Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2514/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 83 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 83 ust. 4, art. 83a ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie prawa do emerytury postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie prawa do emerytury wniosła H. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt II SA/Po 1149/14 stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej orzekając w sprawach skarg na wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. formy działania administracji publicznej, względnie bezczynność lub przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej. Należy jednak zauważyć, że sądy administracyjne nie są właściwe w tych sprawach, w których ustawa przyznaje właściwość sądom powszechnym. Skarga wniesiona w takiej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie prawa do emerytury.

Jak wynika z art. 83 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm. ) dalej: u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W drodze wyjątku od tej zasady, w myśl ust. 4 przytaczanego przepisu, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Jedynie w tych kategoriach spraw właściwe do rozpoznawania skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostają sądy administracyjne.

Z kolei zgodnie z art. 83a ust. 2 u.s.u.s. decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle ust. 4 tego przepisu, regulacji tej (ust. 1-3) nie stosuje się w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur i rent i ich wysokości.

Na tle obydwu przytoczonych przepisów powstały w orzecznictwie istotne rozbieżności, czy w przypadku decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w trybach nadzwyczajnych k.p.a., nie dotyczących spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, czy też, po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących na drodze administracyjnej, skarga do sądu administracyjnego.

Zagadnienie to jednoznacznie rozstrzygnęły dwie uchwały. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. (I UZP 3/10; OSNP 2011/17-18/233), której nadano moc zasady prawnej, od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 [u.s.u.s.] w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Stanowisko to potwierdziła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r. (I OPS 1/13, ONSAiWSA 2013/5/75), w której wskazano, że od decyzji ostatecznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 [u.s.u.s.] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w tym odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W świetle wyżej przedstawionych stanowisk zarówno SN, jak i NSA, nie ulega żadnych wątpliwości, że sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli legalności aktu odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie prawa do emerytury. Skoro zatem skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, to konieczne jest jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.