Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 250/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48  ust. 1 i  ust. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi E. S.-P., A. P. i D. P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez skarżących E. S. – P., A. P. i D. P. jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...] w sprawie nakazania rozbiórki części budynku pomieszczenia gospodarczego przylegającego do ściany istniejącego garażu na działce o numerze ewidencyjnym A, z karty mapy [...], obręb [...], przy ulicy [...] w O., przez rozebranie ściany podłużnej od strony sąsiedniej działki o długości 6,57 m i wysokości 2,60 m, ścian poprzecznych o długości 51 cm od strony północno-wschodniej i długości 2,74 m od strony południowo-zachodniej oraz rozebranie dachu drewnianego krytego dachówką ceramiczną wraz z obróbkami blacharskimi, który jest przedłużeniem dachu istniejących garaży. W decyzji tej zaznaczono, że dach jest wsparty z jednej strony na ścianie garaży, a z drugiej strony na ścianie z bloczków gazobetonowych i podciągu drewnianym.

Wydanie tych decyzji administracyjnych poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Na skutek interwencji K. i A. S. zawartej w piśmie z dnia 12 stycznia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu zawiadomieniem z dnia 22 stycznia 2009 r. wszczął postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych na działce E. S. – P., A. P. i D. P. położonej w O. przy ulicy [...], a polegających na "dobudowaniu budynku gospodarczego do ściany budynku garaży". W toku oględzin zarządzonych w dniu 10 lutego 2009 r. inspektorzy organu ustalili, że E. S. – P., A. P. i D. P. są współwłaścicielami nieruchomości, na której posadowiony jest budynek mieszkalny, obok którego wybudowano dwustanowiskowy garaż, wykonane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorzy okazali także zgłoszenie zamiaru budowy wiaty przyległej do garaży dokonane w Urzędzie Miasta O. pismem z dnia 6 lutego 2006 r. Ze zgłoszenia tego wynikało, że współwłaściciele nieruchomości zamierzają prowadzić roboty budowlane polegające na wybudowaniu wiaty, określonej w zgłoszeniu także jako "zadaszenie", o powierzchni użytkowej 24, 9 m ² i wysokości od 2 do 2,5 m. Do zgłoszenia załączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz mapę obejmującą teren inwestycji wraz z rysunkiem – szkicem przedstawiającym wiatę w stosunku do budynku mieszkalnego i garażu.

W toku oględzin inspektorzy stwierdzili, że "do ściany budynku garażowego dobudowano pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 3,0 m x 6,10 m i wysokości od 2,60 m (przy granicy z działką sąsiednią) i do 3,0 m (przy istniejących garażach)". Dalej zaznaczono, że "obiekt został wykonany poprzez wybudowanie z bloczków gazobetonowych grubości 25 cm, na których wsparto belki (krokwie drewniane), natomiast od strony garażu krokwie zostały osadzone na ścianie tamtego budynku i połączone z krokwiami nad garażem, a to przez ich połączenie". W ten sposób powstał jednolity dach o jednakowym spadku, w stronę działki sąsiedniej. Zaznaczono także w protokole oględzin, że "odległość budynku do granicy działki z sąsiednią nieruchomością wynosi ok. 85 cm".

Po zawiadomieniu stron w trybie art. 10 K.p.a., pismem z dnia 16 lutego 2009 r., organ I instancji decyzją z dnia [...] nakazał inwestorom rozbiórkę części budynku "pomieszczenia gospodarczego przylegającego do ściany istniejącego garażu na działce o numerze ewidencyjnym A z karty mapy [...], obręb [...], przy ulicy [...] w O. przez rozebranie ściany podłużnej od strony sąsiedniej działki, czyli od strony południowo-wschodniej o długości 6,57m i wysokości 2,60 m, oraz ścian poprzecznych o długości: 51 cm od strony północno-wschodniej i 2,74 m od strony południowo-zachodniej". Ponadto orzeczono rozebranie dachu drewnianego krytego dachówką ceramiczną wraz z obróbkami blacharskimi jako przedłużenia dachu istniejących garaży, zaznaczając, że dach ten jest wsparty z jednej strony na ścianie garaży, a drugiej strony na podciągu drewnianym i ścianie z bloczków gazobetonowych.

W motywach decyzji organ I instancji przedstawił stan faktyczny będący zasadniczo efektem dokonanych 10 lutego 2009 r. oględzin nieruchomości inwestorów. Zaznaczono, że w stosunku do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych dokonanego pismem z dnia 6 lutego 2006 r. badany obiekt w rzeczywistości stanowi rozbudowę istniejącego budynku o pomieszczenie gospodarcze a nie wiatę jako obiekt konstrukcji samonośnej o powierzchni zabudowy 24,9 m ² , przylegający do istniejących garaży, z własnym dachem jednospadowym wspartym na czterech słupach poniżej poziomu istniejącego dachu garażu i bez własnych ścian.

Do przyjęcia, iż dokonano rozbudowy istniejącego budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze skłoniło organ ustalenie, że wykonano połączoną trwale z gruntem ścianę podłużną o długości 6,57 m i ściany poprzeczne o długości odpowiednio 51 cm i 2,74 m, tworząc w ten sposób przy ścianie garażu niezabudowane wejścia od strony wjazdu na posesję i z tyłu zabudowy o szerokości 2,50 m i wysokości ok. 2,20 m.

Ponadto wykonano dach, który nie posiada samodzielnego wsparcia, a jest przedłużeniem dachu garażu. Powstała w ten sposób rozbudowa ma powierzchnię zabudowy 25, 1 m ² i znajduje się w odległości 85 cm od granicy działki sąsiedniej. Wreszcie zaznaczono, że ustalenia faktyczne wskazują, iż powstałe pomieszczenie jest przeznaczone do przechowywania materiałów takich jak drewno na opał.

Dalej w rozważaniach organ I instancji zajął się pojęciem "wiaty" i pojęciem "rozbudowy". Odwołując się do zapisów "Podręcznego słownika języka polskiego" pod red. Elżbiety Sobol, wobec braku legalnej definicji tych pojęć w ustawie zaznaczył, że wykonane roboty budowlane należało zakwalifikować jako budowę, na którą wymagane było pozwolenie na budowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane przez budowę należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Organ nie miał wątpliwości, że w sprawie mamy do czynienia z rozbudową obiektu budowlanego. W wyniku rozbudowy części budynku o pomieszczenie gospodarcze powstał nowy obiekt budowlany o zwiększonej powierzchni zabudowy i kubaturze. Nastąpiło to samowolnie, bo bez pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zaznaczono, że w stosunku do robót budowlanych polegających na budowie, rozbudowie, nadbudowie obiektu budowlanego postępowanie prowadzi się w trybie przewidzianym przepisami art. 48 i 49 Prawa budowlanego. Jeżeli budowa o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem to możliwa jest procedura legalizacyjna. Przepisy przewidują możliwość zalegalizowanie samowoli przy zachowaniu warunków o jakich mowa w art. 48 ust. 2 ustawy. Jednakże w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania zastosowanie ma dyspozycja przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Budowa powstałego pomieszczenia gospodarczego narusza - zdaniem organu - przepisy techniczno-budowlane, w szczególności dotyczące zachowania odległości od sąsiedniej działki. W przedstawionym stanie faktycznym odległość ta wynosi 0,85 m co jest niezgodne z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. 2002, Nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Brak zachowania norm odległościowych obligował organ do wydania decyzji o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie takie jest obligatoryjne, jeśli choć jedna z przesłanek wymienionych przez art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie może zostać spełniona.

W złożonym odwołaniu inwestorzy wnieśli o uchylenie decyzji polemizując z użytymi przez organ pojęciami: budynek, budynek gospodarczy, wiata i rozbudowa, a to w oparciu o inne niż zacytowane w decyzji wydawnictwa. Przedstawiając kolejne definicje odwołujący się zauważyli, że sporny obiekt nie jest budynkiem gospodarczym tylko wiatą "ponieważ nie posiada wydzielonych przestrzeni do przebywania ludzi lub zwierząt, nie służy do prowadzenia działalności produkcyjnej czy usługowej, nie posiada wydzielonych pomieszczeń a zatem w konsekwencji nie posiada cech, które charakteryzują budynek lub budynek gospodarczy". Odwołujący podnieśli, że przeciw przyjęciu obiektu za wiatę nie może przemawiać, ani trwałe związanie z gruntem, ani przyleganie do innego budynku. Kwestionowali też pojęcie rozbudowy garażu o powstałą wiatę, ponieważ nowy obiekt nie ma niezależnego przejścia do istniejących garaży. Ściana garażu została jedynie wykorzystana do wsparcia krawędzi zadaszenia wiaty co było technicznie i ekonomicznie uzasadnione, a zabudowa ściany południowo-wschodniej wiaty wynikła z powodów estetycznych i dodatkowo stworzyła przegrodę ogniową.

Odwołujący się zarzucili także, że przedstawiona geodezyjna mapa powykonawcza wykazuje powierzchnię zabudowy zgodną z przepisami czyli 24,9 m², a wiata posadowiona jest zgodnie ze zgłoszeniem w odległości 1 m od granicy.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentów odwołania i wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżony akt . Po przedstawieniu przebiegu postępowania organ ten zważył, że inwestorzy wykonali budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Podniesiono, że nie można przyjąć za prawdziwe oświadczeń inwestorów, że wykonana inwestycja stanowi wiatę skoro odpowiada ona ustawowemu pojęciu budynku. Zaznaczając, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia wiaty podkreślono, że konieczne jest odwołanie się do pojęć pozaprawnych powszechnie używanych. Podana przez organ I instancji słownikowa definicja wiaty odpowiada powszechnemu przekonaniu o wyglądzie i funkcji takiego obiektu. Taka definicja pozwala w okolicznościach sprawy na stwierdzenie, czy inwestycja istotnie stanowi wiatę rozumianą jako "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach".

Jak wynika z akt sprawy inwestorzy zgłosili zamiar wykonania wiaty, która miała stanowić wspomnianą powyżej konstrukcję, z własnym, niezależnym od pozostałych obiektów dachem, wspartej na słupach, bez fundamentów. Obiekt ten nie został jednak zrealizowany, gdyż w miejscu zgłoszonej wiaty powstał budynek o przeznaczeniu gospodarczym, który posiada fundamenty, przegrody budowlane (ściany), oraz dach stanowiący jedną konstrukcję z dachem garaży. Na tak wykonane roboty inwestorzy winni byli uzyskać pozwolenie na budowę. Nie można było przyjąć, że zrealizowana inwestycja odpowiada dokonanemu zgłoszeniu. W szczególności jest to obiekt, który jest technicznie i faktycznie powiązany z już istniejącymi garażami, posiada ściany, fundamenty i dach. Obiekt ten nie jest również "lekką konstrukcją", lecz jest on trwale połączony z gruntem. Podkreślono, że wykonany jest z bloczków gazobetonowych, nie posiada również słupów, na których wspierałby się dach, gdyż ten znajduje oparcie na ścianie garażu oraz na ścianie z bloczków gazobetonowych.

W ocenie organu odwoławczego tak wykonane roboty spełniają definicję budowy, zgodnie z którą przez budowę rozumiemy wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Podzielono pogląd Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, który wskazuje, że wykonana inwestycja stanowi rozbudowę dotychczasowego obiektu. Bez wątpienia nie jest to odbudowa (gdyż wcześniej w tym miejscu nie istniał inny obiekt) lub dobudowa (roboty budowlane wykonywane były obok istniejących garaży). Niewątpliwie wykonanie budynku gospodarczego stanowiło wykonywanie obiektu w określonym miejscu. Organ zaznaczył, że z uwagi na jego technologiczne i funkcjonalne połączenie z istniejącymi garażami, słuszne jest przyjęcie, że w omawianej sprawie mamy do czynienia z rozbudową obiektu, w wyniku której powstała nowa część dotychczasowego obiektu - budynek gospodarczy. Jego realizacja nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po myśli ustępu 2 przywołanego przepisu, jeżeli budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Organ podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej może nastąpić wyłącznie wówczas, jeżeli inwestycja spełnia w/w warunki. Dla terenu, na którym znajduje się obiekt odwołujących brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla celów postępowania legalizacyjnego inwestor może dostarczyć ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która będzie stanowiła podstawę dla doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ zauważył dalej, że zobowiązanie inwestora do przedłożenia takiej decyzji byłoby uprawnione jedynie wówczas, jeśli inwestycja spełniałaby drugi z wymaganych warunków, tj. nie byłaby sprzeczna z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. O zgodności inwestycji z prawem można mówić wówczas, jeśli obiekt spełnia wymagania przepisów, w tym przepisów techniczno -budowlanych, które zawierają unormowania odnoszące się do warunków, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że przepisy techniczno - budowlane, stanowią jedną z podstaw, które umożliwiają legalizację samowolnej budowy, drugim jest natomiast zgodność z innymi przepisami.

W realiach niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, uznał, że sporna inwestycja narusza przepisy § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z nim, jeżeli z przepisów § § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce, budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Podkreślono, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że wykonana inwestycja oddalona jest od granicy z działka sąsiednią ok. 0,85m (zdaniem inwestorów – 1 m), a działka sąsiednia jest działka budowlaną.

Dlatego dla organu bezsporną była okoliczność, że w dacie orzekania inwestycja nie odpowiadała przepisom prawa a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu uprawniony był do wydania nakazu rozbiórki obiektu. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika bowiem, że inwestycja jest usytuowana w odległości mniejszej niż 3 m od granicy z działką sąsiednią, i jej lokalizacja nie odpowiada wymogom tak Prawa budowlanego, jak i przepisów technicznych.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało zaskarżone przez E. S. – P., A. P. i D. P., którzy wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. Zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 48 ust. 1 w związku z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. art. 6,art. 7,art. 8,art. 9,art. 11,art. 12 § 1,art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

W uzasadnieniu podkreślili, że wbrew zasadzie określonej w art. 77 §1 K.p.a., organy I i II instancji, pomimo ciążącego na nich obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia w sposób obiektywny całego materiału dowodowego w sprawie, bezzasadnie pominęły dowody istotne dla rozstrzygnięcia, a mianowicie:

- inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, która stanowiła załącznik do zawiadomienia o zakończeniu budowy, złożonego do organu I instancji w dniu 30 września 2008r., w trybie art. 54 ustawy Prawo budowlane.

- zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych z dnia 06 lutego 2006r., polegających na wybudowaniu wiaty o pow. 24,90m2, według wymiarów wskazanych na załączonej do zgłoszenia mapie sytuacyjno- wysokościowej obejmującej działki nr A i B oraz działkę sąsiednią nr C wraz rysunkiem elewacji wiaty.

Skarżący zaznaczyli, że zgodnie z treścią pisma Urzędu Miasta Opola, Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa z dnia 15 lutego 2006r., znak [...] nie wniesiono sprzeciwu do zgłoszenia inwestorów robót-skarżących, co do zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, polegających na budowie wiaty na działce nr A, km [...], obręb [...], przy ul. [...] w O., w zakresie określonym w zgłoszeniu.

Zwrócili uwagę, że wysokość wiaty wynosi 2,00 - 2,50m, a odprowadzenie wody z dachu pokrytego dachówką następuje za pośrednictwem rynny i rury spustowej na własną działkę tj. działkę nr A, bezpośrednio do studzienki odprowadzającej wody opadowe z dachu do kanalizacji deszczowej. Według skarżących zarówno z treści zgłoszenia z dnia 6 lutego 2006r. jak i załączonego szkicu wiaty na mapie sytuacyjno- wysokościowej oraz rysunku elewacji wiaty nie wynika, iż inwestorzy robót- skarżący, wbrew twierdzeniom organu II instancji, zgłosili zamiar wykonania wiaty, która miała stanowić konstrukcję wspartą na słupach, bez fundamentów. Takie twierdzenia organu II instancji są nieuprawnione i stanowią kreowanie faktów.

Skarżący podnosili, iż zgodnie z art. 54 ustawy "Prawo budowlane" do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę można przystąpić z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy. Nie wziął tego pod uwagę organ II instancji.

Zdaniem skarżących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, nie korzystając z uprawnienia do złożenia sprzeciwu w trybie art. 54 Prawa Budowlanego, w sposób milczący wyraził zgodę na użytkowanie obiektu, w tym również dobudowanej do garaży wiaty ze ścianą pełną od strony działki nr C. Okoliczności tej nie wziął pod uwagę również organ II instancji wydając skarżoną decyzję. Niezależnie od tego organom zarzucono naruszenie art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc motywy jak w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżących podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze dodając, że wiata nie posiada żadnych instalacji, ani drzwi. Ma charakter otwarty co świadczy o tym, że nie jest obiektem gospodarczym. Sporny obiekt został przebudowany w połowie 2007 r. w ten sposób, że podniesiono dach w miejscu jego uskoku tak, że tworzy on teraz jedną płaszczyznę z dachem garażu. Ponadto w tym czasie wykonano dwie ściany poprzeczne. Powyższe prace zostały wykonane w związku z zamakaniem drewna.

Ponieważ skarżący wnioskowali o prowadzenie dowodu, ze zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów Sąd przed wydaniem orzeczenia wezwał Prezydenta Miasta Opola do złożenia oryginałów akt dotyczących zgłoszenia budowy wiaty, gdyż organy nadzoru budowlanego załączyły do akt administracyjnych sprawy jedynie ich fotokopie. Zobowiązanie to wezwany organ wykonał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprowadza się zatem do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Dlatego od razu trzeba zaznaczyć, że nawet przy uwzględnieniu skargi Sąd nie wydaje rozstrzygnięć merytorycznie załatwiających postępowanie administracyjne np. w trybie art. 138 § 2 K.p.a. jak o to wnosili skarżący w skardze.

Kontrola zaskarżonego orzeczenia dokonana w tych granicach przez Sąd wykazała brak podstaw do uwzględnienia skargi.

I. Przedmiot sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia dwóch kwestii. Po pierwsze czy obiekt objęty zgłoszeniem zamiaru przystąpienia do budowy dokonanym przez skarżących stanowi wiatę w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, a po drugie czy do przedsięwzięcia objętego zgłoszeniem mają zastosowanie przepisy Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności zaś § 12 dotyczący usytuowania budynków na działce budowlanej.

Przepisy ustawy Prawo budowlane nie definiują pojęcia "wiaty". Poszukując definicji wiaty można wskazać, że według "Uniwersalnego słownika języka polskiego" (wyd. PWN Warszawa 2003 r. str. 404) wiata to "lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, np. nad peronem kolejowym, parkingiem, magazynem, nad przystankiem tramwajowym". Podobne określenie wiaty zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. z 1999r. nr 112, poz. 1316) wydane na podstawie upoważnienia ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej (Dz.U. nr 88, poz. 439 ze zm.). Ustawa o statystyce publicznej służy wprawdzie innym celom niż przepisy prawa budowlanego i może w tej sytuacji mieć tylko posiłkowe znaczenie. Rozporządzenie powyższe określając pojęcia podstawowe stwierdza, że "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione".

Z kolei według wymienionego wyżej "Uniwersalnego słownika języka polskiego" "rozbudować" to "powiększyć (powiększać) budowę, zbudować (budować) nowe obiekty" (str. 981).

Przepisy ustawy Prawo budowlane nie definiują wiaty jednakże zawierają definicję legalną budynku. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego obiektem budowlanym, do którego znajdują zastosowanie przepisy ustawy, jest budynek, budowla oraz obiekt małej architektury. Ustalając pojęcie obiektu budowlanego, wyznaczającego zakres przedmiotowy ustawy, ustawodawca posłużył się terminami określonymi w dalszych przepisach art. 3. Zauważyć dlatego należy, iż aby ustalić z jakim rodzajem obiektu mamy do czynienia, przepisy te należy rozpatrywać łącznie. Definicje pojęć budynku, budowli oraz obiektu małej architektury zawarte zostały odpowiednio w pkt 2, pkt 3 i pkt 4 omawianego przepisu. Słuszne jest stanowisko organów, iż sporny obiekt stanowi budynek, a nie jak twierdzą skarżący wiatę. W myśl art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przez budynek rozumieć należy taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Za budynek uznany zatem może być tylko taki obiekt, który posiada wszystkie elementy konstrukcyjne wskazane w definicji.

Wiata nie stanowi także obiektu małej architektury, w rozumieniu art. 3 pkt 4 (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt IV SA 1020/98, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 77637). Dalej zaznaczyć trzeba, iż art. 3 pkt 3 stanowiący, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, zawiera jedynie przykładowe wyliczenie obiektów budowlanych stanowiących budowle. Zakresem tego pojęcia objęte są zatem również inne, niewymienione przez ustawodawcę obiekty budowlane, nie będące budynkiem lub obiektem małej architektury. Dlatego do budowli należy co do zasady zaliczyć wiaty. Przy wykładni pojęć z zakresu Prawa budowlanego, w tym także rozróżnienia budynku, budowli i obiektu małej architektury można, w ramach wykładni systemowej, sięgnąć do przepisów art. 29 Prawa budowlanego. Art. 29 ust.1 pkt 2 tej ustawy zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojące budynki gospodarcze, wiaty i altany o powierzchni zabudowy do 25 m². Z zestawienia tego wynika wprost, że wiaty nie są budynkami gospodarczymi (tym bardziej zaś nie są także budynkami mieszkalnymi) oraz co do zasady ich budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego można wywodzić, że w świetle art. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego wiata składająca się z fundamentów, oraz dachu posadowionego na słupach i nieposiadająca ścian jest budowlą, a nie budynkiem, czy obiektem małej architektury.

Skoro wiata nie spełnia wymogów definicji zawartych w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i nie jest budynkiem, nie odnoszą się do niej unormowania § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis § 2 ust.1 rozporządzenia określa przedmiotowy zakres unormowań tego aktu normatywnego. Przede wszystkim wskazuje na projektowanie i budowę budynków. Wprost nawiązuje także do budowli, spełniających funkcje użytkowe budynków. Bez względu jednak na to nawiązanie i ewentualne pełnienie przez sporny obiekt funkcji użytkowej budynku, rozważany przepis § 12, w sposób szczególny normuje zakres przedmiotowy regulacji odległości obiektu budowlanego od granicy działki. Hipoteza § 12 rozporządzenia obejmuje tylko budynki. Należy zważyć, że przepis wstępny § 2 ust.1 w zakresie budowli tylko wtedy pozwala na zastosowanie przepisów rozporządzenia do budowli, gdy przepis szczególny omawianego rozporządzenia nie zawęża swego zakresu przedmiotowego do budynków. Z takim szczegółowym unormowaniem mamy do czynienia w przypadku przepisu § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy zważyć trzeba, że sporny obiekt nie posiada cech charakteryzujących wiatę, lecz jest budynkiem gospodarczym, powstałym w wyniku rozbudowy garażu ( por. § 3 pkt 8 cyt. rozporządzenia o warunkach technicznych ). Obiekt ten posiada wszystkie cechy charakteryzujące budynek, przy czym nie ma znaczenia, czy istnieje bezpośrednie przejście między nim, a garażem. W szczególności sporny obiekt jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni ścianami, czyli przegrodami budowlanymi oraz posiada fundamenty i dach ( por. art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego ).

Konsekwencją powyższych ustaleń jest słuszne zastosowanie do stanu faktycznego, ustalonego prawidłowo przez organy nadzoru budowlanego przepisu art. 48 ust. 1 ustawy i § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Skoro obiekt budowlany narusza przepisy techniczno – budowlane o jakich mowa w art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego to niemożliwa jest jego legalizacja.

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, w tym normy odległościowe obowiązujące przy sytuowaniu budynków, tylko wtedy nie miałyby zastosowania do rozpatrywanego przypadku, gdyby inwestorzy zrealizowali obiekt zgłoszony pismem z 6 lutego 2006 r.

Tymczasem do powstania wiaty w kształcie zamierzonym ( dach wsparty na słupach, odrębny od zadaszenia garażu, o innym kącie nachylenia) nigdy nie doszło.

II. Wskazać ponadto należy, iż rozpoczęcie procesu inwestycyjnego polegającego na budowie lub rozbudowie budynku powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 ustawy Prawo budowlane stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 omawianej ustawy ustalający katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 2 wskazanego artykułu pozwolenia na budowę nie wymaga m. in. budowa wiat o powierzchni zabudowy do 25m2. Wyjątkowość tej regulacji prawnej polega w istocie na tym, że pozwolenie na budowę zastępowane jest zgłoszeniem. Ta łagodniejsza forma reglamentacji dotyczy przedsięwzięć drobnych, nieskomplikowanych technicznie i łatwych w realizacji. Skoro zatem ustawodawca uzależnia możliwość rozpoczęcia procesu inwestycyjnego polegającego na budowie budynku od uprzedniego uzyskania decyzji zezwalającej na budowę, przy czym jednocześnie dla rozpoczęcia budowy wiaty przewiduje jedynie formę zgłoszenia (zawiadomienia właściwego organu), to prowadzi to do wniosku, iż "rozróżnia" te obiekty już na etapie zamierzenia inwestycyjnego. Różnicując tryb uzyskania zgody organu administracji na rozpoczęcie budowy, typizuje wiatę i budynek w innych kategoriach, co bezsprzecznie świadczy o tym, iż ich nie utożsamia.

Nie ulega wątpliwości, że roboty budowlane przy spornym obiekcie budowlanym wykonano w oparciu o dokonane w organie architektoniczno - budowlanym zgłoszenie, w stosunku do którego to zgłoszenia organ architektoniczno - budowlany nie wniósł sprzeciwu o jakim mowa w art. 30 ust. 6 prawa budowlanego. Przepis art. 30 ust. 6 prawa budowlanego przewiduje obowiązek wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych gdy:

1. zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę,

2. gdy budowa lub roboty budowlane objęte zgłoszeniem naruszają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy,

3. gdy zgłoszenie dotyczy budowy obiektu budowlanego tymczasowego, a którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu w którym taki obiekt istnieje (w przepisie tym chodzi o tymczasowy obiekt budowlany stanowiący zaplecze dla robót budowlanych).

W opisanych wyżej przypadkach organ architektoniczno - budowlany musi bezwzględnie wyrazić sprzeciw wobec zgłoszenia. Fakultatywnie może natomiast wnieść sprzeciw i nałożyć obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę także dla takich obiektów, bądź robót, które co do zasady nie wymagają pozwolenia, a jedynie zgłoszenia, o ile dostrzeże, że realizacja takiego obiektu może spowodować:

1. zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia,

2. pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków,

3. pogorszenie warunków zdrowotno - sanitarnych,

4. wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Z akt sprawy wynika, że do zgłoszenia spornego obiektu był dołączony rysunek planowanej wiaty wraz z wymiarami i odległością usytuowania od granicy. Sporny obiekt nie był zgłoszony jako budynek w rozumieniu prawa budowlanego i jako obiekt nie będący budynkiem musiał być traktowany już na etapie oceny zgłoszenia. Uznanie go bowiem za budynek na etapie zgłoszenia czyniłoby koniecznym wniesienie sprzeciwu z uwagi na bliższe niż przewidują normy odległościowe planowego jego usytuowania w stosunku do granic z nieruchomością sąsiednią, a to na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 , Nr 75 poz. 690 ze zm.) który wymaga (pkt 2) sytuowania budynku w odległości nie mniejszej niż 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

III. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 w związku z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 54 tej ustawy do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.

Treści wymienionego przepisu nie można rozpatrywać w oderwaniu od przepisów rozdziału 5 cyt. ustawy dotyczących budowy i oddawania do użytku obiektów budowlanych. Analiza tych przepisów wskazuje, że zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego, dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a zatem na podstawie pozwolenia na budowę. Za takim rozumieniem tego przepisu przesądza treść art. 57 ustawy, w którym wyraźnie wymaga się oświadczenia o zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. Zatem zawiadomienie o zakończeniu budowy nie może dotyczyć samowoli budowlanej.

W konsekwencji prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę.

Brzmienie artykułu 48 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, że nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Już z powyższego uregulowania wynika konieczność badania przez organ nadzoru, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę ( zgłoszenia ) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek zapewnienia odpowiedniego usytuowania obiektu budowlanego na działce wiąże się ze stosowaniem przepisów techniczno – budowlanych, zatem także określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.

Nie zachodzi w sprawie także naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6-12, art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Poza zacytowaniem tych przepisów skarżący powołują się na orzeczenie NSA z 20 lipca 1981r., sygn. akt SA 1478/81, które jednak nie może być podstawą uwzględnienia skargi w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" P.p.s.a.

Z tych przyczyn i na podstawie art. 151 P.p..s.a. skarga podlegała oddaleniu.