Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 604/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 59
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 604/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r., sprawy ze skarg M. S.-K., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18 lutego 2013 r. Nr [...], [...], w przedmiocie odmowy uznania zasadności zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, -skargi oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku M.S. – K. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] oraz [...] wystawionych przez wierzyciela- Wójta Gminy W..

W dniu 04.08.2011 r. organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego nadpłatę w podatku PIT 36/2010. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu nadpłaty wraz z odpisami tytułów wykonawczych numer [...], [...] oraz [...] zostało w dniu 09.08.2011 r. skutecznie doręczone zobowiązanej. W dniu 5.08.201l r. z uzyskanej nadpłaty rozliczono w całości tytuły wykonawcze [...] oraz [...], natomiast w części tytuł [...].

M.S. – K. w dniu 16.08.2011 r. złożyła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc, iż zaległość została zapłacona i powyższa wierzytelność nie istnieje. W dniu 02.09.2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał zarzuty zobowiązanej do wierzyciela celem zajęcia stanowiska.

Na podstawie tytułu wykonawczego [...] oraz [...], w dniu 10.02.2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego sporządził zawiadomienie numer [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Alior Bank S.A., zawiadomienie numer [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w PKO BP S.A. oraz zawiadomienie nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku Pekao S.A. Zobowiązana odebrała ww zawiadomienia wraz z kopią tytułu wykonawczego numer [...] w dniu 06.03.2012 r.

W związku z brakiem ostatecznego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 15.02.2012r. zawiesił prowadzone na podstawie tytułu [...] postępowanie egzekucyjne. Natomiast tytuł wykonawczy nr 000185/11 został w dniu 19.03.2012r. w całości uregulowany w wyniku realizacji zajęcia rachunku bankowego nr [...]. W związku z powyższym zajęcia nr [...] , [...] oraz [...], zostały uchylone.

Pismem z dnia 25.05.2012r. zobowiązana zwróciła się z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w związku z otrzymaniem zawiadomienia o uchyleniu zajęcia w sprawie nr [...] oraz [...],.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 27.06.2012r. wydał postanowienie umarzające postępowanie w sprawie wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w sprawach [...] oraz [...],. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny podkreślił, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a prowadzone postępowanie egzekucyjne w sprawach nr [...] oraz [...], wygasło wskutek wyegzekwowania zobowiązań.

Na powyższe postanowienie zobowiązana złożyła zażalenie. Postanowieniem z dnia 23.08.2012r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 28.11.2012r. postanowienie nr [...] umarzające postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...]

Ponadto drugim postanowieniem także z dnia 28 listopada 2012 r odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Na postanowienia te zobowiązana złożyła zażalenia, podnosząc, iż w niniejszych sprawach zachodziła wadliwość postępowania polegająca na ich nieważności, a w związku z tym należało umorzyć postępowanie na zasadzie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślono również, iż organ egzekucyjny prowadząc wbrew przepisom postępowanie egzekucyjne, wyegzekwował w całości dochodzone przez wierzyciela kwoty i doręczył zawiadomienie o uchyleniu zajęcia z powodu uregulowania należności, zamiast postanowieniem umorzyć postępowanie w sprawie. Powołano się również na niezakończone postępowanie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Dyrektor Izby Skarbowej dwoma postanowieniami z dnia 18 lutego 2013 r utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia dotyczące obydwu tytułów wykonawczych, tzn zarówno nr [...] oraz [...],

W uzasadnieniu postanowienia dotyczącego tytułu wykonawczego nr 000185/11 wskazano, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Natomiast wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może zostać złożony przez zobowiązanego na każdym etapie postępowania egzekucyjnego do momentu jego zakończenia. Oznacza to, iż zakończenie postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania skutkuje niemożnością orzekania w przedmiocie jego umorzenia.

Skoro, jak wynika z akt administracyjnych postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zostało zakończone wskutek wyegzekwowania należności, to nie może zostać zakończone w inny sposób tj. poprzez wydanie postanowienia w sprawie jego umorzenia. W takiej sytuacji organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż nie miał podstaw do oceny zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które się już nie toczy.

Natomiast w uzasadnieniu postanowienia dotyczącego tytułu wykonawczego nr [...] podano, że zaległość podatkowa objęta tym tytułem wykonawczym nie została wyegzekwowana w całości gdyż do ściągnięcia pozostała jeszcze kwota 590 zł 40 gr wraz z odsetkami za zwłokę. Obecnie nie zachodzi żadna z przesłanek o których mowa w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która skutkowała by obligatoryjnym umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Powołana przez skarżącą okoliczność otrzymania zawiadomienia o uchyleniu zajęcia nie stanowi automatycznej podstawy do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W zawiadomieniu tym organ egzekucyjny stwierdził wprawdzie, że uchyla zajęcie z powodu uregulowania należności, jednak z akt administracyjnych sprawy wynika, że dotyczy to wyłącznie tytułu wykonawczego nr [...], a nie tytułu nr [...]. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego ostatniego tytułu wykonawczego zostało natomiast zawieszone z uwagi na brak ostatecznego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Podkreślono przy tym, że po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów organ egzekucyjny wyda postanowienie w ich przedmiocie, a jeżeli okażą się zasadne umorzy postępowanie egzekucyjne.

W skargach na oba postanowienia wniesiono o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonych postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm ustawowych.

Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w szczególności art. 59 § 1 pkt 1 tej ustawy, oraz naruszenie zasad postępowania, a także niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu obu skarg podkreślono, że zachodziła wadliwość obu postępowań egzekucyjnych polegająca na ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 7 kpa), bowiem zobowiązania wynikająca z obu tytułów wykonawczych nie istnieją, a zatem zachodziła konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zamiast tego organ I Instancji doręczył skarżącej zawiadomienie o uchyleniu zajęcia z powodu uregulowania należności. Skarżąca podkreśliła także, że wniesione przez nią zarzuty na postępowanie egzekucyjne nie zostały do tej pory prawomocnie rozpoznane, gdyż wydane przez Wójta Gminy W. w dniu 27 grudnia 2011 r postanowienie zostało uchylone przez SKO, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania wobec działania wierzyciela w oparciu o niepotwierdzone przez akta sprawy informacje i stwierdzenia, że zaległości objęte tytułami wykonawczymi istnieją. Dlatego też uznano za zasadne wstrzymanie się przez Urząd Skarbowy z czynnościami egzekucyjnymi do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez SKO.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skargi nie są uzasadnione.

W szczególności w pełni zasadne było umorzenie postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego 000185/11.

Tytuł ten został bowiem w całości uregulowany w dniu 19 marca 2012 r w wyniku realizacji zajęcia rachunku bankowego nr [...] w banku ALIOR BANK S.A. 03.2012 r.

Następstwem ukończenia postępowania egzekucyjnego było zawiadomienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o uchyleniu zajęcia numer [...] do banku PKO BP S.A., oraz zawiadomienie numer [...] do ALIOR BANK S.A. które skarżąca odebrała w dniu 2 kwietnia 2012 r., A zatem zawiadomienia te, na które strona powołuje się w skardze świadczą nie o dobrowolnej zapłacie spornej należności, a o skutecznym wyegzekwowaniem tego tytułu wykonawczego.

W związku z tym wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia 25 maja 2012 r został złożony już po wyegzekwowaniu należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] . A zatem w chwili gdy strona składała ten wniosek nie toczyło się już postępowanie egzekucyjne, które miało by być umorzone, a zatem brak było przedmiotu ewentualnego umorzenia postępowania. W związku z tym wniosek ten słusznie został uznany za bezprzedmiotowy co uprawniało organ do umorzenia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 105 § 1 kpa stosowanego odpowiednio do postępowania na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jeżeli natomiast chodzi o tytuł wykonawczy nr [...] to Naczelnik Urzędu Skarbowego egzekwując określona w nim należność dokonał zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2010. Ponieważ skarżąca złożyła zarzuty na to postępowanie egzekucyjne, przekazano je wierzycielowi celem zajęcia stanowiska. Ponieważ wierzyciel nie zajął jeszcze stanowiska w formie ostatecznego postanowienia organ egzekucyjny zawiesił w dniu 15 lutego 2012 r postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powyższego tytułu egzekucyjnego. Przesłanką wydania tego postanowienia był art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W sprawie brak jest natomiast podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia zostały bowiem wyliczone w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. We wniosku o umorzenie postępowania strona powołuje się w szczególności na pkt 7 tego przepisu zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Przy czym skarżąca zarzuciła przede wszystkim brak doręczenia upomnienia.

Okoliczność ta jest także przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 i 7 powołanej wyżej ustawy.

Ponadto skarżąca kwestionowała również sam fakt istnienia egzekwowanej należności podnosząc, że została już ona przez nią uregulowana, co jest również podstawą zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy.

Określony w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tryb rozpoznawania zarzutów zgłoszonych na podstawie powyższego przepisu wymaga uzyskania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Przy czym organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z powyższych przepisów wynika, że umorzenie postępowania może być zatem nie tylko następstwem złożenia wniosku przez stronę o wydanie takiego rozstrzygnięcia, także zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Co prawda oba postępowania nie mogą być utożsamiane, to jednak w przypadku zgłoszenia zarzutów, składanie równocześnie wniosku o umorzenie postępowania należy uznać za przedwczesne w sytuacji gdy opiera się on na tych samych okolicznościach co zarzuty.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów.