Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 987/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust.1 pkt 1 i 2, art. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez V.P. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za rok 2011 na kwotę [...] zł – działając na podstawie art. 2 i art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2001r. Dz.U. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2010r. Dz. U. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej: "ustawa podatkowa" lub "u.p.o.l."), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005r. Dz.U. Nr 8 poz. 60 z późn. zm., dalej: "Ordynacja" lub "O.p.") – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzje organów zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] ustalił V.P., jako właścicielowi nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], wymiar podatku od nieruchomości na rok 2011, opodatkowując budynki – hale fabryczne i grunt w kategorii "związane z działalnością" i w kategorii "pozostałe". Organ pierwszoinstancyjny na wstępie wskazał, że podstawę opodatkowania dla budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa wyrażona w metrach kwadratowych, natomiast dla gruntów powierzchnia wynikająca z ewidencji gruntów. Podatek od nieruchomości położonej przy ul. [...] na 2011r. ustalono w oparciu o:

1) dane z ewidencji gruntów w zakresie ogólnej powierzchni gruntów,

2) Informację o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i/lub lasach INF-1 złożoną przez stronę w dniu 21 stycznia 2011r. w zakresie zadeklarowanych do opodatkowania jako zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej części gruntów o powierzchni 1000 m2 oraz części budynku o powierzchni 500 m2.

W zakresie przyjętych stawek podatkowych Prezydent Miasta B. wyjaśnił, iż nie zakwalifikował do opodatkowania wskazaną w informacji INF-1 powierzchnię 2500 m2 w kategorii "mieszkalne" bowiem nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Jak stwierdził "podatniczka tego faktu nie poparła żadnymi dokumentami". Odnosząc się do stanowiska strony – dołączonego do deklaracji na podatek od nieruchomości, w myśl którego, "zmiana sposobu użytkowania części budynku na mieszkalny nastąpiła z mocy prawa" – organ podał, iż w dniu [...], dla nieruchomości stanowiącej jej własność, wydana została decyzja nr [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie oraz przebudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku produkcyjno - magazynowo - handlowo - biurowego na budynek mieszkalno - usługowo - handlowo – magazynowy. Decyzja ta – na co zwrócił uwagę organ – stwierdza jedynie dopuszczalność określonego rodzaju zamierzenia inwestycyjnego na danym terenie. Podkreślił przy tym, iż na podstawie art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2010r. Dz. U. nr 243 poz. 1623 z późn. zm., dalej: "Pr. bud.") zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę – rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 71 ust. 6 ustawy Prawo budowlane). Jak zaznaczył – "do Wydziału Urbanistyki i Architektury nie wpłynęło zgłoszenie w w/w sprawie, nie wydano też decyzji o pozwoleniu na budowę dla w/w inwestycji".

Jednocześnie organ podatkowy I instancji podkreślił, iż nie zastosował zwolnienia wynajętej części powierzchni (1200 m2) budynku Fundacji A wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych bowiem powierzchnia ta nie jest faktycznie wykorzystywana przez stowarzyszenie na potrzeby prowadzenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży. Organ zaznaczył przy tym, iż dopiero faktyczne zajęcie nieruchomości przez Fundację będzie stanowiło podstawę do zastosowania zwolnienia wynikającego z przywołanego powyżej przepisu.

Od decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za rok 2011 V.P., pismem z dnia 18 kwietnia 2011r., wniosła odwołanie kwestionując wysokość ustalonego podatku, oraz zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego. W ocenie strony stan techniczny budynku wskazuje na to, iż "nie powinien być w ogóle objęty opodatkowaniem, a przystosowanie niewielkiej powierzchni 500 m2 (przy całkowitej powierzchni 1200 m2) do działalności gospodarczej nie ma wpływu na podstawę opodatkowania". Jak przy tym zaznaczyła "przedmiotowy budynek – obiekt budowlany zgodnie z ustawą – nie podlega w żadnym zakresie opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, co oznacza, iż organ podatkowy nie może opodatkować przedmiotowego budynku również wg stawki nazwanej – określonej jako "niemieszkalne pozostałe". Strona podkreśliła także, iż "przedmiotowy budynek – obiekt budowlany posiada jedynie przegrody i dach, a zatem zgodnie z normą art. 1a pkt 3 oraz normą art. 2.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, – opodatkowaniu nie podlega. Gdyż zgodnie z brzmieniem normy art. 2.1, – podatkowi od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części, – co oznacza, iż budynek należy rozumieć jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, – tj. budynkiem wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi posiadającym przegrody i dach".

Zdaniem V. P. organ podatkowy bezprawnie nie uwzględnił najmu powierzchni 1200m2 w przedmiotowym budynku przez Fundację A. Jak stwierdziła strona – organ "był obowiązany, do jego uwzględnienia". Zaznaczyła, iż zawarła umowę najmu z fundacją A, będącą instytucją pożytku publicznego, która jest zwolniona z mocy ustawy od podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 o podatkach i opłatach lokalnych. Tymczasem organ podatkowy – jak dalej argumentowała strona – "przewrotnie w tym przypadku uznał, iż zgodnie z § 1 umowy najmu wynajmujący oddaje najemcy lokal w stanie surowym wymagającym przystosowania do użytku zgodnie z celem działalności Fundacji, a zatem Fundacja dopiero po przystosowaniu obiektu do swojej działalności może prowadzić w nim działalność – i dopiero faktyczne zajęcie nieruchomości przez Fundację będzie stanowiło podstawę do zastosowania zwolnienia podatkowego".

W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało decyzję (Nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za rok 2011.

Uzasadniając swoje stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na wstępie zaznaczyło, iż podstawą do ustalenia podatku są przede wszystkim dokumenty urzędowe. Wymiar podatku dokonywany jest przez organy podatkowe w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. z 2000r. Dz. U. Nr 100, poz.1086 z późn. zm.). Podatek od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ciąży na osobach fizycznych będących m.in. właścicielami nieruchomości. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części budowle lub ich części związane z działalnością gospodarczą. Zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W myśl art. 3 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi.

Jak zaznaczył organ drugoinstancyjny – "z powyższego wynika, że budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, a więc obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, stanowi budynek w rozumieniu przepisów prawa podatkowego tylko wówczas, gdy jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach". Natomiast obiekt budowlany zaprojektowany (wykonany) bez przegród zewnętrznych, fundamentów bądź bez dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie może być uznany za budynek. Na poparcie stanowiska organ drugoinstancyjny przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Poznania z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 924/08. Dalej argumentując rozstrzygniecie stwierdził, iż podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej). Stosownie do brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stawki podatku od nieruchomości nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części określonych tam kwot przy czym stawki te uzależnione są od tego czy dany budynek lub jego część jest kwalifikowany jako mieszkalny czy też związany lub zajęty na prowadzenie określonej działalności gospodarczej bądź też nie mieści się w tych kategoriach. Obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek (art. 6 ust. 4 ustawy podatkowej). W przypadku budynku lub jego części, którego budowa została zakończona, okolicznością od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budynku lub jego części (art. 6 ust. 2 ustawy podatkowej). Tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Na poparcie stanowiska organ drugoinstancyjny przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2007 r. sygn. akt II FSK 959/06.

Jednocześnie organ ten podał, iż "w myśl art. 67 ust. 1 prawa budowlanego jeżeli nieużytkowany obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy właściwy organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę tego obiektu".

Argumentując rozstrzygnięcie w dalszej kolejności wskazał, iż ustawa podatkowa spośród wszystkich budynków jakie obejmuje swoim działaniem wyróżnia budynki mieszkalne i budynki niemieszkalne. Budynki niemieszkalne dzieli z kolei na związane z działalnością gospodarczą lub zajęte na prowadzenie takiej działalności w określonym zakresie oraz pozostałe, a więc takie, które nie są budynkami mieszkalnymi ani budynkami wykorzystywanymi lub zajętymi na prowadzenie wymienionej w ustawie działalności. W kategorii "budynków lub ich części pozostałych" ustawa podatkowa wymienia budynki zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego. Ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego ani pojęcia budynku innego niż mieszkalny czy też budynku "pozostałego". Oznacza to, że każdy budynek w rozumieniu ustawy, który nie został wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a-d ustawy podatkowej, kwalifikuje się do kategorii budynków "pozostałych" wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e tej ustawy. W kategorii budynków lub ich części "pozostałych" mieszczą się między innymi budynki niemieszkalne, niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą i niezajęte na prowadzenie takiej działalności. W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zawarta jest definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z definicją wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (poza dwoma wyjątkami), są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z przepisu tego wynika, iż stan techniczny budynku, czy tez jego część może być przyczyną wyłączenia tego budynku z opodatkowania przewidzianego dla budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wówczas budynek związany z działalnością gospodarczą który ze względów technicznych nie może wykorzystywany do prowadzenia działalności (w przypadku istnienie względów technicznych) podlega opodatkowaniu w kategorii "pozostałe"

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podkreśliło, że "w niniejszej sprawie podatek obliczono z zastosowaniem stawek określonych dla gruntów i budynków niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej z wyjątkiem tej powierzchni, którą sama strona zgłosiła do opodatkowania jako związanej z działalnością gospodarczą. Jak wyjaśniono powyżej tylko budynki mieszkalne podlegają opodatkowaniu stawką wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy z wyjątkiem budynków mieszkalnych zajętych na działalność gospodarczą". Jak zaznaczył organ drugoinstancyjny – opodatkowany budynek nie jest budynkiem mieszkalnym. Jest to hala fabryczna byłych Zakładów B w B.. Wynika to zarówno z aktu notarialnego zakupu nieruchomości jak i opinii technicznej dołączonej do odwołania przez podatnika. Budynek jako niemieszkalny podlega opodatkowaniu w kategorii pozostałe z wyjątkiem części związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą (500 m2).

Odnosząc się do kwestii nie zwolnienia przez organ pierwszoinstancyjny z opodatkowania części nieruchomości o powierzchni 1200 m2 wynajętej Fundacji A – Organizacji Pożytku Publicznego – organ drugoinstancyjny wyjaśnił, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwalnia się od podatku od nieruchomości – "nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży".

Zdaniem organu oznacza to, iż nabycie prawa do zwolnienia podatkowego uwarunkowane jest jednoczesnym wystąpieniem określonych przesłanek:

po pierwsze – korzystania z nieruchomości przez określone podmioty oraz

po drugie – charakteru wykorzystania tych nieruchomości przez te podmioty.

Tym samym, co podkreślił organ – zwolnienie to ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i ma zastosowanie w stosunku do nieruchomości, części nieruchomości zajętych przez stowarzyszenia na określoną w tym przepisie statutową działalność. Nieruchomości zajęte przez stowarzyszenie na określona działalność statutową, to – jak zaznaczył – te, które są w danym momencie wykorzystywane do wykonywania czynności składających się na tę działalność.

Stwierdził, iż samo zawarcie umowy najmu między podatniczką, a Fundacją nie daje podstaw do zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 5 omawianej ustawy.

Na powyższe rozstrzygnięcie strona – w dniu 15 września 2011r. – wniosła skargę do WSA w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji podatniczka zarzuciła wydanie jej z:

1) "naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a to z kolei na wynik sprawy, a w szczególności brak przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego w sprawie – zgodnego z przepisami kpa";

2) naruszenie przepisów prawa materialnego – "polegające na pozbawieniu uprawnienia strony do słusznego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia, poprzez nieuwzględnienie normy art. 233 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej w związku z normą: art. 1a, 1 pkt. 1, 2, 3, art. 2.1 pkt.2, art. 5.1 pkt.2, 2-be, - art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, oraz normy art. 3 pkt. 1-a. – ustawy prawo budowlane (nieuwzględnienie def. legalnej budynku – obiektu budowlanego)".

W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła zasadnicze argumenty zawarte w odwołaniu do decyzji. Dodatkowo stwierdziła, iż to na organie podatkowym spoczywa obowiązek udzielania stronie wszelkich informacji o stanie faktycznym i prawnym dotyczącym sprawy, tak aby strona nie poniosła straty z powodu braku niezbędnych informacji w toczącej się sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.").

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stan faktyczny sprawy jest w zasadniczej części bezsporny, został przedstawiony przy okazji prezentowania dotychczasowego przebiegu postępowania i stanowisk organów oraz strony. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się do odmiennej interpretacji przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowiących o podstawach opodatkowania nieruchomości i obiektów budowlanych (art. 2 ust. 1 ustawy podatkowej) i zwolnieniach z opodatkowania (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy podatkowej), co w konsekwencji – zdaniem strony skarżącej - skutkowało błędnym ustaleniem wysokości podatku do nieruchomości za rok 2011.

Z uwagi na zarysowany spór – w tym miejscu jawi się konieczność wskazania, iż – jak słusznie wskazały organy – zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi budynki lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej). Podatnikami tego podatku są również osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej).

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy podatkowej w przypadku budynku lub jego części, którego budowa została zakończona, okolicznością od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budynku lub jego części. Toteż tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Powyższe stanowisko znajduje poparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na co zasadnie zwrócił uwagę organ, przytaczając wyrok NSA z dnia 11 września 2007r. sygn. akt II FSK 959/06. Zawarte tam poglądy Sąd rozpoznający sprawę w pełni akceptuje i podziela.

Jednocześnie należy zauważyć, iż rozstrzygnięcie – np. o rozbiórce nie ma mocy wstecznej, nie może zatem wywoływać skutków sprzed jego wydania ani kreować obowiązków podatnika wynikających z ustawy.

Nadto – co także znalazło wyraz w uzasadnieniu organu drugoinstancyjnego – zgodnie z art. 67 ust. 1 prawa budowlanego jeżeli nieużytkowany obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy właściwy organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę tego obiektu. Tym samym jak z przytoczonych powyżej przepisów wynika, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. wszystkie budynki i ich części. Warunkiem niezbędnym do uznania danego obiektu budowlanego za budynek, o którym mowa w przepisach prawa podatkowego, jest ustalenie okoliczności faktycznych wymienionych w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej – co w przedmiotowej sprawie organy uczyniły prawidłowo. O ile dany obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach stanowi budynek bez względu na stan techniczny czy sposób wykorzystywania.

Niemniej jednak, na co należy zwrócić uwagę – z uwagi na zarzuty zawarte w skardze – to przede wszystkim to, że budynek posiada dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (np. w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych, dźwigu osobowego czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji.

Jak słusznie podały orzekające w sprawie organy – ustawa podatkowa spośród wszystkich budynków jakie obejmuje swoim działaniem wyróżnia:

a) budynki mieszkalne, i

b) budynki niemieszkalne.

Przy czym budynki niemieszkalne dzieli na:

a) związane z działalnością gospodarczą lub zajęte na prowadzenie takiej działalności w określonym zakresie, oraz

b) pozostałe, a więc takie, które nie mieszczą się w określeniu a).

W kategorii "budynków lub ich części pozostałych" ustawa podatkowa wymienia budynki zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego. Ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego ani pojęcia budynku innego niż mieszkalny czy też budynku "pozostałego".

Oznacza to, że każdy budynek w rozumieniu ustawy, który nie został wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a – d ustawy podatkowej, kwalifikuje się do kategorii budynków "pozostałych" wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e tej ustawy. W kategorii budynków lub ich części "pozostałych" mieszczą się między innymi budynki niemieszkalne, niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą i niezajęte na prowadzenie takiej działalności, w tym w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym oraz udzielenia świadczeń zdrowotnych. Stanowisko tożsame z powyższym wyraził także WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 10 listopada 2010r., sygn. akt I SA/Gl 758/10.

Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe w postępowaniu ustalającym wysokość podatku od nieruchomości dysponowały dokumentami, z których wyprowadziły wniosek, iż przedmiotowy budynek istnieje faktycznie, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach, choć częściowo uszkodzony (usunięty). Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w tymże postępowaniu organy podatkowe prawidłowo uznały, że przedmiotowy budynek nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej, właściwie interpretując znajdujące zastosowanie w sprawie normy prawa podatkowego materialnego.

Nadto Sąd stwierdza, że strona skarżąca na właściwym etapie w toku instancyjnym nie wskazała, jakie dowody i na jakie okoliczności miały zostać a nie zostały przez organy podatkowe przeprowadzone. Nie powołała faktów czy zdarzeń, których ujawnienie miałoby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w zwyczajnym toku instancyjnym.

Odnosząc się do zarzutu nie zwolnienia przez organ pierwszoinstancyjny z opodatkowania części nieruchomości o powierzchni 1200 m2 wynajętej Fundacji A – Organizacji Pożytku Publicznego, wskazać należy, iż nie podlegają opodatkowaniu nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki oraz kultury fizycznej i sportu. Istotnym elementem tego zwolnienia jest zajęcie nieruchomości na prowadzenie wyżej wymienionej działalności wśród dzieci i młodzieży. Nieruchomość jest zajęta na prowadzenie takiej działalności wówczas, gdy jest wykorzystywana w tym celu. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu – jeżeli dana nieruchomość jest wykorzystywana i do prowadzenia wskazanej powyżej działalności wśród dzieci i młodzieży, i jednocześnie do prowadzenia działalności gospodarczej, wówczas nie można uznać jej za zwolnioną od podatku, (tak: Dudar Grzegorz, Etel Leonard, Presnarowicz Sławomir, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz).

Oznacza to, iż niespełnienie warunku "zajęcie" wespół z warunkiem "prowadzenie" skutkuje koniecznością opodatkowania danego przedmiotu na zasadach ogólnych. Z uwagi na trwające na przedmiotowej nieruchomości prace budowlane zmierzające do wykorzystania lokalu na potrzeby stowarzyszenia A – czego nie kwestionuje strona skarżąca, to nie może budzić wątpliwości, iż w badanym roku podatkowym nie była ona wykorzystywana na cele, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy podatkowej. Dlatego też zasadnie uznały organy I i II instancji, iż sporny budynek nie korzystał w 2011r. ze zwolnienia od podatku przewidzianego w tym przepisie. Skoro zaś znajdował się w posiadaniu skarżącej, to zgodnie z przepisami art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej, podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z wymiarem ustalonym w decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].

Tym samym w świetle dotychczasowych rozważań, za chybione należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego.

Resumując powtórzyć należy, iż wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy podatkowej, gdyż sporny budynek nie był wykorzystywany w badanym roku podatkowym na cele przewidziane w tym przepisie. O wystąpieniu okoliczności skutkujących zwolnieniem decyduje stan rzeczywisty. Wpływu na wynik sprawy nie wywierają okoliczności przyszłe czy historyczne, dotyczące sposobu wykorzystywania danego budynku w latach przyszłych czy nawet wcześniejszych.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i zarzutów strony należy wskazać, że zgodnie z art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawach. Przepis ten wyznacza granice obowiązku świadczeń publicznych, w tym również podatków. W jego ujęciu, obowiązek ponoszenia ciężarów podatkowych powinien być nałożony jedynie w drodze ustawy. Tylko ustawa może określać granice ingerencji państwa w sferę własności obywatela, nakładając na niego obowiązek zapłaty podatku. Obywatel ma więc prawny obowiązek ponoszenia podatków, o ile obowiązek taki został nałożony na niego w drodze ustawy, (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. K 45/01).

Przenosząc regulację zawartą w art. 84 Konstytucji RP na grunt przedmiotowego postępowania należy stwierdzić, iż przepisami określającymi zasady i tryb postępowania, o których mowa tym przepisie, są między innymi te postanowienia ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które regulują przedmiot opodatkowania w podatku od nieruchomości i określają zwolnienia z niego. W ustawie podatkowej ustawodawca unormował zwolnienia od podatku od nieruchomości tworząc usystematyzowany katalog, z którego można wskazać kryteria decydujące o zaliczeniu określonej nieruchomości lub obiektu do kategorii zwolnionych od podatku. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych regulujące zwolnienia, zawarte art. 7 – z uwzględnieniem jego ust. 3 – stanowią konstrukcję zamkniętą. Uporządkowanie – ustawowe – katalogu zwolnień od podatku od nieruchomości wprowadzane zostało ażeby zapobiec w praktyce "niekontroulowanemu", bez zachowania stosowanej w prawie podatkowym procedury zwolnień.

Ponadto, z uwagi na granice skargi, wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie wpływu na stawkę podatku nie wywiera przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej. Przepis ten nie jest bowiem źródłem lub (i) podstawą zwolnień w podatku od nieruchomości. Zawiera jedynie definicję gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (zob. wyrok WSA w Warszawie z 26 marca 2010 r., III SA/Wa 1880/09).

Podkreślenia wymaga, że zły stan techniczny spornego budynku z jednej strony powoduje, że nie może on być wykorzystywany na potrzeby, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy podatkowej (nie korzysta ze zwolnienia od podatku), z drugiej zaś strony powoduje, że podlega on opodatkowaniu według stawki podatku od nieruchomości znacznie niższej od stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe wywody uznać należało, że zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego i została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Wyrażone w decyzji stanowisko organu odwoławczego zostało właściwie i dogłębnie uzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie rozstrzygnęło decyzją z dnia [...] ([...]) o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] ustalającej V.P. wysokość podatku od nieruchomości za rok 2011.

Reasumując – zdaniem Sądu, organy podatkowe nie naruszyły zasad określonych ustawą Ordynacja podatkowa. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów. Uwagę natomiast Sądu zwróciła dokonana przez organy podatkowe wyjątkowo dogłębna i dokładna analiza stanu faktycznego i prawnego oraz jego ocena, a także wyjaśnienie – z powołaniem się na konkretne przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawą prawo budowlane – prawnych konsekwencji ustalonego stanu faktycznego. Organ pierwszej instancji szczegółowo opisał każdy zakwestionowany przepis, każdą normę (z odwołaniem się do literatury i orzecznictwa przedmiotu).

Sąd stwierdził także, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe podjęły niezbędne i wszelkie – prawem dopuszczone w tego rodzaju postępowaniach – działania w celu odtworzenia chronologii zdarzeń i dogłębnego wyjaśnienia stanu prawnego. Organy poczynione ustalenia poddały wszechstronnej ocenie, nie pomijając przy tym żadnego z jego elementów. Kierując się nadto zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ustaliły istnienie okoliczności faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy. To, że organy podatkowe doszły do odmiennych wniosków niż te, przedstawiane przez podatniczkę, nie świadczy o naruszeniu reguł postępowania podatkowego. Podniesiona przez organy I i II instancji argumentacja świadczy – w ocenie Sądu – o rzetelnym zrealizowaniu przez organy podatkowe, obowiązków określonych w Ordynacji podatkowej. Organy wywiedzione wnioski oparły na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału. W uzasadnieniu decyzji organy podatkowe klarownie i przejrzyście przedstawiły argumentację na poparcie stawianych tez, wniosków oraz przyjętej podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1852/08, opubl.w bazie LEX pod nr 596029).

Uznając ostatecznie, że zaskarżona decyzja w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie narusza prawa skargę, jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.