Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1174/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8a, art. 15c, art. 22a,art. 24a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr (...) z dnia (...) marca 2019 r. na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno – Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288., zwaną dalej ustawą zaopatrzeniową), odmówił wyłączenia stosowania wobec T. S. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

T. S. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówczesny Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm., zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową).

We wniosku skarżący wskazał, że w dniu 01 maja 1985 r. rozpoczął służbę w Milicji Obywatelskiej i został mianowany na stanowisko młodszego inspektora Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K.. Od dnia 03 listopada 1986 r. do dnia 17 lipca 1987 r. był słuchaczem Studium Podyplomowego Akademii Spraw Wewnętrznych na kursie Służby Bezpieczeństwa, a następnie został przyjęty do pracy w (...) oddziale SB, gdzie otrzymał mianowanie na stopień podporucznika MO. W 1990 r. po pozytywnej weryfikacji T. S. został przyjęty do służby w Urzędzie Ochrony Państwa, gdzie pracował do dnia 31 sierpnia 2001 r. W okresie od dnia 15 października 2001 r. do dnia 05 lutego 2016 r. pełnił służbę w Straży Granicznej, gdzie zajmował stanowisko wykładowcy.

Podkreślił, że pełnił służbę z zaangażowaniem i oddaniem, był pracownikiem sumiennym, kompetentnym i cechującym się dużym profesjonalizmem; otrzymywał liczne nagrody i wyróżnienia, nigdy nie popadł w konflikt z prawem, a swoje obowiązki służbowe wykonywał w sposób nienaruszający praw i godności obywateli. Ponadto przez blisko 10 lat służył w Urzędzie Ochrony Państwa w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu.

Analizując sprawę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia (...) marca 2019 nr (...), po rozpatrzeniu wniosku T. S., postanowił odmówić wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że T. S. został zwolniony ze służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Straży Granicznej w dniu 05 lutego 2016r., nabywając prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stanowiącym informację o przebiegu służby Nr (...), wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 01 maja 1985 r. do dnia 31 lipca 1990 r. tj. przez okres 5 lat i 3 miesięcy, podczas gdy jego całkowity okres służby wynosi 30 lat, 8 miesięcy i 22 dni.

Ze zgromadzonych dokumentów przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, a obejmujących materiały archiwalne z akt osobowych o sygn. IPN Sz (...) (znak pisma: (...)), nie wynika, aby T. S. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z opinii przekazanej przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wynika, że T. S. w toku pełnionej służby rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, o czym świadczą informacje zawarte m. in. w opiniach służbowych, a także we wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie oraz we wnioskach o podwyższenie dodatków służbowych. Ponadto w analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych, jak również nie były prowadzone wobec niego żadne postępowania karne ani karno- skarbowe. Jednocześnie poinformowano, iż wśród zgromadzonych dokumentów znajduje się zaświadczenie potwierdzające fakt podejmowania przez skarżącego czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uprawniające do podwyższenia emerytury o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok pełnienia służby w tychże warunkach.

Z opinii przekazanej przez Komendanta Głównego Straży Granicznej również wynika, że T. S. w toku pełnionej służby rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, o czym świadczą informacje zawarte w opiniach służbowych oraz we wnioskach o wyróżnienie. W analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych, jak również nie były prowadzone wobec wnioskodawcy żadne postępowania karne lub karno-skarbowe. Jednocześnie poinformowano, iż wśród materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów odnoszących się do zdarzeń z narażeniem zdrowia i życia w czasie pełnienia przez wymienionego służby w Straży Granicznej.

Następnie organ przeanalizował art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, na podstawie którego minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990r.,

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Organ podkreślił, że całkowity okres służby T. S. wynosi 30 lat, 8 miesięcy i 22 dni. W sytuacji, w której służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 5 lat, 3 miesiące, co stanowi około 17% całego okresu służby, nie można mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa.

Ponad pięcioletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.

Organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez T. S. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z informacji przekazanych na jego temat wynika, że ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby poddawać w wątpliwość rzetelność służby wnioskodawcy. Jednakże stwierdził, że brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Zaznaczył też, że sam charakter zadań, realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji, stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

W skardze do tutejszego Sądu T. S. zaskarżonej decyzji zarzucił rażącą obrazę przepisów prawa materialnego to jest art. 8a Ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż:

1. krótkotrwała służba obejmuje okres wyłącznie do kilku miesięcy, podczas gdy w rzeczywistości przesłanka krótkotrwałości może obejmować okres kilku lat w zależności od okoliczności sprawy oraz należy rozpatrywać ją indywidualnie, mając na uwadze okres całej służby Skarżącego, ale również okres życia Skarżącego i przyczyny odejścia Skarżącego ze służby;

2. rzetelnie wykonywanie zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia oznacza wykonywanie ich w sposób wzorowy, ponadprzeciętny, związany z wykazywaniem inicjatywy w realizowaniu obowiązków dodatkowych, zaś zwrot w szczególności z narażeniem zdrowia i życia określa kolejny warunek spełnienia tej przesłanki, podczas gdy prawidłowa wykładnia systemowa definiuje pojęcie rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, jako wykonywanie ich w sposób odpowiadający wymaganiom, sumiennie, zaś określnie "w szczególności" oznacza najistotniejszy lub jeden z najistotniejszych przykładów, które nie determinuje, a jedynie może wpływać na wypełnienie przesłanki z art. 8a par.1 ust. 2 Ustawy emerytalnej;

II. Obrazę prawa postępowania administracyjnego przez niewłaściwe zastosowanie: art. 7 i art. 77 kpa poprzez:

1. nie przeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego, w tym dokonanie nieprawidłowej oceny informacji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Komendanta Głównego Straży Granicznej dot. przebiegu służby, z której wynika, iż Skarżący wykonywał służbę rzetelnie, z wielkim zaangażowaniem;

2. nieuwzględnienie okoliczności powoływania Skarżącego na coraz wyższe stanowiska służbowe;

3. nieuwzględnienie utraty zdrowia przez Skarżącego wskutek służby, wskazującej, iż Skarżący wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia;

4. ustalenie, iż okres 5 lat i 3 miesiące, pełnienia służy w totalitarnym państwie przez Skarżącego jest okresem długotrwałym, podczas gdy w skali całego życia Skarżącego, jak i w skali okresu całej jego służby, okres ten jest krótkotrwały.

Z uwagi na powyższe wniósł, na podstawie art. 50 § 1, art. 53 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; przeprowadzanie rozprawy.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i uprawdopodobnione.

Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym z przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Informacji o przebiegu służby wynika, że T. S. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 01 maja 1985 r. do dnia 31 lipca 1990 r. tj. przez okres 5 lat i 3 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 30 lat, 8 miesięcy i 22 dni.

Zdaniem Sądu, okres 5 lat i 3 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa nie jest i nie może być uznany za krótkotrwały, bo wynosi 17% okresu służby skarżącego.

Zdaniem Sądu, orzekającego w sprawie niniejszej, przesłanka krótkotrwałości musi być spełniona po to, aby w ogóle można oceniać zaistnienie pozostałych przesłanek, skoro, jak powiedziano na wstępie, muszą być one spełnione łącznie. Brak spełnienia przesłanki krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa, uniemożliwia badanie i wzięcie pod uwagę zaistnienia pozostałych. Zatem organ zasadnie stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy.

Zatem zaskarżona decyzja, odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Mając powyższe analizy na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.