Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2987/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 1e pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 154 poz 958
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz  o zmianie niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi I. K. i E. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustaleni odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżących I. K. i E. K. solidarnie kwotę 433 (czterysta trzydzieści trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2017r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej: też organ, Minister) uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2017r. wydaną w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość w części dotyczącej pkt 2 i 4 i w tym zakresie orzekł o odmowie powiększenia o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] maja 2017r. znak. [...] :

1) ustalił odszkodowanie w wysokości 576.183,00 zł za prawo własności nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 0,0498ha, zapisaną w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...];

2) powiększył odszkodowanie ustalone w pkt. 1 o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości, tj. o kwotę 16 253,35 zł;

3) powiększył ustalone odszkodowanie o kwotę 10.000zł zgodnie z art. 18f ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych;

4) o przyznaniu tak ustalonego odszkodowania na rzecz E. K. oraz I. K. w kwocie 278.751,87zł za udział wynoszący ½ w prawie własności ww. nieruchomości, na rzecz A. S. oraz K. S. w kwocie 307.496,07 za udział wynoszący ½ w prawie własności ww. nieruchomości, na rzecz [...] Oddział w [...] w kwocie 28.044,21 zł z tytułu wygaszenia hipoteki przymusowej obciążające ww. nieruchomość na udziale E. K. i I. K., na rzecz [...] sp. z o.o. z siedziba w [...] w kwocie 700,00 zł z tytułu wygaszenia hipoteki przymusowej obciążającej ww. nieruchomość na udziale E. K. i I. K.;

5) zobowiązał Prezydenta Miasta [...] - jako zarządcę drogi wojewódzkiej w mieście na prawach powiatu - do wypłaty ustalonego odszkodowania. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że wyżej opisana nieruchomość objęta została decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa Regionalnej Drogi [...] - [...] - Etap IV - km 7+990,0 - km 10+221,00". Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 20 września 2016 r. W związku z powyższym z dniem 20 września 2016 r. przedmiotowa nieruchomość z mocy prawa stała się własnością Województwa [...], co zobowiązywało organ do wydania decyzji ustalających odszkodowania za nieruchomości, które z mocy prawa stały się jego własnością. Odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o operat szacunkowy z dnia 30 listopada 2016r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego B. C., którym wartość rynkową nieruchomości określono na kwotę 576.183,00 zł. Nadto ustalone odszkodowanie powiększone zostało o kwoty 10 000 zł i kwotę 28.809,15zł, co nastąpiło w oparciu o przepis art. 18 ust. 1f i ust. 1e specustawy drogowej. Organ podkreślił, że zawiadomię z dnia 12 sierpnia 2016r. o wydaniu decyzji Wojewody [...] o zezwoleniu na realizację wskazanej wyżej inwestycji drogowej, skierowane odrębnie do A. S., K. S., I. K. i E. K. odebrane zostały w dniu 24 i [...] sierpnia 2016r. Dotychczasowi właściciel pismem z dnia 20 września 2016r. złożyli oświadczenia o wydaniu nieruchomości na rzecz inwestora co oznacza, że w przedmiotowej sprawie ustawowy termin do wydania nieruchomości został dochowany. Wskazano również, że protokół zdawczo- odbiorczy przejęcia nieruchomości został sporządzony w dniu 10 marca 2017r. oraz że po złożeniu deklaracji przez właścicieli nieruchomości w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID, inwestor nie podjął działań zmierzających do objęcia nieruchomości w posiadanie ani nie wskazał lokalu zamiennego, o którym mowa w art. 17 ust.4 specustawy drogowej.

Od powyższej decyzji odwołał się Prezydent Miasta [...], zaskarżając zasadność powiększenia ustalonego odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania. W odwołaniu wskazano, że powiększenie odszkodowania nastąpiło wyłącznie na podstawie znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń z dnia 20 września 2016 r. o wydaniu nieruchomości na rzecz inwestora, które zostały złożone przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Jednakże zgodnie z informacją przekazaną Wojewodzie [...] w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości faktyczne władztwo nad nieruchomością nie przeszło na rzecz inwestora w terminie wskazanym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, gdyż nieruchomości jest zagospodarowana przez dotychczasowych właścicieli. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2017 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017r. w części dotyczącej pkt. 2 i pkt. 4 i w tym zakresie orzekł o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust.1e specustawy drogowej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na wstępie zauważył, że odwołanie wniesiono jedynie w zakresie pkt. 2 decyzji Wojewody [...], czyli w zakresie powiększenia ustalonego odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości tj. o kwotę 28.809,15 zł. oraz pkt 4 w zakresie w jakim Wojewoda [...] przyznał tę kwotę na rzecz E. K. i I. K. oraz A. S. i K. S.. Ze względu na powyższe organ odwoławczy, będąc związany zakresem zaskarżenia, odniósł się w decyzji jedynie do kwestii podniesionej w odwołaniu. Natomiast wobec niewniesienia odwołania co do pozostałych części decyzji, decyzja w tej części stała się ostateczna.

Organ w zaskarżonej decyzji odwołał się do obowiązujących w sprawie przepisów w tym w szczególności podniósł, że w myśl art. 18 ust. 1e specustawy drogowej - w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia:

1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17;

2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo

3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna

- wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Tak wiec w świetle przytoczonego przepisu, przyznanie odszkodowania powiększonego o 5% jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1) wydania przez właściciela nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz opróżnienia i wydania lokali i innych pomieszczeń, 2) dokonania powyższych czynności w określonym w art. 18 ust. 1e specustawy terminie. Dopiero spełnienie powyższych warunków uprawnia do powiększenia ustalonego odszkodowania o 5 %. Powyższe zdaniem organu oznacza, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie organu odwoławczego Wojewoda [...] niezasadnie podwyższył odszkodowanie o 5 % wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania do dyspozycji inwestora. Wydanie nieruchomości można rozumieć bowiem jako przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości przez byłego właściciela i umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości połączone przynajmniej z poinformowaniem inwestora drogowego o tym fakcie. Innymi słowy chodzi tu o takie zachowanie, które wyraźnie wskazuje na faktyczne umożliwienie inwestorowi swobodnego rozporządzania nieruchomością. Fakt wydania nieruchomości powinien być na tyle wyraźnie uzewnętrzniony, że dla przeciętnego odbiorcy nie będzie budzić wątpliwości interpretacyjnych. Istotną cechą jest tu uzewnętrzniona dobrowolność działania właściciela, najlepiej wyrażona w sposób, który następnie można udowodnić. Głównym dokumentem potwierdzającym wydanie nieruchomości jest protokół zdawczo-odbiorczy, a w dalszej kolejności jednostronne oświadczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w sytuacji, gdy zarządca odmawia podpisania protokołu. Jeśli zatem dotychczasowy właściciel zgłasza chęć wydania nieruchomości inwestor winien ją przejąć. Przy czym przepisy specustawy drogowej nie przewidują instrumentów prawnych pozwalających na przymuszenie zarządcy drogi do przejęcia nieruchomości. Jeżeli właściciel nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie utrudnia inwestorowi wejścia na jej teren, jednak do chwili wejścia wykonawcy na grunt nie uzewnętrznił woli jego wydania uznaje się, iż nie dopełniono obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 1e specustawy, a zatem brak jest podstaw do powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości. Wtedy bez znaczenia pozostaje fakt, iż inwestor nie wyrażał chęci do wcześniejszego objęcia nieruchomości. Omawiany przepis uzależnia powiększenie należnego odszkodowania wyłącznie od aktywności w tym zakresie uprzedniego właściciela we wskazanym terminie. Natomiast podwyższenie kwoty odszkodowania uzależnione jest nie tylko od poinformowania inwestora o wydaniu nieruchomości, ale także od opróżnienia lokalu w ustawowym terminie. Organ wskazał przy tym że bez znaczenia pozostaje fakt, iż inwestor nie wyrażał chęci czy też nie podjął działań zmierzających do wcześniejszego objęcia nieruchomości, w tym że nie wskazał lokalu zamiennego o którym mowa w art. 17 ust.4 specustawy drogowej. Dla podwyższenia kwoty odszkodowania o 5% wartości nieruchomości nie ma to bowiem żadnego znaczenia. Przyznanie ustawowego bonusu za niezwłoczne udostępnienie nieruchomości inwestorowi stanowi swoistą "zachętę" dla właściciela nieruchomości do umożliwienia właściwemu zarządcy drogi faktyczne objęcie nieruchomości przed terminem wyznaczonym w decyzji zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i jest niezależne od wskazania wywłaszczonej stronie lokalu zamiennego. Przesłanki powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości ograniczają się bowiem wyłącznie do spełnienia warunków przewidzianych w art. 18 ust.1e specustawy drogowej. Odnosząc powyższe do sprawy organ odwoławczy wskazał że z akt sprawy wynika, iż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności została wydana [...] sierpnia 2016 r. W związku z powyższym dotychczasowi właściciele nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinni wydać przedmiotową nieruchomość nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu ww. decyzji. Z akt sprawy wynika, iż zawiadomienie z 12 sierpnia 2016 r. o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało odebrane przez K. S. oraz przez A. S. w dniu 24 sierpnia 2016r., natomiast przez I. K. i E. K. w dniu [...] sierpnia 2017r. Z kolei pisma I. K. i E. K. oraz A. S. i K. S. zawierające oświadczenia o wydaniu nieruchomości, wpłynęły do Kancelarii Urzędu Miasta [...] w dniu 20 września 2016r. i 21 września 2016r. Jednakże w piśmie z 28 listopada 2016 r. Prezydent Miasta [...] wskazał że w odniesieniu m. in. do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] faktyczne władztwo nie przeszło na rzecz inwestora, ponieważ nieruchomości te są w dalszym ciągu zagospodarowane przez dotychczasowych właścicieli. Należało zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania nieruchomości w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy. Wprawdzie dotychczasowi właściciele nieruchomości pismami z 20 września 2016r. poinformowali inwestora drogowego o wydaniu nieruchomości, jednak inwestor nie miał możliwości korzystania z nieruchomości, gdyż faktyczne przejęcie nieruchomości nastąpiło dopiero w dniu 20 marca 2017r. , co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy protokół zdawczo-odbiorczy. Ponadto Prezydent Miasta [...] pismem z 13 lutego 2017r. wystąpił do współwłaścicieli nieruchomości o udzielenie informacji, kiedy nieruchomość zostanie mu udostępniona. Pismo to jednak, zgodnie z oświadczeniem inwestora, pozostało bez odpowiedzi. Tymczasem, pod pojęciem wydania nieruchomości należy rozumieć takie działanie dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą, (nowego właściciela) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 2517/13, publ. CBOSA). Tak wiec I. K. i E. K. oraz A. S. i K. S. swoim działaniem nie umożliwili inwestorowi korzystania w ww. sposób z przedmiotowej nieruchomości. Powyższe oznacza zatem, że w niniejszej sprawie Wojewoda [...] nieprawidłowo rozstrzygnął o powiększeniu odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem I. K. i E. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która następnie została uzupełniona dodatkowym pismem z dnia 18 grudnia 2017r. We wskazanych pismach podniesiono, że skarżący nie zgadzają się z zaskarżoną decyzją w zakresie w jakim uchyla ona decyzje Wojewody [...] i orzeka o odmowie powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust.1e specustawy drogowej. Zdaniem skarżących wydanie przez organ II instancji decyzji reformatoryjnej spowodowane było manipulacją faktami przez Prezydenta Miasta [...] i jego zastępców. Skarżący wskazali również, że czują się oszukani przez władze Miasta [...] bowiem na spotkaniach z władzami Miasta [...] nikt nie mówił, że do 30 dni muszą opuścić nieruchomość, mówiono tylko że zostaną poinformowani a do tego czasu będzie liczony im "czynsz za symboliczną złotówkę", gdyż nie mogą od razu przejąć nieruchomości ze względów prawnych lub technicznych (brak mieszkań zastępczych).

Minister Infrastruktury i Budownictwa – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona bowiem decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] września 2017r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. .

Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że na skutek decyzji ZRID doszło do przejęcia nieruchomości skarżących na rzecz województwa [...]. Następnie decyzją z dnia [...] maja2017r. Wojewoda [...] ustalił odszkodowanie, w zakres którego weszła kwota 28.809,15zł – stanowiąca 5 % wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy. Z kolei zaskarżoną decyzją organu odwoławczego doszło do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w zakresie powiększonego odszkodowania o kwotę 28.809,15 zł i odmowy powiększenia odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości należną w przypadku niezwłocznego wydania nieruchomości. Kontrola decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017r. - pod względem zgodności z prawem - doprowadziła Sąd do uznania że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1e specustawy, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i przepisu postępowania, tj. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W myśl art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy - w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel (...) nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni m. in. od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17 - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości (...). Jak słusznie wywiódł organ odwoławczy - w świetle przytoczonego przepisu, przyznanie dodatkowego świadczenia, jakie przewiduje specustawa, uzależnione jest od działań samego właściciela nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, czyli uzewnętrznienia jego woli, zamierzenia wyrażonych w sposób, który następnie można udowodnić i dla przeciętnego odbiorcy nie będzie budzić wątpliwości interpretacyjnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 kwietnia 2017 r. (sygn. akt I OSK 2092/15, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl) – w art. 18 ust. 1e specustawy, "ze względu na szczególny cel - znacznego przyspieszenia realizacji inwestycji drogowych, dla którego uchwalona została specustawa, ustawodawca zdecydował się na uzupełnienie przesłanki słusznego odszkodowania o "zachętę" dla dotychczasowego właściciela (użytkownika wieczystego) do wcześniejszego, niż określony w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. (...) Z normy prawnej zawartej w art. 18 ust. 1e specustawy, jednoznacznie wynika, że wysokość odszkodowania może być powiększona o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości wówczas, gdy nieruchomość objęta decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostanie wydana w konkretnie określonym przedziale czasowym, początek tego okresu to data doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o realizacji inwestycji drogowej, a datą końcową jest 30 dzień od dnia doręczenia zawiadomienia". Potwierdzeniem wydania nieruchomości może być m. in. protokół zdawczo-odbiorczy, jednostronne oświadczenie woli byłego właściciela, fakt wejścia na nieruchomość przez inwestora w celu realizacji inwestycji, czy notatka w dzienniku budowy. Udowodnienie przekazania posiadania nieruchomości oraz zachowania odpowiedniego terminu może być stwierdzone na podstawie różnych środków dowodowych, zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1906/16, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli zatem dotychczasowy właściciel zgłasza chęć wydania nieruchomości inwestor winien ją przejąć. Przy czym przepisy specustawy nie przewidują instrumentów prawnych pozwalających na przymuszenie zarządcy drogi do przejęcia nieruchomości. Jeżeli właściciel nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie utrudnia inwestorowi wejścia na jej teren, jednak do chwili wejścia wykonawcy na grunt nie uzewnętrznił woli jej wydania uznaje się, że nie dopełniono obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 1e specustawy, a zatem brak jest podstaw do powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości. Omawiany przepis uzależnia powiększenie należnego odszkodowania wyłącznie od aktywności w tym zakresie uprzedniego właściciela we wskazanym terminie. Nadto, jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2017 r. (sygn. akt I OSK 2977/15, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl) "(...) dobrowolność wydania nieruchomości nie jest de lege lata przesłanką podwyższenia odszkodowania o 5 %, a jedynymi przesłankami do powiększenia odszkodowania o 5 % są wydanie nieruchomości oraz zachowanie terminu 30 dniowego od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, [...]. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanki uzyskania podwyższonego o 5 % odszkodowania, o jakim mowa w art. 18 ust. 1e ustawy z 2003 r., są spełnione także wtedy, gdy bez czynienia przez byłego właściciela nieruchomości przeszkód dochodzi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi, np. zanim dotychczasowy właściciel zostanie zawiadomiony o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości (wyrok WSA w Białymstoku z 3.04.2012 r., II SA/Bk 768/11, Lex nr 1143482 z aprobującą glosą W. Sawczuka, ZNSA 2012/5/145; wyrok WSA w: Szczecinie z 2.11.2011 r., II SA/Sz 812/11, Lex nr 1153341; wyrok WSA w Warszawie z 7.12.2011 r., I SA/Wa 850/11, Lex nr 1150890; 8.11.2011 r., I SA/Wa 783/11, Lex nr 1094632; 18.3.2011 r., I SA/Wa 1664/10, Lex nr 1127348). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika: - po pierwsze, że zawiadomienie Wojewody [...] z 12 sierpnia 2016 r. o wydaniu decyzji z [...] sierpnia 2016 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, opisanej w stanie sprawy, opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, zostało doręczone skarżącym E. i I. K. w dniu [...] sierpnia 2016 r.;

- po drugie, że skarżący w pismach z dnia 20 września 2016r., wniesionych do Prezydenta Miasta [...] (inwestora, zarządcy) w dniu ich sporządzenia, oświadczyli, że wydają nieruchomość nr ew. [...] na cel budowy Regionalnej Drogi [...]-[...] etap IV zgodnie z decyzją ZRID z [...] sierpnia 2016 r. i poprosili o powiększenie wysokości odszkodowania za nieruchomość o 5 % zgodnie z pkt 6 pouczenia zawartego w przedmiotowej decyzji ZRID; - po trzecie, że Wojewoda [...] pismem z 15 listopada 2016 r. zwrócił się do skarżących i Prezydenta Miasta [...] o udzielenie informacji: czy i kiedy właściciel wydał na rzecz inwestora nieruchomość, ewentualnie czy i kiedy inwestor dokonał faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, rozpoczynając np. roboty budowlane związane z realizacją zadania oraz czy na okoliczność ewentualnego wydania nieruchomości zostały sporządzone jakiekolwiek dokumenty potwierdzające tę czynność; - po czwarte, że Prezydent Miasta [...], w załączeniu pisma z 28 listopada 2016 r. skierowanego do Wojewody [...], przekazał zestawienie wszystkich złożonych w Kancelarii Urzędu oświadczeń o wydaniu nieruchomości – ETAP IV (w pozycji 38 i 39 zestawienia widnieją skarżący) i uwierzytelnione kopie oświadczeń skarżących o wydaniu nieruchomości objętej decyzją z [...] sierpnia 2016 r. Jednocześnie poinformował, że roboty budowlane związane z realizacją zadania nie zostały jeszcze rozpoczęte; w odniesieniu do nieruchomości m. in. skarżących faktyczne władztwo nie przeszło na rzecz inwestora, ponieważ nieruchomości te są zagospodarowane przez dotychczasowych właścicieli (znajdują się na nich budynki mieszkalne i gospodarcze, garaże, ogrodzenia, itp.).

W sprawie – zdaniem organu odwoławczego - nie zostały jednak spełnione przesłanki uzasadniające podwyższenie odszkodowania o 5 % z tytułu wydania nieruchomości, a to wobec braku dowodu potwierdzającego przejście faktycznego władztwa nad dotychczasową nieruchomością skarżących na inwestora (wskazując na zagospodarowanie nieruchomości przez skarżących, zajmowanie nieruchomości przez skarżących, brak możliwości korzystania przez inwestora z nieruchomości). Tymczasem – w ocenie Sądu – o zadośćuczynieniu przesłance wydania nieruchomości przez skarżących celem umożliwienia inwestorowi rozpoczęcia prac budowlanych świadczą chociażby złożone w dniu 20 września 2016 r. oświadczenia informujące, że skarżący wydają nieruchomość nr [...]. Przedmiotowymi oświadczeniami skarżący uzewnętrznili wolę wydania nieruchomości, a inwestor uzyskał wiedzę, że dotychczasowi właściciele nieruchomości oddają grunt do swobodnej jego dyspozycji z przeznaczeniem na cel budowy objętej decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Skoro uprawnienie do uzyskania odszkodowania podwyższonego o kwotę równą 5% wartości nieruchomości możliwe jest wyłącznie w wyniku złożonego przed inwestorem oświadczenia o wydaniu nieruchomości bądź też w wyniku faktycznego wydania nieruchomości inwestorowi – to skarżący skorzystali z pierwszej z wymienionych możliwości. Pojęcie "wydania nieruchomości" jest zwrotem niedookreślonym. Zgodnie z art. 348 Kodeksu cywilnego równoznaczne z wydaniem samej rzeczy jest przeniesienie posiadania. Wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzenie rzeczą, jak również wydawanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy. Przez wydanie nieruchomości można rozumieć umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości połączone przynajmniej z poinformowaniem inwestora drogowego o tym fakcie. Dodatkowo należy zauważyć, że - z materiału sprawy i treści skargi - nie wynika, aby skarżący czynili inwestorowi jakiekolwiek przeszkody w zamiarze faktycznego objęcia nieruchomości. O niemożności objęcia nieruchomości przez inwestora nie może bowiem świadczyć fakt zagospodarowania nieruchomości przejawiającego się istnieniem na niej budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, garażu, czy ogrodzenia – jak zostało wywiedzione w zaskarżonej decyzji na skutek oparcia się na treści pisma Prezydenta Miasta [...] z 28 listopada 2016 r.

Podsumowując, zawiadomienie właścicieli działki nr ew. [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r. o wydaniu decyzji ZRID z [...] sierpnia 2015 r. i złożenie 20 września 2016 r. m. in. przez skarżących inwestorowi jednostronnych oświadczeń, z których wynika, że wydają nieruchomość na cele budowlane związane z realizacją inwestycji objętej ww. decyzja, świadczy o spełnieniu przez skarżących warunków określonych normą art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej. Oznacza to, że Minister Infrastruktury i Budownictwa nieprawidłowo w zaskarżonej decyzji rozstrzygnął o odmowie powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, a w efekcie nieprawidłowo ustalił łączną kwotę odszkodowania należną właścicielom działki nr [...] w tym skarżącym. Organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę, będzie miał na względzie powyższe wywody i w efekcie w ramach art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., wyda rozstrzygnięcie zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy, Sąd - w punkcie 1 sentencji orzeczenia - uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt lit. a i c p.p.s.a.; w punkcie 2 - postanowił o kosztach postępowania sądowego opierając się na art. 200 p.p.s.a.