Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1197/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: sekretarz sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej o d d a l a s k a r g ę /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ G. Radzicka /-/ P. Miładowski


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w O. nałożył na W. Ł. karę pieniężną w wysokości 1560 złotych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art.13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 01 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 44, poz. 432) oraz art. 104 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała.

Podczas kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonano pomiaru nacisków na osie pojazdu i ustalono, że nacisk na oś numer 2 przekracza dopuszczalną normę o 13,44 kN i w związku z tym wymierzono karę w wysokości 1560 złotych. Uzasadnienie decyzji powołuje się na protokół z dnia [...] października 2002 r. nr [...] stanowiący integralną część decyzji. Na protokole widnieje, obok podpisu, oświadczenie kierowcy, według którego towar rozłożono dobrze, nie pozwolono na powtórne zważenie pojazdu jak również nie pozwolono na przemieszczenie towaru.

W odwołaniu od decyzji W. Ł. wniósł o wnikliwe rozpatrzenie sprawy podkreślając, że w jego ocenie nastąpiła rozbieżność w ważeniu pojazdu. Na przejściu granicznym waga wykazała 33,84 tony masy pojazdu, a według skarżącego masa ciągnika, naczepy oraz ładunku to w sumie 37,844 tony. Argumentował, że często wozi podobne ładunki, przejeżdża przez tą samą wagę, że załadunek oraz jego rozmieszczenie są podobne. Przypomniał, że kierowcy, mimo interwencji nie pozwolono na powtórne ważenie. Załączył list przewozowy oraz zdjęcie. Odwołanie zostało wniesione w terminie.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z [...] lutego 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i ust. 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 01 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 44, poz. 432) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że rozpatrując odwołanie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej przez stronę decyzji organu I instancji. Podkreślił, że zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pobiera się kary pieniężne.

Dyrektor Izby Celnej w R. przypomniał, że art. 40b ust. 2 ustawy o drogach publicznych nakazuje, w razie przekroczenia dopuszczalnej masy nacisków osi lub wymiarów pojazdu pobieranie przez urzędy celne opłat ustalonych zgodnie z art. 13 ust. 4 i kar pieniężnych ustalonych zgodnie z art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych. Przypomniał, że zgodnie z §5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk osi pojedynczej wynosi 100 kN, natomiast w ważonym pojeździe stwierdzono 113,44 kN nacisku na drugą oś pojazdu.

Organ II instancji napisał, że kara pieniężna została nałożona po przeprowadzeniu ważenia wagą samochodową do ważenia pojazdów znak typu [...], posiadającą ważne świadectwo legalizacji z dnia [...] października 2001 r. nr [...] wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. oraz, że wagi typu [...] zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążania osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar na mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] natomiast pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego stalowego – ruletki, o numerze [...], która posiada ważne świadectwo legalizacji z dnia [...].05.2002 r. nr [...] wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. Odnośnie zarzutu rozbieżności między deklarowaną przez skarżącego w odwołaniu wagą pojazdu wraz z ładunkiem (37,844 t.) a wykazaną w czasie ważenia (33,84 t.) organ stwierdził, że okoliczności powołane przez skarżącego dotyczą masy całkowitej pojazdu i są bez znaczenia w sprawie. W ocenie organu nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu i za to została wymierzona kara pieniężna, a nie nastąpiło przekroczenie masy całkowitej, na którą powołuje się strona. Podkreślono, że jedynym i decydującym kryterium wymierzenia kary pieniężnej jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił decyzji organu II instancji: naruszenie przepisów procedury przez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli a tym samym błędy w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania decyzji, uwzględnienie wątpliwości i rozbieżności w sprawie na niekorzyść skarżącego, brak przeprowadzenia wszystkich dowodów a przede wszystkim przesłuchania kierowcy samochodu, który domagał się powtórnego pomiaru kontrolnego, brak uwzględnienia dowodów które wcześniej skarżący przedstawił w czasie odwołania. Wniósł o uchylenie decyzji (przytaczając decyzję organu I instancji) oraz oddalenie obciążenia karą pieniężną, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji (decyzji organu I instancji) i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarga została wniesiona w terminie. Nadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie utrudni skuteczną obronę praw skarżącego. Dnia [...] czerwca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny O. Z. w P. postanowił o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości całą dotychczasową argumentację.

Zgodnie z postanowieniami art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja wolna jest od uchybień, które pociągały by za sobą konieczność jej uchylenia.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest ograniczony zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest również do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji korzystanie z dróg publicznych może być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei według art. 13 ust. 2a za przejazd po drogach publicznych wyżej wymienionych rodzajów pojazdów bez zezwolenia określonego przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość – w myśl ust. 2b powołanego artykułu – określa załącznik do ustawy. Podczas pomiaru nacisku na osie pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 01 kwietnia 1999 r. o warunkach technicznych pojazdów oraz zakresie ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 44, poz. 432). Kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem ponadnormatywnym, w związku z czym została nałożona na Skarżącego – zgodnie ze wspomnianym załącznikiem do ustawy o drogach publicznych - kara pieniężna w wysokości 1560 złotych.

Zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze skarżący kwestionował brak zgody na powtórne ważenie. Sąd nie znalazł w niniejsze sprawie podstaw do uznania tego zarzutu. Z akt sprawy wynika, że pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu dokonano wagą typu [...] posiadającą ważne świadectwo legalizacji z dnia [...] października 2001 r. nr [...] wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążania osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...], natomiast pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru ruletki nr [...], która posiada ważne świadectwo legalizacji z dnia [...].05.2002 nr [...]wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z.. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, aby w trakcie przejazdu przez wagę urządzenie sygnalizowało jakiejkolwiek nieprawidłowości. Proces ważenia jest zorganizowany w taki sposób, by jednokrotny przejazd przez wagę wystarczył dla sprawdzenia, czy pojazd nie narusza ustalonych przepisami prawa norm. Obiektywne przeprowadzenie ważenia zapewnione jest przez stosowną aparaturę, która posiadać musi świadectwa legalizacyjne. Mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia trzeba stwierdzić, że żądanie ponownego ważenia było bezzasadne i organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru. Kierowca pojazdu miał pełną możliwość zgłaszania uwag co do procesu ważenia, z której skorzystał zgłaszając zastrzeżenia. Zastrzeżenia te zostały wzięte pod rozwagę przez organy administracji, które uznały, iż podniesione przez kierowcę okoliczności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma więc znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku (wyrok NSA z 22.4.1998 r.- II SA 1421/97).

Kolejnym zarzutem skarżącego jest różnica pomiędzy wykazaną w trakcie ważenia masą całkowitą pojazdu a deklarowaną przez niego w odwołaniu. Słusznie zauważył Dyrektor Izby Celnej w swojej decyzji, że w niniejszej sprawie wyliczenia dotyczące masy całkowitej nie mają wpływu na decyzję wymierzającą karę pieniężną, ponieważ nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, a nie przekroczenie masy całkowitej pojazdu. W aktach administracyjnych znajduje się pismo informacyjne organu I instancji, adresowane do organu II instancji sporządzone w odpowiedzi na odwołanie i dołączone do odwołania oraz akt sprawy. Pismo zawiera wyjaśnienie, według którego urządzenie wagowe, na którym dokonuje się pomiarów w Urzędzie Celnym w O. określa masę całkowitą tylko orientacyjnie, ponieważ urządzenia tego typu przystosowane są jedynie do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu. Bezsporny jest brak tej informacji w decyzji organu II instancji oraz w odpowiedzi na skargę, jak również, że informacja ta uzupełniłaby argumenty zawarte w decyzji organu II instancji. Nie jest to jednak uchybienie na tyle istotne, aby mogło spowodować uchylenie decyzji w całości lub w części.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ G. Radzicka /-/ P. Miładowski

MK