Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 294/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 70 par 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi Z. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. nr [...], II. uchyla postanowienie P. P. z dnia [...] r. nr [...] poprzedzające je postanowienie z dnia [...] r. nr [...], III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Z. H. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym w sprawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], [...], po rozpoznaniu sprawy

na skutek zażalenia Z. (dalej: "zobowiązany"

lub "skarżący"), wniesionego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego

w P. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał

w mocy postanowienie organu I instancji.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (wierzyciela), obejmującego należności z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia

2011 r. do czerwca 2015 r. Odpis ww. tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono w dniu

[...] grudnia 2016 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. zobowiązany, złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc nieistnienie obowiązku, przedawnienie, brak uprzedniego doręczania upomnienia oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.".

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ egzekucyjny zawiesił prowadzone, postępowanie egzekucyjne oraz wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie podniesionych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Oddział w B. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Następnie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Oddział w K. postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie.

Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. odrzucił zarzuty nieistnienia obowiązku, przedawnienia oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. jako bezzasadne.

Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. uchylił powyższe postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na konieczność rozpoznania zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz doprecyzowania rozstrzygnięcia tak,

aby wynikało z niego, czy organ egzekucyjny uznaje zgłoszone zarzuty

za uzasadnione albo nieuzasadnione. Dodatkowo organ nadzoru wskazał,

że w zakresie zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych

w art. 27 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela nie jest dla organu wiążące.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ egzekucyjny, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., uznał za nieuzasadnione zarzuty

w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący wskazał

na nierozpoznanie zarzutu nieistnienia obowiązku i przyjęcie, jego zdaniem, wadliwego stanowiska wierzyciela, a także na brak w aktach sprawy dowodu rejestracji odbiornika oraz upoważnień dla osoby wystawiającej tytuł wykonawczy. Podniósł również, że wyjaśnienia wierzyciela odnośnie nadania i doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta są niewystarczające, bowiem nie wykazał on wypełniania obowiązku informacyjnego, związanego z faktem jego wysłania, a nie tylko wygenerowania pisma z systemu. Uzasadniając powyższe powołał szereg wywodów sądowych oraz dołączył wyroki sądów administracyjnych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu

I instancji.

Powołując się na mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 18, art. 33

oraz art. 34 u.p.e.a., organ odwoławczy wskazał, że stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące zarówno dla organu egzekucyjnego, jak i dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. W konsekwencji, dyrektor izby administracji skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony

do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie

art. 34 § 1 u.p.e.a.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zgłoszone zarzuty oparte zostały m.in. na przesłankach wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 u.p.e.a. poprzez zakwestionowanie istnienia obowiązku, przedawnienia obowiązku, niedoręczenia upomnienia oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych

w art. 27 u.p.e.a.

Odpowiadając na zarzut dotyczący naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. odnośnie nieistnienia obowiązku uzasadniony przez zobowiązanego tym, iż nigdy

nie miał zarejestrowanego odbiornika i nie był abonentem, organ odwoławczy powołał się na stanowisko wierzyciela w którym wskazano, że w dniu [...] kwietnia

2000 r. na imię i nazwisko zobowiązanego zgłoszona została rejestracja odbiorników RTV używanych pod adresem: [...], na dowód czego powołał załączoną do akt sprawy kserokopię wniosku o rejestrację odbiornika. Wierzyciel, wskazał przy tym, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej nr [...], zostało skierowane do zobowiązanego w dniu [...] lipca 2008 r. listem zwykłym

bez potwierdzenia odbioru na adres wskazany podczas rejestracji. Tym samym

wraz z przesłaniem zawiadomienia Poczta Polska S.A. wykonała obowiązek poinformowania o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bowiem pismo kierowane w formie zawiadomienia miało charakter informacyjny, nie kreowało ono nowych praw i obowiązków, nie zawierało oświadczenia woli, a jedynie potwierdzało konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Organ odwoławczy wskazał, że w swoim stanowisku wierzyciel wyjaśnił również, iż zawiadomienia o nadaniu użytkownikowi indywidualnego numeru kierowane do abonentów sygnowane są pieczątką mechanicznie odtwarzającą własnoręczny podpis I. F.. Stosowana pieczątka zawiera imię i nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby upoważnionej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. do załatwiania spraw w jego imieniu

w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Dalej wierzyciel wyjaśnił, że z uwagi na ilość wysyłanej korespondencji oraz prowadzonych postępowań, mechaniczne odtworzenie podpisu I. F. na ww. dokumentach, pozwala na zachowanie terminów

do ich prowadzenia wynikających z k.p.a. i jest traktowane przez wierzyciela

za równoznaczne z oryginalnym podpisem. Do akt sprawy została załączona kopia upoważnienia I. F..

Odnosząc się z kolei do zarzutu przedawnienia obowiązku, organ odwoławczy wskazał, na wyjaśnienia wierzyciela, zgodnie z którymi do opłat abonamentowych

ma zastosowanie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej: "o.p.", a więc że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Jednocześnie, wierzyciel zauważył, że w sprawie w dniu [...] grudnia 2016 r. nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia na skutek zastosowania przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Tym samym obowiązek obejmujący opłaty abonamentowe płatne

za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2015 r. nie uległ przedawnieniu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa wart. 15 § 1 u.p.e.a., organ odwoławczy wskazał,

że wierzyciel wyjaśnił, iż w dniu [...] lipca 2015 r. skierował do zobowiązanego

(za potwierdzeniem odbioru) upomnienie nr [...] wzywające

do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu abonamentu RTV.

Niezależnie od stanowiska wierzyciela, organ odwoławczy wyraził jednak pogląd, że obowiązek objęty przedmiotowym tytułem wykonawczym nie istnieje.

W ocenie organu odwoławczego, pomimo że obowiązek uiszczenia opłaty wynika

z ustawy abonamentowej i nie zależy w istocie od faktu rejestracji odbiornika,

to realizacja przez Pocztę Polską S.A. powiadomień wynikających z § 5 ust 2 rozporządzenia miała istotne znaczenie. Poczta Polska S.A. miała przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numer identyfikacyjnego abonenta. Powyższa okoliczność była wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.

W sprawie na podstawie przedstawionych dokumentów nie sposób jednoznacznie przyjąć, że wierzyciel wykonał względem zobowiązanego ww. obowiązek informacyjny. Nadto w zażaleniu zobowiązany kategorycznie stwierdził, że spornego pisma nie otrzymał. Natomiast, w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej obowiązek informacyjny. Wierzyciel nie wykazał,

że spełnił wobec zobowiązanego ww. obowiązek informacyjny, iż wysłał, a nie tylko wygenerował ww. pismo z systemu komputerowego.

Jednakże, mając na względzie wynikające art. 34 § 4 u.p.e.a. wiążące dla organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego stanowisko wierzyciela, organ odwoławczy uznał zarzuty nieistnienia obowiązku i przedawnienia oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1

za nieuzasadnione.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. organ odwoławczy stwierdził, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. został wystawiony przez wierzyciela - Pocztę Polska S.A. - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, która zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych jest uprawniony

do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że w przedmiotowym tytule wykonawczym, wierzyciel prawidłowo wskazał wynikające z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. dane dotyczące zarówno podstawy prawnej obowiązku, rodzaju i kwoty należności, jak również dnia od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, a także rodzaj i stawkę odsetek. Nadto, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. przedmiotowy tytuł wykonawczy zawierał datę wystawienia

tj. [...] czerwca 2016 r., imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe upoważnionego pracownika tj. M. R. zajmującej stanowisko asystenta, działającej

z upoważnienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Kserokopia upoważnienia została załączona do akt sprawy.

Jako niezrozumiały, organ odwoławczy ocenił zarzut dotyczący nierozpoznania istoty sprawy, skoro z regulacji art. 34 § 1 u.p.e.a. wynika, iż istotnym elementem procedury przewidzianej w tym przepisie jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wypowiedź wierzyciela w kwestii zasadności prowadzenia egzekucji obowiązku objętego tytułami wykonawczymi jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, Organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego

w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Tym samym, organ nie zgodził się z twierdzeniami skarżącego dotyczącymi naruszenia art. 77 i art. 80 k.p.a., skoro wydanie zaskarżonego postanowienia przez organ, egzekucyjny w przedmiocie zgłoszonych zarzutów zostało poprzedzone wyjaśnieniem stanu faktycznego w zakresie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do powołanych w zażaleniu wyroków, organ odwoławczy wskazał, iż zapadły one w sprawach indywidualnych i wiążą uczestników postępowania, nie stanowią natomiast wykładni prawa. Niemniej jednak należy mieć na uwadze okoliczność, że przedmiotowe związanie stanowiskiem wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, nie pozbawia sądu możliwości dokonywania oceny tej wypowiedzi przy rozpoznawaniu skargi.

W świetle powyższych argumentów, organ odwoławczy, uznał złożone

w sprawie zarzuty za nieuzasadnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi niższej instancji, a także uchylenie postanowienia wierzyciela jako wadliwego i nieodnoszącego się do istoty zarzutów oraz wskazanie przez sąd wytycznych organom I i II instancji oraz wierzycieli w zakresie wad postępowania oraz w jakim zakresie ma zostać uzupełniony materiał dowodowy. Nadto, wniósł również o zasądzenie poniesionych kosztów opłaty sądowej w kwocie 100 zł.

W treści skargi zarzucono m.in. że w sprawie:

1. organy skarbowe obu instancji nie rozpoznały istoty sprawy albowiem koronnym zarzutem była kwestia, że wierzyciel nie udowodnił, że skarżący był abonentem (nieprzedstawienie dowodu przesłania/nadania w określonym terminie zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, nieprzedłożenie pierwotnego dowodu zarejestrowania odbiornika);

2. naruszono § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września

2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych - przez niedołączenie i nieokazanie przez Pocztę Polską dowodu nadania i dowodu odbioru dokumentu "zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego";

3. postępowanie administracyjne i egzekucyjne jest obarczone wadami formalnymi, które powinny skutkować umorzeniem egzekucji przez organ egzekucyjny I instancji z urzędu z uwagi na nieważność postępowania i to na etapie wstępnego badania poprawności tytułów wykonawczych, m.in. z uwagi na to, że tytuły wykonawcze podpisała osoba w ogóle do tego nieupoważniona, jak również brak posługiwania się w toku postępowania dokumentami urzędowymi, a jedynie kserokopiami

z faksymilami,

4. naruszono art. 6-9, art. 10 § 1 i 3, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2,

art. 77 § 1, art. 80, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 i art. 109 § 1 ustawy z dnia

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej: "k.p.a.",

5. naruszono art. 76a § 2 i 3 k.p.a. przez poświadczenie dokumentów za zgodność

z oryginałem przez pracowników Poczty Polskiej nieuprawnionych do tego;

6. nie nastąpiła przerwa biegu przedawnienia hipotetycznego zobowiązania

w związku z wadami formalnymi dokumentów Poczty Polskiej S.A.;

7. egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna w związku z brakiem decyzji

lub postanowienia, z którego wynika zaległość i jej wysokość.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł

o uznanie skargi za zasadną, choć nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.

Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy zdeterminowane było ostatecznym postanowieniem w przedmiocie stanowiska wierzyciela, dlatego wniesione zarzuty zgodnie stanowiskiem wierzyciela zostały uznane

za nieuzasadnione. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego wysłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieaktualny adres zobowiązanego nie pozwala przyjąć, że wierzyciel dopełnił obowiązku przesłania tego dokumentu, a tym samym nie wykazał istnienia obowiązku zobowiązanego z tytułu opłaty abonamentowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.)

- dalej: "p.p.s.a", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego

jej załatwienia.

Z treści ww. przepisów wynika zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (w niniejszej sprawie - postanowienia),

ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w treści art. 135 p.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku

do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej sprawy administracyjnej wyznaczają bowiem zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W sprawie, organy egzekucyjne prowadzą postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego na podstawie wystawionego przez Pocztę Polską S.A. (wierzyciel) tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2016 r. obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2015 r.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie

7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku

z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa

w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27,

a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Na wstępie wskazać należy, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. inicjującym postępowanie w przedmiocie zarzutów zobowiązany nie przypisał podstawy prawnej zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a., to jednak z analizy treści ww. pisma wynika, iż jego intencją było wniesienie zarzutów opartych m.in. na przesłankach wymienionych

w art. 33 § 1 pkt 1, 6, 7 i 10 u.p.e.a. Powyższe wynika z faktu, że w piśmie tym kwestionuje istnienie obowiązku, przedawnienie obowiązku, niedoręczenie upomnienia oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych

w art. 27 u.p.e.a., w tym brak podpisu osoby uprawnionej do jego wystawienia a w skardze niedopuszczalność egzekucji,

Stosownie do art. 34 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela

w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa

w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca

(§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela

w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany.

Jak wskazano już wcześniej, wierzyciel uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty za niezasadne. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą

do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów,

a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W tym miejscu należy wskazać, że o ile stanowisko wierzyciela determinowało treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz organu drugiej instancji, to sąd, rozpoznając skargę na postanowienie tego organu, musi dokonać samodzielnej oceny stanowiska wierzyciela, zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a więc zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy poddawało się egzekucji administracyjnej,

a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych

(por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia

28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r.,

I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312).

Uprawnienia Poczty Polskiej S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych

i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikają wprost z przepisu art. 7 ust. ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.) – dalej: "u.o.a.", a zatem nie budzi wątpliwości, że skoro jej uprawnienia opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku, to Poczta Polska jest uprawniona do prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Przywołać przy tym należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który

w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (opubl. OTK-A

z 2010 r. Nr 3, poz. 22), stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Poczta Polska S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., jako lex specialis, ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Poczta Polska S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy. Stąd zarzuty skargi w tym zakresie uznać należy, za nieuzasadnione.

Odnosząc się do istoty sporu, a zatem co do nieistnienia obowiązku skarżącego z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2015 r. (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej RTV.

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 u.o.a., odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., pkt 3.3.4. uzasadnienia).

Na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wskazane rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r. weszło w życie dniu 13 grudnia 2007 r.

Tym samym, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., jeżeli w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia (a więc w dniu 13 grudnia 2007 r.) skarżący był zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać jej indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Nadto, w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. prawodawca wskazał, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego wyżej) jest:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Wierzyciel zaznaczył w swoim stanowisku, że użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r.

oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczenia opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).

Należy zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w postanowieniu wierzyciela, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia MT z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Prawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu

w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Jednocześnie jednak należy podkreślić, że realizacja przez Pocztę Polską powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia miała istotne znaczenie. Poczta Polska miała przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta

wraz z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom RTV (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Powyższa okoliczność jest zatem wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 września 2004 r. wydanego w sprawie o sygn. K 2/03 (OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83), co do charakteru abonamentu RTV. Abonament został wymieniony na pierwszym miejscu wśród przychodów mediów publicznych

(art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o radiofonii i telewizji), przeto sądzić można, że ustawodawca uznaje go za najważniejsze źródło ich finansowania. Abonament

to przy tym "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa". Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter,

"nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym". Zapewnić

ma ona zarówno organowi władzy publicznej - Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, jak i mediom publicznym stabilność i przewidywalność wydatków na realizację misji publicznej. Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej są rygory

w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego

i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Wszystkie elementy konstrukcyjne, przesądzające o ciężarze materialnym tej daniny, należą do tzw. materii ustawowej. Zarazem abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony jest abonament rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy, wskazać należy,

że w sprawie nie sposób przyjąć, iż wierzyciel wykonał względem skarżącego obowiązek informacyjny wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia MT z dnia

25 września 2007 r. Nie kwestionując stanowiska zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, wskazać należy, że doręczenie takie powinno być dokonane na prawidłowy adres strony, a także organ powołujący się na ww. okoliczność powinien wykazać

ją w sposób niebudzący wątpliwości.

W aktach sprawy, znajduje się jedynie duplikat zawiadomienia z dnia [...] lipca 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych ([...]) wystawiony na podstawie danych przechowywanych w systemie na adres: [...]. Wierzyciel wyjaśnił przy tym, że przesyłka nie została mu zwrócona jako niedoręczona. Wskazane przez wierzyciela wyjaśnienia i dowody

są niewystarczające. Nie tylko bowiem nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została skarżącemu doręczona, ale również, że została nadana

w urzędzie pocztowym.

W ocenie Sądu wierzyciel nie przedstawił wiarygodnego dowodu, że poza wygenerowaniem przedmiotowego pisma, w istocie doszło do jego wysłania skarżącemu. Dostrzec przy tym należy, że wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Skarżący zaś kategorycznie stwierdził, że spornego pisma nie otrzymał

i że nie istnieje wobec niego w ogóle obowiązek. Wierzyciel nie dysponuje przy tym dowodem nadania przesyłki, a w każdym razie w toku postępowania administracyjnego takowego nie przedstawił. Słuszne jest wprawdzie twierdzenie, że żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga, aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych – listów poleconych. Podkreślić jednak należy, że w przypadku sporu, ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej obowiązek informacyjny. Wierzyciel nie wykazał, że spełnił wobec skarżącego ww. obowiązek informacyjny, iż wysłał, a nie tylko wygenerował ww. pismo z systemu komputerowego. W ocenie Sądu, wierzyciel przedwcześnie przyjął, nie dysponując ku temu wystarczającym materiałem dowodowym, że doręczono skarżącemu ww. sporne pismo, lub też wierzyciel nie dołożył wymaganej w tych okolicznościach staranności, aby adresat pisma informacyjnego mógł zaznajomić się z jego treścią.

Zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany

z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Dopiero zatem w sytuacji, gdy Sąd będzie miał możliwość zweryfikowania, że wierzyciel dysponuje takimi dowodami, możliwe będzie wypowiedzenie się w kwestii prawidłowości stanowiska organów względem zarzutów skarżącego co do nieistnienia obowiązku.

Wyjaśnienia udzielone przez wierzyciela były niewystarczające, albowiem nie tylko nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została skarżącemu doręczona, ale również, że została nadana w Urzędzie Pocztowym. Wierzyciel powołał się na wydruk duplikatu pisma o powiadomieniu o wskazanym numerze oraz że przesyłka nie została mu zwrócona jako niedoręczona.

Wypada przy tym zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 141, poz. 1190) zmienionego ww. rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. - które zostało uchylone obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U z 2013 r. poz. 1676), na użytkowników odbiorników RTV nałożony został obowiązek niezwłocznego powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej (od 1 stycznia 2009 r. Poczty Polskiej S.A.)

o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zgubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników.

Mając jednak na uwadze, przytoczony powyżej charakter abonamentu RTV jako daniny publicznej, którego konsekwencją są rygory w zakresie jego istnienia,

co do elementów podmiotowo i przedmiotowo istotnych, wyłącznie regulacji ustawowej, stanowisko wierzyciela, że dochowanie (bądź niedochowanie) obowiązku zgłoszenia zmiany danych – zgodnie z regulacjami wynikającymi z ww. rozporządzeń - przesądzać będzie o istnieniu obowiązku - w okolicznościach faktycznych sprawy jest nieuprawnione.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w art. 41 § 1 k.p.a., w którym określone są skutki prawne niezawiadomienia o zmianie adresu organu prowadzącego postępowanie przez stronę tego postępowania, przy czym zastosowanie art. 41 § 2 k.p.a. (doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny) jest możliwe jedynie wówczas, gdy strona została prawidłowo pouczona o skutkach wynikających z niedopełnienia obowiązku w nim unormowanego. Zaniechanie tego obowiązku przez organ uniemożliwia prawidłowe zastosowanie normy zawartej w art. 41 § 2 k.p.a. i stanowi naruszenie art. 9 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Należy natomiast stwierdzić, że wierzyciel nie wykazał okoliczności pouczenia zobowiązanego o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a.

Reasumując, wobec braku udowodnienia w sprawie, że wierzyciel przesłał

(lub doręczył) skarżącemu na prawidłowy adres zamieszkania zawiadomienie

o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., w sprawie brak było podstaw do uznania, iż po stronie skarżącego doszło do powstania obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, a w konsekwencji uznać należało,

że wystawienie tytułu wykonawczego w dniu [...] czerwca 2016 r., obejmującego należności pieniężne z powodu nieuiszczania opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2015 r. a następnie wszczęcie i prowadzenie na jego podstawie egzekucji administracyjnej w stosunku do skarżącego - było bezpodstawne.

Ponadto, dla porządku wskazać również należy, że w sprawie skarżący kwestionuje fakt rejestracji odbiornika RTV. W aktach sprawy znajduje się jednak kopia wniosku z dnia [...] kwietnia 2000 r. o rejestrację odbiornika na nazwisko skarżącego pod adresem [...] Jednocześnie jednak z akt sprawy nie wynika, kiedy i w konsekwencji czy doszło do ich zarejestrowania na nazwisko skarżącego, a zatem sąd nie mógł zweryfikować tej okoliczności. Wierzyciel wskazał tylko, w wyniku zgłoszenia rejestracyjnego została wydana książeczka radiofoniczna nr [...], która służyła do dokonywania opłat z tytułu abonamentu RTV oraz stanowiła dowód potwierdzający dokonanie rejestracji odbiorników RTV. W aktach sprawy brak jednak dokumentu na tę okoliczność. Skoro natomiast obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z mocy prawa z pierwszym dniem miesiąca następującym po miesiącu rejestracji odbiornika, to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości.

Niezależnie od powyższego za zasadny należało uznać również zarzut dotyczący niedoręczenia stronie skarżącej upomnienia. Organ odwoławczy w swoim postanowieniu, ograniczył się do powołania na stanowisko wierzyciela w którym wskazano, że w dniu [...] lipca 2015 r. skierował do zobowiązanego

(za potwierdzeniem odbioru) upomnienie nr [...] wzywające do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu abonamentu RTV. Jednocześnie, ani organ egzekucyjny, ani wierzyciel nie wskazał daty doręczenia przedmiotowego upomnienia, a w aktach brak jest dowodu potwierdzającego jego doręczenie. Tymczasem organ powołując się na określony fakt powinien go potwierdzić odpowiednim dowodem, który powinien znaleźć się w aktach sprawy. Wobec powyższego organ, a przede wszystkim wierzyciel, powinien przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dokonać ustaleń we wskazanym wyżej zakresie,

tj. czy skarżącemu przed wszczęciem egzekucji zostało doręczone upomnienie.

Z tego też powodu Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienia

z dnia [...] września 2018 r. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] lutego 2017 r. zawierających stanowisko wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swoje rozstrzygnięcia oparły na niezgodnym

z prawem stanowisku wierzyciela, a co skutkowało naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej przewidzianych przepisami ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., a w szczególności art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy działają na podstawie przepisów prawa (która to zasada wywodzi się z zasady przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP), i oznacza, że działanie organu administracji zostanie zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania (por. tezę drugą wyroku NSA z 17 maja 1996 r., III SA 535/95, "Serwis Podatkowy" 1998, nr 11, s. 71). Tym samym naruszono pozostałe zasady prowadzenia postępowania, w tym zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.)

Zdaniem Sądu, wprawdzie organy egzekucyjne podporządkowały się regule związania stanowiskiem wierzyciela przewidzianej w art. 34 § 1 u.p.e.a., jednakże

z uwagi na stwierdzenie, że wierzyciel w swoim stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa w ramach sprawy objętej skargą na postanowienie organu egzekucyjnego, konieczne było także uchylenie postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, stosownie do wyżej przytoczonych art. 134 i 135 p.p.s.a., które dopuszczają możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt (tutaj postanowienie), ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tej samej sprawy administracyjnej.

Należy się natomiast zgodzić z organem co do tego, że skoro na mocy

art. 268a k.p.a., stanowiącego, że organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw

w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, to Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. był uprawniony do upoważnienia pracownika

do m.in. wystawienia oraz podpisania tytułów wykonawczych, potwierdzenia za zgodność z oryginałem określonych dokumentów. Do kompetencji Dyrektora należy komu takie upoważnienie udzieli. Dodać należy, że z upoważnienia wynika, iż w dniu wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego M. R. była upoważniona do wystawiania tytułów wykonawczych w imieniu wierzyciela, zatem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów w tym zakresie.

W treści pisma stanowiącego zarzuty wobec postępowania egzekucyjnego, skarżący podniósł również kwestię terminu przedawnienia opłat z tytułu abonamentu RTV. W ocenie strony skarżącej do przedawnienia tego typu opłat stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące należności okresowych, a więc trzyletni okres przedawnienia. Z poglądem tym nie zgodził się wierzyciel wywodząc, że do opłat

z tytułu abonamentu RTV zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej.

Jak już wskazano powyżej opłata abonamentowa w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego jest daniną publiczną. Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012 r.,

sygn. akt I SA/Gl 210/12, w którym wskazano, że ustalenia Trybunału pozwalają przenieść rozważania dotyczące opłaty za abonament na grunt prawa daninowego, a konkretnie podstawowego dla tej materii aktu prawnego rangi ustawowej, jakim jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Przepis art. 2 o.p. regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w § 1 pkt 1 ustawy (§ 1 pkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż opłata za abonament jest opłatą, o której w nim mowa, a brak jest przepisów odrębnych, stanowiących inaczej.

Z przepisu nie wynika, iż ustalenie lub określenie opłaty ma być powiązane

z dwoma typami wydawanych w prawie podatkowym decyzji – deklaratoryjnej

lub konstytutywnej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy

i bezzwrotny, a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Tym samym ustalenie lub określenie danej opłaty w rozumieniu tego przepisu jest również możliwe w drodze aktu normatywnego, takiego jak ustawa,

w której ustawodawca posłużył się pojęciem "opłaty".

Objęcie opłaty za abonament przepisem art. 2 § 2 o.p. oznacza, że do tej opłaty stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że stosuje się także art. 70 § 1 o.p., który odnosi się do biegu terminu przedawnienia zobowiązania powstającego z mocy prawa. Pogląd ten znajduje tym bardziej uzasadnienie, że obowiązek ponoszenia tej daniny publicznej powstaje z mocy prawa, po wystąpieniu zdarzenia jakim jest rejestracja odbiornika. Wymaga przy tym zaakcentowania, że przepis art. 70 mieści się w dziale III Ordynacji podatkowej. Dział ten obejmuje od art. 21 do art. 119. W dziale tym umieszczony jest także rozdział poświęcony odsetkom za zwłokę (rozdział 6), z tego też powodu należy uznać, że odesłanie zawarte w art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej jest tylko dodatkowym odwołaniem się do przepisów tej ustawy, skoro z mocy art. 2 ust. 2 o.p., przepisy działu III mają zastosowanie także do opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa.

W ocenie Sądu, przyjęcie, że art. 70 § 1 o.p. nie ma zastosowania do opłat abonenckich, przy jednoczesnym przesądzeniu o publicznoprawnym charakterze tej należności, a więc niemożliwości stosowania do tych opłat przepisów Kodeksu cywilnego, oznaczałoby, że opłaty te w ogóle nie przedawniałyby się. Takie jednak rozwiązanie byłoby niezgodne z ogólnymi uregulowaniami i pozostawałyby

w sprzeczności z zasadą określoności sytuacji prawnej podmiotów i stwarzałoby możliwość egzekwowania opłat wraz z odsetkami w nieograniczonym przedziale czasowym. Wymaga bowiem zaakcentowania, że upływ okresu przedawnienia powoduje wygaśnięcie należności, a więc unicestwienie jej bytu. Wygaśnięcie to niesie za sobą zarówno skutek materialny, jak i formalny. Materialny oznacza, że należność przestaje istnieć, a formalny (procesowy), że nie jest możliwe żądanie spełnienia świadczenia.

Reasumując, należy przyjąć, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu RTV) stanowi opłatę, o której mowa

w art. 2 § 2 o.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 o.p., a więc

że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. O ile zatem podzielić należy pogląd o 5 letnim terminie przedawnienia to w realiach niniejszej sprawy brak jest możliwości zweryfikowania stanowiska wierzyciela o skutecznym przerwaniu biegu terminu przedawnienia dochodzonych należności, w sytuacji braku możliwości zweryfikowania okoliczności warunkujących skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, o których była mowa tj. istnienia obowiązku oraz doręczenia upomnienia.

Na koniec wskazać należy, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego strony skarżącej. W skardze wniesiono

o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy grafologicznej na okoliczność posługiwania się jedną i tą samą kserokopią podpisu "I. F." dotyczącą nadania numeru identyfikacyjnego we wszystkich postępowaniach w skali całego kraju.

Stosownie do treści przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub

na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest

to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z przytoczonego przepisu, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego ma charakter fakultatywny i odnosi się tylko do dowodu z dokumentu. Co do zasady sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego

w postępowaniu przed organami. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał,

że zgłoszony przez skarżącego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania realizacji ww. obowiązku informacyjnego (rejestracyjnego) oraz doręczenia upomnienia. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 134 i 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie

art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi.

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są

na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.