Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 793/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 5, art.50 ust. 1,  art. 53 ust. 3, art. 54, art. 56, art. 61 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., nr [...], Burmistrz ustalił na rzecz spółki A warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie napowietrznej sieci elektroenergetycznej SN 15kV oraz kablowej sieci elektroenergetycznej SN 15kV na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] w obrębie M.; [...] w obrębie Z.; [...] w obrębie J.; [...] w obrębie A., gmina M. oraz [...] w obrębie S., gmina G.

Odwołanie od tej decyzji wniósł J. M. (dalej jako: "skarżący"), właściciel działki nr [...] w obrębie Z.. Zarzucił organowi I instancji naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak dokonania odpowiedniej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu, jego zabudowy, stanu faktycznego oraz stanu prawnego związanego z realizacją inwestycji,

a w konsekwencji brak szczegółowego i wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie niezbędności realizacji inwestycji na ww. działce, w związku z czym nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy, czego odzwierciedleniem są niedostatki uzasadnienia decyzji w tym zakresie, podczas gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie, a w szczególności analiza stanu faktycznego i prawnego terenu wykazałaby, iż wyznaczono lokalizację trasy linii energetycznych w sposób utrudniający korzystanie z działki nr [...] i wymaganym jest rozważenie innych wariantów usytuowania trasy linii energetycznych, celem jak największej ochrony prawa własności nieruchomości osób trzecich — co powinno znajdować odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji;

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. poprzez brak w treści uzasadnienia wystarczającej analizy prawnej przesłanek wyjaśniających zasadność skwalifikowania niniejszej inwestycji jako inwestycji celu publicznego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, zaskarżoną decyzją z [...] r.,

nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że przedmiotowa inwestycja jest ponad wszelką wątpliwość inwestycją celu publicznego, zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741), dalej jako: "u.p.z.p.". W myśl art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - celem publicznym w rozumieniu tej ustawy jest budowa

i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów

i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p., inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W ocenie Kolegium, w okolicznościach niniejszej sprawy analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, opracowana w toku postępowania przez organ I instancji, wykazała możliwość realizacji planowanej inwestycji w miejscu wskazanym przez inwestora. Stwierdzono, że projekt decyzji został sporządzony zgodnie z art. 50 ust. 4 u.p.z.p. przez uprawnionego inżyniera urbanistę. Organ I instancji dokonał wszystkich uzgodnień w zakresie, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 2, pkt 6, pkt 8 i pkt 9 u.p.z.p. W zaskarżonej decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego zawarto wszystkie niezbędne elementy, które wymienia art. 54 u.p.z.p, a mianowicie określono rodzaj inwestycji, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a także linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali 1:2000. Kolegium podniosło, że na wskazanym w decyzji terenie istnieje możliwości realizacji planowanej inwestycji w miejscu zaproponowanym przez inwestora. Podkreślono, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie uprawnia do podejmowania jakichkolwiek działań związanych z rozpoczęciem robót budowlanych. Szczegółowe rozwiązania techniczne będą bowiem przedmiotem oceny właściwych organów na kolejnym etapie postępowania, czyli w postępowaniu zmierzającym do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie przesądza o prawie do rozpoczęcia budowy, a tym samym ingerencji w nieruchomość skarżącego. Budowę można bowiem dopiero rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która może być wydana inwestorowi jedynie wówczas, jeżeli wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, podobnie jak decyzja o warunkach zabudowy, nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. O ile więc będzie tak, że właściciel nieruchomości nie da inwestorowi prawa do gruntu, niezbędne będzie zweryfikowanie przebiegu planowanej inwestycji. Zatem uzyskanie prawa do gruntu następuje na kolejnym etapie inwestycyjnym - w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę,

w którym skarżący, jako posiadający przymiot strony, będzie mógł podjąć działania związane z ochroną prawa własności. Kolegium podkreśliło, że inwestycja jest na etapie planowania, tym samym nie ingeruje jeszcze w nieruchomość skarżącego. Kolegium skonstatowało, że sprzeciw skarżącego w odniesieniu do planowanej inwestycji nie stanowi uzasadnienia dla odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku zgodności inwestycji z przepisami u.p.z.p. oraz przepisami odrębnymi, nie można odmówić ustalenia jej lokalizacji. Rekapitulując, Kolegium stwierdziło, że skoro przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało sprzeczności wnioskowanej inwestycji z przepisami u.p.z.p. oraz z przepisami odrębnymi, to organ I instancji zobligowany był wydać decyzję ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego, a organ odwoławczy stwierdziwszy brak naruszenia prawa - utrzymać ją w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 15, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, brak merytorycznego rozpoznania sprawy i nierozpoznanie wszystkich okoliczności

i zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego nie wyjaśniono niezbędności realizacji inwestycji na jego działce. Wyznaczono trasy linii energetycznych w sposób utrudniający korzystanie z działki. Nie rozważono innych wariantów usytuowania linii energetycznych celem jak największej ochrony prawa własności nieruchomości. Zarzucił brak analizy przesłanek wyjaśniających zasadność skwalifikowania niniejszej inwestycji jako inwestycji celu publicznego. Skarżący podniósł, że decyzja lokalizacyjna naraża go na możliwość zastosowania w przyszłości decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy

o gospodarce nieruchomościami. W ocenie skarżącego prawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wykazałoby sprzeczność wnioskowanej inwestycji

z przepisami prawa;

Skarżący zarzucił też naruszenie art. 53 ust. 3 u.p.z.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak dokonania prawidłowej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, a w konsekwencji przyjęcie możliwości realizacji planowanej inwestycji

w miejscu wskazanym przez inwestora.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że linie energetyczne miałyby przebiegać w pobliżu środka działki, co znacznie ograniczyłoby możliwości użytkowania terenu, ale również wpływałoby negatywnie na wartość samej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z 15 lutego 2022 r. skarżący podtrzymał skargę i argumenty w niej zawarte.

Pismem z 28 stycznia 2022 r. oświadczenie do akt, bez składania wniosków, złożył uczestnik postępowania J. K., współwłaściciel działek nr [...] w obrębie S. Podał, że postępowanie zakładu energetycznego opierało się na usilnym stawianiu go przed faktem dokonanym w postaci bardzo silnych nacisków, aby podpisał niekorzystną dla niego umowę i zrzekł się części praw do działek, ustanawiając służebność przesyłu bez należnego odszkodowania. Zakład negocjacje prowadził z pozycji podmiotu silniejszego i przerwał je dwukrotnie. W związku z tym inwestor nie dysponuje prawem do przeprowadzenia inwestycji przez działki uczestnika. Stwierdził, że sam przebieg inwestycji proponowany przez inwestora jest absurdalny, gdyż inwestor proponuje przebieg linii przez środek działek, natomiast nie bierze pod uwagę najbardziej racjonalnego przebiegu linii wzdłuż drogi gminnej położonej obok, czyli dz. [...]. Oświadczył, że plany inwestora kolidują z jego planami inwestycyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie ustalono, że nie jest możliwe uczestniczenie wszystkich stron postępowania w zdalnej rozprawie. Wiele osób nie podjęło zawiadomień. Dlatego zarządzeniem z 17 stycznia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego jej załatwienia.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie tych przepisów Sąd analizuje całokształt sprawy objętej zaskarżonym aktem i ma obowiązek z urzędu uwzględnić wszelkie naruszenie prawa, które mogłoby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., wzruszenie zaskarżonej decyzji może mieć miejsce, w sytuacji gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., stwierdził że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego. Organ II instancji prawidłowo wyjaśnił, że przedmiotowe zamierzenie stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Zgodnie z tym unormowaniem przez inwestycje celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe

i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 oraz z 2021 r. poz. 11

i 234, dalej: "u.g.n."). Zgodnie zaś z art. 6 pkt 2 u.g.n. cel publiczny stanowi budowa

i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów

i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Zatem pierwszą przesłanką warunkującą zaliczenie przedsięwzięcia do inwestycji celu publicznego jest jego zakres, co sprowadza się do ustalenia, czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym, a drugą - ustalenie, czy inwestycja stanowi realizację celów, wskazanych w art. 6 u.g.n., przy czym obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. W realiach niniejszej sprawy nie powinno budzić wątpliwości, że budowa napowietrznej sieci elektroenergetycznej SN 15kV oraz kablowej sieci elektroenergetycznej SN 15kV, służąca do dystrybucji energii elektrycznej, przebiegająca przez kilka obrębów i dwie gminy, jest działaniem

o znaczeniu ponadlokalnym, wskazanym wprost w art. 6 pkt 2 u.g.n. Tym samym do wnioskowanego zamierzenia miały zastosowanie przepisy o lokalizacji inwestycji celu publicznego, które przewidują szczególny tryb procedowania w takich sprawach.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. zasadą powinno być ustalanie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jednak w przypadku jego braku, stosownie do art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wydania decyzji lokalizacyjnej w sytuacji braku planu wymaga w szczególności art. 50 ust. 1 u.p.z.p. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że brak uchwalenia planu miejscowego dla objętego wnioskiem terenu stanowi, co do zasady, warunek wydania decyzji

o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wnioskowana inwestycja nie należy bowiem do tego rodzaju inwestycji, których lokalizacja, zgodnie z przepisami odrębnymi, może nastąpić wyłącznie w oparciu o ustalenia planu miejscowego (art. 50 ust. 2b u.p.z.p.). Decyzja lokalizacyjna wydawana jest więc w wyniku braku planu miejscowego. Jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające

z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie decyzji o lokalizacji celu publicznego jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Właściwy organ nie może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli nieruchomość nie jest objęta planem miejscowym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Stanowi o tym wprost art. 56 u.p.z.p. Tym samym decyzja lokalizacyjna ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli inwestor spełni określone prawem wymogi, organ nie może odmówić jej wydania. Zgodnie ze zdaniem drugim art. 56 u.p.z.p: "Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego". Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. wskazuje różne aspekty, które należy mieć na uwadze w planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym, są to m.in: wymagania ładu przestrzennego (pkt 1), walory architektoniczne i krajobrazowe (pkt 2), walory ekonomiczne przestrzeni (pkt 6), prawo własności (pkt 7). Okoliczności te nie mogą być jednak decydujące przy rozpatrywaniu wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że akcentowane przez skarżącego utrudnienia związane z przebiegiem linii elektroenergetycznej przez środek działki i prawo własności do nieruchomości, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W konsekwencji lokalizacja inwestycji celu publicznego, którą stanowi bez wątpienia przedmiotowe zamierzenie jest dopuszczalna, nawet gdy nie będzie harmonizowała z otoczeniem, bez względu na oczekiwania społeczno-gospodarcze, czy kompozycyjno-estetyczne, do których nawiązuje definicja ładu przestrzennego zawarta w art. 2 pkt 1 u.p.z.p., jeżeli tylko lokalizacji inwestycji celu publicznego nie sprzeciwiają się przepisy odrębne. Odstąpienie przez ustawodawcę od respektowania wymagań ładu przestrzennego przy lokalizacji inwestycji celu publicznego służy niewątpliwie realizacji celu ważnego dla funkcjonowania ogółu społeczeństwa, mieszczącego się w zamkniętym katalogu celów publicznych określonych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wbrew przekonaniu skarżącego, do przepisów odrębnych, o których mowa w art. 56 u.p.z.p., nie można zaliczyć przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które regulują tylko tryb postępowania przed organami administracji publicznej, m.in

w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej (art. 1 pkt 1 k.p.a.). Przez przepisy odrębne należy tutaj rozumieć powszechnie obowiązujące przepisy prawa materialnego, które określałyby warunki zabudowy terenu lub warunki jakie dana inwestycja musi spełniać. W tym celu, zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.

Podkreślić należy, że z treści art. 56 u.p.z.p. wyraźnie wynika, iż wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ustawodawca nie pozostawił uznaniu organu wykonawczego gminy. Jeżeli żaden przepis prawa nie sprzeciwia się realizacji wnioskowanej inwestycji, to właściwy organ jest zobligowany do pozytywnego załatwienia sprawy w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ administracji publicznej w tych sprawach nie ma uprawnień kształtujących (takich jakie przysługiwałyby mu przy realizacji władztwa planistycznego) i ma obowiązek załatwić wniosek pozytywnie, gdy stwierdzi brak naruszenia przepisów prawa.

Wyjaśnić należy, że prawo własności i związane z tym uprawnienia nie mają charakteru absolutnego. Możliwość ingerencji w prawo własności zostało wprost dopuszczone w Konstytucji RP - zgodnie art. 21 ust. 2 dopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości na realizację celów publicznych z obowiązkiem wypłaty odszkodowania za przejęte nieruchomości. Z uwagi na cel publiczny art. 31 ust. 3 Konstytucji RP dopuszcza też ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne

w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Także art. 64 ust. 3 Konstytucji stanowi, że własność może być ograniczona

w drodze ustawy w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ustalenie przebiegu linii elektroenergetycznej przez niezabudowaną, rolną działkę skarżącego nie narusza istoty prawa własności skarżącego. W wyroku z 22 września 2020 r., sygn. akt II OSK 711/20 (publ. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, odnosząc się do inwestycji drogowej, która także jest inwestycją celu publicznego, że oceniając to, czy decyzja lokalizacyjna w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich należy mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycję celu publicznego działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny

z prawem. NSA podkreślił, że aby wykazać naruszenie prawa własności należy wskazać, który konkretnie przepis przewidujący określone uprawnienia lub obowiązki doznaje naruszenia wydaniem decyzji lokalizacyjnej. Musi być to naruszenie konkretne

i wynikające z okoliczności obiektywnych, bowiem ocena wniosku inwestora oraz kontrola sądu odnośnie do legalności decyzji lokalizacyjnej nie może uwzględniać przesłanek racjonalności, słuszności czy celowości przyjętych rozwiązań. Zdaniem NSA ingerencja organu w ocenę przebiegu inwestycji celu publicznego jest w wyjątkowych sytuacjach możliwa na płaszczyźnie celowości realizacji inwestycji. Zachodzi ona gdy doszło do niewątpliwej zbędności inwestycji w danej lokalizacji. W niniejszej sprawie taka okoliczność jednak nie zachodzi.

Przedmiotowa inwestycja obejmuje istniejącą napowietrzną sieć elektroenergetyczną, a więc uwzględnia stanu już zastany, wynika to jasno z wniosku inwestora i załączników graficznych. Inwestor zamierza wymianę przewodów

i stanowisk słupowych, demontaż niektórych słupów, posadowienie też słupów

w nowych miejscach po tej samej trasie, a także korektę trasy na wyszczególnionych odcinkach. W przypadku działki skarżącego nr [...], obręb Z., nie przewiduje się zmiany przebiegu trasy linii napowietrznej, co obrazuje załączony do wniosku rysunek nr E2.6. Inwestor planuje na działce skarżącego demontaż istniejących stanowisk słupowych i posadowienie nowych, oraz wymianę przewodów po tej samej trasie. Sporne zamierzenie nie zmieni zatem zasadniczo sytuacji na nieruchomości skarżącego.

Odnosząc się do kwalifikacji zamierzenia przez inwestora i organy jako "budowy", to w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko (por. wyrok WSA w Olsztynie z 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 510/20, publ. w CBOSA), zgodnie z którym dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Przyjmuje się, że zmiana tych parametrów oznaczałaby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Przy czym przebudowa nie dotyczy charakterystycznych parametrów. W myśl zaś art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane charakterystycznym parametrem obiektu liniowego, w tym linii i trakcji elektroenergetycznej, linii kablowej nadziemnej, jest jego długość. Tym samym zmianę długości linii należy traktować w zależności od okoliczności, jako rozbudowę (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane) lub rozbiórkę (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). Z wniosku inwestora wynika, że korekta trasy linii spowoduje jej wydłużenie. Zmiana ta nie dotyczy jednak działki skarżącego.

Ponieważ wniosek dotyczył obiektu liniowego, już istniejącego, funkcjonującego, nie budzi wątpliwości Sądu, że zamierzenie jest potrzebne i racjonalne było pozostawienie jego przebiegu na działce skarżącego w dotychczasowym kształcie. Zauważyć należy, że budowa sieci, jej remont, czy przebudowa leży w gestii przedsiębiorstwa energetycznego, będącego jej właścicielem. W myśl art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 716) pojęcie "sieci" oznacza instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. W ustawie o gospodarce nieruchomościami ustawodawca przewidział instrumenty prawne, które umożliwiają realizację tego obowiązku. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. upoważnia do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej

o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej realizujące cel publiczny, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 49 § 1 k.c.), w razie braku porozumienia inwestora z właścicielem nieruchomości, na podstawie którego podmiot wykonujący inwestycję celu publicznego uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane.

W świetle art. 124 ust. 1 u.g.n. nie jest zgodne z prawdą twierdzenie organu II instancji, że jeżeli inwestor nie uzyska zgody skarżącego to będzie musiał zmienić przebieg linii elektroenergetycznej. Jej przebieg ustala wiążąco decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego przez wyznaczenie linii rozgraniczających teren inwestycji (art.54 pkt 3 u.p.z.p.). Jednak właścicielowi gruntu przysługują instrumenty prawne dochodzenia roszczeń z tytułu posadowienia urządzeń służących do przesyłu

i dystrybucji energii elektrycznej poprzez ustanowienie służebności przesyłu lub dochodzenie odszkodowania na zasadzie art. 128 ust. 4 u.g.n.

W myśl art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa: 1) rodzaj inwestycji; 2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności

w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,

b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; 3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1. Unormowania te nie konkretyzują przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku

o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wynikają one z przepisów odrębnych. Takim przepisem odrębnym jest m.in. art. 61 u.p.z.p. Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii. Z unormowania tego wynika, że określone w art. 61 wymogi: 1. dobrego sąsiedztwa , 2. dostępu do drogi publicznej nie dotyczą obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej. Przedmiotowa sieć elektroenergetyczna jest niewątpliwie obiektem liniowym i urządzeniami infrastruktury technicznej. Art. 143 ust. 2 u.g.n. wskazuje co należy rozumieć przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie z tym przepisem przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. W konsekwencji wnioskowana inwestycja nie musi spełniać warunku dobrego sąsiedztwa, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., ani mieć zapewnionego dostęp do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.).

Nie budzi też wątpliwości Sądu spełnienie w niniejszej sprawie warunków z art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p., które to przepisy wymagają: 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy,

o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;

6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej,

o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784

i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,

b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu – nie sposób.

Za spełnieniem przytoczonych warunków przemawia fakt, że zamierzenie dotyczy obiektu już funkcjonującego.

Inwestycja nie wymagała również przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko, gdyż z uwagi na parametry nie jest przedsięwzięciem mogącym chociażby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 220 kV i długości nie mniejszej niż 15 km. Natomiast w myśl § 3 ust. 1 pkt 7, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110kV inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 6.

Mając powyższe na uwadze, skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.