Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 890/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust.1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 7a ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: § 46 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.), WSA Małgorzata Fita Protokolant Referent stażysta Michał Fiut po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. M. i M. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2015 rok w kwocie 39.121,00 zł – uchyliło w całości decyzję organu I instancji i ustaliło wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2015 rok w kwocie 39.120,00 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...] organ podatkowy I instancji ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 39.121,00 zł solidarnie odpowiedzialnym podatnikom M. M. i M. M.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 21 § 1 pkt 2, art. 207, art. 210 Ordynacji podatkowej, art. 1-6 i art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm. dalej powoływana jako u.p.o.l.) oraz uchwałę Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miejskiej Ś. (Dz. Urz. Woj. L. z dnia [...] listopada 2013 r. poz. 4478; dalej powoływana jako uchwała w sprawie stawek).

Organ podatkowy I instancji wskazał, że wysokość podatku ustalono na podstawie ewidencji gruntów i budynków oraz złożonej przez podatnika informacji podatkowej, stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych. Do opodatkowania przyjęto za okres 12 miesięcy grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 814 m , stosując stawkę 0,84 zł od 1 m2 powierzchni (podatek 683,76 zł); za okres 12 miesięcy budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 1.747,16 m2, stosując stawkę 22 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (podatek 38.437,52 zł). W wyniku powyższego podatek od nieruchomości na rok 2015 ustalono w kwocie 39.121 zł.

Od ww decyzji podatnicy złożyli wspólne odwołanie, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W ocenie podatników dla lokali o nr [...] położonych w Ś. przy ul. N. 13 powinna być zastosowana stawka podatku przewidziana dla lokali mieszkalnych, a nie stawka dla lokali użytkowych, co w konsekwencji spowodowało wydanie wadliwej decyzji.

Do odwołania załączono kserokopię zaskarżonej odwołaniem decyzji wymiarowej, kserokopię zaświadczenia Burmistrza Miasta z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] oraz kserokopię decyzji Kolegium z dnia [...]" znak: [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się z argumentami zawartymi w odwołaniu wraz z załącznikami uznało, że decyzja organu I instancji podlega uchyleniu w całości jednakże nie z powodów podniesionych w odwołaniu, które- w ocenie organu odwoławczego - nie zasługują na uwzględnienie.

Organ stwierdził, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zastosowana stawka podatkowa w odniesieniu do lokali stanowiących odrębne nieruchomości (lokalowe) znajdujących się w budynku biurowym posiadającym pięć kondygnacji nadziemnych oraz jedną podziemną, położonym w Ś. przy ul. N. 13. Podatnicy, małżonkowie M., nabyli na podstawie umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali i umowy sprzedaży z dnia [...] stycznia 2011 r. (akt notarialny, Repertorium A Nr [...]) lokale niemieszkalne - lokale użytkowe położone w wyżej wskazanym budynku o nr [...] (łącznie 71 lokali - odrębnych nieruchomości) wraz ze związanymi z nimi prawami i udziałami w użytkowaniu wieczystym gruntu, do majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską, w celu prowadzenia działalności gospodarczej przez M. M. (§ 6 umowy, s. 19 aktu). Ponadto podatnicy są na prawie wspólności ustawowej małżeńskiej, na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 2002 r. właścicielami nieruchomości lokalowej - lokalu niemieszkalnego o nr [...] także położonego w budynku przy ul. N. 13 w Ś. (w § 3 aktu notarialnego zamieszczono oświadczenie podatników, z którego wynika, że nabyta tym aktem nieruchomość zostanie przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej).

Podatnicy w odwołaniu wskazali, że w skład nabytej nieruchomości budynkowej wchodzą 72 lokale, z czego 32 lokale o łącznej powierzchni 1.087,15 m 2 stanowią lokale mieszkalne. Podnieśli, że dokonali właściwego zgłoszenia nabycia nieruchomości celem ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości. Część lokali znajdujących się w budynku przy ul. N. 13 w Ś., o nr [...] oraz [..] uznawana była przez organ I instancji cały czas jako mieszkalne, na dowód czego powołują decyzję Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...] dotyczącą przyznania dodatku mieszkaniowego B. G. zamieszkałej w Ś. przy ul. N. 13 w lokalu o nr [...] oraz decyzję SKO w L. z dnia [...] dotyczącą tej samej osoby, gdzie Kolegium przyjęło, iż lokal o nr [...] dla celów przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter mieszkalny.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazujących na brak wyjaśnienia w sposób jednoznaczny przez organ podatkowy I instancji rodzaju spornych lokali (mieszkalne jak twierdzą podatnicy, niemieszkalne jak przyjął Burmistrz Ś.) oraz pominięcia przez organ materiału dowodowego przedłożonego przez strony wskazującego, że sporne lokale mają status lokali mieszkalnych, SKO wskazało, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.; dalej określona jako ustawa p.g.k.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków (podkreślenie Kolegium) i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z tym przepisem organy podatkowe (w niniejszej sprawie Burmistrz Miasta a także Kolegium jako organ odwoławczy) są obowiązane wymierzać podatki zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez właściwego starostę (w niniejszej sprawie Starosta Powiatu Ś.). Zatem rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania budynków lub ich części stanowiących odrębne nieruchomości będą miały dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy wskazał szereg orzeczeń sądów administracyjnych.

W ocenie Kolegium skutecznym przeciwdowodem w odniesieniu do danych zawartych w ewidencji gruntów nie mogą być w niniejszej sprawie decyzje w sprawach dodatków mieszkaniowych. Zdaniem Kolegium powyższych wyjaśnień dotyczących statusu spornych lokali z odwołaniem się do ewidencji gruntów i budynków oraz jej wiążącego charakteru w przedmiotowej sprawie nie podważa okoliczność, iż Burmistrz Miasta Ś. jak również Kolegium w decyzjach dotyczących dodatków mieszkaniowych przyznawanych na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 743 ze zm.) przyjęło, iż jeden ze spornych lokali (nr [...]) ma charakter mieszkalny. W niniejszym postępowaniu (podatkowym) organy podatkowe nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania funkcji użytkowej lokalu i są zobowiązane przyjąć to, co wynika z zapisów ewidencji, a więc że sporne lokale mają charakter niemieszkalny.

Ponadto nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej decyzje w sprawie dodatków mieszkaniowych, w których organy administracji dokonały kwalifikacji jednego ze spornych lokali jako mieszkaniowego. Rodzaje decyzji, które mogą być podstawą dokonania zmian danych ewidencji gruntów i budynków, a przekazywanych przez inne organy administracyjne staroście, wskazano w art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. a) - m) p.g.k. Wśród tego katalogu nie wymienia się decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego.

Również podnoszona w odwołaniu okoliczność zameldowania w spornych lokalach nie rozstrzyga o ich rodzaju i przeznaczeniu, a tym samym jest prawnie obojętna z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości i nie podważa domniemań związanych z dokumentem urzędowym (ewidencja gruntów i budynków), tj. jego prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W tej sytuacji zarzuty odwołania co do znaczenia okoliczności zameldowania w danym budynku (lokalu) dla określenia jego rodzaju są nietrafne.

Także wskazana w odwołaniu okoliczność przyznania przez Burmistrza Miasta Ś. lokali socjalnych osobom zamieszkującym w spornych lokalach nie świadczy o ich funkcji mieszkalnej. Najem lokali socjalnych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r. poz. 150). Przepisy tej ustawy nie uzależniają zawarcia przez Gminę umowy najmu lokalu socjalnego z osobą, która uprzednio zamieszkiwała w lokalu mieszkalnym.

Kolegium nie podzieliło zarzutów naruszenia przepisów art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 191 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji także zarzutów dotyczących zastosowania nieprawidłowej stawki w odniesieniu do spornych lokali. Wskazało, iż organ I instancji nie stosował uchwały w sprawie stawek z 2010 r., co podniesiono w odwołaniu lecz uchwałę z 2013 r.

W dalszej części uzasadnienia SKO wskazało przepisy mające w sprawie zastosowanie, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 – 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Podniosło, że lokale (odrębne nieruchomości) nabyte na podstawie umowy z dnia 31 stycznia 2011 r. oraz lokal nr [...] nabyty w 2002 r. położone w budynku przy ul. N. 13 w Ś. są objęte wspólnością ustawową majątkową małżeńską M. i M. M. M. M. prowadzi działalność gospodarczą od dnia 1 lutego 1991 r. W zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej wskazała adres: Ś. ul. N. 13 (adres budynku w którym znajdują się sporne lokale). Przedmiotem działalności jest m.in. prowadzenie hoteli i podobnych obiektów zakwaterowania oraz wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Z opisanych wyżej umów nabycia przedmiotowych lokali wynika, iż zostały one nabyte w celu prowadzenia działalności gospodarczej przez M. M. Z przedłożonych przez podatników dokumentów wynika, że zakupione lokale mieszkalne zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa prowadzonego przez stronę pod nazwą "H. A. M. M.". Od wyżej wymienionych lokali niemieszkalnych M. M. dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Przychody z opłat za pobyt w hotelu oraz z tytułu wynajmu lokali na cele mieszkalne stanowią przychód z prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji zakupione lokale stanowią składnik przedsiębiorstwa M. M. i są w jej posiadaniu jako przedsiębiorcy w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zatem podlegają opodatkowaniu według najwyższej stawki jako części budynków (odrębne nieruchomości) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Budynek wraz z nabytymi lokalami znajduje się na działce gruntu nr [...] której powierzchnia wynosi 2.339,00 m2. Grunt ten stanowi nieruchomość wspólną i udział w nim jest prawem związanym z własnością nabytych lokali. M. i M. małż. M. przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej działki związany z własnością lokali nabytych na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 2011 r. wynoszący [...] oraz związany z nabyciem lokalu nr [...] na podstawie umowy z dnia [...] listopada 2002 r. wynoszący [...].

Podstawę opodatkowania dla gruntu stanowi powierzchnia ustalona zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Wnosi ona 3137/408884 x 2.339,00 m2 = 17,95 m2 oraz 139039/408884 x 2.339,00 m2 = 795,37 m2. Łącznie 813,32 m2. Kolegium dla ustalenia podstawy opodatkowania przyjęło wyżej wyliczone wartości pomijając w tym zakresie dane wykazane w informacjach do czego organ podatkowy jest uprawniony na podstawie art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej (813,66 m2). SKO zaznaczyło, że organ I instancji przyjął wartość 814,00 m2 zaokrąglając podstawę opodatkowania "w górę'" do pełnych metrów. Działanie takie jest wadliwe ponieważ art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej daje możliwość zaokrąglania podstawy opodatkowania do pełnych złotych, a więc gdy podstawa opodatkowania jest wyrażona kwotowo (np. przy budowlach), a nie gdy podstawa stanowi powierzchnię (grunty) czy też powierzchnię użytkową (budynki).

Podstawę opodatkowania dla budynku lub części budynku stanowi powierzchnia użytkowa zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.p.o.l. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Została ona przyjęta na podstawie Informacji z dnia 20 lutego 2014 r. i wynosi ona 1.747,14 m2. , przy czym wszystkie sporne lokale są traktowane jako lokale użytkowe (niemieszkalne) zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, a nie jak wykazano błędnie w Informacji, część jako lokale mieszkalne (powierzchnia użytkowa 1.087,15 m2) i część jako lokale niemieszkalne (powierzchnia użytkowa 622,09 m2 + 37,90 m2). W konsekwencji podstawa opodatkowania dla budynku lub jego części związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą wynosi 1.747,14 m2 (organ I instancji przyjął 1.747,16 m2). Stawki do opodatkowania na rok 2015 przyjęto na podstawie uchwały w sprawie stawek. Stawki te wynoszą od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 0,84 zł od 1 m2 powierzchni (§ 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie stawek); od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 22,00 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (§ 1 pkt 2 lit. b uchwały w sprawie stawek).

Wysokość podatku od nieruchomości na 2015 r. dla M. M. i M. M. ustalono w następujący sposób:

- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej: 813,32 m2 x 0,84 zł/m2 = 683,19 zł,

- budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej: 1.747,14 m2 x 22,00 zł/m2 = 38.437,08 zł

- razem podatek od nieruchomości: 39.120,27 zł, po zaokrągleniu zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej - 39.120,00 zł.

Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. w formie postanowienia i zaniechania wyznaczenia stronom siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 165 § 5 pkt 1, art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość podatku od nieruchomości na rok 2014 decyzją Burmistrza Miasta z dnia [...] nie uległ zmianie. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] M. M. i M. M. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

A. Norm prawa materialnego tj.: § 1 ust. 2 lit b) Uchwały Nr [...] Rady Miasta Ś. z dnia [...] października 2010 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miejskiej Ś., poprzez niewłaściwe jej zastosowanie i przyjęcie, że dla lokali o numerach [...] położonych w Ś. przy ul. N. 13 powinna być zastosowana stawka podatkowa w podatku od nieruchomości dla lokali użytkowych, gdzie zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym powinna być zastosowana stawka podatku przewidziana dla lokali mieszkalnych, co w konsekwencji spowodowało wydanie wadliwej decyzji,

B. Norm prawa procesowego tj.:

1. art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w przypadku, gdy bez przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego statusu lokali, za które należny jest podatek od nieruchomości i nie ustalenia, zgodnie z wnioskami skarżących, które lokale mają status lokali mieszkalnych., a które użytkowych organ ustalił decyzją wymiarową, że należny jest podatek za wszystkie lokale liczony jak za lokale użytkowe, w sytuacji w jakiej znaczna cześć lokali to lokale mieszkalne,

2. art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nie podjęcie jakichkolwiek działań przez organ mających na celu przedstawienie i ustalenie jednoznacznego stanowiska w sprawie określenia statusu lokali, co spowodowało, iż organ z jednej strony traktował lokale jako mieszkalne wydając decyzje o przyznaniu dodatków mieszkaniowych i ustalając podatek od nieruchomości według stawek dla lokali mieszkalnych tj. w sposób prawidłowy, a następnie pomimo swojego wcześniejszego właściwego stanowiska zdecydował niekorzystnie dla podatnika;

3. art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez pobieżne i nie wnikliwe przeanalizowanie całego materiału dowodowego przedstawionego przez skarżących w toku postępowania w przedmiocie wymiaru podatku, w tym w szczególności złożonych wraz z odwołaniem dokumentów wskazujących na stanowisko organu podatkowego I instancji w zakresie uznania statusu lokali jako lokali mieszkalnych, co winno było prowadzić do ustalenia wysokości podatku z uwzględnieniem stawki podatku od nieruchomości dla takich właśnie lokali,

4. art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji administracyjnej nie uwzględniając całego materiału dowodowego przedstawionego przez skarżących, co w konsekwencji spowodowało wydanie błędnej decyzji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że status nabytych przez skarżących lokali, a więc ustalenie czy są to lokale o funkcji mieszkalnej, czy też niemieszkalnej, a więc użytkowej, wpływał będzie bezpośrednio na stawkę stosowaną przez organ podatkowy przy obliczaniu podatku od nieruchomości. M. M. wraz ze swoim mężem M. M. nabyli dnia [...] stycznia 2011 r. nieruchomość budynkową położona w Ś. przy ul N. 13, w skład której wchodzą 72 lokale, z czego 32 lokale o łącznej powierzchni 1.087,15 nr stanowią lokale mieszkalne. Niewłaściwe zatem zdaniem skarżących jest stanowisko SKO, które ustaliło w swojej decyzji zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości przyjmując, że wszystkie nabyte przez skarżących lokale mają status lokali użytkowych, gdzie w rzeczywistości część z nabytych lokali stanowi lokale mieszkalne i podatek od nieruchomości winien być naliczany z uwzględnieniem tej właśnie funkcji lokali. Skarżący wskazali, że decyzją administracyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w sprawie, w której to decyzji Kolegium orzekało w sprawie dodatku mieszkaniowego jaki miał być przyznany na rzecz jednego z mieszkańców jednego z lokali należących do skarżących, Kolegium 'wyraźnie wskazało, iż lokal, co do którego w zaskarżonej decyzji przyjęło stawkę podatku jak dla lokalu użytkowego, jest lokalem mieszkalnym. W decyzji tej, która wydana była już po nabyciu lokali przez skarżących Kolegium przedstawiło definicję lokalu mieszkalnego uznając, że jeżeli zamieszkująca dany lokal osoba lub rodzina zamieszkuje w tym samym miejscu od dłuższego czasu, posiada meldunek na pobyt stały oraz ponosi wydatki związane z zajmowanym mieszkaniem wówczas dany lokal należy traktować jako lokal mieszkalny. Wskazane w definicji samego Kolegium przesłanki, spełnione są do części lokali nabytych przez skarżących, które zamieszkiwane są przez osoby pozostające tam z zamiarem stałego pobytu i posiadające meldunek, zatem dla obliczania podatku od nieruchomości dla tych lokali winna być przyjęta stawka podatku od nieruchomości jak dla lokali mieszkalnych. W uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji opisywana była także kwestia właśnie meldunków na pobyt czasowy i stały oraz przyznawania prawa do lokali socjalnych z zasobu gminy, dla osób zamieszkujących", a nie "użytkujących" lokale położone w nieruchomości skarżących. Wszystkie powyżej wskazane okoliczności poddają pod wątpliwość decyzję SKO, w zakresie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego skarżących w podatku od nieruchomości za 2015 r. z przyjęciem stawki dla wszystkich lokali jak dla lokali użytkowych. Działanie takie narusza przede wszystkim normy prawa materialnego tj. Uchwałę Rady Miasta Ś. Nr [...] z dnia [...] października 2010 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miejskiej Ś., zgodnie z którą dla ustalenia podatku od nieruchomości stanowiących lokale mieszkalne powinna być stosowana inna stawka niż dla lokali użytkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając w sprawie winno wziąć pod uwagę swoje wcześniejsze stanowisko w zakresie ustalania statusu lokali i orzec o zróżnicowaniu stawki podatku potwierdzając, iż faktycznie część lokali należących do skarżących stanowi lokale mieszkalne, które wykorzystywane są tylko i wyłącznie dla celów mieszkaniowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zastosowana stawka podatkowa w odniesieniu do lokali stanowiących odrębne nieruchomości (lokalowe) znajdujących się w budynku biurowym. W ocenie organu dla zakwalifikowaniu przedmiotowych lokali dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów i budynków, w ocenie skarżących o charakterze spornych lokali decyduje faktyczne ich wykorzystanie.

Stanowiąca istotę sporu w tej sprawie kwestia znaczenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków dla określenia stawki opodatkowania budynku stanowiącego własność skarżącego podatkiem od nieruchomości wywołuje wiele kontrowersji zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji wymienionych rodzajów budynków i lokali. Jednak zgodnie z dominującą linią orzeczniczą, którą Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela, biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 u.p.g.k., organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. uchwała NSA z dnia 26 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/9) . Natomiast w wyroku z dnia 1 sierpnia 2014r., sygn. akt II FSK 1930/12 NSA stwierdził, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. W ten tok rozumowania wpisuje się również pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, w którym zaakcentowano, że w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego, jaki w określonym czasie jest charakter danych gruntów.

Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/9, czy też w uchwale z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS, sygn. akt 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. W powoływanym wcześniej wyroku z dnia 1 sierpnia 2014 r. NSA wyraził pogląd, że odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. Uwzględniając zatem kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych. Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności – także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei: dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem geodezyjnym, czy też np. informacje dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją. Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do informacji zawartych w dziale pierwszym księgi, dot. właśnie opisu nieruchomości ( podobnie w wyroku NSA z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12).

Mając na uwadze powyższe rozważania należy uznać za zasadne stanowisko organów podatkowych, że przy wymiarze podatku od nieruchomości organ podatkowy związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu oraz funkcji użytkowej budynku (lokalu) i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Niedopuszczalne jest przeprowadzanie w ramach postępowania podatkowego przeciwdowodu mającego wykazać, że dane z ewidencji nie są zgodne ze stanem rzeczywistym i nie odzwierciedlają faktycznej funkcji lokali, co w konsekwencji miałoby spowodować zastosowanie stawki przyjętej dla lokali mieszkalnych. Informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące np. powierzchni czy też przeznaczenia gruntu (budynku, lokalu), wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.p.g.k., wywierają skutki materialnoprawne, mające również wpływ na zawartość danych ewidencji podatkowej nieruchomości (art. 7a ust. 2 u.p.o.l.). Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu.

Organy podatkowe ustaliły, że małżonkowie M. nabyli na podstawie umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali i umowy sprzedaży z dnia [...] stycznia 2011 r. (akt notarialny, Repertorium A Nr [...]) 71 lokali niemieszkalnych - lokali użytkowych położonych w budynku znajdującym się w Ś. przy ul. N. 13. wraz ze związanymi z nimi prawami i udziałami w użytkowaniu wieczystym gruntu, do majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską, w celu prowadzenia działalności gospodarczej przez M. M. Ponadto podatnicy na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 2002 r. (akt notarialny, Repertorium A Nr [...]) zostali właścicielami na prawie wspólności ustawowej małżeńskiej nieruchomości lokalowej - lokalu niemieszkalnego o nr [...], także położonego w budynku przy ul. N. 13 w Ś.

Jak wynika z załączonego do akt sprawy administracyjnej wypisu z ewidencji gruntów i budynków w analizowanym roku podatkowym sporne lokale znajdowały się w budynku biurowym i były kwalifikowane jako lokale niemieszkalne.

Mając na uwadze wcześniejsze rozważania nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi wskazujące na brak wyjaśnienia w sposób jednoznaczny przez organy podatkowe rodzaju spornych lokali oraz pominięcie materiału dowodowego wskazującego, że lokale mają status lokali mieszkalnych. W świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem organ podatkowy nie mógł samodzielnie przyjąć, wbrew zapisom w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu Ś., że sporne lokale o nr [...] oraz [...] mają charakter lokali mieszkalnych.

Na powyższą ocenę nie mogła mieć wpływu złożona przez skarżącą w postępowaniu podatkowym decyzja Burmistrz Miasta Ś. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego osobie, która zamieszkuje jeden ze spornych lokali. Zgodnie bowiem z § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (jedn. tekst Dz. U. z 2015 r. poz. 542) dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z kolei § 46 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Rodzaje decyzji, które mogą być podstawą dokonania zmian danych ewidencji gruntów i budynków, a przekazywanych przez inne organy administracyjne staroście, wskazano w art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. a - m u.p.g.k. W katalogu nie wymienia się decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego.

Również okoliczność zameldowania w spornych lokalach nie rozstrzyga o ich rodzaju i przeznaczeniu, a tym samym jest prawnie obojętna z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości. Zameldowanie na pobyt stały w danym lokalu czy budynku oznacza jedynie zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania i jest czynnością materialnotechniczną organu administracji.

Także wskazana przez skarżącą okoliczność przyznania przez Burmistrza Miasta Ś. lokali socjalnych osobom zamieszkującym w spornych lokalach nie świadczy o ich funkcji mieszkalnej. Najem lokali socjalnych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r. poz. 150). Przepisy tej ustawy nie uzależniają zawarcia przez Gminę umowy najmu lokalu socjalnego z osobą, która uprzednio zamieszkiwała w lokalu mieszkalnym.

Skarżąca kwestionując prawidłowość danych, co do funkcji użytkowej nabytych lokali (mieszkalnej, a nie jak ujawniono w ewidencji niemieszkalnej), zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków powinna wystąpić do starosty o weryfikację tych danych i ich zmianę, przedstawiając stosowne dowody czy też argumentację przemawiające w ich ocenie za taką zmianą. Dopóki dane w ewidencji gruntów nie zostaną zmienione w stosownym postępowaniu organy podatkowe nie mogą pominąć tych danych przy wymiarze podatku od nieruchomości .

Reasumując, Sąd uznaje za nietrafne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania podatkowego. Akta sprawy wskazują, że organ odwoławczy dołożył należytej staranności i podjął wszelkie kroki, aby - zgodnie z celem postępowania podatkowego - w oparciu o wyczerpująco ustalone okoliczności faktyczne wydać w indywidualnej sprawie podatkowej prawidłowe pod względem prawnym rozstrzygnięcie. Organy podatkowe rozpatrując sprawę i posiadając, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej, kompetencje do własnej oceny materiału dowodowego - dokonały takiej oceny z uwzględnieniem zasady bezstronności w postępowaniu, opierając się na obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa, co znalazło wyraz w prawidłowym uzasadnieniu.

Zaskarżona decyzja została wydana także bez naruszenia znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 3 ust. 5, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i ust. 2 u.p.o.l. oraz § 1 pkt 1 lit a, § 1 pkt 2 lit b uchwały Nr [...] Rady Miasta Ś. z dnia [...] października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miejskiej Ś.

Organy podatkowe rozstrzygnęły sprawę bez naruszenia wskazanej w skardze Uchwały Nr [...] Rady Miasta Ś. z dnia [...] października 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miejskiej Ś., bowiem tego przepisu, dotyczącego stawek podatkowych obowiązujących w roku 2010, w sprawie niniejszej nie stosowały.

Z powyższych względów, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.