Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 366/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji w części
Oddalono skargę w części

SENTENCJA

Dnia 6 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w częściach dotyczących odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na A. J. na okres od [...] lipca 2019 r. do [...] września 2019 r., 2. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO lub Kolegium) decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2096 ze zm. dalej K.p.a.) w zw. z art. 4, art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2134 ze zm. dalej u.p.w.d.) oraz w zw. z art. 6 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r. poz. 924), po rozpoznaniu odwołania M. J. (dalej jako strona lub skarżący) utrzymało w mocy zaskarżoną część decyzji (pkt II) Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w zakresie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na A. J., na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] września 2019 r.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] listopada 2018 r. skarżący wystąpił drogą elektroniczną z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dwójkę dzieci: syna A. J. oraz córkę A. J., na okres świadczeniowy 2018/2019.

We wniosku i kolejnych pismach strony wskazano, iż małoletni A. jest drugim dzieckiem w rodzinie, bowiem do rodziny wnioskodawcy zalicza się także najstarszy syn W., nad którym zdaniem M. J. sprawowana jest opieka naprzemienna.

Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...], w której w pkt I umorzył postępowanie o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na A. J., ponieważ świadczenie wychowawcze na córkę zostało przyznane decyzją nr [...] z [...] listopada 2018 r. na cały okres zasiłkowy 2018/2019 oraz w pkt II odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na A. J., na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] września 2019 r.

Od decyzji tej M. J. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł w pkt I o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek z [...] listopada 2018 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wnioskowanego na A. J. na okres zasiłkowy 2018/2019 oraz w pkt II odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na A. J. w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od [...].11.2018 r. do [...].09.2019 r.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że M. J. ma trójkę małoletnich dzieci: syna W. J. ze związku z M. K. oraz syna A. J. i córkę A. J. ze związku małżeńskiego z I. J., przy czym miejscem pobytu małoletniego W. J. jest miejsce zamieszkania jego matki, zaś u ojca przebywa on w związku z wykonaniem orzeczenia sądu ustalającego formę kontaktów z dzieckiem. Organ podkreślił, iż w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2018 r., sygn. III Nsm [...] o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej oraz zmianie kontaktów z synem W. J.. Powyższe postanowienie w punkcie 2 zmienia ustalone kontakty zawarte w ugodzie z [...] grudnia 2013 r., sygn. III Nsm [...], natomiast w punkcie 1 umarza postępowanie w zakresie ustalenia sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej nad W. J. w okresach naprzemiennych oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2019 r. sygn. III Nsm [...] oddalające wniosek Pana M. J. o wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim W. J. w okresach naprzemiennych. Nadto organ wskazał, iż przeprowadził wywiady środowiskowe w miejscu zamieszkania M. J. i w miejscu zamieszkania M. K. (matki W. J.) mające przedstawić sposób i zakres sprawowania opieki nad ich wspólnym synem W. J..

W ocenie organu z uwagi na brak stosownego orzeczenia sądu powszechnego ustalającego opiekę naprzemienną nie można uznać aby W. J. był pierwszym dzieckiem w rodzinie skarżącego, wobec czego za pierwsze dziecko uznać należy syna A.. Powyższe nie pozwala na przyznanie wnioskowanego świadczenia na syna A. J..

W terminie prawem przewidzianym M. J. odwołał się od decyzji Prezydenta Miasta [...], zaskarżając pkt II w zakresie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na syna A..

W obszernym uzasadnieniu odwołujący się opisał jak wygląda jego opieka nad synem W., która sprawuje na zmianę z jego matką. Powołując się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wydane w jego sprawach, a dotyczące poprzednich okresów świadczeniowych wniósł o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna A. J., który jest jego drugim dzieckiem, a pierwszym dzieckiem jest syn W.. Jego zdaniem organ błędnie uznał, iż sprawowana przez niego opieka nie ma charakteru opieki naprzemiennej. Skarżący podkreślił, że aktywnie uczestniczy w życiu syna, m.in. spotykając się z wychowawcą klasy, opłacając wizyty u lekarzy, kupując synowi ubrania, dbając o rozwój fizyczny syna (treningi ju-jitsu). Podał również, że sytuacja między nim a matką W. jest konfliktowa i to ona nie zgadza się na ustalenie opieki naprzemiennej.

Opisaną we wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r.

Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji co do stanu faktycznego sprawy, wskazując, że spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy syn W. jest pierwszym dzieckiem w rodzinie skarżącego, a opieka sprawowana nad nim przez oboje rodziców jest opieką naprzemienną. SKO wskazało, że kwestia ta była już przedmiotem postępowań odwoławczych, zainicjowanych przez skarżącego, w poprzednich okresach świadczeniowych tj. 2016/2017 i 2017/2018, gdzie Kolegium zajęło stanowisko, że aby można było zaliczyć dziecko do rodzin obojga rodziców żyjących w rozłączeniu decydujące znaczenie ma orzeczenie przez sąd opieki naprzemiennej. Jednakże w wyniku złożonej skargi na decyzje Kolegium, WSA w Poznaniu w wyrokach z dnia 21 marca 2019 r., sygn. II SA/Po 1058/19 i II SA/Po 1059/19 wskazał, że organy błędnie uważały, że skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad synem W. J., uznając, że taka opieka jest sprawowana. SKO wskazało, że w obu wyrokach Sąd wyraźnie wskazał, że każdy z nich orzeczony jest w kontekście danego okresu świadczeniowego którego dotyczyła skarga. W dacie orzekania przez WSA w Poznaniu odnośnie poprzednich okresów świadczeniowych nie było jeszcze zakończone postępowanie o ustalenie opieki naprzemiennej prowadzone przed Sądem Rejonowym w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich, który postanowieniem z [...] marca 2019 r., sygn. III Nsm [...] oddalił wniosek M. J. o wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim W. J. w okresach naprzemiennych. Przeprowadzone w sprawie aktualne wywiady środowiskowe wskazują że kontakty Pana M. J. z synem W. realizowane są zgodnie z ugodą zatwierdzoną postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2018 r., sygn. III Nsm [...], a ponadto M. J. jest zobowiązany do płacenia renty alimentacyjnej na rzecz syna W.. Kolegium podkreśliło, iż skarżący nie dysponuje orzeczeniem o opiece naprzemiennej. Wobec tego zasadnie organ I instancji odmówił M. J. prawa do świadczenia wychowawczego na syna A. J..

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. M. J. wniósł do WSA w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2019 r. wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący podał, że SKO dokonując oceny decyzji Prezydenta Miasta [...] wykroczyło poza ramy swobodnej oceny dowodów, dokonując powierzchownej i ogólnej oceny decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że występuje opieka naprzemienna. Faktyczna opieka sprawowana nad synem jest wykonywana w równym stopniu przez oboje rodziców. Uregulowania w kwestii alimentów były swego rodzaju uzgodnieniem między rodzicami dziecka, a uregulowanie kontaktów z dzieckiem obejmowało minimum spotkań ojca z synem. Małoletni ma dwa domy- jeden u matki, a drugi u ojca. Rodzice wspólnie i naprzemienne wychowują syna, odwiedzają szkołę, zapewniają rozrywkę i czas wolny. Skarżący wskazał, że nie pozostawał nigdy w związku małżeńskim z M. K., a art. 5 u.p.w.d. stosuje się tylko do osób pozostających w związkach małżeńskich, a zapis o porównywalnych okresach opieki pojawił się dopiero za okres świadczeniowy 2017/2018. Nawet gdyby obowiązywał na analizowany okres świadczeniowy i ograniczał się do założonego harmonogramu sprawował on opiekę nad synem 12 do 14 dni w miesiącu, a obecnie 16 dni w miesiącu. Wskazał, że ma pełnię władzy rodzicielskiej nad synem i faktycznie ją wykonuje. Rozstając się z matką dziecka nie ustalili sposobu opieki nad małoletnim. Zdaniem skarżącego wydana przez Kolegium decyzja narusza art. 2 pkt 16 u.p.w.d. i art. 32 Konstytucji- równość wobec prawa i zasadę sprawiedliwości społecznej. Jego zdaniem sprzeczne z celem ustawy jest pozostawienie jego syna W. bez wsparcia w postaci świadczenia wychowawczego, w szczególności gdy dziecko jest wychowywane po równo przez oboje rodziców. Skarżący podał również, że określenie miejsca zamieszkania dziecka u jednego z rodziców mieszkających oddzielnie wynika z przepisów kodeksu cywilnego i nie ma związku z opieką naprzemienną. Skarżący powołał się również a treść art. 7a K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodność treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana zasadniczo według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie o żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, Sąd doszedł do przekonania, że sarga okazała się częściowo zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Uzasadniając rozstrzygnięcie co do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. w częściach obejmujących odmowę przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na A. J. na okres od [...] lipca 2019 r. do [...] września 2019 r. zauważyć należy, iż orzekającym w sprawie organom obu instancji umknęła istotna prawnie okoliczność, iż w dniu 1 lipca 2019 r., a więc w czasie trwania postępowania przed organem I instancji weszła w życie ustawa z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 924 dalej "ustawa zmieniająca").

Ustawa ta wprowadziła w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wiele nowych uregulowań dotyczących m.in. zasad przyznawania świadczeń wychowawczych na pierwsze dziecko. Uchylone zostały przepisy ustawy dotyczące dochodu, zasad jego obliczania (m.in. art. 2 pkt 14, pkt 19, 21), pojęcia zdefiniowane na użytek ustawy takie jak: osoba samotnie wychowująca dziecko (pkt 13), pierwsze dziecko (pkt 14), rodzina (pkt 16), uchylony został przepis art. 5 ust. 3 wyznaczający kryterium dochodowe przy przyznaniu świadczenia na pierwsze dziecko, uchwalono, że przyznanie świadczenia nie wymaga już wydawania decyzji a jedynie przesyła się świadczeniobiorcy informację o jego przyznaniu (art. 13a ust. 1 i 2), zmieniony też został okres, na jaki ustala się świadczenie wychowawcze tj. od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego (art. 18 ust. 1).

W przepisach przejściowych ustawy zmieniającej – wprost wskazano, że w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art. 20 ust. 3 i 4 tej ustawy, który stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą - art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej, zaś w sprawach o świadczenie wychowawcze na okres po dniu 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą - art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej.

W art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej postanowiono, że w sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonych i nierozpatrzonych do dnia 30 czerwca 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres do dnia 30 września 2019 r., przy czym w art. 8 ustawy zmieniającej ustawodawca wskazał, że sprawy o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. w zakresie formy rozstrzygania są realizowane na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 (ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Również do tych spraw znajdzie zatem zastosowanie art. 13a u.p.w.d. dodany do ustawy z dniem 1 lipca 2019 r., który przewiduje formę decyzji jedynie w przypadku odmowy przyznawania świadczenia.

Z omówionych regulacji wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, iż w kontrolowanej sprawie o świadczenie wychowawcze przepis przejściowy - art. 6 ust. 1 pkt 1 podzielił okres świadczeniowy, którego dotyczył wniosek skarżącego o wypłaty świadczenia na małoletniego A. J. na 2 okresy: pierwszy - od [...] listopada 2018 r. do [...] czerwca 2019 r., do którego należało stosować przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2019 r. i drugi od [...] lipca 2019 r. do [...] września 2019 r., do którego należało stosować przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2019 r. - w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2019 r. To ostatnie wynika z art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, który stanowi, że w sprawach o świadczenie wychowawcze na okres po dniu 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Powyższe oznacza, iż dla oceny przysługiwania M. J. świadczenia wychowawczego na małoletniego syna A. J. za okres od [...] lipca 2019 r. do [...] września 2019 r. jakiegokolwiek znaczenia prawnego nie miała okoliczność, czy małoletni był pierwszym, czy kolejnym dzieckiem w rodzinie wnioskodawcy. Nadto nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż świadczenie to wnioskodawcy przysługiwało i winno być przyznane w trybie przewidzianym w art. 13a ust. 2 u.p.w.d.

Co za tym idzie decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w części w jakiej odmówiono nią przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na małoletniego A. J. na okres od [...] lipca 2019 r. do [...] września 2019 r. uznać należy za wydaną z rażącym naruszeniem prawa – art. 2 ust. 2 pkt 1 u.p.w.d. w brzmieniu aktualnie obowiązującym w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej i co za tym idzie obarczoną w tej części wadą przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., skutkującą jej nieważnością w tym zakresie.

Tego rodzaju kwalifikowana wadliwości decyzji organu I instancji, która została przeoczona przez organ odwoławczy skutkuje tym, iż również decyzja SKO w [...] w części w jakiej utrzymała ona w mocy w tej części zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji musi być uznana za obarczoną wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności w części, albowiem także ona została w tym zakresie wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku wobec stwierdzenia wydania decyzji w części z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 2 pkt 1 u.p.w.d. w brzmieniu aktualnie obowiązującym w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie i nauce prawa i który to pogląd podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie aby naruszenie prawa mogło być uznane za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. musi ono być naruszeniem oczywistym, wyraźnym i bezspornym, przy czym charakter tego naruszenia winien powodować, że orzeczenie takie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przesłanki te spełnione zostały przez poddane kontroli sądowoadministracyjnej decyzje SKO i Prezydenta Miasta [...], albowiem naruszenie prawa polegające na odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na małoletnie dziecko na okres od [...] lipca 2019 r., wyłącznie ze względu na ustalenie, iż jest ono pierwszym dzieckiem w rodzinie miało charakter oczywisty i widoczny na pierwszy rzut oka, stanowiło naruszenie jednoznacznych regulacji wprowadzających od [...] lipca 2019 r. uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego na każde dziecko w rodzinie bez spełniania kryterium dochodowego i nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, jak też nie można zaakceptować społecznych skutków takiego orzeczenia.

Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wskazać nadto należy, iż niniejszy wyrok nie skutkuje po stronie organów powstaniem obowiązku rozstrzygnięcia wniosku M. J. co do przyznania mu świadczenia wychowawczego na małoletniego syna A. na okres od [...] lipca 2010 r. do [...] września 2019 r, albowiem jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych pismem z dnia [...] września 2019 r. wydanym w następstwie rozpoznania wniosku M. J. dotyczącego kolejnego okresu świadczeniowego Prezydent Miasta [...] poinformował go między innymi o przyznaniu świadczenia wychowawczego na syna A. J. na okres od [...] lipca 2019 r. do [...] maja 2021 r. Nie dokonując oceny prawidłowości przyznania tą informacją świadczenia wychowawczego zarówno za okres co do którego nie zostało ostatecznie zakończone postępowanie prowadzone z wniosku M. J. złożonego w roku 2018, jak i na kolejny okres śwaidczeniowy (informacja z [...] września 2019 r. nie jest bowiem przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie), zauważyć jednakże należy, iż akt ten w formie przewidzianej w art. 13a ust. 2 u.p.w.d. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej zgodnie z przepisami prawa materialnego rozstrzygnął o przysługiwaniu M. J. prawa do świadczenia wychowawczego na syna A. także za okres od [...] lipca 2019 r. do [...] września 2019 r.

W pozostałym zakresie, to jest co do odmowy przyznania M. J. świadczenia wychowawczego na syna A. J. za okres od [...] listopada 2018 r. do [...] czerwca 2019 r. skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja mimo wadliwego uzasadnienia odpowiadała w tej części prawu.

Wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji polegała na odwołaniu się wyłącznie do art. 5 ust. 2a u.p.w.d., dotyczącego ustalania świadczenia wychowawczego na dziecko pozostające pod opieką naprzemienną rodziców nietworzących jednej rodziny, a więc przepisu, który nie znajdował zastosowania w sprawie dotyczącej ustalenia świadczenia rodzinnego na małoletniego A. J., który pozostawał pod opieką obojga rodziców tworzących jedną rodzinę.

Jednocześnie zauważyć należy, iż zgodnie z przywoływanym już powyżej art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia [...] czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w dotychczasowym brzmieniu.

Powyższe oznacza, iż w sprawie z wniosku M. J. o przyznanie świadczenia wychowawczego na A. J. na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] czerwca 2019 r. zastosowanie znaleźć winny między innymi przepisy art. 5 ust. 3 w zw. z ust. 1 u.p.w.d. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2019 r., ustanawiające prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie jedynie w przypadku spełnienia kryterium dochodowego oraz art. 2 pkt 14 i 16 tej samej ustawy wprowadzających definicje legalne pojęć pierwszego dziecka w rodzinie oraz rodziny, użytych w przepisach ustawy.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż M. J. ubiegając się o świadczenie wychowawcze na syna A. nie wskazywał na spełnienie kryterium dochodowego o jakim mowa w art. 5 ust. 3 u.p.w.d. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2019 r., lecz powoływał się jedynie na okoliczność, iż nie jest on pierwszym dzieckiem w rodzinie, albowiem za pierwsze dziecko w rodzinie wnioskodawcy winien być uznawany jego syn z poprzedniego związku W., nad którym zdaniem skarżącego, sprawuje on opieką naprzemienną wspólnie z jego matką, z którą nie tworzy jednak aktualnie rodziny.

Takiego stanowiska skarżącego nie sposób jednakże zaaprobować. Zauważyć bowiem trzeba, iż zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 2 pkt 16 u.p.w.d. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2019 r. dla zaliczenia danego dziecka za członka rodzin, każdego z rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu (a z ostatnią z tych sytuacji mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie), konieczne jest by dziecko to zgodnie z orzeczeniem sądu, pozostawało pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.

Z treści powyższego przepisu wynika wprost, iż dla zaliczenia dziecka w skład członków rodzin obojga rodziców nie jest wystarczającym ustalenie, iż żyjący w rozłączeniu rodzice faktycznie sprawują nad dzieckiem opiekę naprzemienną w rozumieniu ustawy, lecz nadto niezbędnym jest by tego rodzaju sposób sprawowania opieki wynikał z orzeczenia sądu.

Podkreślić nadto trzeba, iż przez wskazane w tym przepisie orzeczenie rozumieć należy orzeczenie sądu powszechnego właściwego w sprawie rozstrzygania w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej, a nie – jak zdaje się sugerować strona skarżąca – orzeczenie sądu administracyjnego orzekającego w sprawie skarg na decyzje dotyczące świadczenia wychowawczego za poprzednie okresy. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi - jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są bowiem sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego a dokładnie tę jego część, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy zatem do właściwości sądu powszechnego. Ustanowienie opieki naprzemiennej obojga rozwiedzionych rodziców nad dzieckiem należy do kompetencji sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 1669/17 – to i pozostałe powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia NSA dostępny w dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnośnie treści normy prawnej wynikającej z art. 2 pkt 16 u.p.w.d. brak jest jakichkolwiek wątpliwości, co wykluczało zastosowanie w sprawie art. 7a § 1 K.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy zauważyć należy, że jak trafnie przyjęły organu obu instancji z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2018 r., sygn. III Nsm [...] o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej oraz zmianie kontaktów z synem W. J., jak i ze zmienianej tym postanowieniem ugody sądowej z [...] grudnia 2013 r. zawartej w sprawie sygn. III Nsm [...] nie wynika by orzeczenie to kreowało sprawowanie przez rodziców małoletniego W. J. opieki naprzemiennej w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, to jest opieki sprawowanej w porównywalnych, powtarzających się okresach.

Z przywołanego wyżej orzeczenia Rejonowego w [...] wprost wynika bowiem, iż Sąd ten nie ustalił sposobu sprawowania opieki nad małoletnim W. w porównywalnych okresach, przyjmując, iż miejsce pobytu małoletniego jest przy matce oraz ustalając jedynie formę kontaktów małoletniego z ojcem, poprzez wskazanie, że będzie się on kontaktować z ojcem w każdy wtorek od godziny 16 do środy godziny 19 oraz w co drugi weekend od piątku godziny 17 do niedzieli godziny 18.00 oraz spędzać z ojcem połowę wakacji i ferii zimowych. Z powyższego wprost wynika, że poza okresem wakacyjnym małoletni spędzać ma u ojca przeciętnie jedynie dwie noce w tygodniu (naprzemiennie jedna i trzy noce tygodniowo), a więc opieka nad małoletnim określona zgodnie z orzeczeniem sądu, nie byłaby sprawowana przez każde z pozostających w rozłączeniu rodziców w porównywalnych okresach.

Podkreślić wreszcie trzeba, iż Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z [...] marca 2019 r., sygn. III Nsm [...] oddalił wniosek M. J. o wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim W. J. w okresach naprzemiennych, wprost wskazując w uzasadnieniu, że wprowadzenie okresów opieki naprzemiennej pozbawiłoby dziecko stabilizacji.

Co za tym idzie wobec braku - w dacie orzekania przez organy - orzeczenia sądowego ustanawiającego opiekę naprzemienną bez znaczenia dla sprawy pozostawała okoliczność w jaki sposób opieka nad małoletnim W. jest faktycznie wykonywana przez jego pozostających w rozłączeniu rodziców, którego to aspektu dotyczyła zasadnicza część argumentacji przedstawianej przez stronę skarżącą.

Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a który to pogląd sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, jeśli fakt opieki naprzemiennej nie wynika ze stosownego orzeczenia sądu cywilnego, wydanego w oparciu o prawo rodzinne i opiekuńcze, to organ rozstrzygający w przedmiocie świadczenia wychowawczego nie może samodzielnie, w ramach tego postępowania, ustalać w jaki sposób, w danym przypadku, faktycznie jest sprawowana opieka nad dzieckiem, czy nosi znamiona opieki naprzemiennej (por. wyrok NSA z 12 maja 2020 r., sygn. I OSK 1428/19, z 7 maja 2020 r., sygn. I OSK 4104/18, z 6 marca 2020 r., sygn. I OSK 2377/18)

Z powyższego wynika, iż małoletni W. J. w okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] czerwca 2019 r. nie mógł zostać zaliczony w poczet członków rodziny M. J. w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W związku z powyższym małoletni A. J. musiał zostać uznany za pierwsze dziecko w rodzinie M. J., co wobec braku wykazania przez wnioskodawcę spełnienia kryterium dochodowego uzasadniało odmowę przyznania świadczenia wychowawczego na tego małoletniego.

Odnosząc się do argumentacji podnoszonej w skardze, a odwołującej się do wyroków WSA w Poznaniu z dnia 21 marca 2019 r., sygn. II SA/Po 1058/18 i II SA/Po 1059/18 wskazać natomiast trzeba, iż nie zasługiwała ona na uwzględnienie albowiem orzeczenia te wydawane były w innych sprawach. Dotyczyły one bowiem wcześniejszych okresów świadczeniowych – odpowiednio od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. i od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r.

Przypomnieć zaś należy, iż zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą wprawdzie organy i sądy, ale jedynie w tej sprawie, której dotyczyło orzeczenie sądu, a nie we wszelkich innych sprawach pomiędzy tymi samymi stronami prowadzonych wprawdzie w oparciu o te same przepisy, jednakże różniących się przedmiotem sprawy, którym jest zagadnienie przyznania świadczenia wychowawczego na konkretny okres na jaki przyznaje się to świadczenie. Nadto zauważyć należy, iż w kontrolowanej sprawie stan faktyczny kształtował się inaczej, niż w postępowaniach, w których zapadły wyżej wskazane orzeczenia WSA, albowiem w czasie ich wydawania toczyła sprawa przed sądem powszechnym z wniosku M. J. o ustanowienie opieki naprzemiennej nad synem W., zaś w dacie rozstrzygania przez organy niniejszej sprawy postępowanie przed sądem powszechnym było już zakończone postanowieniem, którym odmówiono ustanowienia opieki naprzemiennej nad małoletnim W. J..

Stąd też na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2. sentencji wyroku.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z [...] czerwca 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.).