Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 515/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z [...] 2005r., Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 515/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] wydaną na podstawie art. 54 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., po rozpatrzeniu wniosku F. S., odmówił skierowania go do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że jakkolwiek zgodnie z zaświadczeniem lekarskim mający 85 lat F. S. wymaga całodobowej opieki na stałe, to samodzielnie zaspokaja wszystkie potrzeby życiowe, jest osobą sprawną ruchowo, poruszającą się samodzielnie bez pomocy sprzętu ortopedycznego, nie wymagającą opieki i pielęgnacji nad niepełnosprawnymi, w związku z czym zaproponowano mu usługi w wymaganym zakresie oraz schronienie i posiłek w Schronisku dla Bezdomnych przy ul. F. w B., lecz odmówił skorzystania ze wskazanej formy pomocy domagając się wyłącznie umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Skierowanie do domu pomocy społecznej jest natomiast świadczeniem wyjątkowym orzekanym jedynie wówczas, gdy inne formy pomocy środowiskowej zostały wykorzystane i nie przynoszą rezultatów , bądź brak jest możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę. W niniejszym przypadku zaś nie zostały wykorzystane wszystkie pośrednie formy pomocy w środowisku, a nadto istnieje możliwość zapewnienia usług opiekuńczych w aktualnym miejscu pobytu, którego adresu wyżej wymieniony nie chce wskazać.

Z akt sprawy wynika, że wydając decyzję organ I instancji oparł się na zaświadczeniu lekarskim z dnia 16 września 2004r. Nadto organ dysponował wywiadami środowiskowymi i oświadczeniami zainteresowanego, z których wynika, iż utrzymuje się z emerytury, w wyniku wyeksmitowania go przez byłą żonę jest osobę bezdomną, z dwójką dzieci od blisko 30 lat nie utrzymuje kontaktu, w związku z czym nie interesują się one jego osobą, odmawiają mu schronienia i pomocy, a syn jedynie udostępnił mu swój adres dla celów korespondencji.

W odwołaniu od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. F. S. wniósł o jej uchylenie podnosząc, że już we wcześniejszym orzeczeniu lekarskim z 2003r. złożonym w MOPS dla osiedla K. stwierdzono, że jest mocno schorowany i potrzebna jest mu całodobowa opieka i na tej podstawie ujęty został na liście osób oczekujących na miejsce w Domu Pomocy Społecznej w U., a jego stan zdrowia nadal się pogarsza i podczas wizyty u lekarza w grudniu 2004r. otrzymał zlecenie na zakup kul łokciowych. Mimo, że jest osobą bezdomną, nie przyjmie propozycji umieszczenia w schronisku dla takich osób, gdyż przebywający tam są zdrowsi, młodsi, piją alkohol i palą papierosy, co mu nie odpowiada.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Organ II instancji podzielił stanowisko Dyrektora MOPS, że F. S. nie spełnia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do nabycia prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej, gdyż jest osobą mogącą samodzielnie funkcjonować oraz osobą, której można zapewnić niezbędną pomoc w formie usług opiekuńczych. W tym ostatnim zakresie odmawia jednak korzystania z takich usług oraz przyjęcia skierowania do schroniska dla bezdomnych mężczyzn. Poza tym, zdaniem organu, nie zasługuje na wiarę twierdzenie F. S., że jest osobą bezdomną, zwłaszcza w aspekcie posiadania dwojga dzieci. W konsekwencji organ odwoławczy uznał decyzję organu I instancji za słuszną.

F. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Samorządowego Organu Odwoławczego uznając ją za krzywdzącą.

Podobnie, jak w odwołaniu powołał się na pogarszający się swój stan zdrowia, bezdomność i wcześniejsze zakwalifikowanie do Domu Pomocy Społecznej w U. oraz wskazał na możliwość sprawdzenia przez organ wymienionych okoliczności we właściwej przychodni lekarskiej i biurze meldunkowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że wydana została z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie miał zastosowanie przepis art 54 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. 64 poz. 593) stanowiący, iż osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Układ powyższego przepisu wskazuje, że w pierwszym rzędzie obok kwestii, czy wnioskodawca wymaga całodobowej opieki, należało ustalić, czy może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, a dopiero w dalszej kolejności zbadać możliwości zagwarantowania mu usług opiekuńczych, przy czym pierwsze dwie przesłanki pozostają ze sobą w szczególnie ścisłym związku. W tym ostatnim zakresie istotne znaczenia ma dokumentacja lekarska.. Z przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 września 2004r. wynika, że F. S. ze względu na stan zdrowia wymaga całodobowej opieki. Został zatem spełniony pierwszy z wymaganych cytowanym przepisem warunków. Nie można natomiast zaakceptować opartego na lakonicznym stwierdzeniu w opinii pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej, iż " zainteresowany samodzielnie zaspokaja swoje potrzeby ", przyjęcia braku realizacji drugiej przesłanki. Dla prawidłowej oceny tejże samodzielności wskazane było przesłuchanie strony na okoliczność funkcjonowania w życiu codziennym z uwzględnieniem wszelkich jego aspektów.

Nadto z uwagi na bliski związek możliwości funkcjonowania strony z rozpoznaniem lekarskim, które legło u podstaw zaświadczenia o konieczności całodobowej opieki, wobec braku w aktach sprawy danych w tym względzie należało zapoznać się z dokumentacją dotyczącą leczenia skarżącego w Przychodni " Ł.". Nie można w tym miejscu pominąć okoliczności że skarżący w 2003r. był zakwalifikowany do umieszczenia go w domu pomocy społecznej, lecz decyzja w tym przedmiocie została uchylona ( w ocenie Sądu wadliwie) w związku ze zmianą przepisów dotyczących właściwości organu. W aspekcie możliwości samodzielnego funkcjonowania poza tym weryfikacji wymagała podana przez stronę do wywiadu środowiskowego informacja, iż posiada I grupę inwalidzką, a jeśli tak, to konieczne było ustalenie powodów orzeczenia o inwalidztwie.

Organ I instancji wbrew treści art. 7 i 77 § 1 kpa zatem nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji nie zostały wyjaśnione okoliczności niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia. Tych nieprawidłowości nie dostrzegł i nie usunął organ II instancji, który powinien uzupełnić materiał dowodowy, aby wyjaśnić dokładnie stan faktyczny sprawy.

Dokonane we wskazanym wyżej kierunku ustalenia winny być przedmiotem ponownej oceny co do możliwości zaspokajania przez skarżącego we własnym zakresie potrzeb życia codziennego. Wyniki tej oceny (w przypadku negatywnym) umożliwiłyby skonkretyzowanie rodzaju pomocy, którą należałoby uznać za niezbędną, jeśli chodzi o usługi opiekuńcze, a w szczególności czy w sytuacji nie posiadania miejsca zamieszkania wystarczające w przypadku skarżącego byłoby umieszczenie go w schronisku dla osób bezdomnych. Zaznaczyć bowiem należy, że na ocenę czy istnieje możliwość zapewnienia usług opiekuńczych w niezbędnym zakresie, nie może wpływać fakt, że osobie potrzebującej oferowano usługi, ale ich nie przyjęła jeżeli okazałoby się, że proponowany zakres usług opiekuńczych nie jest wystarczający w świetle art 50 ust 3 ustawy.

Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz 1270) orzeczono jak w sentencji.