Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 439/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.146 par 1 pkt 1 lit. a ,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par 13e ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej o charakterze de minimis w rolnictwie 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz J. S. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.S. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie (dalej jako: "Dyrektor OR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. (dalej jako: "Kierownik BP" lub "organ I instancji") z [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania refundacji wydatków poniesionych przez producenta rolnego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

4 września 2018 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej o charakterze de minimis w rolnictwie na refundację do 75% wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa). Do wniosku załączył fakturę nr [...] na zakup ogrodzenia panelowego.

W oświadczeniu z 16 października 2018 r. strona wskazała, że ogrodzenie chlewni wykonano zgodnie z wytycznymi do projektu budowlanego, przez co zbiornik na odchody zwierzęce nie mógł być odgrodzony od budynku. Zbiorniki na paszę znajdują się w bliskiej odległości od budynku co uniemożliwia postawienie ogrodzenia pomiędzy silosami a budynkiem. Do oświadczenia dołączono szkic - projektowanego zespołu budynków inwentarskich z widocznym przebiegiem ogrodzenia, Kopię projektu budowlanego, fotografię silosa paszowego, zdjęcia właściwego ogrodzenia chlewni wg artykułu [...] .pl oraz artykuł - ASF wymusza nowe rygory.

Decyzją z [...] grudnia 2018 r. Kierownik BP odmówił stronie przyznania refundacji wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świń (Sus scrofa).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że refundacja poniesionych kosztów, zgodnie z przepisami §13e ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r." lub " rozporządzenie wykonawcze") dotyczyć może jedynie budynku, w którym utrzymywane są świnie. Refundacji nie mogą w związku z tym podlegać koszty związane z wykonaniem ogrodzenia innych budynków znajdujących się w bezpośrednim kontakcie z chlewnią albo z miejscem przechowywania pasz, ściółki, obornika. Zdaniem organu I instancji ogrodzenie wykonane przez skarżącego nie dotyczy zatem tylko budynku chlewni i w związku z tym pomoc na refundację kosztów poniesionych w związku z ogrodzeniem nie może zostać przyznana.

Pismem z 19 grudnia 2018 r. strona wniosła odwołanie od decyzji Kierownika BP wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zdaniem strony ogrodzenie chlewni wykonane zostało prawidłowo, bowiem szambo na odchody zwierzęce, silosy paszowe i butle z gazem nie są budowlą w rozumieniu prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego budowle mogą być zatem grodzone. Decyzja o miejscu przebiegu ogrodzenia podparte było, zdaniem strony, opinią Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w C., zgodnie z którą silosy paszowe powinny zostać ogrodzone zaś jedynie rura zasypowa silosu może zostać wypuszczona na zewnątrz. Skarżący wskazał ponadto, że zarówno w miesięczniku "[...] " jak i na slajdach do wykładu prof. Z.P. z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego (zał. nr 5 do odwołania) wskazano na umieszczenie silosów paszowych na terenie ogrodzonym.

Skarżący wskazał ponadto, że jego gospodarstwo w roku 2018 roku było wizytowane przez delegację młodych rolników z Chin oraz przedstawicieli KOWR-u, Ministerstwa Rolnictwa z Chin i Polski, którzy stwierdzili, że poziom zabezpieczenia chlewni przed ASF jest wzorowy, bowiem ogrodzenie zabezpiecza pod każdym względem przed osobami trzecimi i nikt nie ma dostępu do infrastruktury technicznej, która jest niezbędna do produkcji trzody chlewnej.

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. Dyrektor OR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP w przedmiocie odmowy przyznania refundacji wydatków poniesionych przez producenta rolnego.

Organ podkreślił, że z § 13e ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. wynika, iż refundacja może zostać udzielona jedynie w przypadku gdy zabezpieczenie dotyczy wyłącznie budynku przeznaczonego do utrzymywania w nim świń. W sytuacji zatem gdy rolnik dokonał zarówno ogrodzenia/zabezpieczenia budynku, w którym są utrzymywane zwierzęta, jak i ogrodzenia innych urządzeń i budowli (w tym przypadku silosów paszowych, zbiornika na gnojowicę), refundacja w myśl przepisu § 13e ust.3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. nie może zostać przyznana.

Podkreślił następnie, że Program Bioasekuracji wprowadzony na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015–2018 nakłada na gospodarstwa prowadzące hodowlę świń wymagania dotyczące bioasekuracji, tj. m.in. zabezpieczenie budynku, w którym są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych.

Zdaniem organu odwoławczego refundacja kosztów poniesionych przez producenta prowadzącego hodowlę świń, o której mowa w § 13e ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. dotyczy jedynie jednego wymogu programu bioasekuracji i obejmuje jedynie zabezpieczenie samego budynku, w którym utrzymywane są świnie, przed dostępem zwierząt domowych. O ile zatem rolnik utrzymujący świnie jest zobowiązany do przestrzegania wszystkich wymogów programu bioasekuracji oraz wykonania także zabezpieczenia gospodarstwa podwójnym ogrodzeniem czy zapewnieniem aby do budynków, w których są utrzymywane świnie nie wchodziły osoby postronne, to refundacja jest przyznawana w tym jednym przypadku, o którym mowa w pkt 5 programu bioasekuracji, tj. w przypadku wykonania zabezpieczenia budynku, w którym są utrzymywane świnie.

Dyrektor OR podkreślił, że organy ARiMR nie kwestionują prawidłowości wykonanego przez stronę ogrodzenia pod kątem spełnienia wymogów bioasekuracji opisanych w pkt 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015–2018, natomiast w tym konkretnym przypadku refundacja na ogrodzenie obejmujące nie tylko budynek, w którym przetrzymywane są zwierzęta, ale także inne obiekty (silosy paszowe i zbiornik na gnojowicę) nie może zostać przyznana wnioskodawcy.

Pismem z 19 lutego 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora OR wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W ocenie strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych dyskwalifikuje od możliwości otrzymania refundacji wydatków z tym związanych w sytuacji, gdy łącznie z budynkiem zabezpieczona została infrastruktura mu towarzysząca w postaci: zbiorników na odchody zwierzęce, zbiorników na paszę oraz butli z gazem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy też zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U z 2018r. poz. 2096) – dalej jako k.p.a., lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowej wykładni, prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz k.p.a., jak i z normami prawa materialnego, sąd uznał, że wykładnia prawa materialnego, dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji, nie odpowiada prawu.

Tym samym sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Przypomnieć należy, że jedynym powodem dla, którego organ odmówił przedmiotowej refundacji było uznanie, że wykonane przez skarżącego, w formie ogrodzenia terenu, zabezpieczenie budynku, w którym są utrzymywane świnie, mające na celu ochronę przed dostępem zwierząt domowych, przekracza dopuszczalną wielkość.

Organ nie zakwestionował wykonania ogrodzenia jako formy zabezpieczenia budynku chlewni przed dostępem zwierząt domowych. Uznał tylko, że w przedmiotowej sprawie ogrodzenie obejmuje infrastrukturę towarzyszącą chlewni (silos paszowy i zbiornik na gnojowicę), przez co jego koszt nie podlega refundacji.

Sąd stwierdził, że wykładnia przepisu § 13e ust. 3 pkt.4, dokonana przez organ, sprowadziła się do uproszczonego odczytu przesłanek tam wymienionych, przez co nie odpowiada prawu, a wpłynęła na wynik sprawy.

W tym miejscu przypomnieć należy, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. 2017 poz. 2137 j.t., dalej ARiMR), wykonuje szereg zadań określonych w tej ustawie i z upoważnienia tej ustawy (delegacje do wydania przepisów wykonawczych). Zadania ARiMR ogólnie rzecz ujmując sprowadzają się do działań mających na celu wspieranie, pomaganie, poprawę i inicjowanie rozwoju rolnictwa, wsi, rynków rolnych, gospodarstw rolnych, rolników.

W ramach delegowanych uprawnień ustawowych zostało wydane przez Radę Ministrów, w dniu 27 stycznia 2015r., rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zawierające materialnoprawny przepis § 13e ust.3 pkt.4 stanowiący podstawę orzekania w niniejszej sprawie.

Przed przywołaniem treści tego przepisu wskazać też należy, że rozporządzenie z 27 stycznia 2015r. przewiduje m.in. warunki i tryb udzielania wsparcia dla przedsięwzięć realizowanych w ramach określonych zadań ARiMR. W § 2 pkt. ww. rozporządzenia wskazano, że Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo. Natomiast w § 13e ust.1 postanowiono, że Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa).

Prowadzenie gospodarstwa w rozumieniu art. 2 pkt.8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt ( Dz. U. z 2018r. poz. 1967, dalej ustawa o ochronie zdrowia zwierząt) oznacza, że mamy do czynienia z gospodarstwem w postaci - obiektów budowlanych, przestrzeni wolnych lub innych miejsc, gdzie przebywają zwierzęta gospodarskie, a w przypadku zwierząt akwakultury - jakiekolwiek miejsc, w tym miejsc zamkniętych, lub obiektów budowlanych wykorzystywanych przez przedsiębiorstwo produkcyjne sektora akwakultury, gdzie zwierzęta te są hodowane z zamiarem umieszczenia na rynku, z wyłączeniem miejsc, w których dzikie zwierzęta wodne złowione lub zebrane w celu spożycia przez ludzi są tymczasowo, bez karmienia, przetrzymywane przed poddaniem ich ubojowi.

Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt określa w art.1 pkt. 1 lit. n wymagania weterynaryjne dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie utrzymywania zwierząt gospodarskich, w celu umieszczenia na rynku tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych zwierząt lub od tych zwierząt. Określa też że jest to działalność nadzorowana. W świetle jej art.4 podmiot prowadzący taką działalność nadzorowaną jest obowiązany spełniać wymagania weterynaryjne określone dla danego rodzaju i zakresu prowadzonej działalności nadzorowanej. Oznacza to również, iż w zakresie spełniania wymagań weterynaryjnych jest obowiązany zapewniać wymagania lokalizacyjne, zdrowotne, higieniczne, sanitarne, organizacyjne, techniczne lub technologiczne, zabezpieczające przed zagrożeniem epizootycznym, epidemicznym lub zapewniające właściwą jakość produktów, obejmujące m.in. wymagania dotyczące obiektów budowlanych lub miejsc, w których prowadzi się działalność nadzorowaną.

W świetle art. 5 tej ustawy już samo podjęcie działalności nadzorowanej wymaga uprzedniego wydania przez powiatowego lekarza weterynarii decyzji, poprzedzonej stosowną kontrolą, stwierdzającej spełnienie wymagań weterynaryjnych, w tym stwierdzającej spełnianie wymagań weterynaryjnych przez poszczególne obiekty budowlane lub miejsca, w których ma być prowadzona działalność nadzorowana.

Nie ulega wątpliwości, że niektóre obiekty budowlane, przeznaczone na określoną działalność rolniczą, jak chów świń w przedmiotowej sprawie, wymagają stosownej infrastruktury – zbiornika na paszę (silos), zbiornika na gnojowicę.

Zbiornik na paszę, zbiornik na odchody zwierzęce w świetle definicji ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r. poz. 1186 j.t., dalej prawo budowlane) nie stanowi budynku tylko budowlę, co łącznie określane jest jako obiekt budowlany ( art.3 pkt.1,2,3).

Definicje tę powtarza rozporządzenie wykonawcze Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2014r. poz.81 j.t.). W § 3 stanowi, że " Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budowlach rolniczych - rozumie się przez to budowle dla potrzeb rolnictwa i przechowalnictwa produktów rolnych, w szczególności takie jak: zamknięte zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego".

Rozporządzenie z dnia z dnia 7 października 1997r. regulując ogólnie w § 6 i § 8 warunki usytuowania na gruncie silosów na paszę i zbiorników na odpady zwierzęce, stanowi jednocześnie w § 10, że "Odległości pomiędzy budowlami rolniczymi a budowlami i budynkami związanymi z nimi technologicznie nie ogranicza się, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej".

Natomiast w § 14 w pkt.2 stanowi, iż "Posadowienie budowli rolniczych powinno: 1)..., 2) być dostosowane do rodzaju konstrukcji oraz sposobu użytkowania budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych.

Stosowany bezpośrednio w niniejszej sprawie § 13e ust.3 pkt.4 odnosi się do pomocy finansowej dla producenta rolnego będącego rolnikiem ( rolnikiem również w rozumieniu odpowiednich przepisów podatkowych), który prowadzi hodowlę świń w budynku, hodowlę stanowiącą działalność nadzorowaną w gospodarstwie rolnym, do której to działalności odnoszą się przepisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt. Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt wymusza aby działalność hodowli świń była prowadzona w stosownym miejscu, ze spełnieniem wymagań weterynaryjnych, w tym dotyczących obiektów budowlanych. Wymagania powyższe wymuszają przestrzegania przepisów prawa budowlanego, warunków technicznych tych obiektów budowlanych i ich oceny w świetle pojęć tam użytych i wymaganych do ich spełnienia.

Tym samym, aby dokonać prawidłowej wykładni przepisu prawa materialnego, stosowanego w tej sprawie, należy to zrobić z uwzględnieniem rozwiązań prawnych systemowych odnoszących się do tej materii.

Wykładnia § 13e nie może pozostawać w oderwaniu od przepisów stanowiących o uruchomieniu i prowadzeniu działalności gospodarczej hodowli świń. Skoro przepisy systemowe spowodowały, że rolnik utrzymujący świnie w budynku, czyli karmiący je i odprowadzający ich odpady do gnojowicy, wybudował w bezpośredniej bliskości od chlewni silos na paszę i zbiornik na gnojowicę, to okoliczność ta powinna rzutować na ocenę bezpośredniego, funkcjonalnego związku budynku i przedmiotowych budowli, w odczytaniu przesłanek prawnych pojęcia "zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych".

W tym miejscu przypomnieć należy treść § 13e ust.3 pkt.4: " 3.Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych będących rolnikami ryczałtowymi w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług - według ceny brutto, a dla pozostałych producentów rolnych - według ceny netto, poniesionych w danym roku kalendarzowym, na: (....) 4) zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych".

Użyte przez prawodawcę sformułowanie "zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie" zawiera dwie okoliczności podlegające ustaleniu.

Pierwszą jest okoliczność dotycząca "zabezpieczenia", czyli wykonania takiego działania, które pozostawi w terenie widoczny jego skutek, materializujący uniemożliwienie zwierzętom domowym dostępu do budynków, w których utrzymywane są świnie. Prawodawca nie określa formy i treści takiego działania. Niewątpliwie może nim być wykonanie ogrodzenia właściwego terenu.

Drugą okoliczność, konieczną do ustalenia, stanowi prawodawcze określenie odnoszące się do zabezpieczenia "budynków, w których są utrzymywane świnie". Określenie to odnosi się zarówno do "budynku" ( chlewni) jak i do "utrzymywania świń". "Utrzymywanie świń" wymaga niewątpliwie działań dotyczących dostarczania im karmy i odprowadzenia ich odchodów. Zatem jeżeli budynek, w którym przebywają świnie jest funkcjonalnie powiązany z budowlami znajdującymi się w bezpośredniej z nim odległości i służącymi do "utrzymywania świń" ( silosy paszowe i zbiorniki na gnojowice), to niewątpliwie powinno to być uwzględnione przy celowościowej, funkcjonalnej wykładni § 13e ust.3 pkt.4 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015r.

Takie jest odczytanie treści tego przepisu przez sąd orzekający w sprawie.

Sąd nie podziela twierdzeń organu, zawartych w zaskarżonej decyzji, odnoszących się do porównania zapisów prawnych zawartych w pkt.6 ppkt. 1 i 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015r. w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015-2018 ( Dz. U z 2015r. poz.517 ze zm.). Wymienione podpunkty stanowiły, że na obszarze wskazanym w ust. 3 wprowadza się następujące wymagania dotyczące bioasekuracji, które muszą spełniać gospodarstwa, w których są utrzymywane świnie: 1) zabezpieczenie gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie w systemie otwartym, podwójnym ogrodzeniem, o co najmniej 1, 5 m wysokości, na podmurówce lub z wkopanym krawężnikiem;

5) zabezpieczenie budynku, w którym są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych;"

Porównując te zapisy organ nie dostrzegł, że regulują one odrębne stany fatyczne. Pierwszy punkt odnosi się do hodowli świń "w systemie otwartym", a drugi do "utrzymywania świń w budynku". W pierwszym przypadku ogrodzenie dotyczy to "gospodarstwa". Zatem porównanie organu nie jest zasadnym argumentem do przyjęcia poprawności wykładni stosowanego przez organ przepisu prawa materialnego w tej sprawie.

Podnieść też należy, że wykładnia przepisu dokonana przez organu prowadzi do uznania, że tylko ogrodzenie poprowadzone wokół chlewni wypełni przesłankę do wypłaty refundacji. Trudno zgodzić się z takim twierdzeniem, gdyż nie odpowiada ono racjonalności, której nie można odmówić prawodawcy. Bowiem przy tak przyjętym twierdzeniu należałoby postawić pytanie po co w ogóle grodzić ten budynek skoro można zabezpieczyć same jego otwory. Mury i tak samoistnie nie przepuszczą do wnętrza zwierząt domowych. Jest to zbyt radykalne stanowisko, które nie wydaje się, aby towarzyszyło prawodawcy, przy wydaniu tych przepisów.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego wskazywał, iż nie ogrodził całego gospodarstwa, że wniosek o refundacje dotyczy kosztów ogrodzenia budynku chlewni i budowli funkcjonalnie z nim związanych (silosy na paszę i zbiornika na gnojowicę), budowli znajdujących się w bezpośredniej odległości od chlewni, wybudowanych wraz z nią w oparciu o jeden projekt budowlany, uwzględniający ich funkcjonalne, bezpośrednie związki konieczne w hodowli świń. Składał na tę okoliczność stosowne dokumenty, zdjęcia, powoływał się na nadzorczą opinię powiatowego inspektora weterynarii stanowiącą o potrzebie grodzenia również silosów na paszę.

W tych warunkach nieprawidłowa wykładnia § 13e ust.3 pkt 4 rozporządzenia z 27 stycznia 2015r., zastosowana przez organ, miała wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien uwzględnić powyższe uwagi sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ naruszył ww. przepis prawa materialnego, w sposób wpływający na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a orzekł jak w wyroku.

O kosztach postępowania ( 200 zł wpis sądowy, 480 zł koszty wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego oraz 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa ) sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 pkt.1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).