Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 2016/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia SNSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie SWSA Izabela Ostrowska, As. Grzegorz Czerwiński /spr./, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2000 roku Nr [...] II. decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. M. kwotę 10 (dziesięciu) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

H. M. jest właścicielką działki nr [...] położonej we wsi R. w gminie M. Działka ta sąsiaduje z działką nr [...] stanowiącą własność W. K. Na działce H. M. wzniesiony został budynek gospodarczy, usytuowany w taki sposób, że jego część znajduje się na działce W. K. Budynek ma konstrukcję drewnianą z betonowym fundamentem i dachem krytym papą. Jego wymiary wynoszą [...] m x [...] m. Część budynku, (od [...] do [...] cm) znajduje się na działce należącej do W. K. Budynek zrealizowany został w latach 1988 - 1989 bez pozwolenia na budowę. W latach 1988 – 1989 gmina M. nie posiadła zatwierdzonego planu zagospodarowania przestrzennego, a wskazania lokalizacyjne i decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji wydawane były w oparciu o materiały do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. i miejscowości M.

Zgodnie z materiałami do planu zagospodarowania przestrzennego działka Nr [...] we wsi R. stanowiąca własność H. M. przeznaczona była pod zabudowę zagrodową z dopuszczeniem zabudowy letniskowej. Linia rozgraniczająca od byłej drogi krajowej (obecnie wojewódzkiej) oznaczonej Nr [...] wynosiła [...] m od osi drogi natomiast linia zabudowy wynosiła [...] m od osi drogi.

Materiały do miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego zostały zatwierdzone w dniu [...] grudnia 1994 roku uchwałą nr [...] Rady Gminy w M. Plan ten został ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa O. nr [...], poz. [...] w dniu [...] grudnia 1994 roku.

Decyzją z dnia [...] listopada 2000 roku Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał H. M. rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia budynku gospodarczego. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyraził pogląd, że podstawą nakazania rozbiórki w trybie art.37 ust.2 Ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane może być również niezgodność wzniesionych budowli z materiałami do planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto ponieważ Inwestor wybudował budynek całkowicie przed linią rozgraniczającą i linią zabudowy to okoliczność ta także jest ważną przyczyną uzasadniającą w myśl art. 37 ust.2 Ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane orzeczenie nakazu rozbiórki.

Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie nie może mieć zastosowania art. 35 Ustawy z dnia 12 lipca 1984 roku o planowaniu przestrzennym o czasowym wykorzystaniu gruntu w sposób sprzeczny z planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż budynek nie będzie mógł być w przyszłości zaadaptowany do przyszłego zgodnego z planem miejscowym sposobem użytkowania.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję podzielając stanowisko organu I instancji.

Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła H. M. podnosząc zarzut, iż nie wzięto pod uwagę, że posiadała ona zgodę na pozostawienie budynku poza linią rozgraniczenia ze strony Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w W. Zarząd Dróg w O. oraz pozytywną oceny Referatu Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej Urzędu Gminy M. z dnia [...] września 1996 roku odnośnie usytuowania budynku przed linią zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyna jej uchylenia jest w istocie zarzutem naruszenia uregulowań zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, którego w dacie wybudowania budynku nie było. Takie stanowisko uznać należy za nieuprawnione i stanowi to naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) mające wpływ na wynik sprawy. Okoliczność, iż wzniesiony budynek jest niezgodny z materiałami do miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego sama w sobie nie może stanowić ważnej przyczyny uzasadniającej nakazanie rozbiórki o której mowa w art. art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.).

Z kolei stwierdzenie, że ważną przyczyną uzasadniającą w myśl art. 37 ust.2 Ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane uzasadniającą orzeczenie nakazu rozbiórki jest wybudowanie przez Inwestora budynku całkowicie przed linią rozgraniczenia i linią zabudowy zupełnie ignoruje fakt, iż skarżąca uzyskała zgodę Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w W. Zarząd Dróg w O. na pozostawienie budynku poza linią rozgraniczenia oraz pozytywną ocenę Referatu Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej Urzędu Gminy M. z dnia [...] września 1996 roku odnośnie usytuowania budynku przed linią zabudowy. Z oceny tej wynika, że budynek ten może pozostać w miejscu gdzie został postawiony i usytuowanie to nie będzie przeszkadzało w eksploatacji drogi.

W wyroku z dnia 11 czerwca 1999 roku sygn. akt IV S.A. 335/96, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "materiały do planu zagospodarowania przestrzennego, nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę (art. 37 ust. 1 pkt.1). Nie oznacza to jednak, że nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt.2 lub art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego"

Z kolei w wyroku z dnia 15 listopada 1985 roku, II S.A. 870/85 (Monitor Prawniczy – Zestawienie Tez 2000/4 str.259) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "przez ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) należy rozumieć skutki powstałe w następstwie naruszenia zasad tej ustawy, a zwłaszcza objętych jej art. 5, art. 13, art. 14 i art. 15 godzące w istotny sposób w interes ogólnospołeczny".

Natomiast w wyroku z dnia 17 kwietnia 1989 roku sygn. akt IV S.A. 83/89 (ONSA 1989/1/38) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy".

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. powinien ustalić czy:

a) w związku z powstałym budynkiem istnieją zagrożenia lub pogorszenia opisane w art.37 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.)?

b) jeżeli tak to czy istnieje możliwość ich usunięcia?

Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń będzie możliwe rozstrzygnięcie czy istnieje konieczność rozbiórki przedmiotowego budynku czy też spełnione zostaną warunki z art.42 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu.

Dokonując tych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien mieć na względzie, że:

a) okoliczność, iż budynek został postawiony na części sąsiedniej działki może być jedynie podstawą dochodzenia przez właściciela tej działki swoich roszczeń w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym,

b) ważną przyczyną uzasadniającą nakazanie rozbiórki w trybie art. art.37 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nie może być sprzeczność powstałego budynku z materiałami do planu zagospodarowania przestrzennego,

c) skarżąca uzyskała zgodę Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w W. Zarząd Dróg w O. na pozostawienie budynku poza linią rozgraniczenia oraz pozytywną oceny Referatu Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej Urzędu Gminy M. z dnia [...] września 1996 roku odnośnie usytuowania budynku przed linią zabudowy jak również, że ściana szczytowa od strony działki [...] została zabezpieczona preparatem przeciwogniowym i budynek nie stwarza zagrożenia przeciwpożarowego.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami)Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.