Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 692/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 1 ust. 4 pkt 5 lit. f)
journal: Dz.U. 1994 nr 18 poz 62
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego.
article: art. 59 § 1 pkt 1, art. 233 § 1 i 2, art. 70 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.), asesor sądowy Mirella Łent, Protokolant Joanna Synakiewicz, po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1996r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej kwotę 10.456,00 złotych (dziesięć tysięcy czterysta pięćdziesiąt sześć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 692/04

UZASADNIENIE

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w spółce z o.o. "[...]" w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem za 1996r. ustalono, iż spółka zaniżyła dochód stanowiący podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych o kwotę [...] zł.

Decyzją z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił spółce wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od l stycznia 1996r. do 31 grudnia 1996r. w kwocie [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości na dzień wydania powyższej decyzji w kwocie [...] zł. Zaległość podatkowa określona powyższą decyzją była wynikiem odliczenia od dochodu za 1996r. wydatków inwestycyjnych w kwocie [...] zł, na które składały się: wartość firmy odliczona w wysokości [...] zł oraz maszyny i urządzenia odliczone w wysokości [...] zł. W ocenie organu I instancji w spółce doszło także do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu wypłat na rzecz udziałowców spółki - poza wynagrodzeniem ze stosunku pracy - w kwocie [...] zł.

Nie zgadzając się z ustaleniami zawartymi w decyzji spółka pismem z dnia [...] 2000r. odwołała się od powyższej decyzji.

W odwołaniu wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie, iż podatnik za rok 1996 nie posiada zaległości podatkowej, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia [...] 2000r. uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w całości i określiła wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r. w kwocie [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji w kwocie [...] zł. W powyższej decyzji za zasadne organ odwoławczy uznał zarzuty spółki dotyczące ustalenia wyłączającego z kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenia wypłaconego członkom Rady Nadzorczej w kwocie [...] zł i w konsekwencji stwierdził, iż sporna kwota wydatków stanowi koszty uzyskania przychodów. Nie znalazł jednak podstaw do odliczenia przez spółkę od dochodu za 1996r. wydatków inwestycyjnych w kwocie [...] zł.

Spółka nie zgadzając się z powyższą decyzją Izby Skarbowej złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku.

W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 2 w związku z § l ust.4 pkt 5 lit.a) i f) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 stycznia 1994r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego (Dz.U. z 1996r., Nr 39, poz.171 ze zm.) oraz przepisów postępowania podatkowego, tj. art.122 oraz art.187 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.

Wojewódzki sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2004 r., I SA/Gd 2355/00 uchylił decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] 2000 r.

W piśmie z dnia [...] 2004 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania z dnia [...] spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność potwierdzenia, iż odliczoną od dochodu ulgę inwestycyjną w kwocie [...] zł stanowią maszyny i urządzenia nabyte na podstawie umowy sprzedaży, a nie umowy pożyczki zabezpieczonej umową przewłaszczenia. Spółka wniosła również o zwrot nadpłaty, jaka powstała w podatku dochodowym za rok 1996 w związku z uchyleniem przez Sąd w/w decyzji Izby Skarbowej.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2004 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i określił wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 1 stycznia 1996 r. do 31 grudnia 1996 w kwocie [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji w kwocie [...] zł .

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że spółka od dochodu za 1996 r. dokonała odliczenia wydatków inwestycyjnych w kwocie [...] zł, na które składają się: wartość firmy odliczona w wysokości [...] zł oraz wartość maszyn i urządzeń odliczonych w wysokości [...] zł.

Powyższe odliczenie zostało zakwestionowane przez organ I instancji, który z tego tytułu koszty uzyskania przychodów, stosownie art.16 ust. l pkt 48 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, podwyższył o amortyzację od odliczonych przez spółkę wydatków inwestycyjnych w łącznej kwocie [...] zł.

W odniesieniu do odliczenia wartości firmy wskazano, iż bezsprzecznym w rozpatrywanej sprawie jest fakt, iż spółka zakupiła przedsiębiorstwo od syndyka K. "[...]" za cenę [...] zł, na podstawie aktu notarialnego z dnia [...], na które składa się: prawo wieczystego użytkowania gruntu działek wymienionych i opisanych w § l umowy sprzedaży, wraz z budynkami, budowlami, urządzeniami technicznymi, prawem do używania nazwy firmy "[...]", patentami, projektami technicznymi, technologią produkcji i inną dokumentacją techniczną, wzorami użytkowymi oraz środkami trwałymi i wyposażeniem, tj. składnikami wymienionymi w załączniku nr l - 7 do umowy. W celu wprowadzenia zakupu przedsiębiorstwa do ksiąg spółka dokonała szacunkowej wyceny rynkowej przedmiotu umowy sprzedaży. Wycena dokonana na dzień nabycia nieruchomości, tj. wrzesień 1996 r. obejmowała tylko rynkową wartość budynków i budowli, czego dowodem jest operat szacunkowy z listopada 1996 r. Dokonano również wyceny wartości zakupu prawa wieczystego użytkowania gruntów.

Wyceny przedmiotów nietrwałych wykazanych w zał. nr 7 do powołanego aktu notarialnego dokonała komisja powołana na podstawie polecenia Dyrektora spółki. W protokole sporządzonym w dniu 30 października 1996 r. komisja stwierdziła, iż wyceny przedmiotów nietrwałych dokonała wg cen rynkowych skorygowanych o zużycie tych przedmiotów. Pozostałych składników majątkowych oraz wartości niematerialnych i prawnych spółka nie wyceniła.

W przedmiotowej sprawie, przy zakupie przedsiębiorstwa przez spółkę cena nabycia poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wymienionych w § 3 aktu notarialnego nie została przez strony transakcji ustalona. Określono jedynie łączną cenę za nabyte od syndyka przedsiębiorstwo. Różnicę pomiędzy wartością rynkową poddanych wycenie składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa spółka zaewidencjonowała jako "wartość firmy", kwalifikując tę wartość jako wartość niematerialną i prawną podlegającą amortyzacji podatkowej. Wartość ta następnie, w części odpowiadającej oszacowanym przez spółkę wydatkom na nabycie praw majątkowych ([...] zł) została przez nią odliczona od podstawy opodatkowania jako wydatek inwestycyjny objęty ulgą podatkową.

W następstwie wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzeczenia organ odwoławczy po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie doszedł do wniosku, że przedłożone dokumenty potwierdzają, iż doszło do nabycia praw majątkowych i uznał odliczoną przez spółkę od podstawy opodatkowania jako wydatek inwestycyjny objęty ulgą podatkową wartość w kwocie [...] zł.

Jednocześnie organ odwoławczy wyłączył z kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne naliczone od nabytych praw majątkowych w kwocie [...] zł, które spółka na podstawie art. 16 ust l pkt 48 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zaliczyła do kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, a które organ pierwszej instancji po stwierdzeniu częściowego nie nabycia w 1996 r. prawa do ulgi inwestycyjnej w postaci "przyspieszonej amortyzacji" uznał za koszty stanowiące koszty uzyskania przychodów.

W odniesieniu do odliczonego wydatku w kwocie [...] zł na zakup maszyn i urządzeń Dyrektor Izby wskazał, że na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] wystawionej przez spółkę "[...]", skarżąca do ulgi inwestycyjnej zaliczyła wartość maszyn i urządzeń oraz środki transportu (z wyjątkiem samochodów osobowych) w kwocie [...] zł. Z treści faktury wynika, iż zafakturowane środki były przedmiotem umowy przewłaszczenia z dnia [...] 1996 r. Zapłata za fakturę nastąpiła w części przelewem –[...] zł, pozostała kwota w wysokości [...] zł była przedmiotem kompensaty z pożyczkami, których spółka w styczniu 1996 r. udzieliła spółce "[...]".

Po dokonaniu analizy przedmiotowych umów pożyczek z dnia [...] i [...] stycznia 1996 r., umowy przeniesienia własności rzeczy ruchomych na zabezpieczenie w/w pożyczek z dnia 1[...] 1996 r., aneksu do tej umowy podpisanego w dniu [...] 1996 r. oraz aneksów z dnia [...] 1996 r., [...] 1996 r., [...] 1996 r. i [...] 1996 r. organ odwoławczy podzielił stanowisko Inspektora, iż nie doszło do rozwiązania umów pożyczek i automatycznego rozwiązania umowy przewłaszczenia. W ocenie organu odwoławczego, wobec nie spłacenia do końca października 1996 r. pożyczek (termin ten określał aneks z dnia 5 lipca 1996 r.), spółka na podstawie umowy przeniesienia własności rzeczy ruchomych z dnia [...] 1996 r. (w której zastrzeżono, że przeniesienie własności rzeczy traci moc, jeżeli pożyczkobiorca zwróci pożyczki w określonym terminie) stała się ostatecznie właścicielem maszyn i urządzeń. Potwierdzeniem nie rozwiązania umów pożyczek i tym samym umowy przeniesienia własności rzeczy jest prowadzona pomiędzy stronami tych umów korespondencja, a mianowicie: pismo spółki z dnia [...] 1996 r., pismo spółki z dnia [...] 1996 r., pismo spółki "[...]" z dnia [...] 1996r.

Ponadto Dyrektor Izby zauważył, iż w zawartych przez strony umowach pożyczki przewidywano możliwość odstąpienia od tych umów, gdy z powodu złego stanu majątkowego wątpliwe będzie, czy pożyczka zostanie zwrócona. Odstąpienie od umów - zgodnie z ich treścią, tj. § 6 obu umów pożyczek - musiało nastąpić w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

W ocenie organu odwoławczego spółka, poza samym twierdzeniem o rozwiązaniu umów pożyczek i automatycznym rozwiązaniu umowy przewłaszczenia, zarówno organowi pierwszej jak i drugiej instancji, nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających sporny fakt, a to oznacza, że nie mogło dojść do skutecznego rozwiązania umów pożyczek i tym samym umowy przewłaszczenia.

Przedstawione przez spółkę okoliczności wpływające na zawarcie umowy przewłaszczenia, czy przyczyny mające wpływ na działania obu spółek (przedłużanie aneksami terminów spłaty pożyczek), zdaniem Dyrektora Izby, potwierdzają ustalony przez organ I instancji stan faktyczny, iż w interesie obu spółek było niedopuszczenie do sprzedaży K. "[...]" innym podmiotom gospodarczym. Nie zmieniają one jednakże faktu, iż spółka nie przedstawiła dowodu na to, iż podjęto wspólną decyzję o rozwiązaniu umowy pożyczki i zakupie przez P. W. "[...]" sp. z o.o. maszyn i urządzeń. Maszyny i urządzenia nie mogły zostać zakupione przez spółkę w listopadzie 1996 r., bowiem wobec faktu nie spłacenia przez "[...]" pożyczek do końca października 1996 r., nie straciło mocy przeniesienie własności maszyn i urządzeń, dokonane na podstawie umowy przeniesienia własności rzeczy ruchomych z dnia [...] 1996 r. Jako nie związane z zakupem (umową sprzedaży) - nie stanowi wydatków inwestycyjnych nabycie własności składników majątkowych objętych ulgami w innej formie np. w drodze przewłaszczenia. Przepisy § l ust. 4 pkt 5 lit. a cyt. rozporządzenia w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych (...) pozwalają na odliczenie wydatków wyłącznie podatnikom, którzy kupili środki trwałe.

Tym samym, w ocenie organu drugiej instancji, prawidłowo ustalony przez Inspektora stan faktyczny nie daje podstaw do odliczenia od dochodu przewłaszczonych maszyn i urządzeń na podstawie wskazanego przez spółkę w/w przepisu. Po zakwestionowaniu odliczonych od dochodu wydatków inwestycyjnych w kwocie [...] zł Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił wysokość amortyzacji w łącznej kwocie [...] zł, o którą zwiększył koszty uzyskania przychodów roku 1996.

W rezultacie organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] 2004 r. odmówił spółce przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z przesłuchania świadków.

Natomiast za zasadne organ odwoławczy uznał zarzuty spółki dotyczące ustalenia wyłączającego z kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenia wypłacone członkom Rady Nadzorczej w kwocie [...] zł. Dyrektor Izby podzielił stanowisko spółki, iż wynagrodzenia wypłacone członkom Rady Nadzorczej stanowią koszty uzyskania przychodów.

Odnosząc się do wniosku o zwrot nadpłaty, jaka zdaniem spółki powstała w podatku dochodowym za rok 1996, organ odwoławczy zauważył, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2004 r. uchylił jedynie decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] 2000 r.

W związku z tym do momentu rozpatrzenia odwołania spółki od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] 2000 r. określającej wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od l stycznia 1996 r. do 31 grudnia 1996 r. w kwocie [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł i wydania decyzji przez organ odwoławczy decyzja organu pierwszej instancji pozostawała w mocy, a nadpłata nie istniała. Stosownie do przepisu art. 77 § l pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy.

Spółka wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej:

- obrazę art. 122 oraz art. 187 i art.188 Ordynacji podatkowej, tj. pogwałcenie zasady prawdy obiektywnej przez nie przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów tak wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 5 kwietnia 2004 r. jak również dowodów zawnioskowanych przez spółkę pismem z dnia [...] 2004 r.,

- obrazę art. 70 Ordynacji podatkowej przez wydanie zaskarżonej decyzji wymiarowej mimo, że zobowiązanie spółki w zakresie podatku dochodowego za 1996 r. wygasło z mocy prawa 31 grudnia 2002 r. i jedyną decyzją, jaką organ odwoławczy mógł wydać po uchyleniu poprzedniej jego decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyżej powołanym wyrokiem - była decyzja o umorzeniu postępowania, które wobec upływu przedawnienia stało się bezprzedmiotowe.

W odniesieniu do uznania w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy odliczonej przez spółkę od podstawy opodatkowania wartości w kwocie [...] zł jako wydatku inwestycyjnego objętego ulgą inwestycyjną spółka stawia zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. W ocenie spółki powyższa decyzja, aczkolwiek dla spółki korzystna, narusza w/w art. 122 i jest wadliwa. Spółka twierdzi bowiem, iż organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego dowodu na potwierdzenie prezentowanego przez spółkę stanowiska w tym przedmiocie, tj. nie potwierdził, ani że spółka jakiekolwiek prawa majątkowe nabyła, ani jaka jest ich wartość.

Spółka podnosi, iż nie jest prawdziwe stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że oszacowała nabyte prawa majątkowe na kwotę [...] zł, bowiem dokonała zupełnie innego oszacowania nabytych praw majątkowych, a kwota [...] zł jest jedynie kwotą odliczoną w 1996 jako wydatek inwestycyjny.

W ocenie spółki takie działanie organu odwoławczego jest zaprzeczeniem obowiązku organu podatkowego wynikającego z art. 187 Ordynacji podatkowej zobowiązującego organ podatkowy do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Decyzja organu odwoławczego została zdaniem spółki wydana z naruszeniem wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który stwierdził, że zakończone przedwcześnie postępowanie podatkowe winno być uzupełnione i wskazał w jaki sposób należy to uczynić.

W dalszej części skargi spółka stawia zarzuty odnośnie kwestii dotyczącej przewłaszczenia maszyn i urządzeń o wartości [...] zł.

Spółka twierdzi, że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że dokumenty zgromadzone w przedmiotowej sprawie nie stanowią dostatecznego dowodu do uznania, iż doszło do sprzedaży maszyn i urządzeń, to dnia [...] 2004 r. Spółka złożyła wniosek o uzupełnienie postępowania przez przesłuchanie członków zarządu spółki "[...]" sp. z o.o. oraz członków rad nadzorczych obu spółek na okoliczność ustaleń dokonanych przez władze obu spółek w okresie od sierpnia do października 1996 r., a w szczególności rozwiązania umów pożyczek, podjęcia przez spółkę decyzji o zakupie maszyn i urządzeń, uzgodnienia ceny, warunków płatności oraz formalności związanych z udokumentowaniem przeniesienia prawa własności. W ocenie spółki organ odwoławczy wydając postanowienie o odmowie przesłuchania świadków po raz kolejny naruszył fundamentalną zasadę prawdy obiektywnej. Strona ma bowiem prawo wnioskowania o przeprowadzenie dowodów na każdym etapie postępowania. Spółka twierdzi, że skoro dowody nie są dostateczne, a postępowanie dowodowe po uchyleniu przez Sąd zaskarżonej decyzji w całości toczy się dalej, to organ odwoławczy zobowiązany jest do prowadzenia postępowania zgodnie z procedurą określoną w Ordynacji podatkowej. Spółka podkreśla, że Sąd uchylił decyzję Izby Skarbowej w całości, zatem postępowanie podatkowe winno być kontynuowane w całości.

W ocenie spółki zaskarżona decyzja wydana została ponadto z obrazą art. 70 Ordynacji podatkowej, bowiem zobowiązanie spółki w zakresie podatku dochodowego za rok 1996 wygasło przez przedawnienie na podstawie art. 70 Ordynacji podatkowej. Termin płatności podatku dochodowego za rok 1996 upłynął 30 kwietnia 1997 r., a zatem pięcioletni okres przedawnienia rozpoczął bieg 31 grudnia 1997 r. i zakończył się 31 grudnia 2002 r.

Spółka powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2003 r. sygn. akt SA 1106/03 podnosi, iż nigdy nie dokonała zapłaty niedopłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1996 albowiem uważała i nadal uważa, że żadnej niedopłaty nie miała.

W roku 2000 ustalona decyzją niedopłata podatku i nie zapłacona w terminie 14 dni zaległość podatkowa powodowała utratę ulg inwestycyjnych.

Spółka twierdzi, iż obawiając się uznania zapłaty jako rezygnacji z odwołania, w dniu [...] 2000 r. przelała na konto [...] Urzędu Skarbowego w B. kwotę [...] zł jako depozyt, a nie jako zapłatę zobowiązania podatkowego. W tym stanie rzeczy zobowiązanie podatkowe nie mogło wygasnąć przez zapłatę, bo zapłaty nie było. Nastąpiło zatem przedawnienie w trybie art. 70 Ordynacji podatkowej, co zdaniem spółki organ podatkowy zobowiązany jest stwierdzić z urzędu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, popierając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2005 r. skarżąca podtrzymała wcześniej zajmowane stanowisko. Podkreśla, że okoliczności związane z rozwiązaniem umów pożyczek oraz umowy przewłaszczenia są istotne dla sprawy i w tym zakresie powinno być przeprowadzone postępowanie dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy odliczenia przez spółkę wydatków inwestycyjnych na zakup praw majątkowych oraz maszyn i urządzeń na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego. Skarżąca podnosi także zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Rozpatrywana sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku we wskazanym wyroku z dnia 5 kwietnia 2004 r., I SA/Gd 2355/00. W ocenie tego Sądu organy podatkowe z naruszeniem przepisów, w szczególności art.122 Ordynacji podatkowej, przeprowadziły postępowanie co do części wydatków związanych z zakupem praw majątkowych wchodzących w skład nabytej przez spółkę od syndyka zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Różnicę pomiędzy wartością rynkową poddanych wycenie składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa a ceną nabytego przedsiębiorstwa spółka zaewidencjonowała jako "wartość firmy" (wyliczając jej wielkość), kwalifikując tę wartość jako wartość niematerialną i prawną podlegającą amortyzacji podatkowej. Wartość ta następnie, w części odpowiadającej oszacowanym przez spółkę wydatkom na nabycie praw majątkowych została przez nią odliczona od podstawy opodatkowania jako wydatek inwestycyjny objęty ulgą podatkową. Nie ulega wątpliwości, zdaniem Sądu, że spółka popełniła błąd ewidencjonując wartość nabytych praw jako "wartość firmy", a nie odrębną pozycję wartości niematerialnych i prawnych. Jednakże błędny sposób zaksięgowania wydatku nie uprawnia organów orzekających w sprawie do stosowania zaprezentowanego automatyzmu - wręcz przeciwnie ich powinnością było wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na treść finalnego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę uwzględnił wyjaśnienia spółki i uznał za zasadne dokonane przez spółkę odliczenie z tytułu nabycia praw majątkowych w wysokości [...] zł, o co skarżąca wnosiła. Jednocześnie organ ten nie zakwestionował faktu, że kwota ta stanowi część wartości firmy, która wynosi [...] zł. Jednakże z treści §1 ust.4 pkt 5 lit. f rozporządzenie Rady Ministrów z 25 stycznia 1994r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego wynika, że odliczeniu od dochodu podlegał jedynie zakup praw majątkowych uznanych za wartości niematerialne i prawne, a nie cała wartość firmy.

Zarzut spółki, że w powyższym zakresie organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego jest chybiony. Dyrektor Izby na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał racje spółki i dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotowa sprawę, jest zbędne. W odniesieniu do podniesionej przez skarżącą kwestii, iż kwota [...] zł nie odpowiada wartości oszacowanych przez spółkę praw majątkowych, należy zauważyć, że skarżąca sama w skardze z dnia [...] 2000 r. stwierdziła, iż wartość firmy w "części odpowiadającej oszacowanym przez Spółkę wydatkom na nabycie praw majątkowych, została przez Nią odliczona od podstawy opodatkowania jako wydatek inwestycyjny objęty ulga podatkową" (t.III – k.648). Odliczona przez skarżącą wartość stanowiła kwotę [...] zł. W efekcie wywody spółki są bezzasadne.

Nie jest również słuszny zarzut przedawnienia. Sąd nie podziela w tym zakresie argumentacji zawartej w skardze. Z twierdzeniem skarżącej, że wpłacona kwota zaległości nie stanowiła zapłaty podatku, a została przekazana jedynie jako depozyt nie sposób się zgodzić.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca uiściła w dniu [...] 2000 r. kwotę zaległości (wraz z odsetkami), określoną zaskarżoną decyzją Inspektora Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...], czyli przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia. Fakt ten potwierdził Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. w piśmie z dnia [...], [...] (t.IV –k.682).

W myśl art.59§1 pkt 1 zapłata podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie, które wygasło skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Oznacza to, że po zapłacie podatku termin przedawnienia już nie biegnie. Jeżeli przedawnienie nie biegnie, to organ w czasie praktycznie nieograniczonym może wydać jedną z decyzji wymienionych w art.233 §1 i 2 Ordynacji podatkowej. Nie można jedynie określić podatku w kwocie wyższej od zapłaconej, ponieważ – wobec braku zapłaty w tym wyższym zakresie – zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia Innymi słowy upływ terminu przedawnienia określonego w art.70§1 Ordynacji podatkowej nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji określającej podatek w kwocie równej lub niższej od zapłaconej ( por. wyrok SN z dnia 21 maja 2002 r., III RN 76/01, OSNP 2003/7/162, uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 6 października 2003 r., FPS 8/03, Glosa 2004/7/32, wyrok NSA z dnia 11 października 2002 r., III SA 3514/00 ONSA/3/109 z aprobująca glosą A.Skoczylasa, OSP 2003/7/92). Wydając decyzje z dnia [...] 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej określił zobowiązanie za 1996 r. w wysokości niższej od zapłaconej przez spółkę.

W odniesieniu do odliczenia przez skarżącą wydatku na nabycie maszyn i urządzeń od spółki "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, iż brak jest podstaw do odliczenia od dochodu wartości przewłaszczonych maszyn i urządzeń. Jednocześnie Sąd ten stwierdził, że spółka poza samym twierdzeniem o rozwiązaniu umów pożyczek i umowy przewłaszczenia nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających sporny fakt oraz że z całokształtu materiału dowodowego nie wynika w sposób niepodważalny, iż zgodnym zamiarem stron i ich wspólną wolą było dokonanie sposobu uregulowania wzajemnych relacji prawnych poprzez zawarcie umowy sprzedaży w miejsce niemożliwej do zrealizowania umowy pożyczki.

Na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może odnosić się do wykładni przepisów prawa jak i stanu faktycznego. Obowiązek sądu i organu podatkowego podporządkowania się ocenie prawnej nie dotyczy sytuacji, gdy nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego lub prawnego (por. wyrok NSA z dnia 16 października 1997 r., I SA/Po 263/97).

Po uchyleniu decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] 2000 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku strona skarżąca zgłosiła nowe wnioski dowodowe na okoliczność rozwiązania umów pożyczek i umowy przewłaszczenia. Kwestią uzupełnienia materiału dowodowego Sąd w Gdańsku się nie zajmował, bowiem sprawa ta, jak wynika z akt, nie była wcześniej podnoszona. Sąd ten więc w tym zakresie niczego nie przesądził, a jego wywody odnoszą się do stanu faktycznego ustalonego na moment wydawania wyroku.

Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez spółkę dowodów. Nie jest to jednak stanowisko słuszne. Zdaniem Sądu rozpatrującego tę sprawę organy podatkowe powinny przeprowadzić wnioskowane przez stronę dowody i ocenić, z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów, czy w świetle całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i okoliczności sprawy są to dowody istotne, tzn. takie, które uzasadniają odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej przez WSA w Gdańsku i uznanie, że doszło do zakupu maszyn i urządzeń, czy też są to dowody nieistotne. W zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek wywodów na ten temat. Kwestia ta ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Jeśli uzupełnione postępowanie dowodowe wykaże zasadność poprzedniego rozstrzygnięcia, to decyzja powinna zawierać odpowiednie w tym zakresie uzasadnienie. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności powoduje, że zaskarżona decyzja narusza art. 122, art.187 i art.210 §4 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.