Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 125/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 17 ust. 1 i 5 pkt 2a
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) po rozpoznaniu odwołania T. G. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza [...] decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną M. G.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwana dalej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992 ze zm. - zwana dalej w skrócie "u.ś.r.").

Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że po rozpoznaniu wniosku T. G. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad M. G. (żoną), Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza [...], decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że T. G. nie znajduje się w katalogu osób, którym może zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad M. G. Organ podał, że okoliczność pozostawania M. G. w związku małżeńskim przy braku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jej męża oraz fakt pozostawania przez T. G. osobą zarejestrowaną jako bezrobotna, powoduje konieczność odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

W złożonym odwołaniu T. G. podał, że od 11 marca 2012 r. sprawuje opiekę nad żoną, która doznała urazu rdzenia kręgowego i ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności (do dnia 31 lipca 2014 r.). Wymaga stałej opieki i pomocy przy wszystkich czynnościach dnia codziennego. Ich trójka dzieci uczęszcza do szkoły, nie może sprawować opieki nad matką. Wskazał, że żona wymaga stałej opieki, nikt inny nie może jej sprawować, wobec czego on nie może podjąć pracy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu SKO wskazało na treść art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Zgodnie z tym ostatnim przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Z akt sprawy wynika, że T. G. jest zarejestrowany w PUP [...] jako bezrobotny (do 31 sierpnia 2012 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych). Sprawuje opiekę nad M. G. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którą pozostaje w związku małżeńskim.

Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. do przyznania wnioskowanego świadczenia tj. pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki.

Organ podał, że literalne brzmienie ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości, że organy orzekające w sprawie nie są uprawnione do odmiennej jego interpretacji, nie posiadają też kompetencji do jego oceny pod względem zgodności z Konstytucją. Organ podał, że decyzje w sprawie przyznawania świadczeń rodzinnych nie są oparte na uznaniu administracyjnym, mają charakter decyzji związanych, co oznacza, że ich treść wynika wprost z uregulowań ustawowych. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, są związane brzmieniem obowiązujących przepisów prawnych i nie mogą wydać decyzji o innej treści, niezgodnej z obowiązującym prawem.

SKO nie zgodziło się natomiast z poglądem organu I instancji dotyczącym wykluczenia odwołującego z katalogu osób, którym może zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na fakt, że jest zarejestrowany jako bezrobotny. Kolegium wskazało, że fakt pobierania świadczenia pielęgnacyjnego uniemożliwia nabycie statusu bezrobotnego i stanowi podstawę do pozbawienia tego statusu. Bycie bezrobotnym nie stanowi negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Końcowo SKO zaznaczyło, że powyższa okoliczność nie miała jednakże wpływu na treść zaskarżonej decyzji, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. G. Nie wskazując kierunku jej weryfikacji zgodził się z argumentacją SKO, że organy muszą działać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i związane są brzmieniem przepisów. Jednakże powołując się na treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. zwrócił uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07. W wyroku tym Trybunał wskazał, że skoro członek rodziny wywiązując się ze swoich obowiązków zarówno prawnych jak i moralnych wobec chorego krewnego, rezygnuje z zarobkowania, to winien otrzymać od Państwa odpowiednie wsparcie.

Skarżący zauważył, że on znalazł się w takiej sytuacji. Zrezygnował z pracy by sprawować opiekę nad sparaliżowaną żoną. Mimo trudnej sytuacji materialnej prowadzi jej rehabilitację (za około 1000 z/mc). Podał, że utrzymują się z renty w wysokości 1133 zł i zasiłku rodzinnego na trójkę dzieci w wysokości 450 zł. Córki uczą się a jego rodzice i rodzice żony nie żyją, zatem nie ma innej osoby, która mogłaby sprawować opiekę nad żoną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podtrzymało swoje stanowisko odnośnie wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Raz jeszcze podkreśliło, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Kolegium podało również, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku na który powołuje się skarżący, orzekł o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1 u.ś.r., ale tylko w zakresie w jakim przepis ten uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym, opiekującej się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Trybunał nie stwierdził natomiast niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyłączającego z grona podmiotów uprawnionych osoby sprawujące opiekę nad niepełnosprawnymi pozostającymi w związku małżeńskim. Końcowo Kolegium zwróciło uwagę na wprowadzenie z dniem 14 października 2011 r. zmian w treści ww. przepisu. Zgodnie z nowym brzmieniem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (tu decyzja). Sąd administracyjny rozważa zatem kwestię, czy decyzja organu administracji publicznej mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, jeżeli m.in. stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm. – zwana dalej "u.ś.r."). Stosownie do treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce lub ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Natomiast w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Trzeba wskazać, że wykładni powyższych przepisów nie można dokonywać

w sposób literalny, a należy mieć na względzie zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie. Zważyć należy, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. koresponduje z poprzednim brzmieniem art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, który przewidywał, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka. Z tego powodu ustawodawca ustalił, że zawarcie związku małżeńskiego przez osobę wymagającą opieki powodowało, że rodzice dziecka, tracąc - z tą chwilą - obowiązek alimentacyjny względem niego, tracili jednocześnie prawo do pobierania na nie świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Obowiązek opieki nad taką osobą przechodził bowiem na współmałżonka, który - z mocy art. 27 k.r.o. - miał od tego momentu m.in. obowiązek zaspakajania potrzeb nowopowstałej rodziny. Jak wynika z powyższego wskazane wyżej regulacje były ze sobą powiązane.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07 (publ. OTK-A 2008/6/107) uznał, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych

w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał stwierdził, że w art. 17 ust. 1 ustawy

o świadczeniach rodzinnych mamy do czynienia z pominięciem legislacyjnym, zawężającym w sposób niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP krąg osób uprawnionych do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż ustawodawca pominął możliwość nabycia prawa do świadczenia przez osoby rezygnujące z aktywności zawodowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, wobec którego obciążone są obowiązkiem alimentacyjnym. Przypisując ogromne znaczenie usankcjonowanemu prawnie obowiązkowi alimentacyjnemu, Trybunał uznał, że skoro członek rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków zarówno prawnych, jak i moralnych wobec chorego krewnego, co wymaga rezygnacji z zarobkowania, to osoba ta winna otrzymać od Państwa odpowiednie wsparcie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wybranie spośród osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców i przyznanie wyłącznie tej grupie prawa do świadczenia narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszącą się do społecznego poczucia sprawiedliwości, godząc dodatkowo w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną, wyrażone w art. 18 Konstytucji RP. Trybunał zwrócił też uwagę, że świadczenie pielęgnacyjne nie tylko stanowi formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji nie tylko materialnej, ale i faktycznej, ale i zdejmuje

z Państwa i jego organów obowiązek zapewnienia opieki osobom jej potrzebującym

w formach zorganizowanych, zinstytucjonalizowanych.

Zauważyć również należy, że na skutek tego wyroku, art. 1 pkt 8 lit. a ustawy

z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2008 r. Nr 223 poz. 1456) z dniem 2 stycznia 2009 r. zmieniono przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który obecnie przewiduje, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka (w tym ostatnim przypadku z zastrzeżeniami jak poprzednio). Zmiana polegała więc na włączeniu do kręgu osób uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego osób, na których, zgodnie z k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, m.in. więc małżonka osoby wymagającej opieki. Należy więc zważyć, że literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. (z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - Dz. U. 2011 r. Nr 205 poz. 1212) w związku z art. 17 ust. 1 tej ustawy nie czyni zadość wywodom zawartym w cytowanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego odnoszącym się do nakazu właściwego odczytywania i stosowania treści art. 17 ust. 1 wskazanej ustawy.

W przedmiotowej sprawie skarżący T. G. wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2012 r. domagał się przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną M. G. Organy orzekające w sprawie negatywne dla niego rozstrzygnięcie wywiodły z regulacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Literalne brzmienie tego przepisu, które zastosowały te organy, może być podstawą do twierdzenia, że w przypadku osób wymagających stałej opieki, które pozostają w związku małżeńskim, wyłączone zostało prawo ubiegania się

o świadczenie dla osoby, która sprawuje nad nimi faktyczną opiekę, rezygnując

z zatrudnienia. Takie rozumienie powyższego przepisu niweczyłoby możliwość przyznania świadczenia osobie, która sprawuje opiekę nad osobą pozostającą

w związku małżeńskim, jak również przyznanie tego świadczenia dla drugiego małżonka. W ocenie Sądu, taka interpretacja tego przepisu, w szczególności

w kontekście uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. cyt. wyżej obszernie, nie zasługuje na akceptację.

Zdaniem Sądu brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. musi zatem być odczytywane przez pryzmat przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jeżeli bowiem prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z istnienia obowiązku alimentacyjnego, to literalne odczytywanie normy art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. niweczyłoby skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim. Nieuprawniona jest zatem taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w związku z art. 17 ust 1 u.ś.r., w myśl której osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 128 k.r.o., traci prawo do świadczenia z uwagi na fakt pozostawania osoby, nad którą sprawuje opiekę, w związku małżeńskim (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 60/09; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1699/09; wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 115/10; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 723/09 oraz I OSK 722/09; patrz: Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).

Trzeba w tym miejscu również przypomnieć prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że przy wykładni przepisu, w pierwszej kolejności należy posługiwać się wykładnią językową, co nie oznacza, że granica wykładni językowej jest bezwzględna. Dla przekroczenia tej granicy i zastosowania pozajęzykowej metody wykładni, w tym wykładni funkcjonalnej i celowościowej, która spowoduje odmienne od językowego znaczenie normy prawnej, niezbędne jest uzasadnienie odwołujące się do wartości konstytucyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 27.02.2008 r., I OSK 194/2007).

Mając zatem na uwadze powyższe zasady wykładni prawa Sąd stwierdza, że fakt, iż skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania tego świadczenia z uwagi na pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim (ze skarżącym). Odmowa przyznania tego świadczenia uzasadniona kwestionowaną normą (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.), poprzez sam fakt pozostawania w związku małżeńskim osoby wymagającej opieki musi być odczytana jako regulacja krzywdząca i nieusprawiedliwiona. Sąd zastosował więc interpretację powyższej normy ustawowej, która zapewnia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych. Miał więc przy tym na uwadze zasady konstytucyjne równości wobec prawa (art. 32), ochrony rodziny (art. 18) oraz zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władzy publicznej (art. 71). Ponadto według art. 6 Konstytucji RP, osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do prac oraz komunikacji społecznej, zaś prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które umożliwia sprawowanie efektywnej opieki przed członków rodziny nad osobami niepełnosprawnymi, niewątpliwie jest realizacją powinności wskazanej w powyższym przepisie konstytucyjnym.

Nadmienić wypada, że postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r. (P38/09/OTK-A2010/5/53/) Trybunał Konstytucyjny rozpoznając pytanie prawne WSA w Bydgoszczy na temat zgodności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych z przepisami Konstytucji RP w stanie gdy obydwoje małżonkowie legitymują się orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności umorzył postępowanie, uznając niedopuszczalność wyrokowania. Lektura uzasadnienia tego postanowienia wskazuje, że Trybunał sugeruje, aby wykładając treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych stosować wykładnię celowościową i systemową, przed wykładnią językową, co sprzyjać będzie "prokonstytucyjnemu rozumieniu zawartej w nim normy." Trybunał uznał, że pozostawania w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki nie powinno stanowić przesłanki odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał uznał, że stosowanie wykładni językowej powyższego przepisu jest niedopuszczalne, gdyż pozostaje w sprzeczności z podstawowymi wartościami konstytucyjnymi takimi, jak ochrona małżeństwa i dobra rodziny (art. 18 i art. 71 Konstytucji RP) oraz równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Stosując wskazany przepis należy przyznać pierwszeństwo wykładni celowościowej i systemowej nad wykładnią językową.

Skład orzekający w niniejszej sprawie popiera pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 728/12 (publ. Lex nr 1212679), że negatywna przesłanka, ujęta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., nie dotyczy zatem małżonka osoby wymagającej opieki, spełniającego wymogi do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., ale odnosi się do krewnych osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, którzy ubiegaliby się o świadczenie pielęgnacyjne (lub już je otrzymują) w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Ma to uzasadnienie w przekonaniu ustawodawcy, że zobowiązanym do opieki nad osobą tego wymagającą powinien być w pierwszej kolejności jej małżonek (zob. druk sejmowy nr 3393/IV kadencja, s. 16), chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym (co ustawodawca skorygował wspomnianą przez organ nowelizacją z dnia 19 sierpnia 2011 r. będącą wynikiem sygnalizacji Trybunału Konstytucyjnego - postanowienie S 1/10, OTK-A 2010/5/54).

Reasumując, przedstawioną przez organy orzekające w sprawie interpretację przepisów prawa materialnego Sąd uznał za błędną, co prowadzi do wniosku, że organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy. W rezultacie prowadzić to musiało do usunięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

Ponownie rozpatrując sprawę organy będą miały na uwadze zaprezentowaną przez Sąd wykładnię wspomnianych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.