Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1178/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Wojciech Chróścielewski (spr.) NSA Marek Stojanowski Protokolant Iwona Sadownik po rozpoznaniu w dniu 12 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 868/04 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnień do osobnej kwatery stałej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2005 r., I SA/Wa 868/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez S. K. decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnień do kwatery stałej. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z 31 grudnia 2003 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] orzekł o nie zachowaniu przez S. K. uprawnień do osobnej kwatery stałej, gdyż pełni on służbę w Straży Granicznej. Właściwym do orzekania w sprawie zachowania prawa do kwatery jest zgodnie z art. 84a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych – Zarząd Zasobów Mieszkaniowych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Organ odwoławczy uznał, że w rozpoznawanej sprawie Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie jest właściwa do wydania decyzji w związku z tym uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku stwierdził, że skarżący domagał się od organów administracji wydania decyzji o zachowaniu przez niego uprawnień do kwatery w związku z nabyciem uprawnień do wojskowego zaopatrzenia emerytalno-rentowego, które w swojej ocenie nabył w związku z pełnieniem służby żołnierza zawodowego w formacjach podporządkowanych MON. Nie ma więc znaczenia fakt, czy w chwili złożenia wniosku pełnił służbę w Straży Granicznej. Orzekanie o uprawnieniach do kwatery w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w jednostkach MON oraz nabyciem uprawnień do emerytury wojskowej należy do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i jej organów. Prawidłowo więc organ I instancji uznał swoją właściwość i rozpatrzył wniosek merytorycznie, stanowisko zaś organu odwoławczego jest błędne. Trafnie skarżący podniósł w skardze, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 84a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U. z 1995 r. nr 86, poz. 433 ze zm.). Zarząd Zasobów Mieszkaniowych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest upoważniony do wypowiadania się o zachowaniu bądź nie uprawnień do kwater nabytych przez osoby, które nabyły uprawnienia do emerytury wojskowej w związku z pełnieniem służby wojskowej w jednostkach i instytucjach wojskowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej.

W skardze kasacyjnej Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 116, poz. 1203 z późn. zm.);

2. naruszenie przepisu art. 145 § 1 ust. 1 lit. a, c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo, że w dniu orzekania była ona zgodna z prawem. Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi względnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżony wyrok uwzględniał przepis art. 23 ust. 1 i 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r. Jednak 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Jej art. 19 ust. 2 stanowi, że do spraw wszczętych a niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. Zmieniona ustawa nie zawiera przepisów upoważniających do orzekania o prawie żołnierza zawodowego do kwatery stałej w drodze decyzji o zachowaniu lub nabyciu tego prawa. Dlatego zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., to znaczy w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd I instancji. Na ta zmianę przepisów Sąd nie zwrócił uwagi. Sąd naruszył też art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie nowych przepisów w sytuacji nie związania zarzutami skargi. Zauważono, że utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji narazić może Wojskową Agencję Mieszkaniową na sankcje odszkodowawcze przewidziane w art. 287 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bowiem organ II instancji rozpoznając ponownie sprawę musiałby uwzględnić art. 19 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. i ponownie wydać decyzje o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania w sprawie.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik składającego skargę kasacyjną ograniczył podstawę skargi kasacyjnej do naruszenia prawa materialnego oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływana dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie do końca odpowiada wymogom stawianym przez art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 174 p.p.s.a. Skoro bowiem sformułowano w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania to żądanie zmiany wyroku przez oddalenie skargi jest w świetle art. 188 p.p.s.a. jest całkowicie chybione. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik składającego skargę kasacyjną ograniczył jednak podstawę skargi kasacyjnej wyłącznie do naruszenia prawa materialnego.

Nie są trafne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty. Istotą sądowej kontroli administracji sprawowanej przez sądu administracyjne jest ocena zgodności z prawem zaskarżonych do Sądu aktów i czynności organów administracji publicznej według stanu prawnego i faktycznego sprawy obowiązującego w dacie podejmowania przez organy administracji owych aktów lub czynności. Z tego względu zmiany przepisów prawa, które miały miejsce po dacie wydania zaskarżonej do Sadu decyzji nie mają i nie mogą mieć żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 116, poz. 1203 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie tej ustawy, to znaczy do dnia 1 lipca 2004 r., lecz niezakończonych decyzja ostateczną stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu nadanym ową ustawą nowelizującą z zastrzeżeniem ust. 2 -5, które nie mają żadnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Jednak przepis ten nie może mięć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, ani też wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Decyzja z dnia [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej miała charakter decyzji ostatecznej, którą stosowanie do art. 16 § 1 k.p.a. jest każda decyzja administracyjna, od której nie przysługuje odwołanie. Tak więc powołany przepis art. 19 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. nie może mieć zastosowania w odniesieniu do decyzji, która w dacie wejścia tego przepisu w życie była decyzją ostateczną.

Skoro więc Sąd I instancji nie naruszył prawa materialnego pomijając przy badaniu zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przepisy obowiązujące w dacie orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale nieobowiązujące w chwili wydawania zaskarżonej decyzji to całkowicie chybiony był także zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., od którego odstąpiono w trakcie rozprawy przed Sądem.

Okoliczność, że po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji będzie być może zmuszony uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie, co prowadzić może do ewentualności dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 287 pkt 1 p.p.s.a. nie może mieć żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.