Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2915/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ryszard Pęk Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Asesor WSA - Dagmara Dominik Protokolant Aleksandra Rygielska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l kpa oraz art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. Nr 6, poz. 56 z 2001r. z późn. zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) - po rozpatrzeniu odwołania T. K. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. z powodu niespełnienia warunków ustawowych do jego przyznania, orzeczonego decyzją Starosty J. z dnia [...] r., nr [...] - Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że T. K. dokonał rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. w dniu [...] r., składając jednocześnie "wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego." W dacie rejestracji złożył świadectwa pracy, dokumentując łączny okres zatrudnienia w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Przedłożył także kserokopię dyplomu o ukończenia studiów wyższych. Czas studiów to okres 4 i pół roku.

Z uwagi na to, że art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2001 r.) enumeratywnie wskazywał przesłanki ustawowe warunkujące możliwość nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego a T. K. żadnego z tych warunków nie spełnił, Starosta J. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o przyznaniu odwołującemu się prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. w kwocie 120% podstawowej wysokości zasiłku określonej w art. 24 ust. l ustawy, natomiast decyzją z dnia [...] r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

T. K. złożył odwołanie od obydwu decyzji.

W odwołaniu od decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego wskazał na konieczność uznania, że ustanie jego zatrudnienia w ostatnim miejscu pracy, tj. w Handlowo-Produkcyjnej Spółdzielni Pracy [...] w J. G. jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych, a tym samym daje podstawę do przyznania świadczenia przedemerytalnego. W dniu [...] r. złożył uzupełnienie do odwołania od decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, do którego dołączył sprostowane świadectwo pracy z dnia [...] r., zawierające w obecnej treści informację, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło wskutek wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę. Sprostowanie świadectwa pracy było skutkiem uwzględnienia złożonego przez skarżącego pozwu do Sądu Rejonowego w J. G.. W odwołaniu podniósł, że spełnia przesłanki do nabycia świadczenia przedemerytalnego.

W dniu [...] r. odwołujący się złożył wniosek o wstrzymanie rozpatrzenia odwołania od decyzji rozstrzygającej kwestię nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego do czasu rozpatrzenia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Organ odwoławczy ustalił dalej, że w dniu [...] r. T. K. złożył do Sądu Okręgowego w L. apelację od wyroku Sądu Rejonowego w J. G., w której wniósł o wpisanie w świadectwie pracy, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, tj. ekonomicznych.

W tych okolicznościach sprawy postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda D. zawiesił z urzędu postępowanie związane z rozpatrzeniem odwołania od decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego, na które to postanowienie skarżący złożył zażalenie. Postanowieniem nr [...] Prezes Krajowego Urzędu Pracy w W. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. o zawieszeniu postępowania w sprawie.

Będąc zobowiązanym do informowania D. Urzędu Wojewódzkiego o postępowaniu sądowym prowadzonym przed Sądem Okręgowym w L., T. K. pismem z dnia [...] r. poinformował Urząd, że Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L.wyrokiem z dnia [...] r. oddalił wniesioną przez niego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w J. G..

W dniu [...] r. T. K. ponownie zwrócił się o pozytywne rozpatrzenie sprawy w zakresie nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. W motywach swojego pisma podniósł m.in., że rozpatrzenie sprawy winno nastąpić w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Do pisma dołączył kserokopię wyroku apelacyjnego, informację z wykonania podstawowych zadań gospodarczych w Spółdzielni [...] kserokopie dokumentów o dokonanych z pracownikami Spółdzielni wypowiedzeń umowy o pracę, uchwałę Handlowo - Produkcyjnej Spółdzielni Pracy [...] nr [...] z dnia [...] r., i z dnia [...] r., pismo o wypowiedzeniu skarżącemu warunków spółdzielczej umowy o pracę oraz pismo o udzieleniu urlopu wypoczynkowego, a także wyciągi z przepisów ustawy o prawie spółdzielczym.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D. podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia [...] r., następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] r. orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r.. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] r. ZUS Inspektorat w J. G. odmówił ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego skarżącego z uwagi na rozwiązanie stosunku pracy u ostatniego pracodawcy w trybie innym niż wynikający z ustawy z dnia 28.12.1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że organ rentowy nie posiada kompetencji prawnych do orzekania o przysługującym mu prawie do świadczenia przedemerytalnego, a Starosta J. nie może opierać swojego rozstrzygnięcia na podstawie bezprawnej decyzji Inspektoratu ZUS. Dalej podniósł, że organ I instancji nie poczynił żadnych wyjaśnień i nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego.

W ślad za przekazanymi dokumentami w sprawie PUP w J . G. pismem z dnia [...] r. przekazał informację o złożeniu przez skarżącego odwołania od decyzji ZUS oraz ustaleniu organu rentowego o konieczności wydania nowej decyzji ustalającej wysokość emerytury.

W dniu [...] r. T. K. złożył w Urzędzie Wojewódzkim pismo będące uzupełnieniem odwołania z dnia [...] r., do którego dołączył decyzję Inspektoratu ZUS z dnia [...] r. ustalającą wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Wobec nowego brzmienia orzeczenia organu rentowego skarżący wskazał na bezzasadność decyzji Starosty J.. Ponownie zarzucił uporczywe działania PUP w J. G. zmierzające do odmownego rozstrzygnięcia jego sprawy. W piśmie tym ponownie zawarł wyjaśnienie co do przyczyn ustania ostatniego zatrudnienia.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję Starosty J. z dnia [...] r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W motywach orzeczenia Wojewoda D. wyjaśnił, że wydanie orzeczenia przez organ rentowy ustalającego wysokość emerytury, zmieniło stan prawny sprawy o tyle, że obecne rozstrzygnięcie organu I instancji nie może opierać się tylko i jedynie o treść decyzji tego organu, ponieważ nie posiada on wyłącznej kompetencji do orzekania w sprawach dotyczących zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu. Ponadto decyzja ZUS czyni zadość wcześniejszemu postępowaniu administracyjnemu. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja określa uprawnienia strony do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r., kiedy rzeczywiście, ewentualne prawo do niego mogłoby przysługiwać od dnia [...] r. Wojewoda wyjaśnił, że celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie indywidualnej. Rozstrzygnięcie takie jest możliwe wtedy, gdy organ administracji podejmie wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Wojewoda D. mając na względzie fakt, że w sposób definitywny zakończona została kwestia wysokości emerytury zwrócił uwagę, że organ I instancji powinien obecnie w sposób szczegółowy odnieść się do zagadnień zawartych w pismach skarżącego, nadto wyjaśnić wszelkie kwestie dotyczące cech spółdzielczej umowy o pracę. Dopiero tak rozpatrzona sprawa dotycząca trybu rozwiązania spółdzielczej umowy o pracę pozwoli na wydanie stosownej decyzji. Wskazał też, że wydana decyzja powinna zawierać prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne.

W dniu [...] r. Starosta J. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego. W decyzji tej szczegółowo odniósł się do zarzutów odwołania i omówił tryb rozwiązania ze skarżącym spółdzielczej umowy o pracę.

T. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że decyzja ta jest powieleniem uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w J. G. z dnia [...] r. Zdaniem odwołującego się PUP w J. G. postąpił sprzecznie "z wykazanymi dotychczas materiałami dowodowymi", nadto nie uwzględnił faktu, że w sprawach toczących się przed urzędami pracy ma zastosowanie kpa. Dalej zarzucił, że organ I instancji nie wykonał żadnego zalecenia wynikającego z decyzji Wojewody D.. Ponadto ponownie wyjaśnił jakie przyczyny w jego ocenie miały wpływ na ustanie ostatniego zatrudnienia w Spółdzielni Pracy [...]. Do odwołania dołączył kserokopię wydanej w sprawie decyzji z zaznaczonym fragmentami wyroku Sądu Rejonowego w J. G. z dnia [...] r. oraz kserokopię tego wyroku.

Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy wskazał w decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, że stosownie do art. 37k ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - obowiązującej w brzmieniu do dnia 31.12.2001r. - świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1). osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lat mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub 2). w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub 3). do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła, okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla

mężczyzn, lub 4).do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29.12.1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.

Powyższy przepis wyznacza cztery stany faktyczne, w których kumulatywne spełnienie warunków zawartych w jednym z nich uprawnia do uzyskania świadczenia przedemerytalnego w oparciu o omawianą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Organ wskazał, iż z analizy akt administracyjnych wynika, że w momencie dokonywania rejestracji w organie zatrudnienia, tj. w dniu [...] r. T. K. nie spełniał łącznie żadnego z wymogów określonych w art. 37k ust. l pkt 1- 4 powołanej ustawy aby skutecznie móc ubiegać się o przedmiotowe świadczenie. Natomiast jest okolicznością nie budzącą wątpliwości, iż T. K. w momencie rejestracji w PUP w J. G. wykazał się ponad [...] letnim stażem pracy, stąd też wobec spełnienia warunków określonych w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przyznano mu prawo do zasiłku przedemerytalnego.

Organ wskazał dalej, że zgodnie z § 2 ust. l rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz. U. Nr 25, poz. 131 z późn. zm.) rejestracja bezrobotnego, osoby uprawnionej do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (...) następuje w dniu przedłożenia kompletu dokumentów, o których mowa w § 3 ust. l i 2, po wypełnieniu przez tę osobę karty rejestracyjnej oraz po poświadczeniu własnoręcznym podpisem w obecności pracownika powiatowego urzędu pracy prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych przez niego w karcie rejestracyjnej. W myśl przepisów tego rozporządzenia podstawę do ustalenia okresów zatrudnienia, a tym samym nabycia uprawnień wynikających z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w szczególności stanowią świadectwa pracy wydawane przez zakłady pracy.

W dniu rejestracji w PUP w J. G. T. K. celem nabycia świadczenia przedemerytalnego przedłożył świadectwa pracy dokumentujące staż pracy w wymiarze [...] lat, [...]miesięcy i [...] dni oraz odpis dyplomu ukończenia studiów wyższych wraz z zaświadczeniem o stanie odbytych studiów trwających 4,5 roku. Natomiast dokumentami przedstawionymi przez odwołującego się, obrazującymi ostatni okres zatrudnienia poprzedzający rejestrację były:

- uchwała nr [...] Walnego Zebrania Członków Spółdzielni [...] " HPSP w J.

G. z dnia [...] r. w sprawie udzielenia absolutorium Członkom Zarządu

Spółdzielni, zawierająca informację, iż Prezesowi Zarządu mgr T. K.

nie udzielono absolutorium,

- dokument wystawiony w dniu [...] r. o wypowiedzeniu warunków spółdzielczej

umowy o pracę w części dotyczącej pracy i płacy z zachowaniem trzymiesięcznego

okresu wypowiedzenia; z dalszej treści owego pisma wynika, że po upływie okresu

wypowiedzenia od dnia [...] r. proponuje się nowe warunki spółdzielczej umowy o

pracę - stanowisko referenta z wynagrodzeniem miesięcznym zryczałtowanym [...] zł brutto,

- dokument z dnia [...] r. o udzieleniu przez Zarząd Spółdzielni, w związku z

odwołaniem ze stanowiska Prezesa, urlopu wypoczynkowego od dnia [...] r. do

[...] r. a w pozostałych dniach okresu wypowiedzenia o zwolnieniu z obowiązku

świadczenia pracy na rzecz Spółdzielni oraz

- świadectwo pracy z dnia [...] r. wystawione przez [...] Handlowo - Produkcyjną Spółdzielnię Pracy w J. G. potwierdzające okres zatrudnienia od

[...] r. do [...] r., gdzie stosunek pracy ustał na skutek odmowy przyjęcia

przez pracownika nowych warunków pracy i płacy zaproponowanych przez Spółdzielnię -

art. 42 § 3 kp,

Świadectwo pracy z dnia [...] r. wobec wykonania wyroku Sądu Rejonowego w J. G. Wydział IV Pracy z dnia [...] r. zostało sprostowane przez Spółdzielnią w ten sposób, że w rubryce dotyczącej ustania stosunku pracy naniesiono zapis o treści: "wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę".

Organ wskazał, że T. K. domaga się w niniejszym postępowaniu, aby uznać, że wypowiedzenie umowy o pracę ze Spółdzielnią [...] jest tożsame z definicją legalną zawartą w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a mianowicie z "przyczynami dotyczącymi zakładu pracy". Tym samym żąda, wobec spełnienia przesłanki posiadania stosownego okresu uprawniającego do emerytury, aby od dnia rejestracji przyznać mu prawo do świadczenia przedemerytalnego. Skarżący wywodzi, że nie jest istotna treść świadectwa pracy a okoliczności jakie wpłynęły na ustanie zatrudnienia w Spółdzielni [...]

Organ wskazał dalej, że zgodnie z art. 2 ust. l pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od 06.05.2000r. przez "przyczyny dotyczące zakładu pracy" należy rozumieć rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. Rodzaj rozwiązania stosunku pracy stanowi jeden z warunków koniecznych do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Przepis ten wyczerpująco wskazuje sytuacje, które uznać należy za "przyczyny dotyczące zakładu pracy". Nie zawiera odniesienia do innych prawnych okoliczności, wskutek których doszło do ustania zatrudnienia, przy czym pracownik w żaden sposób nie wyrażał w tym kierunku swojej woli, czy nie ponosił winy, a został raczej przymuszony do przyjęcia takich warunków. Tym samym zastosowanie analogii wynikającej z uznania, ze nie udzielenie absolutorium T. K. było następstwem złej kondycji finansowej i ekonomicznej Spółdzielni [...] i wskutek tego doszło do zwolnienia go z przyczyn dotyczących zakładu pracy, nie znajduje w sprawie, zdaniem organu odwoławczego, odzwierciedlenia.

Organ zwrócił uwagę, że w postępowaniu przed organami zatrudnienia podstawowym środkiem, za pomocą którego ustala się uprawnienia wynikające z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest świadectwo pracy i treść w nim zawarta. Świadectwo pracy wydane T. K. wyraźnie stanowi, że ustanie zatrudnienia nastąpiło wskutek wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę. Organ odwoławczy podał, że w tej sytuacji nie może przyjąć sugestii skarżącego aby sprawę administracyjną rozpatrywać poza treścią świadectwa pracy.

Organ wskazał, że jedną ze swoistych cech spółdzielczej umowy o pracę są silniejsze niż w zwykłej umowie o pracę gwarancje trwałości stosunku pracy. Tak więc prawo spółdzielcze nie zawiera w swej treści klauzuli wypowiedzenia nieuzasadnionego lecz taksatywnie wymienia okoliczności, w których może dojść do wypowiedzenia warunków płacy i pracy, czy wypowiedzenia umowy o pracę. Ponieważ w sytuacji T.K. doszło do nie udzielenia absolutorium z powodu negatywnej oceny jego pracy na stanowisku Prezesa Zarządu, które następnie skutkowało odwołaniem go z pełnionej funkcji, a kolejno doprowadziło do wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy, to zdaniem organu drugiej instancji, przy treści zapisu świadectwa pracy nie przyczyny ekonomiczne zdecydowały w efekcie końcowym o rozwiązaniu spółdzielczego stosunku pracy.

Organ dodał, że nie leży w kompetencji organów administracji ustalanie przyczyn, jakie wpłynęły na negatywną ocenę pracy T. K. jako Prezesa Zarządu. Tym samym organy te nie posiadają kompetencji prawnych do wywodzenia, że w istocie zaistniały konflikt pomiędzy odwołującym się i Radą Nadzorczą Spółdzielni doprowadził do takiego, a nie innego stanu faktycznego, a w jego następstwie odwołania z funkcji Prezesa.

W tej sytuacji zapis umieszczony w świadectwie pracy określający sposób ustania spółdzielczego stosunku pracy nie pozwala zdaniem organu II instancji na ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Mając powyższe na uwadze organ utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Starostę J. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i "ustanowienie" prawa do świadczenia przedemerytalnego zgodnie z wnioskiem z dnia [...] r., podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 37k ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 z późn. zm.).

W obszernym uzasadnieniu wyjaśnił z jakich przyczyn ustało jego zatrudnienie w Spółdzielni Pracy [...] w J. G., co miało wpływ na podjęcie takiej decyzji przez władze Spółdzielni, jak należy wobec tego interpretować skutki ustania jego zatrudnienia w Spółdzielni [...] Wyjaśnił, że na Walnym Zgromadzeniu w dniu [...] r. nie udzielono mu absolutorium. Przyjęte uzasadnienie nie udzielenia absolutorium nie pokrywa się jednak z przyczynami faktycznymi. Główną przyczyną nie udzielenia absolutorium był konflikt na tle wytypowania odpowiednich osób do zwolnienia z pracy w Spółdzielni oraz skrócenia wymiaru czasu pracy niektórym pracownikom. Zwolnienia z pracy oraz skrócenie wymiaru czasu pracy było koniecznością spowodowaną pogarszającą się sytuacją ekonomiczną Spółdzielni. Konsekwencją odwołania go z funkcji Prezesa Zarządu Spółdzielni było wypowiedzenia mu warunków pracy i płacy pismem z dnia [...] r. i zaproponowanie bez bliższego określenia stanowiska referenta z minimalną dopuszczalną miesięczną zryczałtowaną płacą [...] zł. Zaproponowane warunki były sprzeczne z art. 182 § 2 i art. 184 § 2 Prawa spółdzielczego. Zaproponowane warunki płacy i pracy stanowiły w ocenie skarżącego znamiona szykany, z góry przesądzały o nie przyjęciu ich przez skarżącego i odejściu przez niego ze Spółdzielni. Okoliczność ta wskazuje i potwierdza zdaniem skarżącego, że rozwiązanie z nim stosunku pracy odpowiada definicji rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Skarżący podniósł dalej, że w wyniku postępowania przed sądem powszechnym doszło do zmiany zapisu w wystawionym mu przez Spółdzielnię świadectwie pracy przez wpisanie, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę. Zdaniem skarżącego organy administracji publicznej powinny były w tym postępowaniu ustalić przyczyny rozwiązania z nim umowy o pracę przez pracodawcę.

Podniósł, że złożył dokumentację wskazującą faktyczne przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżące po stronie Spółdzielni z przyczyn ekonomicznych. Dokumentacja ta nie została w żadnej mierze sprawdzona przez organy rozpatrujące sprawę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z art. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem uznał, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa. Przepisy w/w ustawy mają zastosowanie do rozpoznania niniejszej w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Na wstępie wskazać należy, że sąd rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania owej decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 37k ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. Nr 6, poz. 56 z 2001r. z późn. zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793).

Zgodnie z art. 37k ust. 1 w/w ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu: " Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:

1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub

3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub

4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550)."

Zgodnie zaś z definicją legalną zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 20a) owej ustawy: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy."

Przepisy owej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001r. mają zastosowanie do skarżącego w związku z treścią art. 11 ust. 2 w/w ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) skoro skarżący zarejestrował się w PUP w J. G. w dniu [...] r.

Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie przez organy wynika, że w dniu rejestracji skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Przedłożonymi świadectwami pracy udokumentował łączny okres zatrudnienia wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dniu oraz 4 i pół roku studiów wyższych. W przedłożonym w dniu rejestracji świadectwie pracy wystawionym przez ostatniego przed rejestracją pracodawcę - Handlowo-Produkcyjną Spółdzielnię Pracy [...] w J. G., jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę podano "rozwiązanie umowy o pracę na skutek odmowy przyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy i płacy". Z uwagi na to, że w dacie rejestracji skarżący spełniał przesłanki do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, zasiłek taki został mu przyznany odrębną decyzją. Z ustaleń tych wynika także, że skarżący nie zgodził się na zawarty w wystawionym przez ostatniego pracodawcę zapis dotyczący przyczyny rozwiązania umowy o pracę i wniósł do Sądu Rejonowego w J. G. pozew o zmianę treści świadectwa pracy wydanego w dniu [...] r. przez Handlowo-Produkcyjną Spółdzielnię Pracy [...] w J. G. w części dotyczącej trybu rozwiązania stosunku pracy przez stwierdzenie, że: "umowę o pracę rozwiązano w drodze wypowiedzenia prze pracodawcę z przyczyn ekonomicznych spółdzielni, przy zastosowaniu art. 184 § 1 Prawa spółdzielczego" podając, że przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę była trudna sytuacja ekonomiczna Spółdzielni. Wyrokiem z dnia [...] r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w J.G. nakazał sprostować świadectwo pracy skarżącego w ten sposób, że w miejsce zapisu: "rozwiązanie umowy o pracę na skutek odmowy przyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy i płacy" wpisać: "rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem pracodawcy". W apelacji wniesionej od powyższego wyroku skarżący domagał się aby poza ustaleniem trybu rozwiązania umowy o pracę w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę w świadectwie określić, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, tj. z przyczyn ekonomicznych Spółdzielni przy zastosowaniu art. 184 § 1 Prawa spółdzielczego. Sąd Okręgowy w L. oddalił jednak apelację skarżącego.

W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z utrwalonymi już w tym względzie poglądami doktryny i praktyki sądowej: "Świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c. nawet wówczas, gdy wydane zostaje przez urząd administracji państwowej (wyrok z dnia 20 lutego 1991 r., I PR 422/90, nie publikowany). Nie zawiera ono elementów ocennych, a jedynie fakty wskazane w przepisie art. 97 Kodeksu pracy. Samo przez się nie tworzy praw podmiotowych ani ich nie pozbawia. Nie ma więc cech wyłączności w zakresie dowodowym w postępowaniu o realizację tych praw (uzasadnienie uchwały z dnia 28 września 1990 r., III PZP 15/90, OSNCP 1991, z. 4, poz. 45). Dowód przeciwko stwierdzeniom czy brakowi stwierdzeń w świadectwie pracy, jako dokumencie, w ramach postępowania o konkretne roszczenie może być przeprowadzony w każdym czasie, także po upływie terminów z art. 97 § 21 k.p. (patrz uzasadnienie uchwały z dnia 28 września 1990 r., III PZP 15/90, OSNCP 1991, z. 4, poz. 45)." (wyrok SN z dnia 17.05.1996r., sygn. I PRN 40/96, Prok.i Pr. 1996/10/58). Świadectwo pracy ma zatem charakter ściśle informacyjny. Treść świadectwa pracy podlega ścisłej reglamentacji. Nie można w nim zamieszczać żadnych innych informacji poza wskazanymi przez przepisy prawa, a tym bardziej jakichkolwiek ocen pracownika, choćby dotyczyły one jego pracy. (por. M. Łajeczko: Sł. Pracow.1997/11/1-t.1).

Skarżący zakwestionował na drodze postępowania przed sądem powszechnym treść świadectwa pracy wystawionego mu przez ostatniego pracodawcę - Handlowo-Produkcyjną Spółdzielnię Pracy [...] w J. G.. Wyrokiem z dnia [...] r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w J. G. nakazał sprostować świadectwo pracy skarżącego w ten sposób, że w miejsce zapisu: "rozwiązanie umowy o pracę na skutek odmowy przyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy i płacy" wpisać: "rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem pracodawcy". Apelacja skarżącego od powyższego wyroku nie została uwzględniona. Wyrok ten wiąże erga omnes, w tym zatem także organy rozpoznające niniejszą sprawę administracyjną, jak również sąd administracyjny.

W toku postępowania przed sądem powszechnym skarżący próbował wykazać, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, tj. z przyczyn ekonomicznych przy zastosowaniu art. 184 § 1 Prawa spółdzielczego. Apelacja jego w tym względzie wniesiona od wyroku Sądu Rejonowego w J. G. nie została uwzględniona. Okoliczność ta o tyle jednak nie ma znaczenia w sprawie, że przepis art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jako jedną z przesłanek przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego wymienia- jeśli idzie o tryb rozwiązania stosunku pracy - w pkt 4): "rozwiązanie stosunku pracy w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy", która to przesłanka, co jest okolicznością niesporną, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie lub pkt 2): przesłankę "rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy", a przyczyny dotyczące zakładu pracy - to według definicji legalnej z art. 2 ust. 1 pkt 20a w/w ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, to: "rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy."

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że: w sytuacji T. K. doszło do nie udzielenia absolutorium z powodu negatywnej oceny jego pracy na stanowisku Prezesa Zarządu, które następnie skutkowało odwołaniem go z pełnionej funkcji, a kolejno doprowadziło do wypowiedzenia warunków pracy i płacy, co zdaniem organu drugiej instancji, przy treści zapisu świadectwa pracy daje podstawy do przyjęcia, że nie przyczyny ekonomiczne zdecydowały w efekcie końcowym o rozwiązaniu ze skarżącym spółdzielczego stosunku pracy. Skarżący nie twierdził, by występowała w sprawie inna przyczyna rozwiązania z nim stosunku pracy przez ostatniego pracodawcę.

Nie można w tej sytuacji podzielić poglądu skarżącego, że organy rozpatrujące sprawę nie wyjaśniły przyczyny rozwiązania z nim stosunku pracy przez ostatniego pracodawcę. Odwołując się do przyczyn ekonomicznych w definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 20 a) ustawodawca wiąże owe przyczyny ekonomiczne z likwidacją stanowiska pracy. Tymczasem w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie można przyjąć, że nastąpiła likwidacja stanowiska pracy skarżącego, skoro był on zatrudniony w Spółdzielni Pracy [...] jako Prezes Zarządu, a zatem pełnił funkcję piastuna organu, która to funkcja nie została zlikwidowana albowiem, jak sam skarżący przyznaje, nie pozwalają na to przepisy Prawa spółdzielczego. Nie zostało też zlikwidowane stanowisko referendarza, które skarżącemu zaproponowano przed rozwiązaniem z nim stosunku pracy w wypowiedzeniu dotychczasowych warunków pracy i płacy, którego to wypowiedzenia skarżący nie przyjął, co spowodowało rozwiązanie umowy o pracę.

Trafnie w tej sytuacji organy decyzyjne uznały, że brak jest w sprawie przesłanek z art. 37k ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. Nr 6, poz. 56 z 2001r. z późn. zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) do przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Dodać należy, że kwestia oceny prawidłowości, w świetle ustawy - Prawo spółdzielcze, dokonanego wypowiedzenia umowy o pracę przez Handlowo-Produkcyjną Spółdzielnię Pracy [...] w J. G. nie leży w kompetencji organów administracji rozpoznających wniosek skarżącego o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego.

W tej sytuacji decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą ich podjęcia, jak i przepisów procedury administracyjnej.

Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.