Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 328/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 70  par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 60 pkt 1, art. 67 ust. 1, art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 29.295 (dwadzieścia dziewięć tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej także: k.p.a.) utrzymało w mocy wydaną wobec "A" sp. z o.o. z siedzibą w Ł. decyzję Dyrektora Miejskiego Zarządu Oświaty w T. z dnia [...] r. nr [...], na mocy której:

1.określono dotację pobraną przez Spółkę w nadmiernej wysokości przez "A" Sp. z o.o. kwocie [...] zł na prowadzenie w 2010 r. jedenastu szkół,

2. określono dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w 2010 r. w wysokości [...] zł,

3.określono do zwrotu dotację w wysokości [...] zł

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia na wstępie przedstawiono zarzuty odwołania, podając, że wskazano w nim na:

I. naruszenie norm prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 86 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 8 i 9 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 138 § 4 k.p.a., art. 24 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.

II. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:

a) przyjęciu przez organ I instancji, że słuchacze nie złożyli oświadczeń woli o powtarzaniu semestru, a nadto, że nie byli lub nadal nie są słuchaczami szkoły i nie składali żadnej rezygnacji pisemnej lub nie informowali szkoły o swojej woli rezygnacji oraz, że takich okoliczności nie potwierdzają zeznania Dyrektora szkoły, protokoły Rad Pedagogicznych, arkusze ocen, w sytuacji gdy organ I instancji nie zapytał słuchaczy czy takie oświadczenia woli składali, jak również czy byli słuchaczami szkoły i czy posiadali status formalno - prawny słuchaczy szkoły;

b) nieuzwględnieniu, że jest to szkoła dla osób dorosłych, które powinny znać swoje prawa i obowiązki wynikające z faktu uczęszczania do szkoły, tym bardziej, że przynajmniej część słuchaczy potwierdziła, że albo była informowana albo sama wiedziała, że powinna uczęszczać na zajęcia oraz nieuzględnienie przez organ I instancji obowiązków szkoły młodzieżowej i szkoły dla dorosłych i przyjęcie takich samych wymagań w zakresie kontrolowania i weryfikacji przyczyn nieobecności na zajęciach;

c) pominięciu okoliczności i niedokonaniu przez organ I instancji ustaleń w zakresie, że słuchacze nie złożyli na piśmie oświadczenia o rezygnacji ze szkoły, nie odebrali dokumentów i nie poinformowali o takim zamiarze szkoły, co jest warunkiem koniecznym dla rozwiązania formalno-prawnego stosunku prawnego łączącego szkołę i słuchaczy, co zaś stanowi o utracie statusu słuchacza,

d) niezbadaniu przez organ I instancji czy Kuratorium Oświaty kwestionowało okoliczność zgodnego z prawem działania Rady Pedagogicznej zarówno na płaszczyźnie opiniodawczej, jak i stanowiącej, a w związku z tym pominięcie przez organ I instancji, iż podstawą do wykreślenia słuchacza z listy jest opinia oraz decyzja właściwych organów szkoły, na podstawie których organ prowadzący dokonuje ustalenia liczby słuchaczy w celu wykazania ich stanów do dotacji,

e) przyjęciu, iż kontrola w 2012 r. dotyczyła części, gdy tymczasem badano wszystkie dokumenty,

f) przyjęciu, iż dotacja nadmierna wynosi [...] zł; gdy tymczasem w poprzedniej decyzji kwota ta była inna, co świadczy o błędzie, a nadto żadne z kwot się nie pokrywają, co świadczy o błędach w ocenie tych samych wydatków i braku ustalenia przez organ jednolitego i tego samego stanowiska co do tych samych okoliczności.

III. naruszenie norm prawa materialnego, t.j. art. 70 §1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 251 ustawy o finansach publicznych, art. 252 ustawy o finansach publicznych;

§ 20 ust. 3 w zw. z § 23 ust 1 w zw. z § 20 ust. 3 i 8 Rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych; art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, art. 4 ustawy o finansach publicznych, art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 236 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, art. 90 ust. 3 d ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 5 ust. 7, art. 252 ustawy o finansach publicznych, art. 90 ust 3 w zw. z § 3 ust. 3 uchwały Rady Miasta Tychy nr 150/XXXI1/711/09; art. 39 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie terytorialnym, naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego.

W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zagadnienie zwrotu dotacji regulują przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 ze zm., dalej także: u.f.p.)

Zgodnie z art. 252 ust. 1 tej ustawy dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust. 3 i 4).

Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 5).

Zgodnie z art. 252 ust. 6 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:

1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;

2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości (ust. 6).

Jednocześnie do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., w tym do kwot dotacji podlegających zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, natomiast decyzję w sprawie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa (art. 67 w związku z art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p.).

Następnie zacytowano art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 109, oz. 1161 ze zm., dalej także: u.s.o.), na mocy którego niepubliczne szkoły podstawowe specjalne i gimnazja specjalne oraz szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych, w tym z oddziałami integracyjnymi, otrzymują dotacje z budżetu powiatu. Zgodnie natomiast z art. 90 ust. 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w roku budżetowym 2010 (do 31 grudnia 2012 r.) dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a (w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki) przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji.

Dotacje te - zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o. - są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.

Tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

W dniu 17 grudnia 2012 r. Rada Miasta Tychy podjęła uchwałę Nr XXV/556/12 w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu miasta dla przedszkoli, szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne na terenie Miasta Tychy oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (publ. w Dz. Urz. Woj. ŚI. z dnia 10 stycznia 2013 r., poz. 385).

Dalej organ odwoławczy wskazał, że - jak wynika z akt sprawy – strona pobrała dotację na prowadzenie [...] szkół wskazanych w osnowie decyzji organu I instancji. Sprawa była już przedmiotem badania przez organ odwoławczy, który na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, iż okoliczności stanu faktycznego przywołane w tezach uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia [...] r. są należycie udokumentowane. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r.

W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Organ ten w tezach uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia na str. 2-7 opisał przebieg postępowania administracyjnego, na str. 7-9 wskazał podstawy prawne oraz sposób ubiegania się organu prowadzącego placówki o dotację w 2010 r. oraz kwoty dotacji, które zostały przekazane na poszczególne szkoły, na str. 9-21 przedstawił stan prawny obowiązujący w 2010 r. wraz orzecznictwem sądów administracyjnych, stanowiące przesłanki ustaleń poczynionych w ramach przedmiotowego postępowania w zakresie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, na str. 21-50 w siedmiu punktach odpowiadających poszczególnym grupom wydatków wykazanych w rozliczeniach pobranej dotacji wyszczególnił wydatki, które uznał za pobrane niezgodnie z celami dotacji wraz z uzasadnieniem faktycznym oraz prawnym.

Wobec powyższego Kolegium uznało, że zarzuty dotyczące elementów decyzji administracyjnej, niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niepełnego zebrania całego materiału dowodowego nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe wnioski w zakresie dowodów uzyskanych z przesłuchania dyrektorów szkół oraz analizy statutów szkół. Przeprowadzenie tych dowodów potwierdziło, iż słuchacze ubiegający się o przyjęcie do szkoły składali przede wszystkim kwestionariusze osobowe stanowiące podstawę ich wpisu na listę słuchaczy, zaś w przypadku powtarzania semestru słuchacz musiał wyrazić swoją wole na piśmie.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że "nie kwestionowano stanowiska strony, iż podania były i nie zakwestionowano jedynie pobrania dotacji na słuchaczy co do których organ prowadzący nie przedłożył dowodów mogących stanowić potwierdzenie woli kształcenia".

Za prawidłowe uznał organ odwoławczy uzasadnienie powodów odrzucenia wniosków dowodowych strony, w tym między innymi wniosku o przesłuchanie słuchaczy szkół na okoliczność udowodnioną już za pomocą innych środków dowodowych. Zdaniem Kolegium dowód z ksiąg słuchaczy na okoliczność ich statusu przeprowadzono prawidłowo, a organ I instancji należycie uzasadnił i wyjaśnił, jakie czynności podjął zgodnie z wytycznymi zawartymi we wcześniejszej decyzji organu odwoławczego.

Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego

niewyłączenia od prowadzenia postępowania osób, które brały udział w kontroli oraz urzędników, przeciwko którym prowadzone jest postępowanie karne.

Dalej organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie strona była wzywana do złożenia dowodów mogących stanowić potwierdzenie woli kształcenia poszczególnych słuchaczy, a jednocześnie prawidłowości wpisu tych osób na listy słuchaczy, jednakże dowodów takich nie przedłożyła. Prawidłowo przyjęto, iż placówki prowadzone przez stronę są szkołami dla dorosłych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki.

Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że niezaprzeczalnie wnioski zawarte w protokole pokontrolnym z 2012 r. dotyczyły badania przebiegu nauczania poszczególnych słuchaczy, a kontrola dotyczyła całości dokumentów niektórych słuchaczy - zatem ten dowód ma istotne znaczenie w sprawie. Ponadto dodatkowe postępowanie dowodowe miało istotny wpływ na ustalenie kwoty dotacji wykorzystanej niegodnie z przeznaczeniem, co zostało szczegółowo wykazane na stronach 40-42 decyzji organu I instancji.

W ocenie Kolegium prawidłowo ustalono liczbę uczniów wpisanych a nie skreślonych z listy słuchaczy (zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego). Skoro strona nie przedłożyła dowodów potwierdzających prawidłowy, zgodny z zapisami statusu szkoły, wpis tych osób, to można było uznać, iż dotacje na te osoby pobrano w nadmiernej wysokości.

Organ odwoławczy wskazał również, iż "w przypadku dotacji, które w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu danej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, termin przedawnienia liczy się do końca roku 2016".

Organ II instancji nie stwierdził naruszenia norm prawnych rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzenia sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Za dotację pobraną w nadmiernej wysokości uznana została bowiem dotacja pobrana na uczniów, co do których strona nie przedłożyła dowodów potwierdzających prawidłowy wpis poszczególnych słuchaczy zgodnie z normami statutu szkoły. W przypadku braku odpowiednich norm w uchwałach rad pedagogicznych dokonano analizy arkuszy ocen poszczególnych słuchaczy, w wyniku których potwierdzono ich promowanie na semestr programowo wyższy.

Za prawidłowe uznał także organ odwoławczy wyjaśnienie w zaskarżonej decyzji podstaw prawnych jej wydania oraz określenie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, jak i dotacji pobranej niezgodnie z przeznaczeniem.

W tabelach zawartych na str. 45-50 zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono przedmiotowe kwoty, określone odrębnie dla każdej ze szkół w poszczególnych miesiącach 2010 r. Powyższe kwoty stanowią dotacje pobrane przez szkoły na realizację celów kształcenia, wychowywania i opieki słuchaczy, którzy uczęszczali na zajęcia szkolne.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko, iż merytorycznymi pracownikami zajmującymi się rozliczaniem dotacji, w tym dotacji z budżetu Miasta T. oraz obsługą dokumentów finansowych świadczących o wykorzystaniu tej dotacji byli pracownicy biura rachunkowego oraz Spółki "B", których koszty działalności uznano za wydatki zgodne z przeznaczeniem. Od kosztów obsługi finansowo - księgowej należało oddzielić obsługę finansowo - księgową i administracyjną spółki jako organu prowadzącego. Za niezgodne z przeznaczeniem zatem należało uznać wydatkowanie dotacji na wynagrodzenia nie tylko pracowników księgowości zatrudnionych w siedzibie spółki, ale i innych pracowników wymienionych na stronie 21 decyzji.

Organ odwoławczy zaaprobował stanowisko organu I instancji, który wskazał, iż u.s.o. nie określa zasadności finansowania ze środków publicznych kosztów pozycjonowania strony internetowej, reklam na okna, montażu bilbordów, zakupu gadżetów reklamowych w postaci kubków, pendrivów z grawerem, czapek, koszulek i smyczy z nadrukiem, które służyły informowaniu o kierunkach naboru, itp.

Jednocześnie zauważono, że w ramach przedmiotowego postępowania organ I instancji orzekał na podstawie dokumentacji finansowej zgromadzonej w toku postępowania, a także na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie kontroli i innych dowodów zebranych w tym postępowaniu. W uzasadnieniu decyzji wskazał i uzasadnił, które wydatki uznał za zgodne z przeznaczeniem, a które za niezgodne z przeznaczeniem, a dokonaną ocenę materiału dowodowego zobrazował w załącznikach do decyzji.

Nie podzielając zarzutów, że w toku postępowania dopuszczono się szeregu naruszeń procedury administracyjnej, jak również przepisów prawa materialnego, Kolegium podkreśliło, że organ I instancji prawidłowo i należycie uzasadnił swoje stanowisko. Zaskarżona decyzja, poza innymi niezbędnymi elementami, zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W załącznikach uzasadnienie faktyczne przedstawione zostało w formie tabelarycznej, co pozwala na przejrzysty zapis wielu informacji, które miały wpływ na ocenę stanu faktycznego.

Organ odwoławczy zaakcentował także, iż podmiot, któremu przyznano dotację winien każdy wydatek powiązać precyzyjnie z celem realizowanego zadania publicznego, a ponadto wydatek ten winien być do tego celu adekwatny (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 425/08, LEX nr 504654). Jednocześnie podkreślił, że sposób wykorzystania dotacji pochodzących ze środków publicznych jest - co wynika z przedstawionych wyżej przepisów - pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zatem zobowiązany do kontrolowania wydatkowania przyznanych dotacji, a dotowany jest zobowiązany do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko i wyłącznie na dotowane zadania, co we właściwy sposób winno też być udokumentowane (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I SA/Op 454/10, LEX nr 749741).

W ocenie organu odwoławczego przedłożone do akt sprawy dokumenty są wiążące dla organów pierwszej i drugiej instancji, a informacje pokontrolne i wyjaśnienia strony złożone w tym zakresie są dokumentami sporządzonymi w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej oraz stronę postępowania i stanowią ważny dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (stan faktyczny realizacji dotacji).

Organ ustalający wysokość dotacji podlegającej zwrotowi, jak i Kolegium mogą weryfikować takie ustalenia, jednakże przy czynnym udziale i współdziałaniu strony postępowania, które nie może polegać jedynie na samym negowaniu stwierdzonych uchybień, a musi być poparte dokumentami pozwalającymi na ich rzetelną ocenę. Na organach prowadzących postępowanie spoczywają bowiem dwa zasadnicze obowiązki: po pierwsze - określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego i po drugie - przeprowadzenia niezbędnych dowodów (z urzędu lub wskazanych przez stronę). Wskazane obowiązki organu administracyjnego nie przeczą tezie, że w tym postępowaniu ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Strona przedmiotowego postępowania winna mieć świadomość, iż dotyczy ono rozliczenia środków publicznych, które winny być wydatkowane racjonalnie, zgodnie z zasadą należytej staranności oraz normami wynikającymi z zasad, na jakich dotacja została przyznana.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentujący skarżącą Spółkę adwokat wniósł o:

1. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,

2. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie,

3. na podstawie art. 156 § 4 k.p.a. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie,

4. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

5. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. Naruszenie norm prawa proceduralnego:

a) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez:

- brak prawidłowej podstawy prawnej petitum decyzji i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego,

- brak odniesienia się do argumentacji faktycznej i prawnej podnoszonej przez Spółkę w toku postępowania,

- brak podania w petitum decyzji pełnej podstawy prawnej decyzji, co uniemożliwia ustosunkowanie się w zakresie prawa materialnego,

- nieuzasadnienie dlaczego na I semestrze słuchacz mógł mieć frekwencję "0", zaś w przypadku powtarzania semestru, już nie,

- niewskazanie prawidłowo, jaka kwota jest ostatecznie do zwrotu,

b) art. 7 art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 86 k.p.a. w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego wynikające z nieuwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy i pomimo, że do wyjaśnienia pozostały okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia; w szczególności poprzez:

- nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań świadków - słuchaczy szkół "A", zaświadczeń wydawanych słuchaczom,

- nieuwzględnienie dowodów złożonych przez stronę w toku postępowania dwuinstancyjnego, a w konsekwencji wydanie decyzji bez ich uwzględnienia, co ma istotny wpływ na naruszenie prawa strony do obrony swoich praw,

- pominięcie w części zeznań dyrektorów szkół, z których wynika, iż podania o powtarzanie semestru były, zaś w przypadku braku pełnej pamięci co do okoliczności powinny zostać przesłuchane inne osoby, jak m.in. E. R., która na bieżąco jako rezydent sieci szkół "A" taką wiedzę posiadała,

- niewyjaśnienie przyczyn zmiany stanowiska co do tego, że wcześniejsza kontrola dotyczyła całości szkół "A", zaś obecnie organ stwierdza, że części, choć brak, dowodów to potwierdzających,

- nieprzeprowadzenie dowodów z zaświadczeń, rejestrów szkół "A" na okoliczność statusu słuchaczy, etc.,

c) art. 8 i 9 k.p.a. - poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do obywateli oraz świadomość prawną, poprzez przyjęcie, że w stosunku do tych samych słuchaczy możliwa jest zerowa frekwencja, przy czym jeżeli to jest pierwszy semestr tego słuchacza to jest on faktycznym lub rzeczywistym słuchaczem, zaś gdy jest powtarzającym to, zdaniem organu, nie jest już rzeczywistym słuchaczem,

d) art.75 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ I instancji zasady, iż w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje tzw. hierarchia wartości dowodów i wybranie jednych dowodów, nie przeprowadzenie innych, w szczególności w kontekście nie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania słuchaczy, na okoliczności powtarzania semestru, woli bycia słuchaczem, etc., a w konsekwencji naruszenie:

e) art.80 k.p.a. - poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, która oparta została na niekompletnym materiale dowodowym i częściowo błędnej ocenie zebranego materiału,

f) art.8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania

obywateli do organów państwa i wydanie decyzji sprzecznej z dokonywanymi przez organ ustaleniami kontroli oraz z wcześniejszymi stanowiskami w zakresie możliwości dokonywania wydatków, w szczególności w zakresie wniosków kontroli z 2012 r. za 2010 r., tj. za ten sam okres w stosunku do tych samych szkół, którą to kontrolą zostali objęci ci sami słuchacze szkół,

g) art.138 § 4 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia okoliczności, które to organ I instancji był zobowiązany ustalić na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.,

h) art.30 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej pomimo faktu, że strona będąca spółką z ograniczoną odpowiedzialnością nie posiadała zarządu, a zatem była pozbawiona działania w postępowaniu przez swoich przedstawicieli.

II. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:

a) przyjęciu przez organy obu instancji, że słuchacze, nie złożyli oświadczeń woli

o powtarzaniu semestru, a nadto, że nie byli lub nie są nadal słuchaczami szkoły i nie składali żadnej rezygnacji pisemnej lub nie informowali szkoły o swojej woli rezygnacji, oraz, że takiej okoliczności nie potwierdzają zeznania Dyrektora szkoły, protokoły Rad Pedagogicznych, arkusze ocen, w sytuacji, gdy organy w sprawie nie przeprowadziły dowodu z przesłuchania tych osób i nie zapytano tych słuchaczy czy takie oświadczenia woli składali,

b) nieuwzględnienie, że są to szkoły dla osób dorosłych, które powinny znać swoje prawa i obowiązki wynikające z faktu uczęszczania do szkoły, tym bardziej, że przynajmniej część słuchaczy potwierdziła, że albo była informowana albo sami wiedzieli, że powinni uczęszczać na zajęcia oraz nieuwzględnienie przez organ I instancji obowiązków szkoły młodzieżowej i szkoły dla dorosłych i przyjęcie, że są to takie same wymagania w zakresie kontrolowania i weryfikowania przyczyn nieobecności na zajęciach,

c) pominięcie okoliczności, że słuchacze nie złożyli na piśmie oświadczenia o rezygnacji ze szkoły, nie odebrali dokumentów i nie poinformowali o takim zamiarze szkoły, co jest warunkiem koniecznym dla rozwiązania formalno - prawnego, stosunku prawnego łączącego szkołę a słuchaczy, co zaś stanowi o utracie statusu

słuchacza,

d) niezbadanie czy Kuratorium Oświaty kwestionowało okoliczność zgodnego z prawem działania Rady Pedagogicznej zarówno na płaszczyźnie opiniodawczej, jak i stanowiącej, a w związku z tym pominięcie, iż podstawą do wykreślenia słuchacza z listy jest opinia oraz decyzja właściwych organów szkoły, na podstawie których organ prowadzący dokonuje ustalenia liczby słuchaczy w celu wykazania ich stanów do dotacji.

III. Naruszenie norm prawa materialnego:

1. art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) w zw. z 251 u.f.p. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia następuje od końca roku następnego po roku w którym dotacja została przyznana na podstawie przepisu art. 251 ustawy o finansach publicznych, który przewiduje termin zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego, w sytuacji gdy niniejsze postępowanie nie dotyczy zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku 2010 r., a dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, co przesądza o tym, że rozpoczęcie biegu 5 letniego terminu przedawnienia powinno nastąpić od końca 2010 r.

2. art.70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji po upływie terminu przedawnienia,

3. art. 252 u.f.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz nadmiernie, w szczególności poprzez: - przyjęcie, iż rzeczywistym słuchaczem nie jest osoba, która nie uczęszczała na zajęcia,

w sytuacji, gdy takie przesłanki nie wynikają z norm prawa, co implikuje skutek niemożności uznania, iż dotacja nie jest pobrana nadmiernie bądź nienależnie,

4. § 20 ust 3 w zw. z § 23 ust 1 w zw. z § 20 ust 3 i 8 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania

i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (w wersji obowiązującej do dnia 1 września 2010 r.) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że brak określenia imiennie każdego słuchacza w uchwale rady pedagogicznej oraz wpisu w arkuszach ocen jako otrzymującego promocję na semestr programowo wyższy oraz brak obecności na zajęciach przesądza o fakcie, że nie można uznać danej osoby za "rzeczywistego słuchacza" w sytuacji gdy słuchacz, który nie zdał egzaminu klasyfikacyjnego, nie otrzymuje promocji i powtarza semestr.,

5. art. 90 ust. 4 u.s.o. poprzez przeprowadzenie postępowania kontrolnego w oparciu o zarządzenia Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., jak również nr [...] z dnia [...] r. (str. 4 decyzji), których bezpośrednim adresatem nie może być skarżąca,

6. art. 4 u.f.p. w zw. z załącznikiem nr 4 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych poprzez odmowę jego zastosowania polegającą na zakwestionowanie sfinansowania z dotacji wydatków będących wydatkami bieżącymi szkół prowadzonych przez skarżącą,

7. art. 90 ust. 3d u.s.o. w zw. z art. 236 ust. 2 i 3 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż dotacja otrzymana przez szkoły "A" w T. wykorzystana została niezgodnie z przeznaczeniem i podlega zwrotowi,

8. art. 90 ust. 3d u.s.o. w zw. z art. 5 ust. 7 u.s.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na kwestionowaniu wydatków bieżących skarżącej poniesionych na szkołę, o których mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o. , jako niemożliwych do rozliczenia z dotacji na prowadzone Szkoły, tj. niezgodnie z przeznaczeniem,

9. art. 252 u.f.p., § 20 ust. 8 w zw. z § 20 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. "w sprawie warunków i sposobu oceniania klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzenia sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych" (Dz. U. z 2007 roku Nr 83 poz. 562 z późń. zm.) w zakresie, w jakim zanegowano możliwość powtarzania semestru przez osoby o nikłej bądź zerowej frekwencji lub osób nieklasyfikowanych w sytuacji, gdy ta norma prawna nie zawiera żadnej z powyższych okoliczności, a będących jej przesłankami, a zatem stanowiących warunek sine qua non możliwości powtarzania semestru, co na płaszczyźnie ontologicznej tejże normy prawnej nie stanowi jej immanentnej cechy, a nadto wykładania organów obu instancji pozostaje w wewnętrznej sprzeczności z wnioskowaniami tegoż, z uwagi na przyjęcie stanowiska, iż słuchacze I semestrów choć z zerową bądź nikłą frekwencją są faktycznymi słuchaczami oraz, że faktycznymi słuchaczami z zerową bądź nikłą frekwencją mogą być osoby, które złożyły podania o powtarzanie semestru, co też oznacza, iż organy obu instancji prawidłowo zastosowały powyższą normę prawną w stosunku do osób przyjętych na I semestr, zaś nieprawidłowo w stosunku do słuchaczy powtarzających,

- przyjęcie wprost, iż słuchaczem jest osoba uczęszczająca co nie znajduje potwierdzenia w powyższej normie prawnej,

a) art. 90 ust. 3 w zw. z § 3 ust. 3 uchwały Rady Miasta Tychy nr 150/XXXII/711/09 u.s.o. przez organ I instancji poprzez: przyjęcie, że dotacja przyznawana jest na rzeczywistego ucznia lub wychowanka, gdy z treści ww. nomy wynika, iż dotacja przysługiwała na aktualną liczbę uczniów i wychowanków i przyjęcie, że osoby zakwestionowane do podania ich jako tych, na których przysługuje dotacja, nie byli słuchaczami przedmiotowej szkoły,

- przyjęcie, iż słuchacz faktyczny to słuchacz uczęszczający, przy czym § 3 odwołuje się do "rzeczywistej liczby słuchaczy", zaś "aktualny" należy rozumieć nie w sensie uczęszczający, tylko, zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o., jako osobę, która posiada formalno - prawny status słuchacza, w przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia ustawy przez akt prawa miejscowego, który zgodnie z Konstytucją RP, jest w hierarchii norm prawnych aktem niższego rzędu w odniesieniu do ustawy, zaś w przypadku kolizji stosuje się prawo wyższego rzędu, bowiem lex superior derogat legi inferiori, co zaś implikuje wnioskowanie, że w takim przypadku, nie można stosować prawa miejscowego, skoro jest sprzeczny z ustawą, tym bardziej, iż w zakresie delegacji ustawowej rozliczania i kontroli dotacji nie może być żadnych uszczegółowień w zakresie przesłanek na kogo dotacja przysługuje, delegacja ustawowa nie może upoważniać i nie upoważnia organów j.s.t. do modyfikacji treści normy ustawowej; konieczne jest zastosowanie kolizyjnych reguł interpretacyjnych,

b) naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, poprzez zachowania organu doprowadzające do sytuacji, w której adresat normy prawnej nie zna granic tejże dopuszczalnej ingerencji organu przy jednoczesnym braku precyzyjnego określenia praw i obowiązków adresata normy, co doprowadza do sytuacji, w której:

- organ analogiczne stany faktyczne rozpatruje inaczej bądź w jednej lub różnych kontrolach, (vide: kontrola z 2012 r. i 2013 r. przy analogicznym stanie faktycznym),

- organ odmawia realizacji wniosków dowodowych powołując się braki finansowe, co nie stanowi zarówno przesłanek z kodeksu postępowania administracyjnego, jak również Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem strona nie wie, jaki jest budżet Gminy, jaka jest granica środków finansowych, które uniemożliwiają prowadzenie postępowania dowodowego, czy jest granica tych środków, gdzie ona się znajduje, dlaczego strona wcześniej nie wiedziała, że są takie zasady i gdzie one się znajdują.

W skardze zawarto wniosek dowodowy o:

a) dopuszczenie dowodu z przesłuchania rezydenta sieci szkół "A" E. R., jak i dyrektorów szkół "A" na okoliczność, iż kontrola z 2012 r. dotyczyła całości szkół i nie była wyrywkowa,

b) przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę w toku postępowania a pominiętych przez organy obu instancji dokumentacji złożonej przed organem drugiej instancji .

c) opinii prawnych sporządzonych przez prof. W. M.

W uzasadnieniu zarzutu przedawnienia pełnomocnik skarżącej zacytował art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 67 w związku z art. 60 pkt 1 u.f.p. Przywołano także wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1860/11, w którym wskazano na 5–letni wymóg przechowywania dokumentów związanych z wydatkowaniem dotacji oświatowych przez beneficjentów dotacji. Jednocześnie wskazano, że w niniejszej sprawie nie nastąpiły żadne zdarzenia zawieszające lub przerywające bieg tego terminu, o których mowa w art. 70 § 2-3, 4 i 6 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie zanegowano dopuszczalność powoływania się przez organy na treść art. 251 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym części niewykorzystanej do końca roku budżetowego dotacji podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki do dnia 31 stycznia następnego roku i podniesiono, że niniejsze postępowanie nie dotyczy zwrotu niewykorzystanej dotacji, a dotacji rzekomo pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Początek biegu terminu przedawnienia należy zatem liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja została przyznana oraz wydatkowana, w konsekwencji czego termin przedawnienia roszczenia w tym przedmiocie upłynął z końcem 2015 r.

Niezależnie od powyższych rozważań, wskazano, że decyzja organu II instancji została doręczona skarżącej w dnia 4 stycznia 2017 r., a więc po zakończeniu kolejnego roku kalendarzowego. Dalej pełnomocnik strony przywołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/GI 452/16, zgodnie z którym tylko doręczona decyzja może rodzić skutki prawne zarówno dla strony, jak i organu, a to oznacza, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego doręczona po upływie terminu przedawnienia narusza art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, gdyż dotyczy zobowiązania, które wygasło na skutek upływu terminu przedawnienia, a więc zobowiązania nieistniejącego. W świetle regulacji Rozdziału 5 i przepisu art. 212 O.p. nie można bowiem zaakceptować poglądu, że organ podatkowy i strona związane są wydaną, a nie doręczoną decyzją. Taka wykładnia ww. przepisów stoi w wyraźnej i jednoznacznej opozycji zarówno do treści art. 212 O.p., jak i przepisów Rozdziału 5 tej ustawy. Przede wszystkim zaś taka interpretacja pozostaje w sprzeczności z zasadą oficjalności i w efekcie działa na niekorzyść podatnika. Teoretycznie bowiem możliwa jest sytuacja, że zostanie wydana decyzja, która z różnych przyczyn - nie zostanie wyekspediowana do podatnika i/bądź nie zostanie mu doręczona. Data wydania decyzji informuje, iż w dniu tym sporządzona została decyzja, a zatem wyrażony został akt woli organu podatkowego w indywidualnej sprawie podatkowej. Data wydania decyzji wskazuje także na nader istotny element w sprawowaniu orzecznictwa, gdyż pozwala ustalić, w jakim stanie prawnym i faktycznym zapadło rozstrzygnięcie w sprawie. Data wydania decyzji nie jest jednak równoznaczna z datą, od której organ i strony będą związani decyzją. Związanie bowiem organu podatkowego własną decyzją wywołuje skutki prawne dopiero w chwili wprowadzenia jej do obrotu prawnego, tzn. z chwilą doręczenia decyzji stronie. We wspomnianym orzeczeniu zacytowano także wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 702/11 oraz z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt I FSK 132/05, natomiast strona skarżąca dodatkowo przywołała także wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2164/11. Na poparcie zarzutu przedawnienia załączono do skargi (objętą wnioskiem dowodowym) opinię prawną w sprawie terminu przedawnienia zwrotu dotacji oświatowej sporządzoną przez radcę prawnego prof. dr hab. W.M.

Dalej podniesiono, że decyzja organu odwoławczego została wydana w okresie, w którym spółka nie posiadała żadnego organu uprawnionego do jej reprezentacji ze względu na brak zarządu, co skutkuje nieważnością tej decyzji (pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Lublinie z dnia 9 grudnia 1993 r., sygn. akt SA/Lu 688/93). Autor skargi nadmienił, że złożono wniosek o zawieszenie postępowania ze względu na to, że skarżąca nie posiadała zarządu. Organ odwoławczy nie uwzględnił jednakże tego żądania i wydał decyzję wobec Spółki, która była pozbawiona możliwości działania w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie posiadała organów uprawnionych do jej reprezentacji.

Obszerne uzasadnienie pozostałych zarzutów skargi zawarto na str. 14 do 41 skargi.

W konkluzji pełnomocnik skarżącej wskazał, że zdaniem strony skarżącej, na podstawie obowiązujących przepisów prawa stwierdzić należy, że:

a) w stosunku do wszystkich słuchaczy szkoły dokumentacja prowadzona jest w sposób prawidłowy i rzetelny. Szkoła prowadzi:

- dzienniki lekcyjne (z bieżącymi zapisami i listą nazwisk),

- księgę słuchaczy (prowadzoną na bieżąco),

- arkusze ocen dla każdego słuchacza,

- protokoły z posiedzeń Rad Pedagogicznych.

Ponadto szkoła przez cały okres nauki w szkole przechowuje oryginały świadectw słuchaczy, nie ma zatem podstaw do kwestionowania, że osoby wykazane do dotacji nie spełniają warunków formalnych bycia słuchaczem szkoły.

b) słuchacz przestaje być słuchaczem, gdy ustaje stosunek prawny łączący go ze szkołą. Ustanie tego stosunku ma sformalizowany charakter, to znaczy następuje w przypadku ukończenia szkoły, złożenia rezygnacji w ściśle określonej formie tzn. na piśmie pod rygorem nieważności bądź skreślenia na zasadach określonych w statucie. Skreślenie następuje decyzją dyrektora po uprzednim podjęciu stosownej uchwały przez Radę Pedagogiczną.

c) kwestia klasyfikacji/uczęszczania w ogóle nie ma wpływu na prawo do powtarzania semestru, podobnie jak poziom frekwencji danego słuchacza. Nie są to bowiem okoliczności, które stanowią przesłanki prawa do powtarzania semestru w ówcześnie obowiązującej (do września 2010 r.) regulacji, zaś później słuchacze zostali skreśleni na koniec semestru,

d) natomiast w zakresie prawa procesowego, w tym oceny materiału dowodowego oraz ustaleń faktycznych, należy wskazać, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie niekonsekwentnie i wybiórczo.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia wskazał, że w ocenie organu odwoławczego w przypadku dotacji, które w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu danej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku termin przedawnienia liczy się dla dotacji udzielonych w 2010 r. od końca 2011 r. i biegnie on do końca 2016 r., co potwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2615/10. Organ odwoławczy zaznaczył także, iż decyzja organu

I instancji stała się ostateczna w 2016 r., a jej doręczenie nastąpiło zgodnie z k.p.a.

Na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz zawartą w niej argumentację i złożył do akt potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię pisma przesłanego przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Centrum Oświaty w T., w którym informuje się skarżącą, że "wierzytelność z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez "A" sp. z o.o. na prowadzenie szkół działających na terenie miasta T. w roku 2010 określonej w decyzji SKO w K. z dnia [...] r. nr [...] uległa przedawnieniu z dniem [...] r.". W toku rozprawy skład orzekający postanowił, z uwagi na treść art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie uwzględnić zawartych w skardze wniosków dowodowych.

Przedstawiciel organu odwoławczego, prawidłowo zawiadomionego o terminie posiedzenia nie był obecny na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej P.p.s.a.) podlegała decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, którą, w odniesieniu do dotacji otrzymanej przez skarżącą na prowadzenie [...] szkół na terenie T., określono dotację pobraną w nadmiernej wysokości oraz dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem oraz określono dotację do zwrotu.

Kontrolę tą rozpocząć należy od wskazania, że w niniejszej sprawie strona już w odwołaniu wskazywała na naruszenie zacytowanego wyżej art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, podnosząc w szczególności, że rozpoczęcie biegu 5-letniego terminu określonego w tym przepisie nastąpiło, wbrew twierdzeniom organu I instancji od końca roku 2010 r., gdyż niniejsze postępowanie nie dotyczy dotacji niewykorzystanej do końca 2010 r., ale dotacji pobranej w tym roku w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Zarzut ten rozwinięto w odwołaniu, a nadto załączono do akt opinię w tym przedmiocie sporządzoną na zlecenie strony przez prof. dr hab. A. J., której autor w obszernej argumentacji wykazywał, że modyfikacje w stosowaniu na potrzeby ustawy o finansach publicznych art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazują przyjęcie, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji oświatowej rozpoczyna się z końcem roku kalendarzowego, w którym dotacja została udzielona, gdyż w tym roku zaktualizować może się zdarzenie, z którym ustawa wiąże obowiązek zwrotu dotacji.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ograniczył się jednak wyłącznie do stwierdzenia, że "w przypadku dotacji, które w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu danej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, termin przedawnienia liczy się do końca roku 2016" (str. 4 zaskarżonej decyzji).

Z kolei organ I instancji, odnosząc się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. do wniosku o umorzenie postępowania ze względu na przedawnienie należności także wskazał, że "w przypadku dotacji, które zgodnie z art. 251 u.f.p. w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, termin upływu przedawnienia liczy się od końca tego roku. Tak więc pięcioletni termin upływu przedawnienia w przypadku dotacji udzielonych w roku 2010 liczy się od końca roku 2011." Na poparcie tego stanowiska przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2615/10 dotyczący dotacji udzielonych w 2004 r., w którym przyjęto, że termin przedawnienia liczony zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zaczął swój bieg od końca roku 2005 r. Jednocześnie organ I instancji zauważył, że stanowisko to potwierdził NSA w wyroku z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2057/11 oddalając skargę kasacyjną od wspomnianego orzeczenia WSA w Warszawie (str. 6-7 uzasadnienia decyzji organu I instancji). Zauważenia w tym miejscu wymaga, że we wspomnianym orzeczeniu NSA nie rozpatrywał w ogóle kwestii przedawnienia.

Odnosząc się zatem do najdalej sięgającego zarzutu skargi dotyczącego przedawnienia wskazać należy, że materialną podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 ze zm., dalej także: u.f.p.)

Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1. Stosownie zaś do ust. 5, zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadku, o którym mowa w wyżej wskazanym przepisie, stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 u.f.p.). Decyzje zaś w sprawie zwrotu takich dotacji wydaje stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa.

W przypadku zatem gdy beneficjent dobrowolnie nie zwróci dotacji (wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, bądź pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości) organ podatkowy ma obowiązek wydać decyzję, w której określi obowiązki beneficjenta.

Z powyższego wynika, że obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w przywołanym art. 252 u.f.p. wynika z mocy prawa (ex lege).

Skoro zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa, to decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, co zgodnie wskazuje się w judykaturze i orzecznictwie (por. L. Lipiec-Warzecha Komentarz do art. 169 ustawy o finansach publicznych, Wyd. ABC 2011 r. oraz m.in. wyroki NSA: z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II GSK 916/13 i z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2190/14, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2240/13, WSA w Gdańsku z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 264/17, WSA w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 104/16, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl),

Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p., środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności wymienione dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym m. in. kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie.

Stosownie natomiast do postanowień art. 67 powołanej ustawy do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

Na mocy art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Uwzględniając powyższe regulacje wojewódzkie sądy administracyjne przyjmują, że skoro obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem powstał z mocy prawa, tj. w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, to organy władne były wydać w tym przedmiocie decyzję określającą, o której mowa w art. 252 u.f.p. w terminie 5 lat od końca roku, w którym beneficjent otrzymał dotację (przykładowo, gdy otrzymanie dotacji i wykorzystanie jej niezgodnie z przeznaczeniem dotyczy np. 2011 r., to wspomniany pięcioletni upływa z końcem 2016 r.).

Stanowisko takie wyrażono m.in. w nieprawomocnych wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 264/17, a także WSA w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 104/16.

Pogląd ten zyskał jednakże aprobatę NSA w niedawnym wyroku z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 4503/16. Dotyczy on wprawdzie regulacji zawartej w art. 207 ust. 1 u.f.p., na mocy której, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10 powołanego artykułu, a należy go odnieść także do stanu prawnego niniejszej sprawy.

W kontekście tego uregulowania NSA stwierdził, że środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, bądź pobrane nienależnie lub w nienależnej wysokości, są środkami nienależnymi już z chwilą ich przekazania beneficjentowi, nie zaś z upływem 14 dni od wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Decyzja taka ma więc charakter deklaratoryjny, gdyż obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa.

Uwzględniając zatem zamieszczone w art. 67 u.f.p odesłanie, z którego wynika, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 tej ustawy nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej NSA stwierdził jednoznacznie, że skoro decyzję o zwrocie można wydać w terminie określonym w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, to w odniesieniu do dotacji przekazanej beneficjentowi w dniu [...] r., decyzja o zwrocie mogła zostać wydana najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. Jednocześnie sąd II instancji (uchylając zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej zobowiązania beneficjenta do zwrotu środków przekazanych w dniu [...] r. wraz z odsetkami i oddalając skargę w zakresie środków przekazanych beneficjentowi w dniu [...] r.) zauważył, że nie ma znaczenia, iż przed upływem terminu przedawnienia została wydana decyzja pierwszej instancji ([...] r.), gdyż postępowanie organu odwoławczego, którego celem jest również wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie (podobnie jak postępowanie organu pierwszej instancji), z uwagi na zaistniałą bezprzedmiotowość postępowania spowodowaną przedawnieniem zobowiązania - powinno w takiej sytuacji zostać umorzone (art. 208 § 1 O.p.).

Uwzględniając powyższe stanowisko NSA wskazać należy, że dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem są niewątpliwie środkami nienależnymi już z chwilą ich przekazania beneficjentowi, skoro zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. odsetki od tej kategorii dotacji nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji. Wspomniane pojęcie przekazania dotacji jest immanentnie związane z treścią art. 90 ust. 3c u.s.o. zgodnie z którym dotacje, o których mowa, są przekazywane na rachunek bankowy szkoły w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że część za grudzień jest przekazywana w terminie do dnia 15 grudnia. Użyty w art. 90 ust. 3c u.s.o. zwrot "dotacje (...) są przekazywane (...) w 12 częściach" precyzuje pojęcie "przekazania dotacji" zawarte w art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. W konsekwencji skoro dotacje są przekazywane w 12 miesięcznych częściach, to odsetki o których mowa, należą się od przekazania poszczególnych części dotacji. Tak bowiem należy rozmieć pojęcie "przekazania dotacji" zawarte w art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. przy uwzględnieniu - w ramach wykładni systemowej - art. 90 ust. 3c u.s.o. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1452/16),

Regulacja zawarta art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p. stanowi natomiast, że odsetki od dotacji pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2, tj. od dnia stwierdzenia pobrania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W orzecznictwie różnie określa się ten termin, przyjmując przykładowo że może to być data doręczenia decyzji organu odwoławczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 756/13, LEX nr 1434931), rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2008 r., sygn.. akt V SA/Wa 544/08), zakończenie kontroli (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1038/16),

Zważyć jednak należy, że ustanowienie przedawnienia wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego, o której mowa w art. 2 Konstytucji i jest przejawem zasady bezpieczeństwa prawnego. (...) Jednym z przejawów bezpieczeństwa prawnego jest stabilizacja sytuacji prawnej jednostki, przekładająca się w efekcie na stabilizację sytuacji stosunków społecznych. Z art. 2 Konstytucji wynika tym samym obowiązek ustawodawcy ukształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu – wraz z upływem czasu – stanu niepewności (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt P 41/10 pkt 3.3, LEX nr 1166849).

Z taką funkcją instytucji przedawnienia nie koreluje jednak wskazany powyżej wariant interpretacyjny, uzależniający rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia wyłącznie od zdarzenia przyszłego i niepewnego, jakim jest stwierdzenie przez wierzyciela faktu nienależnego pobrania dotacji. Doprowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której mająca w założeniu działać na korzyść dłużnika instytucja przedawnienia znajdowałaby zastosowanie w terminie, którego bieg rozpoczyna określone działanie wierzyciela (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 893/16).

Skoro dotacje oświatowe (w niniejszej sprawie uzyskane na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w roku 2010) przysługują na "każdego ucznia", to trudno przyjąć, że dotacja otrzymana na osobę, która w danym miesiącu nie posiadała statusu ucznia (słuchacza) nie jest dotacją nienależnie pobraną już w dacie jej przekazania beneficjentowi. W świetle regulacji zawartych w ustawie o finansach publicznych, wyróżniających precyzyjnie dotacje pobrane nienależnie, pobrane w nadmiernej wysokości, dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz dotacje nienależnie udzielone i dotacje niewykorzystane do końca roku budżetowego, bezpodstawne byłoby założenie, że wartość dotacji uznanych przez organ za wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem staje się w istocie kwotą dotacji niewykorzystanej w odpowiednim okresie.

Jak więc wykazano zagadnienie przedawnienia należności, których dotyczy niniejsza sprawa jest zagadnieniem złożonym i niewątpliwie kluczowym dla oceny legalności kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia.

Tymczasem, jak już wytknięto to organowi odwoławczemu, mimo obszernej argumentacji strony skarżącej w tej materii, kwestię tę organ odwoławczy omówił jednym zdaniem, cytując przepis nie przystający do stanu faktycznego sprawy, odnoszący się do terminu zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego (art. 251 u.f.p.). Odpowiadając na skargę, w której podniesiono i obszernie umotywowano ten zarzut, załączając opinię prawną, organ ten poprzestał na dotychczasowym lapidarnie wyrażonym stanowisku, powołując się na regulację, która nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Dodatkowo zaznaczył tylko, iż decyzja organu I instancji stała się ostateczna w 2016 r., a jej doręczenie nastąpiło zgodnie z k.p.a., pomijając jakiekolwiek rozważania dotyczące skutków wydania decyzji drugoinstancyjnej przed końcem 2016 r., ale doręczenia jej po 31 grudnia 2016 r. (4 stycznia 2017 r.), tj. po terminie uznawanym przez organy za termin przedawnienia. Podobnie lakoniczny był w zakresie przedawnienia organ I instancji.

Zważyć w tym miejscu należy, że na gruncie stosowanej odpowiednio do omawianych w niniejszej sprawie należności Ordynacji podatkowej ugruntował się pogląd, że dla ustalenia, czy skutek decyzji w postaci określenia zobowiązania podatkowego (a więc decyzji deklaratoryjnych) nastąpił przed upływem terminu przedawnienia, istotna jest data doręczenia decyzji organu odwoławczego, a nie data jej wydania (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2466/14, z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 333/14, z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1214/14, z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1683/14).

W niniejszej sprawie decyzję organu odwoławczego doręczono stronie w dniu 4 stycznia 2017 r., a więc po upływie terminu uznawanego przez organy za termin przedawnienia.

W tym stanie rzeczy wskazać należy (za wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 382/17, LEX nr 2357113), że zgodnie z art.107 § 3 k.p.a. integralną częścią każdej decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl powyższego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Zasada ta nie jest zrealizowana zarówno wówczas, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, jak też, gdy nie ustali i nie odniesie się do wszystkich faktów istotnych dla danej sprawy.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II OSK 110/15 motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji.

W przypadku decyzji odwoławczej naruszenie art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. zaistnieje także wtedy, gdy organ nie dokona oceny w kontekście okoliczności i argumentów wskazanych w odwołaniu.

Organ odwoławczy, orzekający na niekorzyść strony, zobowiązany jest do sporządzenia uzasadnienia w sposób wyjątkowo staranny, tak aby strona miała pełną wiedzę co do przesłanek zastosowania określonych w rozstrzygnięciu przepisów. Uzasadnienie, które pomija zasadnicze przepisy stanowiące podstawę prawną decyzji w ten sposób, że nie podaje ich wykładni i nie wyjaśnia powiązania tych norm z pozostałymi powołanymi w decyzji oraz nie rozprawia się z zasadniczymi dla wyniku sprawy argumentami strony jest uzasadnieniem wadliwym, naruszającym zarówno art. 107 § 3 k.p.a., jak też art. 11 tej ustawy. (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II GSK 346/15).

Także w doktrynie przyjmuje się, że uzasadnienie decyzji w przewidzianym art. 107 § 3 k.p.a. kształcie stanowi jedną z podstawowych gwarancji procesowych, której zadośćuczynienie przez organ umożliwia przeprowadzenie pełnej kontroli rozstrzygnięcia (zob. Z. Kmieciak, Postępowanie administracyjne w świetle standardów europejskich, Dom Wydawniczy ABC, 1997, str. 187 - 188).

Nie ulega wątpliwości, że ze względu na czasokres, w którym wydano zaskarżoną decyzję organ zobowiązany był sam z siebie zawrzeć w niej wyczerpujący wywód, w którym wykazano by, że termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nie upłynął. Z obowiązku tego nie wywiązał się i to pomimo tego, że strona sformułowała obszerne zarzuty w tym zakresie, a organ I instancji także kwestii tej należycie nie rozważył.

Wytknąć także należy organowi odwoławczemu, że nie rozważył w ogóle kwestii czy skarżąca spółka z o.o. w czasie postępowania odwoławczego posiadała organ do reprezentacji. W aktach sprawą znajduje się uchwały z różnych dat dotyczące składu zarządu skarżącej Spółki oraz kserokopie wniosków złożonych do Sądu Rejonowego w Ł., [...] Wydział Krajowego Rejestru Sądowego, dotyczące zmiany danych. Kwestia ta wymagała niewątpliwie wyjaśnienia, zważywszy, że sam wpis nie decyduje, czy ktoś jest czy nie jest członkiem zarząd, bowiem status prawny członka zarządu spółki określają umowa spółki i przepisy art. 201-211 k.s.h. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lipca 2005 r., V CK 839/04 (LEX nr 536022) oraz z dnia 4 września 2012 r., I UK 137/12 (LEX nr 1274954) stwierdził, że z mocy art. 201 § 4 k.s.h. członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników. Oznacza to, że takie powołanie jest skuteczne w stosunkach wewnętrznych spółki, a wpis zmian w składzie osobowym zarządu w rejestrze sądowym ma tylko charakter deklaratoryjny. Domniemywa się, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jest prawdziwy, lecz jest to domniemanie wzruszalne. Ustanowione jest ono dla ochrony osób trzecich (kontrahentów spółki). Istotne znaczenie dla reprezentacji spółki ma zatem uzyskanie statusu członka zarządu zgodnie z regulacją zawartą w umowie spółki oraz przepisami art. 201-211 k.s.h. (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2008 r., I OSK 333/08, LEX nr 516805). Organ pominął jednak tę kwestię, a także nie ustosunkował się w ogóle do tego zarzutu skargi.

Z powyższych względów decyzja organu odwoławczego podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. z uwagi na istotne braki uzasadnienia decyzji w zakresie przedawnienia i organu reprezentującego skarżącą.

Sąd orzekający biorąc pod uwagę możliwość zaistnienia zdarzeń powodujących zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia żądania zwrotu dotacji, których organ być może dotychczas nie przedstawił, odwołując się jedynie do regulacji dotyczącej terminu zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego poprzestał na uchyleniu decyzji organu odwoławczego, uznając odniesienie się do zarzutów merytorycznych skargi za przedwczesne.

W postępowaniu ponownym organ będzie związany zaprezentowaną przez Sąd wykładnią przepisów prawa, stosownie do art. 153 P.p.s.a. Po zweryfikowaniu kwestii ewentualnego zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia

(art. 70 § 2 O.p. i nast.) rozstrzygnie możliwość merytorycznego orzekania

w niniejszej sprawie, a uznając, że jest ono dopuszczalne zadba o szczegółowe umotywowanie, że żądanie zwrotu dotacji nie uległo przedawnieniu

i udokumentowanie w aktach sprawy wszystkich okoliczności stanowiących podstawę tej konstatacji. Będzie miał także na uwadze konieczność jednoznacznego ustalenia i udokumentowania kwestii związanych z organem uprawnionym do reprezentowania skarżącej spółki z o.o.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi ([...] zł), koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł określone w § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).