Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 206/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 5 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 136
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 18 listopada 2021 r. nr SKO.4115.1314.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego J. S. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 listopada 2021 r. nr SKO.4115.1314.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania J. S. (dalej: skarżący) reprezentowanego przez adwokata K. G., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 1 października 2021 r. nr GOPS.ŚR.5231.24.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną E. S.

Jak wynika z akt sprawy, 5 sierpnia 2021 r. J. S. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną E. S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], wydanym do [...] stycznia 2022 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. W orzeczeniu wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] grudnia 2019 r., natomiast daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić.

W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że J. S. pozostaje w związku małżeńskim z E. S. Nie posiada prawa do emerytury, renty, renty socjalnej, renty rodzinnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Nie ma ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna. Nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ani o niezdolności do pracy. Nie ma ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury na niepełnosprawne dziecko. Skarżący nie pozostaje w zatrudnieniu, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej oraz nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. J. S. do sierpnia 2019 r. był rolnikiem lub małżonkiem rolnika, po czym w sierpniu 2019 r. zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz pracy w gospodarstwie rolnym. Skarżący nie podejmuje zatrudnienia, ponieważ żona wymaga konieczności sprawowania nad nią opieki. J. S. i E. S. mieszkają razem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W skład gospodarstwa domowego wchodzi również syn K. S., któremu decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 2 grudnia 2020 r. nr GOPS.ŚR.5232.29.2020 został przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką do dnia [...] października 2021 r. Od listopada 2020 r. nieprzerwanie sprawuje nad matką stałą opiekę. Zgodnie z oświadczeniem syna opieka nad matką polega m.in. na jeżdżeniu z nią do lekarza, wykupywaniu leków, robieniu zakupów, pomocy w codziennych czynnościach. Sprawowanie stałej opieki przez syna, zostało potwierdzone przez E. S. w złożonych przez nią oświadczeniach.

Po tak przeprowadzonym postępowaniu Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 1 października 2021 r. nr GOPS.ŚR.5231.24.2021 odmówił J. S. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną E. S.

W uzasadnieniu organ I instancji, po przytoczeniu treści art. 17, art. 17 ust. 1b i art. 24 ust. 1 – 2a i ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111, dalej: u.ś.r.) wskazał, że biorąc pod uwagę zaistniałe w niniejszej sprawie fakty oraz przepisy prawa zawarte w ustawie o świadczeniach rodzinnych uznał, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.

Następnie organ I instancji wskazał, że warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia jest powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, co wynika wprost z treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. W świetle obowiązujących przepisów prawa stwierdził, że ustalenie faktu niepełnosprawności i jego stopnia odbywa się w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania niepełnosprawności. Orzeczenie o niepełnosprawności nie może być zastąpione żadnym innym dokumentem, ani też ustaleniami organu pomocowego dokonanymi w prowadzonym przez ten organ postępowaniu wyjaśniającym.

Organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r., który wprowadza przesłanki negatywne po stronie osoby wymagającej opieki, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z przepisami ustawy, w przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoba wymagająca opieki nie może pozostawać w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wójt stwierdził, że interpretacja znaczenia określenia: "osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim" nie budzi wątpliwości i nie daje podstaw do jego przyznania małżonkowi, który zrezygnował z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad współmałżonkiem wymagającym takiej opieki. W ocenie organu I instancji na skarżącym nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem swojej żony, który jest podstawą do ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Do kręgu osób, które sprawują opiekę nad osobą niepełnosprawną i mogą pobierać świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy: matka albo ojciec, opiekun faktyczny dziecka, osoba będąca rodziną zastępczą spokrewniona w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, inne osoby, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. Skarżący jako mąż E. S. nie został zaliczony do kręgu osób, które mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, gdyż nie jest krewnym w linii prostej ani krewnym w linii bocznej.

W dalszej kolejności organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy niemożliwym jest jednoczesne uprawnienie beneficjenta oraz innej osoby w rodzinie do dwóch świadczeń o podobnym charakterze. Świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy stanowią kolidujące ze sobą świadczenia rodzinne w tym sensie, że dwie różne osoby w rodzinie nie mogą w tym samym czasie otrzymywać dwóch różnych świadczeń opiekuńczych, ze względu na konieczność sprawowania opieki nad tą samą niepełnosprawną osobą. W dniu ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla J. S., syn K. S. jest uprawniony do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego co wyklucza przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Końcowo Wójt stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, w związku z koniecznością opieki nad żoną. Okoliczność sprawowania opieki nad matką przez syna, nie koliduje z możliwością podjęcia zatrudnienia przez skarżącego (np. w niepełnym wymiarze czasu pracy) lub innej pracy zarobkowej. Zakres i charakter deklarowanej przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną żoną, nie przekreśla możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Od powyższej decyzji J. S. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata K. G. złożył odwołanie, w którym wniósł o uwzględnienie odwołania i o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez:

- zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art.17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;

- błędnie zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. stanowiącym o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka,

- naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 18 listopada 2021 r. nr SKO.4115.1314.2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zdaniem SKO w niniejszej sprawie należy uwzględnić skutki wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt 108/13 w którym stwierdzono, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.. Wobec powyższego w niniejszym stanie faktycznym zasadne jest przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego z uwzględnieniem stanowiska sądów administracyjnych, dotyczących stosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium podało, że wbrew stanowisku organu I instancji, nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z Konstytucją RP.

Organ II instancji odnosząc się do wystąpienia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. podkreślił, że E. S. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, pozostaje w związku małżeńskim, przy czym mąż nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium podkreśliło, że obowiązek opieki nad członkiem rodziny wywodzony jest z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1359; dalej zwana w skrócie: k.r.io.), który stanowi, że obowiązek alimentacyjny to obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania oraz z treści art. 23 i art. 27 k.r.io., w świetle których małżonkowie są obowiązani do współdziałania dla dobra rodziny oraz zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli oraz do wzajemnej pomocy. W związku z powyższym małżonek należy do kręgu osób obciążonych powinnością noszącą cechy obowiązku alimentacyjnego, co łączy się z prawem ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto z treści art. 130 k.r.io. wynika, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Skoro małżonek jest pierwszą osobą z kręgu zobowiązanych do alimentacji po ustaniu, unieważnieniu lub orzeczeniu separacji to tym bardziej jest on pierwszym zobowiązanym do dostarczenia środków utrzymania współmałżonkowi w trakcie trwania małżeństwa. Tym samym to na małżonku ciąży względem drugiego małżonka obowiązek alimentacyjny, który wyprzedza obowiązek krewnych małżonka wymagającego opieki. Wobec powyższego SKO nie podzieliło zaprezentowanej przez organ I instancji oceny prawnej przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r.

Odnosząc się do wystąpienia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka zawarta w ww. przepisie, która warunkuje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od braku uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego na osobę wymagającą opieki. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych niemożliwym jest jednoczesne uprawnienie beneficjenta oraz innej osoby w rodzinie do dwóch świadczeń o podobnym charakterze. Świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy stanowią kolidujące ze sobą świadczenia rodzinne, co oznacza, że dwie różne osoby w rodzinie nie mogą w tym samym czasie otrzymywać dwóch różnych świadczeń opiekuńczych ze względu na konieczność sprawowania opieki nad tą samą niepełnosprawną osobą. W dniu ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego, jego syn K. S. był uprawniony do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, co wyklucza przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec powyższego SKO potwierdziło słuszność odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r.

Końcowo Kolegium odnosząc się do art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazało, że przepis ten uzależnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom uprawnionym od niepodjęcia lub rezygnacji przez nich z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. SKO wskazało, że w orzecznictwie pojęcie opieki utożsamiane jest z koniecznością sprawowania stałej troski nad osobą podopiecznego i pomaganie, przy czym przez rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie brak jest bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną żoną a niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. S. reprezentowany przez adwokata K. G. zawnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 1 października 2021 r. nr GOPS.ŚR.5231.24.2021, o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącego oraz naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia.

W ocenie skarżącego organ formułując wskazane w decyzji tezy nie wziął pod uwagę ustaleń wywiadu środowiskowego, w trakcie którego pracownik socjalny w żaden sposób nie zakwestionował samego faktu sprawowania opieki, jak i zakresu czynności opiekuńczych [pic]deklarowanych przez skarżącego w złożonym oświadczeniu. Organ dokonał pobieżnej oceny oświadczenia skarżącego odnoszącego się do zakresu i harmonogramu sprawowanej opieki. Zdaniem skarżącego wskazane dokumenty w wystarczający sposób potwierdzają, że żona skarżącego potrzebuje codziennej i stałej opieki. Okoliczność, że żona skarżącego nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej lub długotrwałej opieki drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, została potwierdzona przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ zaliczający żonę do grupy osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

W dalszej kolejności skarżący wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne ma zrekompensować utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjonalnego dochodu. Zatem osoba ubiegająca się o przyznanie tego świadczenia albo będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej. Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej ma jednak służyć opiece nad osobą niepełnosprawną. Istotą tego świadczenia jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Końcowo skarżący podniósł, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia albo będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej. Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej ma jednak służyć opiece nad osobą niepełnosprawną. Istotą tego świadczenia jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne ma na celu m.in. rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na znaczną niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby się wywiązać z obowiązku opieki nad swoim obywatelem.

W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137; zwana dalej P.u.s.a.), zaś zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga okazała się zasadna. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie należało doprecyzować kwestię pobierania przez syna Skarżącego – tj. przez K. S. specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Jak prawidłowo przyjęło Kolegium, zarówno brak określenia daty powstania niepełnosprawności, jak i fakt pozostawania przez Skarżącego w związku małżeńskim z niepełnosprawną w stopniu znacznym E. S. nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium przyjęło natomiast, nawiązując do art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., że to syn Skarżącego K. S. sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, o czym świadczy pobieranie przez niego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Należy przyznać rację Kolegium, że niemożliwym jest jednoczesne uprawnienie beneficjenta oraz innej osoby w rodzinie do dwóch świadczeń o podobnym charakterze, co w niniejszej sprawie oznaczałoby przyznanie dwóm najbliższym członkom rodziny dwóch różnych świadczeń, związanych ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W sprawie nie było kwestionowane, że decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 2 grudnia 2020r. przyznano K. S. – synowi J. i E. S. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką a równocześnie żoną Skarżącego. Specjalny zasiłek opiekuńczy został przyznany do dnia [...] października 2021r., podczas gdy zaskarżona decyzja Kolegium została wydana dnia 18 listopada 2021r. Zdaniem Sądu Kolegium zobowiązane było więc wyjaśnić, czy na dzień wydania zaskarżonej decyzji nadal istniała przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. (zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli na osobę wymagającą opieki jest ustalone m.in. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego).

Kolegium wskazało, że w dniu ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla J. S., jego syn K. był uprawniony do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, co wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium w trybie art. 136 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. winno było jednak zweryfikować, czy przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. była aktualna na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zweryfikowanie powyższej kwestii było w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione, bowiem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dostarczał informacji co do tego, że specjalny zasiłek opiekuńczy został przyznany do dnia [...] października 2021r. Należało więc zweryfikować, czy K. S. wystąpił o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na kolejny okres, ewentualnie czy tego rodzaju świadczenie zostało mu już przyznane. Gdyby powyższe okoliczności się potwierdziły oznaczałoby to, że syn Skarżącego nadal kontynuuje sprawowanie opieki nad matką a w konsekwencji oznaczałoby to, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącemu nie jest możliwe z uwagi na art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. Jeżeli natomiast zostałoby ustalone, że syn Skarżącego nie wystąpił o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na kolejny okres, ewentualnie, że tego rodzaju świadczenie nie zostało mu przyznane w okresie przypadającym po dniu [...] października 2021r. należałoby ustalić, kto w okresie od 1 listopada 2021r. sprawuje opiekę nad niepełnosprawną E. S. W ocenie Sądu Kolegium kwestię tą powinno było wyjaśnić w trybie art. 136 k.p.a. Ustalenia stanowiące podstawę do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego winny być bowiem aktualne na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy poprzestał zaś na przyjęciu stanu faktycznego obowiązującego na dzień [...] października 2021r.

Uznając więc, że doszło do naruszenia art. 136 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd zasądził zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł na podstawie art. 200 i at. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).