Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1243/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 27 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska /spr./, NSA Janusz Nowacki, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 roku sprawy ze skargi W.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu "odwołania " wniesionego przez radcę prawnego R.R. - Kancelaria Prawna A Ł., pełnomocnika skarżącego W.B. na postanowienie organu egzekucyjnego o zastosowaniu środka egzekucyjnego nr. [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j Dz. U. z 2002 r.. Nr 110, poz. 968 ze zm.), art. 123 i 138 § l pkt 3 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r - kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. l ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) - umorzyło jako bezprzedmiotowe postępowanie zażaleniowe.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Łodzi Wydział III Cywilny z dnia 7 listopada 1986 r. sygn. III C -1573/86 został nałożony na U. i W. małżonków B. obowiązek opróżnienia lokalu nr 142 położonego w Ł. przy ul. B 3. Z uwagi na fakt, iż zobowiązani dobrowolnie nie przystępowali do działań mających na celu realizację ciążącego na nich obowiązku organ egzekucyjny I instancji w dniu [...] wydał postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego zmierzającego do wykonania obowiązku opróżnienia lokalu, zgodnie z upomnieniem z dnia [...]. W dniu [...] doszło do przymusowego zrealizowania nałożonego na zobowiązanych obowiązku.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik W.B. wniósł środek zaskarżenia. W piśmie pełnomocnik zakwestionował doręczenie zarówno upomnienia, jak i postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego zobowiązanemu, zamiast jego pełnomocnikowi. Poza tym pełnomocnik podniósł zarzuty wobec kierownictwa Referatu Budynków i Lokali UMŁ Delegatury Ł.

Rozpatrując sprawę organ odwoławczy wskazał, że istotą postępowania egzekucyjnego jest wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Jego realizacja, niezależnie od tego czy ma charakter przymusowy, czy dobrowolny kończy postępowanie, co jednocześnie dalsze jego prowadzenie czyni bezprzedmiotowym. Zrealizowanie obowiązku ciążącego na zobowiązanych czyni bezprzedmiotowymi wszelkie kwestie procesowe wyłaniające się w tym postępowaniu, jak i samo postępowanie egzekucyjne.

Ustosunkowując się do uwag pełnomocnika zawartych w piśmie z dnia 26 czerwca 2003 r. a dotyczących przedawnienia roszczenia wynikającego z art. 125 kc - Kolegium wyjaśniło, iż przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierają okresów przedawnienia , zaś unormowania kodeksu cywilnego stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym w administracji tylko i wyłącznie na podstawie wyraźnego odesłania zawartego w ustawie. Żaden z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje odesłania do stosowania w tym postępowaniu art. 125 kc.

Ponadto organ wskazał, iż przepisy art. 14 i 15 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, póz. 733) mają zastosowanie w sprawach o opróżnienie lokalu przeciwko osobom, które były lokatorami w rozumieniu art. 2 ust. l pkt l tej ustawy (uchwała SN z dnia 15 listopada 2001 r. N III CZP 66/01, OSNC 2002/9/109). Zgodnie zaś z art. 2 ust. l pkt l cytowanej wyżej ustawy o ochronie praw lokatorów "ilekroć w ustawie jest mowa o lokatorze - należy przez to rozumieć najemcę lokalu lub osobę używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności". W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornym jest, iż małżonkowie U. i W.B. na skutek wydania przez Sąd Rejonowy w Łodzi wyroku z dnia 7 listopada 1986 r. utracili prawo do przedmiotowego lokalu. Nie są więc objęci hipotezą normy art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów.

Powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, iż zaskarżone postanowienie zmierzało do dokonania administracyjnej egzekucji roszczenia cywilnoprawnego, które uległo przedawnieniu w 1996 roku, a zatem siedem lat przed wydaniem postanowienia. Celem postępowania egzekucyjnego nie było roszczenie publicznoprawne, lecz roszczenie o charakterze cywilnoprawnym w stosunku do którego zastosowanie mają wszelkie przepisy prawa cywilnego stosowane wprost. Działanie organów administracji publicznej stanowi ewidentne naruszenie prawa i jest sprzeczne z podstawową zasadą prawa konstytucyjnego równości obywateli. Pełnomocnik skarżącego nie zgodził się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż nie ma tu zastosowania art. 125 kodeksu cywilnego. Ponadto podniósł, iż w stosunku do skarżącego nie znalazła zastosowania szczególna ochrona przyznana lokatorom przez ustawę o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ( Dz. U. nr 71 poz. 733 ).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wyjaśnił, iż błędem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było zakwalifikowanie złożonego przez poprzedniego pełnomocnika skarżącego odwołania jako zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Zdaniem pełnomocnika odwołanie to powinno być potraktowane jako zarzut w świetle art. 33 pkt. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pełnomocnik podtrzymał także zarzut dotyczący przedawnienia wyjaśniając, iż pismo Spółdzielni C nie było wnioskiem o wszczęcie egzekucji, a nawet gdyby uznać, że tak było to i tak przedawnienie nastąpiło.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga nie jest zasadna .

Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów :

Z akt administracyjnych wynika , iż wyrokiem z dnia 7 listopada 1986 r. w sprawie o sygn. akt III C –1573/86 Sąd Rejonowy w Łodzi Wydział III Cywilny orzekł eksmisję małżonków U. i W.B. z lokalu mieszkalnego przy ul. B 3 m 142 w Ł.

Po uprawomocnieniu się wyroku Spółdzielnia Mieszkaniowa C w Ł. pismem z dnia 25 czerwca 1987 r przesłała do organu administracji tytuł wykonawczy wnosząc o jego wykonanie z zaznaczeniem, iż lokal był zajęty samowolnie bez tytułu prawego.

Pismo to zdaniem Sądu w tym składzie ( wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego ) należy uznać za wniosek o wszczęcie egzekucji. Jest bowiem zrozumiałe, iż wykonanie prawomocnego wyroku przez odpowiedni organ administracji skutkować może jedynie wszczęciem postępowania egzekucyjnego i dalszym jego prowadzeniem aż do zakończenia tego postępowania. Wniosek ten został prawidłowo zakwalifikowany przez organy administracji, gdyż w efekcie doprowadził do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W tym miejscu należy przyznać rację pierwszemu pełnomocnikowi skarżących, iż roszczenie o eksmisję ma charakter cywilnoprawny i jak każde roszczenie tego rodzaju ulega przedawnieniu w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego.

Zgodnie jednak z art. 123 kodeksu cywilnego - bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.

W utrwalonym piśmiennictwie przyjęto, iż bieg przedawnienia przerywa również wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego i przeprowadzenie czynności egzekucyjnych.(Kodeks Cywilny. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1972 str. 286 , Kodeks cywilny z komentarzem pod red. Jana Winiarza Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1989 str.125 ).

Przyjąć zatem należy, iż bieg przedawnienia roszczenia uległ przerwaniu z chwilą złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji.

Z powyższego wynika, iż nie jest zasadny zarzut obu pełnomocników skarżącego dotyczący przedawnienia roszczenia cywilnoprawnego. Roszczenie nie uległo przedawnieniu w roku 1996, bo bieg tego przedawnienia został przerwany w roku 1987.

Zarzut pełnomocnika skarżącego dotyczący błędnego zakwalifikowania odwołania wniesionego przez poprzedniego pełnomocnika skarżącego należy uznać za niezasadny, gdyż jedynie w sytuacji, gdy skarżący występowałby sam, bez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym – organ administracji zobowiązany byłby do ustalania treści żądania strony.

Wprawdzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż: "Powinność wyjaśnienia treści żądania strony, w sytuacji widocznej nieumiejętności formułowania przez nią wniosków, wynika z ciążącego na organie administracji obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy."( wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1986 r S.A./KA 22/86 GAP 1988 nr 11 s. 45 ), trudno jednak przyjąć, iż wykonujący swoje obowiązki radca prawny, wpisany na listę radców prawnych i prowadzący własną kancelarię nie potrafi formułować wniosków i określić prawidłowo swoich żądań, które składa w imieniu własnego klienta.

Zauważyć jednocześnie należy, iż pełnomocnik ten mógł zaprotestować przeciwko takiemu zakwalifikowaniu przez organ złożonego przez niego środka zaskarżenia, jednak tego nie uczynił, nawet w skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przyjąć zatem należy, iż taka kwalifikacja zgodna była z życzeniem pełnomocnika skarżącego.

Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wynika, iż w sytuacji gdy strona korzysta z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika ( adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. ( wyrok NSA z 27 lutego 2002 r III SA 2055/00 M. Podat. Z 2002 r nr 7 poz. 45 , wyrok Sadu Najwyższego z dnia 21 lutego 2002 r I PKN 903/00 OSNP – wkł.z 2002 r nr 19 poz. 11 ).

Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżącego zawartego w piśmie z dnia 24 maja 2003 r (a podtrzymanych w skardze) - dotyczących zdaniem pełnomocnika - nieprawidłowości w postępowaniu organu administracji stwierdzić należy, iż zarzut dotyczący nieprawidłowego doręczenia upomnienia nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż środek zaskarżenia został wniesiony w terminie. Pozostałe zarzuty nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia.

Zarzut pełnomocnika skarżącego, iż w stosunku do skarżącego nie znalazła zastosowania szczególna ochrona przyznana lokatorom przez ustawę o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ( Dz. U. nr 71 poz. 733 ), nie został sprecyzowany na tyle, aby można było odnieść się do tego zarzutu. Stwierdzić jednak należy, iż z akt administracyjnych wynika, iż W. i U.B. zajęli przedmiotowy lokal samowolnie, a zatem nie są i nie byli lokatorami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia podnieść należy, iż celem administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązków przez zobowiązanego. Cel ten jest istotny nie tylko z punktu widzenia techniki administrowania tj. skutecznego realizowania obowiązków przez adresatów nakazów i zakazów administracyjnoprawnych. Chodzi tu również o wdrażanie jednostek

( obywateli i innych podmiotów) do realizacji zasady praworządności, rozumianej jako wykonywanie obowiązków nałożonych prawem.( R. Hauser

Z. Leoński. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2003 r. )

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 26 czerwca 2003 r poinformował, iż w dniu [...] dokonana została eksmisja zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego. Dokonano zatem przymusowego zrealizowania obowiązku nałożonego na zobowiązanych do wykonania tego wyroku.

W tej sytuacji stwierdzić należy, iż przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązku nałożonego na zobowiązanych spowodowało, iż cel postępowania został zrealizowany. W tej sytuacji postępowanie egzekucyjne stało się bezprzedmiotowe. Zgodzić się należy w tym miejscu ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż bezprzedmiotowe stały się w tym momencie także wszelkie kwestie procesowe wyłaniające się w tym postępowaniu.

Umorzenie zatem postępowania zażaleniowego uznać należy za zasadne.

Zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub innego naruszenia przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ) skargę oddalił .