Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1719/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Spółdzielnie
Bankowe prawo
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c", ust. 10
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: 1. Z przepisu art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "o" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ wynika, że wydatki na wkład budowlany lub mieszkaniowy, poniesione w roku podatkowym, podlegają odliczeniu bez względu na to, kiedy powstało zobowiązanie do uiszczenia wkładu.

2. Żaden z przepisów powyższej ustawy nie zabrania odliczania od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych przez podatnika w danym roku podatkowym na spłatę wkładu budowlanego, gdy budowa mieszkań finansowana była z kredytów zaciągniętych przez spółdzielnię mieszkaniową.

TEZY

1. Z przepisu art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "o" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ wynika, że wydatki na wkład budowlany lub mieszkaniowy, poniesione w roku podatkowym, podlegają odliczeniu bez względu na to, kiedy powstało zobowiązanie do uiszczenia wkładu.

2. Żaden z przepisów powyższej ustawy nie zabrania odliczania od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych przez podatnika w danym roku podatkowym na spłatę wkładu budowlanego, gdy budowa mieszkań finansowana była z kredytów zaciągniętych przez spółdzielnię mieszkaniową.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Anny Ch. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 21 września 1993 r. w przedmiocie odmowy zaniechania poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1993 r. i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Izby Skarbowej w (...) dwa miliony złotych tyłułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.


UZASADNIENIE

Anna Ch. pismem z dnia 14 maja 1993 r. domagała się zaniechania poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, gdyż - jak podała w uzasadnieniu tego żądania - w 1993 r. poniosła wydatki na cele mieszkaniowe w formie spłaty wkładu budowlanego Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej w W.

Urząd Skarbowy w W. decyzją, z dnia 21 czerwca 1993 r., wydana na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, odmówił uwzględnienia powyższego wniosku. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że odliczeniu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają spłaty kredytu bankowego lub pożyczki, które zostały zaciągnięte na cele mieszkaniowe przez podatników chcących skorzystać z odliczeń. Jeśli więc w rozpoznawanej sprawie kredyt został zaciągnięty przez Spółdzielnię, to jego spłata nie podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W odwołaniu Anna Ch. zarzuciła, że decyzja organu I instancji jest sprzeczna z art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "o" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./, a wpłata w wysokości 144 644 200 zł /90 541 200 zł wkład budowlany oraz koszty finansowania - 54 103 000 zł/ spełnia warunki wydatków na cele mieszkaniowe, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, ponieważ została przeznaczona na wkład budowlany /koszt budowy mieszkania/. Uzasadnia to, zdaniem odwołującej się, uwzględnienie jej żądania.

Izba Skarbowa w (...) decyzją nr IS/FB/2/RO-83/D/93 z dnia 21 września 1993 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując jednocześnie jej podstawę faktyczną i prawną. Organ odwoławczy wyraził pogląd, że zaliczenie do wydatków mieszkaniowych, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "o" powołanej ustawy, wydatków poniesionych przez podatnika i przeznaczonych na spłatę kredytu zaciągniętego przez Spółdzielnię oznaczałoby rozciągnięcie przepisów ustawy na wydatki poniesione przed jej wejściem w życie. W tej sytuacji brak również podstawy do zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Anna Ch. ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu i powtórzyła powołane tam argumenty.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niesporne jest w sprawie, że Anna Ch. nabyła w 1992 r. własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, którego koszt budowy, równy wkładowi budowlanemu, wyniósł 452 246 400 zł, a ponadto tytułem spłaty części wkładu budowlanego w 1993 r. wpłaciła na rzecz Spółdzielni 144 644 200 zł /90 541200 zł wkład i 54103 000 zł skapitalizowane odsetki/.

W świetle takiego stanu faktycznego sprawy skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "o" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ odliczeniu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym podlegają kwoty wydatków poniesionych w roku podatkowym na cele mieszkaniowe podatnika, przeznaczonych na wkład budowlany lub mieszkaniowy. Z przepisu tego wynika w sposób oczywisty, że wydatki na wkład budowlany lub mieszkaniowy, poniesione w roku podatkowym, podlegają odliczeniu bez względu na to, kiedy powstało zobowiązanie do uiszczenia wkładu.

Prawo do odliczenia wydatków na cele mieszkaniowe nie jest też uzależnione od źródła finansowania tych wydatków, a art. 26 ust. 10 tej ustawy nie jest dodatkową podstawą prawną dokonywania odliczeń. Reguluje on jedynie sposób rozliczania wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe w całości lub w części z kredytu bankowego bądź pożyczki z zakładu pracy. Z przepisu tego jednak nie wynika - wbrew stanowisku organów podatkowych - że tylko taki wkład, który jest finansowany kredytem bankowym lub pożyczką z zakładu pracy, podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania.

Żaden z przepisów omawianej ustawy nie zabrania odliczania od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych w danym roku podatkowym na spłatę wkładu budowlanego, gdy budowa mieszkań finansowana była z kredytów zaciągniętych przez spółdzielnię mieszkaniową. Jest to okoliczność obojętna dla prawidłowego stosowania odliczeń (...). Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. nr 30 poz. 210 z późn. zm: - art. 208, 212 i 226/ obowiązkiem członka spółdzielni mieszkaniowej jest uczestniczenie w kosztach budowy mieszkania przez wniesienie wkładu budowlanego, który pokrywa całość kosztów budowy.

Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy brak było przeszkód prawnych do uznania, iż wpłata części wkładu budowlanego, dokonana przez skarżącą w 1993 r., jest wydatkiem na cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "o" omawianej ustawy.

(...) Skoro odmowa uwzględnienia żądania Anny Ch. wynikała z błędnej wykładni art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "o" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu.

Z tych przyczyn na mocy art. 207 par. 2 pkt 1 i art. 208 Kpa orzeczono jak w sentencji wyroku.