyczy jego podanie. W odpowiedzi został poproszony o wyjaśnienie sytuacji związanej z zaliczeniem etapu studiów. Następnie, w dniu [...] października 2014 r., student złożył wniosek "o warunkowe zaliczenie etapu". W dniu [...] października 2014 r. otrzymał odpowiedź negatywną. Jednocześnie został poproszony o złożenie wniosku o powtarzanie etapu studiów. W dniu [...] października 2014 r. student złożył kolejne podanie zatytułowane: "odrzucenie podania o możliwość warunkowego zaliczenia etapu", w którym zwrócił się z prośbą o uzasadnienie decyzji Dziekana z dnia [...] października 2014 r. o nieprzyznaniu prawa do egzaminu warunkowego. Student zmodyfikował zatem treść wniosku, składając prośbę o egzamin warunkowy, przy czym nadal nie sprecyzował, o jaki egzamin chodzi. Rozstrzygnięciem z dnia [...] października 2014 r. podanie studenta zostało rozpatrzone negatywnie na podstawie informacji na temat sytuacji studenta zawartych w systemie [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano okoliczność, że student uzyskał dwie oceny niedostateczne z przedmiotu postępowanie cywilne, natomiast z przedmiotu prawo cywilne cz. II b student uzyskał tylko jedną ocenę niedostateczną (omyłkowo podano nazwę przedmiotu - Prawo ubezpieczeń społecznych). Wskazano jednocześnie, że student nie skorzystał z możliwości zdawania egzaminu w terminie poprawkowym. W dniu [...] października 2014 r. student złożył wniosek o "rzetelne rozpatrzenie podania o egzamin warunkowy", w którym wskazał: "to, że dwie oceny niedostateczne wykluczają możliwość uzyskania prawa do egzaminu warunkowego nie wynika z logicznej wykładni odpowiednich przepisów Zasad Studiowania". W odpowiedzi z dnia [...] października 2014 r. organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

W dniu [...] listopada 2014 r. K. B. wniósł odwołanie od przedmiotowych rozstrzygnięć Dziekana WPiA do Rektora [...], uzupełnione dwiema wiadomościami elektronicznymi (z dnia [...] i [...] grudnia 2014 r.), w których wywodził, że § 10 Zasad Studiowania na studiach prawniczych nie ogranicza prawa do wpisu warunkowego do przypadków, kiedy nie był wcześniej zdany egzamin warunkowy, tylko do przypadków niezdania wcześniej "jednego egzaminu". W ocenie studenta, istnienie instytucji egzaminu komisyjnego nie wyklucza prawa do egzaminu warunkowego, ponieważ są to dwie różne instytucje. K. B. wskazał ponadto, że skoro nie wykorzystał dwóch terminów z przedmiotu prawo cywilne cz. IIb, podchodząc do egzaminu tylko w sesji poprawkowej, przysługuje mu prawo do egzaminu warunkowego z tego przedmiotu. Jak zauważył, w przypadku zdania przez niego egzaminu warunkowego, przysługiwać mu będzie prawo do wpisu warunkowego.

Rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Rektor [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcia Dziekana z dnia [...] października 2014 r. oraz z dnia [...] października 2014 r. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z § 30 ust. 4 Regulaminu studiów, student, który nie spełnił wszystkich wymagań przewidzianych planem studiów danego etapu, może uzyskać warunkowe zaliczenie tego etapu i zostać wpisany na kolejny etap studiów. Szczegółowe zasady warunkowego zaliczenia ustala dziekan na podstawie zasad studiowania.

Przepis § 10 Zasad studiowania na WPiA [...], przyjętych uchwałą Rady Wydziału WPiA [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., stanowi, że student ma prawo w trakcie studiów do jednego wpisu warunkowego na następny etap studiów. Prawo do wpisu warunkowego na kolejny etap studiów przysługuje studentowi w przypadku niezdania jednego egzaminu przewidzianego planem studiów dla danego etapu studiów albo wybranego przez studenta w ramach elektronicznej rejestracji z przedmiotów grupy A i B na dany cykl dydaktyczny. Ostatecznym terminem składania podań o przyznanie wpisu warunkowego jest dzień [...] września. Przepis ten nie dotyczy terminu złożenia podania o wpis warunkowy w przypadku niezdania egzaminu warunkowego z danego przedmiotu - w takich wypadkach podanie o wpis warunkowy należy złożyć w terminie 7 dni od daty egzaminu.

Jednocześnie § 9 ww. Zasad Studiowania przyznaje studentowi prawo w trakcie studiów do dwóch egzaminów warunkowych umożliwiających zaliczenie etapu studiów. Zgoda na egzamin warunkowy jest udzielana przez Dziekana na maksymalnie dwa przedmioty w przypadku nie wykorzystania przez studenta dwóch terminów egzaminacyjnych na każdy z tych przedmiotów. Ostatecznym terminem składania podań o przyznanie egzaminu warunkowego jest dzień [...] września. W ramach egzaminu warunkowego przysługuje tylko jeden termin egzaminacyjny z każdego przedmiotu niezależnie od liczby wykorzystanych terminów.

Analiza przytoczonych przepisów, zdaniem Rektora, potwierdza, że warunkowe zaliczenie etapu oraz egzamin warunkowy stanowią odrębne uprawnienia studenckie, których uzyskanie obwarowane jest szczególnymi wymogami. Powinny być one realizowane zgodnie z innymi postanowieniami wewnętrznych aktów Uniwersytetu oraz Wydziału.

Rektor podkreślił, że zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 Regulaminu Studiów do podstawowych obowiązków studenckich należy uczestniczenie w zajęciach i zaliczeniach zgodnie z planem studiów oraz przystępowanie do egzaminów po uprzednim spełnieniu szczegółowych wymagań związanych z tymi zajęciami, zaliczeniami i egzaminami. Obowiązkiem studenta jest także terminowe wypełnianie zobowiązań wobec Uniwersytetu.

Rektor zauważył, że wnioski studenta zostały złożone po wymaganych terminach w sposób uchybiający wymogom staranności oczekiwanej od studenta prawa IV roku. Składane przez studenta kolejne podania nie wyjaśniały istoty żądania. Dopiero podanie z dnia [...] października 2014 r. (a zatem złożone po [...] września 2014 r.), uzupełnione podaniem z dnia [...] października, precyzowało, że wnioski studenta dotyczyły warunkowego zaliczenia etapu, później zaś zgody na przeprowadzenie egzaminu warunkowego, choć nadal bez wskazania przedmiotu, którego wzmiankowany egzamin miałby dotyczyć. Mimo tego władze WPiA [...] dążyły do ustalenia treści wniosku studenta, a podejmowane rozstrzygnięcia znajdowały oparcie we właściwych postanowieniach Zasad Studiowania.

Rektor zaznaczył, że niezależnie od uchybień formalnych ww. wniosków, nie mogły być one rozpatrzone pozytywnie z przyczyn merytorycznych.

W świetle § 10 Zasad Studiowania skarżącemu w dniu składania wniosku nie przysługiwało prawo do zaliczenia warunkowego, a to ze względu na fakt, iż nie zaliczył więcej niż jednego egzaminu objętego planem studiów. Zaproponowana przez skarżącego "piętrowa konstrukcja" interpretowanych przepisów nie znajduje oparcia w postanowieniach Regulaminu Studiów i Zasad Studiowania. Niedopuszczalne jest wywodzenie przez skarżącego prawa do warunkowego zaliczenia etapu "pod warunkiem" uzyskania zaliczenia w trybie egzaminu warunkowego.

Odnosząc się do kwestii odmowy zgody na sam egzamin warunkowy Rektor wskazał, że również w tej sprawie wniosek został złożony po terminie, a obowiązujące regulacje nie dawały podstaw do jego pozytywnego rozpatrzenia.

W toku postępowania ustalono, że w trakcie roku akademickiego 2013/2014 K. B. nie zaliczył dwóch egzaminów z przedmiotów: postępowanie cywilne oraz prawo cywilne cz. II b. Z przedmiotu postępowanie cywilne student otrzymał dwie oceny niedostateczne, zaś do egzaminu z przedmiotu prawo cywilne cz. II b podszedł jedynie w sesji poprawkowej. W sytuacji uzyskania dwóch ocen niedostatecznych z pierwszego przedmiotu oraz niewykorzystania regulaminowych terminów na zaliczenie drugiego z nich, rozstrzygnięcie Dziekana Wydziału należało uznać za zasadne i odpowiadające wymogom określonym w § 9 ust. 1-2 Regulaminu Studiów. Nawet bowiem przyznanie egzaminu warunkowego z jednego ze wskazanych przedmiotów nie doprowadziłoby do zaliczenia etapu studiów, o którym mowa w Zasadach Studiowania.

Podsumowując, Rektor wskazał, iż ww. rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2014r. ostatecznie załatwiło sprawę dopuszczenia K. B. do egzaminu warunkowego oraz wyrażenia zgody na warunkowe zaliczenie roku.

Następnie organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w. kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Decyzja o skreśleniu z listy studentów jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że jej uzasadnienie powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco umotywowane stanowisko organu.

W świetle ostatecznego rozstrzygnięcia Rektora z dnia [...] grudnia 2014 r. K. B. nie uzyskał zgody na dopuszczenie do egzaminu warunkowego oraz zgody na warunkowe zaliczenie roku. Z tego względu - tak w terminie do [...] września 2014 r., jak i do chwili obecnej - nie uzyskał zaliczeń z następujących wymaganych przedmiotów: prawo cywilne cz. II b oraz postępowanie cywilne. Tym samym spełniona została przesłanka skreślenia studenta z listy studentów, określona w art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w., w postaci nieuzyskania przez studenta zaliczenia semestru lub roku w terminie. K. B. obowiązywało rozliczenie roczne, zaś rok akademicki zakończył się z dniem [...] września 2014 r. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wskazane ustalenia faktyczne i nie wymaga uzupełnienia.

Dokonując oceny decyzji o skreśleniu z listy studentów organ rozpatrzył sprawę z puntu widzenia przesłanki interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.) Rektor zaznaczył, iż niezaliczenie etapu studiów w terminie przez K. B. nie wynikało z niezależnych od niego okoliczności czy też czynników przez niego niezawinionych, lecz pozostawało wyłącznie w związku z uzyskaniem niedostatecznych ocen bądź nieprzystąpieniem w terminie do wymaganych egzaminów. Tym samym źródłem niezaliczenia etapu studiów było zaniedbanie ze strony studenta w zakresie nauki (jej intensywności). Rektor stwierdził, iż K. B. ma niewątpliwie interes w tym, aby kontynuować naukę, co wynika m.in. z uprawnienia przewidzianego w art. 70 ust. 1 Konstytucji RP. Nie można jednak uznać, że jest to "słuszny" interes, w sytuacji gdy student nie uzyskuje minimalnych wymaganych ocen w terminie, co prowadzi do niezaliczenia etapu studiów. Interes społeczny - w niniejszej sprawie rozumiany jako interes społeczności akademickiej - wymaga, aby na kolejny etap studiów dostawały się wyłącznie osoby, które opanowały wymagany materiał w co najmniej minimalnym stopniu, pozwalającym zaliczyć dotychczasowy etap studiów w terminie. Jest to szczególnie istotne w przypadku studiów stacjonarnych, w których uczestniczył K. B., gdyż środki na ich prowadzenie pochodzą z dochodów publicznych. Dalsze finansowanie studiów osoby nie wykazującej się terminowym opanowaniem i zaliczeniem wymaganego materiału nie może być uznane za zgodne z interesem publicznym i koniecznością rozważnego gospodarowania środkami publicznymi.

Organ odwoławczy zauważył również, że dbałość o zaliczanie przez studentów wymaganych etapów studiów w terminie i prezentowanie przez nich odpowiedniego poziomu opanowania materiału objętego programem studiów leży w interesie wszystkich członków społeczności akademickiej, gdyż w dalszej perspektywie przekłada się na renomę Uniwersytetu [...], wartość niematerialną dyplomu ukończenia studiów na tej uczelni oraz pozycję rynkową jej absolwentów. Z tych względów, zdaniem Rektora, w sytuacji ziszczenia się przesłanek z art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w., za skreśleniem K. B. z listy studentów studiów stacjonarnych IV roku na kierunku prawo przemawia interes społeczny, a nie sprzeciwia się temu interes studenta, który nie może być uznany za słuszny.

Pismem z dnia 5 maja 2015 r. K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów wewnątrzuczelnianych i podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Wskazał, iż wbrew twierdzeniom organu złożył podanie w dniu [...] września 2014 r., a więc w terminie ustawowym. Zostało ono złożone w zakładce "wniosek o warunkowe zaliczenie etapu" i zawierało prośbę o umożliwienie skarżącemu naprawienia skutków słabego przygotowania do egzaminów w bieżącym roku akademickim z jednoczesnym wskazaniem, jakich przedmiotów dotyczy oraz opisem stanu ich zaliczenia. Wszelkie dalsze pisma skarżącego były uzupełnieniem tego podania.

Skarżący wskazał, iż jakkolwiek jego podanie nie było precyzyjne, to jednak został w nim zawarty wystarczający opis stanu faktycznego. Skarżący nie dokonał przypisania konkretnych instytucji do konkretnych przedmiotów, co jednak nie uniemożliwiało władzom uczelni dokonania subsumpcji, gdyż dysponowały wszystkimi niezbędnymi informacjami. Władze uczelni były zobowiązane wystąpić o doprecyzowanie podania, jeśli miały wątpliwości co do intencji skarżącego oraz zakresu jego żądania.

Skarżący powołując § 9 i 10 Zasad studiowania wskazał, iż pomimo faktu, że egzamin warunkowy może zostać mu przyznany tylko z przedmiotu - prawo cywilne cz. II b, spełnia on hipotezę z § 10, a więc mógłby uzyskać zgodę na warunkowe zaliczenie etapu. Nie można bowiem uznać, że na chwilę obecną ma już niezdany egzamin z więcej niż jednego przedmiotu, bo nadal może zdawać egzamin z przedmiotu prawo cywilne cz. II b (którego jeden termin opuścił, a na drugim otrzymał ocenę niedostateczną) właśnie w trybie warunkowym. Władze uczelni zobowiązane są zatem dopuścić skarżącego na podstawie § 9 Zasad Studiowania do egzaminu warunkowego z przedmiotu prawo cywilne cz. II b, a na podstawie § 10 tego aktu do wpisu warunkowego na rok następny z przedmiotu postępowanie cywilne.

Wobec powyższego, zdaniem strony skarżącej, decyzja organu o skreśleniu z listy studentów nie znajduje faktycznego ani prawnego uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 22 stycznia 2016 r. skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi. Wskazał, iż nie ma racji organ twierdząc, że jego podanie z dnia [...] września 2014 r. zawierało braki formalne, bowiem zgodnie z danymi zawartymi w systemie [...] w podaniu tym wskazane zostały przedmioty, których ono dotyczy z opisem stanu ich zaliczenia.

Ponadto skarżący wskazał, iż istnieją podstawy do zawieszenia przedmiotowego postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego wobec Rektora [...] w sprawie składania fałszywych zeznań, które zostało zainicjowane zawiadomieniem złożonym przez skarżącego.

Obecny na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu wskazał, iż podanie skarżącego z dnia [...] września 2014 r. można było zakwalifikować jako wniosek o warunkowe egzaminy z niezaliczonych przedmiotów z uwagi na to, że skarżący przez okres czterech lat nie korzystał z tej instytucji. System [...] nie przewidywał możliwości wskazania, że skarżący ubiegał się o egzamin warunkowy. Brak formalny wniosku został uzupełniony w dniu [...] września 2014 r., bowiem w tym dniu została nadana przesyłka zawierająca indeks.

Zdaniem pełnomocnika, organ uczelni nie kierował się słusznym interesem skarżącego, który w okresie trzech lat pobierał stypendium naukowe i osiągał bardzo dobre wyniki w nauce. Dopiero na czwartym roku ta sytuacja zmieniła się z powodów osobistych skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2015r. o skreśleniu K. B. z listy studentów czwartego roku jednolitych magisterskich studiów stacjonarnych - nie naruszają prawa.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Przepis ten stanowi, iż kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej, którym w świetle art. 60 ust. 6 ustawy jest dziekan wydziału, może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Od decyzji wydanych na podstawie art. 190 ust. 1 u.p.s.w. stronie przysługuje odwołanie do rektora uczelni (art. 190 ust. 3). Ponadto przepis art. 207 ust. 1 u.p.s.w. przewiduje, że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przepisy działu IV powołanej ustawy - art. 159 i następne zawierają m.in. regulacje dotyczące organizacji studiów, jak i praw obowiązków studentów (rozdziały 1 i 2). Zaznaczyć należy, że z chwilą przyjęcia danej osoby w poczet użytkowników zakładu staje się ona podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (studenta), wiążą przepisy zawarte w aktach wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu, obowiązującemu w danym zakładzie.

Zgodnie z art. 160 ust. 1 u.p.s.w. podstawowe zasady organizacji studiów, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Ustawa przewiduje zarazem, że organem właściwym do uchwalenia regulaminu studiów jest senat uczelni (art. 62 ust. 1 i art. 161 ust. 1). Z kolei przepis art. 189 w ust. 1 u.p.s.w. stanowi, że student obowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Przepis ust. 2 tego artykułu wymienia przykładowo obowiązki studenta, zaliczając do nich: uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów (pkt 1), składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w regulaminie studiów (pkt 2) oraz przestrzeganie przepisów obowiązujących w uczelni (pkt 3). Zawarte w przepisach art. 160 ust. 1 i art. 189 ust. 1 u.p.s.w. regulacje wskazują zatem, że podstawowym - poza ustawą - aktem określającym prawa i obowiązki studenta jest regulamin studiów uchwalony przez senat uczelni. Obowiązek przestrzegania innych przepisów obowiązujących w uczelni powstaje niejako pośrednio przez wskazanie ich materii w regulaminie studiów oraz z uwagi na treść art. 189 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w. W niniejszej sprawie przedmiotowe kwestie zawarte zostały w Regulaminie Studiów na Uniwersytecie [...] uchwalonym przez Senat Uniwersytetu [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...] (tekst jedn. Monitor [...] z 2014 r., poz. [...]) oraz w Zasadach Studiowania na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] na kierunku prawo od roku akademickiego 2010/2011, uchwalonych przez Radę Wydziału Prawa i Administracji w dniu [...] czerwca 2010 r.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy uczelni prawidłowo zastosowały przepis art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w. do sytuacji faktycznej skarżącego. Trafnie uznały bowiem, że wobec podjęcia ostatecznych rozstrzygnięć wewnątrzzakładowych na podstawie § 30 ust. 4 regulaminu Studiów oraz § 9 i § 10 Zasad Studiowania, istnieją podstawy do skreślenia skarżącego z listy studentów z powodu niezaliczenia czwartego roku studiów.

Zaznaczyć należy, że wydawana na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w. decyzja o skreśleniu z listy studentów na charakter uznaniowy, gdyż ustawodawca posłużył się w niej zwrotem "może skreślić studenta z listy studentów". Tym samym kwestia skreślenia z listy studentów z ww. przyczyny została pozostawiona ocenie samych organów uczelni.

Decyzje oparte na uznaniu administracyjnym podlegają kontroli zgodności z prawem sprawowanej przez sąd administracyjny pod kątem dopuszczalności ich wydania, możliwości przekroczenia granic swobodnego uznania oraz uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 424-425).

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu z listy studentów nakłada na organ szczególny obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz przekonującego uzasadnienia takiej decyzji dla strony zainteresowanej. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10; z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2524/13; publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższy obowiązek wynika z zasady prawdy obiektywnej, wymogu wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz sporządzenia uzasadnienia zgodnie z przesłankami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten precyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji, zwłaszcza wydanej w oparciu o uznanie administracyjne, powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy

Wbrew stanowisku skarżącego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone prawidłowo - zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Organ rozważył bowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy. Wyczerpująco też przedstawił motywy jakimi kierował się podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. Jednocześnie, zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., rozważył interes społeczny, rozumiany też jako dobro społeczności akademickiej, oraz słuszny interes strony -przyznając ostatecznie prymat pierwszemu z nich.

Organ stwierdził, iż przesłanka z art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w. została w niniejszej sprawie spełniona, bowiem skarżący nie uzyskał zaliczenia czwartego roku studiów na skutek nieotrzymania ocen pozytywnych z dwóch przedmiotów: prawo cywilne cz. II b oraz postępowanie cywilne.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że była ona poprzedzona ostatecznym rozstrzygnięciem Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na egzamin warunkowy oraz warunkowe zaliczenie etapu. Rozstrzygnięcie to, choć wydane w formie decyzji administracyjnej, jest aktem wewnątrzzakładowym, na które nie przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. Tego rodzaju rozstrzygnięcia, jak podkreśla się w orzecznictwie, znajdują podstawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa, np. w regulaminie studiów. Skoro nie są to przepisy o charakterze powszechnie obowiązującym, to mogą one stanowić jedynie podstawę rozstrzygnięć związanych z tokiem studiów indywidualnie określonego studenta, które jednak nie przesądzają o jego sytuacji prawnej, nie mają bowiem charakteru zewnętrznego. Są to decyzje zakładowe związane z tokiem studiów. Dopiero skreślenie z listy studentów ma charakter zewnętrzny i może zostać zaskarżone do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1583/12; wyrok NSA z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt I OSK 877/07; publ.: j.w.).

Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie zarzuty odwołania jak i skargi koncentrowały się - jak podnosił skarżący - na nieprawidłowościach organów uczelni przy wydawaniu rozstrzygnięć o charakterze wewnątrzzakładowym. Do zarzutów tych odniósł się szeroko organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tego względu rzeczą Sądu kontrolującego sprawę skreślenia skarżącego z listy studentów było również odniesienie się do tej problematyki.

Przede wszystkim nie ma racji skarżący twierdząc, że już w swoim pierwszym podaniu skierowanym do władz uczelni w dniu [...] września 2014 r. wskazał w sposób jasny i stanowczy jaki jest zakres jego żądania. Z treści tego podania wynika jedynie to, że jest to wniosek o warunkowe zaliczenie etapu. Jako taki, nie mógł zostać rozpoznany ze względu na brak indeksu oraz brak określenia jakie przedmioty objęte zostały tym wnioskiem.

Brak formalny w postaci indeksu został uzupełniony przez skarżącego w dniu [...] października 2014 r. (co potwierdził sam skarżący w treści emaila z dnia [...] października 2014 r.), jednak wniosek został załatwiony negatywnie zważywszy na treść § 10 Zasad Studiowania. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że student ma prawo w trakcie studiów do jednego wpisu warunkowego na następny etap studiów. Prawo do wpisu warunkowego na kolejny etap studiów przysługuje studentowi w przypadku niezdania jednego egzaminu przewidzianego planem studiów dla danego etapu studiów albo wybranego przez studenta w ramach elektronicznej rejestracji z przedmiotów grupy A i B na dany cykl dydaktyczny (ust. 2). Ostatecznym terminem składania podań o przyznanie wpisu warunkowego jest dzień [...] września. Przepis ten nie dotyczy terminu złożenia podania o wpis warunkowy w przypadku niezdania egzaminu warunkowego z danego przedmiotu; w takich wypadkach podanie o wpis warunkowy należy złożyć w terminie 7 dni od daty egzaminu (ust. 3).

W sytuacji zatem, gdy skarżący nie zdał więcej niż jednego egzaminu przewidzianego planem studiów, nie mógł uzyskać zgody organu uczelni na warunkowe zaliczenie etapu studiów.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można zgodzić się ze skarżącym, że w ww. podaniu z dnia [...] września 2014 r. ubiegał się o również o uzyskanie zgody władz uczelni na egzamin warunkowy z jednego z niezaliczonych przedmiotów. Pierwsza bowiem wzmianka skarżącego na temat egzaminu warunkowego pochodzi dopiero z dnia [...] października 2014 r. W treści emaila z tej daty skarżący zwraca się o uzasadnienie decyzji Dziekana z dnia [...] października 2014 r. o nieprzyznaniu mu prawa do "egzaminu warunkowego", w sytuacji gdy wcześniej o takie prawo nie występował. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 9 ust. 2 i 3 Zasad studiowania zgoda na egzamin warunkowy jest udzielana przez Dziekana: na maksymalnie dwa przedmioty w przypadku nie wykorzystania przez studenta dwóch terminów egzaminacyjnych na każdy z tych przedmiotów. Przy czym ostatecznym terminem składania podań o przyznanie egzaminu warunkowego jest dzień [...] września. Podanie skarżącego, jeśli za takie potraktować ww. email z dnia [...] października 2014 r. - zostało złożone z uchybieniem terminu.

Z akt sprawy wynika zatem, że organy uczelni miały podstawy do wydania względem skarżącego rozstrzygnięć w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na egzamin warunkowy oraz warunkowe zaliczenie etapu.

Nie do zaakceptowania jest przy tym stanowisko skarżącego, że organ powinien zastosować w okolicznościach niniejszej sprawy "warunkową" konstrukcję, tj. wyrazić zgodę na egzamin warunkowy z jednego z niezaliczonych przedmiotów (prawa cywilnego) i jednocześnie wyrazić zgodę na warunkowe zaliczenie etapu czyniąc niejako założenie, że skarżący (w wyniku zdania egzaminu warunkowego) znajdzie się w sytuacji studenta, który nie zdał tylko jednego egzaminu przewidzianego planem studiów. Egzamin warunkowy i wpis warunkowy na rok następny zgodnie z § 9 i 10 Zasad Studiowania stanowią dwie odrębne instytucje i jak słusznie stwierdził organ niedopuszczalne jest zastosowanie "piętrowej" konstrukcji poprzez przyznanie prawa do warunkowego zaliczenia etapu "pod warunkiem" uzyskania zaliczenia z jednego z dwóch niezaliczonych przedmiotów w trybie egzaminu warunkowego - jak tego oczekiwałby skarżący.

Podsumowując tę część rozważań, wskazać należy, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie potwierdza powyższe okoliczności ustalone przez organy uczelni, a dotyczące w szczególności nieprecyzyjnej treści podania skarżącego z dnia [...] września 2014 r. oraz kolejnych wiadomości email kierowanych przez niego do władz uczelni. Skarżący ani na etapie postępowania administracyjnego, ani sądowego nie przedstawił dowodów, które potwierdzałyby jego stanowisko, iż ww. podanie z dnia [...] września 2014 r. nie zawierało braków formalnych, zwłaszcza dotyczących przedmiotu żądania oraz wskazania niezaliczonych przedmiotów. Tym samym, zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowej kwalifikacji wniosku, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Motywując zaskarżoną decyzję w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów organ prawidłowo uznał, że skarżący w następstwie wydania ww. ostatecznego rozstrzygnięcia wewnątrzzakładowego nie zaliczył w terminie do [...] września przedmiotów: prawo cywilne cz. II b oraz postępowanie cywilne. Powyższy termin, co należy zaznaczyć, wynika z treści postanowienia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie określenia organizacji roku akademickiego 2013/2014 na Uniwersytecie [...] (Monitor [...] z 2014 r., poz. [...]). W konsekwencji skarżący nie uzyskał zaliczenia IV roku studiów.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ rozważył przesłanki słusznego interesu skarżącego oraz interesu społecznego zgodnie z art. 7 k.p.a. Wskazał, iż niezaliczenie przez skarżącego etapu studiów w przewidzianym terminie nie wynikało z okoliczności czy też zdarzeń nieprzewidzianych, niezawinionych przez niego, lecz było następstwem uzyskania niedostatecznych ocen bądź nieprzystąpienia w terminie do wymaganych egzaminów. Powodem niezaliczenia etapu studiów było zatem zaniedbanie ze strony studenta w zakresie intensywności nauki. Zdaniem organu, po stronie skarżącego istnieje interes faktyczny w kontynuowaniu nauki, którego jednak nie można utożsamiać ze słusznym interesem strony. Organ zwrócił przy tym uwagę, że interes społeczny - w niniejszej sprawie rozumiany również jako interes społeczności akademickiej - wymaga, aby naukę na kolejnym etapie studiów kontynuowały osoby, które opanowały wymagany materiał w co najmniej minimalnym stopniu. Dotyczy to w szczególności studiów stacjonarnych, gdyż środki na ich prowadzenie pochodzą z dochodów publicznych. Organ wskazał również na interes wszystkich członków społeczności akademickiej w kontekście prezentowania przez studentów odpowiedniego poziomu opanowania materiału objętego programem studiów. Przekłada się to bowiem na renomę [...], wartość niematerialną dyplomu ukończenia studiów na tej uczelni oraz pozycję rynkową jej absolwentów. W konsekwencji organ zasadnie uznał, że interes społeczny przeważa na interesem indywidualnym skarżącego.

Skarżący podnosił na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r., że w ciągu trzech lat studiów osiągał bardzo dobre wyniki w nauce i dwukrotnie pobierał stypendium naukowe. Sytuacja ta jednak zmieniła się na czwartym roku studiów z powodów osobistych. Odpowiadając jednak na pytanie, czy o swoich problemach osobistych informował władze uczelni, skarżący stwierdził, że organy uczelni nie chciały z nim rozmawiać na ten temat, sam również nie prosił o taką rozmowę.

Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że skarżący kwestię problemów osobistych, które miałyby zaważyć na jego nieprzygotowaniu do egzaminów po raz pierwszy podniósł na rozprawie przed Sądem. Nie wykazał przy tym, że informował o swej sytuacji władze uczelni. Tymczasem to w interesie skarżącego leżało zawiadomienie organów uczelni o ewentualnych problemach, które mogły mieć wpływ na jego wyniki w nauce. Nie uczyniwszy tego w żadnej formie (osobistej rozmowy, czy też pisma skierowanego do władz uczelni), skarżący nie może na obecnym etapie skutecznie zarzucać, że organ nie wziął tych okoliczności pod uwagę, a wydana decyzja o skreśleniu z listy studentów jest dla niego krzywdząca.

Konkludując Sąd stwierdza, iż organy orzekające w okolicznościach niniejszej sprawy miały podstawy do tego, aby wydać decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów z przyczyn wskazanych w art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w. Wydając takie rozstrzygnięcie organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a wydane decyzje nie noszą znamion dowolności. Motywy działania organu zostały przekonująco wyjaśnione.

Końcowo, odnosząc się do wniosku skarżącego zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2016 r., Sąd stwierdza, iż nie znalazł podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania w trybie art. 125 § 1 p.p.s.a.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.