Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 605/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 169 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Dnia 6 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 roku sprawy ze skargi Zespołu [...] Parków Krajobrazowych w M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddania nieruchomości w trwały zarząd oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Starosta [...[, po rozpoznaniu wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., decyzją z dnia [...] znak: [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), art. 9a, art. 11, art. 45, art. 49 ust. 1 i 2, art. 82, art. 83 ust. 1 i 2, art. 88 ustawy z dnia 21.sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 261 z 2004r., poz. 2603 ze zm.), art. 169 ust. 3 i 6, art. 174 ustawy z dnia 3.października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227), orzekł o:

- wygaśnięciu z dniem 15.listopada 2008r. trwałego zarządu przysługującego likwidowanej jednostce organizacyjnej – Zespołowi A w M, – w odniesieniu do nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w Gminie I., w obrębie S., na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,1202 ha, z równoczesnym ustanowieniem trwałego zarządu na czas nieoznaczony na rzecz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Ł., przejmującej zadania jednostki likwidowanej, z przeznaczeniem na prowadzenie działalności statutowej w zakresie ochrony i zarządzania obszarami Natura 2000. W uzasadnieniu powołał się na treść przepisów art. 49 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 169 ust. 3 i 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Odwołanie od wskazanej powyżej decyzji złożył Zespół A w M. podnosząc, że nie odnosi się ono do meritum sprawy, lecz dotyczy istotnej wady prawnej, polegającej na tym, że podstawą prawną decyzji Starosty był art. 49 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, którego treść nie oddaje stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, bowiem nie polega na prawdzie likwidacja Zespołu A w M., zaś ten błąd faktyczny popełniony w toku postępowania administracyjnego narusza w istotny sposób interes prawny strony odwołującej się. Ponadto zdaniem odwołującego najwłaściwszym przepisem, który powinien zostać zastosowany jest art. 48 ust. 1 i 2 powyższej ustawy.

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie Starosta [...], wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, działając w oparciu o przepis art. 49 ustawy o gospodarce nieruchomościami wygasił z dniem 15.listopada 2008r. trwały zarząd przysługujący Zespołowi A w M., w odniesieniu do wskazanych wcześniej nieruchomości, jednocześnie ustanawiając trwały zarząd na czas nieoznaczony na rzecz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Ł. Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w szczególności zaś art. 169 ust. 3 i ust. 6 tejże ustawy. W myśl tychże przepisów ustawodawca nałożył zaś na dyrektorów parków krajobrazowych lub zespołów tych parków obowiązek sporządzenia jedynie wykazu nieruchomości, będących w ich trwałym zarządzie, które to z mocy prawa przechodzą w trwały zarząd regionalnych dyrektorów ochrony środowiska z dniem wejścia w życie wspomnianej ustawy, tj. z dniem 15.listopada 2008r. Wobec tego uzyskanie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony środowiska prawa trwałego zarządu do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie odbywa się w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, iż ani art. 48 ust. 2 ani też art. 49 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają w przedmiotowej sprawie zastosowania, co sprawia, że decyzja Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...] jest bezprzedmiotowa, nie było zatem potrzeby jej wydawania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył Zespół A w M., zarzucając:

- popełnienie uchybienia prawnego, polegającego na wykluczeniu możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, co ma wpływ na faktyczne i zgodne z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku rozstrzygnięcie sprawy;

- zaniechanie analizy prawnej i wykładni art. 169 ust. 3 i art. 174 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co ma wpływ na aktualny status przedmiotowej nieruchomości, a będzie mieć wpływ na poniesienie przez stronę skarżącą nieuzasadnionych wydatków budżetowych i w konsekwencji doprowadzi do naruszenia przez nią dyscypliny budżetowej. W obszernym uzasadnieniu wskazał, iż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wykluczył w przedmiotowej sprawie zastosowanie procedur przewidzianych w ustawie z dnia 21.sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, co stoi w sprzeczności do polecenia, jakie otrzymał Dyrektor Zespołu A od Wojewody [...], aby w toku przekazywania zarządu trwałego z Zespołu A w M. do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Ł. zastosowana została procedura, określona w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zbieżne z ówczesnym stanowiskiem Wojewody [...] było stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., który wnioskował o przeniesienie trwałego zarządu do Starosty [...], a więc zastosował procedurę przewidzianą w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zmiana stanowiska w sprawie przez Wojewodę [...] jest powodem zamieszania w procesie przenoszenia trwałego zarządu nieruchomości, nadto zaś daje możliwość wyrażenia wątpliwości prawnych, dotyczących owego procesu i jego faktycznej podstawy prawnej.

Ponadto, w ocenie skarżącego, brak jest w zaskarżonej decyzji analizy prawnej i wykładni art. 169 ust. 3 ustawy z dnia 3.października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, co może spowodować sytuację, iż przeniesiony zostanie z mocy prawa trwały zarząd nieruchomości nie spełniającej kryteriów ustawowych, zatem będzie to czynność nie tylko niezgodna z intencją ustawodawcy, ale w sposób oczywisty bezprawna. Art. 169 ust. 3 ustawy z dnia 3.października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko mówi, że aby na mocy ustawy nieruchomość przeszła w trwały zarząd właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska musi z dniem wejścia w życie tejże stawy:

- stanowić własność Skarbu Państwa,

- być w trwałym zarządzie parku krajobrazowego lub zespołu parków,

- być położona na terenie parku krajobrazowego lub zespołu parków, na którym wyznaczono obszary Natura 2000 lub projektuje się wyznaczyć obszary Natura 2000,

- być niezbędna do wykonywania zadań przez pracowników, którzy przejdą z parku krajobrazowego do regionalnej dyrekcji ochrony środowiska.

W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka niezbędności, do wykonywania zadań, określonych w art. 169 ust 3 pkt 2 ustawy, albowiem sam cytowany przepis nie wskazuje instytucji czy osoby obligowanej do stwierdzenia takiej niezbędności. Luka w prawie w tym zakresie powoduje zaś, zdaniem skarżącego, że w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie zostały spełnione wszystkie warunki ustawowe, a tym samym z mocy prawa nie został przeniesiony trwały zarząd z Zespołu A w M. na Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Ł. Dodatkowo podniesiono również, iż Dyrektor Zespołowi A w M., sporządzając wykaz mienia Skarbu Państwa, o którym mowa w art.169 ust 2 i 3 ustawy zawarł klauzulę, dotyczącą wyłączenia z nieruchomości sali edukacyjnej i garażu, zaś Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Ł. nie określiła nieruchomości w S. jako niezbędnej do wykonywania zadań przez swoich pracowników. Taka czynność byłaby natomiast czynnością jednoznaczną i bez wątpliwości wypełniałaby wymagania ustawowe pieczętując przeniesienie trwałego zarządu z mocy prawa.

Skarżący zwrócił również uwagę na niekonsekwencję ustawodawcy, który przeniósł z mocy prawa zarząd nieruchomością z datą wejścia w życie ustawy (15.listopada 2008r.), podczas gdy pracownicy, którzy z dniem 1.stycznia 2009r. stali się pracownikami Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Ł., do końca 2008r. byli pracownikami Zespołu A w M. i wykonywali jego zadania w nieruchomości, będącej przedmiotem sprawy. Gdyby zatem nieruchomość była w trwałym zarządzie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Ł. od dnia 15.listopada 2008r. ta miałaby prawo naliczać dla skarżącego czynsz dzierżawny za wynajem nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu była kwestia prawidłowej wykładni art. 169 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 3.października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko jak również prawidłowość ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie zatem z treścią przepisu art. 169 ust. 3 powołanej ustawy, z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3.października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz.U. nr 199 z 2008r., poz. 1227 ze zm.), nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, będące w trwałym zarządzie parków krajobrazowych lub ich zespołów, na terenie których wyznaczono obszary Natura 2000 lub projektuje się wyznaczyć obszary Natura 2000 i niezbędne do wykonywania zadań przez pracowników, wymienionych w uzgodnionym wykazie, o którym mowa w art. 165 ust. 5, na mocy ustawy przechodzą nieodpłatnie w trwały zarząd właściwych regionalnych dyrektorów ochrony środowiska. W terminie 7 dni od dnia ogłoszenia ustawy, dyrektorzy parków krajobrazowych lub zespołów tych parków, sporządzić winni wykazy tego mienia (art. 169 ust.6).

Podzielić należy zatem stanowisko Wojewody [...], iż trwały zarząd nieruchomościami, określonymi w art. 169 ust. 3 ustawy przechodzi z mocy prawa na regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, bez potrzeby orzekania o jego wygaszeniu w stosunku do dotychczasowej jednostki organizacyjnej i ustanowieniu tego zarządu dla innej jednostki organizacyjnej w trybie ustawy z dnia 21.sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. nr 261 z 2004r., poz. 2603 ze zm.). Instytucje, uregulowane w art. 46-49 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odnoszące się do sytuacji, związanych z wygaśnięciem i ustanowieniem trwałego zarządu, dotyczą wypadków ściśle w nich wskazanych, nie obejmując orzekania w przedmiocie "przejścia zarządu z mocy prawa" na określony podmiot. Trafny jest również, wyrażony w zaskarżonej decyzji, pogląd, iż wykaz sporządzany w trybie art. 169 ust. 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stanowi jedyną formę "potwierdzenia" dokonanego z mocy prawa przeniesienia trwałego zarządu nieruchomości, spełniających przesłanki, określone w art. 169 ust. 3 ustawy.

Tym samym też za odpowiadającą prawu uznać należy zaskarżoną decyzję Wojewody [...], mocą której umorzone zostało jako bezprzedmiotowe, postępowanie prowadzone przez Starostę [...] w sprawie wygaszenia trwałego zarządu, przysługującego skarżącemu oraz jego ustanowienia na rzecz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wskazać należy, iż podnoszone argumenty natury celowościowej, funkcjonalnej czy finansowej (budżetowej), pozostają bez wpływu na ocenę prawną zaskarżonej decyzji. Jakkolwiek bowiem nie sposób odmówić racji wywodom, związanym z niedostatkami legislacyjnymi przepisu art. 169 ust. 3 ustawy (niedookreśloność przesłanki, zawartej w pkt 2, rozbieżność czasowa pomiędzy datą nabycia trwałego zarządu przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska a datą przejęcia pracowników parków krajobrazowych lub zespołów parków przez ten podmiot) kwestia wspomniana, nie może skutkować wyeliminowaniem kontestowanej decyzji z obrotu prawnego. Nie jest bowiem możliwa taka interpretacja cytowanego przepisu, która wymagałaby i pozwalałaby na potwierdzenie nabycia trwałego zarządu nieruchomości przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w drodze decyzji administracyjnej.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.

AG