Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 852/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Normalizacja
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 9, art. 16 ust. 1a, art. 17 ust. 4, art, 21 ust. 6, art. 22 ust. 1, art. 22c ust. 1, art. 26
journal: Dz.U. 2016 poz 1570
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych - tekst jedn.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Y. S.A. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1023/17 w sprawie ze skarg Y. S.A. w O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w przedmiocie ustalenia i obowiązku opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzenia badań wyrobu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1023/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej WSA, bądź Sądem I instancji) oddalił skargę Y. S.A. z siedzibą w O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniach [...]-[...] czerwca 2016 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) przeprowadził kontrolę u sprzedawcy - "L." Sp. z o.o. z siedzibą w W. – w zakresie m.in. wyrobu budowlanego w postaci płyt styropianowych [...] [...] gr. [...] mm, wyprodukowanego przez Y. S.A, pobierając do badań próbkę przedmiotowego wyrobu budowlanego do badań. Ze sprawozdania z badań przeprowadzonych przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A., Oddział w Gdańsku, Laboratorium Wyrobów Budowlanych wynika, że kontrolowany wyrób budowlany nie spełnia wymagań deklarowanych przez producenta w zakresie następujących właściwości: współczynnika przewodzenia ciepła, oporu cieplnego, wytrzymałości na zginanie, naprężeń ściskających przy 10% odkształceniu, długości oraz nasiąkliwości wodą przy długotrwałym zanurzeniu.

Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. organ I instancji ustalił opłatę w kwocie 4.724,38 zł brutto, stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzonych badań wyrobu budowlanego i zobowiązał do jej uiszczenia L. Sp. z o.o., ul. G. [...], S.

W wyniku wniesionego zażalenia przez L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na ww. postanowienie, GINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. uchylił ww. zaskarżone postanowienie w całości i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że stroną postępowania jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wskazaną w rejestrze sądowym, a nie jej jednostka organizacyjna, która stanowi wydzieloną część majątku nieposiadającą podmiotowości prawnej. Jednocześnie GINB zaakcentował, iż w postanowieniu WINB stronę oznaczono jako "L. Sp. z o.o., ul. G. [...], S.", a do rejestru przedsiębiorców została wpisana "L. Sp. z o.o. z siedzibą w W.".

Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. WINB, działając na podstawie art. 26 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1570), zwanej dalej u.w.b., ponownie ustalił opłatę w wysokości 4.724,38 zł brutto, stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzenia badań wyrobu budowlanego wyprodukowanego przez Y. S.A. oraz kosztów transportu i nałożył na kontrolowanego sprzedawcę, tj. L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. obowiązek jej uiszczenia.

Zażalenie na ww. postanowienie wniosła Y. S.A. z siedzibą w O., zarzucając organowi I instancji poddanie wyrobu budowlanego badaniom, które nie były dla niego deklarowane, przez co koszt tych badań znacznie wzrósł.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 K.p.a., umorzył ww. postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu wskazano, że zażalenie zostało wniesione przez skarżącą, która nie legitymuje się przymiotem strony w niniejszym postępowaniu. Natomiast przepis art. 26 ust. 3 u.w.b. odnosi się wyłącznie do kontrolowanego, którym jest przedsiębiorca w znaczeniu nadanym przez ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, u którego to prowadzona jest kontrola wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu. Zdaniem GINB producent wyrobu budowlanego, który nie jest jednocześnie kontrolowanym, nie posiada interesu prawnego, aby wnieść zażalenie na postanowienie w przedmiocie ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, gdyż rozstrzygnięcie to zobowiązuje do jej uiszczenia wyłącznie podmiot, u którego przeprowadzono kontrolę wyrobu budowlanego. Ponadto kwestia ustalenia tej opłaty nie ma bezpośredniego wpływu na wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w ustawie o wyrobach budowlanych, w którym producent jest stroną. Samo doręczenie postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r. producentowi i zamieszczenie go w rozdzielniku adresatów tego postanowienia, nie oznacza, iż skarżąca została uznana za stronę, gdyż decydują o tym przepisy.

Skargę do WSA na ww. postanowienie GINB wniosła Spółka, domagając się jego uchylenia i zarzucając organowi:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 26 ust. 3 u.w.b.,

b) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 16 ust. 1a u.w.b.

c) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 1 u.w.b.,

d) niezastosowanie art. 4 ust. 3 i art. 8 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 4 kwietnia 2011 r., str. 5),

e) niezastosowanie art. 26 ust. 7 u.w.b.,

f) niezastosowanie art. 15a u.w.b.,

- skutkujące błędnym uznaniem, iż skarżącej nie przysługuje interes prawny do złożenia zażalenia na postanowienie WINB,

g) niezastosowanie § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym

- skutkujące nieuchyleniem postanowienia WINB w sytuacji, w której zakres badań zleconych przez organ I instancji wykracza poza zakres określony prawem;

2) naruszenie przepisów postępowania poprzez:

a) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 K.p.a.:

- skutkujące błędnym uznaniem, iż skarżąca nie ma statusu strony, który uprawniałby ją do zaskarżenia postanowienia organu I instancji,

b) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.:

- skutkujące umorzeniem postępowania zażaleniowego w sytuacji, w której nie było ku temu zasadnych przesłanek.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę, stwierdził że uprawnienie do wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 26 ust. 4 u.w.b., przysługuje wyłącznie kontrolowanemu (L. Sp. z o.o.), który jest zobowiązany do pokrycia kosztów przeprowadzonych badań wyrobu budowlanego. Zaakceptowanie stanowiska, iż skarżąca Y. S.A. jako producent ma prawo zaskarżenia postanowienia ustalającego opłatę stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzonych badań prowadziłoby do niedopuszczalnej, bo rozszerzającej, interpretacji przepisu art. 26 ust. 4 u.w.b. Uprawnienie do zaskarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia jest ściśle związane z kontrolą, której zakres podmiotowy ogranicza się do kontrolowanego i kontrolującego. Dlatego wydawane w toku kontroli przez kontrolującego postanowienia – przewidziane nie tylko w art. 26 ust. 4 u.w.b., ale też w in. przepisach jak np. w art. 22 ust. 1 u.w.b. czy art. 22c ust. 1 u.w.b. – może skarżyć w drodze zażalenia tylko kontrolowany. Podobnie, tylko kontrolowany może zgłosić uwagi do protokołu kontroli (art. 21 ust. 6 u.w.b.). Przyznanie innym podmiotom, np. producentowi (jak chciałaby tego skarżąca), czy importerowi, legitymacji do kwestionowania postanowień kontrolującego godziłoby, w ocenie Sądu, w istotę i cele kontroli oraz prowadziłoby do rozmycia odpowiedzialności kontrolowanego. Jak słusznie zauważają zarówno skarżąca, jak i organ, kontrolę należy odróżnić od postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych. Odrębność tę potwierdza sama nazwa rozdziału 4 u.w.b.: "Kontrola i postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych". Z treści art. 16 u.w.b. wynika, iż kontrola jest niezależna od postępowania administracyjnego w przedmiocie, wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych, ale już wszczęcie tego postępowania zależy od ustaleń kontroli (por. art. 16 ust. 1a u.w.b.).

Z kolei podnoszona przez skarżącą bierność sprzedawcy podczas kontroli obciąża wyłącznie kontrolowanego, skutkując ustaleniem mu przedmiotowej opłaty. Sąd I instancji zauważył, że nie wiadomo, na jakiej podstawie skarżąca opiera roszczenie kontrolowanego do niej (jako producenta) o zwrot tej opłaty. Skarżąca, powołując się na art. 26 ust. 7 u.w.b. (przewidujący obowiązek publikacji przez GINB wyników badań próbek w formie komunikatu w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego) i art. 15a u.w.b. (według którego kopie wydanych przez organ decyzji ostatecznych przekazywane są Prezesowi UOKiK, a następnie upubliczniane w Rejestrze Wyrobów Niezgodnych, również z wymienieniem nazwy producenta), myli interes prawny z interesem faktycznym. Natomiast okoliczność, iż skontrolowany wyrób budowlany objęty jest normą zharmonizowaną, dla którego zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 305/2011 producent ma obowiązek sporządzić deklarację właściwości użytkowych i umieścić na wyrobie oznakowanie CE ani też wynikająca z art. 8 ust. 2 rozporządzenia nr 305/2011 odpowiedzialność producenta za zgodność wyrobu budowlanego z deklarowanymi właściwościami użytkowymi nie mogą stanowić podstawy do poszerzenia kręgu podmiotów uczestniczących w kontroli. Podmiotami tymi są wyłącznie kontrolowany (w rozpoznawanej sprawie: sprzedawca) i kontrolujący. Ewentualne oddziaływanie wyników kontroli na pozycję skarżącej jako producenta wyrobu budowlanego (będącego przedmiotem kontroli) nie kreuje legitymacji skarżącej do skarżenia postanowienia nakładającego na sprzedawcę obowiązek uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów badań wyrobu budowlanego.

Sąd pierwszej instancji zauważył ponadto, że WINB, działając w oparciu o art. 61 § 4 K.p.a. oraz art. 16 ust. 1 a u.w.b., zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wyrobu budowlanego [...] [...] gr. [...] mm, jako niespełniającego wymagań u.w.b. W toku tego postępowania skarżąca Y. S.A. (jako jego strona) wniosła o doręczenie kserokopii protokołu kontroli i sprawozdania z badań przeprowadzonych w niniejszej sprawie – które to dokumenty (w kopiach) zostały jej doręczone przy piśmie WINB z [...] września 2016 r. Tym samym skarżąca miała możliwość zajęcia stanowiska w toku tego postępowania – które zakończyło się decyzją WINB z [...] września 2016 r., nakazującą skarżącej jako producentowi wycofanie z obrotu partii [...] m3 (2 opakowania) ww. wyrobu budowlanego oraz decyzją WINB z dnia [...] września 2016 r. zakazującą sprzedawcy dalszego sprzedawania ww. wyrobu budowlanego.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiodła Spółka, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy i podnosząc zarzuty naruszenia:

I. prawa materialnego poprzez:

1) niewłaściwą wykładnię art. 26 ust. 4 u.w.b., skutkującą błędnym uznaniem, iż mimo braku wyraźnego wskazania w tym przepisie przez ustawodawcę kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia zażalenia na postanowienie organu nadzoru budowlanego w przedmiocie opłaty, o której mowa w art. 26 ust. 3 u.w.b., prawo to przysługuje wyłącznie kontrolowanemu sprzedawcy, a nie każdemu, komu zgodnie z art. 28 K.p.a. przysługuje interes prawny w złożeniu ww. zażalenia;

2) niewłaściwą wykładnię art. 4 ust. 3 i art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 305/2011", skutkujące błędnym uznaniem, iż skarżąca, jako producent, ponosząc odpowiedzialność za zgodność wyrobu budowlanego oznakowanego znakiem CE z deklarowanymi właściwościami użytkowymi dla tego wyrobu, nie ma interesu prawnego w złożeniu zażalenia na postanowienie WINB z dnia [...] stycznia 2017 r. nakładającego na kontrolowanego sprzedawcę opłatę z art. 26 ust. 3 u.w.b., którą finalnie, zobowiązany będzie ponieść producent tytułem naprawienia szkody wyrządzonej temu sprzedawcy;

II. przepisów postępowania, tj. art. 28 K.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że interes prawny w zaskarżeniu postanowienia z art. 26 ust. 4 u.w.b. nie przysługuje producentowi, lecz wyłącznie kontrolowanemu mimo, iż wraz z uiszczeniem przez kontrolowanego ww. opłaty, uzyskuje on roszczenie odszkodowawcze przeciwko producentowi w wysokości uiszczonej opłaty - co w konsekwencji, miało wpływ na oddalenie skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie, o rozpoznanie skargi poprzez uchylenie postanowienia z dnia [...] marca 2017 r., jak również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obydwóch podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który – kontrolując zgodność z prawem postanowienia GINB o umorzeniu postępowania dotyczącego zażalenia na postanowienie organu I instancji, ustalające dla L. Sp. z o.o. (podmiot kontrolowany) opłatę, stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzenia badań wyrobu budowlanego – stwierdził, że uprawnienie do wniesienia przedmiotowego zażalenia przysługuje wyłącznie kontrolowanemu. Stanowisko to kwestionuje Y. S.A., która konsekwentnie twierdzi, że przysługuje jej – jako producentowi badanego wyrobu budowlanego – interes prawny do złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie ustalenia ww. opłaty.

Z powyższym stanowiskiem Spółki, wbrew zaprezentowanej w skardze kasacyjnej argumentacji, nie sposób się zgodzić z następujących powodów:

Na wstępie zaznaczyć trzeba, że Sąd I instancji, analizując niniejszą sprawę, prawidłowo prześledził istotne dla jej rozstrzygnięcia zmiany w stanowiącym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji przepisie art. 26 u.w.b. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych niniejszą ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badań przeprowadzonych przez laboratoria, o których mowa w ust. 1, oraz koszty transportu i przechowywania próbki (ust. 3). Opłatę, o której mowa w ust. 3, właściwy organ ustala, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Opłatę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W przypadku nieuiszczenia jej w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 4). W konsekwencji WSA trafnie zauważył, że przepis art. 26 ust. 3 u.w.b. został zmieniony z dniem 30 grudnia 2010 r. ustawą z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych oraz ustawy o systemie oceny zgodności (Dz. U. Nr 114, poz. 760) – w wyniku czego zawarty w dotychczas obowiązującym przepisie u.w.b. wyraz "producent" został zastąpiony wyrazem "kontrolowany". Jest to o tyle istotne, że zmianie uległ adresat zawartej w cyt. przepisie normy, obowiązany do uiszczenia opłaty z tytułu kosztów przeprowadzonych badań – którym w miejsce poprzednio wskazanego "producenta" został od 30 grudnia 2010 r. "kontrolowany". Analizując treść omawianej nowelizacji nie budzi wątpliwości Sądu, że jej celem było poszerzenie kręgu jej adresatów.

W tym zakresie WSA zasadnie odwołał się do definicji zawartej w art. 2 pkt 9 u.w.b. (w brzmieniu z daty wydania zaskarżonego postanowienia), zgodnie z którym przez kontrolowanego należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), u którego prowadzi się kontrolę wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu.

Nie może budzić wątpliwości, że podmiotem tym w niniejszej sprawie była wyłącznie L/ Sp. z o.o. z siedzibą w W. – u którego miała miejsce kontrola WINB, przeprowadzona w dniach [...]-[...] czerwca 2016 r., dotycząca m. in. wyrobu budowlanego w postaci płyt styropianowych [...] gr. [...] mm, wyprodukowanych przez skarżącą – utrwalona w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...].

Zaakcentowania wymaga – na co trafnie zwrócił uwagę WSA – że ustanowione w art. 26 ust. 4 u.w.b. uprawnienie do zaskarżenia postanowienie ustalającego przedmiotową opłatę jest ściśle związane z kontrolą, której zakres podmiotowy ogranicza się do kontrolowanego i kontrolującego. W rezultacie wydawane w toku kontroli postanowienia – przewidziane nie tylko w art. 26 ust. 4 u.w.b., ale też w innych przepisach tej ustawy, jak np. w art. 22 ust. 1 u.w.b. czy art. 22c ust. 1 u.w.b. – może skarżyć w drodze zażalenia wyłącznie kontrolowany. Tylko temu podmiotowi przysługuje uprawnienie do zgłoszenia uwag do protokołu kontroli (art. 21 ust. 6 u.w.b.).

Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omawianą kontrolę należy odróżnić od postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych. Odrębność tę potwierdza sama nazwa rozdziału 4 u.w.b.: "Kontrola i postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych". Ponadto z regulacji u.w.b. wynika, że kontrola jest niezależna od postępowania administracyjnego w przedmiocie wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych, ale już wszczęcie tego postępowania zależy od ustaleń kontroli. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1a u.w.b. postępowanie w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w niniejszej ustawie wszczyna się z urzędu, na podstawie ustaleń kontroli.

Należy również wskazać, na co również zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym ( Dz. U. z 2015 r. poz. 2332) w przypadku ustalenia, w wyniku postępowania w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w ustawie, że wyrób budowlany spełnia wymagania określone ustawą, organ prowadzący kontrolę zwraca opłatę z urzędu, w terminie 30 dni od dnia zakończenia postępowania.

Jest to tyle istotne, że zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. WINB, działając w tym ostatnim trybie, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wyrobu budowlanego [...] gr. [...] mm – jako niespełniającego wymagań u.w.b. W toku tego postępowania Y. S.A. (będąca jego stroną) zostały doręczone kserokopie protokołu kontroli i sprawozdania z przeprowadzonych w niniejszej sprawie u L. Sp. z o.o. badań nr [...] – przy piśmie WINB z dnia [...] września 2016 r. W konsekwencji w tym właśnie postępowaniu skarżąca Spółka miała możliwość odniesienia się do tychże badań, przy czym zauważyć trzeba że końcowo decyzjami z [...] września 2016 r. WINB nakazał skarżącej jako producentowi wycofanie z obrotu partii [...] m3 (2 opakowania) ww. wyrobu budowlanego oraz zakazał dalszego sprzedawania ww. wyrobu budowlanego. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 17 ust. 4 u.w.b. nie tylko kontrolowany, ale również "inne podmioty posiadające dowody lub informacje niezbędne do ustalenia, czy wyrób budowlany spełnia wymagania określone niniejszą ustawą" są obowiązani do przekazania tych dowodów i udzielenia informacji na żądanie organu prowadzącego kontrolę – co zapewnia producentowi prawo do obrony w prowadzonym postępowaniu

W powyższym kontekście nie mogły odnieść skutku zarzuty Spółki dotyczące jej interesu prawnego (art. 28 K.p.a.) o tym, że kontrolowany przedsiębiorca z chwilą uiszczenia nałożonej na niego opłaty nabył roszczenie odszkodowawcze przeciwko producentowi w wysokości określonej w postanowieniu wydanym przez WINB, w następstwie czego sprzedawca wystawił skarżącej notę obciążeniową. W tym zakresie nie sposób podzielić argumentacji skarżącej Y. S.A. – powołującej się na art. 4 ust. 1, 3, art. 8 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG) i wywodzącej swój interes prawny jako producenta do złożenia zażalenia na postanowienie WINB z ciążącej nań odpowiedzialności względem kontrolowanego sprzedawcy za spełnienie przez kontrolowany wyrób deklarowanych właściwości użytkowych. Z wykładni celowościowej obecnie obowiązującego art. 26 u.w.b. – w zestawieniu z jego brzmieniem sprzed nowelizacji z dnia 30 grudnia 2010r. – wynika bowiem, że uprawnienie do wniesienia zażalenia na postanowienie ustalające opłatę stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzonych badań przysługuje wyłącznie kontrolowanemu w rozumieniu art. 2 pkt 9 u.w.b. – którym Y. S.A. z siedzibą w O. w niniejszej sprawie nie była.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku – na podstawie art. 182 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a.

s. Małgorzata Rysz s. Andrzej Skoczylas s. Sylwester Miziołek