Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 267/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2006 r. sprawy ze skargi A spółka jawna z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005r. 2005r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...] o nałożeniu na A spółkę jawną z siedzibą w Z. kary pieniężnej w wysokości 600 zł.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 ze zmianami), art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), art. 1 pkt. 3 Rozporządzenia Rady Nr 3820/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. WE L 370 z 31.12.1985 r., str.1-7 ze zmianami), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879)

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia dokonane podczas kontroli pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], prowadzonego przez kierowcę: Pana W. O. Kontrola miała miejsce w dniu [...].06. 2005r. w J. Kierowca nie okazał do kontroli wykresówki za dni: [...],[...],[...].06.2005r. Kontrolowany nie okazał również dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w w/w okresie.

W odwołaniu od niniejszej decyzji strona zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne ustalenia, uchybienia w zakresie postępowania - art. 7 i 77 k.p.a. - mającymi istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego art. 93 ustawy o transporcie drogowym — co skutkuje koniecznością wyeliminowania nietrafnego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Organ pierwszej instancji błędnie ustalił, że strona dokonująca transportu drogowego za pomocą swego pracownika nie wykazała nie prowadzenia transportu w ciągu trzech dni poprzedzających przeprowadzona kontrolę. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w katalogu możliwych dowodów zawierają szereg środków dowodowych w oparciu o których wykazanie mogą zostać ustalone okoliczności faktyczne sprawy. Strona dopiero po zapoznaniu z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji dowiedziała się o konieczności udowodnienia nie prowadzenia transportu - innym środkiem dowodowym. W załączeniu odwołania przedstawiła oświadczenie o wymiarze zatrudnienia kierowcy W. O. Zarzuciła nadto fakt naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 k.p.a. przez ograniczenie stronie możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie i uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań.

Rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał ponownie, że podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiło nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Argumenty podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji, gdyż decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o protokół kontroli nr [...] z dnia [...]06.2005r. oraz zebrane w toku kontroli dokumenty. Strona została pouczona o przysługującym jej prawie składania wyjaśnień oraz zgłaszania wniosków dowodowych w toku postępowania wyjaśniającego, a także o możliwości wnoszenia uwag do protokołu, z którego to uprawnienia nie skorzystała. Brak podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu narusza cytowane w decyzji przepisy prawa w zakresie obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy przy wykonywaniu transportu drogowego osób, zgodnie z wymogiem ustawy o czasie pracy kierowców oraz wyżej cytowanych rozporządzeń.

Podkreślił, iż zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane przez art. 87 ust. 1 dokumenty. Są to m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Wyżej cytowane przepisy wprost określają obowiązek udokumentowania braku okazania dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w chwili kontroli.

Wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia EWG nr 3821/85, na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Natomiast zgodnie z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

Zaświadczenie, o którym mowa powyżej, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego, a kierowca W. O. nie okazał w chwili kontroli wykresówek za dni: [...],[...] i [...] czerwca 2005r. jak i nie przedstawił w chwili kontroli żadnego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w powyższych dniach.

Zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do w/w ustawy, który karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą wykresówkę, sankcjonuje nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. spółka jawna z siedzibą w Z. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucił błędną wykładnię przepisów prawa procesowego art. 6, 7, 11, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie, że strona nie posiadała dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w okresie [...] czerwca 2005r. Jak w odwołaniu wywodził, że organ miał obowiązek przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność innymi środkami dowodowymi – z katalogu możliwych dowodów z k.p.a. Ponadto twierdził, że organ nie zawiadomił strony o toczącym się postępowaniu i nie mogła ona przedstawić okoliczności wskazujących na bezzasadność decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, i wbrew zarzutom skargi należało uznać, że jest ona nieuzasadniona.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił zarówno stan faktyczny jak i prawidłowo dokonał jego oceny prawnej, nie naruszając przepisów prawa procesowego jak i materialnego w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że protokół kontroli, potwierdzający ustalenia faktyczne dokonane w czasie kontroli w dniu [...] czerwca 2005r. - został podpisany przez kierowcę bez żadnych zastrzeżeń w zakresie jej wyników: nie okazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej. Przedsiębiorca – wbrew zarzutom skargi – został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i możliwościach wypowiedzenia się i złożenia dowodów – zgodnie z art. 10 kpa.

W odpowiedzi na to zawiadomienie strona poinformowała organ pismem złożonym [...] czerwca 2005r. (oznaczonym datą sprzed kontroli – [...] czerwca 2005r.) o tym, że kierowca zatrudniony jest na ½ etatu i pracuje w poniedziałki, środy i piątki, posiadając za te dni wykresówki. (Podobnej treści pismo zostało załączone do odwołania z tym , że oznaczone zostało datą [...] czerwca 2005r.)

Podkreślenia wymaga, że późniejsze złożenie organowi oświadczenia o wymiarze czasu pracy kierowcy u tego przedsiębiorcy nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Podnieść bowiem należy, że zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez niego przewozu drogowego. Obowiązek okazania tego dokumentu wynika wprost z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowiącym, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Ustawodawca wyraźnie w art. 87 ust. 3 ustawy nałożył na przedsiębiorcę obowiązek wyposażenia kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane prawem dokumenty.

Norma art. 87 ustawy o transporcie drogowym koreluje z art. 15 ust. 7 rozporządzenia EWG nr 3821/85, bowiem na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem oraz z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879), który stanowi, że kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli podczas kontroli drogowej przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać dane kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, miejsce i datę wystawienia oraz podpis pracodawcy. Ust. 2. tego przepisu jednoznacznie stanowi, że zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Przepis lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b, Ip (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 z późn.zm.) sankcjonuje nieprzestrzeganie obowiązku dokumentowania norm czasu pracy kierowcy, co realizuje cel przepisów ustawy o czasie pracy kierowców: zapewnienie bezpieczeństwa na drogach.

Na marginesie należałoby wskazać, że treść późniejszego oświadczenia Skarżącego z dnia [...] i [...] czerwca 2005r. nie dokumentuje de facto norm czasu pracy kierowcy. Nie pozwala bowiem wykluczyć, że poza wymiarem ½ etatu kierowcy świadczonego w poniedziałki, środy i piątki - kierowca ten w pozostałe dni świadczy pracę kierowcy u innego pracodawcy. Dlatego obowiązek ścisłego dokumentowania norm czasu pracy kierowców przewidziany w powołanych przepisach i obowiązek rozliczania się z respektowania tych norm ma być według zapisów powołanych ustaw wykazany w czasie kontroli drogowej.

Wskazać należy, że pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni na podstawie art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Zgodnie z art. 15 ust. 3 w/w rozporządzenia kierowcy zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu, obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: czasu prowadzenia pojazdu, innych okresów pracy, okresu dyspozycyjności: czasu oczekiwania, czasu spędzonego obok kierowcy, czasu spędzonego w kuszetce w trakcie ruchu pojazdu; a także przerw w pracy i okresów dziennego odpoczynku. Dlatego art. 31 ust 1 ustawy o czasie pracy kierowców jednoznacznie stanowi, że kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

Obowiązku tego nie znosi także sytuacja, kiedy kierowca rozpoczął pracę na tym stanowisku w dniu kontroli, lub pracuje co drugi dzień u tego przedsiębiorcy, bowiem wykresówki "idą" za kierowcą, jeżeli wykonywał wcześniej pracę na tym stanowisku u innego pracodawcy. W każdym przypadku kiedy nie pracował, ustawa wymaga przedłożenia stosownego zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, zatem jego brak skutkował zasadnie przypisaniem przedsiębiorcy wykonującemu transport drogowy odpowiedzialności administracyjnej i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 600 zł w oparciu lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z art. 92 ust. 1 pkt 1,2 i 6 tej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985) oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Obowiązek przestrzegania norm prawa europejskiego wynika z wdrożenia dyrektyw Wspólnot Europejskich do ustawy o transporcie drogowym, m.in. dyrektywy 88/599/EWG z dnia 23 listopada 1988 r. w sprawie standardowych procedur sprawdzających przy wykonaniu rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 325 z 29.11.1988).

Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Od 1 maja 2004 r. organ mógł wskazać jako podstawę materialnoprawną odpowiedzialności skarżącego art. 92 ust. l pkt 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w z. z lp. 1.11.11 i lp . 1.11.9 ust. 3 lit. c załącznika.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego w dacie jej wydania prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy i skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).